text:
Rabat, stolica Maroka, miasto kōntrastōw a miyszanio sie kultōr. Roztōmaite sztile baukōnsztowe a we podynściu do żywobycio na kożdym kroku. Rabat to je bodej nojbardzij europejskie miasto we Afryce – gynau takie, jakigo nōm trza bōło po miesiōncu torżynio sie we arabskim sztilu we Marrakeszu, citanio przed wychciywoczami we Fezie i dyskutiyrowanio z taryfiorzami-miglancami, kerzi rajzowali miyndzy Saharōm a Kaniōnym Todra. Zwiydzanie Rabatu to je richtich przijymność a przileżytość ku dychniyńciu na marokańskij ziymi. Proszymy do spōlnego wanderu – wejrzicie na co sie werci podziwać w Rabacie a jakie sōm ôd niego nojciekawsze atrakcyje.
Jak dojechać – transzport do Rabatu
Do Rabatu pojechalimy cugiym z Fezu. Rajza na tyj sztrece trwie – w zależności ôd zorty cuga – ôd 2.5 do 3 godzin a kosztuje ôd 70 do 110 MAD (strona marokańskich kolei). Dobry, zwyrtny a łacny transzport do stolicy Maroka to tak po prowdzie dwie ôpcyje:
- We strzodku landu – cug – Rabat je fest fajnie skōmunikowany ze inkszymi epnymi miastami Maroka. Bez problymu znojdziecie porynczne a tōnie skuplowanie z Fezym, Casablankōm abo Tangerym. Sztreka gynau do Marrakeszu dziepiyro sie stawio. Marokańskie cugi sōm na srogim, europejskim poziōmie.
- Ze zewnōntrz – fliger – jak chcecie dolecieć do Rabatu gynau z Europy, to przi lotaniu tōnimi liniami musym bydzie byzuch na jednyj z epnych europejskich flughawyn (np. Madryt, Rzym abo Londyn). Jak ciśniecie ze Katowic, to zocnōm idyjōm umi być przesiodka we Eindhoven abo Barcelōnie.
Co zoboczyć – nojlepsze atrakcyje we Rabacie
Co zoboczyć we Rabacie? Masa dingsōw je zoleżnych ôd tego, wiela mocie czasu. My pojechali na jedyn dziyń, bo tak richtich, to przōdzij ani my Rabatu w planach niy mieli. Ale fajnie, że sie to tak zwyrtło, bo pozaglōndalimy na kōnsek naprwda gryfnego miasta. We stolicy Maroka je co robić a na co sie podziwać. Beztōż kōniecznie wejrzijcie na nasze TOP 5 pod spodkiym.
Wiyża Hassana a Mauzoleum Muhammada V
Tukej przidreptać to je mus, tyn miszōng stawiyń to je richtich “must-see”. Wiyża Hassana miała być nojepniyjszym na świecie minaretym, tajlōm srogigo, piyknego Meczetu Hassana, kery… nikyj niy stanył. Krōm tego wiyża a kolōny ôstaniynte po napoczynciu stawianio meczetu i przilepiōne do nich Mauzoleum Muhammada V robiōm społym niymożliwo, magiczno sztela. Niy dziwota, że takigo szaca wachujōm gryfnie ôbleczyni wachtyrze na bioych kōniach.
Baukōnszt placu je tak wyônaczōny, że ajnfach niy idzie ôderwać ôd niego ślypiōw. Ukłod spōmnianych kolōn wyglōndo choby jedne z dzieł spōłczesnego kōnsztu (np. pōmnik postawiōny Żydōm w Berlinie) a mauzoleum blynduje zocnōm geometriōm a bogatymi umiyniami. Mauzoleum Sułtana Muhammada V, w kerym pochowani sōm tyż ôd niego dwa synki – Hassan II a Mulaj Abdullah – je stawiyniym fest modym, bo wyônaczōnōm we 1971 roku. Zwiedowne je, że mauzoleum ôstało zaprojektowane bez… Wietnamera!
Kazba al-Udaja
Postawiōno na gōrce, fest ciekawo tajla Rabatu. To ôd tego srogigo festōngu, a po prowdzie ôd klosztora (ribat), z kerego festōng sie wyônaczył, wziyno sie miano miasta. Po przynściu bez mury – i po szpasie z superowymi kicikami… – czekały na noc roztōmaite cudne landszafty. Nojprzōd zocne Zegrody Andaluzyjskie, dalij bioło-modre stawiynia z piyknymi, umiyniōnymi dźwiyrzami a zielyń chyndogich flancōw naôbkoło. Dalij jeszcze lotajōnce, chichrajōnce sie bajtle i fajny blik na morze a plaża na kōńcu szpacyru.
Trza zaro pedzieć, że niy ma co używać we Rabacie pōmocy ôprowodzoczy – to niy ma Fez, tukej kazba niy ma labiryntym, po kerym ciynżko sie łazi. Kazba al-Udaja to tak naprowda nastympno fajno przileżytość ku dychniyńciu a przijymnymu szpacyrowi postrzōd bojkowych bildōw. Farebnie, spokojnie, bez sprzedowoczy, bez miechym piźniyntych turystōw. Ajnfach piyknie.
Promynada podug rzyki Bu Rakrak
Jak mocie chynci poszpacyrować podug wody, to promynada przi Bu Rakrak zbydzie Wōm pypcia. Ta sztreka to je fest piykne skuplowanie miyndzy spōmnianymi Wiyżōm Hassana i Mauzoleum Muhammada V a Kazbōm al-Udaja. Tōż smolcie taryfy abo autobusy a zrōbcie se 30-minutowy wander, w czasie kerego pozaglōndocie se na roztōmaite kōnski Rabatu a ôd niego sōmsiodki Sali.
Medyna
Jeszcze poradziesiōnt lot do zadku to, co dzisiej mianujymy medynōm, tōż ajnfach arabskim starym miastym, bōło yno jednōm postawiōnōm tajlōm Rabatu. Dziepiyro skirz francuskich wpływōw Rabat zaczyn sie rozfechtowywać na wszyjskie zajty. Medyna – gynau jako we inkszych srogich marokańskich miastach – zatrzimała sie w czasie. Handel, cołkie dni przesiedziane pod bele kōnskiym daszku, po leku duldanie fest miyntowego tyju a masa intynsywnych wōniaczek naôbkoło to tamtyjszy beztydziyń.
Krōm tego, medyna w Rabacie je już wyraźnij bliżyj Europy. Sprzedowocze niy nagabujōm z kożdej zajty, dowajōm pokōj jak widzōm, że kliynt niy ma zainteresowany i – co richtich szokuje w tym landzie – wciepujōm ofyn cyny na swojich sztandach. Możnej beztōż tak fajnie te miasto spōminōmy? A mōno to skuli posztrajchowanych na bioło a modro ścian chałpōw, skirz kerych hyc niy ma taki żadny? Abo to jednak skuli tego fusbalowego graffiti? 😉
Katedra św. Pyjtra
Rabat to je naturalnie miasto muzułmańskie, ale tyż fest ôdewrzite na inksze kultōry a religie. Beztōż tukej je jedyn z małowielich w Maroku kościołōw katolickich – Katedra św. Pyjtra we Rabacie. Zocne, biołe stawiynie je w cyntrum miasta a wyrōżnio sie dwōma charakterystycznymi wiyżami. Tyn kościōł je markōm tego, że spōłczesne Maroko to je land moderny, w kerym znojdzie sie plac dlo kożdego.
Ludzie Rabatu
Czujymy, że miyszkańcōm Rabatu muszymy poświyńcić chocioż krōtko tajla tej rozprowki. Jak już umieliście poczytać na blogu – choby yno we ôgōlnym tekście ô naszej rajzie po Maroku abo w tym ô byzuchu we Marrakeszu – po rajzowaniu po srogich, turystycznych sztelach, ôd Marokanerōw idzie dostać pika. Rōżnice kultōrowe i to, że bioły turysta je w ôczach masy śnich łażōncōm szparbiksōm robiōm tak, że krōm wielij ôtwartości na wszyjsko co nowe, idzie w Maroku ajnfach wykamać sie psychicznie. Beztōż werci sie spōmnieć, że w Rabacie je blank inakszyj. Tamek miyszkańcy (abo chocioż ci, kerych my trefili) byli fest fajni, spōmocni a akuratni. A ku tymu sztyjc fest marokańscy – w dobrym tego słowa znaczyniu 🙂
Zwiydzanie Rabatu w jedyn dziyń – werci sie?
Toć, że sie werci! Nowe miasto to zawdy nowe szprymy, a byzuch we Rabacie to szprymy fest na plus. Miszōng starej, tradycyjnej medyny z jednej a modernej, europejskij zabudowy z drugij strōny bydzie mioł w zocy kożdy wandrus. Rabat społym z miastym Sala z drugigo kraja rzyki kuplujōm sie na aglōmeracyjo, w kerej pomiyszkuje 2.5 miliona ludzi, a przi tymu nic jij niy chybie ze szpecjal charakteru a zocnego klimatu. Ciście tamek kōniecznie!
Mocie w zocy rabaty? My mōmy w zocy Wasze kōmyntorze!
👍 Ôstow tukej pora wortōw ôd sia 👍


c: text/html

text:
Ôstatnio1 pogoda bōła2 łaskawoł i żech sie mōg3 aby trocha pogrillować. Jak czowiek miyszko we srogim4 mieście bez zygrōdki5, to kołżdo chwila przi grillu cołkym inakszyj sie docynio. A że joł lubia roztomajte6 eksperymynty, to jak żech w dōma ôbejrzoł7 banany, to cojsik mie podkusiōło, żeby je wciepnōńć8 na grilla. Ōłma9 ôd moji Kobiyty10 klupała11 sie w gowa12, ale jak już potyn skosztowała takego fajnego miynkego13 banana, kery14 sie rozpływo we gymbie15, to nawet ôna zmiyniōła zdanie. Na drugi rołz16 żech jeszcze złōnaczōł17 do nich citrōłnowoł18 zōłza19 i deser wyszoł piyrsza klasa.
Co potrza?
połra20 bananōw
rozpołlōny21 grill
Citrōłnowoł zōłza:
sok ze jednyj citrōłny
2 łeżki cukru
Nojprzōd sie narychtujymy22 ta zōłza. Sok i cuker dejcie do jakego małego gorczka23 abo tyglika24 i tak dugo wołrzcie25, aże zgynstnieje26.
Banany we skōrce wciepcie na grilla i niy bōjcie sie, że ône sie zrobiōm całe czorne. A jak już napocznie27 z nich kapać sok i zrobiōm sie take fajnie miynke, to znaczy, że sōm28 fertich29. Ôberznijcie30 takymu bananowi kōńcōwki, rozetnijcie ôd niego skōra, ôtwōrzcie go, polyjcie zōłzōm i rozkoszujcie sie… Smacznego 🙂
1ô= ło
2była; ō- samogłoska w wymowie między o i u
3mogłem
4dużym
5ogródka
6różne
7zobaczyłem
8wrzucić
9babcia
10żony
11pukała
12głowę
13miękkiego
14który
15ustach
16raz
17zrobiłem
18cytrynowy
19sos
20kilka
21rozpalony
22przygotujemy
23garnuszka
24mała patelnia
25gotujcie
26zgęstnieje
27zacznie
28są
29gotowe
30obetnijcie

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hósć wo zarjadnistwje, kubłanju a sobupostajowanju so wobhonił
Njebjelčicy (HS/SN). Zo we wsy Njebjelčicach hdys a hdys wukrajnych hosći witaja, tak njewšědne njeje. Zo pak tam wjesnjanosta z Ekuadora přijědźe, bě tele dny premjera. Guillermo Churuchumbi přisłuša prawobydlerjam južnoameriskeho kraja, kotřiž wučinjeja něhdźe třećinu dohromady 16 milionow wobydlerjow. We wustawje je jich runoprawosć we wšitkich wobłukach zapisana, we woprawdźitosći pak wona dawno hišće docpěta njeje. Jako prěni indigeny (prawobydlerski) wjesnjanosta kraja chce Guillermo Churuchumbi tole změnić. W stolicy Quito je wón kubłanske wědomosće studował. Jeho funkciju na čole kantona Cayambe z 85 000 wobydlerjemi móhli w Němskej skerje z tej krajneho rady přirunać. Jeho najwažniše zaměry su kubłanska runoprawosć prawobydlerjow, jich samopostajowanje nad zemskimi pokładami a zachowanje jich rěče a kultury.


text:
Ewa Grzesik: Dziyń Kobiet
Tak se myśla, że napisałabych trocha skuli tego co w tym tydniu bydzie sie dzioło w naszych dōmach, szkołach i robotach – Dziyń Kobiet. Dziyń kiery mo mocka zwolennikōw i przeciwnikōw.
Pamiyntōm, że za czasōw PRL-u to były my w zocy za to, że my takie zagoniōne, że we wszystkim rady se dowōmy, w kożdyj robocie szło nas uwidzieć. W szkole, w sklepie i na traktorze…To tyż dycki dostały my po nelce, rajtuzach i paczce 250-kawy arabiki. I co z tego, że bez cały rok nie poradziło tego i wiela inkszych rzeczy kupić w sklepie, no ale tyn dziyń był Nasz. Jak świyntować to świyntować fest! A nojbardzij te świytnowanie udzielało sie tyż naszym chopōm, kierzy z tyj ôkazji radzi sie dycki wypili.
Dzisioj czasy sie zmiyniły, a z nimi i geszynki. Idzie iść z frelkōm na szykowno wieczerzo, do tyjatru, dać ij bōn prezyntowy do galerii, abo jōm wziōnć do spa, żeby sie tam trocha potōplała i zrelaksowała. A te co ni majōm zazdrosnych karlusów, to idōm bezmała pozaglōndać jak tańczōm pōłsagie chopy – chippendales. Takie to roztomainte geszynki ôprōcz tych tradycyjnych kwiotkōw, kere dycki sie sprawdzajōm, i maszketōw kere cisnōm w boczki, idzie zafundować wszystkim frelkōm. Ale czy my same wiymy czamu dzisiej tak mogymy sie bawić? Downo downo tymu w Ameryce, w Nowym Jorku w 1908 roku modsze i starsze frelki, kiere robiyły w fabryce we fest ciynżkich warunkach, ôpowożyły sie postawić swoimu majstrowi i zasztrajkowały, że nie bydōm robić w takich warunkach za tak licho wypłata. Żeby to wszystko nie wylazło na wiyrch, to majster zawżył je w fabryce, bo było go za tyn incydynt gańba. Ku wielkimu nieszczyńściu rozlegnył sie ôgiyń, dziołchy nie poradziyły uciyc i 126 młodych frelkōw straciyło życie. Wiela inkszych nieszczynśliwych zdarzyń i frelkōw, pojawiało sie bez lata, kiere starały sie ô nasze równouprawniynie i skuli tego dzisiaj mogymy fajrować nasze świynto bycia kobietōm.
Ale po mojimu, Dziyń Kobiet to je kożdy dziyń. To je jak mój ōupa pomogoł moij ōumie wykryncać ciynżkie pranie, nanosił wōngla, naszykowało sie mamie ôbiadu, żeby nie musiała warzyć jak przyjdzie z roboty, przykryło sie jōm dekōm jak usynyła na szeslongu, jak jōm chorōbsko zmōgło.
Dzisioj mogymy jeździć autami, mieć rōwny geltag jak chopy i mieć coś do powiedzynio nie yno w doma, ale w robocie i arynie politycznej. 8 marca to je yno data w kalyndorzu, kero przypomino, że Pōn Bōczek stworzył baba i chopa na rōwnych prawach i obowiōnzkach. Ale wiycie chłopy, nic złego sie nie stanie jak w tyn dziyń kupicie tym swoim frelkōm kwiotki, maszkety, nie skuli tego, że je 8 marca i żeby nie buczała, ale skuli tego, że im przajecie. Nie zapomnijcie ô tym co nic nie kosztuje, a je nojważniejsze – ô KUSIKU!
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Ewa Grzesik – 45-letnia laureatka konkursu „Po Naszymu czyli po śląsku 2017”. Zaangażowana w pielęgnowanie tradycji śląskich, z zawodu dyżurna ruchu kolejowego. Mieszka w Raciborzu z dwójką dorosłych dzieci i mężem. Hobbystycznie zajmuje się zbieraniem pamiątek związanych z kultura i tradycją śląską oraz ich renowacją.
Foto tytułowe: www.pexels.com


text:
Njeswačanscy gmejnscy radźićeljo nowe komunalne lěto zhajili
Njeswačidło (JK/SN). Z dobrymi nowolětnymi přećemi zahaji Njeswačanski wjesnjanosta Gerd Schuster (CDU) wčera wječor prěnje lětuše posedźenje gmejnskich radźićelow. Optimistisce dachu so woni do dźěła, zo komunalne nadawki runje tak derje zmištruja kaž loni. Byrnjež hišće zyma knježiła, wobzamknychu wjacore naprawy za přihot twarskich dźěłow. Wjetše lětuše předewzaće je, ponowić hasu Při nowym hrodźe. Tak wčera wobzamknychu, přepodać planowanske dźěła Drježdźanskemu inženjerskemu běrowej. Cyłkowne wudawki 204 000 eurow zawěsći gmejna po 70 procentach ze spěchowanskich srědkow. Tamne 30 procentow zaruna hladanska słužba Advita, nošer srjedźišća za starobje wotpowědne bydlenje w něhdyšej šuli. Ponowjena dróha zaruči wšak tež lěpši přijězd k twarjenju. Jězdnja budźe asfaltowana a parkowanišća plestrowane. Advita je so na gmejnu wobroćiła z próstwu, směć nastajić informaciske tafle za dom a přijězd k njemu. Prěnje namjety za to radźićelam wčera rozłožichu.


text: Chrjebja-Nowa Wjes (FAG/SN). Jónu w lěće přeměni so hrodowy park w Chrjebi-Nowej Wsy na swjedźensku milu z mnohimi sportowymi a kulturnymi wjerškami. Minjeny kónc tydźenja bě zaso raz tak daloko, zo wotměchu tam lětni, sportowy a hrodowy swjedźeń – mjeztym hižo 71. raz –, kotryž je tež lětsa zaso tysacy hosći přiwabił. „Hižo pjatk wječor poskići 130 sobuskutkowacych wulku rejwansku show. Lětsa bě na tym šěsć skupin wobdźělenych, kotrež pokazachu wulkotny třištwórćhodźinski program. Pjatkowne předstajenje je generalna proba, wšako rejwansku show njedźelu popołdnju hišće raz pokazaja“, rozłoži Reiner Preuß z kulturneho towarstwa. Lětsa steješe wšitko pod hesłom „Wobkuzłacy swět Disneyjowych filmow“. „Kostimy za program su sej kaž kóžde lěto žony ze wsy sami wumyslili a zešili“, Reiner Preuß doda.


text:
Budyska ruina mnišeje cyrkwje a susodna wodarnja matej so po woli města za kulturne wužiwanje přihotować. To wšak saněrowanje wobeju twarjenjow podróši.
Budyšin (CK/SN). Partyje drje w ruinje mnišeje cyrkwje w Budyskim starym měsće tež w přichodźe swjećić njebudu. Ale nócne wodźenja a zarjadowanja za hač do sto ludźi kaž dźiwadło, kino, koncerty abo wiki móžeš sej tam bjeze wšeho předstajić. Město Budyšin chce z ruiny cyrkwje zarjadowansku městnosć wutworić. Wužiwanski koncept drje za to hišće nima, ale při saněrowanju maja so přihotowanske naprawy kaž zastaranje z milinu a wodu kaž tež wotwodźowanje wopłóčkow hnydom sobu wobstarać. „Tele dźěła pozdźišo nachwatać by wjele wjace wudawkow woznamjenjało“, rozłoži nawoda měšćanskeho wysoko- a hłubokotwarskeho zarjada Falko Wendler na zašłym posedźenju měšćanskeje rady. W srjedźnym dworje je na přikład rampa za chorobne stoły předwidźana.


text:
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Magda Navarrete
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Jarosław Doktor Janiszewski
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Jarecki
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Michał Kamiński
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Michał Wojtas
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Stanisław Karpiel-Bułecka
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Łukasz \"Lanietz\" Lańczyk
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Jacek Kawalec
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Karol Strasburger
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Rafał Madajczak
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Grzegorz Skawiński
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Pablopavo
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Roman Kostrzewski
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Wojtek Szumański
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Ryszard Rembiszewski
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Bedoes
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Człowiek Warga
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Gabriel Fleszar
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Miriam Shaded
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Piotr Gnyp
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Ryan Socash
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Tomasz Radzikowski
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Michał Przybył
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Kamil Śmiałkowski


text:
Marmarske mórjo
Marmarske mórjo (grichiski Θάλaσσa tou Mapuapά, turkojski Marmara Denizi) jo małe nutśikokrajne mórjo Srjejźnego mórja. Na pódpołdnju a pódzajtšu granicujo z aziskim źěłom Turkojskeje a na pódwjacorje a pódpołnocu z europskim źěłom Turkojskeje. Na krotkem wjacorje jo zwězane pśez mórsku wuscynu Bosporus z Egejskim mórjom a na dłujkem zajtšu jo zwězane z Carnym mórjom pśez mórsku wuscynu Dardanellow.
Ma płoninu wót 11 140 kwadratnych kilometrow a maksimalnu dłymokosć wót 1370 metrow.


text:
Misspell whszynk był odwiedzany 24 razy w internecie.
Pokrewne misspelles dla:
wyszynk
2yszynk , 3yszynk , ayszynk , eyszynk , qyszynk , syszynk , w6szynk , w7szynk , wgszynk , wsyzynk , wszynk , wtszynk , wuszynk , wwyszynk , wyazynk , wydzynk , wyezynk , wysaynk , wyssynk , wysszynk , wysxynk , wysynk , wysyznk , wysz6nk , wysz7nk , wyszgnk , wyszhnk , wysznk , wysznyk , wysztnk , wyszunk , wyszybk , wyszyhk , wyszyjk , wyszyk , wyszykn , wyszymk , wyszyn , wyszyni , wyszynj , wyszynkk , wyszynl , wyszynm , wyszynnk , wyszyno , wyszyynk , wyszzynk , wywzynk , wyxzynk , wyyszynk , wyzsynk , wyzynk , wyzzynk , yszynk , ywszynk


text:
Fobos
Fobos (tyż: Phobos, gr. ΦόBoς – bojůnczka) to wjynkszy a bliższy s dwůch kśynžycůw Marsa. Je uůn we coukim Ůkuodźe Słůnecznym położony nojbliżyj planety, nauokoło kerej śe zwyrto. Fobos je planetojida przechwycůno bez Marsa.
Uodkrycie[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Uodkrywcům Fobosa je amerikański gwjoźdźorz Asaph Hall. Pjyrszy roz uostou uůn zaobserwowany 18 sierpnia 1877 we uobserwatorjum wojynnyj marynarki USA kole godźiny 9:14 UTC. Kapka dńi wcześnij (12 śyrpńo) Asaph Hall uodkrył tyż drugi kśynžyc Marsa, Deimosa.
Kśynžyc ten uostoł kńipśńynty bez sůndy:
- Mariner 9 (1971 r.),
- Viking 1 (1977 r.),
- Phobos 2 (1988 r.),
- Mars Global Surveyor (1998 a 2003 r.)
- Mars Express (uod 2004 r.).
Charakterystyka uorbity[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Průmjyń uorbity Fobosa je mjyńszy uod průmjyńa uorbity synchrońicznyj, co uoznaczo, aże zwyrto śe uůn gibćij kej Mars zwyrto śe nauobkoło uośi. Beztůż wschodźi na zachodńij strůńe marsjańskigo ńyba, gibko przemjeszczo śe po ńybje a po ůngyfer 4 godźinach a 15 minutach zachodźi na wschodńij strůńe ńyba. Uobecność Fobosa na ńybje trwo 11 godzin a 6 minut. Fobos je fest blisko powjyrzchńe planety (2,76 promienia Marsa). Beztůż ńy je uůn widoczny s powjyrzchńe planety s uobszarůw uo wspůłrzyndnej rubośći planetograficznej wyższyj kej 70,4°.
Bez bliskość Marsa Fobos ulegnie za jaki czas rozwalyńu. Śiły pływowe powodujům, aże průmjyń uorbity durś śe zmńiyjszo. Za 50 000 000 rokůw Fobos bydzie tak blisko Marsa, aże zleći abo zostańie rozerwany a złonaczům śe s ńygo ringi.


text:
Wyniki naszych zawodników:
-63,5 kg Łukasz Pławecki (Kickboxer Nowy Sącz) - Paweł Osuch (Palestra Muay Thai Warszawa) 2 : 1
-67 kg Tomasz Mordarski (Kickboxer Nowy Sącz) - Krzysztof Lipowski (Palestra Muay Thai Warszawa)
-75 kg Leszek Kołtun (TKKF Wołów) - Wojciech Kosowski (Palestra Warszawa) 1 : 2
-81 kg Konrad Popławski (Palestra Muay Thai Warszawa) - Maciej Małysz (Paco Katowice) 3 : 0
-81 kg Paweł Gierzyński (Palestra Muay Thai Warszawa) - Łukasz Kruk (Kalina Lublin) 3 : 0
-75 kg Przemysław Kalisz (TKKF Siedleckie) - Jakub Lejwoda (Palestra Muay Thai Warszawa) 0 : 3
-81 kg Maciej Myszkin (TKKF Siedleckie) - Michał Cylny (Palestra Muay Thai Warszawa) 2 : 1


text:
Tref Interkamratów w Świyntochlowicach – siyrpiyn 2015
Written by Gerad on Sierpień 7th, 2015
Zaś było piyknie, jak to padali downij – dlo takich chwil werci sie żyć.
Trefili my sie w Muzeum Powstań Ślonskich w kafyju na klachy. Zeszło sie nos 16 kamraci z roztomajtych forow ślonskich. Po zwiydzyniu ekspozycji muzealnyj zasiedli my przy: tyju, kawie (mrorzonyj tyż) i roztomajtych maszkietach. Niyskorzyj było kupa śmiychu i łosprowek.
Posted in Gerad |
Both comments and pings are currently closed.


text:
Wikipedyjo:Admińistratory
Admińistratůr (sysop) to je aktywny a godny zaufańo używacz, kery mo szpecyjalne uprowńyńa, ńydostympne uobyczajnym używaczům.
Treść
Uprowńyńa admińistratorůw[Edytuj zdrzōdło]
Admińistratory mogům:
- sprowjać a przećepować zajty cołkym zabezpjeczůne
- gibko cofać půmjyńańa (rewert)
- uobźyrać gyszichty wyćepanych zajtůw a wyćepany ajnzac używacza
- wyćepować a prziwrocać nazod zajty
- zawjyrać (block) a uodmykać (unblock) sprowjyńa adresům IP, zakrysům IP a zalogowanym używaczům
- filować we lista zajtůw na kere żodyn używacz ńy dowo pozoru
- zabezpjeczać uobrozki przed jejich wyśwjetlańym na zajtach (pojawjo śe jyno link do grafiki) bez zajta MediaWiki:Bad image list
Kůntakt ze admińistratorůma[Edytuj zdrzōdło]
- Jeli scesz śe skůntaktować ze kůnkretnym admińistratorym, uodymkńij zajta używacza uod ńego, naćiś na Dyskusyjo a wepisz tam co mosz pedźeć.
- Mogesz tyż skůntaktować śe ś ńim bez e-brif, abo internecowe kůmůńikatory, jeli uůne majům.
- Prowje cołki czas idźe nojść kerygo ze admińistratorůw na IRCu sam.
- Jeli scesz śe skůntaktować ze admińistratorym, kery je terozki we Wikipedyji, szukej za ńim bez zajta Specjalna:Log/delete. Je to register uostatńo wyćepanych zajtůw, a uprowńyńo do jejich wyćepańo mo jyno admińistratůr.
Lista admińistratorůw[Edytuj zdrzōdło]
Połny automatyczny wykoz sysopůw je sam
Uobocz tyż[Edytuj zdrzōdło]
- Wikipedyjo:Prziznowańy uprowńyń admińistratora (terozki zajta do pomjyńańo)
- Uprawńyńo grup używaczůw


text:
Kopynhaga
Wspůłrzyndne: 55°40' N 12°34' E
Kopynhaga (duń. København, uać. Hafnia) – stolica a nojsrogše mjasto Dańije, pouožůne we srogšyj tajli na Zelandyje a tajlowo tyž na Amager. Uod 1 lipca 2000 je skuplowano ze šwedzkim Malmö bez most nad Sundym. Zouožůno ůng. 1000 roku kej uosada rybacko bez Swena Widuobrodygo abo podug inkšych zdřudeu bez Kanuta Srogigo. Prawa mjejske mo uod 1254, uod 1443 je stolicům Dańije (podug inkšych zdřudeu - uod 1416, we ůunym roku překludzůno sam śedźiba krůlůw).


text:
Rom. Italske knježerstwo je so na naćisk za klětuši hospodarski plan dojednało, a kabinet jemu wčera přihłosowaše. Nětko ma komisija EU naćisk pruwować. Je so poradźiło konta sporjadkować a přilubjenja dodźeržeć, zdźěli knježerstwowy šef Guiseppe Conte. Mjezynarodnje wšak žněje italske knježerstwo kritiku, dokelž chce nowozadołženje powjetšić, zo móhło swoje wólbne přilubjenja dodźeržeć.
Racija w běrowach awtotwarca
Rüsselsheim/Berlin. Z Opelom je dalši němski awtotwarc konkretnje podhladny, zo je wotpłuny swojich dieselowych jězdźidłow z dwělomnej software manipulował. Wčera su zastojnicy běrowy awtotwarca w Rüsselsheimje a Kaiserslauternje přepytali, móžneho jebanstwa dla. Kaž zwjazkowe wobchadne ministerstwo zdźěla, dyrbi Opel wjac hač 100 000 dieselowych awtow typow Insignia, Cascada a Zafira wróćowołać, dokelž je w nich njedowolena připrawa k wotpinjenju rjedźenja wotpłunow zatwarjena.
Konsulat přepytali
Erfurt (B/SN). Ministerski prezident Durinskeje Bodo Ramelow (Lěwica) widźi zakaz nahłowneho rubiška muslimkow jako wěc, kotraž dale njewjedźe. Wón sam měni, „zo měli ludźo swoje mjezwočo pokazać“, ale powšitkowny zakaz rubiška by potom tež płaćił za katolske rjadnicy, praji politikar. Před zakonjom njehodźi so mjez swobodu a nanuzowanjom rubiška rozeznawać.
85lětny so z křesćanom stał
Brisbane (B/SN). Za wěru njejsy ženje přestary: Lětdźesatki bě Bill Hayden jedyn z najprominentnišich ateistow Awstralskeje – nětko je so wón z 85 lětami z křesćanom stał. Něhdyši wonkowny minister da so 9. septembra w katolskej cyrkwi swj. Marije w Ipswichu pola Brisbanea wukřćić. Dlěši čas hižo so wón sam sebje prašeše za swojej rólu w žiwjenju, rjekny něhdyši předsyda socialdemokratiskeje strony Labor Party cyrkwinskej nowinje Catholic Leader. Politikar, kotrehož bě před štyrjomi lětami Boža ručka zajała a kotruž bě wón přežiwił, so nadźija, zo jeho přistup ke křesćanskej wěrje tež druhich k tomu zmuži.
Cyrkwinski dźeń bjez AfD
CDU žada sej plan za Łužicu
Podstupim (dpa/SN). Opoziciska CDU w braniborskim sejmje je krajne knježerstwo namołwiła, strukturnu změnu we Łužicy pjenježnje podpěrać. „Štož pobrachuje, je plan za Łužicu“, wobžarowaše hospodarskopolitiski rěčnik CDU, Dierk Homeyer wčera w aktualnej hodźinje parlamenta. „Trjebamy spěšnu a njeběrokratisku pomoc za předewzaća, kotrež so na nowe wobłuki zwaža.“ Přiwšěm je jasne, zo je brunica hišće dołho za spušćomne a zapłaćomne zastaranje ludźi z milinu trěbna, Homeyer rozłoži. Braniborske knježerstwo pak měło wotwidźomneho kónca zmilinjenja dla strukturnu změnu zahajić. „Dźe wo industrijny zakład wšeho kraja“, wón napominaše.
Ochranowske hesła zestajane
We wokolinje konopjowych wikow je policija w Awstriskej 114 šoferow lepiła, kotřiž stejachu pod wliwom drogow a njeběchu hižo jězdźenjakmani. „To je zrudźacy rekord a přiwšěm jeno snadny dźěl woprawdźitosće“, měnješe rěčnik policije. Policija kontrolowaše šoferow, kiž běchu po puću na wjacore dny trajace cannabisowe wiki njedaloko Wiena abo su wottam přijěli. Wiki wěnowachu so po informacijach zarjadowarja „hojenskej rostlinje konopi“.
Najstarši muž Němskeje swjećeše wčera 113. narodniny. Gustav Gerneth je strowy a duchownje čiły, rjekny měšćanosta saksko-anhaltskeho Havelberga Bernd Poloski. Jubilar bydli přeco hišće w swójskim bydlenju. Wnučki a prawnučki jeho zastaruja. Po zbožopřeću je Gustav Gerneth wjesnjanostu na swoje klětuše 114. narodniny přeprosył.
Njemóžu so hižo dopomnić, hdy běchu minjene lěta Serbja w jednym a tym samym prašenju tak rozdźělneho nastajenja: Měnju diskusiju wo Serbskim sejmje.
Wězo maja čłonojo iniciatiwneje skupiny dospołnje prawje, hdyž skorža, zo pobrachuja Serbam wučerjo, duchowni a politikarjo. Zo serbska rěčna substanca woteběra, kóždy widźi, kiž z wotewrjenymaj wočomaj po swěće chodźi. Rozsudne prašenje pak za mnje je: Kak chce sejm wšo to změnić? Stajnje zaso słyšana stereotypna wotmołwa „Budźe-li sejm najprjedy raz wuzwoleny, wšitko zrjadujemy“ mje njespokoja. Ničo druheho pak dotal słyšał njejsym. Argumenty sejmikarjow maja mjeztym samo wěsty ideologiski raz: Njetrjebaš to scyła zrozumić, dyrbiš to prosće wěrić.


text:
Sprjewine město chce absolwentow tudyšich šulow kóžde lěto za wosebite wukony česćić. To ma historisku tradiciju, kotraž ma so nětko po woli měšćanskeje rady wožiwić.
Budyšin (CK/SN). Wot lěta 2018 spožča město Budyšin tak mjenowanu „Ratsherrenmedaille“. To je měšćanska rada na swojim zašłym posedźenju jednohłósnje rozsudźiła. Myslene je wuznamjenjenje za absolwentow Budyskich šulow „z wusahowacym šulskim, socialnym a towaršnostnym angažementom“. Ideju zrodźiła je frakcija CDU na nastork numismatiskeho towarstwa, zo bychu historisku tradiciju wožiwili. W lětach 1782 do 1896 bě Budyšin wobstajnje wotchadnikow měšćanskich gymnazijow a realnych šulow z čestnej medalju wuznamjenjał. Počesćenje ma wukony šulerjow hódnoćić a jich zwjazanosć z městom pohłubšić, rěka we wobkrućenju. Po słowach předsydy frakcije CDU Karstena Vogta stej Serbski šulski a zetkawanski centrum kaž tež powołanskošulski centrum wuraznje zapřijatej, byrnjež wobě w nošerstwje města njebyłoj.


text:
Jastrzymbie: rozbitŏ grupa dilerōw narkotykōw
Gyricht Rejōnowy w Jastrzymbiu-Zdroju tymczasowo heresztowoł trzech dilerōw narkotykowych. Zastawiyni to chopi, co im je 26, 38 i 53 lŏt. Kryminalni zabezpieczyli społym 110 gramōw amfetaminy, bez 540 pilōw ecstasy jak tyż bez 410 gramōw marihuany. Ôkrōm tego, kryminalni zabezpieczyli 10 tysiyncy złotych, co snŏdź były z przestympczego procederu. Za popołniōne przestympstwa grozi im do 10 lŏt heresztu.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Zastawiynie dilerōw to je efekt intynsywnyj roboty ôperacyjnyj policyjōnōw z Zespołu do Zwalczaniŏ Przestympczości Narkotykowyj. Podyjzdrzani to chopi, co im je 26, 38 i 53 lŏt. Kryminalni zabezpieczyli społym 110 gramōw amfetaminy, bez 540 pilōw ecstasy jak tyż bez 410 gramōw marihuany. Czyńść narkotykōw była już poporcjowanŏ i narychtowanŏ na przedej.
Ôkrōm tego kryminalni zabezpieczyli 10 tysiyncy złotych, co snŏdź były z przestympczego procederu. Pōnadto śledczy znŏdli 16 kg krojanki tabakowyj. Straty Szacu Państwa skuli niyzapłacōnego podatku akcyzowego rachuje sie na kwotã kole 13 tysiyncy złotych. Pokŏzało sie, iże 26-letni miyszkaniec Jastrzymbiŏ, za wcześniyjsze przestympstwa narkotykowe, musioł nosić ekstra ôbōjka nadzoru elektrōnicznego.
Jak ôbsztalowali śledczy, dilerzi przedŏwali narkotyki postrzōd pŏrunŏstu ôsōb, w tym tyż z Jastrzymbiŏ-Zdroju. Grozi im kŏra nawet 10 lŏt heresztu. W piōntek na antrag policyjōnōw i prokuratora, ôstali decyzyjōm gyrichtu tymczasowo heresztowani na trzi miesiōnce. Jastrzymbscy dilerzi w wiynziyniu mogōm przepyndzić nawet 10 lŏt.
Zdrzōdło: KMP Jastrzymbie


text:
Rozpšawa Maśice Serbskeje na głownej zgromaźinje Maćice Serbskeje w Budyšynje na lěto 2010/2011
Cłonkojstwo
- Maśica Serbska ma 26 zapisanych cłonkow
- cłonki źěłaju w pśisamem wšyknych serbskich resp. na serbskem pólu źěłajucych institucijach w Dolnej Łužycy; wšykne su zastupniki dolnoserbskeje inteligence
- se procujomy wó wabjenje nowych cłonkow; późěl wuměnkarjow wucynijo něźi 1/3
Aktiwity
- głowna zgromaźina w maju 2010 w Serbskem muzeju w Chóśebuzu; P. Šurman jo wjadł cłonki Maśice a gósći pśez wustajeńcu ku góźbje 130-lětnego jubileuma Maśice Serbskeje
- publikaciju k wustajeńcy a k wšakim aspektam stawiznow Maśice w Dolnej Łužycy (Martina Nowakojc a P. Šurman, glěd. Serbske drogotki 2010 = rěd Chóśebuskego Serbskego muzeja; wobej stej knigły w aprylu 2011 w Chóśebuzu teke nimskej zjawnosći pśedstajiłej)
- tuchylu se pśigótujo publikacija k stawiznam Maśice pśez něgajšnego pśedsedarja Měta Pernaka, kótaraž se z boka Ludowego nakładnistwa Domowina wudajo
- we wobłuku wustajeńce wó stawiznach Maśice su se w muzeju dalšne zarědowanja wótměwali, kenž su wugótowali cłonki Maśice (w septembrje 2010: P. Janaš a K. Lischewsky k tšojenjam wokoło domowniskego a drastwinego swěźenja we Wětošowje 1930; cytanje z knigłow Johannesa-Paula Köglera, Die Unendlichkeitsblume, źož stoj młody Dolnoserb za cas 2. swětoweje wójny w srjejźišću (glěd. Sorbische Identitätssuche im Dritten Reich, in: LR 59 /20.9.2010/ 219)
Na pólu serbskich pomnikow
- Na póstarcenje Maśice jo se w nowembrje 2010 nowozałožył něgajšny pomnikowy wuběrk pód mjenim – źěłowa kupka „Znankstwa serbskeje rěce, kultury a žywjeńskich wašnjow w Dolnej Łužycy“ - pśigótowańske źěło z boka cłonka Maśice, Sylka Polencojc-Laubensteinowa a dr. Pětša Šurmana
- pśigótujo se wót wuběrka tofla k cesći serbskich fararjow w Lubnjowje (J. Choinanus, G. Hauptmann, K. Stempel)
- 18.12.10: wóswěśenje wopomnjeńskeje tofle za wušywarku Pawlinu Krawcowu na Žandojskej droze 4 (Chóśebuz), źož su cłonki Maśice wopśimjeśowe źěło pódpěrali a swětocnosć sobu financěrowali


text:
Pyrsk! Zastanawialimy sie ôstatnio, czamu niy bawiōm nos za bardzo muzea. I co? I sztyjc niy wiymy. Ale je tako zorta kōnsztu, kerej fest przajymy.
Niy idzie mylić murali, kere utramyntnie robiōne sōm na ôbsztelōnek, z wandalizmym. Te drugie sie nōm niy podobo. Bo jak idzie mieć w zocy napisy “Legia
pany szmata mistrz” abo “Ruch spuch”? Bai miłosnych wyznań typu “kochōm Jadźka”, naszkryflanych czornym szprajym na biołym pucu niy rozumiymy.
Nowojorskie murale zmiyniajōm wszyjsko. Staro, industryjalno dziylnica, do kerej normalnie wieli, mocny chop boi sie wlyź, stowo sie galeriōm sztōki, placym modnym i kolorowym. Gynau taki je Bushwick. Zajechalimy tam roz yno skuli szmateksōw. Przijyżdżalimy do nich jeszcze potym bez pora weekyndōw. Ale wdycki ciekawiły nos te wszyjskie bildy naôkoło. I w końcu Julia znodła we internecy Bushwick Collective.
Niy znodlimy jeszcze wszyjskich murali z tej kolekcje, ale sōm my na dobrej drōdze 😉 Doś pedzieć, że szmateksy zlazły na drugi plan…
Bushwick to w sumie ani dziylnica ni ma. To je kōnsek Williamsburgu – placu, kerego pōłek je ortodoksyjnie żydowski, a pōłek ekstrymalnie hipsterski. Masa modych ludzi, bai z Manhattanu, kludzi sie tam, coby dychać tym modnym luftym.
Miyndzy poszkryflanymi ścianami idzie znolyź i firmy budowlane, i szwoczki, i sztela z kawōm za 3$. No i ukochane geszefty z używanymi klamotami, w kerych robiōm yno ludzie z Meksyku. Ich tyż tam je ôd pierōna. No i Polokōw.
Miszōng kultur i roztomaitych godek. Czamu gynau tam? “Polski” Greenpoint je coroz drogszy, bo je zaro przi rzyce i idzie sie z niego dziwać na stawiynia Manhattanu. Tajla Williamsburgu, ta przi moście, łacno nigdy niy bōła i już niy bydzie. Skuli tego, że Żydzi tak już majōm, ze żyjōm kożdy fest blisko kożdego. Dolny Brooklyn to samo – kasa, kasa, kasa. Kajś ludzie miyszkać muszōm, tōż kludzōm sie coroz dalij ôd Central Parku, Wall Street i Empire State Building. Tela, że na Bushwicku tyż dugo niy posiedzōm. Skirz tego samego powodu. $$$


text:
Mały princ, mały knot a ćicha nóc
Pančicy-Kukow (SN/JaW). Zahrodowa nóc „W swětle tysac swěčkow“ w přirodowej a wučbnej zahrodźe klóštra Marijineje hwězdy w Pančicach-Kukowje je minjenu sobotu znowa njeličomnych hosći přićahnyła. „Loni mějachmy krótko do zahajenja mjeńši zliwk znjesć. Lětsa je najrjeńše wjedro, što chcemy wjac. Nimo toho je lětušemu dobremu wopytej bjezdwěla přinošowało, zo je dróha po wsy po dotwarje mosta nad Klóšterskej wodu zaso swobodna“, rjekny jednaćel CSB Peter Neunert spokojom. Kaž CSB zdźěli, zličichu sobotu cyłkownje 1 300 wopytowarjow.
Program na jewišću zahrody wuhotowa nimo młodeje kapały z Kulowa – na nju hosćo jara rady słuchachu – dujerjej z Budestec na trompeće, artistowa skupina z Baršća kaž tež kuzłar. Na klóšterskim dworje a pozdźišo tež na zelowej zahrodźe je Spalowčan Lutz Maul jako Pumpot dźěćom zaběru skićił.


text:
Wojerecy (AK/SN). Hač do lěta 2028/ 2029 město Wojerecy wšitke swoje tuchwilne štyri zakładne šule dale trjeba. Tole wuchadźa z 80 stron wopřijaceje analyzy šulskich stejnišćow we Wojerecach, kotruž su na wčerawšim posedźenju měšćanskeje rady předstajili.
Jedne z tychle štyrjoch stejnišćow je zakładna šula „Handrij Zejler“ při Worjole. Starši a wučerjo Zejlerjoweje zakładneje šule běchu na posedźenju měšćanskeje rady kónc januara wyšemu měšćanosće Stefanej Skorje (CDU) peticiju přepodali, kubłanišćo na jeho tuchwilnym městnje zachować, za čož běchu 3 700 podpismow zběrali. Ze 16 přihłosowanjemi, pjeć napřećiwnymi hłosami a dwěmaj hłosawzdaćomaj radźićeljo wčera wobzamknychu, peticiju chutnje pruwować. Najpozdźišo w januaru 2017 měli wo přichodźe Wojerowskich zakładnych šulow rozsudźić.


text:
“Ekosmak”, Katowice, dla Katowice, Katowice dla, dla w Katowicach, kosmetyki, kosmetyki Katowice, Katowice kosmetyki, kosmetyki w Katowicach, produkty, produkty Katowice, Katowice produkty
Kontakt
Katowice, ul Mielęckiego 4, tel. 506273219
Podobne posty:
- “Dr Belter Cosmetic”, Katowice, kosmetyki, kosmetyki Katowice, Katowice kosmetyki, kosmetyki w Katowicach
- “Faberlic” Kosmetyki Tlenowe Marzena Kaczmarczyk, Katowice, kosmetyczny, kosmetyczny Katowice, Katowice kosmetyczny, kosmetyczny w Katowicach, kosmetyki, kosmetyki Katowice, Katowice kosmetyki
- “Douglas Polska” Sp. s o.o., Katowice, kosmetyczne, kosmetyczne Katowice, Katowice kosmetyczne, kosmetyczne w Katowicach, detal Katowice, Katowice detal, detal w Katowicach, artykuły
- “Anette” Salon Kosmetyczny, Katowice, studio, studio Katowice, Katowice studio, studio w Katowicach, ciała, ciała Katowice, Katowice ciała, ciała w Katowicach, kosmetyczny
- “Mediderm” Grażyna Szeremeta-Bazylewicz, Katowice, medycyna, medycyna Katowice, Katowice medycyna, medycyna w Katowicach, estetyczna, estetyczna Katowice, Katowice estetyczna, estetyczna w Katowicach


text:
Tanzańijo
Tanzańijo, Zjydnoczůno Republika Tanzańije (suah. Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, ang. United Republic of Tanzania) – państwo we wschodńij Africe powstołe ze skuplowańo dwůch downych kolůńiji: mjymjeckij (po I wojńe śwjatowyj brytyjskij) Tangańiki a brytyjskigo uostrowa Zanzibaru, co symbolizowoło mjano utworzůne s poczůnkowych sylabůw uobu krejůw. Terozki te kreje sům podmjotůma Tanzańije jako federacyjnyj republiki.
Tanzańijo je rozlygowano mjyndzy Indyjskim Uoceanym a Wjelgim Rowym Wschodńim, we srogszyj tajli na płaskowyżu.


text:
Cołko przigoda z „Pogodůmy” napoczła sie we 2014 roku, kej to trzi frelki z Mikołowa zaprosiůły noszo ferajna do spůłarbajcynio. Razym zbajslowalimy projekt społyczny, dziynka kerymu bajtle ze mikołowskich szulůw a ôchrůnek můgły wiůnś udzioł we zajynciach, na kerych bez zabawa, můgły posuchać a wywiedzieć sie co nowego ô Ślůnsku. Motywym przewodnim cołkich zajynć bůły Straszki Ślůnske, kerych przeca w noszych berach a bojkach je festelnie dużo. Modzi poznali Połednice, Utopce a Piecucha, kery uczy, coby niý polić plastiku a innego uoszklistwa we piecu. Przede wszystkim jednako bajtle na tych zajynciach majům ôkazjo, coby POGODAĆ po ślůnsku a poznać noszo kultůra.
We szulach teroźnie mało godajům ze bajtlůma ô lokalnych trodycjach, kulturze abo historyji. Na lekcjach historie modzi niý majům ôkazje posuchać ô tym, jako kejsik u nos na Ślůnsku bůło, a jako je rýchtých historio Ślůnska. Dodatkowo powszecho globalizacjo, prziczynio sie ku tymu, iże zatrocajům sie nosze lokalne trodycje a zwyki. Coroz czynści nosze świynta zastympowane sům „przikludzůnymi” świyntůma. Na Ślůnsku můmy festelnie bogato kultůra, keryj niý chcymy dać zaginůnć.
Chcymy wylyź do wszytskich bajtli ai jeich fatrow a pokozać, iże sům piykne bery a bojki po ślůnsku szpecjalnie dlo bajtli. Tym barzi, iże je ich na prowda cołko masa, a ku tymu poradzům być fest interesantne a nawet edukacyjne (choby bojka o Piecuchu).
Chcymy tyż pokozać, iże to co widzymy we Internecie, telewizyji abo słyszymy we radyjoku to niý je wszysko. Czosym werci sie ôbadać kaj indzij, coś wiyncy.
A przede wszystkim chcymy pedzieć wszystkim modym a bajtlům, iże niý ma gańba godać. Toć to je noszo kultura a cynno iścizna. Chcymy, coby kożdy bajtel wiedzioł skůnd je a jake mo korzynie.
Kludzilimy zajyncia dlo bajtli ze mikołowskich szulůw podstawowych dlo klas 1-3 we Miyjskij Bibliotyce Publicznyj we Mikołowie.
Bez feryje we 2015 roku we Miyjskij Bibliotyce Publicznyj w Mikołowie na trefach ze bajtlůma uosprawialimy ô Straszkach Ślůnskich.
Bylimy tyż miyndzy inkszymi ze wizytůma we mikołowskich ôchrůnkach:
Przedszkole nr 12 im. Bajkowej Przygody w Mikołowie, Przedszkole w Mikołowie-Paniowach.
Tam nawet te nojmodsze, trziletnie bajtle suchały interesantnie noszych piyknych Ślůnskich berůw.
Chcesz aby Twoja grupa również mogła posłuchać o Śląsku i po Śląsku? Chcesz wiedzieć więcej?
Szkryfnij do Moniki Rożek: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


text:
W Budyšinje móhł nowy móst za pěškow wot turistiskeho parkowanišća na Schliebenowej do stareho města nastać. Tež měšćanske zarjadnistwo za projektom steji. Nic pak na wšón gwałt.
Budyšin (CK/SN). Z dobrej powěsću Budyski wyši měšćanosta Alexander Ahrens (SPD) čłonow měšćanskeje rady na jich wčerawšim posedźenju překwapi. Po tym zo běchu dwanaće lět na tym dźěłali, su minjeny pjatk ležownosći při Schliebenowej wuměnili. Z tym je jedyn z předpokładow spjelnjeny, zo móža wot turistow wulce wužiwane parkowanišćo powjetšić a pódla njeho tak mjenowanu wobydlersku łuku za najwšelakoriše zarjadowanja wutworić. Předewšěm pak je to wuměnjenje za to, zo nastanje wisaty móst na napjatych powjazach přez sprjewiny doł k staremu městu.


text: Z Rownego/Rohne. Swěźeń na Njepilic dwórje sobotu tyźeń jo se wjelgin derje raźił. Słyńcko jo rědnje swěśiło, a woglědarje su pśišli we wjelikej licbje. Cłonki Njepilinego towaristwa a pomocniki su se za casa póstarali, až na nicom njejo brachowało. Nic jano na programje su gósći měli spódobanje, ale teke na tom zastaranju z rolnikarskimi produktami. K jěźi jo dało dosć a nadosć, teke źěk drugim towaristwam ze slěpjańskeje wósady: forele wót wuźarjow, swinjece placa wót pjerinarjow, serbsku jěsć wót žeńskich Njepilinego towaristwa, jěšnicu wót trjebinskego flejšarja, a wjele sortow mazańca. Jaden bazar su pśigótowali starjejše a stare starjejše wuknikow klase 4a zakładneje šule w Slěpem. Pjenjeze, ako su z tym mazańcom zasłužyli, budu se nałožyś za šulske wulěty. Wjelgin póžedany jo był zasej Njepilic burski klěb z Tšamaric pjakarnje. Slěpjańske pcołkarje su pśedawali mjod.


text:
Budyšin. Wulce zahorjeni běchu přihladowarjo na lětnim dźěćacym swjedźenju dorostoweho studija Serbskeho ludoweho ansambla Łužičanka minjenu sobotu na kopatej žurli SLA. Mali wuměłcy zawjeselichu publikum z wulkej dokonjanosću w swojich serbskich kaž tež w běłoruskich rejach. Towarstwo Milawica bě hromadźe z Łužičanku hodźinski program krasneje folklory spřihotowało. A k zakónčenju zaklinča zhromadna pěseń „Njech přec wostanje słónco“.
Dźěći z kónčiny blisko běłorusko-ukrainskeje hranicy přebywaja tuchwilu na přeprošenje Budyskeje Černobylskeje iniciatiwy na tři tydźenje w měsće. Wot lěta 1990 witaja tu hóstne swójby skupinu dźěći z 1986 wot atomoweje katastrofy w Černobylu potrjecheneho regiona na wočerstwjenje.


text:
W Budyšinje zdźěłuja nowy směrodajny program města hač do lěta 2030. Na ćežišćowych diskusijach móža wobydlerjo swoje předstawy wuprajić. Něhdźe 30 ludźi wěnowaše so na wčerawšim zarjadowanju w Serbskim domje wobłukomaj kultura a Serbja.
Budyšin (SN/at). Zwisk Serbow ke kulturje w sprjewinym měsće je drje bliski, jedyn wobłuk pak nima so tamnemu podrjadować. Spočatna starosć někotrych serbskich wobdźělnikow je pak so wčera chětře pominyła. Za třomi blidami wuwi so płódna wuměna myslow, w kotrejž su žadanja a sony serbskeje strony jasnje pomjenowali. Bywši předsyda Domowiny a nětčiši čłon jeje zwjazkoweho předsydstwa Jan Nuk namjetowaše, k skrućenju serbskeje zhromadnosće w měsće dalšu Witaj-pěstowarnju w nošerstwje Serbskeho šulskeho towarstwa wutworić. „Turisća su zahorjeni, ale měšćenjo?“, prašeše so Tereza Bejmakowa. Wona ma strategiju němsko-serbskeje zhromadnosće za trěbnu, zo bychu ludnosć z knježaceje rezerwowanosće wutorhnyli. Runje tak načachu prašenje za serbskimi kubłanskimi zarjadnišćemi a kak serbske wone woprawdźe su.


text:
Tradicionelnje přihotuja so Pěskečenjo na swój wulki swjatkowny koparski wjeršk z njedźelnišej zabawu w kruhu wjesnjanow. Ta bě tónraz zhromadnemu spěwanju wěnowana.
Pěskecy (JK/SN). Hižo na zažnym wječoru pjelnješe so stan před sportowym domom z wjesnjanami a hosćimi. Wo dobru naladu postara so DJ zwjetša z načasnej serbskej hudźbu kaž tež ze zabawu z ekstra mócnymi Pěskečanskimi mužemi. Tym poruči literski karan piwa z wupřestrětej ruku dźeržeć, doniž mocy njepopušća. Mužojo so tež dołho dosć prócowachu karan dźeržeć, přezjednje pak wubědźowanje runočasnje zakónčichu, tak zo njebě dobyćerja. Jako dźak smědźeše kóždy swój karan wupić.


text:
Šulscy nowačcy wćipni na nowe wužadanje
Worklecy (SN/MiR). Serbske a serbšćinu wuwučowace zakładne šule witaja sobotu šulskich nowačkow.
Na Worklečanskej zakładnej šuli „Michał Hórnik“ póńdźe 35 dźěći do dweju rjadownjow 1. lětnika. Šulerjo z Worklec a wsow, přisłušacych tamnišej gmejnje, změja Luciju Wajdlichowu za rjadownisku wučerku, kotraž budźe 20 šulerjam zhromadnje z Gabrielu Róblowej poboku. 15 dźěći z Njebjelčanskeje gmejny, přewozmje jako rjadowniska wučerka Regina Lanzyna. „Rady bychmy tež nowu wučerku abo wučerja na našej šuli witali“, tak Sabina Hejdušcyna wuswětla, „tola tajkich lětsa nimamy.“


text:
Stanisław Neblik: Jako uczyć jynzyka ślōnskigo?
Ze wszystkich strōn słyszy sie płacz, jako to ta Warszawa je niydobro, bo niy chce nōm dać uczyć jynzyka ślōnskigo we szkole. Dyć, jo se tak myśla, wiela to pōmoże, jak już nōm sie zgodzōm uczyć tego jynzyka? A możno trza sie spytać inakszy: wiela to zaszkodzi tymu jynykowi? Możno sie sam terazki kery na mie pogorszy. Jako, zgoda na uczyni jynzyka ślōnskigo we szkołach może mu zaszkodzić? Mie sie zdo, że może, jak bydymy kogoś „zmuszać” do tego uczynio. Tōż co robić? Niy uczyć? Uczyć!!! Najlepszōm naukōm je dobry przikłod, tōż trza ludziōm, tym starszym i tym młodym, pokozać tyn dobry przikłod, coby chcieli sami sie uczyć, coby prosiyli sie ô to. Jako to zrobić? Godać – dycko a wszyndzie. Znane Ślōnzoki muszōm zacznyć godać publicznie. Cały czas je tego za mało. Idzie welōnek, wybory, godo sie ô jynzyku ślōnskim, nauczaniu regiōnalnym, ale wszystko to godo sie … po polsku. Jo rozumia, że niy kożdy poradzi godać, abo mo ta ôpowoga, coby godać po ślōnsku do cudzych ludzi, ale bez tego dobrego przikładu niy namōwiymy ludzi do godanio, ani uczynio sie po ślōnsku. Cały czas my sami robiymy za mało, comy ludzi namōwić do godanio, czytanio a pisanio po ślōnsku. Je to tak trudno zrobić strōna ŚPR po ślōnsku? Abo chocioż te pora pōnktōw programu napisać w jynzyku ślōnskim? Padocie, że Wōm niy trza zgody ze „cyntrale”, tōż pokożcie, że godać po ślōnsku niy yno niy ma gańba, ale je to coś, czym sie mogymy chwolić. Możno wtedy niy trza bydzie ludzi „zmuszać” do uczynio sie po ślōnsku, yno ci ludzie zmuszōm władza, coby im dała ta przileżytość do uczynio sie.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Nic, a nic
Dziadku, co mówisz? – pyto sie wnuk starzika –
Wiesz, że ja tych słów nic, a nic nie chwytam.
Nic już, nic – pado starzik – tak se yno płacza.
Co by se pogodać, trza by nōm tłōmacza.
Stasiek Neblik, ps.”Fojerman” – Ślōnzok, fojermōn na pynzyji, autor ksiōnżki ”Do rymu po naszymu, abo ślōnski miszmasz” a autor „Dykcjōnorza Godki Ślōnskij”, człōnek DURŚ.


text:
Kamjenc (SN/MWj). Předsydstwo Kamjenskeje Černobylskeje iniciatiwy je na posedźenju předewzaća za dźěćacu akciju 2018 wobzamknyło. Dokelž su w Běłoruskej hišće mnohe dźěći wot wuskutkow atomarneje katastrofy potrjechene, chcedźa klětu znowa skupinu na wočerstwjenski přebytk do Kamjenca přeprosyć. Za to pytaja nětko hóstnych staršich, kotřiž móhli w lěću jedne abo dwě dźěsći w starobje dźewjeć do 13 lět tři tydźenje w swójbje hospodować. Mali hosćo přijědu po wšěm zdaću 4. junija. Zaměr je, znajmjeńša za 15 dźěći hóstnych staršich namakać. Wodnjo staraja so wo nje w towarstwowym domje na Fichtowej, wječor a kónc tydźenja su wone w swójbach. Zajimcy měli so najpozdźišo hač do kónca januara pod telefonowym čisłom 03578/ 304 404 přizjewić.
Nimo toho přebywa w awgusće dwaceći na diabetes schorjenych běłoruskich dźěći ze štyrjomi přewodźerjemi w towarstwowym domje Kamjenskeje iniciatiwy. Tam so wone wočerstwja a nawuknu, kak dyrbja ze swojej chorosću wobchadźeć. Tónle běłorusko-němski projekt je po wšej Němskej jónkrótny.


text:
Rozprŏwki o Gogōwku i ôkolicach: Glinianŏ Gōrka
Piyrwyj ludzie łajziyli ôbleczōni po chopsku i po pańsku. Jak żejch była małŏ, niy mogłajch zmiarkować, jak baba może łajzić po chopsku. Terazki już wiã – po pańsku byli ôbleczōni w miejście a po chłopsku na wsi. Ale u nŏs w Gogōwku sōm dwie dzielnicy wiejsky – Winiary i Orŏczy i tan tyż baby chodziyły po chłopsku. Ty stary jupy, zŏpaski i mazelōnki dzierżymy w szrankach przesypany motynpulwram. Rŏz do roku jy lufcymy, żeby jy ôblyc na procesyjõ na Glinianõ Gōrkã.
Co to je ta Glinianŏ Gōrka ? Zarŏz wōn porozprawiōn.
Dŏwno tymu, baje już ze sztyryjsta lŏt, z Gogōwka wyruszyła grupa ludzi. Była to bardzo markotnŏ procesyjŏ. Chopy szli kole wozōw, na ktoryjch siedziały baby i dziecka. Kludziyli całyj dobytek: szranki, pierziny i bunclŏki. Były to jewangeliki, chtoryjch grŏf Oppersdorf wygnoł, bo nie chcieli zmiynić wiary. Myśleli se z całōn familijōn przekludzić do Prudnika. Szli poleku, choćby ich cojś ciōngło nazŏd. Minyli rzykã Osobłogã, minyli Mochōw. Zadzieżeli se na Glinianyj Gōrce, coby jeszcze rŏz pokukać se na miasto. Z zielōnygo wiyńca parku błyskały czerwōny dachy, a nad niymi było widać siedym wieżōw. Miasto było jak z ôbrŏzka. Kto se w ni urodziōł, baje mu wdycki przoł. Jak z niygo iść ab, żeby człowiekowi nie było teschno.
Kedy tak siedzieli markotni i wrōżyli, jedyn chop padoł: „Jerucha kandygo, przecã nie zostawiymy tak wszystkygo. Pōn Bōczek jest jedyn, wszystkim jednako przaje, a miyszkŏ w naszych sercach, to styknie. Idziymy nazŏd.”
I mogecie se to forksztelować – wrōciyli se nazŏd do Głogōwka. Żeby podziankować Pōn Bōczkowi za ich nawrōcyniy grŏf Oppersdorf kŏzoł na Glinianyj Gōrce wybudować kościōłek.
Do tygo kościołka idziymy w maju z procesyjōn. Nŏprzōd idzie ôrkiestra, farŏrz z kapelōnkam i ministranci. Potyn karlusy i dziołchy w jupach niesōn fany. Za nami idōn bambry z Orōczōw i Winiarōw i mieszczuchy z rynku. Chłopy sōn w nŏlepszyjch ancugach a baby ze świyżōn dałerwelōn majōn obleczōny nŏlepszy klejdy, bo potyn zgniylochy, co zostaną dōma – brelajōn za gardinōn i ôbmŏwiajōn. Idziymy bez most na Osobłodze, mijōmy Mochōw, gynał jak ty borŏki sztyryjsta lŏt tymu. Śpiywōmy razan ze skowrōnkōma, a dookoła wōniŏ rabs. Jak już zajndziymy na tã Glinianõ Gōrkã to se siedniymy na trŏwkã, abo do krzipopy, bo kościōłek je za malutki. Niejedyn se oddychnie. Ci, co mieli ciasny strzewiki abo na krōnfleku, oglōndajōn se planckyrzy. Choć my sōn fertich to jest nōn lekko na duszy. Rzykōmy i se radujymy, że my sōn razan.
Tygo roku naszŏ procesyjŏ bandzie 13 maja, w nŏbliższõ niedzielã. Możno byjście chcieli iść mit? Zaprŏszōmy.


text: Delnja Hórka (UM/SN). W aktualnym, hač do lěta 2030 płaćiwym zwjazkowym wobchadnym planje je w Budyskim wokrjesu jenož jenički dróhotwarski projekt ze statusom prěnjorjadneje potrjeby, mjenujcy twar wobjězdki zwjazkoweje dróhi B 156 wokoło Delnjeje Hórki. Přednaćisk, na kotrymž hižo wot lěta 2009 dźěłaja, su kónc 2016 ke schwalenju zapodali, wobkrući Nicole Wernicke z krajneho zarjada za dróhotwar a wobchad (LASuV). Tónle naćisk pak je jeno započatk planowanja. Lětsa z tym pokročuja, zo bychu twarske prawo docpěli, z kotrymž móža tak mjenowanu proceduru zawěsćenja plana zawjesć. Na te wašnje móža wobydlerjo swoje wobmyslenja přednjesć, tak zo hodźa so wšitke zajimy wobkedźbować. Kak dołho jednanje traje, Nicole Wernicke rjec njemóže. „Trjebamy wjele časa, zo bychmy wšitke móžne pokiwy a znapřećiwjenja pruwowali.“


text:
Vattenfall: Hač do 2016 předać
Picnjo. Energijowy koncern Vattenfall chce swoje brunicowe jamy a milinarnje we Łužicy hač do kónca lěta 2016 předać. Hišće lětsa chcedźa noweho kupca namakać, rěčnik koncerna dźensa zdźěli. Za łužisku brunicowu spartu maja pječa dweju zajimcow. Hač do septembra chce Vattenfall podłožki za móžneju kupcow dopřihotowane měć.
Pomoc za energijowu fabriku
Hórnikecy. Za přerjadowanje energijoweje fabriki w Hórnikecach přewostaji Zwjazk 2,5 milionow eurow spěchowanskich srědkow. Wo tym informowaše wčera zapósłanc zwjazkoweho sejma Thomas Jurk (SPD). Po tym zo bě loni prěnja próstwa wo spěchowanje zwrěšćiła, su nětko wokolinu fabriki do próstwy zapřijeli.
Žiwidła w Sakskej w porjadku
Drježdźany. W Sakskej su loni 23 000 probow žiwidłow přepytowli. Jenož dwanaće procentow njebě w porjadku. To wuchadźa z aktualneje lětneje rozprawy krajneho přepytowanskeho zarjada. Jako za strowotu strašne abo strowotu wohrožace zastopnjowachu 44 probow. Přičina toho pak bě njedosahace pak wopačne woznamjenjenje.
Špatny dźeń za Škit


text:
Wojerowske stare město chce ludźi z „bulwarom Cyrkwinska“ wot 4. junija do 1. julija přeprosyć, zo bychu tam flaněrowali a chłóšćili. Z projektom wobdźěli so přemysłowy kruh Město-přichod na jubileju „750 lět Wojerecy“.
Wojerecy (AK/SN). „Chcemy žiwu městnosć přebytka a dožiwjenja tworić, zapřijejo wikowanje, gastronomiju a posłužby.“ Tak předstaji cityjowa managerka a architektka Dorit Baumeister koncept wčera we wobydlerskim centrumje Piwarska hasa 1. „Z hrodom, coowom, wobydlerskim centrumom a kinom mamy kompaktnje štyrjoch sylnych partnerow w starym měsće.“ Wotpohladane je areal kwalitatiwnje nahódnoćić, zjawne rumy zapřijeć a poskitki rozšěrić.


text:
Serbski Sokoł
Serbski Sokoł je třěšny zwjazk serbskich sportowych towarstwow, kotrež so z cilemi słowjanskeho sokołskeho hibanja zwjazane čuja. W centrumje steji spěchowanje masoweho sporta. Nimo kooperatiwnych čłonow zwjazkej tež mnoholičbne jednotliwcy přisłušeja. 1993 załoženy serbski sportowy zwjazk nawjaza na tradicije za čas Weimarskeje republiki wobstejaceho Serbskeho Sokoła.
Zwjazk zarjaduje dźensa sportowe swjedźenje a turněry w rozdźělnych mustwowych sportowych družinach a organizuje wobdźělenja na mjezynarodnych Sokoł-zetkanjach. K tomu wudawa časopis Sokołske listy.
Serbski Sokoł je tež zamołwity za zestajenje Serbskeje koparskeje wubranki.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
1920 so w Budyšinje prěnja serbska sokołska jednota załoži. Přikład bě čěskosłowakske sokołske hibanje. W Pančicy-Kukowje wotměwaše so 1924 prěnje zwjazkowe zetkanje Serbskeho Sokoła. Hač 1931 so nimale kóždolětnje dalše sportowe jednoty serbskeho sydlerskeho teritorija přidružichu. Prěni předsyda łužiskeho Sokoła bě publicist Jan Skala. Cil zwjazka bě, serbske dźěći, młodostnych a dorosćenych za sportowe skutkowanje dobyć a k tomu tež k posylnjenju narodneho wědomja přinošować. Hižo w 1920. lětach so serbscy sportowcy tež na wšosłowjanskim sokołskim zetkanju w Čěskosłowakskej a w Juhosłowjanskej wobdźělichu.
Dźěle katolskeho duchownstwa mějachu wobmyslenja napřećo Serbskim Sokołej, předewšěm dokelž sprěnja při sporće Serbja wobeju konfesijow w intensiwnym kontakće stejachu a zdruha dokelž so čěskosłowakski bratrowski zwjazk jako cyrkwi napřećo njepřećelsce hódnoćeše. Z tuteje přičiny so Serbski Sokoł 1930 do dweju po konfesijach rjadowanych sokołskich zwjazkow rozdźěli.
1933 so Serbski Sokoł rozpušći - zakaz přez nacionalsocialistiske knježerstwo bě hižo přihotowany. Znowawožiwjenje narodneho sportoweho zwjazka po druhej swětowej wójnje so njeradźi. Tež knježerstwo NDR njedowoleše nowozałoženje po 1949 .
Po znowazałoženju w lěće 1993 so 100 serbscy sportowcy 1994 na 12. wšosokołskim zetkanju w Praze wobdźělichu. W lěće 1996 přistupi Serbski Sokoł třěšnemu zwjazkej serbskich zwjazkow Domowina.
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Alfons Wićaz: Serbski Sokoł. Budyšin 1990.
- Josef Páta: Sokołstwo a Słowjanstwo, Budyšin 1924 (deutsch: Die Sokoł-Bewegung und das Slawentum)


text:
Mjeztym hižo 25. raz su wčera po wšěm kraju na dźeń młynow přeprosyli. Při tej składnosći njepokazachu wopytowarjam jeno staru techniku, ale su jich tež na swjedźeń přeprosyli, kaž na přikład w Koblicach pola Hodźija.
Koblicy (CS/SN). Składnostnje 25. němskeho dnja młynow je wčera, swjatki póndźelu, tež Fehrmannec młyn w Koblicach pola Hodźija k wobhladanju přeprosył. Lothar Gnauk, kiž bě tam něhdy powołanje młynka nawuknył, bě jedyn z pjeć wěcywustojnych přewodnikow, kotřiž wulkej syle wopytowarjow młyn pokazachu a rozłožichu, kak jeho technika funguje. Nimale 20 čłonow spěchowanskeho towarstwa je so wo derjeměće hosći starało.


text: Kulow (HH/SN). Z atraktiwnymi idejemi je něhdźe 20 wikowarjow, towarstwow a priwatnikow minjeny pjatk mjeztym hižo dźewjatu Kulowsku nakupowansku nóc wobohaćiło. Prěni raz je so Kulowske towarstwo wudźerjow na nakupowanskej nocy wobdźěliło a wulki akwarij z domjacymi rybami nastajiło. Nimo toho běchu čłonojo towarstwa před zawěsćernju swojeho předsydy Gerolda Kochty mobilnu sušernju rybow natwarili. Jeje wudźěłki mnozy na městnje woptachu. Hnydom w susodstwje je towarstwo Zelena garda swoju wosebitu cocktailowu baru nastajiło. Towarstwo swjećeše runje pjatk swoje dźesaćlětne wobstaće. Dalše młodźinske towarstwo je před jednym z Kulowskich wobchodow lěhwowy woheń zamiškriło, tež Sulšečanski krosnowar Achim Mič ze swojimi akordeonowymi zynkami k poradźenju nakupowanskeje nocy přinošowaše.


text:
Dietrich Šołta
Wučer, mjeńšinowy politikar a ludowědnik Pawoł Nedo słuša k najwuznamnišim zastupjerjam nowšich serbskich stawiznow. Rodźeny 1. nowembra 1908 w Kotecach pola Wósporka, studowaše syn šwalče a železnicarja na Lipšćanskej uniwersiće pedagogiku, ludowědu a stawizny (1928–1931). 25lětneho młodowučerja wuzwolichu kónc 1933 za předsydu Domowiny, kotrejež předsydstwo bórze na to nowe wustawki wobzamkny. Jako buchu aktiwity narodneje organizacije něšto lět pozdźišo zakazane, skónči Nedo dobrowólnje swoju prěnju powołansku karjeru, kiž bě jeho do třoch ludowych šulow – Klukš, Chwaćicy a Rakojdy – w ewangelskej Hornjej Łužicy wjedła.
Pawoł Nedo bě so hakle jako student maćernej rěči, literaturje a ludowědźe přiwobroćił. Potom pak spyta čas žiwjenja swoje serbske wuznaće skrućić a druhich za serbsku wěc přeswědčić. Jako dołholětny načolnik Domowiny (1933–1950) staraše so při rozdźělnych politiskich wuměnjenjach wo wuwědomjenje słowjanskeho etnikuma we Łužicomaj. W druhej połojcy žiwjenja, wot spočatka 50tych lět, skutkowaše jako ludowědnik a kulturny slědźer w Lipsku a we wuchodnym Berlinje; jemu so poradźi, temy a metody swojeje wědomostneje discipliny na serbsku woprawdźitosć nałožować. Lisćina jeho fachowych publikacijow wopřija skoro 20 wusko ćišćanych knižnych stron.
Nedowa biografija pokazuje někotre dramatiske łamki. Po tym zo bě 1937 swoju šulsku słužbu złožił, bu přistajeny pólskeje banki w Berlinje, inspektor na ryćerkubłomaj w Braniborskej, wojak Wehrmachty a skónčnje jaty „ludoweho sudnistwa“ w Podstupimje (1944/45). Njeje žane wosobinske zapiski zawostajił, je pak w bohatej korespondency mnohim rowjenkam wo swojich nazhonjenjach powědał. Znate a připóznate je, zo je sej Nedo po 1945 trajne zasłužby wo wožiwjenje a rozšěrjenje serbskeho dźěła zdobył: jako šulski rada, jako poradźowar Sakskeho krajneho sejma za čas diskusije wo Serbskim zakonju a jako nawoda Serbskeho zarjada (1948–1950). Wón organizowaše šulske a wučerske kubłanje w Serbach a wuwučowaše na sorabistiskim instituće w Lipsku. Na tamnišej uniwersiće (1951–1964) a na Berlinskej Humboldtowej uniwersiće (1964–1968) je prof. dr. phil. habil. Pawoł Nedo za serbsku a němsku ludowědu dołhodobne, směrodajne předewzaća zwoprawdźił. Nedo zemrě 24. meje 1984 w Lipsku.
Na zhromadnym kolokwiju 31. oktobra a 1. nowembra 2008 běchu Serbski institut, Maćica Serbska a Domowina – Zwjazk Łužiskich Serbow serbskeho prócowarja k 100. posmjertnym narodninam wysoko hódnoćili. Na woběmaj dnjomaj w Budyskim Serbskim muzeju a w Serbskim domje wobdźěli so kóždy raz něhdźe 50 zajimcow z Łužicy a zwon-ka njeje. Po zahajenskim přednošku Berlinskeje ludowědnicy Uty Mohrmann, kotraž wjacore lěta po boku počesćeneho studentow kubłaše, rozprawjachu štyrjo slědźerjo ze Serbskeho instituta a zdobom Maćicarjo wo jednotliwych wobłukach Nedoweje narodneje dźěławosće. Na zakónčenje rysowaše wosom časowych swědkow, to rěka sobupućowarjo abo šulerjo wědomostnika, jeho čłowjesku powahu abo dźěłowe wašnje. Wšitke wuprajenja z čestneho kolokwija so w tutym dwójnym čisle Rozhlada dokumentuja.


text:
PRZEGLĄDAJ OGŁOSZENIA W OKOLICY
Przemyśl (pow. m. Przemyśl w woj. podkarpackim), Sanok (pow. sanocki w woj. podkarpackim), Izdebki (pow. brzozowski w woj. podkarpackim), Sietesz (pow. przeworski w woj. podkarpackim), Chmielnik (pow. rzeszowski w woj. podkarpackim), Duńkowice (pow. jarosławski w woj. podkarpackim), Pikulice (pow. przemyski w woj. podkarpackim), Drohobyczka (pow. przemyski w woj. podkarpackim), Targowiska (pow. krośnieński w woj. podkarpackim), Brzozów (pow. brzozowski w woj. podkarpackim)


text:
Dźěłowy kruh za serbske naležnosće Budyskeje měšćanskeje rady wotpokazuje, přewjesć jutry njedźelu namjetowanu swětłowu show. Za přičinu maja čłonojo cyłka nabožny wobsah jutrow.
Budyšin (CK/SN). Planowany móst z parkowanišća při Schliebenowej na Budyski hród měł so přichodnje k jutram wobswětlić. To pak je dźěłowy kruh na swojim wčerawšim posedźenju raznje wotpokazał. W nocy na jutrownu njedźelu swjeći so zrowastanjenje Jězusa jako najwyši swjedźeń křesćanskeho cyrkwinskeho lěta. To njeda so ze spektaklom za turistow zjednoćić, gremij wuzběhny. Swětłowa show hodźi so runje tak derje k druhim składnosćam wuhotować.


text:
Stawropol
Stawropol (rusce CTaBpoпoлb, z grjekšćiny stawros „křiž“ a polis „město“) je wulkoměsto w juhu Ruskeje federacije. Leži 1410 kilometrow južnje wot Moskwy w europskim dźělu Ruskeje a ma něhdźe 420 tysac wobydlerjow. Stawropol leži w sewjernym předkraju Kawkaza a je zarjadniske sydło Stawropolskeho regiona.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1777 załožiło a ma wot lěta 1785 měšćanske prawa.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979


text:
W Sernjanach chcedźa klětu po jutrach twarić započeć
Róžant (JK/SN). Na zašłym posedźenju gmejnskeje rady Ralbicy-Róžant předstajištaj nawodnica financneho zarjada zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe Franciska Čapikowa a wjesnjanosta Hubertus Ryćer (CDU) hišće raz najwažniše dypki lětušeho hospodarskeho plana kaž tež srjedźodobne planowanje gmejny a zarjadniskeho zwjazka. Ćežišćo gmejnskich inwesticijow budźe po dołhim času přihotow wot klětušich jutrow twarska ležownosć w Sernjanach, hdźež maja wjacore jednoswójbne domy nastać.


text:
Jakub Błaszczykowski
Jakub Błaszczykowski (rodz. 14 grudńa 1985 we Truskolasach wele Czynstochowy) – polski fusbalok grojůncy na pozycyji půmagera, kapitan polskej reprezentacyji.
Karjyra[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Klubowo karjyra[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Do pjyrszygo klubu podrychtowoł śe we stolećo 7 lot we Rakowje Czynstochowy, kaj groł 8 lot. Latym 2002 tryfjůł do fusbalowyj szuli Górnika Zabrze. Wjosnům 2003 jednak tryfjůł do klubu KS Częstochowa, kery groł we IV lidze. 8 lutygo 2005 przyjechoł na testy do Wisły Kraków, kaj uoddykńynto we ńim talynt i podszkryflůł 5-letńi kůntrakt. Zadebjutowoł 20 marca 2005. We sezůńe 2004/2005 zdobůł Majstra Polski a bůł jednym ze nojlepszich fusbalokůw tygo manszaftu. Po zakůńczyńu sezůnu 2006/2007 Kuba przeszoł do mjymjeckego ferajnu Borussi Dortmund[2] a podszkryflůł kůntrakt na sztyry lota[3][4]. Pjyrszy szpil zagroł ze italskim klubem AS Roma. Tryfjůł sam tora a zaliczůł asysta, beztuż uostoł wywelowany nojlepszim fusbalokem szpilu. We sezůńe 2010/2011 a 2011/2012 zdobůł dwa majstry mjymjec.
Reprezentacyjno karjyra[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
30 marca 2004 zagroł pjyrszy roz we reprezentacyji polski U-19. 28 marca 2006 zadebjutowoł we pjyrszej reprezentacyji seńůrůw prziwůłany bez Pawła Janasa, a pjyrszygo tora tryfjůł 22 śyrpńa nostympnygo roku. We reprezentacyji rozegroł trzi szpile na Mistrzostwach Ojropy we fusbalu we 2012 kere bůły grone we Polsce a na Ukrajińe. We szpilu s Rosyjům zdobůł tora kery ustalůł wyńik 1:1.
Przipisy
- ↑ 1,0 1,1 Sztand: klub - 10 śyrpńa 2013, reprezentacyjo - 14 śyrpńa 2013
- ↑ Kuba odchodzi do Borussii Dortmund
- ↑ Błaszczykowski podpisał kontrakt z Dortmundem
- ↑ FM a rzeczywistość: Jakub Błaszczykowski


text:
Pśi góźbje 70. narodnego dnja jo wuměłcowka Regina Herrmann z Wermsdorfa zestajała jubilejnu wustajeńcu z titelom „Fasety“ w Serbskem kulturnem centrumje w Slěpem, źož prezentěrujo swójo doněntejšne twórjenje. Jeje nowše źěła – serbske powěsćowe figury – jo wóna zgótowała w nadawku SKC, za jich wobstawnu wusta-jeńcu.
Wuměłcowka jo diplomowa designerka, specializěrowana na grajki a tekstilije. Pó studiumje jo źěłała ako designerka w Annabergu-Buchholzu, mjazy drugim w zawoźe „Obererzgebirgische Posa- menten- und Effektenwerke“. Wót lěta 1987 źěła ako samostatna designerka. Jeje źěła a twórby su wjelgin wšakorake. Wóna źaržy kontakt ze serbskima muzejoma w Budyšynje a Chóśebuzu, ze slěpjańskim SKC a kulturnym rumom Górna Łužyca/Dolna Šlazyńska. To su serbske drastwy za muzeje a burske śpy we cełej Łužycy, a teke za Witaj-źiśownje. Woglědarjam spódobaju se wósebnje wjelike pupy w serbskej drastwje, a teke sceny camperakow a powěsćowych postawow – te same su teke we wustajeńcy wiźeś.


text: Budyšin (SN/at). Planowanja wokrjesneho zarjadnistwa za wužiwanje dwórnišćoweho twarjenja w Budyšinje postupuja. 1. přirjadnik krajneho rady Udo Wićaz (CDU) je radźićelow wčera na posedźenju Budyskeho wokrjesneho sejmika wo tym informował, zo trjebaja za zaměstnjenje zarjadow z najwjace klientami wjetšu přestrjeń, hač je dotal wobličene. We wobzamknjenju wokrjesneho sejmika z 13. junija 2016 bě rěč wo 4 000 kwadratnych metrach. „Do dwórnišća matej socialny a młodźinski zarjad zaćahnyć. Smy přestrjeń po ličbje 235 sobudźěłaćerjow a jich specifiskeho nadawka znowa wobličili; a trjebamy nětko 4 650 kwadratnych metrow“, Udo Wićaz rozłoži.


text:
Radio Śląsk® radio kery podtrzymuje kultura Slaska i gro slasko muzyka.
Start radia 29.07.2010 godzina 18.00
Downo tymu, w grudniowol noc ujrzalach tyn swiat, a bolo to we Gliwicach. Potym chnet 30 lot mieszkalach we Strzelcach Op. Tera mieszkom razym ze Leo we Aachen. Dzieci wyfurgly juz ze gniozda. Wszystko co Slonskie bolo i jest u nos chlebym powszednim, dlatygo tyz tukej na Radiu chcymy dalyj sie fajnie z Wami ? Sluchaczami bawic i Slonsko Godka popularyzowac. Zaproszom do zabawy.
Witom wszystkich słuchaczy Radia Slask bardzo serdecznie !!! Na tym zdjynciu to jo Leo z Aachen, urodzioł zech sie w Swiętochłowicach, gynał w Barbórka. Ale ostatnio mieszkołech w Strzelcach Opolskich. Kedys downo tymu zadzwonioł do mie kuzyn i pedzioł, wiesz w internecie jest radio tam grajom i godajom po naszemu. Pokopołech w tyj kastli i znodłech moc slonskich zynder co mie mocno zafascynowaly. A tera ciesza sie bardzo, że tukej na tym Radioku byda Wom grać i spędzymy tu razem dużo fajnych godzin. Zaproszom i zycza przyjemnego słuchanio i dobryj zabawy !!!


text:
Meksyk
Stany Zjydnočůne Meksyku (hišp. Estados Unidos Mexicanos[1]; nahuatl Mēxihco) – państwo we Americe Půunocnyj, grańičůnce uod půunocy s USA a na pouedńu s Gwatymalům i Belize. Uod zachodu jygo terytorjům uůgrańičůne je wodůma Pacyfiku, a uod wschodu Zatoki Meksykańskij i Mořa Karaibskigo. Třeći co do wjelgośći kraj Ameryki Uaćińskij i nojwjynkšy kraj Ameryki Střodkowyj.
Připisy[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- ↑ Pisowńo Méjico je powšychńy uznowano we wšyjkych pozostouych krajach hišpańskogodkowych. Nale we Meksyku može być uůna uodbjerano kej uobelžywo abo lekcewažůnco.


text:
Z Rownego/Rohne. Iniciatiwa za Serbski sejm pśewjeźo skóro prědne regionalne forumy, źož budu rozkładowaś ideju serbskego parlamenta a wabiś luźi k wuzwólowanju – ako wuzwólowarje a kandidaty. To jo była głowna tema wobradowanja iniciatiwy a Rady starostow stwórtk we starej šuli w Rownem, źož jo se wobźěliło 11 luźi. Cłonk iniciatiwy Hanzo Wylem-Kell z Huštanja jo pśipowěźeł, až budu prědny forum w Dolnej Łužycy w Dešnje we kjarcmje Serbski dwór organizěrowaś, a to južo srjodu za tyźeń (20. junij, glej termin na 7. boce). Zal jo za jogo powěścu skazany.
Dalšne forumy budu nejpjerwjej we Wórjejcach a Chrósćicach. Górnołužyske starosty su byli wobjadne, až jo lěpjej wěcej zgromaźinow we jsach pśewjasć, ako jadnu wjeliku: Alexander Pólk jo pśipowěźeł, až se mysli na Hórki, Radwor a Rakecy.


text:
Wojsko chce inwigilować myńszości
RMF FM informuje, iże wojsko zbiyrŏ prywatne informacyje ô polskich ôbywatelach nŏrodowości inkszyj ôd polskij. Pismo we tyj sprawie dostało pŏrudziesiyńciu starostōw ze zachodnij i połedniowo-zachodnij Polski.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Dokumynt prosi ô informacyje ô liczbie ôsōb, co deklarujōm inkszõ nŏrodowość, jejich zintegrowaniu ze resztōm społeczyństwa, poziōmie żywobiyciŏ, nojsrogszych problymōw i kōnfliktōw, co trefiajōm sie we jejich miyjscu zamiyszkaniŏ. Armijŏ chce tyż informacyji ô formalnych i niyformalnych liderach ôrganizacyji ôsōb, co przinŏleżōm do inszych ôd polskij grup etnicznych.
Zbiyrane sōm tyż informacyje ô lokalnych mediach i jejich podatności na rozmajte wpływy.
Pismŏ dŏwŏ lokalnym regyrōnkōm czas do września na sebranie i przekŏzanie informacyji do WKU.
– Sytuacyjŏ myńszości nŏrodowych i etnicznych winna być mōnitorowanŏ ôd władz po to, żeby dŏwać pozōr na potrzeby ôbywatelōw i miyszkańcōw Republiki. Do takigo mōnitorowaniŏ powołane sōm syjmowe kōmisyje abo spōlne kōmisyje regyrōnku i myńszości. W przipadku zbiyraniŏ danych ôd wojska niy rozchodzi sie ale ô dialog, ino ô inwigilacyjŏ – padŏ Jorg Gorzelik, szef Ruchu Autōnōmije Ślōnska.
Podle Sztabu Gyneralnego zbiyranie informacyji do analiz mŏ ino naturã statystycznõ, wielościowõ i jakościowõ i starŏ sie ô zachowanie danych prywatnych. Proszynie ale ô informacyje ô kōnkretnych ôsobach, co sōm za niyformalnych liderōw, a tyż ô podatności mediōw lokalnych na cudze wpływy tymu przeczōm.
– Ôsoby nŏrodowości niypolskij widzi sie za potyncjalne zagrożynie. Skazowanie formalnych i niyformalnych liderōw mŏ we tyj sytuacyji być formōm dōnosu. Mōm nadziejã, iże starostōm niy braknie ôpowŏgi, żeby przeciwstawić sie tym totalitarnym pōmysłōm – dodŏwŏ Gorzelik.


text:
Oralny wobchad
Oralny wobchad (z łaćonskeho os, oris, „huba“) je zhromadne zapřijeće za seksualne praktike, pola kotrychž stimuluje jedyn seksualny partner genitalije druheho partnera z hubu, jazykom abo zubami. Rozeznawamy zasadnje mjez dwěmaj wariantomaj oralneho wobchada:
- fellatio je oralna stimulacija penisa
- cunnilingus je oralna stimulacija wulwy
Wobchadnorěčnje wužiwaja so za fellatio mjez druhim pomjenowanja francosce, někomu jedyn duć, comać, cycać abo tež jendźelske słowo blowjob, kotrež bu wosebje w pornografiji wužiwane.


text:
Serbska hudźba w interneće
Budyšin. Nowe rozhłosowe wusyłanje „Wočiń woči“ budźe wot jutřišeho kóždu wutoru wot 17 do 19 hodź. w internetnym sćelaku LaBa (Lauter Bautzner) słyšeć. Je to reakcija na přewšo wuspěšne zarjadowanje ze samsnym mjenom w Budyskim Kamjentnym domje, kaž zamołwići sćelaka zdźěleja (http://laut.fm/lauterbautzner).
Proša wo wjace žiwidłow
Berlin. Hladajo na přiběrace ličby ćěkancow prosy Zwjazk taflow Němskeje wo wjace darjenych žiwidłow a žada sej wjace statneje podpěry. „Darjene žiwidła hižo w tej měrje njepřiběraja kaž ličby potrěbnych“, zwurazni předsyda zwjazka Jochen Brühl dźensa w Berlinje. Stat njesměł so jenož na čestnohamtskich pomocnikow při taflach spušćeć.
Čěske honjaki do Islandskeje
Praha. Wjednistwo NATO prosy Čěsku republiku, zo by w juliju a awgusće powětrowy rum Islandskeje škitała. Podobnu lětadłowu misiju su Češa tam z pjeć honjakami JAS-39 Gripen hižo loni nazymu zwoprawdźili. Nětko maja w Islandskej dotal stražowace kanadiske lětadła narunać. Plan dyrbi čěske knježerstwo hišće schwalić.


text:
Gmejna Njebjelčicy chce so na inowatiwnym projekće wobdźělić
Njebjelčicy (JK/SN). Wopismo za dobyće wubědźowanja „Jadriwa wjes“ w kategoriji małe wsy njebě ani hišće tak prawje wuschnyte, da žno předstaji Njebjelčanski wjesnjanosta Tomaš Čornak (CDU) minjeny štwórtk gmejnskim radźićelam nowy pilotowy projekt, na kotrymž móhła so gmejna wobdźělić. W tym padźe jedna so wo akciju ratarsko-ekonomiskeho wotrjada Göttingenskeje uniwersity, kotruž spěchuje Zwjazk a kotraž je po cyłej Němskej wupisana. Wubědźowanje spěchuje wuwiće konceptow k dołhodobnemu wužiwanju krajinow ze socialno-hospodarskimi systemami. Njebjelčenjo móhli na te wašnje projekt „Njebjesa“ njedaloko Miłoćic bytostnje dale wuwić. Tu dźe tež wo nowe formy, ratarsku pódu wužiwać a přirodu škitać. To je za Njebjelčanow prawe wuchadźišćo. Tuž radźićeljo přihłosowachu, zo gmejna wotpowědnu próstwu Göttingenskej uniwersiće zapoda. Projekt ma so spočatk 2019 zahajić. Ze spočatnje wjace hač 400 zajimcow je 40 prěnje koło přetrało. Nětko móhli Njebjelčicy hišće wuspěšnje do wubědźowanja zapřimnyć.


text:
Beschreibung
Awtor a wudawaćel Marko Grojlich so jara za literarne twórby narańšich serbskich ludowych powědarjow hori. W jeho knižnej polcy steja jich knižki blisko hromadźe jako wosebita skupinka. Sam za sebje mjenuje wón awtorow „wjesnych šibałcow“, wšak su woni husto wo tajkich a hinašich šibałstwach pisali. Za słuchoknihu ze samsnym pomjenowanjom je Grojlich do tamnych knihow pokuknył a wšelke žortne powědki wupytał. A dokelž je nazhonity rěčnik, je je tež hnydom sam čitał. Zo so jemu při tym narańša serbšćina na jazyk tłóčeše, tomu so zawěrno njeje móhł wobarać. A čemu tež? Je wona tola přewšo rjana. A tak zaklinča nětko někotre twórby Richarda Iselta, Arnošta Simona, Měrćina Nowaka-Njechorńskeho, Pawoła Grojlicha a Jurja Budarja z Krakec tak, kaž su je tući spisali. Tež sławny ludowy pěsnjer Handrij Falka z Bukojny je mjez awtorami zabawnych tekstow a někotři dalši swěrni dopisowarjo do nowin, kotřiž pak su chcyjo nochcyjo njemjenowani wostali.


text:
Z prašenjom wotwodźowanja wopłóčkow so w Njebjelčanskej gmejnje po wšěm zdaću hižo zaběrać trjebać njebudu. W Njebjelčicach su nětko poslednje domjacnosće centralnej wopłóčkowej syći přizamknjene.
Njebjelčicy (HS/SN). Jako posledni puć Njebjelčic je Lipowa wot srjedy oficialnje wodočisćerni w Němskich Pazlicach přizamknjena. Dźewjeć ležownosćow přewostaja swoje wopłóčki nětko zaměrowemu zwjazkej Horni Čorny Halštrow (AZV OSE). 12. septembra bě Wósporska hłubokotwarska firma dźěłać započała a je jenož tydźeń pozdźišo hač planowane wšitko dočiniła. Za naležnosće wobydlerjow Lipoweje mějachu twarscy dźěłaćerjo wjele zrozumjenja a pomhachu jim tež z fachowej radu, wšako dyrbjachu swoje domy w swójskej režiji domjacemu šachtej přizamknyć.
Na Lipowej su dohromady 190 metrow rołow z přeměrom 20 centimetrow składli a dalše 65 metrow domy přizamkowacych rołow. Zaměrowy zwjazk za wopłóčki je něhdźe 116 000 eurow inwestował. Tež Zwjazk a Swobodny stat Sakska so na financowanju wobdźělištej.


text:
Ftoś kedyś pedzioł, że fto rajzuje tyn dwa razy żyje. Jo sie z tym nie zgodzōm, bo życie mōmy ino jedno, aji jak kożdy kraj ôdwiydzymy. Niy znōm czowieka, kery świŏt widzioł, a nacjōnalistōm ôstoł. Tak sie niy do – przŏć swojij nacyje, z inkszymi przi jednym stole jeś, a pluć im do talyrza.
Durś myśla, czamu my tacy gupi sōm, iże wmōwić my sie dali, co sōm my lepsi ôd inkszych. Ślōnzŏki ôd Polŏkōw, Polŏki ôd Niymcōw i cołkiego świata przi okazji. Fto by pōmyśloł, iże ślōnsko nacyjo, kero szrajbować po swojimu niy poradzi coś mŏ znaczyć we świecie? Abo te Polŏki, co biydnego Pōnbōczka za szimel stŏwiajōm, a sami durś cyganiōm i ô swoji gyszefty ino sie starajōm?
Jo bych tych politykōw, kerzi gŏdajōm – ôd ludzi my sōm i Polsce ino przajymy – na sztyry strōny świata raus wygōnioł. Ino ze rajzyntasiōm, flaszkōm wody i korōnkōm, co by do swojigo Pōnbōczka porzykać mogli, jak śniŏdać niy bydōm co mieli, abo cliwić sie im bydzie. Co by Araberōw, Rusōw, Niymcōw i Murzinōw ô szolka wody i sznitka chleba prosić musieli. Ja, ôwdy kożdy ze Polŏkōw pod jednym dachym z tymi, kerymi gardzi – miyszkać bydzie, aż na włŏsnych szłapach do włŏsnyj chałpy wrōci.
Kożdy jedyn polityk raus pōdzie, do tych Allahōw, kerzi skuli Krystusa łeb utnōm. Abo do Rusōw i Niymcōw, kerzi Polŏka za nic majōm. Kożdy jedyn stōnie przed nami i zdŏ świŏdectwo. Jak uczyń przed rechtorym, jak bajtel przed ôjcym – kożdy jedyn bydzie stoł i gŏdoł co widzioł, fto go karmiōł, kaj społ, z kim gŏdoł. Jak we suchatelnicy. Aż nacjōnalizm i cygaństwo z kożdego wyjdzie.
Kożdy tyn co myśli, iże czelŏdkōm ôd Pōnbōczka na ziymi je – pōdzie raus. Tyż tyn, kery politykiem a inkszym urzyndnikiem je, a swōj fach z kapelōnkem i farŏrzym chybnōł.


text:
Wóna jo ta jadnučka šlodarka – a to z lodu – w katolskich Serbach w Górnej Łužycy, ako šyjo a pórěźa serbsku katolsku drastwu. Jo to Serbowka Petra Kupcyna, 50 lět młoda, doma we Worklecach/Räckelwitz a lětosa w měrcu jo wóswěśiła 25lětne wobstaśe swójeje pśedawarnje „Šlodarnja & drastwy“.
Ze swójeje šlodarnje móžo rědnje glědaś na blisku zagrodku a na cełu krajinu pśi Kloštarskej wóźe (to jo how jadna znata rěcka). Ale teke jeje šlodarnja ma we sebje něco romantiskego. Nad šyjarnymi mašinami wise na sćěnje delki z ki- jaškami, natykane z rulkami žyźanego cwjerna, w młogich rědnych barwach. „Toś te delki jo mě mój cłowjek napórał, až južo njemusym pśecej zasej rulki z kašćikow wupytaś, což jo było za mnjo cesto wobśěžne, som trjebała za to pśecej wjele casa. Něnto pśirownujom jadnotliwe sukna jano z barwu toś tych rulkow. Tak mam za šyśe wótpowědny cwjern wjelgin spěšnje we rukoma“, wóna groni.


text:
Chrósćicy (JK/SN). W kóždej legislaturnej periodźe gmejnskich radow maja so komunalne wustawki přepruwować a na potrjebu a dźěławosć gmejnskeje rady wusměrić. Na njedawnym posedźenju Chróšćanskich gmejnskich radźićelow wjesnjanosta Marko Kliman (CDU) na to skedźbni, zo je při čitanju wustawkow namakał někotre pasaže, kiž načasnym postajenjam hižo njewotpowěduja abo kotrež měli jasnišo sfomulowane być.
Nadawki wjesnjanosty njejsu we wustawkach hižo tak zapisane, kaž je tuchwilne zarjadniske předpisy rjaduja. Wulki dźěl zarjadniskeho dźěła wjesnjanostow wukonja hižo tójšto lět zarjadniski zwjazk Při Klóšterskej wodźe. Jenož hišće cyle konkretnje na gmejnu wusměrjene nadawki a rozsudy zamołwja wjesnjanosta. Běžne zarjadnistwo kaž knihowanje a statistiske rozprawnistwo přewozmje za gmejny centrala w Pančicach-Kukowje. Wažne je, zo so we wustawkach rjaduje, w kotrej měrje wobydlerjo w komunalnym dźěle sobu skutkuja. Wopřijeća kaž wobydler abo wjesnjan maja so we wustawkach jasnje zakótwić.


text:
Njebjelčanska pěstowarnja nětko oficielnje wotewrjena
Njebjelčicy (SN/MiR). Wulki bě nawal a zajim ludźi za nowe dźěćace dnjowe přebywanišćo „Jan Skala – Barbojte kamuški“ w Njebjelčicach, kotrež bu wčera oficialnje wotewrjene. To njeběchu wjesnjanosta Tomaš Čornak (CDU) a jeho gmejnscy radźićeljo a wšitcy, kiž běchu so za twar noweho kubłanišća zasadźeli, wočakowali. Woni běchu přemóženi wo wulkej přichilnosći a wobdźiwanju přitomnych, kotřiž su sej areal wobhladali. Architekt objekta Thorsten Luka z Lipska je hižo městno namakał, hdźež so wón wosebje derje čuje: „Je to róžk na dworje, hdźež hladam na druhi bok do rumnosćow za kreatiwnu zaběru.“ Jeho zaměr, nutřkowny wobłuk z přirodu njeposrědnje zwjazać, je so wulkotnje poradźił. Na tymle dworje witaše Tomaš Čornak wopytowarjow a dźakowaše so wšitkim, kiž su při realizowanju projekta pomhali, wosobinsce nawodnicy kubłanišća Andreji Hejdušcynej.


text:
Wot klětušeho zhromadny stawniski wobwod z Malešecami
Wulka Dubrawa (CK/SN). Kónc awgusta stawnica Anita Schaft Wulkodubrawske gmejnske zarjadnistwo wopušći. Dokelž su stawnistwowe naležnosće winowatostny nadawk, ma so gmejna wo narunanje starać. Tohodla je gmejnska rada na swojim wčerawšim posedźenju Alin Brötzmann za nowu stawnicu powołała. 29lětna z Budyšinka dźěła wot lěta 2014 w Malešanskim gmejnskim zarjadnistwje. W měrcu je swoju kwalifikaciju jako stawnica zakónčiła a je wot apryla jako tajka w Malešecach powołana. Nachwilnje hač do kónca lěta wona tónle nadawk tež we Wulkej Dubrawje přewozmje. Najskerje w juliju změje swoje prěnje wěrowanje na Minakałskim hrodźe, młody por pak termin hišće wobkrućił njeje. Pola nawodnicy Malešanskeje Witaj-pěstowarnje „K wódnemu mužej“ je so Alin Brötzmann mjeztym za zakładny kurs serbšćiny přizjewiła.


text:
W taki dugi weekynd to fto yno poradzi1, tyn grilluje. A jak na grill wciepniecie2 konsek wôsztu3, to żeby tak sōm4 niy leżoł potyn5 na talyrzu6, przido7 Wōm sie jaki szałołt8. Joł tam sie lubią tyż pogrillować i w dōma9, na gyburtstag10 żech kedyjś dostoł11 tako grillowo patelnia i to je richtig12 co dobrego. Nierozki13 czowiek chce, żeby jak nojpryndzy14 jedzynie wylōndowało15 na talerzu. I wtedy przidajom się take gotowe biōle wōsztliki16. Niyftorzy pedzōm17, że tam dużo chymi18, ale jakbyjście tak po prołwdzie19 chcieli sie zjejś20 zdrowego wōszta, to trza by sie ufutrować jakego wieprzka21, a potyn sie zrobić świniobicie22. Ale jak sie niy mo co sie lubi…choć joł23 tam te wōsztliki lubia.
Co potrza?
wōsztliki- sam wybōr je srogi24
tōmaty25
mozarella- jedna na 3-4 tomaty
liście bazylii
oliwa
łocet26– moge być tyż trocha soku ze citrōłny27
sōl i pieprz
Wôsztliki na grilla abo na patelnia grillowo. Jak mołcie28 mocno empfintlich29 żołōndek30, to te tomaty się opołrzcie i łobiercie31 ze skōry. Pokrejcie32 je, pokrejcie tyż ta mozarella, listki mogecie potargać na małe kōnski, pokroć abo i wciepnōńć33 take w całojści. Doprołwcie34 sie to solōm, pieprzym, oliwōm, łoctym, abo i tym sokym ze citrōłny. Wōsztliki już bydôm35 upieczōne, szałołt na stōł, trocha jaki bōłki abo chleba i siadocie36 do jedzynia. Smacznego 🙂
1potrafi
2wrzucicie
3kawałek kiełbasy
4sam
5nie leżał później
6talerzu
7przyda
8sałata
9domu
10urodziny
11kiedyś dostał
12naprawdę
13czasem człowiek
14najprędzej
15wylądowało
16białe kiełbaski
17niektórzy powiedzą
18chemii
19na prawdę
20zjeść
21utuczyć jakiegoś świniaka
22nagłe pozbawienie świni życia, związane z jej konsumpcją 😉
23ja
24duży
25pomidory
26ocet
27cytryna
28macie
29wrażliwy
30żołądek
31oparzcie i obierzcie
32pokrójcie
33wrzucić
34doprawcie
35będą
36siadacie


text: Nimale 100 zahrodnistwow wobdźěli so 29. a 30. apryla na akciji „Kćějaca Sakska“ z inspiracijemi a nowosćemi za wosadźenje zahrodkowych hrjadkow a balkonow. Je to jedne z najwuznamnišich zarjadowanjow za přetrjebarjow zahrodniskeje branše w Swobodnym staće Sakskej. Z tejle akciju započnje so čas sadźenja. We wobłuku zahajenja sezony tradicionelnje mnohe sakske zahrodnistwa a štomownje swoje durje šěroko wočinja. Nimo najwšelakorišich rostlinskich poskitkow maja zahrodnistwa tež pisany wobłukowy program za młódšich a staršich wopytowarjow přihotowany. Lubowarjo zahrodkowych a balkonowych rostlin su přeprošeni za kulisy rostlinskich zawodow pohladnyć, móža sej tam zahrodniske nowosće wotkryć a so wězo wot fachowcow poradźować dać.


text: Jaseńca (LZ/SN). Na rybarskim swjedźenju při haće blisko Nowych Bóšic su tele dny Florian Rynč, jeho bratr a swak zajimcam zhotowjenje kisykała demonstrowali a jón bosy we wulkim sudźe teptali. Wčera su so přiwuzni, znaći a přećeljo w Jaseńcy pola Rynčec w něhdyšej bróžni zetkali, zo bychu sej tam za swójsku potrjebu hornc kisykała spřihotowali. Dopołdnja woni swoje prózdne sudobja do bróžnje nošachu. Tam stejachu hižo mnohe kašćiki połne kałowych hłójčkow, kotrež bě Jurij Rynč z bliskosće Budyšina na připowěšaku sobu přiwjezł. Mjeztym bě tež truhanska mašinka spřihotowana a procedura móžeše so započeć. Wotměnjejo mužojo nastroj wjerćachu a kał padaše w šlebjerdkach do dóńcy. Florianowa sotra Lejna Herbergowa přida kałej sól a kimjelčku, a kóždy sej kał po horšćach do swojeho hornca tykaše, a na to z ruku tołkaše a tołkaše, doniž juška nad kałom njesteješe. Tołkanje je drje tróšku napinace, wobradźa pak wulke wjeselo, předewšěm hdyž móžeš so při tym ze susodom rozmołwjeć a sej k tomu blešku piwa abo škelńčku sekta popřeć.


text:
Jičín
Jičín (němsce Gitschin) je město na sewjeru Čěskeje a sydło Jičínskeho wokrjesa. Leži při rěčce Cidlinje něhdźe 85 kilometrow sewjerowuchodnje Prahi a połsta kilometrow juhowuchodnje Libereca při kromje „Čěskeho raja“. Město ma něhdźe 16.000 wobydlerjow.
Historiski centrum města steji jako planowe město ze 16. lětstotka pod pomnikoškitom.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Sydlišćo załoži so prawdźepodobnje kónc 12. lětstotka. Prěnjotna wjes ležeše pod hrodom Velišom na městnje dźensnišeje gmejny Staré Místo, bu pak pozdźišo bóle do sewjera přepołožene na stejišćo při wikowanskim puću mjez Hradecom a Žitawu. Jičín bě tehdy we wobsydstwje čěskeje króny a naspomni so prěni raz pisomnje we wopismje kralowny Guty dnja 1. awgusta 1293. W lěće 1302 dósta měšćanske prawa.
Za čas Třicećilětneje wójny knježeše wot 1621 hač do swojeje smjerće w lěće 1634 hrabja Wallenstein nad Jičínom, kiž chcyše město po italskim přikładźe wutwarić k rezidencnemu městu swojeho wójwodstwa Friedland. Po smjerći Wallensteina so tute plany wjace njesćěhowachu.
Po rozpadźe Habsburgskeje monarchije słušeše Jičín wot 1918 k Čěskosłowakskej. Po Mnichowskim zrěčenju 1938 bu jako dźěl Sudetskeho kraja wot Němskeje wobsadźeny a přińdźe 1945 znowa k čěskosłowakskemu statej.


text:
Z czym Wōm sie kojarzōm Niymce? Z wusztym a piwym? Toć. A przi godce ô rajzowaniu, to co niymieckigo sie Wōm spōmino? Możnej Zōmek Neuschwanstein abo kereś gryfne miasto – jakie wiynksze choby Berlin a Mōnachium abo myjsze, bardzij kameralne, choby Rothenburg ob der Tauber, Ulm abo GaPa? Toć, to je wszyjsko cudne, ale wiycie co jeszcze je we Niymcach zocnego? Natura, natürlich.
Cudne jyzioro Chiemsee
Bez feryje, okrōm gōr a piyknych parkōw, werci sie byzuchować tyż atrakcyje wodne, a kōnkertnie jyziora, nojlepij te na połedniu Rajchu. Jednōm ze takich zocnych szteli je Chiemsee. Godo sie na nie „bajerskie morze”, chocioż podug nos jyzioro Chiemsee je zwiedowniyjsze jak morze. Dyć leży przi samych Alpach!
Na jyziorku uwidzieć idzie sztyry isle – Fraueninsel, Herreninsel, Krautinsel a Schalch. Kożdo je inkszo, na kożdej je cosik szpecjalnego. Ale postrzōd tych sztyrech nojgryfniyjszōm islōm na Chiemsee je Herreninsel. Idzie na nij połazić po parku landszaftowym a byzuchować dwa zōmki – downy klasztor dlo chopōw a nowy pałac postawiōny na wzōr Wersalu.
Zwiydzanie Chiemsee – informacyje praktyczne
Zwiydzanie Chiemsee to je naprowdy zocno idyjo. Jak mocie wiyncyj czasu, to ôstōńcie pora dni. Jak umicie sie wybrać yno na jedyn dziyń abo sztopnyć tamek na dugszo chnedka przi rajzie kajś miyndzy Mōnachium a Salzburgiym, to tyż je fest we wercie. Kuknijcie na nojwożniyjsze informacyje praktyczne, kere na zicher sie Wōm sprzidajōm przi rajzie po Bajerach.
Transzport a kōmunikacyjo
Do Chiemsee idzie rajzować na pora roztōmaitych sposobōw. Jak sōmeście kajś wele Mōnachium, to nojlepij ciś cugiym, autym abo autobusym. My sie wybrali tym piyrszym, bo bōło gibko, tōnio i szło se na miyjscu wyduldać piwko 😉 Z Mōnachium ku Chiemsee bydziecie rajzować cugiym kapka przeszło godzina, a ze farkartōm Bayern Ticket udocie yno 31€ za dwōch ludzi za rajza tam a nazod. Jak mocie auto to ciśniecie autobanōm A8 ku Cysarokōm, a jak chcecie sie wybrać autobusym, to kuknijcie na zajta FlixBusa.
Jak już bydziecie we Prien am Chiemsee, to z banhofa idźcie zaro ku zielōnej bance. Niy ma tamek tak gryfnie choby we Rudach 😉 ale rajza postrzōd strōmōw tamek to tyż je szpas. Farkarty kupicie w ôkiynku przi bance (za Bayern Ticket dostowocie zniżka) – nojlepij zebiercie ôroz i te na banka, i te na szify. Ôbiercie se sztreka, kero Wōm pasuje i cieszcie sie gryfnym dniym na snōżnym lufcie. Zaplanować byzuch nad Chiemsee pōmoże Wōm fest przidajno zajta www.chiemsee-schifffahrt.de.
Atrakcyje Chiemsee
Nojbardzij zwiedowno je spōmniano już Herreninsel i na nia se zabuchujcie nojwiyncyj czasu. Poszpacyrujcie, pocykejcie bildy, wlyźcie do zōmkōw. Jeszcze my niy trefili żodnego, fto by bōł nad Chiemsee a by pedzioł, że mu sie niy podobało. Naprowda, bydziecie dugo spōminać te jyziorko a isle.
Schloss Herrenchiemsee kozoł se postawić Ludwik II Bajerski, tyn sōm, kery umiynił sie Zōmek Neuschwanstein. Nikyj niy udało sie tego stawiynia dokōńczyć a sōm krōl pōmiyszkiwoł tamek fest krōtko. Ale i tak sie werci, bo sōm pałac a wszyjsko naôbkoło je tamek naprowd cudne. Jak bydziecie na Herreninsel, to wejrzijcie tyż na stary zōmek – Altes Schloss. Stoji kole hawyny, a kedyś bōł klasztorym. Dzisiej idzie sie śniego podziwać na gryfny bajerski landszaft.
Fraueninsel to przede wszyjskim klasztor benedyktynek Benediktinerinnen-Abtei Frauenwörth, a na isli Krautinsel… niy ma nic. Bezmaś jednako je z malućkim Schalch, a niy za wiela uwidzicie tyż we dziedzince Gstadt. Beztōż rekōmandujymy Wōm smolić farkarta “Grand Tour Chiemsee” a brać abo yno szif na Herreninsel, abo “Island Tour West”. Nojlepij zaro z bankōm.
Ajntryty a farkarty
Tukej na gibko nojlepsze ôpcyje, kere mocie nad Chiemsee. Cołko reszta znojdziecie na spōmnianej przōzij zajcie Chiemsee. Ôbgodejcie se plan pryndzyj, coby potym yno wartko kupić farkarty a niy stoć przi fynsterze choby gupieloki.
Rajza tam a nazod:
- Yno szif: Inseltour West (Herreninsel + Fraueninsel) – 9.40€ majorantni, 4.70€ bajtle
- Yno banka: 4€ kożdy
- Banka a szif: 11€ majoratni, 5.50€ bajtle za samo Herreninsel abo 11.90€ a 5.90€ za Inseltour West
Nasz byzuch nad Chiemsee – galeryjo
Tela dzisioj ôd nos. Kuknijcie na bildy, bo nad Chiemsee richitch je na co pozaglōndać. A jak niy mocie w planach rajzy po Niymcach, to kuknijcie na nasz tekst ô Pojyziyrzu Palowickim – bliżyj, a tyż cudnie. Możnej to je jako idyjo na nastympny weekynd?
Dejcie znać jako sie Wōm podobo tyn post a kukejcie dalij po gryfnych landszaftach. Pyrsk!


text:
Frakcija Swobodnych wolerjow list Budyskemu wokrjesej njepodpisała
Wojerecy (SN/MWj). List Wojerowskeho wyšeho měšćanosty Stefana Skory (CDU) a předsydow frakcijow měšćanskeje rady – Lěwicy, CDU, SPD a Aktiwne Wojerecy – Budyskemu wokrjesej, w kotrymž dźe wo ležownostnu koncepciju wokrjesa (SN rozprawjachu), bě njetrjebawši, dokelž najnowše wuwiće w tymle nastupanju njewobkedźbuje. „Tohodla njejsmy jako Swobodni wolerjo list podpisali“, rjekny na naprašowanje čłon jich frakcije Dirk Nasdala, kiž je zdobom předsyda frakcije Swobodnych wolerjow Budyskeho wokrjesneho sejmika.


text:
...ważniejszy je przeca śniyg...
na scianie wisi szyld...
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi
takim niech sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie ”kursywom” na tóm czornóm szczałke w tej szarej kostce, kierom nóndzie zaroz pod spodkym.
Klejzać na szliczuchach
Kapke przeca tego śniega nasuło, a tak naprowde yno cyrpło, coby kocur napłakoł. Tóż przeca dziecka mogóm uż wysmyczyć sónki, skije i szliczuchy, coby kapke sprugować tego spuszczanio sie po kopieczkach. Małoś nie wiela mómy tych kopców przirychtowanych do spuszczanio sie na sónkach w naszym mieście, ale ważniejszy je przeca śniyg, bez kierego ni ma zimy. Dzisio i tak mómy lepszyj niż kiejsi, bo jak nie marznie to klejzać na szliczuchach dziecka poradzóm aji w hali na Małej Łónce. Wszecko dzisio idzie zwekslować jak notura nóm cosi zrobi naswol, bo uż aji słóńce mómy w lampach, przi kierych idzie lepszyj zbrónatnieć niż na słóńcu. Ta wygoda tak ludziom poprzewracała w czepaniach, że wszecko chcieliby jak wylezóm s chałupy, mieć pod nosym. Podziwejcie sie na taki dejmy na to Skoczów w kierym uż lodowisko majóm na rynku, coby yno Cieszynowi nie dać utarżyć. Kapke my se pofluchcili, a teraz zaś trzeja brać sie do szpacyrowanio po Cieszynie. Łostatnio zastawili my sie przi Książnicy i dzisio pokroczymy ku chałupie s nomerym sztyry a sztyrycet na ulicy Menniczej. Kiejsi tam był warsztat pana Kulisia, kiery sprawowoł dyntki i nakłodoł opóny na koła, a nieskorzij kierysi sie tam doł za ramowani obrozków. Teraz tam na ścianie wisi szyld, kiery nóm cosi prawi o jakimsi fryzyjerze, ale w postrzodku je cima i nic tam sie nie ruszo. I teraz nie wiym czy uż to zbankrociło czy dziepro to kierysi mo tam zamiar odewrzić. Tak czy inakszyj szyld mo tam fest zajimawy, bo na nim sie chwoli, że poradzi s waszymi szkutami zrobić wszecko, co se yno zawinszujecie.
Mini słownik:
kapke-trochę,
cyrpło-w małej ilości nasypało,
wysmyczyć-wyciągnąć, spuszczać-zjeżdżać,
skije-narty,
szliczuchy-łyżwy,
przirychtowany-przygotowany,
kiejsi-kiedyś,
klejzać-ślizgać,
naswol- na umyślnie,
czepań -głowa,
podziwejcie sie-popatrzcie,
utarżyć-zarobić,
nieskorzij-później,
cima-ciemno,
zaimawy-interesujący,
szkuty- włosy
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text:
W druhej połojcy 19. lětstotka za čas industrializacije twarjachu tež w Hornjej Łužicy železniske čary. Runočasnje nastachu dwórnišća, stražniske chěžki a wuhibkarnje. W lětnjej seriji so rozhladujemy, kak trěbne wone něhdy běchu a što je so z nimi stało. (11)
Hižo srjedź 19. lětstotka njeprócowachu so jenož Budestecy, ale tež wokolne gmejny w zajimje hospodarstwa wo železnisku čaru južnje Budyšina. Pahórkata krajina mjez 432 metrow wysokim Lubinom a wo 40 metrow wyšim Mnišoncom pak bě planowarjam wulke wužadanje. 1863 trěbne podłožki sakskemu knježerstwu zapodachu a lěto pozdźišo su zamołwići přihłosowali, čaru ze statnych srědkow zapłaćić. Pod ćežkimi dźěłowymi wuměnjenjemi zapołožichu 1877 železnisku čaru, kotraž wot Budyšina přez Dźěžnikecy hač do Wjelećina 95 metrow stupaše.


text:
Serbski sydlenski rum
Jako Serbski sydlenski rum woznamjeni so powšitkownje region we wuchodźe Sakskeje a juhu Braniborskeje, hdźež je zapadosłowjanski serbski lud domoródny.
Wobsah
Oficielny sydlenski rum[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Oficielnje připóznaty sydlenski rum Serbow, hdźež je serbšćina jako mjeńšinowa rěč škitana je w krajnych zakonjach Sakskeje a Braniborskeje definowany. K sydlenskemu rumej słušeja tuchwilu slědowace gmejny a gmejnske dźěle:
- w Swobodnym staće Sakskej:
- Wokrjes Budyšin (28 wot 59 gmejnow): Bóšicy, Budestecy (nimo Jiłoc), Budyšin, Bukecy (nimo Wujezda), Dobruša-Huska (nimo Kosarnje a Noweje Wsy), Halštrow (jenož Krěpjecy), Halštrowska Hola, Hodźij, Hornja Hórka, Chrósćicy, Kamjenc (Brěznja, Hlinowc, Jěžow, Kamjenc, Němske Pazlicy), Kubšicy, Kulow, Łaz, Malešecy, Njebjelčicy, Njeswačidło, Pančicy-Kukow, Porchow (jenož Nowy Dwór), Radwor, Rakecy, Ralbicy-Róžant, Sprjewiny Doł, Wojerecy, Worklecy, Wóslink (jenož Jitro), Wóspork a Wulka Dubrawa.
- Wokrjes Zhorjelc (14 wot 54 gmejnow): Běła Woda, Dźěwin, Hamor, Chrjebja-Nowa Wjes, Jabłońc, Krušwica, Kwětanecy při jězoru (jenož Hóršow a Hóznica), Mikow, Mužakow, Rěčicy, Slepo, Trjebin, Wuskidź a Wysoka Dubrawa (nimo Drěnowa, Jerchec a Radšowa).[1]
- w Braniborskej
- město Choćebuz
- Wokrjes Sprjewja-Nysa (23 wot 29 gmejnow): Baršć, Bórkowy, Brjazyna, Derbno (gmejnske dźěle Dubojce, Gósćeraz, Granow a Kerkojce), Dešno-Strjažow, Drjenow, Drjowk, Feliksowy jazor (gmejnski dźěl Błobošojce), Gatojce, Gołkojce, Góry, Grodk, Hochoza, Janšojce, Kopańce (gmejnskej dźělej Hažow a Wjelike Dobrynje), Łukojce, Móst, Picnjo, Smogorjow-Prjawoz, Turjej, Turnow-Pśiłuk, Wjelcej a Wjerbno.
- Wokrjes Dubja-Błóta (7 wot 37 gmejnow): Běła Góra-Bělin, Błośańska góla, Lubin, Markojska góla (gmejnske dźěle Dołgi, Lutol, Małe Linje, Mrocna), Nowa Niwa, Slopišća a Tšupc
- Wokrjes Hornje Błóta-Łužica (6 wot 25 gmejnow): Kalawa, Lubnjow, Nowa Jazorina, Nowe Wiki, Wětošow a Zły Komorow[2]
- Slědowace gmejny słušeja po měnjenju braniborskeho krajneho sejma a krajneho knježerstwa wot lěta 2016 do sydlenskeho ruma, skorža pak hišće přećiwo swojej přisłušnosći: Cersk, město Derbno, gmejna Derbno (zbytk), Dolina Nysa-Małksa (gmejnskej dźělej Wjeliki Kólsk a Mały Kólsk), Feliksowy jazor (zbytk), Gójacki jazor, Kopańce (zbytk), Markojska góla (zbytk), Rań a Stara Niwa-Wózwjerch.[3]
Historiski sydlenski rum w srjedźowěku[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Dźensniši sydlenski rum Serbow je jenož mały dźěl historiskeho serbskeho wobwoda. W 9.lětstotku wobmjezowaše so serbski teritorij přez rěku Solawy w zapadźe a rěce Bóbr a Hwizdź we wuchodźe. Kraj, kotryž serbske kmjeny wot 6. do 10. lětstotka wobydlachu a wobknježachu, wopřiješe w cyłku něhdźe 40.000 kwadratnych kilometrow wulku přestrjeń. Słowjansko-serbske kmjeny zasydlichu so w kraju wot lěta 531 po rozpadźe mócnarstwa Durinkow hač do lěta 620, do wutworjenja prěnjeho zapadosłowjanskeho wulkomócnarstwa. W tutym a slědowacym času wuwi so we wot Słowjanow wobsydlenym kraju zhromadnosć serbskich kmjenow, kotraž pak so z dalšim wuwićom chětro diferencowaše a wot spočatka 9. lětstotka na wjacore kmjeny rozpadny.
Za Łužiskej wuhrodu bydlachu Łužičenjo ze swojim husće wobsydlenym srjedźišćom mjez rěkomaj Brěšća a jeje přitokami w zapadźe a Sprjewju we wuchodźe. Najwjace sydlišćow tutoho kmjena koncentrowaše so w rěčnišćomaj Brěšće a Žraki (Schrake)-Dobry kaž tež w hornich Błótach zapadnje Choćebuza. Wokoło tutoho sydlenskeho žra eksistowachu dalše sydlišća na přikład při Małym Halštrowje, sewjernje a wuchodnje Grabina, při Neuendorfskim jězorje a při Gojacu kaž tež we wokolinje Bezkowa. Tež pola Baršća ležeše mała sydlenska kupka. Po žórłach z 9.lětstotka bydleše tehdy jenož hišće kmjen Łužičanow w kraju pozdźišeje Delnjeje Łužicy mjez rěku Dubju a lěsnym pasmom při Bóbrje.
Južnje Łužičanow, kotřiž běchu geografisce chětro wotzamknjeni, ležeše jara husće wobydleny kraj Milčanow. Milska wupřestrěwaše so w 9. lětstotku w něhdźe dwaceći kilometrow šěrokim pasmje mjez Kamjencom a Biskopicami w zapadźe a Běłym Šepcom na wuchodźe. Něhdźe wot 10. lětstotka rozšěrichu so sydlišća do Łužiskich horow, do sewjerneje hole a do kónčinow zapadnje Kamjenca a Biskopic, k Połčnicy a k srjedźnej Wjazońcy. Tež sydlenska kupka wokoło Mužakowa wosta zwoprědka izolowana.[4]
Dalše wjetše serbske kmjeny běchu Slubjenjo sewjernje Gubina, Žarowjenjo wokoło Žarowa, Bjezunčenjo wokoło Zhorjelca, Niženjo mjez Pěrnom a Mišnjom a Głomačenjo mjez Wulkej Rědorju a Freibergskej Modłeju. Nimo toho jewjachu so w chronikach Nižičenjo, Sciticojo, Uuolaukojo, Zliuvinojo, Koledičenjo, Susłojo, Chytyčenjo a dalše.
Historiski sydlenski wobwod – 19.lětstotk[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Peter Kunze, Andreas Bensch: Die Sorben / Wenden in der Niederlausitz. Ein geschichtlicher Überblick. W: Wobrazki ze Serbow . 2., durchgesehene Auflage. Domowina, Bautzen 2000 (Erstausgabe 1996), ISBN 3-7420-1668-7.
- Gertraud Eva Schrage: Die Oberlausitz bis zum Jahr 1346. W: Joachim Bahlke (Hrsg.): Geschichte der Oberlausitz. 2., durchgesehene Auflage, Leipziger Universitätsverlag, Leipzig 2004 (prěni nakład 2001), ISBN 978-3-935693-46-2 (str. 55–97).
- Arnošt Muka: Statistika łužiskich Serbow. Swójski nakład, Budyšin 1884–1886 (Digitalizat); 5. nakład pod titulom Serbski zemjepisny słowničk. Budyšin 1927; nowočišć: LND, Budyšin 1979.
- Awtorski kolektiw: Stawizny Serbow Zwjazki 1–4, Ludowe nakładnistwo Domowina Budyšin 1977
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Přir. přiwěšk zakonja w: Sächsisches Gesetz- und Verordnungsblatt, čisło 7/1999
- ↑ Das Brandenburger Sorben-Gebiet ist jetzt offiziell vergrößert (RBB-Online: 10.05.17, 14:39 Uhr)
- ↑ Aktualny staw na stronach braniborskeho ministerstwa za wědomosć, slědźenje a kulturu.
- ↑ Jan Brankačk, Frido Mětšk: Stawizny Serbow. Zwjazk I: Wot spočatkow hač do lěta 1789. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1977, s. 18–22


text:
PRZEGLĄDAJ OGŁOSZENIA W OKOLICY
Wrocław (pow. m. Wrocław w woj. dolnośląskim), Bielany Wrocławskie (pow. wrocławski w woj. dolnośląskim), Oleśnica (pow. oleśnicki w woj. dolnośląskim), Krotoszyn (pow. krotoszyński w woj. wielkopolskim), Jelcz-Laskowice (pow. oławski w woj. dolnośląskim), Długołęka (pow. wrocławski w woj. dolnośląskim), Rawicz (pow. rawicki w woj. wielkopolskim), Wołów (pow. wołowski w woj. dolnośląskim), Brzeg Dolny (pow. wołowski w woj. dolnośląskim), Oborniki Śląskie (pow. trzebnicki w woj. dolnośląskim)