text:
Gwara
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Cieplutki letni słonecko przygrzywało tego roku co cud. Łozgrzote jego ciepłym Beskidowe pasionki woniały maciyrzonkom i suchym siankiym co go niedowno chłopcyska łokosili . Zacon sie teroz nojweselsy cas dlo młodyk . Bo to w tyn cos kie sie już po wsiak łodrobili śli na łonki , coby swoje leśne polanki co ik dziadowie z lasa pazurami wydarli piyknie łokosić po grabić i do sopek uciś bo w tyn cos kozdy mioł na łonce takom sopecke co do ni siano dawoł a pote tez tam z krowami stoli kie sie łotawa chynyła coby piyknie wypaś .
A powiym wom ze było tyk sopek nojwiyncyj na Polynicy w Suchej i łod Ciyncijski strony zaś na Magorze . Wiadome było ze kie przydzie tyn cas łonkowego kosynio a pote pasiynio i pilnowanio bydła to wyndzie do tyk sałasow tela parobeckow a tela dziywek ze jeno giełceć bydzie łod wyskanio a nawoływanio sie z jednej polany na drugom . I tak tes było tego roku .
Na polynicy wiadome było ze sie na kludzom Żabnicanie a zaś na Magore Ciyncinianie ,Bystrzanie i ludzie z Brzuśnika . Ni mieli uni sie łokazyje kie indzi spotykaj ba jak przyseł tyn cas to sie przy swoi ciynzki robocie ześli.
I tak juz jedyn z drugim młody ino sie z mrugali i zaroz septaj zacnom .
Juz dziywki niby ze to grabiom a poziyrajom na chłopcow coz uni to ta telo urodzajom. Nogle chłopcyska sie łoześli a jedyn polecioł z Magory chłodnickiym kasik ku Jabranowie. O cho już ta i młodzi i starzy wiedzieli co sie sykuje. Już sie bestyje zesły! Mrucała pod nosym staro ciotka. Ino muzyka i muzyka a tajcowni w głowie ! Pierojski weredy ! Dochynyła zaroz staro Durajka z Brzuśnika. Stary Morcin Kupcok z Ciynciny co po siano wołami przyjechoł kłod do drabin a pod wonsym sie ino uśmiychoł na babski mrucyni a ze znany był z wesołości zaroz przycion Marysi Durajce. Maryś ! Nie pamiynto woł jak cielynciym był ! Tyś sie mało na skokała ?? Mało ześ sie nie łozpukła casym a teroz na młodyk wyrcys ! Jo to byk som poseł ku tej muzyce ale mnie staro nie puści !
Baby ino cosik po drwiły na Kupcokowe docinki a un sie śmioł i ciesył ze mu to śpas wysed i sie udało babom docionć . Tymcasym zanim uni przy sianie robili wrocił sie parobecek co go posłali chłopcy na Polynice. Wnet go syćka łokronzyli a un łopowiadoł cosik zdysanym głosym a rynkami przy tym łozmachowoł . Jak wartko przylecioł tak sie tez wartko łoześli i kozdy poseł ku robocie ale juz teraz nie było nic w głowie ino ze dziś bydzie muzyka na Polynicy grała . Dziywcynta juz kupeckami sie zbiyrały i urodzały jako tez to bydzie a ktoz ta bydzie groł a jacy tez ta chłopcy przydom . I kie przyseł wiecor rusyli syćka wroz znajomom drogom bez Matlokowke ku Żabnicki stronie… Kie juz dośli na polane co jom nazywali Spolno słychno było ze na Polynicy juz wesoło. Ktorosik z Ciyncinianek za wyskała a tam juz kasik z niźni polany łodpowiedziała dziywka ze Żabnice. Łodbił sie głos łod Romanki i lecioł na zod ku Jabranowie. Juz zaś kasik łod Płonego zawysko dziywce a na Bucynce mu łodpowiy. Nogle z pod wiyrchu Romanki ze Stopkowej hole za dudniała grubym głosym trombita pastyrsko. To juhasi ze Stopkowej znać dawali ze juz ło syćkim wiedzom co sie kany bydzie robić. I tak sie całom drogom nawoływali coby kozdy młody wiedzioł ze dziś bydzie wesołoś do rania. Kie juz dośli to na środku polany na rowninie polił sie łogiyj a przy łogniu kupa ludzi i wesołe łopowiadani. Ksiynżyc wykuloł sie z nad Pawlusi hole i mdłym ale przyjymnym światłym łoświetloł swiat. Kasik łod Ciyncijski strony doleciała niewyraźno muzyka i śpiewani. Coroz blizyj i blizyj i za walnom chwile dało sie juz usłysej znajomo melodyje i słowa . Świyć miesioncku świyć na niebie ale wysoko bo jo ide do swej lubej bardzo daleko…
To seł Józek z Jabranowa z heligonkom ku muzyce . Zaś łod niźni Polynice słychaj juz było nute Barabskom . To Żabnicanie podchodzili ku polanie grajyncy na dwie heligonki…
I wte sie dopiyro zacyno ! Kie nie pociągnom chłopcyska na trzy harmunije!!Posuły sie z pod wartkik palcow dziki polki i Żabnicko nita ! Kie chłopcy nie porwiom dziywek do łobyrtek to jaze trowa z pod kiyrpiec fyrcała . A juz co jedyn w tojcu przystanie , przyśpiywo i zaś do łobyrtki ! Ludzi wela łognia coroz wiyncyj .Jedni tajcujom ,drudzy łopowiadajom co kany nowiny uswychali. Inni zaś jesce cosik kasik do lampek nalywajom a co przechylom to do trowy łotrzepiom. Miesioncek po niebie wyndruje i zdo sie ze sie przypatruje tej wesołej górolski gromadzie. Juhasi ło syrokik plecak w cornyk łod dymu kosulak stoli juz tez wela łognia a dziywki sie im przypatrywały a śmiałości ku nim ni miały bo godali ło nik ze dzikuse. Ale nie bójcie sie ! Zagrzoła sie krew to i śmiałoś przysła ! I juz syćka ze syćkimi tajcowali .
I tak to grała muzyka na Polynicy. Ksiynżyc co go to tez chłopcy kawalerskim słojcym nazywali schowoł sie juz kasik za gronicki. Zornicka zacyna sie pokazowaj nad Matlokowkom a piyrse ptoski zacyny z cicha popiskowaj, kie sie łostatni tanecniki z polany łozchodzili. Niejedyn przyseł na swoje hyza to juz babka godzinki śpiywali. Na nic nie patrzyncy bechnoł z mordowany na kolana wela babki i śpiywoł .Kiedy ranne wstajom zorze ! Ktorymu sie ta udało z drzymnyj to jego scynści a ktorymu niy to sie łod rana koło bydła i po niwkak plontoł jako ćma i ka siod tam mu głowa leciała jak chłorej kurze . Juhasi ledwo przyśli juz baca do dojynio ścigoł a pote z łowcami w hol . Ale uni se ta w słonecku po borownikak poradzili spoconć. Tak to widzicie bywało downi kie jesce w sercak młodyk góroli było tela wesołości co sie wylywała jak potok przy roztopak na ty beskidzki cudne polany a teroz cichućko. Jeno wiater po Polynicy gro na staryk strzechak i ksiynżyc poziyro ze smutkiym i zdo sie ze popłakuje za tym co downo minyło…
Harnaś
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Palica – laska, która zastąpiła ciupagę
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Ło Kubicku, co śpiywokiem był.
- Szczegóły
-
Coś dla znających i piszących gwarą.
- Szczegóły
-
Kie przysła sobota a ześli sie ka w barze abo przy jakim sklepie na piwo to sło sie nie roz uśmioj jak zacyni godaj mindzy sobom. A jak sie ta trefiło mindzy nimi jesce ze dwok handlyrzy to juz po poru piwak zacynoł sie podnosić gwar i przekwalowani sie ktory koj lepsy i ktory mocniyjsy.Łopowiadały ty chłopy ło swoi ciynski robocie i ło tym co ka ktory w lesie przezył. Jedyn godo-Ej chłopy na moigo konia to tu we wsi nima,jo pełny woz kopalniokow nakładuje woz zahamuje i lyce moge chynyć... Na słowo idzie i nawet do piekła zjade.Inny zaś- E tam godos moj koj to jes pasiacki !! Przysiągany !! Jak cały woz ku chałpie wieze i moge w przykrej kympce pod ficojkom stanyj, to piwo wypijym a un ani cyntla nie popuści,taki sprawiedliwe kojsko.Inny zaś godo - Chłopy ale tak jak moj koj w lesie chłodzi to zodyn. Na pysku bestyjo twardy ale byg go ani za jednego nie zmiynił. Pod magorom drzewo zapne lyce chyne i jeno mućkne .Idzie ze na dziwy i na dole juz na mnie na skłodak ceko-A inny juz sie z niego śmieje - Ty jonek to dobre ze se jesce łajcucha som łod kopalnika nie łodpino.I juz sie zacynały przegadywki - Ty sie Franuś nie śmiyj bo ludzie godali ze twoj koj sie do żądkow nie godzi i ani w łopsypoku ani w lynijożu chłodzić nie umiy bo tak samo syroko nogami chłodzi jak twoja baba.
I tak łod słowa do słowa zacynali sie wygadowaj a i do bidki przychodziło jak sie cupryna zagrzoła. A nie dej Boze zeby sie ta ktory ze śkapom zaplątoł. To juz mu do zybow patrzeli na ktorym jes roku. Jedyn godo-Na moje łoko bydzie na dziesiontym. Zaś nastypny tyś głupi na tym sie nie wysnos bo to wrześniok!! I juz zwada kiela un bedzie mioł rokow. A za kwile juz zapinajom do wozu i kcom ciongi sprawdzaj. Zaś gazda kwoli konia jako moze chłodź by nojwiynksy gid był to tyn go pod niebo wynosi. Ze niby dobry, nie uzre,noge do kucio piyrsorzydnie trzymie,a spokojny taki ze spaj pod nim mozna,a dzieci to popod niego chodzom i ani nogom nie rusy. Zaś mu inny godo-Idze ty bestyjo ! Nie kwol tela! Bo jo swysoł ze to psuj ,i do chomontu bije. I zaś zwada. I miyniaj kcom. Jedyn godo-Jo ci moge moigo daj na probe, to uwidzis co to koj!! Ino zaś byk musioł do lasa nie jechaj bo cos tym twoim śkubacym uwieze.I tak ześ nie usłysoł nic innego po kiela sie nie łoześli z kupy bo kozdy mioł lepsego łod drugigo i nie popuścił.
Nojcynści taki zjazdy bywały ,jak chłopy woziły drzewo na składnice do gorki bo pragow nie było ba konickami wozili. Taki konicek to dlo furmana był jak rodzina. I bywało ze furmon to bardzi konia sanowoł jako baby. Ujek moj roz na niwke przyjechoł zeby siano zwiyź przyjechoł popatrzoł i godo tak do swoi baby - Na roz tego nie wezne a dwa razy konia gnoł teli kyns na łonke nie bydym to se to weź zwlyc w pławtak, nady z gory ci to leko pujdzie.I pojechoł w pustyk drabinak ku chałpie. Kupa z tego było śmiychu ale to prowda była , bo un tak konia sanowoł lepi kie babe.
I taki był tyn furmajski chlyb, ciynzki ale miłowały sie w tej robocie całe pokolynia. I do siela som tacy co poza koniami świata nie widzom. Nieroz sie u narzykali, ze tu go do łopinki wziyno a zaś tam na przewiasie chyciło. Zaś ka indzi konia na potoki wtarasiło pasioki wyzwijało ze jaze kojsko tchu ni mogło chycij,jaze pasioki toporym musioł przerobaj zeby koj tchu chycił. Narzykali ale do puźnej starości do lasa jeździli i az miło było psuchaj tego wiokanio co sie nieroz niesło po wiyrchak.
Ponoć nojlepse konie za downa mieli Żabnicanie. A było tam tyk furmanow kupe. Z jednego takigo Kupcoka to sie śmioli, ze jego koj to som do gronia z gnojym jeździ ,na niwce sonki wywroci i ku kidacom na zod jedzie. Taki to były historyje a i fantazje furmajski a jo jako zek zapamiyntoł a i łod starsyk usfysoł tak zek wom to po kroku łopisoł :)
Pozdrowiom
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Dziadek roz namyśloł przybrać Janikca ze sobom ku łoraniu w pole. W chałpie nie było komu daj na niego pozor bo łojcowie pojechali z babkom do powiatu a wiynkse dziecyska poślosowały do skoły . Dziadek pocynć na woz słozył, do futraśki łowsa nasuł , babka im rano naryktowała jakomsik śwacyne no i zabrali się rafiokym jechaj po borach do Brejkowa. Ino ujechali kawołek łod chyzow to dziadek dopatrzoł ze Gniadkowi bo tak sie ik koj nazywoł, podkowa uleciała na co się zatrzymali u kowola. Dziadek Gniadka wyprzągnoł, rafiok na drodze kole kowola łostawił Janickowi pod łopieke i poseł podkuć konia. Zakim poseł to Janickowi pedzioł ze wnet przidzie i coby z rafioka ani nie ślazowoł. Janicek ceko , ceko, a ło dziadku ani słychu ani dychu, za to sie do rafioka przikludził piesek nojprzod jeden pote drugi i trzeci … i tak się ty pieski łamuzgały i śkucały co się Janickowi ik zrobiło zol no i torbe ze śwacynom łozwionzoł. Chynoł im kawołek spyrki, co była miyndzy skibkami chleba a wkole wozu sie ino zawarziło. Dziadek nie przichodził a kundli kole rafioka nazganiało sie moze i z dziesiynć. Janicek się im dziwował i spyrke ze wsytkik skibek wyfutrowoł. Jak juz nic nie było to chynoł im chleba ale une sie chleba nie celiły ze koncu się zabrały i poleciały dalij wsiom. Dziadek się tam u kowola walnie zbawił, nale po jakisik godzinie weselsy niźli posed, z podkutym koniym przised. Przypion konia do wozu, pokwolił Janicka ze rafioka tak piyknie przipilnowoł no i wio dalij.
Jadom, jadom rafiokym na kamiyniak tyrpie to se Janicek na futraście z łowsym siadnoł i mu było miynko. Dopatrzoł tez ze futraśka mo takom dziurke i jak ino wozkym na kamieniu chynie to się ta śnij krapke łowsa usuje to zaś Janicek nogom miyndzy deski w skrzyni i tak się mu to widziało ze se znacy droge bez wieś.
Kie dojechali na pole dziadek Janicka poucył hetta,cija,wio, lyce i bat z lyski do ręki doł i tak mu piyrsy roz w zyciu mioł Gniadka zapoganiać. Sło im walnie koj był stary i usłuchliwy ze nim dziadek i samymu łorowoł. Nale Janicka z lycami i z tom lyskom to tak jaby go na sto koni wsadził, tak się podnios do rangi bo to juz jak starzi furmanie na Gniadka wiokoł. Ułorali wnet poł skłodu kie słychać łod potoka jak dzwoniom w kościele na Anioł Pajski. Dziadek robote przerwoł za wsytkik przodkow co na tym polu robili modlitwe łodmowił. Konia bo się walnie zgrzoł dekrom przikrył i myśli coby sie cosik zafutrowali. Nale chyto za futraśke z łowsym a una do krzpiynia pusto, na to dziadek godo „jakik stary takik gupi zabocyłek nasuć łowsa a myślołek ze mom wsytko ! ” No nic dziś Gniadek ło samej siecce bydzieś musioł zwłodać tom rote i zawiesił koniowi futraśke z sieckom na łusak. Pote siod se na wołku z Janickiem i zabiyrajom się za śwacyne. Dziadek po kromce podzielił i jedzom, nale się szybko zreflektował ze to cosik suche i staje w czkoniu . Patrzy kromki puste w środku i godo „ Jako staro tako gupio bestyjo zabocyła daj chłopom do chleba spyrki !” No nic bydymy musieli sie załobyjś samym chlebym i maślonkom.
A Janicek nic nie godoł ino chlyb przepijał tom maślankom i trufoł cy to dziadek mo takom słabom pamiynć cy nic nie godze bo go nie kce ganić. Jyno mu było Gniadka zol.
Tak sie Janicek naucył co to znacy wyprawka w pole. Niwke jakośik zwłodali a na wiecor w chałpie były kloski buncole :)
c.d.n.
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
A bywało to tak ,ze przed Wszystkimi Świyntymi baby posyłały chłopow do lasa na jedline ,coby po plyś wionki na groby ,bo ta nie bywało tak jak teraz ze co ka kto kce to pokupi.Ktoro ta miała taki suche kwiotki co ik to słomiankami nazywajom to wplotały ik do wionka z jedliny.Kwiotki ty wdy wisiały w kumorze u bojtu i sie susyły.Jak piyknie wyskły to sie ik pote dawało do tyk wionkow a jejik nie rusoł ani mroz ani śniyg,co rod casami na wszystkik Świyntyk przykurzył.Znicy ta tez niebywało bo i ło świycki casami było biyda zeby w chałpie zablyscej ba scypami bździeli jako mogli.Ale jak zodusne dni sły to ta kazdy gazda musioł miej świycoske z łoja baranigo cy jaki ta kto mioł łodlotom. Do drewnianej formy knut konopny wcis ,łoj łostopił zaloł pote jak zatyngło to forme łotfar i świycke mioł gotowom .
Tak sie to sykowali zeby nik nie mitrynzył bo jak by ło umartyk zabocył to by go ta dziadek abo babka nieboska mogli pote ka w dziyj zodusny postrasyj a nawet i na łozku przidusić ,co się ponoć i przydarzowało niektorym...Pote zaś jak juz przysły ty świynta to śli na cmyntorze zeby się za duse pomodlić a kto ka jakigo grosa mioł przyśporowanego to na wypominki za łodpuscyni grzychow za swoik dawoł.Pote przychłodził dziyj zodusny i w tyn dziyj w sopie koło hyzow i w chałpie musiało byś piyknie poprzątane i wyporządzone.Krowy wymyte zeby piecrorami nie świyciły,świnie piykne wypucowane,sopy wykidane.W chałpie musiało byś poprzątane a na noc na stole zostawiali chlyb i wiecerse mlyko.Wierzyli ze w dziyj zodusny duse staryk gazdow co pomarli przychłodziły ,coby łobocyć cy ci co zostali na ziymi łobycajnie i po porządku gazdujom.A mlyko i chlyb dawali na stoł coby se ta ktoro dusycka przegryzła kie bydzie głodno.Pote jak rano sie pobudzili to dzieci leciały patrzej cy ta ktoro co ujadła...Bywało ze w nocy mysa chleba dziubła abo kotka na stoł wyskocyła i mlyka chlapła to dzieci godały ze babka byli pojedli se i pośli.
Tak to bywało za downyk rokow i piyknie sie ludzie modlili i ło łumartyk pamiyntali.Godowali ze sie ta casami byleco pokozało w dziyj zodusny abo sie jaki umarty przyśnił.To sie ta zaroz za niego modlili zeby go Pan bog do nieba wzion i coby sie juz po ziymi nie musioł poniywiraj i ludzi strasyj.Teraz ty casy minyny,cmyntorze wykwiecone ,ubrane paradnie,pomniki jedyn lepsy łod drugigo .Kiesik tego nie bywało ,bo pod prostym skromnym krzyżyckiym lezeli prości skromni ludzie.Ło tyk skromnyk ludziak co ta spocywali pamiyntali ci co zyli, tacy sami skromni ludzie .Śli sie z wiarom modlić.Casami daleko mieli ale śli i nie zapominali ze na tym cmyntorzu lezom ci co im dali zyci i naucyli i zycio.Teraz cosik sie to łodmiynio bo mało kto na nogak na cmyntorz sie wybiere ba wsio auciskami.I zamiast patrzej modlynio to patrzom kaby tu stanyj ,zaś jedyn do drugigo durknie,juz zwada wygadywani.A jedzie nawet tyn auciskiym co dwjścia metrow do cmyntorza mo.
A z roku na rok to tak w ty świynta jes wela cmyntorza jak na jarmaku i nic to nie przypomino downyk zwykow. W Żywcu na Przemiyniyniu to łodpust zrobili pod cmyntorzym co sie mi to nic nie widzi. A jak swyse ze se jus u nas zacynajom pogadowaj ło tym halowin to sie mi noz w kieśni łotwiyro ze sie zacyno swoje piykne zwyki miej za nic a wprowadzo sie jakisik hamarykajski gupości. Pozdrowiom
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
witojcie piyknie!!! Kciołek tu pociągnyj dali rzec jaokom po rusoł Dziadek Staś swoim piyknym pisanim...Ło nasym Beskidowym spiywaniu mozna godaj duzo.Jo kciołbyk jeno łopisaj jak to śpiywanim nasi pradziadowie przekozywali dole i niedole swoigo górolskigo zywobycio.Jak kazdy dobrze wiy ,roki tymu ludzie w tyk nasyk gorskik wsiak dzielili sie na: Pastyrzi (Juhasow ,bacow,holajnikow) ,Rolnikow( Takik co robili na swoim i takik co robili na pajskim) ,Zbojnikow(Takik co sie pajscyźnie z przeciwili i umyśleli ze bydom tyk z nienawidzonyk panow gnymbić).Kazdo ta grupa cok jom tu wymiynił ,układała rozne śpiwki ło swoim włosnym zyciu.Chłodź nik ta wtedy cytaj ani pisaj nie umioł to skwapnie wszystko przekozywali swoim dzieciom.Śpiywki ty mozna by nawet było nazwaj śpiywanom historiom przekozanom ustnie...Tak to na tyn przykłod napisym tu pore śpiwek jaki usfysołek łod moi babki a i łod innych ludzi . ŚPIYWKI PASTYRSKI
Ej hosoł jo se hosoł kiek łowiecki posoł
nie jednej dziywcynie fartusek łodposoł
ej pasem jo se łowce ej po Lipowski holi
ej dobrze jo jik na pos
ej baca mie po kwoli
powoli powoli łowiecki po holi
ej niek sie juhasicek wodzickom na poji
powoli powoli łowiecki po holi
ej bo juhasicka prawo nozka boli
hej holecka miziowo hej z daleka jom widać
hej byde jo ta musiół hej po łogiynek smigać
hej do swiyntego jana zeby juz minyło
hej bo sie mi łokropnie za dziywkom ze cnyło
hej nie byde jo posoł łowiec na guchani
hej bo sie mi łobmierzło w kolybicy spani
hej w kolybicy spani na bukowej ścieli
hej woloł by jo skocyć z dziywkom do pościeli
Taki to spiywki układali juhasi i bacowie wiecorami po dojoniu.Jedny wesołe drugi smutniyjse,ale wsyćki pokazujom zyci i zwyki jaki w tyk downyk casak bywały. Teraz napisym pore spiywek jaki spiywali ludzie ktorzy te nasom kamiynistom ziym pazurami z lasom wydarli i sanobliwie bez setki rokow uprawiali a i tyk co swoje młode zyci na pajski gruntak i po słuzbak zdarli Śpiywki gazdow i słuzebnyk chłopow ....
Hej po łoroł po łoroł ino mało
bo mu sie kołecko bo mu sie kołecko
hej bo mu sie kołecko po łomało
A jak ci sie po łomało dej se sprawić
nauc się jasinku nauc sie jasinku
hej nauc sie jasinku gospodarzyć
Moje siwe wołki na pajskim łorajom
a moje dziecyska głodym przimiyrajom
panowie panowie coz my wom zrobili
ześ cie nos łod dziecka piełoniem kormili
A kie jo se u was słuzył u was słuzył
nic ześ cie mi nie dali
ino jednom kosuline jesce była ze wsami
A kie jo se uwas słuzył u was słuzył
to jo wom nic nie ukrod
ino jednom kwortke łowsa jesce mi jom was koj zjod
za co jo se musioł cały rocek ciyrpieć
zdo sie za te pore potarganyk kierpiec
coby ta polana cało moja była
ej to by mi biyda juz nic nie zrobiła
jeno ta polana bogatego pana
polane z polymy pana powiysymy
ani jo kosulki ani jo kiyrpecek
nie byde juz łoroł tyk pajskik rolecek
Tak pod uciskiym i pajscyznom marnieli nasi dziadowie.A tyk co to do cna z mierzło to umysleli ze sie z przeciwiom i pujdom po za bucki .Ktorzy ta byli młodsi i mocniyjśi zbiyrali sie w miyjse i wiynkse kupy i sli na zboj,Bo ino tak mogli zemścic sie na gnybicielak prostego górolskigo ludu.Ci tez układali spiywki ktore dotrwały do dzisia i pokazujom nom śumnom historie zbojectwa ktoro z casym łobrosła w legyndy i bojki...
Śpiywki zbojnicki i wandruski
Hej idom zbojnicy jaze gory jyncom
hej za cos niedługi panowie za jyncom
folwarcnymu panu dziś łozbijym głowe
jutro biydokowi dom dutkow na krowe
panowie nos strasom żywieckom piwnicom
a my jik strasymy synkatom palicom
w żywiecki dolinie kryminoły stojom
ktorzy śfarni chłopcy to sie ik nie bojom
Wandrus jo se wandrus po wsiak se chłodzuje
co bogatsy dworok to go łobrabuje
pilnuj sie panocku i we dnie i w nocy
bo nie wiys kie na cie zbojnicek na skocy
Zbojnicy jednak doś cynsto w młodyk rokak tryfiali na subiynice .Wszystko to tez mogymy wycytaj w śpiywkak, ktore dokładnie to wszystko przekazujom. Śpiywki zbojnicki (śubiynicne ,Załobne)
śubiynicko moja z gibiutkigo drzewa
kie mnie wiysaj bydom pośli mnie do nieba
godne z tyk zbojnikow chłopoki bywajom
bo na siubiynicy dziadow nie wiysajom
mali chłopcy mali kie sie na zboj brali
jesce nie po rośli kie juz na śmierć posli
chłodził se zbojnicek w łorawskim kłobucku
teraz jego zyci na nojwyssym bucku
panowie panowie wyście mie złapili
moje młode zyci na grojcu z gnymbili
wy moi panowie muse wom powiedzieć
ze jak w niebo pujde to na samym przedzie.
Na tym zakojce ty spominki staryk śpiywek.Kto mądry to sie do razu kapnie jakom strasnom wartoś mo przekazowani starodownego zwyku przyspiywek.To cok napisoł pokazuje mni wiyncyj zyci nasyk przodkow , łod tyk ugnybionyk biydokow po śumnyk chłopow co kcieli tyn swiat rownaj.I powiydzcie ,kie by nie ty spiywki jak mało by my wiedzieli ło downyk casak.Zastanowmy sie tez nad tym ,cy nie worto przekazowaj tego dali i nie zabacowaj ,bo jak godo jedna ze spiywek...Górole górole górolsko muzyka cały swiat łobyndzies nima taki nika...Pozdrowiom
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Wielgi Tydziyj tak na dobre, to sie zacynało we Wielgi Cwortek.
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Nojwoźnijsy w bagniontce to był kokoc. Bo kokoc, to jak na tyn pzykłod łostrewka, na ktoro sie kładzie siano, abo tes łociypecki łowsa.
- Szczegóły
-
Jasiek


c: text/html

text:
Dzéń Jednotë Kaszëbów
Dzéń Jednotë Kaszëbów - swiãto ùsôdzoné dlô pamiãcë ò pierszi zmiónce ò Kaszëbach. Papiéż Grégòr IX 19 strumiannika 1238 rokù wëdôł pierszi dokùmeńt z mionã Kaszëbë - "ksyżã Kaszëb" (duce Cassubie). Pòtemù ksyżëc Zôpadny Pòmòrsczi nôsy titel dux Slauorum et Cassubie) tj. ksyżëc Słowiónów ë Kaszëb. Negò titla brëkòwôł jesz ksyżëc Barnim I (1210 – 1278).
Pierwszi Dzéń Jednotë Kaszëbów òdbëł sã 19 strumiannika 2004 rokù we Gduńskù, a w nôslédnëch latach przédné òbchòdë bëłë òrganizowóné w taczich môlach jak:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wolta
Wolta (yng. Volta River, fr. Fleuve Volta) – rzyka we zachodńij Africe, przepływo bez Burkina Faso a Ghana. Wolta powstowo ze skuplowańo trzech rzykůw: Czornyj Wolty (mjanowanyj tyż Mouhoun), Bjołyj Wolty (Nakambé) a Czyrwjůnyj Wolty (Nazinon, dopływ Bjołyj Wolty). Ji dugość uode zdrzůdłůw Czornyj Wolty je 1500 km², a wiyrch ji dorzyczo - 394 tyś. km². Rzyka wpado do Gwinyjskij Zatoki we małyj delće. Ji głůwne dopływy to: Pra, Sene, Afram (prawe) a Daka a Oti (lewe). Przepływ wody ńy ma regularny a waho śe uod 14 m³/s do 15 tys. m³/s.
We rokach 1961-1965 we dolnym bjygu rzyki zuůnaczyli Zapora Akosombo. Skirz spiyntrzynio wodůw powstoł jedyn ze nouwjynkszych sztucznych zbjorńikůw - jeźoro Wolta uo wjyrchu 8,5 tys km². Wodno elektrowńa Akosombo mo moc 900 MW.
Uod mjana rzyki wźyno śe mjano downyj kolůńije, a ńyskorzi ńypodlygłygo państwa Wiyrchno Wolta, kere uod 1984 mjanuje śe Burkina Faso.


text:
Rodecy
Rodecy (němsce Rodewitz) su hornjołužiska wjes we wuchodźe sakskeho wokrjesa Budyšin a słušeja k Bukečanskej gmejnje. Leža mjez 193 a 216 m nad mórskej hładźinu wyše rěčki Koporčanka.
Susodne wjeski su Łusk we wuchodźe, Něćin w juhu, Pomorcy w juhozapadźe a Droždźij w sewjerozapadźe.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło bratrow Gevehardus a Luderus de Rodeswi je z lěta 1232.[1] We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 226 wobydlerjow, z nich 195 Serbow (86 %) a 31 Němcow.[2] Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 23,9 %.[3]
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Rodecy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (něm.)
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 107.
- ↑ Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 246. [377 wobydlerjow, z nich 66 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 0 z pasiwnymi, 24 serbskich dźěći a młodostnych, 287 bjez znajomosćow]


text:
Koporcy
Koporcy (němsce Kuppritz) su hornjołužiska wjes we wuchodźe Budyskeho wokrjesa a słušeja wot lěta 1936 k Bukečanskej gmejnje. Leža 240 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Něćin w sewjeru, Kołwaz we wuchodźe, Błócany w juhowuchodźe a Bukecy w zapadźe.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza Otto de Kopericz miles je z lěta 1225.[1] We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 240 wobydlerjow, z nich 202 Serbow (84 %) a 38 Němcow.[2]


text:
Missisipi
Gminy we USA:
- Mississippi (ang. Mississippi Township) – gmin we sztaće Arkansas, we hrabstwje Crittenden
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmin we sztaće Arkansas, we hrabstwje Desha
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmin we sztaće Arkansas, we hrabstwje Sebastian
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmin we sztaće Illinois, we hrabstwje Jersey
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmin we sztaće Missouri, we hrabstwje Mississippi
Hrabstwa we USA:
- Mississippi (ang.: Mississippi County) – we sztaće Arkansas
- Mississippi (ang.: Mississippi County) – we sztaće Missouri


text:
Zmień miasto dla prognozy pogody
Wybierz miasto:
Syndziow żorskich zamianowało państwo polski a adwokaty sami prziciongli, bo liczyli na dobry zarobek i mieli prawie, bo we takim małym mieście dycki sie ludzie wadzili, jak niy ło ańfart, to ło łobraza, abo ło niywrocone piniondze.
Nojlepszy jednako był taki niywielki hruby reksenwald, co troszka sprawy przeciongoł, ale jak mu kery dobrze zapłacił, to na swoji dycki wyszoł. Bezto ludzie godali, że to je dobry adwokat! Tyn chop mioł łogromnie chudego psa a czynsto szpacyrowoł śnim po rynku. Bezmała tyn pies był rasowy, ale we Żorach ludzie jeszcze nigdy niy widzieli psa, coby był bardzi podany do kozy na wysokich szłapach niż do inszych psow!
Roz we dziyń targowy jedyn mieszczan powadził sie ze chopym ze Osin, abo ze Baranowic, bo to roztomańcie ludzie godajom! Przileciała policyjo i sprawa poszła do sondu. Tyn chop ze wsi był biydny i dostoł reksenwalda „ze urzyndu”, prawie tego wyszczekanego panoczka łod chudego psa i sie radowoł, że mu isto pomoże, ale jeszcze niy wiedzioł, co sie świynci! Mieszczan ugodoł sie ze tym adwokatym, że wszystek sfalom na chopa, syndzia do mu mało kara, a bydzie po sprawie!
We tyn isty dziyń do sondu prziszło kupa ludzi, coby sie podziwać, jak to sie wszystek skończy. Miyndzy nimi była tyż baba, łod tego chopa ze wsi. Znano była ze tego, że dycki wyszczekała za cołko familijo i jak syndzia i tyn fałszywy reksewald zaczyni najyżdżać na jejigo chopa, łona wyskoczyła na pojstrzodek, a spytała sie grzecznie Wysokigo Sondu, eli może coś pedzieć! Syndzia widać nic niy przeczuł, bo sie zgodził!
– Usrany sfas reksewald! – rykła baba na adwokata swojigo chopa. – Wiela wom tyn bachrocz ze miasta zapłacił, że mojigo chopa, co je chudy, jak tym wypitraszony harynek abo, niy przimierzajonc, wasz pies Rync, chcecie wciś za balek, yno za to, że bronił swojigo...
Niy dała rady skończyć, bo cołko sala gruchła takim śmiychym, że syndzia kozoł wszystkich wykludzić!
Baba dostała kora za łobraza sondu, a adwokat łod gańby wynios się ze miasta!
Tutaj dodasz i opłacisz
ogłoszenie drobne
do Tygodnika Regionalnego
NOWINY »
SPRAWDŹ, TO NIGDY NIE BYŁO ŁATWIEJSZE!
Przeglądaj ogłoszenia drobne »
Motoryzacja » Nieruchomości » Lokale » Handel » Usługi » Finanse » Zdrowie i Uroda » Turystyka » Nauka » Praca » Szukam pracy » Zwierzęta » Podaruję » Różne »


text:
Růmůńijo
Růmůńijo (rům.: România, IPA: /ro.mɨ'ni.a/) – kraj we pouedńowo-wschodńij tajli Ojropy. Grańičy s Madźarůma a Syrbijům na zachodźe, Bůugaryjům na pouedńu wzduž Důnaju, a Ůkrajinům i Republikům Moudawije na půunocy. Kraj mo tyž dostymp do Mořa Čornygo. Bukarešt (rům. Bucureşti, IPA: /bu.ku'reʃtʲ/) je stolicům i nojwjynkšym mjastym Růmůńije.
Uod 29 marca 2004 roku Růmůńijo je čuůnkym NATO, a uod 1 styčńa 2007 tyž Uńji Ojropejskij. Po přijyńću do uorgańizacyji, Růmůńja stoua śe śůdmym wedle ličby ludnośći krajym wspůlnoty.


text:
Mapa kodów pocztowych ulica MotylaUlica: Motyla
Miejscowość: Kraków
Gmina: Kraków
Powiat: Kraków
Województwo: małopolskie
Kod pocztowy: 30-733
Kody pocztowe
Wielgie kod pocztowy
Przeźmierowo kod pocztowy
Barbary 19 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 20 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 21 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 22 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 23 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 24 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 25 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 26 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 27 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 28 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 29 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 30 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 31 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 32 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 33 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 34 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 35 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 36 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 37 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 38 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 39 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 40 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 42 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 43 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 44 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 45 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 46 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 47 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 48 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 49 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 50 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 51 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 52 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 53 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 54 Ruda Śląska kod pocztowy
Barbary 55 Ruda Śląska kod pocztowy
Mapa strony


text:
Mapa kodów pocztowych ulica SzkolnaUlica: Szkolna
Miejscowość: Sosnowiec
Gmina: Sosnowiec
Powiat: Sosnowiec
Województwo: śląskie
Kod pocztowy: 41-200
Kody pocztowe
Koszalin kody pocztowe
Halinów kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 5 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 10 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 13 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 14 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 16 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 17 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 24 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 25 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 28 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 31 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 32 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 38 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 39 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 40 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 45 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 46 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 47 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 52 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 53 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 56 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 61 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 67 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 72 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 75 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 76 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 80 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 81 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 85 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 86 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 87 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 92 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 94 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 101 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 102 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 103 Ruda Śląska kod pocztowy
Jasińskiego Jakuba 110 Ruda Śląska kod pocztowy
Mapa strony


text:
Mapa kodów pocztowych Charbrowski BórMiejscowość: Charbrowski Bór
Gmina: Wicko
Powiat: lęborski
Województwo: pomorskie
Kod pocztowy: 84-352
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Warszawa kody pocztowe, Rycerka Górna kod pocztowy, Andersa Władysława 27 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 28 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 29 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 30 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 31 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 32 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 33 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 34 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 35 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 36 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 37 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 38 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 39 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 40 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 41 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 42 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 43 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 44 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 45 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 46 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 47 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 48 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 49 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 50 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 51 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 52 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 53 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 54 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 55 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 56 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 57 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 58 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 59 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 60 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 61 Rybnik kod pocztowy, Andersa Władysława 62 Rybnik kod pocztowy
Mapa strony


text:
Omsk
Omsk (rusojski OMck) jo město w Rusojskej federaciji. Lažy w krotkozajtšnem źělu Sibirskeje, na brjoze Irtyša, njedaloko granicy mjaz Rusojsku a Kazachstanom a něźi 2235 kilometrow daloko wót Moskwy, stolicy Rusojskeje federacije. Omsk ma wěcej ako milion wobydlarjow, jo wósyme nejwětše město cełeje Rusojskeje federacije a (pó Nowosibirsku) druge nejwětše rusojske město pódzajtšnje Urala.
Wobchad[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
W Omsku se šćěpjo pódpołdnjowy a pódpołnocny gałuz Transsibirskeje zeleznicy.


text:
Find hidden profiles and photos for Bogusław Moszyński across MySpace, Facebook and 40+ networks.
Bibliografia do Księgi Tura
Gierlach Bogusław, „Początki chrześcijaństwa w Polsce”, Iskry, Warszawa 1988. 48. Gieysztor Aleksander, „Mitologia Słowian”, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1982. 49. Gloger Zygmunt, „Encyklopedia Staropolska”, ... Moszyński Kazimierz „Kultura ludowa Słowian”, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1929. 105. Müller Adriaan von, „Slawen und Deutsche zwischen Elbe und Oder“, Berlin 1983,. 106. Nawrocki Aleksander „Szamanizm i Węgrzy”, Iskry, Warszawa 1988 ...
Bibliografia do Księgi Tura
Gierlach Bogusław, „Sanktuaria słowiańskie”, Iskry, Warszawa 1980. 47. Gierlach Bogusław, „Początki chrześcijaństwa w Polsce”, Iskry, Warszawa 1988. 48. Gieysztor Aleksander, „Mitologia Słowian”, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, ... Moszyński Kazimierz „Kultura ludowa Słowian”, Polska Akademia Umiejętności,. Kraków 1929. 105. Müller Adriaan von, „Slawen und Deutsche zwischen Elbe und Oder“, Berlin 1983,. 106. Nawrocki Aleksander „Szamanizm i Węgrzy”, Iskry, ...
podpisałem list otwarty w sprawie marka migalskiego
marek moszyński, profesor. barbara borek - witkowska, nauczyciel. marek jan olbrycht, historyk, prof. ur. bernard piechota, student. klaudiusz małachowski, lekarz. krystyna baum, inżynier elektryk ... boguslaw plachta, przedsiębiorca. dr dariusz kapitan, przedsiębiorca. michał paderewski, student. maciej jeżewski, rencista. grzegorz masik, nauczyciel akademicki. janusz tomaszewski, student uw. damian widz, student. grzegorz walas, informatyk ...
wikipedysta:witold1977
... kenji miyamoto, ki'ichi miyazawa, władysław miziołek, jerzy modzelewski, yoshirō mori, jan moszczyński, joachim moszyński, maria mościcka, michalina mościcka, lucjan motyka, tomiichi murayama, zbigniew muszyński, brett mycles. .... kazimierz bartel • gabriel czechowicz • stanisław jurkiewicz • alfons kühn • eugeniusz kwiatkowski • aleksander meysztowicz • bogusław miedziński • jędrzej moraczewski • karol niezabytowski • józef piłsudski • felicjan sławoj składkowski ...
Brak danych
Marcin Zamoyski
Lubomirski Rafał Leszczyński Franciszek Maksymilian Ossoliński Jan Kanty Moszyński Jan Ansgary Czapski Maciej Grabowski Jan Odrowąż Sedlnicki Teodor Wessel
List of Liberal Democratic Congress politicians
Maciejczyk Lech Mażewski Jacek Merkel Zenon Michalak Marek Moszczyński Janusz Moszyński Sławomir Nowak Maciej Nowicki Jerzy Orłowski Jan Pamuła Waldemar Pelc
European Parliament election, 2009 (Poland)
Wierzejski [10] Silesian Jerzy Buzek Marek Migalski Jerzy Markowski Janusz Moszyński Genowefa Grabowska Piotr Ślusarczyk [11] Lower Silesian and Opole Jacek
List of Polish generals
Marcin Lubomirski Michał Lubomirski Andrzej Mokronowski Fryderyk Józef Moszyński Józef Orłowski Piotr Ożarowski Józef Poniatowski Kazimierz Poniatowski
List of Civic Platform politicians
Konstanty Miodowicz Tomasz Misiak Andrzej Misiołek Marek Moszczyński Janusz Moszyński Antoni Motyczka Czesław Mroczek Damian Mrowiec Izabela Mrzygłocka Joanna
List of Polish People's Party politicians
Mierzwa Józef Mioduszewski Wojciech Mojzesowicz Sławomir Morawski Janusz Moszyński Leszek Murzyn Jan Mączewski Tadeusz Nalewajk Małgorzata Niepokulczycka


text:
Źymja – (łać. Terra) trzećo we kolejnośći (liczůnc uod Słůńca) a pjůnto co do wjelgośći planeta Ůkłodu Słůnecznygo.
Nołokoło Źymje krůnży jydyn naturalny satelita – Mjeśůnček a prawdopodobńy dwa kśynžyce půłowe (kśynżyce Kordelewskigo) a wjelgo liczba sztucznych satelitůw. Stoło, stabilno uorbita mo tyż planetojida 3753 Cruithne, kero pozostawo we rezůnańśe s uorbitům Źymje beś ńykerych naukowcůw je uważano za drůgi kśynżyc Źymje.
Źymja uformowoła śe ůngyfer 4,5 milijorda rokůw tymu.
Źymja mo wuaśćiwo masa a grawitacyjo do utrzimańo atmosfery, kera chrůńi przed szkodliwym průmjyńowańym ultrafjoletowym, a tyž pole magnetyczne chrůńjůnce przed pochodzůncym ze Słůńca průmjyńowańym korpuskularnym. Uoddalyńy uod Słůńca je waśćiwe do utrzimańo uodpowjydńij tymperatury. Uważo śe, aże czynńiki te sprzijouy powstańu żyćo na naszyj planeće. Je nojwjynkszo s planet skalistych we Ůkuodźe Suůnečnym, a tyž kej dotychczas jydynym znůnym mjejscym wystympowańo żyćo.


text:
"Eko-Mazowsze" S.C Sobczyk Anna Sobczyk Marek Andrzej Derkacz Bogdan Jakubowski Janusz Paweł
Inne nazwy:
"Eko-Mazowsze" Sobczyk Anna Sobczyk Marek Andrzej Derkacz Bogdan Jakubowski Janusz Paweł, "Eko-Mazowsze" Sobczyk Anna Sobczyk Marek Andrzej Derkacz Bogdan Jakubowski Janusz Paweł Baniocha Eko-Mazowsze, Eko-Mazowsze Baniocha
Inne nazwy:
"Eko-Mazowsze" Sobczyk Anna Sobczyk Marek Andrzej Derkacz Bogdan Jakubowski Janusz Paweł, "Eko-Mazowsze" Sobczyk Anna Sobczyk Marek Andrzej Derkacz Bogdan Jakubowski Janusz Paweł Baniocha Eko-Mazowsze, Eko-Mazowsze Baniocha
- 22 727 52 33
- ul. Puławska 47 a, Baniocha


text:
Żyszczyński Tadeusz Żyszczyński Zdzisław S.C. Zakład Kamieniarski Produkcyjno-Usługowo-Handlowy
Inne nazwy:
Żyszczyński Tadeusz Żyszczyński Zdzisław Zakład Kamieniarski Produkcyjno-Usługowo-Handlowy, Żyszczyński Tadeusz Żyszczyński Zdzisław Zakład Kamieniarski Produkcyjno-Usługowo-Handlowy Gowarczów
Inne nazwy:
Żyszczyński Tadeusz Żyszczyński Zdzisław Zakład Kamieniarski Produkcyjno-Usługowo-Handlowy, Żyszczyński Tadeusz Żyszczyński Zdzisław Zakład Kamieniarski Produkcyjno-Usługowo-Handlowy Gowarczów
- 41 372 65 89
- ul. Krakowska 15, Gowarczów


text:
Kōmisorz Hanusik
Kōmisorz Hanusik - piyrszŏ kryminalnŏ kōmedyjŏ ze ylymyntami fantasy we ślōnskej godce naszkryflanŏ bez Marcinã Melonã a wydōna bez Silesia Progress. Ksiyōnżka je napisanŏ we ślabikŏrzowym szrajbōnku eli bes litery "ŏ".
Fabula[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Achim Hanusik je kōmisŏrzym ślōnskij policyje, jego sprŏwy niy sōm czymś normalnym. Jego Ōma zawżdy ôsprawiałŏ ô stworŏkach ślōnskej mitologije a tyrŏzki Achim musiy siy s niymiy zmiyrzyć we prŏwdziywym świŏciy.
Przipisy
- ↑ Kōmisorz Hanusik, ISBN 978-83-936190-3-0


text:
"Polski Trawertyn" S.C. Stefan Granatowicz Aleksandra Granatowicz-Wegner Przemysław Wegner
Inne nazwy:
"Polski Trawertyn" Stefan Granatowicz Aleksandra Granatowicz-Wegner Przemysław Wegner, "Polski Trawertyn" Stefan Granatowicz Aleksandra Granatowicz-Wegner Przemysław Wegner Poznań Polski Trawertyn, Polski Trawertyn Poznań
Inne nazwy:
"Polski Trawertyn" Stefan Granatowicz Aleksandra Granatowicz-Wegner Przemysław Wegner, "Polski Trawertyn" Stefan Granatowicz Aleksandra Granatowicz-Wegner Przemysław Wegner Poznań Polski Trawertyn, Polski Trawertyn Poznań
- 43 841 30 14
- ul. Czechosłowacka 10, Poznań


text:
Piotr Myszkowski
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
- Piotr Myszkowski (ur. ok. 1450, zm. 1505) – hetman polny koronny, wojewoda łęczycki, wojewoda bełski, kasztelan oświęcimski, rozprzański, wieluński i sądecki
- Piotr Myszkowski (zm. ok. 1578) – kustosz kielecki, kanonik i wikariusz generalny krakowski
- Piotr Myszkowski (zm. przed 1587) – kanonik płocki, proboszcz pułtuski
- Piotr Myszkowski (ur. ok. 1510, zm. 1591) – podkanclerzy koronny, sekretarz wielki koronny, biskup krakowski, biskup płocki
- Piotr Myszkowski (zm. 1601) – wojewoda rawski, kasztelan wojnicki, starosta chęciński
- Piotr Myszkowski (zm. 1606/1609) – marszałek Sejmu, kasztelan lubelski, starosta oświęcimski, ojcowski, tyszowiecki
- Piotr Myszkowski (zm. po 1617) – kanonik poznański
- Piotr Myszkowski (ur. 1930) – prezydent Żyrardowa, wicewojewoda skierniewicki


text:
Michoł Ańoł
Michou Ańou, po prowdźe Michelangelo Buonarroti, poune mjano Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni (rodz. 6 marca 1475 we Caprese, um. 18 luty 1564 we Řimje) – italski malyř, řeźbjoř, poeta a twůrca baukunštu s epoki uodrodzyńo. Mjyndzy inkšymi, namalowou freski we Kaplicy Sykstyńskij, a s řeźbůw kere zuůnačůu nojbaři znůme sům "Pietà" a Dawid. Zaprojektowou tyž kopůua Bazyliki Śwjyntygo Pyjtra.
Dźouou we Bolůńije, Floryncyje, a nojwjyncyj we Řimje, kaj můg kořistać s mecynatu papjyža.


text:
Ekliptika
Ekliptika jo (imaginarna) rownina w kosmosu, w kótarejž se w orbiśe zemja wokoło słyńca pógibujo.
Orbity drugich planetow słyńca njejsu rowno w ekliptiśe, ale teke nic pśeliš daloke wót togo.
Rotaciska wóska zemje njejo rowna k ekliptiśe, ale ma k jeje padorownje nugel wót něźi 23° 26'. Toś ten nugel zawinujo fenomen měnjecych lětnych casow. Wóna njejo konstantna, ale wariěrujo (z perioźe wót něźi 40.000 lětow) mjaz 21° 55' a 24° 18', wobwliwujcy klimat zemje. Wóna něnto se pómjeńšujo; něźi 4300 buźo srjejźnu gódnotu wót 23°06' dośěgnuś a něźi w lěśe 25.000 minimalnu gódnotu.


text:
-
Natalia Michorczyk i Przemysław Kościelniak wygrali II WTK juniorów na Dolnym Śląsku
Kategoria: Turnieje w Polsce - WTK / 28 Listopada 2010
Natalia Michorczyk (MKSTS Polkowice) i Przemysław Kościelniak (KU AZS UE Wrocław) wygrali II WTK juniorów w woj. dolnośląskim.
Tagi: WTK, juniorzy, Dolny Śląsk, dolnośląskie, Natalia Michorczyk, Przemysław Kościelniak
-
Ada Jończyk i Przemysław Kościelniak wygrali I WTK juniorów na Dolnym Śląsku
Kategoria: Turnieje w Polsce - WTK / 13 Września 2010
Ada Jończyk (MLKS Śnieżnik Stronie Śląskie) i Przemysław Kościelniak (KU AZS UE Wrocław) wygrali I WTK juniorów w woj. dolnośląskim.
Tagi: WTK, juniorzy, Ada Jończyk, Dolny Śląsk, dolnośląskie, Przemysław Kościelniak


text:
Czeski Ślůnsk
Ślůnsk Česki, dowńij tyż Morawski Ślůnsk, do 1918 Austrijacki Ślůnsk, mjyndzy 1918 a 1945 tyż Sudecki Ślůnsk – je to geszichtowo krajina położůna na wschodźe Czeskij Republiki uo wjyrchu 4 452 km2 zamjyszkana bez ůngyfer 1 miljůn ludźi. Historyczno stolica to Uopawa. Krům teroźnygo uobwodu Jeseník (kery je tajlům Olmickigo Kreju), terytorjům noleży do Ślůnskomorawskigo Kreju. Na połedńu Czeski Ślůnsk sůmśaduje ze Morawijům; na połedńowym wschodźe ze Słowacyjům; na wschodźe, půłnocy a połedńowym zachodźe ze polskům tajlům Ślůnska (gynau s wojewůdztwůma dolnoślůnskim, ślůnskim a uopolskim).


text:
Ruski rubel
Ruski rubel (rus.: pyблb) to je waluta używano we Rusyji a tajlowo we Abchazyji a Połedńowyj Uosetyji. Podug ISO 4217 mo kod RUB, dowńi mjała kod RUR aże do denůminacyje we 1998. Ruski rubel tajluje śe na 100 kopjejkůw (rus.: koпéйka). Dowńi rublůw używało śe we SSSR a jeszcze dowńi we Ruskim Imperyjům. Rubel je we użyću uod 500 lot, uod 1710 tajluje śe na kopjejki. Ńy mo uoficjalnygo symbolu, kej amerikański dolar, fůnt szterling abo ojro. Propůnowane sům dwa: przekreślůne P (cyrylica, uodpado łaćińskimu R) abo . We uobjygu sům banknoty 5, 10, 50, 100, 500, 1000 a 5000 rublůw a klepoki 1, 5, 10 a 50 kopjejkůw a 1, 2, 5 a 10 rublůw. Krům ruskigo, je tyż bjołoruski rubel a waluta ńyuznowanygo Naddńestrzo, naddńestrzański rubel.


text:
Ota Wićaz
Ota Wićaz (němsce Otto Lehmann; * 14. junija 1874 w Chwaćicach, † 28. nowembra 1952 w Stollbergu) bě serbski literarny a kulturny stawiznar, spisowaćel a prěni šefredaktor kulturneho časopisa Rozhlad (1950–52).
Po studiju w Lipsku skutkowaše Wićaz wot lěta 1900 jako wučer w Rötha, Lipsku, Bukecach, Drježdźanach a Sapawje. W lěće 1902 dźěłaše krótko na wučerskimaj seminaromaj we Waldenburgu a Budyšinje a wot 1903 na wučerskim seminarje w Stollbergu, hdźež běše wot lěta 1926 studijny direktor. Po krótkim wuměnku mjez 1936 a 1941 dźěłaše mjez 1941 a 1943 znowa na seminarje a po wuswobodźenju hišće raz wot 1945 do 1949.
Wićaz běše wudawaćel Časopisa Maćicy Serbskeje a wot 1947 Dr. h. c. Lipšćanskeje uniwersity dla swojeho přinoška k serbskej literaturowědźe a kulturnym stawiznam.


text:
Mapa kodów pocztowych ulica Skłodowskiej-Curie MariiUlica: Skłodowskiej-Curie Marii
Miejscowość: Pruszków
Gmina: Pruszków
Powiat: pruszkowski
Województwo: mazowieckie
Kod pocztowy: 05-800
Kody pocztowe
Opole kody pocztowe
Gniezno kod pocztowy
Czerskiego Jana 15 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 16 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 17 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 18 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 19 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 20 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 21 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 22 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 23 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 24 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 25 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 26 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 27 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 28 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 29 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 30 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 31 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 32 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 33 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 34 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 35 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 36 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 37 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 38 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 39 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 40 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 41 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 42 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 43 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 45 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 46 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 47 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 48 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 49 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 50 Gliwice kod pocztowy
Czerskiego Jana 51 Gliwice kod pocztowy
Mapa strony


text:
Mapa kodów pocztowych ulica KonwaliowaUlica: Konwaliowa
Miejscowość: Bielsko-Biała
Gmina: Bielsko-Biała
Powiat: Bielsko-Biała
Województwo: śląskie
Kod pocztowy: 43-300
Kody pocztowe
Rzeszów kody pocztowe
Chojnice kody pocztowe
Izbicka 201 Warszawa kod pocztowy
Izbicka 202 Warszawa kod pocztowy
Izbicka 205 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 5 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 8 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 10 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 15 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 23 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 24 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 25 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 26 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 27 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 28 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 32 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 34 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 35 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 36 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 40 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 43 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 49 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 52 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 54 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 59 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 60 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 61 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 62 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 65 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 67 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 70 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 73 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 75 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 83 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 90 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 91 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 92 Warszawa kod pocztowy
Lentza Stanisława 94 Warszawa kod pocztowy
Mapa strony


text:
Abel Tasman
Abel Tasman (rodz. 1603 we Lutjegast, Ńiderlandy, um. 10 paźdźerńika 1659 we Batawije, Ńiderlandzke Indje Wschodńe (terozki: Džakarta we Indůnezyje)) – ńiderladzki žygloř, uodkrywca a kupjec. Bůu ůun pjyršym Ojropejčykem, kery douynyu ku Tasmańije a Nowyj Zylandyje we rajźe kero uorganizowoua Ńiderlandzko Kůmpańijo Wschodńoindyjsko we lotach 1642-1643. Tasmańije dou mjano Anthoonij van Diemenslandt za mjanym sponsora rajzy, gubernatora Ńiderlandzkich Indji Wschodńich. Ńyskoři Ynglandery skrůćili je ku Źymja van Diemena, a za jaki čos zmjyńili na Tasmańijo. Při drugij rajźe we roku 1644 Tasman narysowou karty půunocnygo wybřežo Australije.


text:
Limborska hola
Limborska hola (němsce Lüneburger Heide) je wulka holanska, geestowa a lěsna krajina w sewjerowuchodźe Delnjeje Sakskeje. Wona leži mjez wulkoměstami Hamburg, Bremen a Hannover a bu po měsće Limbork (Lüneburg) pomjenowana. Wopřija hłowny dźěl něhdyšeho wjerchowstwa Limbork a wupřestrěwa so wot Łobja w sewjerowuchodźe hač k rěce Aller w juhozapadźe. Wosebje w centralnych kónčinach su so wulkorumne holanske płoniny hač do dźensnišeho zdźerželi. Tajke běchu we wulkich dźělach sewjeroněmskeje nižiny hač do spočatka 19. lětstotka typiske, su so pak mjeztym zwonka Limborskeje hole zwjetša zhubili. Holanske krajiny běchu wot časa młodokamjentneje doby přez nadměrne wotpasenje něhdyšich lěsow na njepłódnych pěskowych pódach nastali. Zdźeržane powostanki tuteje historiskeje kulturneje krajiny so přez wotpasenje z holanskimi wowcami haja. Limborska hola steji zdźěla jako přirodny park pod škitom.


text:
Jan Awgust Sykora
Jan Awgust Sykora (němsce Johann August Sickert; * 27. septembra 1835 w Malešecach, † 19. decembra 1921 w Biskopicach) bě serbski farar, spisowaćel a ludowědnik.
Wón narodźi so do zamóžneje ewangelskeje burskeje swójby a wopyta w Budyšinje najprjedy měšćansku šulu a wot 1848 do 1856 gymnazij. Po studiju teologije w Lipsku, kiž 1860 dokónči, skutkowaše najprjedy tři lěta jako domjacy wučer a bu 1863 na farske městno do Smělneje pola Biskopic powołany, hdźež bě hač do kónca powołanskeho žiwjenja w lěće 1899 z poslednim serbskim fararjom.
Jan Awgust Sykora spisa cyły rjad nabožinskich a popularnohistoriskich knihow, kotrež wuda zwjetša w rjedźe Serbskeho lutherskeho knihowneho towarstwa. Jeho basnje wostachu we wšelakich časopisach rozbrojene.
Sykora bě subsenior Lipšćanskeho Serbskeho prědarskeho towarstwa a wot lěta 1861 čłon Maćicy Serbskeje. Jako farar reprezentowaše pozdźišo konserwatiwne křidło serbskeho ewangelskeho duchownstwa a wustupi 1886 jako protest přećiwo rěčnej swojotnosći a kritiskej křesćanskosći Jana Radyserba-Wjeloweje knihi „Trójniki“ z Maćicy. Awtobiografiski spis, w kotrymž wopisa Sykora žiwjenske wobstejnosće Malešanskeje wulkoburskeje swójby, wuda Ota Wićaz w lěće 1936 pod titulom W Malešecach před 100 lětami.
Spisy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Wudowa Linatowa abo zhubjene wopismo. Budyšin 1875.
- Třoje zornjatka za bohate płody. Budyšin 1875.
- Powědančka ze žiwjenja. Budyšin 1877.
- Dr. Marćin Luther. Budyšin 1877.
- Lěkečanski stary wučer a jeho syn. Wobraz z 30lětneje wójny. Přełožk, Budyšin 1893.
- Kłosy a zornjatka. Zběrka powědančkow, Budyšin 1908.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Ludmila Mětškowa: Sykora, Jan Awgust. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 527sl.


text:
Bohosudov
Koordinaty: 50°40′0″N 13°53′0″E /  50.66667, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *
Bohosudov (němsce Mariaschein) je měšćanski dźěl Krupki (němsce Graupen) w Čěskej. Je předewšěm přez putnisku cyrkej Bolosćiweje maćerje Božeje znaty, kotraž so tež po něhdyšim wjesnym mjenje pomjenuje.
Wobsah
Geografiske połoženje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Bohosudov leži w sewjernych Čechach, 7 km sewjerozapadnje wot Teplic. Přez měšćanski dźěl Krupki wjedźe dróha čo. 253, po kotrejž so Bohosudov z Dubí abo z Ústí nad Labem docpě.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Mariaschein wuwiwaše so poněčim ze wsy Althof z jeho z 13. lětstotka pochadźacym wodowym hrodom a w lěće 1446 naspomnjenej wsu Scheine (tež Schein, Scheune). W lěće 1591 připadny wjes Scheine Chomutovskim jezuitam, kotřiž wokoło lěta 1650 twarjenje konwenta a putniskeje cyrkwje započachu, kotruž Mariaschein mjenowachu. Tute mjeno bu wot lěta 1670 tež na wobě gmejnje Althof a Scheine přenjesene. Na zakładźe Benešowych dekretow dyrbješe němske wobydlerstwo Mariaschein po druhej swětowej wójnje wopušćić. W lěće 1961 bu Bohsudov do Krupki zagmejnowany.
Stawizny putnikowanja a putniskeje cyrkwje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
K wuwiću putnikowanja rozprawja legenda, zo rjadniske sotry z klóštra w Světecu, kotryž bu wot husitow wotpaleny, do Krupkowych lěsow ćeknychu. Při ćěkańcy wzachu Marijinu postawu z běłeje hliny sobu a schowachu ju w lipje. Po druhej podawiznje bu tu w lěće 1424 pječa na 300 wojowarjow, kotřiž běchu z bitwišća pola Aussig ćeknyli, wot husitow morjeni.
W lipje zakryta Marijina postawa je so pječa pozdźišo holcy w nuzy zjewiła. Na to bu na tutym městnje drjewjana kapałka natwarjena, w kotrejž so hnadowny wobraz bolosćiweje maćerje Božeje postaji a kotraž bu w lěće 1443 přez kamjentny twar narunana.
Prěnje Marijine putnikowanje je so hižo w lěće 1610 wotměło. Někak štyrceći lět pozdźišo započachu jezuića putnisku cyrkej twarić, kotraž bu w lětach 1701–08 w nadawku hrabjow Kolowrat wot Litoměričanskeho diecezanskeho twarskeho mištra Giulio Broggio a jeho syna Sohn Octavio Broggio w barokowym stilu přetworjeny.
Nad zachodowym portalom je mjez dwěmaj přetorhnjenymaj kulowatymaj wobłukomaj powjetšene zwobraznjenje hnadowneho wobraza. W nišomaj naprawo a nalěwo wot zachoda stejetej soše jezuitskeju swjateju Ignac z Lojole a Franc Xaver. Južny bok debja sochi čěskich krajnych patronow Wjacław, Ludmila, Jan Nepomuk a Prokop, sewjerny bok swjeći Hana, Titus, Józef a Wojćech.
Cyrkej ma praworóžkaty podrys z jenož jednej podołhostnej łódźu a po třoch pódlanskimi kapałkami na dołich stronach. Ma bohate nutřkowne wuhotowanje:
- Wulki wołtar z stołpowym baldachinom wutwori w lětach 1704-1714 tirolski sochar Franz Dollinger po přikładźe wołtarja Pětroweho domu w Romje. Stej pječa na městnje lipy, w kotrejž je so hnadowny wobraz namakał.
- Mólby pódlanskeju wołtarjow pochadźeja z Ignaca Raaba a Johanna Georga Heinscha.
- Klětku z bohaće wudebjenym zwukowej třěšku wutwori w lěće 1719 Franz Dollinger.
- Pišćele z baroknym prospektom debja figury swjateje Cecilije a krala Dawida kaž tež muzicěrowacy jandźele.
Cyrkej je přez křižowu chódbu ze sydom kapałkami wobdata, kotraž bu wot 1584 do 1590 natwarjena. Kapałki symbolizuja sydom bolosćow Marije a njesu mjena załožerjow:
- Wěsćenje Simeona při woporowanju w templu
- Ćěkańca do Egyptowskeje
- Zhubjenje a třidnjowske pytanje hólca Jězus
- Zetkanje na křižowym puću
- Staće pod křižom
- Wotewzaće křiža
- Do rowa kładźenje
37 freskowych mólbow křižoweje chódby zwobraznja stawizny hnadowneho městna. Dohromady je 31 spowědnych stołow w křižowej chódbje, nad kotrymiž so w połreliefach bibliske sceny zwobraznjeja.
Mjez cyrkwju a křižowej chódbu bu studnjowa kapałka natwarjena, w kotrejž bu žórło, kotremuž so hojiwe skutkowanje připisuje, zasadźena.
W lěće 1853 bu pódla hnadowneje cyrkwje holči seminar připrawjeny, kotryž so w lěće 1882 rozšěrił. Gymnazij bu w lěće 1906 natwarjeny a dósta w lěće 1922 zjawnostne prawo. Hač do lěta 1925 bu jeničce tu 652 měšnikow wukubłane.
K 500-lětnemu wobstaću putnikowanja w lěće 1924 docpě Litoměričanski biskop Josef Gross zběhnjenje putniskeje cyrwje k bazilice minor přez bamža Pius XI. Podrys cyrkwje je samsna kaž tón cyrkwje Al Gesù z Vignola w Romje. Po druhej swětowej wójnje putnikowanske wobchad přesta. Hakle w lěće 1968 směješe dušepastyr zastaranje farstwa přewzać. Wot politiskeho přewróta w lěće 1989 putnikuja zaso kóžde lěto w juliju sta Łužiskich Serbow do Bohosudova. Nimo toho so wot lěta 1992 kóžde lěto z Drježdźan sem dźěćace putnikowanje wotměwa.
Cyły załožk ma bórzomnu renowaciju trjeba.
Konwentowe twarjenje a gymnazij[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Konwentowe twarjenje nasta po lěće 1668. Pódla konwenta postajichu jezuića w lěće 1679 šulu łaćonšćiny. W běhu Józefinskich reformow bu konwent w lěće 1773 rozpušćeny a w lěće 1779 bu šula a preparandija za kandidatow wučbneho zastojnstwa připrawjenej. W lěće 1853 bu biskopski gymnazij zahajeny, kotryž w lěće 1950 Čěskosłowakski stat začini. W samsnym lěće bu konwentowe tworjenje za interněrowanske lěhwo za čěskich jezuitow a přisłušnych druhich rjadow postajene. Někotre lěta pozdźišo buchu twarjenja jako kaserna por čěskosłowaksku, po lěće 1968 za sowjetsku armeju wužite, kotraž Bohusudov hakle po 1991 wopušći. Hižo w lěće 1993 móžeše biskopstwo Litoměricy gymnazij w něhdyšim konwentowym twarjenju, kotrež je w špatnym twarskim stawje, zahajić.
Synojo a dźowki wsy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Ferdinand Laufberger (1829–1881), moler a raděrowar
- Ferdinand Josef Schneider (1879–1954), literarny historikar
- Friedrich Reimann (1896–1991), moler
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Joachim Bahlcke a. dr., Handbuch der historischen Stätten Böhmen und Mähren, Kröner-Verlag, Stuttgart 1998, ISBN 3-520-32901-8
- Ćišćany spis Bazilika Panny Marie Bolestné, wudaty wot města Krupka, 2006
- Johannes Schwabstedt Sudetendeutsche Heimat Mittelgebirge, Martin Herklotz - Verlag, Marburg / Lahn, 1954
Wotkaz[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Mariaschein - Bohosudov ein Wallfahrtsort im Dornröschenschlaf Seminarne dźěło wo stawiznach Bohosudova jako putniske městno (němsce)


text:
Franc Kral
Franc Kral (němsce Franz Krahl; * 26. nowembra 1886 w Radworju; † 25. septembra 1915 pola Loos w Francoskej) bě wučer w Kamjencu, podwyšk w sakskim wójsku a serbski spisowaćel a redaktor. Swoje spisy wudawaše pod pseudonymom Rachlowc, kotryž dopomina na wěsty poćah do Rachlowa pod Čornobohom.
Žiwjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Franc Kral narodźi so jako syn wučerja Jakuba Krala w Radworju. Wuchodźiwši Budysku Tachantsku šulu so wón na Katolski wučerski seminar poda. Po jednolětnej wojerskej słužbje mjez lětomaj 1907 a 1908, bu za pomocneho wučerja do Chrósćic powołany. Mjez 1911 do 1914 běše Franc Kral wučer w Kamjencu a wot 1914 wojak w prěnjej swětowej wójnje. Jako podwyšk so pola Loos w Francoskej smjertnje zrani.
Franc Kral spěchowaše serbske towarstwowe žiwjenje a podpěrowaše wjesne towarstwa, kaž na přikład towarstwa w Jaseńcy, Chrósćicach, Pančicach, Njeswačidle, Wulkich Ždźarach, Łazu a Rakecach. W lěće 1912 załoži wón hromadźe z Arnoštom Bartom a Bogumiłom Šwjelu Domowinu, kotrejež sekretar wón běše. Składnostnje pjećdźesatlětneho jubileja serbskeho dźiwadźelenja 1913 spisa wón prěnju přiručku Naše dźiwadło za nawod za dźiwadłowe skupiny. Hižo jako seminarist załoži 1906 dźěćacej časopisaj „Raj“ a „Zahrodka“ jako přiłoze Katolskeho Posoła a Serbskich Nowin. W lětomaj 1911 do 1912 běše wudawaćel knižneje protyki za dźěći „Nadźija“ a w lětach 1911 do 1914 redaktor kulturneho časopisa „Łužica“.
Wot lěta 1908 bě Franc Kral čłon Maćicy Serbskeje.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Jurij Słodeńk: Nekrolog LXXIV. W: Časopis Maćicy Serbskeje. Zwjazk 74 (1915), čo. 2, str. 146–151. (hsb.)
- Jurij Młynk: Kral, Franc. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 282sl.


text:
Rusyjo
Rusyjo (Rusyjsko Federacyjo, rus.: Poccийckaя Фeдepaция) – państwo we Ojropje a Azyji, we Ojropje je nojsrogsze jeli chodźi uo powjyrzchńa a wjelość mjyszkańcůw. Sztrekuje se uod wschodńij Ojropy, aż po Pokojny Uocean.
Do Rusyje nolyży tyż Uobwůd kalińingradzki - ynklawa położůno půmjyndzy Litwům a Polskům.
Rusyjo tajluje śe na 46 uobwodůw, 21 republikůw, 9 krajůw, 2 mjasta wydźelůne, 1 autůnůmiczny uobwůd a 4 uokryngi autůnůmiczne. Krům ruskij godki, we amtach do śe tyż uosprowjać na inkszych lokalnych godkach myńszośćůw norodowych.
Jeli chodźi uo polityka, Rusyjo je nastympcům prawnym Sojusza Zocjalistycznych Zowjeckich Republikůw.


text:
CIEŚLA KONSTRUKCYJNY
-
Firma:
-
Lokalizacja:
- Ścinawa, dolnośląskie, Polska
- Świerzawa, dolnośląskie, Polska
- Węgliniec, dolnośląskie, Polska
- Zawidów, dolnośląskie, Polska
- Złoty Stok, dolnośląskie, Polska
- Żarów, dolnośląskie, Polska
- Żmigród, dolnośląskie, Polska
- Bolków, dolnośląskie, Polska
- Lubawka, dolnośląskie, Polska
- Mirsk, dolnośląskie, Polska
- Radków, dolnośląskie, Polska
- Strzelin, dolnośląskie, Polska
- Syców, dolnośląskie, Polska
- Prusice, dolnośląskie, Polska
- Przemków, dolnośląskie, Polska
- Szczytna, dolnośląskie, Polska
- Ziębice, dolnośląskie, Polska
- Złotoryja, dolnośląskie, Polska
- Oleśnica, dolnośląskie, Polska
- Głogów, dolnośląskie, Polska
- Lubin, dolnośląskie, Polska
- Milicz, dolnośląskie, Polska
- Wołow, dolnośląskie, Polska
- Chojnów, dolnośląskie, Polska
- Chocianów, dolnośląskie, Polska
- Lwówek Śląski, dolnośląskie, Polska
- Bogatynia, dolnośląskie, Polska
- Strzegom, dolnośląskie, Polska
- Wałbrzych, dolnośląskie, Polska
- Świdnica, dolnośląskie, Polska
- Środa Śląska, dolnośląskie, Polska
- Kudowa Zdrój, dolnośląskie, Polska
- Wiązów, dolnośląskie, Polska
- Wleń, dolnośląskie, Polska
- Ząbkowice Śląskie, dolnośląskie, Polska
- Zgorzelec, dolnośląskie, Polska
- Głuszyca, dolnośląskie, Polska
- Karpacz, dolnośląskie, Polska
- Pieńsk, dolnośląskie, Polska
- Brzeg Dolny, dolnośląskie, Polska
- Sobótka, dolnośląskie, Polska
- Pieszyce, dolnośląskie, Polska
- Siechnice, dolnośląskie, Polska
- Bardo, dolnośląskie, Polska
- Kłodawa, dolnośląskie, Polska
- Góra, dolnośląskie, Polska
- Bystrzyca Kłodzka, dolnośląskie, Polska
- Kłodzko, dolnośląskie, Polska
- Lubomierz, dolnośląskie, Polska
- Nowa Ruda, dolnośląskie, Polska
- Piława Górna, dolnośląskie, Polska
- Stronie Śląskie, dolnośląskie, Polska
- Bielawa, dolnośląskie, Polska
- Gryfów Śląski, dolnośląskie, Polska
- Kowary, dolnośląskie, Polska
- Nowogrodziec, dolnośląskie, Polska
- Polanica Zdrój, dolnośląskie, Polska
- Bierutów, dolnośląskie, Polska
- Jawor, dolnośląskie, Polska
- Kudowa-Zdrój, dolnośląskie, Polska
- Mieruszów, dolnośląskie, Polska
- Oborniki Śląskie, dolnośląskie, Polska
- Polkowice, dolnośląskie, Polska
- Duszniki Zdrój, dolnośląskie, Polska
- Jaworzyna Śląska, dolnośląskie, Polska
- Międzybórz, dolnośląskie, Polska
- Prochowice, dolnośląskie, Polska
- Boguszów, dolnośląskie, Polska
- Dzierżoniów, dolnośląskie, Polska
- Jedlina-Zdrój, dolnośląskie, Polska
- Leśna, dolnośląskie, Polska
- Międzylesie, dolnośląskie, Polska
- Olszyna, dolnośląskie, Polska
- Szczawno-Zdrój, dolnośląskie, Polska
- Bolesławiec, dolnośląskie, Polska
- Lubań, dolnośląskie, Polska
- Oława, dolnośląskie, Polska
- Świebodzice, dolnośląskie, Polska
- Wąsosz, dolnośląskie, Polska
- Wojcieszów, dolnośląskie, Polska
- Wołów, dolnośląskie, Polska
- Wrocław, dolnośląskie, Polska
-
Typ pracy:Pełny etat
-
Ofertę pracy dodano:215 dni temu
-
Podsumowanie oferty:Ofertę pracy dodała firma Agencja Pracy Koncepcja. Miejsce pracy z tej oferty to Ścinawa, dolnośląskie, Polska, Świerzawa, dolnośląskie, Polska, Węgliniec, dolnośląskie, Polska, Zawidów, dolnośląskie, Polska, Złoty Stok, dolnośląskie, Polska, Żarów, dolnośląskie, Polska, Żmigród, dolnośląskie, Polska, Bolków, dolnośląskie, Polska, Lubawka, dolnośląskie, Polska, Mirsk, dolnośląskie, Polska, Radków, dolnośląskie, Polska, Strzelin, dolnośląskie, Polska, Syców, dolnośląskie, Polska, Prusice, dolnośląskie, Polska, Przemków, dolnośląskie, Polska, Szczytna, dolnośląskie, Polska, Ziębice, dolnośląskie, Polska, Złotoryja, dolnośląskie, Polska, Oleśnica, dolnośląskie, Polska, Głogów, dolnośląskie, Polska, Lubin, dolnośląskie, Polska, Milicz, dolnośląskie, Polska, Wołow, dolnośląskie, Polska, Chojnów, dolnośląskie, Polska, Chocianów, dolnośląskie, Polska, Lwówek Śląski, dolnośląskie, Polska, Bogatynia, dolnośląskie, Polska, Strzegom, dolnośląskie, Polska, Wałbrzych, dolnośląskie, Polska, Świdnica, dolnośląskie, Polska, Środa Śląska, dolnośląskie, Polska, Kudowa Zdrój, dolnośląskie, Polska, Wiązów, dolnośląskie, Polska, Wleń, dolnośląskie, Polska, Ząbkowice Śląskie, dolnośląskie, Polska, Zgorzelec, dolnośląskie, Polska, Głuszyca, dolnośląskie, Polska, Karpacz, dolnośląskie, Polska, Pieńsk, dolnośląskie, Polska, Brzeg Dolny, dolnośląskie, Polska, Sobótka, dolnośląskie, Polska, Pieszyce, dolnośląskie, Polska, Siechnice, dolnośląskie, Polska, Bardo, dolnośląskie, Polska, Kłodawa, dolnośląskie, Polska, Góra, dolnośląskie, Polska, Bystrzyca Kłodzka, dolnośląskie, Polska, Kłodzko, dolnośląskie, Polska, Lubomierz, dolnośląskie, Polska, Nowa Ruda, dolnośląskie, Polska, Piława Górna, dolnośląskie, Polska, Stronie Śląskie, dolnośląskie, Polska, Bielawa, dolnośląskie, Polska, Gryfów Śląski, dolnośląskie, Polska, Kowary, dolnośląskie, Polska, Nowogrodziec, dolnośląskie, Polska, Polanica Zdrój, dolnośląskie, Polska, Bierutów, dolnośląskie, Polska, Jawor, dolnośląskie, Polska, Kudowa-Zdrój, dolnośląskie, Polska, Mieruszów, dolnośląskie, Polska, Oborniki Śląskie, dolnośląskie, Polska, Polkowice, dolnośląskie, Polska, Duszniki Zdrój, dolnośląskie, Polska, Jaworzyna Śląska, dolnośląskie, Polska, Międzybórz, dolnośląskie, Polska, Prochowice, dolnośląskie, Polska, Boguszów, dolnośląskie, Polska, Dzierżoniów, dolnośląskie, Polska, Jedlina-Zdrój, dolnośląskie, Polska, Leśna, dolnośląskie, Polska, Międzylesie, dolnośląskie, Polska, Olszyna, dolnośląskie, Polska, Szczawno-Zdrój, dolnośląskie, Polska, Bolesławiec, dolnośląskie, Polska, Lubań, dolnośląskie, Polska, Oława, dolnośląskie, Polska, Świebodzice, dolnośląskie, Polska, Wąsosz, dolnośląskie, Polska, Wojcieszów, dolnośląskie, Polska, Wołów, dolnośląskie, Polska, Wrocław, dolnośląskie, Polska, typ pracy to Pełny etat. Całą treść ogłoszenia znajdziesz w treści oferty pracy poniżej.


text:
Szahada
Szahada (arab. شهادة, šahāda) – u muzułmůnůw wyznańy wjary, kere je jednym ze pjyńću powinnośći kożdygo muzułmůna. Je to kuplůng pjyńću słůw we arabskij godce: لا إله إلا الله ومحمد رسول الله (czyt. lā ilāha illa-llāh wa muḥammad rasūlu-llāh), co uoznaczo "Ńy ma Boga krům Allaha, a Mahůmet je uůnygo prorokem". Coby przijůńć islam, trza to pedźeć przi śwjodkach trzi razy. Ńym śe wypowje szahada, trza pjyrw zrobjyć ghusl (rytualno ablucyjo). Szahada je to jedyn ze pjyńću uobowjůnzkůw kożdygo muzułmůna.
Szahada je na roztomajtych fanach, ntp. Saudyjskij Arabiji.


text:
Bałtycke Morze
Bałtycke Morze, Bałtyk – mjałke strzůdlůndowe morze na szelfje kůntynyntalnym we Ojropje Půłnocnyj. Połůnczůne ze Morzym Půłnocnym bez Ćeśńiny Důńske (Sund, Mały a Wjelgi Bełt) a Kattegat i Skagerrak. Za zachodńům grańicům Bałtyku przijmuje śe ćeśńina Sund a podwodny průg, kery ćůngńe śe na głymbokośći 18–20 m uod przilůndka Gedser (wyspa Falster) do przilůndka Darßer Ort (Darß). Dostymp do Bałtyckigo Morzo majům: Szwecyjo, Finlandyjo, Rusyjo, Estůńijo, Łotwa, Litwa, Polska, Mjymcy a Dańijo. Nojwjynkszo wyspa na Bałtyku je Zelandyjo, kero je tajlům Dańije.


text:
Jakub Ticin
Jakub Xaver Ticin SJ[A 1] (łaćonsce tež Jacobus Xaverius Ticinus; * 1. awgusta 1656 w Kulowje; † 17. apryla 1693 před Běłohrodom) bě jezuitski rjadnik, serbski gramatikar, sobuzałožer spisowneje rěče a nabožneho pismowstwa katolskich Serbow. Wón wuda 1679 prěnju ćišćanu hornjoserbsku gramatiku.
Žiwjenje a skutkowanje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Jakub Xaver Ticin narodźi so 1656 jako syn kopornika w Kulowje. Po wukubłanju na šuli Budyskeho tachantstwa, poda so Ticin do Čěskeje a zastupi 1673 w Praze do rjadu Jezuitow. W lětomaj 1678 a 1679 studowaše wón filozofiju w Nysy w Šleskej a wot 1679 do 1682 w Praze. Po tym skutkowaše wón jako wučer w Nysy (1682–84), Praze (wot 1684) a Chomutovje (wot 1691), poda so pak zdobom tež na wšelake pućowanja do Łužicy a Róžanta (1689) abo do klóštra w Oseku. Ticin zemrě za čas Turkowskich wójnow, na kotrychž so jako pólny kapłan we wójsku prynca Eugena (1663–1736) wobdźěli, před Běłohrodom na sćěhach chorosće.
Ze spisom Principia Linguae Wendicae wuda Ticin 1679 prěnju hornjoserbsku ćišćanu gramatiku w Praze, w kotrejž so přiwuznosće dla přewažnje na čěsku ortografiju zepěra a so z tym mjez druhim na ideje Mateja Dubrawa (1653–1684) z Kulowa poćahowaše. Wón přełoži katechizm Kanizija do serbšćiny (Praha 1685) a wuda 1692 z Epitome Historiae Rosenthalensis stawizny hnadowneho města Róžanta, z kotrychž nimo awtobiografiskeho tež wobšěrne listowanje z druhimi serbskimi duchownymi kaž Francom Jurjom Zyndu (1652–1706) a Hodanom Hawštynomm Hałšom (1640–1703) wuchadźa. Ze spisom spěchowaše Ticin putnikowanje k tamnišej postawje swjateje Marije, k Našej lubej knjeni z lipy, štož bě za čas nabožneho konstituowanja wažna kótwica katolskeje a serbskeje identity w přewažnje protestantiskej Hornjej Łužicy.
Počesćowanja[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W lěće 1994 so naměsto w Kulowje po Ticinu pomjenowa.
Spisaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Principia linguae wendicae quam aliqui wandalicam vocant. Praha 1679. (nowoćišć, wudaty wot Frida Michałka, Budyšin 1985)
- Epitome Historiae Rosenthalensis, sive Compendiaria Narratio de Origine, ac Cultu pervetustae BV Mariae Statuae, in Pago Rosenthal Lusatiae superioris. Praha 1692.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Sonja Wölke: Die Anfänge der sorbische Grammatikschreibung. W: Zeitschrift für Slawistik 43 (1998), str. 286–293.
- Jurij Młynk: Ticin, Jakub Xaver. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 569
- Handrij Dučman: Pismowstwo katholskich Serbow. Smoler a Pjech, Budyšin 1869, str. 69sl. (hsb.)
Přispomnjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Skrótšenka jezuitskeho rjadu, Societas Jesu.


text:
Kristbaum
Kristbaum (gojik, krisbaum) to je uobstrojůny iglok, kery śe stowjo důma we adwynće a trzimje aże do Trzech Krůlůw. Nojczyńśći je to śwjyrk abo jodła, roz za czas tyż dowo śe sztuczny iglok ze plastiku. Kristbaum uoblyko śe we glaskugle, kety s kolorowych papjůrůw, lameta, wata, kero mo udować śńyg, wjyszo śe tyż bůmbůny, a na samjuśkym wjyrchu betlyjemsko gwjozda. Zapalo śe na ńym lampki, dowńi, kej ńy bůło po chaupach sztrůmu, a tyż i jaki czas kej sztrům już bůł, nale ńy bůło tůńich lampek, dowało śe śwjyczki. We Wilijo po uroczystyj wjeczerzy, pod kristbaum dowo śe geszynki (znamjyńńy lo bajtlůw), nale tak, coby uůne ńy widźały co dowajům jejim dorośli a myślały co robi to jańołek abo Dźećůntko. Zwyk strojyńo kristbauma prziloz na Ślůnsk ze Mjymjcůw we XVIII-XIX stoleću. Dowńi, tradycyjům bůło zachabjyńy igloka prosto ze lasa, co trza bůło robić rankym we Wilijo, noleżało to do gospodarza (gowy důmu) a mjało przitorgać szczyńśćy cołkij familije. Uoficjalńy, pochodzyńy zwyku a jygo symbolika sům tumaczůne jako nawjůnzańy do strůmu wjadůmuści dobrygo a złygo ze Biblije, nale barzi je możebne co je to znůmy we Ojropje dowńi kej krześćijaństwo kosmiczny strům mjanowany tyż strůmym żywota.


text:
Dyskusyjo:Słůńce
Podug tygo (1.24) - Ńy ma suońce, jyno klara. ◄Ozi64► a jigo godka 14:43, 15 lip 2008 (UTC)
- Youtube to ńy je zdřuduo podug WP:WER. Lajsikonik 15:01, 15 lip 2008 (UTC)
- No ja, nale polski Wikisłownik tyż tako godo. ◄Ozi64► a jigo godka 15:05, 15 lip 2008 (UTC)
Problymy s tům klarům[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Tak śe śedza, tuplikuja i uonacza te artikle jedyn za drugim, nale tuch śe pjyronowo wnerwjůł przi tyj KLARZE. Pjyrszy paragraf je blank dobry, szłoby jyno barźij uprośćić ńykere rzeczy.
Atoli ta drugo tajla je ńymrawo. Podug mje, za fest naukowo a zaiwańůno prosto s Polskij wikipedyje... Trza by potajlować te zdańa, bo sům za duge i śe pjerůńsko źle czyto.
Dejće sam pozůr na ta zajta, czekom na kůntakt...
Co jeszcze bych pomjyńůł, to jako generalne hasło we wikipedyje ńych bydźe Słůńce, coby gibko trefić, a uo drugim mjańe to śe już gupjeloki dowjydzům :]]] - ale terozki uostowjům to po starymu, coby żodyn ńy mjoł 'ale'.
--Djpalar 01:32, 31 lip 2009 (UTC)
to nie slunce[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
ani po polsku ani po slasku dobrze nie umie, ale ze slonce po slasku jest klara to wiem. zmien no ktos ten artykul z "slunce" na "KLARA"
- I bydymy mjeli "Klarowy Ukłod"? ;p Lajsikonik 12:11, 3 wrz 2010 (UTC)
- Jak Ci sie niy widzi, to mogymy dać 'klarowny' :P ◄Ozi► a uůnygo godka 14:29, 18 lut 2012 (CET)
- Tyż bych boł za tym coby te Słůńce na Klara przemjanować. Klara je ślůnsko, czego niy da pedzieć uo Słůńcu. Do Lajsikonika: A co Ći sie niepodobo we Klarowym Ukłodzie? mje sie zdo, co trza być konsykwyntnym, abo przemjanować bydzie trza wszyjso co by to lepij na Polski wyglondolo :/. Podug mje, jak momy borsztajn, to przimjotńik uod borsztajnu mo być borsztajnowy, a nie krawynżnikowo, pra? --Lwh 13:08, 19 lut 2012 (CET)
- Jak Ci sie niy widzi, to mogymy dać 'klarowny' :P ◄Ozi► a uůnygo godka 14:29, 18 lut 2012 (CET)


text:
Mapa kodów pocztowych DanachowoMiejscowość: Danachowo
Gmina: Stężyca
Powiat: kartuski
Województwo: pomorskie
Kod pocztowy: 83-322
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Częstochowa kody pocztowe, Niegowo Gdańsk kod pocztowy, Plażowa 40 Bydgoszcz kod pocztowy, Plażowa 41 Bydgoszcz kod pocztowy, Plażowa 44 Bydgoszcz kod pocztowy, Plażowa 61 Bydgoszcz kod pocztowy, Plażowa 62 Bydgoszcz kod pocztowy, Plażowa 69 Bydgoszcz kod pocztowy, Plażowa 79 Bydgoszcz kod pocztowy, Plażowa 81 Bydgoszcz kod pocztowy, Plażowa 87 Bydgoszcz kod pocztowy, Plażowa 103 Bydgoszcz kod pocztowy, Plażowa 108 Bydgoszcz kod pocztowy, 15 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej 10 Bydgoszcz kod pocztowy, 15 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej 11 Bydgoszcz kod pocztowy, 15 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej 12 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 28 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 29 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 31 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 32 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 33 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 34 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 36 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 38 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 44 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 53 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 55 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 60 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 67 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 68 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 70 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 72 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 75 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 78 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 79 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 87 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 91 Bydgoszcz kod pocztowy, Marszałka Focha 96 Bydgoszcz kod pocztowy
Mapa strony


text:
Mapa kodów pocztowych GodkiMiejscowość: Godki
Gmina: Jonkowo
Powiat: olsztyński
Województwo: warmińsko-mazurskie
Kod pocztowy: 11-042
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Warszawa kody pocztowe, Górki Wielkie kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 145 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 147 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 149 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 150 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 151 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 158 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 162 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 172 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 174 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 179 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 187 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 193 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 199 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 202 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 203 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 208 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 209 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 211 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 218 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 220 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 227 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 229 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 234 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 240 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 241 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 242 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 243 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 244 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 246 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 262 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 264 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 265 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 268 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 279 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 280 Częstochowa kod pocztowy, Limanowskiego Bolesława 286 Częstochowa kod pocztowy
Mapa strony


text:
Mapa kodów pocztowych Grabnowola-KoloniaMiejscowość: Grabnowola-Kolonia
Gmina: Głowaczów
Powiat: kozienicki
Województwo: mazowieckie
Kod pocztowy: 26-903
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Szczecin kody pocztowe, Kociewska Czarna Woda kod pocztowy, Chorzowska 121 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 122 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 123 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 124 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 125 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 126 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 127 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 128 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 129 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 130 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 131 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 132 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 133 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 134 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 135 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 136 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 137 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 138 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 139 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 140 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 141 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 142 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 143 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 144 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 145 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 146 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 147 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 148 Częstochowa kod pocztowy, Chorzowska 149 Częstochowa kod pocztowy, Axentowicza Teodora 1 Częstochowa kod pocztowy, Axentowicza Teodora 2 Częstochowa kod pocztowy, Axentowicza Teodora 3 Częstochowa kod pocztowy, Axentowicza Teodora 4 Częstochowa kod pocztowy, Axentowicza Teodora 5 Częstochowa kod pocztowy, Axentowicza Teodora 6 Częstochowa kod pocztowy, Axentowicza Teodora 7 Częstochowa kod pocztowy
Mapa strony


text:
Fojerwera
Fojerwera – přišykowano formacyjo porajůnco śe prewyncyjům i bojym s uogńym a reštům zagrožyńůw (inšymi kej rojberstwo) lo zdrowjo i žyćo ludzkigo, dobytka a natury. Do fojerwerowych aufgabůw přinoležy tyž wychrůńańy rezultata žywjouowych gořkośćůw i falůw.
Do ekstra aufgabůw sprowjanych bez fojerwera noležy retůngswesen:
- bjologijowo (neutralizacyjo morowych čyńićelůw a uochrůna noroda i gadźiny bez čas terroryzmusowygo dožgowańo s užywańym bjologijowy zbrůńe),
- chymijowo
- medicinowo (dowańy předdochtorski hilfy před přikludzyńym medicinowygo špecdinsta abo na placach, kaj bydinůngi ty dolyjźć ńy poradzům),
- zešukiwowčo
- radjologijowo
- techńikowo
- wodno
- zwyžkowo


text:
Bogna Korjeńkowa
Bogna Korjeńkowa (* 1965 w Budyšinje, rodź. Bejmakec) je serbska žurnalistka, moderatorka telewizijneho wusyłanja Wuhladko a nawodnica Budyskeho studija MDR.
Bogna Korjeńkowa je dwurěčnje w Radworju wotrostła. Po abiturje je studij germanistiki započała. Jeje kariera při serbskej telewiziji je so w lěće 1992 započała, hdyž tam jako swobodna sobudźěłaćerka sobu skutkowaše. Wot lěta 2001 je z moderatorku hornjoserbskeho telewizijneho wusyłanja „Wuhladko”. Nimo toho je wot lěta 2003 nawodnica studija w Budyšinje.
W lěće 2003 bu wusyłanju na mjezynarodnym rozhłosowym a telewizijnym festiwalu narodnych mjeńšin, na kotrymž je so wjace hač 60 europskich narodnostnych skupinow wobdźěliło, 3. myto spožčene, kotrež bu Bognje Korjeńkowej přepodate.
Dźensa bydli Bogna Korjeńkowa ze swójbu w Pančicach-Kukowje.


text:
Auto
Auto to je pojazd mechańičny přeznačůny do užywańo we ruchu drůgowym, kery mo wuosny napynd (śilńik) a zdřůduo energije (ropa, benzina, LPG, abo akumulatory; a inkše). Nojčyńśći je dwuśladowy a mo štyry (we autach osobowych) abo wjyncyj kůu. Uod motorůw a moplikůw uodřůžńo śe tym co mo nadwoźe.
Historyjo[Sprowjej]
Pjyršy pojazd, kery by my terozki mogli uznować za auto, skonstruowou Nicolas-Joseph Cugnot we 1769 roku. Wjyncyj kej 100 rokůw ńyskoři pojawiuo śe pjyrše auto na benzina, kere skonstruowou Siegfried Marcus we 1870.
Zorty aut[Sprowjej]
Auta sům produkowane we roztůmajtych zortach, zaležńy uod jejich přeznočyńo. Nojbaři podstawowy, nale fest ńyśćisuy je tajlůng na auta osobowe a auta ćynžarowe.


text:
Pôłplëno
Pôłplëno ( we zdrojach Marienberg, Mons sanctae Mariae, Neu-Doberan, Novum Dubran, Polplin, Polpnin, Poplin, Poblin 1575 (1579), Samboria, Sambursh, Peplyn, Poelplinum, Pelplin, Peplin), pl: Pelplin, de: Pelplin) - garc w dërszewsczim krézu. Ninia w pòcysterzczi cerczwi je katédra. Òd 1821 rokù béła to chôłmińskô diecezëjô ze stolëcą w tim garcu. Sztôłconé tuwò astë w seminarëji dëchòwiéństwò, przëszëkòwóné do dëszpastérztwa w pòlsczim i górnomiemiecczim jãzëkù, skłôdało sã w zacht dzélu téż z przedstôwców Kaszëbów. Tuwò béł téż biskùpã Kònstantin Dominik. W seminarëji je ùczony téż kaszëbsczi jãzëk. Terô to je center pôłplëńsczi diecezëji.
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Sakski hrodowski a holanski kraj
Něžna a nahła
»Cyła kónčina wupada kaž so hibace morjo ze zemje. To njesu ničo druhe hač žołmy, jedna zmužićiša hač druha.« Tak wopisowaše Heinrich von Kleist po wopyće Sakski hrodowski a holanski kraj.
Hišće dźensa liči region k najpowabliwišim dowolowym kónčinam Sakskeje. Dolanska hola (Dahlener Heide), Wermsdorfski lěs a Połobska łučna krajina skićeja wočerstwjenje w bliskej přirodźe a wuběrnu syć pućow za dołhe pućowanja.
»Doł hrodow« ma bohate stawizny a stawiznički. Podłu Modłeje (Mulde) zarjaduja so hrody a hrodźiki do wobkuzłaceje přirody. Rochličanska hora bě jónu aktiwny wulkan. Prěnjotnje mjelny popjełowy material sta so ze zekřemjenjom porfyrowy dźěrnik. Zerzawočerwjeny kamjeń so hižo wjace hač 1 000 lět wudobywa a dawa ćopłe swětło z mnohich cyrkwjow, hrodow, młynow a mostow krajiny.
Blisko Waldheima je so Čopawa (Zschopau) hač do 70 metrow hłuboko do wysoćiny zaryła a dźiwju romantisku krajinu wuformowała. Nahłe skały, wuske doliny, ze štomami porosćene skłoniny a něžne łučiny so wotměnjeja. Tudy trónuje 600 lět stary hród Kriebstein na nahłej skale wysoko nad rěku.
W něhdyšej hórnistwowej kónčinje pola Lipska nasta w poslednich lětach atraktiwna jězorowa krajina. Za lubowarjow wodoweho sporta a wočerstwjenje pytacych skića »Nowa sakska jězorowa krajina« wabjace móžnosće.
Zanurjena do Rudnohórskeje wužłobiny lěži Hłuchow (Glauchau) na prawym přibrjohu Modłeje. Kaž druhe europske města natwari so na sydom hórkach, nječini pak z toho žane wulke wono.


text:
Strony a zwjazki
Strony
Postajowaca róla CDU w Sakskej njeńdźe wróćo na historiske korjenje abo zakótwjenje we wěstych miljejach. Běše to najprjedy něhdyši předsyda strony a zwjazkowy kancler Helmut Kohl (CDU), kotryž profilowaše stronu jako najwažnišu podpěrarku zjednoćenja Němskeje, tak přewza tutu rólu pozdźišo prěni ministerski prezident Kurt Biedenkopf (CDU). K tomu přińdźe wot blokoweje strony NDR 1990 přewzata, do dalokeje měry fungowaca a přezcyłna organizaciska struktura.
Najebać woteběranja čłonow w lětach po přewróće móžeše strona při wólbach do krajneho sejma 1994 a 1999 nic jenož wšě direktne mandaty, ale tež w 50 resp. 49 wot 60 wólbnych wokrjesow absolutnu wjetšinu zdobyć. Z wólbami 2004 zhubi wona prěni króć absolutnu wjetšinu a wutwori koaliciju z SPD. SPD załoži hakle w meji 1990 krajny zwjazk a dyrbješe swoju organizacisku strukturu w Sakskej cyle wotnowa natwarić. Při wólbach do krajneho sejma 1994 hišće snadnje před PDS druha najsylniša politiska móc, zhubi SPD z wólbami do krajneho sejma 1999 wjednistwo opozicije w krajnym sejmje na dobro naslědneje strony SED. 2004 dyrbješe SPD znowa najhubjeńši wólbny wuslědk w přirunanju wšěch zwjazkowych krajow znjesć.
Lěwica.PDS (aktualnje: LĚWICA) wuchadźeše w awgusće 1990 ze zjednoćenja třoch něhdyšich wobwodnych organizacijow SED. Wona móžeše swój wólbny wuslědk we wólbach krajneho sejma 2004 porno 1999 wo 1,4 % polěpšić a zaběra nětko w krajnym sejmje wjace hač dwójcy telko mandatow kaž SPD.
W lěće 1990 nastupichu sakscy Zeleni, Demokratija Nětko a Nowy Forum při wólbach do krajneho sejma jenož jako lisćinowy zwjazk. Woni docpěchu tehdom dźesać mandatow. Strona ZWJAZK 90/ZELENI so w Sakskej z tutych třoch organizacijow hakle w septembrje 1991 załoži a přizamkny so w nalěću 1992 zwjazkowej organizaciji. Při wólbach do krajneho sejma 1994 přinošowachu wotšćěpjenja w hibanju za staćanske a wobswětowe prawa bytostnje k tomu, zo Zwjazkowi Zeleni zaćehnjenje do krajneho sejma snadnje misnychu. Tež 1999 njedosahaše za zaćah do Sakskeho krajneho sejma. W lěće 2004 poradźi so z 5,1 % skok so krajneho sejma.
FDP w Sakskej nasta 1990 ze zjednoćenjom Zwjazka swobodnych demokratow (zjednoćeneju blokoweju stronow LDPD a NDPD), spočatk 1990 załoženeje wuchodneje FDP a z Nowym forumom. W tutej konstelaciji poradźi so stronje 1990 zaćah do krajneho sejma, štož pak so jej při slědowacych wólbach do krajneho sejma jasnje njeporadźi. 2004 zaćahny wona z 5,9 % hłosow znowa do krajneho sejma.
NPD, 1990 w Sakskej załožena, přińdźe 2004 prěni króć do Sakskeho krajneho sejma. Wona wotpokazuje po dopóznaćach wustawoweho škita parlamentarisku demokratiju, bu pak demokratisce wolena. Wona steji dale pod wobkedźbowanjom sakskeho wustawoweho škita.
Zwjazk dźěłarnistwow sylni so za solidarisku towaršnosć
Němskemu zwjazkej dźěłarnistwow (DGB) w Swobodnym staće Sakskej přisłuša wosom jednotliwych dźěłarnistwow z něhdźe 300.000 sobustawami. Najwjetše je posłužbowe dźěłarnistwo ver.di z wjace hač 100.000 sobustawami. Dźěłarnistwa zasadźuja so za socialnje sprawnu mjezsobnosć. Tarifowa awtonomija je bytostny zakład socialneje demokratije a wobsedźi wustawowy wuznam. Dźěłarnistwa wojuja w jednanjach z dźěłodawarjemi wo lěpše dźěłowe wuměnjenja, lěpše mzdy a zasłužby, zwjazowace rjadowanja za dźěłowy čas, za wosebite lětne přiražki kaž tež za škit před wupowědźenjom a racionalizowanjom. Wulka syć dźěłarnistwow skića swojim sobustawam podpěru w nimale wšitkich žiwjenskich wobłukach.Tež zwonka wšědneho dźěłoweho dnja móža čłonojo dźěłarnistwa na serwis syće twarić. Dźěłowy a socialny prawnoškit, powołanske dalekubłanja a tež studijne spěchowanja su jenož wurězk z dźěłarniskich nadawkow.
Zwjazki předewzaćelow (staw: awgust 2006)
Tuta powołansko-stawowa organizacija slěduje w Sakskej rozrjadowanje knježerstwowych wobwodow Drježdźany, Lipsk a Kamjenica. Wotpowědnje eksistuja tři Industrijowe a wikowanske komory kaž tež dwě rjemjeslniskej komorje. Zajimy dźěłodawarjow zastupuje Zjednoćenstwo sakskeho hospodarstwa z. t. (VSW), załožene 1998 jako wjerškowa organizacija sakskich dźěłodawarskich a hospodarskich zwjazkow. VSW dźěła jako krajne zastupnistwo Zwjazkoweho zjednoćenstwa němskich dźěładawarskich zwjazkow z. t. (BDA a Zwjazkoweho zwjazka němskeje industrije z. t. (BDI). Předewzaćelski zwjazk Sakska z. t. zastupuje wot 1990 nadbranšowje zajimy swojich sobustawow, wosebje małych a srjedźnych předewzaćow.


text:
Krajina
Sakska nižina
K njej słuša předewšěm sewjerosakska runina z wysokosćemi wot něhdźe100 m nad normalnej nulu w sewjeru a stupanjom do juha na 160 m nad normalnej nulu. Tuta krajina bu w běhu časa přez wudobywanje brunicy zdźěla jara změnjena.
Lipšćanska nižinowa žłobina saha kaž mórski zaliw daloko do srjedźosakskeje pahórčiny a skića najlěpše wuměnjenja za ratarstwo. Wuchodny dźěl nižiny charakterizuje so předewšěm přez Hornjołužisku holu a haty. Sewjernje wottam je krajina tohorunja wot brunicoweho hórnistwa postajena.
Sakska pahórčina
Sakska pahórčina docpěje wysokosće mjez 120 hač do někak 280 m. Wona wupřestrěwa so wot Lipšćanskeho kraja přez hlininowu krajinu podłu Modłeje a srjedźosaksku hlininowu pahórčinu hač k Zapadołužiskej pahórkatej a horatej krajinje a saha we wuchodnej Hornjej Łužicy hač k hranicy k Republice Pólskej.
Zdźěla tołsta hlininowa woršta skića płódne pódy za ratarstwo, za čož su na př. »Hłomačanske hona« daloko znate.
Sakske srjedźne horiny
Sakske srjedźohórske wuhorbjenje wopřija Vogtlandsku, Rudne hory, Połobske pěskowčiny, Hornjołužiske hory a najmjeńše srjedźne hory Němskeje – Žitawske hory. Najwyši wjeršk Sakskeje je 1.215 m wysoki Šmrěčnik w Rudnych horach. Mjeztym zo w Połobskich pěskowčinach a w Žitawskich horach předewšěm pěskowc namakamy, přesahuja wysočiny w Rudnych horach markatne basaltowe wjerški. Rudne hory běchu swojich zemskich pokładow dla wuznamny hórnistwowy teritorij, wosebje slěbrowa a cynowa ruda so tudy wot 12. lětstotka sem wudobywaštej.
Rěki a jězory
Sakska ma wšo dohromady 15.389 km běžacych wodźiznow. Na dołhosći 180 km běži Łobjo, najwuznamniša sakska rěka, přez swobodny stat. Dalše wjetše rěki su Zjednoćena Modłej ze swojimaj žórłowymaj rěkomaj Freibergskej a Cwikawskej Modłeju, Łužiskej Nysu, Sprjewju a Běłym Halštrowom.
Wjetše stejace wodźizny Sakskeje su so wšitke kumštnje zapołožili. Wone nastachu pak přez haćenje rěkow (rěčne zawěry) abo přez zaliwanja zawostatych dźěrow hórnistwa. Tuchwilu je rěčna zawěra Kwětonjecy (Quitzdorf) we wuchodnej Sakskej po wodowej přestrjeni najwjetši sakski jězor z 7,5 km². Najwjetši wolumen ma z 75 mil. m³ rěčna zawěra Eibenstock, kotraž wobsedźi z 51,3 m wysokej haćenskej murju tež najwyši zaraćenski twar. Bjerwałdski jězor we Łužicy, něhdyša brunicowa jama, budźe po zakónčenju zaliwanja 2010 z ca. 13 km² najwjetši jězor Sakskeje. Tohorunja we Łužicy lěžacy Bartonjanski jězor (Berzdorfer See) změje z 387 mil. m³ najwjetši wolumen.


text:
Planowanje a twar»Canaletto, kotryž na swojich wobrazach skutki tuteje wulkeje twarskeje dźěławosće předstaja, ma mało wo rjanosćach tuteje strony rěki powědać.«
»Jako na spočatku wosomnateho lětstotka wjerchowska pycha a rozkćěwace byrgarstwo město Drježdźany z najkrasnišimi twarjenjemi pyšeštej, wobkedźbowaše so na prawym přibrjohu ležace nowe město jenož snadnje«, pisaše dr. ing. Mackowsky w 1907 wot twarskeho wjednistwa wudatym zwjazku wo nastaću a wužiwanju tutoho doma. A woprawdźe błyšćeše so wyše Złoteho jěcharja ležaca strona Łobja ke kóncej 19. lětstotka lědma z městotwarskimi a architektoniskimi rjanosćemi: Napřećo Brühlowej terasy stejachu podłu přibrjoha za sobu wojerske twary a wozowe kólnje.
Z natwarom noweho wojerskeho města sewjernje Drježdźan po załoženju Němskeho mócnarstwa 1871 skićeše so wosrjedź měšćanskeho centra rum za ambiciozne městotwarske předewzaća rozkćěwaceho Sakskeho kralestwa. Hižo 1877 wupisa wot Kralowskeho financneho ministerstwa społnomócnjeny wyši krajny twarski mišter Carl Adolph Canzler po cyłej Němskej wubědźowanje k wuhotowanju noweho měšćanskeho dźěla. Wubědźowanje so njeporadźi, hačrunjež bě so 76 naćiskow zapodało. Přičina ležeše drje w tym, zo njeběchu so žane funkcionalne předpisy za twary, kotrež mějachu nastać, činili. Jeničce na nowe přeprěčenje Łobja bě pomyslene. Najwjace z wobdźělenych architektow naćisnychu dwě monumentalnej twarjeni při wuliwje při nowym mosće: financne ministerstwo a cyłkowne ministerstwo.
Hakle dźesać lět pozdźišo buchu plany konkretne, jako špatne wobstejnosće zaměstnjenja Kralowsko-sakskeho nutřkowneho a kultusoweho ministerstwa k nowotwarej tłóčachu. Ministerstwa běchu hač do toho časa w tak mjenowanym »ministerskim hotelu« resp. w kenclijowym domje při Hrodowej dróze (Schlossstraße) zaměstnjene, hdźež běchu rumnosće přewuske a přećěmne. Wotnětka dowěrichu tajnemu twarskemu radźe Edmundej Waldowej nadawk twara noweho ministerialneho twarjenja. Prěnje skicy předpołoži wón w juniju 1899, wo próstwje za twar rozsudźi krajny sejm hišće w posedźenskej periodźe 1899/1900. Nimo Edmunda Waldowa běštaj krajny twarski inspektor Friedrich Auster a architekt Heinrich Tscharmann za twar zamołwitaj. Prěni zaryw z łopačom sta so dnja 6. awgusta 1900. Jednotliwe twarske fazy wotběžachu tak njekomplikowane, zo móžeše so prěnjotnje planowany twarski čas wot pjeć lět wo tři běrtlki lěta podkročić. Dnja 4. julija 1903 sadźi so króna na hornje wokno srjedźneho twara, w nowembrje 1904 bě potom tež zaćehnjenje ministerstwow zakónčene. Z přičin hospodarskosće dósta z justicnym ministerstwom třeće ministerstwo swoje sydło w nowym ministerialnym twarjenju.
Nic jenož twarski čas, tež kóšty móžachu so niše dźeržeć hač planowane. Z tym bě twar Drježdźanskeho ministerialneho twarjenja w přirunanju z podobnymi objektami relatiwnje přihódny. Do 154 metrow dołheho, 67 metrow šěrokeho a 25 metrow wysokeho doma je so 4.305.000 markow inwestowało. Wobtwarjeny rum ma 589,63 kubiknych metrow. Někak w samsnym času natwarjene mócnarstwowe sudnistwo (Reichsgericht) w Lipsku spóžě twarsku sumu wot 5.902.000 markow, při čimž wučini wobtwarjeny rum jenož 132.156 kubiknych metrow.