c: text/html

text:
Giovanni Melchiorre Bosco, (* 16.01.1815 w Becchi/Castelnovo; † 31.01.1888 w Turinje) znaty pód mjenim Don Bosco jo był italski mjeršnik a załožaŕ rěda Salesianow Don Bosca. Wón pomjenjujo se teke “Pósoł spušćoneje młoźiny“.
Don Bosco jo se naroźił do jadnoreje burskeje familije w Becchi (Piemont) 16. awgusta 1815. Gaž jo był 2 lěśe stary, jo jogo nan wumrěł. Don Bosco jo měł staršego pśirodnego bratša. Ako jo Don Bosco kśěł hyś na wucbu katechizma, jo jogo bratš jomu to zadorał a jomu kazał, až musy na póli źěłaś. Pózdźej jo maś bratša wupłaśiła a ten jo wótejšeł a nigdy njejo se wěcej wrośił.
Gaž jo Don Bosco był źewjeś lět stary, jo měł cesto samske cowanje: Jo stał wósrjejź garujucych źiśi we wjelikem dwórje. Někotare źiśi su tšašnje sakrowali. Z pórokami a pukami jo wopytał jich změrowaś. Na to jo se běły woblacony muž zjawił a jo gronił: „Nic z biśim ale ze zmilnosću a lubosću buźoš musaś swójich pśijaśelow zdobyś.“ Źiśi su se mjaztym měrnje wokoło toś teje wósoby zesedali.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Graczki ze ślonskom godkom w Spodku
Mocie radzi ksiożki i czytani? Toż przidźcie w ta sobota abo niedziela (21-22 września) do Spodka na Targi Ksiożki. Bydzie tam wielki fajrowani z ksiożkom!
Bydom ksiożki, kiere już wcześnij sie pokozały i tyż taki, kierych żodyn jeszcze niy widzioł. Bydzie szło sie trefić z tymi, kierzy jich napisali.
Dlo rechtorów zrychtowane bydom szkolynio, kaj dowiedzom sie co zrobić, coby bajtle wiyncyj czytały ksiożki.
Bydzie tyż coś gryfnego dlo bajtli. A bez tyn czas, kiej bajtle bydom sie bawiły, łojce bydom sie mogli dowiedzieć, kiero ksiożka nojlepij dać do przeczytanio swojimu bajtlowi.
A wto mo kapka geltu w bajtliku coby se sprawić jako ksiożka na jesinne wieczory, bydzie móg, bo przyjedzie moc wydawnictw.
Bydymy tyż z naszymi gryfnymi rzeczami.
Toż jak ni mocie co z sobom jutro zrobić, to zapraszomy Wos do Spodka.
Trzimcie sie! Pyrsk!
Co i kaj? Targi Książki w Spodku w Katowicach
Kiedy? 20-22 września 2013
Ło kierej? Łod 10:00-18:00
Tukyj wiyncyj ło tym, co sie bydzie dzioło: http://www.exposilesia.pl/targiksiazki/14/0/pl/


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Nejwuznamnjejšy literat Dołojcnych Serbow Mato Kosyk (1853–1940) jo dolnoserbsku swětnu literaturu dozałožył a na wušyny swojogo casa wjadł. Jogo cełostne tworjenje wuznamjenijo se z wjelikeju bogatosću pěsnjeńskich formow a žanrow. W jogo zawostajeństwje namakajomy episkej tworbje, dramatiske wopytowanja, basni, choralnu poeziju, listy, awtobiografiske fragmenty a prozu. Kosyk jo rozbogaśił serbsku literaturu teke jadnorazowje a njezaměnliwje z temami amerikańskego swěta. Wot lěta 2000 wudawaju se jogo zgromaźone spise w nanejmjenjej 6 zwězkach ako historisko-kritiski wudawk. Toś ten wudawk stanjo se po pśedźěłach a po wotkazanju Frida Mětška. Wudawk njedej jano spokojś
wocakowanja wědomnostnika, ale co byś tek pśistupny za powšyknego cytarja.
wocakowanja wědomnostnika, ale co byś tek pśistupny za powšyknego cytarja.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Depsk, titelna wjas noweje Pratyje, jo juž něco wósebnego. Jo to rodna wjas Wylema Neumanna, Fryca Morlinga a Paula Šenkarja. Wóna ma cerkwju w njewšednem stilu, pódobnem českemu rokoko, a wušej togo nejstaršy zwón Dolneje Łužyce ze serbskim napismom. A do Zriganojc kjarcmy su pśignali za cas DDR sta młode luźe na reju. Teke z Majberka wě Pratyja młoge powěźeś. Se wě móžośo w serbskem knigłowem kalendarju cytaś dalšne tšojeńka z našych jsow, na pśikład ze Smogorjowa, Prjawoza, Bórkow, Žylowa a Janšojc. Pratyja spomina na wažne tšojenja w Dolnych Serbach za cas pśewrośenja pśed 25 lětami a na serbske procowarje. Wósebnje gnujuce jo literarne spominanje na Pawlinu Krawcowu z pjera Saskije Krügerojc, wuknice Dolnoserbskego gymnaziuma z Myšyna.


text:
Moszeja
Moszeja (arab. مسجد masdżid; l.mn. مساجد masadżid) – plac kultu muzůłmańskigo. Słowo moszeja uoznoczo belejake stawjyńy, we kerym uoddowo śe hůnor Allahowi, ńyzoleżńy uod uůngo baukůnsztu.
Podstawowym cwekym istńyńo moszejůw je dowańy możebnośći muzułmanům wspůlnygo rytualnygo rzykańo (salot). Moszeje můgům być tyż wykorzistowane tyż we inkszych cylach - jako place trefůw abo edukacyjne uostrzodki. Pjyrsze moszeje, take kej Moszeja Kuba a Masdżid an-Nabawi, nastały we VII stoleću a bůły ajnfach naznoczůnymi placůma pod gołym ńebym. Dźiśo, wjynkszość mesztůw mo wyrafinowane kopuły a minarety.


text:
Miasta w Polsce herb, flagahome
» poland
» index Sponzorované odkazy
Používejte na tuto hru Google Chrome prohlížeč!
Data about Poland Cities, flag, coat of arms from en.wikipedia.org/wiki/List_of_cities_and_towns_in_Poland Kraków Warsaw, Łódź, Wrocław, Poznań, Gdańsk, Szczecin, Bydgoszcz, Lublin, Katowice, Białystok, Gdynia, Częstochowa, Radom, Sosnowiec (incl in USMU), Toruń, Kielce, Gliwice (incl in USMU), Zabrze (incl in USMU), Bytom (incl in USMU), Olsztyn, Bielsko-Biała, Rzeszów, Ruda Śląska (incl in USMU), Rybnik, Tychy (incl in USMU), Dąbrowa Górnicza (incl in USMU), Płock, Opole, Elbląg, Gorzów Wielkopolski, Wałbrzych, Włocławek, Zielona Góra, Tarnów, Chorzów (incl in USMU), Kalisz


text:
Uůmůn
Uoman (عُمان Uman; Sułtanat Uomanu – سلطنة عُمان Saltanat Uman) – państwo we Azyji, na Arabskim Půłwyspje, nad Arabskim Morzym a Uomańskům Zatokům. Grańica mo ze Zjydnoczůnymi Arabskimi Ymiratůma, Saudyjskům Arabijům a Jymynym. Noleży do Ligi Arabskich Państwůw.
Klima sam je zwrotńikowo sucho, ze pustyńijůma a půłpustyńijůma. We lipcu tymperatura luftu poradźi dolyźć do 50 °C.
We staroroczach znůmy jako uostrzodek produkcyji kadźidła. Zislamizowany we VIII stoleću. Uod anfaga XVI stolećo penetrowany bez Portugalczykůw, kere zołożyli 1515 teroźno stolica - Maskat. We noworoczach popadoł we zależność uod Persyje, Turcyje a Wjelgij Brytańiji, kero we 1891 utworzyła sam protektorat. Ńypodległy uod 1951 roka.
Nojsrogsze dochody Uoman mo ze dobywańo naftowyj ropy.


text:
Beschreibung
Knihu dóstanjeće tež jako e-book: buecher.de, hugendubel.de, libreka.de, weltbild.de.
Wosrjedź črjódki čerwjenych, brunych, čornych, běłych a čornoběłych šipjerkatych kokošow wjedźe honač Bobi spokojne žiwjenje. Měr a pokoj knježitej na dworje wowki Katy-Marki, doniž … haj, doniž so jednoho dnja dalši honač z jejka njewudypa. Putki nimaja Bobija hižo zańč. Jich nowy kral rěka Pawl, a kóžda chce so jemu lubić. Tole njemóže sej Bobi lubić dać! Hněwny storči Pawla z kokošaceho rěbla do hownow. Z tym je bój wo prědnosć na kokošacym dworje zahajeny. Štó jón dobudźe a što so při tym wšo stanje, zhonja dźěći wot 5 lět w nowej lóštnej powědce Jurja Kocha. Pisajo za najmłódšich njelutuje awtor ze žortom a šibawosću. Při tym swoje ideje přewšo wobrazliwje zwuraznja. Błyšćate barbne ilustracije wotpowěduja wuběrnje wašnju Kochoweho powědanja. Kniha je chłóšćenka za wuši a woči młodych, ale tež staršich čitarjow.
###
Čitanski wurězk
Jednoho dnja rano zahe, tak wokoło napoł šesćich, abo napoł pjećich, prajmy ... jara, jara zahe, steješe Pawl w kurjencu na kokošacym rěblu a spěwaše: »Kikerikiii a kikerikuuu, čakajće putki, ja hižo duuu!«
»To by so ći tak lubiło«, rjekny sej Bobi. Wón zleća tohorunja na kokošacy rěbl.
Pawl naćahowaše šiju a chcyše runje druhu štučku rańšeho spěwa zaspěwać: »Kikerikooo a kikerikaaa ...«
W tym wokomiku storči Bobi swojeho konkurenta z rěbla. Pawl so zasrěbny, zo bě wot kikerikaaa jenož ...aaa słyšeć a zleća z rěbla.
Bobi so směješe a placaše z křidłomaj. Wón so nadźiješe, zo so tež kokoše z cyłeje šije směja, hdyž widźa, kak so Pawl w hownach wala. Hdyž so mjenujcy kokoše směja, njemóže žort wjetši być hač je. Ale wot tych čerwjenych, brunych, čornych, běłych a čornoběłych šipjerkatych kokošow so jenož jedna zasmja. To bě ta, kotraž bě towaršku wusměšowała, zo je kawka a za Pawla přemałka.
Honač Pawl so zhraba, wutřase sej křidle a přemyslowaše, kak by so na Bobiju wjećić móhł. Wón wulahny plan, kajkiž njebě so w kokošacym swěće hišće ženje wulahnył.


text:
Saksůńijo
Saksůńijo (mjym. Sachsen, g-sorb. Sakska), uoficjalńy Swobodny Krej Saksůńijo (mjym. Freistaat Sachsen, g-sorb. Swobodny stat Sakska) – land we wschodńij tajli Mjymjcůw. Je to dźyśůnty land podle wjyrchu (18 413 km²) a szůsty podle liczby ludźůw (4,3 miljůna). Stolicům Saksůńije je Drezdyn, nale nojwjynkszym mjastym – Lajpcik. Je to land dwůch nacyj – Mjymcůw a Sorbůw.
Gyszichta kreju napoczyno sie we roku 966, kej Otto I Wjelgi na podbityj źymje Słowjanůw utworził Majzyńsko Marchijo. Uod 1089 regjyrowali ńům Wettyny, a we 1423 roku sie stoła tajlům Saksůńije (kera na poczůntku uobyjmowała dzisijszo Dolno Saksůńijo a Westfalijo). Ze czasym strzodek kreju sie przećepnył na połedńe a Drezdyn sie stoł jego stolicům. Saksůńijo bůła samostanowjůny elektorat aż do roku 1871 (skuplowańy Mjymjcůw).


text:
Ojro
Ojro (znok: €, kod ISO 4217: EUR) – ojropejsko waluta, kero śe wprowadźiła mjast inkszych walut narodowych. Kej pjyńůndz gotůwkowy wuůnaczůno je 1 styczńa 2002 r. Jednostkům pochodnům uod ojro je cent, kerygo wartość je sto razy majso. We ojro buli 334 mln ludźi we 19 krejach.
Sům to[1]:
- Austryjo
- Belgijo
- Cypr
- Estůńijo
- Finlandyjo
- Francyjo
- Grecyjo
- Irlandyjo
- Italijo
- Litwa
- Luksymburg
- Łotwa
- Malta
- Mjymcy
- Ńiderlandy
- Portugalijo
- Słowacyjo
- Słowyńijo
- Szpańijo
wroz ze terynůma stanowjůnymi bez Francyjo.
Ńyskorzi ojro je tyż strzodkym płatńiczym we Andorze, Můnako, San Marino, Watykůńe (państwa te porozumjoły śe ze Ojropejskům Uńijům bez umowa) a we Czornyj Gůrze i Kosowje (ńy zaszrajbowali umowy ze OU).
Przipisy
- ↑ Na sztand 2015


text:
Możno niy lza szpasować skorzij Wielaknocy ale ...
Wiycie! Majóm bezmać zakôzać wszelijakij ryklamy piwa. Ja, majóm ...A tak po prôwdzie, to sie ino starô Jóndercyno raduje. Jeji pies sie ciyngiym gawcy we telewizyjor i beztóż durch słepie piwo. Pewnikiym terôzki, kiejby niy uwidziôł tego ci: „tyskie ponad wszyjskie”, „dwa żubry szczimióm” abo tyż „po godzinach LECH”, to na isto zacnie słepać woda abo mlyko. I tu mi sie spómnioł taki fal.
U Pyjtra we kaczmie spiyrali sie festnie Jółzel z Bercikiym, kiere piwo jes ci na isto lepszejsze: jasne abo ćmawe? Na to wlôz cwergowaty Walduś i po jakisik kwilce padô:
– Dejcie mi pieróny pokój ze ćmawym piwym. Kiej jô ci we łóński pyndziałek wysłepôł dwanôście zajdli światłygo piwa, to mi nic niy bóło. A kiej zatym mie ino diosek podkusiół i wyduldôłech na to śtyry szopy ćmawygo piwa, to zarôzki żech napocznół sfrocać i do rana żech sie rady niy wiedziôł !
A już przeca kiejsik Hajna-gołymbiôrz u Pyjtra we kaczmie tuplikowôł, co jimu styknie ćmawe piwo i jasne świôtło, coby być blank napranym.
I tak po mojymu, to zawdy jes lepsze piwo (możno i ze cyjntlóm) niźli klachy mojij staryj ze sómsiôdkóma na siyni abo u Pióntcynyj w magli. Ino, co tak po prôwdzie ze wszyskim trza mieć miara. Moja Elza – tak dlô przikłôdu – to blank niy miarkuje eźli jô co wysłepôł, podwiyl niy napoczynóm mojigo basztarda uczyć pić ze flaszki abo naszô kukówka ze zygôra niy ucza śpiywać: „gorolu, cy ci niy żôl”.
I tak wól niy wól, piwo ludzie na ryklamach niy muszóm łoglóndać, a .... zółwizół je bydóm słepać wiela ino wlejzie.
Idzie to tyż posuchać na www.ojgyn.blog.onet.pl


text:
Provided by FoxColors - Color hex code related information and conversions
odszyszkami, eodszyszkami, xodszyszkami, pjdszyszkami, pojszyszkami, pomszyszkami, povszyszkami, podizyszkami, podsmyszkami, podsryszkami, podsuyszkami, podszxszkami, podszywzkami, podszysjkami, podszyszkami, podszyszmami, podszyszuami, podszyszkmi, podszyszkafi, podszyszkaki, podszyszkamd, podszyszkamm, kpodszyszkami, rpodszyszkami, podiszyszkami, podlszyszkami, podrszyszkami, podsgzyszkami, podsnzyszkami, podsztyszkami, podszyjszkami, podszyvszkami, podszystzkami, podszyswzkami, podszyszqkami, podszyszkbami, podszyszkcami, podszyszkkami, podszyszklami, podszyszktami, podszyszkajmi, podszyszkalmi, podszyszkaqmi, podszyszkaymi, podszyszkamdi, podszyszkamib, podszyszkamik, podszyszkamio, podszyszkamit, podszyszkamiu,
2014 © FoxMos.com. ALL Rights Reserved. Terms of Use Link to Us FoxColors FoxMaster Famousbirthdays.com


text:
Hans Christian Andersen
Hans Christian Andersen (rodz. 2 kwjetńa 1805 we Odense, um. 4 śyrpńa 1875 we Rolighed kole Kopynhagi) – duński pisoř a poeta, nojbaři znůny kej autor berůw a bojań. We 1819 wyjechou do Kopenhagi, kaj mjou zamjar uostać aktorym. Dostou śe do šule baletowyj, ńyskoři průbowou tyž dostańo jakij role we tyjatře, nale uodćepńynto jygo kandydatura. Wůunčas začůn škryflać štuki tyjatralne. Ůune tyž mu nojčyńśćij uodćepywano, skiž felernyj uortůgrafije, gramatyki i inkšych felerůw godkowych. Pjyršo jygo štuka, kero wystawjůno we 1829, to Kjærlighed paa Nicolaj Taarn ("Pšojyńy na Wježy Mikouaja"). We 1822 erbnyu stypendjum uod krůla, bez cůž můg kůntynuować nauka. Pisańy lo bajtli s anfanga traktowou kej ubočne zdřuduo dochodu. Nale som godou, co ńy sům to ino powjarki a bery lo bajtli, a "lo bajtli je pudyuko, a dozdřaue ludźe majům poradźić uobejzdřeć co je we jygo wnyntřu". Ńy připuščou, aže gynau skuli berůw uostańy suawny. Pjyršy jeich zbjůr wydou we 1835, a dwa nostympne we 1836 a 1837. Jygo powjarki a bery bůuy tuplikowane a tumačůne na wjyncy kej 80 godek.
Ńykere bery H. Ch. Andersena[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- Den grimme Ælling (Řodno mouo kačka)
- Tommelise (Calinečka)
- Den lille Pige med Svovlstikkerne (Dźouška ze štrajcheclami)
- Den standhaftige Tinsoldat (Dźelny wojok s ouowju)
- Sneedronningen. Et Eventyr i syv Historier (Krůlowo Śnyga)
- Keiserens nye Klæder (Nowe uoblyčyńa Cysořa)


text:
Elbrus
Elbrus (rusce Элbбpyc, karačajsko-balkarsce MиHrи Tay/Miñi taw, [mɪˈŋːi taw]) je z 5642 metrami nad mórskej hładźinu najwyša hora w Kawkazu a zdobom najwyši wjeršk Ruskeje. Prašenje, hač je wón abo Mont Blanc tež najwyša hora Europy, wotwisuje wot definicije kontinentalneje hranicy mjez Europu a Aziju. Zwjetša so Kawkaz k Europje njeliči.
Elbrus ze swojim charakteristiskim dwójnym wjerškom (zapadny wjeršk 5642 m, wuchodny 5621 m) je mortwy wulkan a we wulkej měrje zalodowčeny. Lodowcy na horje maja cyłkowny rozměr wot 145 kwadratnych kilometrow.
Hora nadeńdźe so na juhu Ruskeje, něhdźe jědnaće kilometrow zdaleny wot georgiskeje hranicy a sewjernje hłowneho hrjebjenja Kawkaza. Georgiska stolica Tbilisi leži 270 kilometrow do juhowuchodneho směra, stolica ruskeje republiki Kabardino-Balkarskeje, Nalčik, sto kilometrow do wuchoda. Hranica mjez republikomaj Kabardino-Balkarskej a Karačajsko-Čerkeskej běži přez zapadny wjeršk, tak zo słuša najwjetši dźěl Elbrusa ke Kabardino-Balkarskej.
Pola krosnowarjow płaći Elbrus jako najwyši dypk Europy a tuž jako jedyn ze Seven Summits, sydom najwyšich horow wšěch kontinentow.


text:
Australijo
Australijo, Zwjůnzek Australijski – państwo uobejmujůnce cołki kůntynynt australijski, leżůnce nade Uoceanym Indyjskym a Spokojnym. Je uůne szůste pod wzglyndym wjyrchu rozlygowańo państwym śwjata.
Pochodzyńy nazwy[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Mjano Australijo uodnoszůnce śe do kůntynyntu pochodźi uod uokreślyńo Terra Australis, kerygo używali Ojropejczyki aż do połowy XVIII w. Je to uokreślyńy uaćińske a znoczy: terra - źymja, australis - połedńowy.
Przipisy
- ↑ Dane szacůnkowe za CIA The World Factbook [1], World Gazetteer szacuje liczba mjeszkańcůw w 2007 roku na ůngyfer 20 985 000 [2]


text:
Wybierz
« »
ELKA Serwis Naprawa RTV AGD PHU Zbigniew Orczewski
ul. Konwalii 6
Ruda Śląska
41-700 Ruda Śląska
śląskie
604 101 786
Zakres usług firmy obejmuje: * serwis i naprawa RTV * Kasy fiskalne * Instalacje elektryczne * Domofony (...)Podpisy elektroniczne,
Drukarki fiskalne,terminale płatnicze
Gliwice Zabrze Ruda Śląska instalacje elektryczne,
serwis kasy fiskalne Gliwice Zabrze Ruda Śląska,
serwis naprawa domofony Gliwice Zabrze Ruda Śląska,
serwis RTV Gliwice Zabrze Ruda Śląska,
naprawa RTV Gliwice Zabrze Ruda Śląska,
instalatorstwo elektryczne Gliwice Ruda Śląska,
naprawa sprzętu RTV Gliwice Zabrze Ruda Śląska,
instalatorstwo elektryczne Zabrze,
naprawa kasy fiskalne Gliwice Zabrze Ruda Śląska,
podpis elektroniczny Gliwice Zabrze Ruda Śląska,
drukarki fiskalne Gliwice Zabrze Ruda Śląska,
terminale płatnicze Gliwice Zabrze Ruda Śląska,
PROFISK Serwis Naprawa RTV AGD
ul. Szpaków 47/4
41-705 Ruda Śląska
śląskie
604 101 786
500 540 743
Zakres usług firmy obejmuje: * serwis i naprawa RTV * Kasy fiskalne sprzedaż, serwis * Instalacje elektryczne * Domofony (...)Terminale płatnicze,drukarki fiskalne
Ruda Śląska Gliwice Zabrze instalacje elektryczne,
serwis kasy fiskalne Ruda Śląska Gliwice Zabrze,
serwis naprawa domofony Ruda Śląska Gliwice Zabrze,
serwis RTV Ruda Śląska Gliwice Zabrze,
naprawa RTV Ruda Śląska Gliwice Zabrze,
instalatorstwo elektryczne Ruda Śląska Gliwice,
naprawa sprzętu RTV Ruda Śląska Gliwice Zabrze,
instalatorstwo elektryczne Zabrze,
naprawa kasy fiskalne Ruda Śląska Gliwice Zabrze,
sprzedaż kasy fiskalne Ruda Śląska Gliwice Zabrze,
podpisy elektroniczne Ruda Śląska Gliwice Zabrze,
drukarki fiskalne Ruda Śląska Gliwice Zabrze,
terminale płatnicze Ruda Śląska Gliwice Zabrze,
Elektronika- Usługi,
Elektronika- Handel,
« »


text:
Kirgistan
Kirgistan, Republika Kirgisko (kirg. KыprызcTaH, Kыprыз Pecпyблиkacы trl. a trb. Kyrgyzstan, Kyrgyz Respublikasy; rus. KыprызcTaH, Kыprызckaя Pecпyблиka trl. Kyrgyzstan, Kyrgyzskaja Respublika, trb. Kyrgyzstan, Kyrgyzskaja Rjespublika) – państwo we střodkowyj Azyji, grańica mo s Chinůma, Kazachstanym, Tadžykistanym a Ůzbekistanym. Ńy mo dostympu do mořa, a 93% jygo powjeřchńe zajmujům gůry, s kerych nojwyžšy je Ščyt Zwyćynstwa we paśmje Tjen-šan, wysoki na 7439 m n.p.m. Je sam tyž druge na śwjeće pod wzglyndym placu jeźoro gůrske, Issyk-Kul (6236 km², guymbokość do 669 m). Klimat sam je kůntynyntalny suchy, idźe trefić place kaj je wječno zmarzlina.
We gospodarce důminuje bauerstwo, uprawjano je źymja we dolinach. Do tygo wydobywo śe zuoto, żywe strzybło a urůn, guůwńy na eksport.


text:
Wetter in Ostrowiec SwietokrzyskiOpoczno Pionki Kozienice Barkowice Mokre Tomaszow Mazowiecki Warka Sandomierz Tarnobrzeg Puławy Dęblin Piotrkow Trybunalski
Wetter in Piotrkow TrybunalskiKraśnik Mielec Radomsko Stalowa Wola Skierniewice Żyrardów Piaseczno Bełchatów Grodzisk Mazowiecki Otwock Brwinów Pruszków Wlochy Piastow Lublin Lublin Radawiec Ursus Mokotow Łódź Pabianice Tarnów Ochota Zawiercie Debica Srodmiescie Warschau Myszków Wola Lubartow Bemowo Czestochowa (Tschenstochau)
Wetter in Czestochowa (Tschenstochau)Łowicz Swidnik Mińsk Mazowiecki Zholiborz Rembertow Wesola Olkusz Zgierz Bochnia Sochaczew Targowek Zabki Krakau Aleksandrow Lodzki Bialoleka Marki Łuków Wolomin Leczna Rzeszów Rzeszow-jasion Legionowo Ozorków Zduńska Wola Biłgoraj Dombrowa Skawina Nowy Dwor Mazowiecki
Wetter in Nowy Dwor MazowieckiChrzanów Siedlce Bedzin Jaworzno Czeladz Sosnowiec Siemianowice Śląskie
Wetter in Siemianowice ŚląskieMysłowice Jasło Sieradz Piekary Śląskie Kattowitz Wieluń Tarnowitz Lubliniec Krasnystaw Bytom Kutno Königshütte Gorlice Swietochlowice Neu Sandez Auschwitz Wyszków Ruda Śląska
Skarżysko-Kamienna ist eine Stadt in Polen in der Wojewodschaft Heiligkreuz.


text:
Strona główna Śląskie Dolnośląskie (47) Kujawsko-Pomorskie (11) Lubelskie (12) Lubuskie (7) Mazowieckie (68) Małopolskie (43) Opolskie (7) Podkarpackie (10) Podlaskie (5) Pomorskie (20) Warmińsko-Mazurskie (3) Wielkopolskie (40) Zachodniopomorskie (25) Łódzkie (13) Śląskie (52) Świętokrzyskie (3) Tarnowskie Góry Będzin Bielsko-Biała Brenna Bytom Chorzów Częstochowa Dąbrowa Górnicza Gliwice Katowice Krzepice Myszków Ornontowice Orzesze Poręba Pszczyna Racibórz Ruda Śląska Rybnik Siemianowice Śląskie Sosnowiec Tarnowskie Góry Wodzisław Śląski Zabrze | Search: Instalacje
Sort by
Filtered By
Related services


text:
W Bóščanskej gmejnje mějachmy minjene dny luby wopyt z čěskeje partnerskeje gmejny Srbsko, 35 kilometrow sewjerozapadnje Prahi. Njedźelu we wobłuku folklorneho festiwala běchu naši přećeljo do Chrósćic dojěli. Zhromadnje z nimi wobhladachmy sej swjedźenski ćah a galaprogram kulturnych skupin. Wječor dorosćeni domoj wotjědźechu, dźěći pak wostachu hišće něšto dnjow w swójbach we Łusču, Dobrošicach a Jaseńcy.
Čłonojo Brězowskeje Domowinskeje skupiny a dalši zajimcy su sej tele dny do Lubina wulećeli. Jězbu do městačka mjez hornimi a delnimi Błótami organizował je Wolfgang Kotisek, kiž bě tam swoje dźěćatstwo a čas młodosće přežiwił.
W Lubinje zhoni 40 wulětnikarjow tójšto zajimaweho wo bohatych stawiznach a kulturje města. Wone słušeše lěta 2014 k prěnim braniborskim komunam, kotrež so na zakładźe nowelěrowaneho serbskeho zakonja k serbskemu sydlenskemu rumej wuznachu.
Tak wopytachu Brězowčenjo měšćanski muzej a jeho woponowu žurlu, čołmikowachu po błótowskich groblach a wobjedowachu w hosćencu „Złoty law“, w kotrymž su znate serbske baje zwobraznjene. Na hrodowej kupje wobhladachu sej instalacije „aquamediale“, mjezynarodneho našočasneho wuměłstwoweho festiwala, kotryž wot lěta 2005 w Lubinje přewjeduja. Wolfgang Kotisek
Je z rjanej tradiciju, zo přewjeduje Budyski njewotwisny zwjazk seniorow kóžde lěto nalětni swjedźeń na ležownosći swojeho kluba na Löhrowej, lětsa mjeztym 25. raz. Předsydka Judith Mühldorfer z Hodźija wopytowarjow powita, mjez druhim 26čłonsku delegaciju z partnerskeho města Jabloneca nad Nisou.
Z Budyšina a wsow něhdyšeho Budyskeho wokrjesa bě 110 ludźi přišło, bywši předsyda zwjazka Ernst Brunner samo ze Sakskeje Šwicy. Swjedźeń wobrubichu Wulkodubrawscy muzikanća z přewažnje čěskej dujerskej hudźbu. Po wobjedźe, kotryž běchu na grilu spřihotowali, dachu so Češa do rejki. Jako jenički z němskeje/serbskeje strony zmužich so z nimi rejwać. Nadobo teptachu koło wokoło mnje. Jako chcych so do njeho sobu zarjadować, mje dalša žona do rejki přimny. Snano chcychu so mi na te wašnje dźakować, zo sym so jako jenički za jich blido sydnył a z nimi čěsce bjesadował.
W aprylu zahajichu šulerjo Kulowskeje wyšeje šule „Korla Awgust Kocor“ projekt na temu plasta. Mjez druhim su jedyn dźeń při Salowskej dróze a při Čornicy wotpadki zběrali. Minjeny tydźeń nětko dale na swojim projekće dźěłachu. Tak podaštej so 7. a 9. lětnik do recyclingoweho zawoda w Drobach blisko Minakała. Tam widźachu, kak plastowe wotpadki, zhromadźene w žołtych sudobjach domjacnosćow, sortěruja. W tym zwisku rozkładźechu šulerjam tohorunja kompostowanje biowotpadkow.
Dalšu formu wobdźěłanja wotpadkow dožiwichu wuknjacy we Łutach, hdźež wobhladachu sej spalernju wotpadkow. Projekt, kotryž su zhromadnje z Njeswačanskej přirodoškitnej staciju organizowali, bě połny wuspěch, dokelž móžachu sej šulerjo na te wašnje škit wobswěta lěpje wuwědomić. Achim Nowak
Kaž na mnohich dalšich městnach wotmě so zawčerawšim tež w Němcach Němski dźeń młynow, a to hižo 21. raz. Z njewěstym wuhladom na wjedro natwarichu čłonojo towarstwa stany a z dobrym wjedrom w 10 hodź. hosći witachu. Hižo při zahajenju běše nawal za wodźenja po młynje wulki. Wučerka Daniela Krügerowa hosćom jara nazornje techniku a stawizny młyna rozłoži. Mjeztym bě tež wulki nawal pola plahowarjow nuklow, kiž mějachu wustajeńcu swojich štyrinohatych lubuškow přihotowanu. Někotre zwěrjata sy w tomboli samo dobyć móhł. Němčanski dom žiwjenskeje pomocy demonstrowaše, kak so korbiki pletu a je tež předawaše. Tež hobbymolerka Wórša Walterowa wustaješe swoje wobrazy. Při stejnišću za třělenje bě zajim wulki. Mjeztym dachu sej hosćo šašliki a praženu kołbasu słodźeć.
Wosebje bohaty běše wuběr tykanca, tak zo po wobjedźe mnoho hosći na kofej přichwata. Mjeztym móžachu dźěći paslić a na ponijach Wojerowskeje dźěćaceje a młodźinskeje farmy jěchać. Čłonojo towarstwa běchu z wopytom přewšo spokojom. Achim Nowak
Kóždolětnje wuhotuje Smjerdźečanska LIPA dwě kubłanskej jězbje. Na lětušu prěnju poda so minjenu wutoru 40 wobdźělnikow do Sakskeje Šwicy, zo bychu so wěnowali stawiznam twjerdźizny Königstein. Hižo na tampuću běchu woni wo bicarnej rjanosći podłu Łobja fascinowani a zhonichu, zo znajemy pomjenowanje jónkrótneje rjaneje kónčiny jako Sakska Šwica hakle z 18. lětstotka. Tehdy staj šwicarskaj wuměłcaj, kotrejuž běchu na Drježdźansku wuměłsku akademiju powołali, kónčinu ze swojej domiznu přirunajo mjeztym wšěm znate pomjenowanje tworiłoj. Za čas nacionalsocializma pak njebě pomjenowanje němskeje krajiny jako „Šwica“ witane.
Muske spěwne towarstwo Hornja Hórka je swój lětuši dworowy koncert njedawno w tamnišej sportowni přewjedło. Na njón přichwata wjace hač sto lubowarjow chóroweje hudźby. Přeprosyli běchu sej muske spěwne towarstwo z Budestec. Chóraj stej swójski repertoire, ale tež cyły rjad spěwow zhromadnje přednjesłoj. Na keyboardźe přewodźał je muži Jan Chlebníček. Woni zawjeselichu připosłucharjow najprjedy z Hornjohórčanskej kaž tež z łužiskej hymnu. Mjez klasiskimi přinoškami běše spěw hońtwjerjow z opery Carla Marije von Webera a „Chór jatych“ z opery „Nabucco“ Guiseppy Verdija. Dale zanjesechu cuni spěw z luboznym tekstom „Ta róža“, štož honorowachu wopytowarjo z dołho trajacym přikleskom. W přestawce poskićichu žony spěwarjow samopječeny tykanc kaž tež kofej a dalše napoje.
Wjelelětna šulerska wuměna mjez Ralbičanskej wyšej šulu a šulerjemi z čěskeho Mělníka je nětko wo dalši kapitl bohatša. Póndźelu přijědźechu šulerjo z Mělníka do Budyšina. Jich přewodźeše mjez druhim Antonín Vlk, kiž je hižo wot spočatka wuměny pódla. Zhromadnje wobhladachu sej Budyšin a wopytachu Małowjelkowski prazwěrjenc. Wječor witachu Ralbičanscy šulerjo čěskich hosći z pisanym programom do Delan. Při wječeri so šulerjo mjez sobu bliže zeznachu. Zwiski pak běchu hižo do toho z listami nawjazali. Zhromadnu wječer zmóžnichu starši šulerjow 5. lětnika.
Nazajtra wulećachu sej hosćo na kulturnu kupu Einsiedel pola Zhorjelca, hdźež sej mjez druhim z podpěru pilnych pomocnikow kołbaski pražachu. Srjedu pobychu we Łazkowskim lěsu, a tam přewjedźechu wšelake domiznowědne akcije. Serbscy šulerjo pokazachu swojim přećelam Ralbicy a wopytachu z nimi Marijinu studničku w Róžeńće.
Hdyž přiroda wotuća a žorawje so nawróćeja, je nalěćo. Prěnje su so srjedź februara ze swojeho španiskeho zymskeho kwartěra do Hornjeje Łužicy wróćili. 21. februara sy mjez Radworjom a Łupoju dźesać tychle ptakow wobkedźbować móhł, nazajtra bě jich hižo wjace hač 20. Dny po tym běchu poriki na łukach při hatach blisko swojich hnězdow ze zašłych lět při tokanju widźeć. Hižo rano zahe sy jich na trompetu podobny zwuk słyšał. Žorawje wostawaja jako porik cyłe žiwjenje hromadźe. Wot kónca měrca wone swoje hnězda wobsadźeja a lahnyć započinaja. Potom je ćicho wokoło nich a wuhladaš jenož jednotliwe eksemplary abo młode poriki, kotrež njejsu splažnu zrałosć hišće docpěli.
28 hač do 31 dnjow staršej zwjetša dwě jejce lehnjetej a kónc apryla wuhladaš prěnje poriki z jednym abo dwěmaj młodźatomaj. Žorawje su jara kedźbliwe a spłóšiwe zwěrjata, kotrež hižo ćeknu, prjedy hač sy je wuhladał.
Budyšin (CRM/SN). Njeje dźě ničo wosebiteho, zo so w chronikach wo šerjenjach rozprawješe. Tola na Budyskim šerjenju (abo spektrumje), kiž wot hód 1683 hač do nazymy 1684 knjeni Evu Catharinu Keilpflug w domje na dźensnišej Małej Bratrowskej 5 nadběhowaše, je to kedźbyhódne, zo zjewi so pozdatnje jako „po serbsku zdrasćena žónska“ z běłym rubišćom wokoło hłowy. Dosć dokładnje rysowaše njedawno w Serbskim muzeju stawiznar Měrćin Brycka podawki, kotrež su we wjacorych chronikach wopisane. Šerjacej wosobje dźěše wo hódne pochowanje žony z mjenom Sabina Ruprecht(in), kotraž bu pječa w lěće 1631 wot Martina Kalmanna, wobydlerja domu na Bratrowskej 5, morjena. Njeje wšak při tym wěste, hač njejednaše so tu poprawom wo dopominanje na mór w horjeka mjenowanym lěće w měsće nad Sprjewju.


text:
Skond sie wzion szmaterlok?
Wynokwianie Kadłubka – czyńść 20.
Jak na wieczór furgo nom kole łokna i siado na gardinie trociniarka czerwica (jedyn cynt, doś wielko), kero mo take cićki i nazywo sie po łacinie Cossus cossus, to niy powjymy, że furgo szmaterlok, yno że mota. Chocioż mota to tyż jest szmaterlok, kery głównie loto w nocy. I tako jest rożnica pomjyndzy motom i szmaterlokym.
Mały konsek raju
Szmaterlok loto w dziyń, loto nad łonkami i kwjotkami. Loto do samego lotanio, bo tyż szmaterlok to jest dziwny stwor. Gryfne barwy mo na skrzidłach i żyje krotko. Kożdo pjykno rzecz ni mo dugigo życio na tym śwjecie. Ponboczek musioł stworzić – tam myśla – szmaterloka skiż yno jednyj rzeczy: żeby nom przipomnieć, że raj naprowda istnieje, że kajś jest świat szczyńśliwszy. Po grecku „dusza” i „szmaterloka” określoł tyn som wyraz: „psyche”. Bo ludzie downi wierzili, że szmaterloki to som dusze, kere żyjom wolno i mogom lekko uniyść sie po śmierci nad śwjatym.
Od szpetnego do gryfnego
W słowie „szmaterlok” widać, jak to dziwnie sie plotło w goodie na Ślonsku: kożdo kultura i kożda tradycja coś dowała swojigo. Ślonske słowo „szmaterlok” pochodzi od nimieckigo „der Schmetterling”. Ale niych ftoś powjy w Berlinie „szmaterlok”, żodyn go niy zrozumi. Niych ftoś powjy w Warszawie „szmaterlok”, tyż żodyn go niy zrozumi. Beztoż „szmaterlok” to jest jedne z nojbadzij ślonskich słow. I – musza dodać – słow nojgryfniejszych.
Pedzioł mi ftoś fest downo tymu: „Szmaterlok kojarzi mi sie ze szmatom, to ni ma dobre słowo, po polsku »motyl« brzmi ładniej”. A jo żech mu wtedy odpedzioł: „A czy wjysz, że polski słowo »motyl« zwjonzane jest z mjotym, czyli gównym, to znaczy po polsku kałem?” Dziwowoł sie i dziwowoł.
Szmaterlok od śmietonki
Coby jednak niy pedzieć nimiecki „Schmetterling” tyż mo pochodzyni słowiańskie, bo pochodzi od „Schmetten”, czyli łod śmietonki. Chyba cztyrysta lot tymu ludzie wierzili, że szmaterloki podjodajom i kradnom śmietonka abo masło ludziom (dejcie pozór na angielsko nazwa: „butterfly”).
Jak jest lato i hyca, szmaterloki furgjom nad gowami. Pamjyntejcie, że to mogom być dusze downych Ślonzokow, co przifurgli z nieba posuchać, czy jeszcze godomy po ślonsku. No i zoboczyć, jak sie sam momy w tych inkszych czasach.
Prof. Uś dr hab. Zbigniew Kadłubek – rezkiruje Katedrom Literatury Porównawczyj. Je filologiym klasycznym, eseistom i tłumaczym. Pisze tyż po naszymu, dejmy na to „Listy z Rzymu” abo „Promytyojs przibity”.


text:
Lipsk, Depsk, Drjenow. Zachadny pětk su študańce sorabistiki woglědali pó kólasu serbskim luźam w Depsku a Drjenowje.
Te študańce su byli tśo: Franz Deuse z Picnja (absolwent Dolnoserbskego gymnaziuma), Charlotte Kušcyc z Dešna a Maks Bagańc z Noweje Cale. Jich stej pśewóźowałej sobuźěłaśerja Instituta za sorabistiku w Lipsku Till Wojto a Liza Waltherowa. W redakciji Casnika jo na nich cakał spisaŕ toś tych smužkow.
Prědna stacija jo była w Depsku wu Šułśic. Šułśic Richard a jogo žeńska Anna (Matusch) stej gósćam wulicowałej něco wót swójogo žywjenja a góspodarjowanja. Wón jo wulicował mjazy drugim wót bombarděrowanja Chóśebuza, kótarež jo wiźeł z torma depšćańskeje cerkwje. Ako 18lětny młoźeńc jo wón 1945 wordował brany k źěłowej słužbje. Woglědarje su słyšali to tšojenje wót slědnych dnjow wójny a wót togo, kak jo naslědku njenaźejucy do wójnskeje pópajźi (Gefangenschaft) padnuł, źož jo w Georgiskej pěś dłujkich lět swójogo młodego žywjenja pśebył.


text:
Ślōnsk
Ślōnsk (śl-mjym.: Schläsing, pol.: Śląsk, niēm. Schlesien, czes. Slezsko, łac. Silesia)[1] – historyczno kraina położōno we Strzodkowyj Ojropie, na placu Polski, Czeskiēj Republiki i Niēmiec. Ślōnsk je we dorzyczu gōrnyj a strzodkowyj Ŏdry a poczōnkowygo biygu Wisły. Terozki skiż ŏdmiynnych geograficznych, historycznych, ekonōmicznych a etnicznych warunkōw, Ślōnsk tajluje siy na: Gōrny i Dolny.
Nojwjynkszům gōrůō Ślōnska je Śniēżka.
Treść
Geôgrafijo
Granice
Za piyrsze, krajym regiōnu bōł wodny tajlōng Gōrnyj Ŏdry. Poza Ślōnskiym rozlygowany bôł Bytōń, kery leżoł we dorzyczu Wisły (małopolski grōd). Ślōnsko-wielgopolsko granica bōła ŏznoczano ŏd lynije wodnygo tajlungu Ŏdry i Warty, a połedniowym krajym bōły gōrske wiyrchy. Podle kōncepcyje ruchu ludnośći rzykoma, do Ślōnska wrachowowała siy kłodzko ziēmia we dorzyczu Ŏdry. Nojstarszo granica Ślōnska a Łużyce biygła podle Łużyckij Nyse.
Na połedniowym wschodzie tradycyjnōm granicōm je rzyka Bioło (kraj miyndzy downymi diecezyjōma – wrocłowskōm i krakowskōm, choć ŏd 1179 roku do XV stolecio ziymie Ŏświēncimskiēgo Ksiōnżynstwa, Zatorskiēgo Ksiōnżynstwa a Siewierskiēgo Ksiōnżynstwa noleżały do ślōnskich Piastōw). Na połedniowym wschodzie kraj biygnie wiyrchōma Ślōnskigo Beskidu, jak: Klimczok, Kotorz, Malinowsko Skała, Baranio Gōra a Ŏchodzita. Na wyżce sztadōw Czechowicē-Dziedzicē, Pszczyna a Bieruń granicowōm rzykōm je Wisła (do ujścio Przēmsze), a potym Przymsza. We Gōrnoślōnskim Industryjnym Ŏkryngu krajym je Brynica.
We niymieckij tradycyji granice prowincyje Ślōnsk spamiyntane sōm jako tradycyjne kraje Ślōnska, przi czym wrachowujōm do niygo m.in. teryny rozlygowane na zachōd ŏuod Kwise, przi tym we polskij tradycyji na zachodzie to gynau Kwisa je krajym. Te porōżniynia dajōm baza na haja ŏ tyn kraj. Problym je tyż połedniowo granica Dolnēgo Ślōnska, kero biygnie wiyrchōma Sudetōw – podle niykerych kłodzko ziēmia je ŏsobnym historycznie placym.
Kultura
Litēratura
Jedna z nojstarszych ksiōng szkryflonych na Ślōnsku je ksiēnga hēnrykowsko. Je to stuzajtno ksiynga spisano po łacinie chrōnika ŏpactwa cystersōw we Hēnrykowiē we Dolnym Ślōnsku. Tajla piyrszo tyj ksiyngi ŏpisuje lota ŏd fōndacyje klasztoru we 1227 bez Hajnla Brodatygo do 1259, tajla drugo prowadzi historyjo ŏpactwa do 1310. Ksiynga zawiyro we zapiskach z 1270 zdaniy, o kerym siy godo, że je nojstarsze zaszkryflane we godce polskij, czeskij a ślōnskij (te godki bôły tedy blank na siy podane): ,,Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai" co je po ślōnsku:,,Dej, jo pobrusza, a ty pocziwej, a po polsku: ,,Daj, ja pomielę, a ty odpoczywaj.
Muzyka
Na Ślōnsku je sam 7 filharmonii, a dwie Akademie Muzyczne - we Katowicach a Wrocławie. Trza jeszcze pedzieć o ludziach, kerzy ta muzyka piszom. Nojbarzi znani we świēcie to: Grzegorz Gerwazy Gorczycki, Georg Philipp Tellemann, Edward Bogusławski, Jan Wincenty Hawel, Wojciech Kilar. Schlesisches Musikfest (ślōnske tumaczeniē:Ślōnski Muzyczny Fest) to fest kery ôdbywo siē ôde 1876 z pauzōm we lotach 1942-1996.
Ślōnsko kuchnia
Ślōnsko kuchnia je fest charakterystyczno, noleżi do kuchńi strzodkowoojropejskich, nale mogymy pedzieć, że w każdyj tajli Ślōnska warzi siē trocha inaczij. Bez wiela lot mioła ajnflusy ze polskom, mjymjeckom a czeskom, beztoż na cołkim Ślōnsku jodło niē je take some. Na Ślōnsku je wiela jodła kere nikaj indzij na zimji niē ma, nale nikere potrawy sōm take kej na terynach z kerych mioły ajnflus. Powszechnie uważo siē, iże nojczēnstszym ślōnskim jodłym sōm rolady wroz ze ślōnskimi kluskōma a modrōm kapustōm, zaś piērsze danie musi być nudelzupa.
Folklor
Ôblēczēnia ludowe
Ôblēczēnia ludowe Dolnēgo Ślōnska[2]:
- ôblēczēnie jelyniogōrske
- ôblēczēnie kaczawsko-nadŏbrzańske
- ôblēczēnie karkonoske
- ôblēczēnie kłodzke
- ôblēczēnie wołbrzyskie
- ôblēczēnie breslawskie
- ôblēczēnie głogowske (ôsobno zorta)
- ôblēczēnie z tyrynōw Nysy
Ôblēczēnia ludowe Gōrnēgo Ślōnska[2]:
- ôblēczēnie cieszyńske
- ôblēczēnie pszczyńske
- ôblēczēnie raciborske
- ôblēczēnie rozbarske (gōrzańske)
- ôblēczēnie Jackōw jabłōnkowskich
- ôblēczēnie Gōrali ślōnskich
- ôblēczēnie Lachōw ślōnskich
Tańce
Nojbarzij znane ślōnske tańce to: Trojak, Grozik, Ôwczarek, Diobōłek, Gołōmbek, Puszczany, Ôd buczku. Wielgo tukej je rola ZPiT "Śląsk" im. S. Hadyny, kery stoł siy nojwiynkszym i nojznońszym propagatorym ślōnskiyj kultury we Polsce i na świyciy.
Tradycyje
- Świynta: 4 grudnia je ôbchodzōne świēnto Barbory, patrōnki grubiorzōw, zaś 4 maja Dziēń św. Floriana - patrōna hutnikōw. Zauobycz te niy sōm wolne ôd roboty, zaczyno siy je ôd Mszy we kościele, niyskorzij je pochōd ze hutniczōm abo bergmańskōm ôrkestrōm a pod kōniec nojczynścij je robiōny fest.
- Na Ślōnsku ôbchodzi siy Abrahama - 50. geburstag
- Na Ślōnsku popularny je karciany szpil szkat.
- Popularno na Ślōnsku je tyż hodowla gołymbi (we gołymbiokach).
- Ślōnzoki niy ôbchodzōm imienin
Nauka a ôświata
Ze Ślŏnska je 17 ludzi, kerych ŏtrzymoło nadgroda Nobla, ze tygo dziesiynciu pochodziōło ze Breslawia:
- pisorze – Theodor Mommsen (1902), Gerhart Hauptmann (1912)
- fizyki – Otto Stern (1943), Phillip Lenard (1905), Max Born (1954), Maria Goeppert-Mayer (1963), Johannes Georg Bednorz (1987), Hans Georg Dehmelt (1989)
- chymiki – Eduard Buchner (1907), Fritz Haber (1918), Friedrich Bergius (1931), Kurt Alder (1950), Konrad Bloch (1964)
- dochtōry a biochymiki – Paul Ehrlich (1908), Gerhard Domagk (1939), Günter Blobel (1999)
- ekonōmista – Reinhard Selten (1994)
Bez lauryatōw nadgrody Nobla, wstrzōd Ślōnzokōw je tyż wiela inkszych naukowcōw, do bajszpila: Theodor Kaluza, Gregor Mendel, Fritz London, Maria Cunitz, Richard Courant, Carl Friedländer a Carl Wernicke.
Ôbejrzij tēż
Przipisy
- ↑ Mjano połaźi uod "ślyng" lub "ślymp", co uoznoczo wilgły abo podmokły plac
Marek Szołtysek: Ślonsk je piykny = Śląsk jest piękny = Silesia is beautiful = Schlesien ist wunderschön = Slezsko je krásné = La Slesia é bella = La Silésie est belle: Rybnik 2007: ISBN 978-8388966-21-7 ; zajta 44
- ↑ 2,0 2,1 Barbara Bazielich: Tradycyjne stroje dolnośląskie Wrocłow: Wydaw. Uniwersytetu Wrocławskiego, 1993. ISBN 83-229-0853-9.


text:
Mielecka Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Popowice, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Borek, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Rakowiec, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Kozanów, Wrocław, Różanka, Wrocław, Krzyki, Wrocław, Partynice, Wrocław, Fabryczna, Wrocław, Śródmieście, Wrocław, Ownia, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Muchobór Mały, Wrocław, Pracze Odrzańskie, Wrocław, Marszowice, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Gaj, Wrocław, Zacisze. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Park Stabłowicki, Karpacka, Eugeniusza Kwiatkowskiego, Lotnicza, Sernicka, Wyboista, Ignacego Chrzanowskiego, Tykocińska, Krystyny i Mariana Barskich, Adama Mickiewicza. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Mokronos Dolny, Wysoka, Ślęza, Zabrodzie, Radomierzyce.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Wucbnica słuša k 4. źěloju wuceńskeje a wuknjeńskeje serije Wuknjom serbski, Zwucujom serbski a Pórucenja. Wóna jo za wětšy źěl z teju wucbnicu a tym źěłowym zešywkom tematiski wótgłosowana. Wóna wobstoj ze slědujucych tematiskich kapitlow: Serbska ludowa kultura, Serbske nałogi w běgu lěta, W kuchni a domacnosći, Pśiroda a wobswět, Wšedne tšojeńka a dožywjenja, Serbske powěsći, Žywjenje a źěło tencas a źinsa, Z historije, Serbske wósobiny. Teksty teje zběrki su fakultatiwne pórucenje za wšakoraku rěcnu pótrjebu; wóni maju rozdźělny rěcny niwow a wšaki stopjeń śěžkosći. Pśidane su serbsko-nimske słowne lisćiny a dalšne słowne rozkładowanja w serbskej rěcy (imersiwnje). Ku kuždemu tekstoju su pokazki k móžnym nadawkam za wuknjecych abo k metodiskemu póstupowanju pódane. Zběrka njejo dla jeje wobšyrnosći za dopołne wótźěłanje myslona.


text:
Kościuszki Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Ratyń, Wrocław, Klecina, Wrocław, Świątniki, Wrocław, Jagodno, Wrocław, Krzyki, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Nowy Dwór, Wrocław, Ołtaszyn, Wrocław, Kleczków, Wrocław, Zakrzów, Wrocław, Pilczyce, Wrocław, Mokra, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Psie Pole, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Sępolno, Wrocław, Rędzin, Wrocław, Poświętne, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Pawłowice. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Liliowa, Boczna, Belgradzka, św. Anny, Jana Jerzego Urbańskiego, Kręta, Park Tarnogajski, Stanisława Hartmana, Społeczna, Zawierciańska. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wysoka, Radomierzyce, Radwanice, Mokry Dwór, Iwiny.


text:
Serbski muzej ma charakter narodneho muzeja ze zběrkami k stawiznam, ludowědźe, literaturje a tworjacemu wuměłstwu. Stajne kaž tež wosebite wustajeńcy, wjedźenja, přednoški.
Jeničke binacionalne dźiwadło Němskeje. Ze Serbskim ludowym dźiwadłom nasta 1948 prěnje powołanske jewišćo mjeńšiny. 1963 zjednoći so wone z lěta 1796 załoženym Budyskim Měšćanskim dźiwadłom k Němsko-Serbskemu ludowemu dźiwadłu, kotrež přećahny po wottorhanju prjedawšeho dźiwadłoweho domu při Lawskich hrjebjach 1975 do dźensnišeho twarjenja. Činohry w němčinje a serbšćinje (kotraž so simultanje přełožuje), hornjo- a delnjoserbske předstajenja zwonka domu w cyłej Łužicy. Wot 1996 tež wuspěšne předstajenja pod hołym njebjom jako Budyske lěćne dźiwadło na dworje hrodu Ortenburg. Přizamknjene je klankodźiwadło, kotrež němsko- a serbskorěčne hry pokazuje.
Wuznamny powołanski folklorny ansambl ze spartami orchester, chór a balet. Mnohe wukrajne turneje wjedźechu jón dotal do něhdźe 40 krajow. Přerěznje 210 předstajenjow lětnje, z nich někak połojca we Łužicy. Tradicionelne předstajenja kóždolětnje k Ptačemu kwasej a Zapustej. Wosebite programy k wulkozarjadowanjam a ludowym swjedźenjam z temami ze serbskich kulturnych stawiznow. Wjedźenja a wosebite předstajenja za turistiske skupiny su z přizjewjenjom móžne.


text:
Kristus nauczajůncy ze gůry
Uojczynasz (ze łaćiny, Pater Noster) je mjano krześćijańskigo poćyrza, kerům doł do poznańo Jezus ze Nazarytu podle relacyje Mateusza a Łukasza Wańelisty. Roztomajte istńijůnce wersyje rzykańo bjerům śe ze tygo, co sům jake porůżńyńo mjyndzy uobyma relacyjami wańelistůw. Tyż inksze wersyje sům używane uod krześćijańskich kośćołůw.
Uojczynasz je powożane jako spůlny krześćijański poćyrz bez mołwjyńy uo głůwnych zachach religijůw. Lo Katyjmusa Katolickigo Kośćoła je podsůmowańym krześćijańskich doktrynůw a mustrym rzykańo we zgodźe ze protestantůma a poćyrzym uodpedńim lo prawosławnych.
Trza wskozać, iże ńy mo uoficjalnygo tumaczyńo uojczynasz na ślůnsko godka.


text:
Ubuntu
Ubuntu jo dermotna distribucija Linuxa, kenž bazěrujo na distribuciji Debian a wužywa swójski grafiski pówjerch Unity. Wuwija se wót firmy Canonical pódpołdnjoafrikańskego pśedewześarja Marka Shuttlewortha. Mě distribucije jo słowo w afrikańskej rěcy zulu, źož wóznamjenijo "cłowjecnosć za drugich".
Prědne wudaśe systema jo było w oktoberje 2004. Pódla plana, nowa finalna wersija Ubuntu wuchada kužde połlěto. Numer wersije wobstoj z lěta a mjaseca wudaśa, na pśikład Ubuntu 13.10 jo wujšło w oktoberje 2013. Wersije Ubuntu maju teke kodowe mjenja, kótarež wobstoje z dweju słowowu, kótarejž zachopijotej se z tym samskim pismikom a pomjenjuju zwěrjeta: 13.10 jo "Saucy Salamander", to jo na engelski "njeplecny salamander".
Ubuntu słuša k nejpopularnjejšym distribucijam Linuxa za PC. Pó pódaśach wó woglědach na bokach załožby Wikimedia Foundation z oktobera 2013, mjazy distribucijami Linuxa, kenž jo se dało wopóznaś, Ubuntu jo był na prědnem městnje.[1]
Aby rozšyrjował Ubuntu, Canonical jo póbitował dermo CD z rozesłanim na ceły swět; w ten cas pó takej samej wašni jo se dało CD Kubuntu skazaś. Akcija jo se w aprylu 2011 zakóńcyła; něnto w wobchoźe na websedle Ubuntu dej se płaśiś za CD (sam system jo dermotny).
Wobraze .iso Ubuntu daju se wupaliś na CD abo DVD. Su to teke live-CD, to groni, wužywaŕ móžo zastartowaś Ubuntu z CD, bźez instalacije. Instalaciju systema dajo se zachopiś mjazy drugim z CD abo USB.
Warianty
Ubuntu za serwery jo Ubuntu Server, źož instalacija w normalnem modusu wótměwa se bźez grafiskego pówjercha. Canonical zaběra se teke ze systemom Ubuntu Phone, kenž jo planowany za mobilne telefony. Testowa wersija jo wujšła 17 oktobera zrazom z Ubuntu 13.10.
Mimo Ubuntu Canonical wuwijaju se distribucije, kenž źěle se software a systemowe źěłowe rědy z Ubuntu, ale wužywaju druge grafiske pówjerchy abo specifisku software. Su to mjazy drugim Kubuntu (KDE), Xubuntu (Xfce), Lubuntu (LXDE), Edubuntu (za šule).


text:
Madagaskar
Madagaskar (malg. Madagasikara, franc. Madagascar, ang. Madagascar; Republika Madagaskaru - Repoblikan'I Madagasikara, République de Madagascar, Republic of Madagascar) – państwo pouožůne na wyspje Madagaskar we zachodńij tajli Uoceanu Indyjskigo, kole pouedńowo-wschodńich wybřežy Afriki. Madagaskar je štwortům co do wjelgośći wyspům na śwjeće. Na Madagaskaře přewažo hodowla a pasterstwo, wystympuje tyž prymitywne bauerstwo, plantacyje roślin tropikalnych, eksploatacyjo drewna, zbjeractwo, myślistwo, a bauerstwo śrůdźymnůmorske. Wystympujům dwje strefy roślinne: na půunocy suche lasy podrůwńikowe, a we cyntrům a na pouedńu sawanny.


text:
- Katedra Etyki
- Katedra Etyki Szczegółowej
- Katedra Filozofii Kultury i Sztuki
- Katedra Filozofii Prawa i Praw Człowieka
- Katedra Filozofii Przyrody
- Katedra Filozofii Nauk Przyrodniczych
- Katedra Filozofii Religii
- Katedra Historii Filozofii Nowożytnej i Współczesnej
- Katedra Historii Filozofii Starożytnej i Średniowiecznej
- Katedra Historii Filozofii w Polsce
- Katedra Historii Kultury Intelektualnej
- Katedra Dialogu Kultur i Religii
- Katedra Logiki
- Katedra Metafizyki
- Katedra Metodologii Nauk
- Katedra Podstaw Informatyki
- Katedra Teorii Kultury i Sztuki
- Katedra Teorii Poznania
- Katedra Dialogu Religii i Alternatywnych Ruchów Religijnych
Ostatnia aktualizacja: 22.02.2017, godz. 03:37 - Andrzej Zykubek


text:
Fizyka
Fizyka (ze gr. φύσις physis - "natůra") – nauka uo przirodźe we nojszyrszym znoczyńu tygo słowa. Fizykery podszůkujům właśćiwośći a půmjany materje a energje a tyż uoddźoływańy mjyndzy uůnymi. Do uopisu zjawisk fizycznych używajům wjelgośći fizycznych, wyrażonych ze půmocům pojyńć matematycznych, takich kej liczba, wektor, tensor.
Fizyka je mogebne potajlować na fizyka tyjorytyczno a ekszperymentalno. Fizyka tyjorytyczno zajmuje śe uogůlńańim, a interpretowańym danych ekszperymentalnych. Fizyka ekszperymentalno zbjyro dane s ekszperymentůw, a weryfikuje tyjorje.


text:
Wetter in Piotrkow TrybunalskiThorn Skierniewice Lubon Posen Tomaszow Mazowiecki Kluczbork Oels Barkowice Mokre Sochaczew Rawicz Radomsko Wągrowiec Koscian Bromberg Bromberg Leszno Żyrardów Czestochowa (Tschenstochau)
Wetter in Czestochowa (Tschenstochau)Opoczno Breslau Plonsk Oława Grodzisk Mazowiecki Brieg Chelmno Wołów Lubliniec Brodnica Brwinów Oppeln Swiecie Nowy Dwor Mazowiecki
Wetter in Nowy Dwor MazowieckiPruszków Końskie Piastow Ursus Graudenz Bemowo Groß Strehlitz Wlochy Myszków Glogau Ochota Lüben Wola Bialoleka Zholiborz Legionowo Piaseczno Ciechanów Warschau Srodmiescie Piła Mokotow Mława Polkowice Targowek Działdowo Tarnowitz Zabki Marki Zawiercie Rembertow Piekary Śląskie Liegnitz Kedzierzyn-Kozle Warka Bytom Wesola Neisse Zabrze Otwock
Turek [ˈturɛk] (deutsch Turek) ist eine Stadt in Polen in der Woiwodschaft Großpolen. Sie befindet sich zwischen Konin und Kalisz.


text:
Snycerska Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Zalesie, Wrocław, Śródmieście, Wrocław, Widawa, Wrocław, Brochów, Wrocław, Partynice, Wrocław, Kuźniki, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Krzyki, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Mokra, Wrocław, Klecina, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Strachocin, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Gaj, Wrocław, Pilczyce, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Stabłowice. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Warciańska, Józefa Marii Hoene-Wrońskiego, Wojciecha Bogusławskiego, Szpacza, Serowarska, Jana Skrzetuskiego, Pachnąca, Karola Olszewskiego, Kaszubska, Samotna. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Krępice, Samotwór, Wilkszyn, Gałów, Lutynia.


text:
Mortwa holčka
Jako Mortwa holčka woznamjenja so městno při puću z Konjec do Koćiny, na kotrymž bu za čas Třicećilětneje wójny zamordowana jako druška zdrasćena holca Marija, jenička dźowka Konječanskeho korčmarja Jakuba Šołty. Po legendźe nadpadny ju paduch dla jeje družčeje šnóry a pjenjez. Jako so jemu njeporadźi, šnóru wotewzać, wotruba holčce hłowu.
Konječanski wučer Jan Šołta, kotryž 1838 zemrě, postaji k česći holcy na městnje njeskutka drjewjany stołp z napismom „Ke kmótře wuzwolena, sym tu morjena“. W lěće 1894 nastaji so dźensniši kamjentny stołp.
Wot 1815 do 1945 běžeše někotre metry južnje stołpa krajna hranica mjez Sakskej a Pruskej.
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Susanne Hose: Die Sage vom „toten Mädchen“. W ts.: Erzählen über Krabat. Märchen, Mythos und Magie. Lusatia Verlag, Bautzen 2013.


text:
Bałkańska Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Widawa, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Gaj, Wrocław, Fabryczna, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Południe, Wrocław, Nowy Dwór, Wrocław, Klecina, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Kleczków, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Swojczyce, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Popowice, Wrocław, Rędzin, Wrocław, Kozanów, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Bierdzany, Wrocław, Zalesie. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Krzyżanowice, Psary, Szymanów, Kryniczno, Ramiszów.


text:
Podobne artykuły
-
LIGA OKRĘGOWA
GW Katowice
Grupa I Górnik Brzeszcze - Inkom Pszczyna 2:0 (1:0), Kontakt Czechowice - Górnik Jaworzno 1:3, Walcownia Czechowice - GKS II Katowice 1:1 (1:3), Sokół Wola - LKS Bestwina 2:2 (1:0), Iskra Pszczyna -
-
LIGA OKRĘGOWA
GW Katowice
Grupa I Walcownia Czechowice - Instal Katowice 2:2, Inkom Pszczyna - Górnik MK II Katowice 1:1, Kontakt Czechowice - Sokół Wola 2:2, Górnik Brzeszcze - Iskra Pszczyna 3:2, Górnik Jaworzno - Polonia Ł
-
LIGA OKRĘGOWA
GW Katowice
Grupa I Iskra Pszczyna - Inkom Pszczyna 0:0, Polonia Łaziska - Sokół Wola 1:1, Wawel Wirek - Instal Katowice 2:1, Zgoda Bielszowice - Walcownia Czechowice 2:1 (2:1), Naprzód Lipiny - Kontakt Czechowi


text:
Busowe njezbožo na awtodróze A 9 z 18 mortwymi je dalšu, derje znatu diskusiju zbudźiło, ludźi, kotřiž při njezbožach sutaja a wobchad haća, čućiwišo chłostać. Redaktorojo SN su so někotrych Serbow za jich měnjenjom prašeli.
Andrea Šmitowa, jednaćelka Radworskeho Šmitec wozydłownistwa: Mam wyše pokuty tym, kotřiž na njezboža sutaja a wobchad haća, za prawe. Wosebje dyrbjeli tych pochłostać, kotřiž wuchowansku šćežku njewutworja. Runje ći maja sej wopačne postupowanje wuwědomić. Tomu móhło sylniše pochłostanje dopomhać. Wěm pak tež, zo hladaja ludźo z refleksa na njezboža.
Měrko Domaška, předsyda zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe: Mam krućiše chłostanje za prawe, dokelž tajcy ludźo wohnjowych wobornikow, wuchowanskich sanitetarjow, lěkarjow a dalšich pomocnikow poćežuja. Sym časćišo na awtodróze A 4 po puću. Njewutworja-li šoferojo porjadnu wuchowansku hasku, je ćežko k městnu njezboža dojěć. Sym zasadnje za to, přihladowarjow při njezbožach čućiwje chłostać a jim jězbnu dowolnosć sćazać. Tež chłostanje z jastwom njeměło tabu być.
Z wjetšinu 393 z cyłkownje 623 hłosow je zwjazkowy sejm minjeny pjatk „mandźelstwo za wšitkich“ schwalił. Wjacori politikarjo maja kročel za historiski rozsud. Redaktorojo našeho wječornika chcychu wědźeć, kak Serbja wo „mandźelstwje za wšitkich“ mysla, a su so trochu naprašowali.
Marcela Wowčerjowa z Radworja: Akceptuju, zo staj muž z mužom abo žona ze žonu hromadźe žiwaj. Nimam pak za prawe, to na samsnu runinu stajić kaž mandźelstwo mjez mužom a žonu. Z tym, zo móža tajke mandźelstwa nětko tež dźěći połnje adoptować, mam brjušebolenje. Wšako njeje hišće wědomostnje přepruwowane, kak so to na wuwiće dźěći wuskutkuje.
Eduard Luhmann ze Smjerdźaceje: Měnju, zo mamy w tymle kraju zawěrno hinaše problemy, kotrež měli nuznišo rozrisać. Wuchadźam z toho, zo Zwjazkowe wustawowe sudnistwo rozsud parlamenta jako njeprawniski zastopnjuje. A kusk žortnje so tež prašam, štó ha nětko na kotry nuznik póńdźe. Bě tola tež do toho móžno, zo staj/stej mužej/žonje hromadźe. Dwěluju na tym, zo je za to někajki zakoń trěbny.
Měrćin Wjenk z Drježdźan piše:
W swojim komentarje w rubrice „Mój wid“ (wudaće SN 28. junija) je Marko Wjeńka argumentował, zo diskusija wo mandźelstwje za wšěch jenož mało ludźi potrjechi a zo bychu dyrbjeli před zwjazkowymi wólbami wo po jeho měnjenju wažnišich temach rěčeć. Tutej argumentaciji chcu někotre mysle napřećo stajić:
Sprěnja: Je woprawdźe tomu tak, zo tuchwilna diskusija zajim zjawnosće do wólbow přejara wjaza? Myslu sej, zo je tola skerje tak, zo chcychu Zeleni a SPD z tutej temu do wólbneho boja hić, to woznamjenja, zo by nas wona hač do septembra přeco zaso chcyjo nochcyjo medialnje zaběrała. Z tym zo zapósłancy hižo dźensa wothłosuja a wo temje rozsudźa, je wona najprjedy jónu z blida – po jenož jednym tydźenju horceje diskusije. Snano pak je tež wothłós prosće pokazka na to, zo je tema mnohim ludźom po wšěm zdaću tola chětro wažna.
XII. mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica 2017“ je nimo. Štož wostawa, je tójšto rjanych dožiwjenjow. Serbske Nowiny su so někotrych wopytowarjow festiwala prašeli, što bě za nich to najrjeńše na swjatku.
Farar Měrćin Deleńk z Chrósćic: Festiwal bě za mnje přemóžaca pokazka zhromadnosće ludow najwšelakorišich narodow. Tu je so wujewiło, zo móža ludźo zhromadnje w měrje a pokoju žiwi być. Na wšěch dnjach su so wukrajne cyłki z našimi serbskimi zabawjeli a njedźelu z nimi hromadźe tež Boha Knjeza na Božej mši chwalili. Jara wažu sej dźěło wšěch tych, kotřiž za kulisami festiwala skutkuja a tak k jeho poradźenju přinošuja. Jim zapłać Bóh.
Jan Wjenk z Wotrowa piše: Na přihotach a wonkownym wuhotowanju ryzy serbskeho kwasa Sofije Wróblec a Mariana Wjenka z Wotrowa sobotu, 10. junija, ale tež druhich swjedźenjow mam za wažne, tež jónu wutrobny dźak a zapłać Bóh Monice Cyžowej wuprajić, kotraž fundus serbskeje drasty w Róžeńće z wulkej prócu wěcywustojnje wudźeržuje a dźerži. Někotružkuli žonu a holcu je wona hižo fachowsce poradźowała a pomhała dostojnosć narodneje drasty z wobsahom jednotliwych dźělow hromadu zestajeć, ju wotpowědnje poručić a wupomhać. Naše byće a traće njesmě so na žadyn pad pozhubić. Narodnosć a nabožnosć słušatej hromadźe.
Jurij Łušćanski z Budyšina přispomnja: W rańšim magacinje ARD pokazachu minjeny pjatk přinošk wo štwórtkownym swjedźenju Božeho ćěła w Chrósćicach. Předstajichu swójbu Tadeja Cyža, wosebje družku Paulinu. Přinošk Olenki Pilz wusyłachu w rjedźe sćelaka „Woran glaubst Du?“ Kaž redaktorka zwěsći, bě jej cuzy nabožny swět dožiwiła, a skónči reportažu z prašenjom: „Što wěrju ja?“
Serbski folklorny ansambl Wudwor wjeseli so nad kóždym rejwarjom/rejwarku, kotryž/kotraž so ćělesu přidruži. Alfons Wićaz je so někotrych młodych sobuskutkowacych prašał, što so jim lubi a na čo so hižo wjesela.
Bernadet Zahrodnikec z Jaseńcy: Mi so w skupinje wosebje tež zhromadnosć lubi. Tohodla so na kóždu probu wjeselu. Sym na naš wustup na folklornym festiwalu jara wćipna. Chcemy tam jara derje wobstać. A runje tak wćipna sym na wukrajnych hosći, na rejwarki a rejwarjow. Najrjeńša a najzajimawša za mnje je naša „Burska reja“, dokelž je temperamentna.
Pawoł Haška ze Serbskich Pazlic: W dorostowej skupinje smy ze mnu sedmjo ze 7. lětnika na Budyskim Serbskim gymnaziju. Skutkuju wot lońšeho decembra sobu. Tule sobu rejwać mi wulke wjeselo wobradźa. Proby so mi lubja. A rjenje bě w treningowymaj lěhwomaj. Pomhamy sej mjez sobu. Dyrbimy pak na probach hišće disciplinowaniši być.
Drježdźany (ML/SN). „Fotografija je sej přiběrajcy wšědny dźeń serbskeje wjesneje ludnosće zdobyła, na přikład jako foto wo kwasu, swójbje abo jako dopomnjenka na wojersku słužbu. Na zbožo, hewak njebychu mnohe fota nastali, kotrež su zapřijate do wot Jürgena Maćija wudateho zwjazka ‚Wotmolowane – Historiske fotografije serbskeje Hornjeje Łužicy‘. K tam přiwzatym wobrazam słuša dopomnjenske foto wo wopyće serbskich reprezentantow 1889 na sakskim kralowskim dworje na 800. jubileju rodu Wettinow.“ Takle wopisuje Christian Ruf w nimale cyłostronskim přinošku „Kusk zadźeržaneho časa“ dźenika Dresdner Neueste Nachrichten nowostku Ludoweho nakładnistwa Domowina.
Dmitrij Kapitelman, němskorěčny spisowaćel, žurnalist a hudźbnik, běše jako dźěćo židowskeje swójby do Němskeje přišoł. Na štyri njedźele přesydli so wón z Berlina-Neuköllna do Budyšina. Za nowinu Die Zeit spisa w tym času kolumnu „Unter Deutschen“, w kotrejž tematizuje zadźěwki integracije. W 10. slědźe wozjewi renoměrowana nowina reportažu „W patchworkowym Božim domje dožiwjam nana Sćapana połneho přećiwkow“.
Tři rysowanki tworja horni ramik přinoška: Tachantska cyrkej pozběhuje so nad domami a wěžemi k pomróčenemu njebju, srjedźa zwobraznja moderny wuměłc wupřestrětu ruku a pódla steji katolski tachantski farar, dekan a prelat za wołtarjom simultaneje cyrkwje.
Lipsk (ML/SN). „Wulka próca tči za wustajeńcu. Wysoko hódnoći wona kulturne herbstwo, zbudźa hordosć na serbskich prjedownikow we Łužicy a dopokazuje jednotu mjez rěču a wěru. Muzejownica Andrea Pawlikowa k tomu rjekny: ,Bjez wěry njebychu mnohe tradicije byli. Wustajeńca je dźěl cyłkowneho projekta Wobliča reformacije w Hornjej Łužicy, Čěskej a Šleskej.‘“ Takle piše Andreas Kirschke w tydźeniku Ewangelsko-lutherskeje krajneje cyrkwje Sakska Der Sonntag pod nadpismom „Reformacija po serbskim“ wo nowej wosebitej wustajeńcy Budyskeho Serbskeho muzeja „Pjeć lětstotkow – Serbja a reformacija“.
Sieghard Kozel ze Stróže piše ze swojeho dowola wo dožiwjenjach na kromje wjerška G 7:
Sicilska bě minjeny kónc tydźenja hosćićelka wjerškoweho zetkanja statow G 7. Smědźach tole jako „wočiswědk“ sobu dožiwić. Wočakowanja na podawk njeběchu hižo wulke, a wuslědki wostachu daloko pod nimi. Nawal kołowokoło tohole zetkanja sebjewuzwolenych najsylnišich sydom statow swěta pak bě enormny. Hdźežkuli sy był, wšudźe bě sćin podawka pytnyć. Nowina La Sicilia we wosebitym wudaću wulce wozjewi „G7 Taormina – kupa drje je centrum swěta“.
Na zwonkownosćach njeje pobrachowało. Taormina, městačko z 11 000 wobydlerjemi na wyšinje horin Peloritani, je mjez turistami jara woblubowane. Tež ja sej rady tam dojědu, sym-li na Sicilskej. Naraz pak bě wšo hinak. Hižo na lětanišću Catania mjerwješe so z wojakami. Dróha do bliskeho předměstačka Letojanni bě zdźěla zaraćena a wobsadźena z wojakami w połnym wuhotowanju a z mašinowymi třělbami. W hotelu Antares-Olimpia bě dohromady 600 policistow a wohnjowych wobornikow. Dwaj dnjej bě pobrjóžna dróha zjawnosći zakazane pasmo – kaž oficialnje wozjewichu.


text:
Gwara
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
Cieplutki letni słonecko przygrzywało tego roku co cud. Łozgrzote jego ciepłym Beskidowe pasionki woniały maciyrzonkom i suchym siankiym co go niedowno chłopcyska łokosili . Zacon sie teroz nojweselsy cas dlo młodyk . Bo to w tyn cos kie sie już po wsiak łodrobili śli na łonki , coby swoje leśne polanki co ik dziadowie z lasa pazurami wydarli piyknie łokosić po grabić i do sopek uciś bo w tyn cos kozdy mioł na łonce takom sopecke co do ni siano dawoł a pote tez tam z krowami stoli kie sie łotawa chynyła coby piyknie wypaś .
A powiym wom ze było tyk sopek nojwiyncyj na Polynicy w Suchej i łod Ciyncijski strony zaś na Magorze . Wiadome było ze kie przydzie tyn cas łonkowego kosynio a pote pasiynio i pilnowanio bydła to wyndzie do tyk sałasow tela parobeckow a tela dziywek ze jeno giełceć bydzie łod wyskanio a nawoływanio sie z jednej polany na drugom . I tak tes było tego roku .
Na polynicy wiadome było ze sie na kludzom Żabnicanie a zaś na Magore Ciyncinianie ,Bystrzanie i ludzie z Brzuśnika . Ni mieli uni sie łokazyje kie indzi spotykaj ba jak przyseł tyn cas to sie przy swoi ciynzki robocie ześli.
I tak juz jedyn z drugim młody ino sie z mrugali i zaroz septaj zacnom .
Juz dziywki niby ze to grabiom a poziyrajom na chłopcow coz uni to ta telo urodzajom. Nogle chłopcyska sie łoześli a jedyn polecioł z Magory chłodnickiym kasik ku Jabranowie. O cho już ta i młodzi i starzy wiedzieli co sie sykuje. Już sie bestyje zesły! Mrucała pod nosym staro ciotka. Ino muzyka i muzyka a tajcowni w głowie ! Pierojski weredy ! Dochynyła zaroz staro Durajka z Brzuśnika. Stary Morcin Kupcok z Ciynciny co po siano wołami przyjechoł kłod do drabin a pod wonsym sie ino uśmiychoł na babski mrucyni a ze znany był z wesołości zaroz przycion Marysi Durajce. Maryś ! Nie pamiynto woł jak cielynciym był ! Tyś sie mało na skokała ?? Mało ześ sie nie łozpukła casym a teroz na młodyk wyrcys ! Jo to byk som poseł ku tej muzyce ale mnie staro nie puści !
Baby ino cosik po drwiły na Kupcokowe docinki a un sie śmioł i ciesył ze mu to śpas wysed i sie udało babom docionć . Tymcasym zanim uni przy sianie robili wrocił sie parobecek co go posłali chłopcy na Polynice. Wnet go syćka łokronzyli a un łopowiadoł cosik zdysanym głosym a rynkami przy tym łozmachowoł . Jak wartko przylecioł tak sie tez wartko łoześli i kozdy poseł ku robocie ale juz teraz nie było nic w głowie ino ze dziś bydzie muzyka na Polynicy grała . Dziywcynta juz kupeckami sie zbiyrały i urodzały jako tez to bydzie a ktoz ta bydzie groł a jacy tez ta chłopcy przydom . I kie przyseł wiecor rusyli syćka wroz znajomom drogom bez Matlokowke ku Żabnicki stronie… Kie juz dośli na polane co jom nazywali Spolno słychno było ze na Polynicy juz wesoło. Ktorosik z Ciyncinianek za wyskała a tam juz kasik z niźni polany łodpowiedziała dziywka ze Żabnice. Łodbił sie głos łod Romanki i lecioł na zod ku Jabranowie. Juz zaś kasik łod Płonego zawysko dziywce a na Bucynce mu łodpowiy. Nogle z pod wiyrchu Romanki ze Stopkowej hole za dudniała grubym głosym trombita pastyrsko. To juhasi ze Stopkowej znać dawali ze juz ło syćkim wiedzom co sie kany bydzie robić. I tak sie całom drogom nawoływali coby kozdy młody wiedzioł ze dziś bydzie wesołoś do rania. Kie juz dośli to na środku polany na rowninie polił sie łogiyj a przy łogniu kupa ludzi i wesołe łopowiadani. Ksiynżyc wykuloł sie z nad Pawlusi hole i mdłym ale przyjymnym światłym łoświetloł swiat. Kasik łod Ciyncijski strony doleciała niewyraźno muzyka i śpiewani. Coroz blizyj i blizyj i za walnom chwile dało sie juz usłysej znajomo melodyje i słowa . Świyć miesioncku świyć na niebie ale wysoko bo jo ide do swej lubej bardzo daleko…
To seł Józek z Jabranowa z heligonkom ku muzyce . Zaś łod niźni Polynice słychaj juz było nute Barabskom . To Żabnicanie podchodzili ku polanie grajyncy na dwie heligonki…
I wte sie dopiyro zacyno ! Kie nie pociągnom chłopcyska na trzy harmunije!!Posuły sie z pod wartkik palcow dziki polki i Żabnicko nita ! Kie chłopcy nie porwiom dziywek do łobyrtek to jaze trowa z pod kiyrpiec fyrcała . A juz co jedyn w tojcu przystanie , przyśpiywo i zaś do łobyrtki ! Ludzi wela łognia coroz wiyncyj .Jedni tajcujom ,drudzy łopowiadajom co kany nowiny uswychali. Inni zaś jesce cosik kasik do lampek nalywajom a co przechylom to do trowy łotrzepiom. Miesioncek po niebie wyndruje i zdo sie ze sie przypatruje tej wesołej górolski gromadzie. Juhasi ło syrokik plecak w cornyk łod dymu kosulak stoli juz tez wela łognia a dziywki sie im przypatrywały a śmiałości ku nim ni miały bo godali ło nik ze dzikuse. Ale nie bójcie sie ! Zagrzoła sie krew to i śmiałoś przysła ! I juz syćka ze syćkimi tajcowali .
I tak to grała muzyka na Polynicy. Ksiynżyc co go to tez chłopcy kawalerskim słojcym nazywali schowoł sie juz kasik za gronicki. Zornicka zacyna sie pokazowaj nad Matlokowkom a piyrse ptoski zacyny z cicha popiskowaj, kie sie łostatni tanecniki z polany łozchodzili. Niejedyn przyseł na swoje hyza to juz babka godzinki śpiywali. Na nic nie patrzyncy bechnoł z mordowany na kolana wela babki i śpiywoł .Kiedy ranne wstajom zorze ! Ktorymu sie ta udało z drzymnyj to jego scynści a ktorymu niy to sie łod rana koło bydła i po niwkak plontoł jako ćma i ka siod tam mu głowa leciała jak chłorej kurze . Juhasi ledwo przyśli juz baca do dojynio ścigoł a pote z łowcami w hol . Ale uni se ta w słonecku po borownikak poradzili spoconć. Tak to widzicie bywało downi kie jesce w sercak młodyk góroli było tela wesołości co sie wylywała jak potok przy roztopak na ty beskidzki cudne polany a teroz cichućko. Jeno wiater po Polynicy gro na staryk strzechak i ksiynżyc poziyro ze smutkiym i zdo sie ze popłakuje za tym co downo minyło…
Harnaś
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- Pawel
-
Palica – laska, która zastąpiła ciupagę
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- mikem7682@yahoo.com
-
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- Pawel
-
Coś dla znających i piszących gwarą.
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
Kie przysła sobota a ześli sie ka w barze abo przy jakim sklepie na piwo to sło sie nie roz uśmioj jak zacyni godaj mindzy sobom. A jak sie ta trefiło mindzy nimi jesce ze dwok handlyrzy to juz po poru piwak zacynoł sie podnosić gwar i przekwalowani sie ktory koj lepsy i ktory mocniyjsy.Łopowiadały ty chłopy ło swoi ciynski robocie i ło tym co ka ktory w lesie przezył. Jedyn godo-Ej chłopy na moigo konia to tu we wsi nima,jo pełny woz kopalniokow nakładuje woz zahamuje i lyce moge chynyć... Na słowo idzie i nawet do piekła zjade.Inny zaś- E tam godos moj koj to jes pasiacki !! Przysiągany !! Jak cały woz ku chałpie wieze i moge w przykrej kympce pod ficojkom stanyj, to piwo wypijym a un ani cyntla nie popuści,taki sprawiedliwe kojsko.Inny zaś godo - Chłopy ale tak jak moj koj w lesie chłodzi to zodyn. Na pysku bestyjo twardy ale byg go ani za jednego nie zmiynił. Pod magorom drzewo zapne lyce chyne i jeno mućkne .Idzie ze na dziwy i na dole juz na mnie na skłodak ceko-A inny juz sie z niego śmieje - Ty jonek to dobre ze se jesce łajcucha som łod kopalnika nie łodpino.I juz sie zacynały przegadywki - Ty sie Franuś nie śmiyj bo ludzie godali ze twoj koj sie do żądkow nie godzi i ani w łopsypoku ani w lynijożu chłodzić nie umiy bo tak samo syroko nogami chłodzi jak twoja baba.
I tak łod słowa do słowa zacynali sie wygadowaj a i do bidki przychodziło jak sie cupryna zagrzoła. A nie dej Boze zeby sie ta ktory ze śkapom zaplątoł. To juz mu do zybow patrzeli na ktorym jes roku. Jedyn godo-Na moje łoko bydzie na dziesiontym. Zaś nastypny tyś głupi na tym sie nie wysnos bo to wrześniok!! I juz zwada kiela un bedzie mioł rokow. A za kwile juz zapinajom do wozu i kcom ciongi sprawdzaj. Zaś gazda kwoli konia jako moze chłodź by nojwiynksy gid był to tyn go pod niebo wynosi. Ze niby dobry, nie uzre,noge do kucio piyrsorzydnie trzymie,a spokojny taki ze spaj pod nim mozna,a dzieci to popod niego chodzom i ani nogom nie rusy. Zaś mu inny godo-Idze ty bestyjo ! Nie kwol tela! Bo jo swysoł ze to psuj ,i do chomontu bije. I zaś zwada. I miyniaj kcom. Jedyn godo-Jo ci moge moigo daj na probe, to uwidzis co to koj!! Ino zaś byk musioł do lasa nie jechaj bo cos tym twoim śkubacym uwieze.I tak ześ nie usłysoł nic innego po kiela sie nie łoześli z kupy bo kozdy mioł lepsego łod drugigo i nie popuścił.
Nojcynści taki zjazdy bywały ,jak chłopy woziły drzewo na składnice do gorki bo pragow nie było ba konickami wozili. Taki konicek to dlo furmana był jak rodzina. I bywało ze furmon to bardzi konia sanowoł jako baby. Ujek moj roz na niwke przyjechoł zeby siano zwiyź przyjechoł popatrzoł i godo tak do swoi baby - Na roz tego nie wezne a dwa razy konia gnoł teli kyns na łonke nie bydym to se to weź zwlyc w pławtak, nady z gory ci to leko pujdzie.I pojechoł w pustyk drabinak ku chałpie. Kupa z tego było śmiychu ale to prowda była , bo un tak konia sanowoł lepi kie babe.
I taki był tyn furmajski chlyb, ciynzki ale miłowały sie w tej robocie całe pokolynia. I do siela som tacy co poza koniami świata nie widzom. Nieroz sie u narzykali, ze tu go do łopinki wziyno a zaś tam na przewiasie chyciło. Zaś ka indzi konia na potoki wtarasiło pasioki wyzwijało ze jaze kojsko tchu ni mogło chycij,jaze pasioki toporym musioł przerobaj zeby koj tchu chycił. Narzykali ale do puźnej starości do lasa jeździli i az miło było psuchaj tego wiokanio co sie nieroz niesło po wiyrchak.
Ponoć nojlepse konie za downa mieli Żabnicanie. A było tam tyk furmanow kupe. Z jednego takigo Kupcoka to sie śmioli, ze jego koj to som do gronia z gnojym jeździ ,na niwce sonki wywroci i ku kidacom na zod jedzie. Taki to były historyje a i fantazje furmajski a jo jako zek zapamiyntoł a i łod starsyk usfysoł tak zek wom to po kroku łopisoł :)
Pozdrowiom
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
- Szczegóły
- Jasiek
-
Dziadek roz namyśloł przybrać Janikca ze sobom ku łoraniu w pole. W chałpie nie było komu daj na niego pozor bo łojcowie pojechali z babkom do powiatu a wiynkse dziecyska poślosowały do skoły . Dziadek pocynć na woz słozył, do futraśki łowsa nasuł , babka im rano naryktowała jakomsik śwacyne no i zabrali się rafiokym jechaj po borach do Brejkowa. Ino ujechali kawołek łod chyzow to dziadek dopatrzoł ze Gniadkowi bo tak sie ik koj nazywoł, podkowa uleciała na co się zatrzymali u kowola. Dziadek Gniadka wyprzągnoł, rafiok na drodze kole kowola łostawił Janickowi pod łopieke i poseł podkuć konia. Zakim poseł to Janickowi pedzioł ze wnet przidzie i coby z rafioka ani nie ślazowoł. Janicek ceko , ceko, a ło dziadku ani słychu ani dychu, za to sie do rafioka przikludził piesek nojprzod jeden pote drugi i trzeci … i tak się ty pieski łamuzgały i śkucały co się Janickowi ik zrobiło zol no i torbe ze śwacynom łozwionzoł. Chynoł im kawołek spyrki, co była miyndzy skibkami chleba a wkole wozu sie ino zawarziło. Dziadek nie przichodził a kundli kole rafioka nazganiało sie moze i z dziesiynć. Janicek się im dziwował i spyrke ze wsytkik skibek wyfutrowoł. Jak juz nic nie było to chynoł im chleba ale une sie chleba nie celiły ze koncu się zabrały i poleciały dalij wsiom. Dziadek się tam u kowola walnie zbawił, nale po jakisik godzinie weselsy niźli posed, z podkutym koniym przised. Przypion konia do wozu, pokwolił Janicka ze rafioka tak piyknie przipilnowoł no i wio dalij.
Jadom, jadom rafiokym na kamiyniak tyrpie to se Janicek na futraście z łowsym siadnoł i mu było miynko. Dopatrzoł tez ze futraśka mo takom dziurke i jak ino wozkym na kamieniu chynie to się ta śnij krapke łowsa usuje to zaś Janicek nogom miyndzy deski w skrzyni i tak się mu to widziało ze se znacy droge bez wieś.
Kie dojechali na pole dziadek Janicka poucył hetta,cija,wio, lyce i bat z lyski do ręki doł i tak mu piyrsy roz w zyciu mioł Gniadka zapoganiać. Sło im walnie koj był stary i usłuchliwy ze nim dziadek i samymu łorowoł. Nale Janicka z lycami i z tom lyskom to tak jaby go na sto koni wsadził, tak się podnios do rangi bo to juz jak starzi furmanie na Gniadka wiokoł. Ułorali wnet poł skłodu kie słychać łod potoka jak dzwoniom w kościele na Anioł Pajski. Dziadek robote przerwoł za wsytkik przodkow co na tym polu robili modlitwe łodmowił. Konia bo się walnie zgrzoł dekrom przikrył i myśli coby sie cosik zafutrowali. Nale chyto za futraśke z łowsym a una do krzpiynia pusto, na to dziadek godo „jakik stary takik gupi zabocyłek nasuć łowsa a myślołek ze mom wsytko ! ” No nic dziś Gniadek ło samej siecce bydzieś musioł zwłodać tom rote i zawiesił koniowi futraśke z sieckom na łusak. Pote siod se na wołku z Janickiem i zabiyrajom się za śwacyne. Dziadek po kromce podzielił i jedzom, nale się szybko zreflektował ze to cosik suche i staje w czkoniu . Patrzy kromki puste w środku i godo „ Jako staro tako gupio bestyjo zabocyła daj chłopom do chleba spyrki !” No nic bydymy musieli sie załobyjś samym chlebym i maślonkom.
A Janicek nic nie godoł ino chlyb przepijał tom maślankom i trufoł cy to dziadek mo takom słabom pamiynć cy nic nie godze bo go nie kce ganić. Jyno mu było Gniadka zol.
Tak sie Janicek naucył co to znacy wyprawka w pole. Niwke jakośik zwłodali a na wiecor w chałpie były kloski buncole :)
c.d.n.
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
- Szczegóły
- Dziadek Staś
-
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
A bywało to tak ,ze przed Wszystkimi Świyntymi baby posyłały chłopow do lasa na jedline ,coby po plyś wionki na groby ,bo ta nie bywało tak jak teraz ze co ka kto kce to pokupi.Ktoro ta miała taki suche kwiotki co ik to słomiankami nazywajom to wplotały ik do wionka z jedliny.Kwiotki ty wdy wisiały w kumorze u bojtu i sie susyły.Jak piyknie wyskły to sie ik pote dawało do tyk wionkow a jejik nie rusoł ani mroz ani śniyg,co rod casami na wszystkik Świyntyk przykurzył.Znicy ta tez niebywało bo i ło świycki casami było biyda zeby w chałpie zablyscej ba scypami bździeli jako mogli.Ale jak zodusne dni sły to ta kazdy gazda musioł miej świycoske z łoja baranigo cy jaki ta kto mioł łodlotom. Do drewnianej formy knut konopny wcis ,łoj łostopił zaloł pote jak zatyngło to forme łotfar i świycke mioł gotowom .
Tak sie to sykowali zeby nik nie mitrynzył bo jak by ło umartyk zabocył to by go ta dziadek abo babka nieboska mogli pote ka w dziyj zodusny postrasyj a nawet i na łozku przidusić ,co się ponoć i przydarzowało niektorym...Pote zaś jak juz przysły ty świynta to śli na cmyntorze zeby się za duse pomodlić a kto ka jakigo grosa mioł przyśporowanego to na wypominki za łodpuscyni grzychow za swoik dawoł.Pote przychłodził dziyj zodusny i w tyn dziyj w sopie koło hyzow i w chałpie musiało byś piyknie poprzątane i wyporządzone.Krowy wymyte zeby piecrorami nie świyciły,świnie piykne wypucowane,sopy wykidane.W chałpie musiało byś poprzątane a na noc na stole zostawiali chlyb i wiecerse mlyko.Wierzyli ze w dziyj zodusny duse staryk gazdow co pomarli przychłodziły ,coby łobocyć cy ci co zostali na ziymi łobycajnie i po porządku gazdujom.A mlyko i chlyb dawali na stoł coby se ta ktoro dusycka przegryzła kie bydzie głodno.Pote jak rano sie pobudzili to dzieci leciały patrzej cy ta ktoro co ujadła...Bywało ze w nocy mysa chleba dziubła abo kotka na stoł wyskocyła i mlyka chlapła to dzieci godały ze babka byli pojedli se i pośli.
Tak to bywało za downyk rokow i piyknie sie ludzie modlili i ło łumartyk pamiyntali.Godowali ze sie ta casami byleco pokozało w dziyj zodusny abo sie jaki umarty przyśnił.To sie ta zaroz za niego modlili zeby go Pan bog do nieba wzion i coby sie juz po ziymi nie musioł poniywiraj i ludzi strasyj.Teraz ty casy minyny,cmyntorze wykwiecone ,ubrane paradnie,pomniki jedyn lepsy łod drugigo .Kiesik tego nie bywało ,bo pod prostym skromnym krzyżyckiym lezeli prości skromni ludzie.Ło tyk skromnyk ludziak co ta spocywali pamiyntali ci co zyli, tacy sami skromni ludzie .Śli sie z wiarom modlić.Casami daleko mieli ale śli i nie zapominali ze na tym cmyntorzu lezom ci co im dali zyci i naucyli i zycio.Teraz cosik sie to łodmiynio bo mało kto na nogak na cmyntorz sie wybiere ba wsio auciskami.I zamiast patrzej modlynio to patrzom kaby tu stanyj ,zaś jedyn do drugigo durknie,juz zwada wygadywani.A jedzie nawet tyn auciskiym co dwjścia metrow do cmyntorza mo.
A z roku na rok to tak w ty świynta jes wela cmyntorza jak na jarmaku i nic to nie przypomino downyk zwykow. W Żywcu na Przemiyniyniu to łodpust zrobili pod cmyntorzym co sie mi to nic nie widzi. A jak swyse ze se jus u nas zacynajom pogadowaj ło tym halowin to sie mi noz w kieśni łotwiyro ze sie zacyno swoje piykne zwyki miej za nic a wprowadzo sie jakisik hamarykajski gupości. Pozdrowiom


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Rosa – 15lětna holca, kotraž je na najlěpšim puću, so dorosćena stać – ma problemy. Staršej staj so dźěliłoj, mać ma noweho muža a Rosa naraz małeho połbratra Abelčika. K tomu chce mać tež hišće přećahnyć. Zwučeny socialny wobswět Rosy je z tym fuk, wona dyrbi chcyjo nochcyjo tež nowych přećelow namakać. Jeje najnowši konik je grafiti, jeje nowy wučer, do kotrehož je so njesměrnje zalubowała, je homoseksualny. Nowa přećelka chodźi po wobchodach kradnyć, frizer je heroiskej Rosy wjacore tuby čerwjeneje barby do włosow spraskał, a nad brjowku je sej k tomu tež hišće rjany pearcing sčinić dała ... Bjez dźiwa tuž, zo znaje Rosu mjeztym policija. Haj, žiwjenje młodostnych njeje runjewon jednore. Hdyž znajmjeńša starši njebychu tak napinacy byli … Božičkecy, kak to jenož přetraju ?


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
W nalěću spřistupnja so wuběrk dźiwadłowych hrow serbskeho fararja čitarjej. Hry Józefa Nowaka su zwjetša nabožneho razu.
###
Józef Nowak (1895-1978), jedyn z poslednich w rjedźe serbskich duchownych, kotřiž artikulowachu so tež přez serbske wuměłske słowo, pisaše předewšěm dramy (24 scenow, hrow a wobdźěłkow) a basnje (přez 300, wjetšina je wozjewjena w zběrkomaj »Z duchom swobody«, 1919, 1947, a »Njedźělena wutroba«, 1965, kaž tež w knize »Pěseń — družka swěrna«, 1994). Nowak bě skerje składnostny spisowaćel, »swjedźenski basnik«, kaž Marja Kubašec praji, ale nimoměry tworjawy. Jeho basnje a sceny nastawachu husto k cyrkwinskim, wosobinskim a swětnym jubilejam. Wuměłske poselnistwo wo traću Serbow překisa ze spočatka cyłe jeho Iiterarne tworjenje. Pod namocu restriktiwneje politiki přećiwo cyrkwjam a pod zaćišćom wuzamknjenja ze zjawneho serbskeho dźěła, wosebje na kóncu pjećdźesatych lět, přiwobroći so Nowak w pózdnich dźiwadłowych brach sylnišo nabožnemu powučenju w maćernej rěči.
###
Józef Nowak (1895-1978), jedyn z poslednich w rjedźe serbskich duchownych, kotřiž artikulowachu so tež přez serbske wuměłske słowo, pisaše předewšěm dramy (24 scenow, hrow a wobdźěłkow) a basnje (přez 300, wjetšina je wozjewjena w zběrkomaj »Z duchom swobody«, 1919, 1947, a »Njedźělena wutroba«, 1965, kaž tež w knize »Pěseń — družka swěrna«, 1994). Nowak bě skerje składnostny spisowaćel, »swjedźenski basnik«, kaž Marja Kubašec praji, ale nimoměry tworjawy. Jeho basnje a sceny nastawachu husto k cyrkwinskim, wosobinskim a swětnym jubilejam. Wuměłske poselnistwo wo traću Serbow překisa ze spočatka cyłe jeho Iiterarne tworjenje. Pod namocu restriktiwneje politiki přećiwo cyrkwjam a pod zaćišćom wuzamknjenja ze zjawneho serbskeho dźěła, wosebje na kóncu pjećdźesatych lět, přiwobroći so Nowak w pózdnich dźiwadłowych brach sylnišo nabožnemu powučenju w maćernej rěči.


text:
som dwie zorty kotow : koczki i kocury
www.echoslonska.com/0310/BogdanDzierzawa_AlbiniKleopatra.htm
W kożdym gospodarstwie na wsi, kożdy szanujący sie pampoń, trzimie
kota. Małe dziecka już wiedzom, że som dwie zorty kotow : koczki i
kocury. Koczki to te robotniejsze, a kocury? –lepij niy
godać.Cołkimi dniami sie poradzom lynić. Leżom se wysztrekowane na
wiyszce, abo na leżance na zegłowku swinyte w kłymbek. Ku wieczoru
sie dziepiyro z chałupy wynoszom i cołko noc sie smykajom, koczkom
pod łoknami mrauczom i wielki „kacynjamer” wyśpiywujom. Zolycyni i
haje miyndzy sobom, to jejich niejwiynkszo robota.
Tam kaj som koty, nigdy myszy tyż niy brakuje. Czamu tak jest?, bo
koty te myszy cichtujom. Ludzie myślom, że jak w chałupie jest kot,
to im myszy po komorkach niy szkłodzom i chleba ani wyndzonki niy
zeżyrajom. Koty sie juzaś takie maszketne zrobiyły, że zamiast myszy
chytać, same wolom wyndzonka zeżrić, mlykym popoić i na myszy
swalić. Ludzie se ich tak sami zbestwili. Co nojlepszego pod pysk im
cisnom, a potym chalatajom, jak pecynek chleba w komorce bez
ojszczotki łostanie.
Jak kot chyci mysz na polu, abo w stodole, to jom żywo dudom
prziniesie i puszczo jom potym w pywnicy, na gorze, abo w kuchni pod
leżankom. Byda jom mioł na potym – myśli kot – jak mi ludzie nic
lepszego niy dajom do zmaszkecynio. Kataćtam ludzie niy dajom, za
dużo im dowajom. Myszy sie tak przez to spanoszyły, że po cołkim
gospodarstwie sie roztopyrczajom i kocom sie jak najynte, kaj
popadnie. Pod delinom, w leżance, w szranku i starych filcokach. To
nima nic do śmiychu; roz jednego parobka, kery se chcioł guminioki
łobuć i trefiył na gniozdo z młodymi, o mało krymfy niy wziyny.
Wszyndy sie łoklane myszy wciskajom.
Tak tyż było kedyś u Kasperczykow w Rudziczce. Mieli łoni wielki
gospodarstwo; pora krów i koni, a krom tego chowali wieprzki,
gynsi,kury i dużo inkszyj gadziny.
Mieli tyż łoni kocura kerymu „Albin”godali. Niczego mu u nich niy
brakowało, czuł sie jak u „ Ponboczka za piecym”– jak to godajom.
Zdało mu sie, że jest nojważniyjszy z cołkij gowiedzi na
gospodarstwie. Tak tyż sie zdało jednyj staryj przemądrzałyj myszy,
kero rządziyła wszystkimi myszami.
Kocur „Albin” był taki spasiony i zgniyły, że myszy sie śniego nic a
nic niy robiyły. Niyroz mu lotały na wyścigi pod samym nosym. Kocur
ani niy dyrgnył, yno lyniwie za nimi łoczami wodziył, tak choby im w
tych wyścigach syndziowoł. Ta najstarszo była już tak zbestwiono, że
na spaniu „Albinowi” szkuty z fonsa pougryzała i gniozdo, kere pod
delinom miała, nimi se wymościyła. Wszystkie myszy i skuli tego
zowiściyły. W nocy, jak „Albin” był na zolytach u somsiadow, to
dziepiyro miały raj te myszy. Rostoliczne breweryje se robiyły i
wymyślały nojprzedziwniyjsze bawiynie. Było by tak długo jeszcze
twało, keby niy jedne zdarzyni. Nojmłodszo cera od gospodorza ,
Zofijka, kero już ze szkoły wyszła, prziniosła se książka z
biblijotyki i czytała jom jak zawsze na leżance w kuchni. Była tak
fest przemynczono, bo musiała przi skludzaniu pomogać, że yno pora
szkartek przeczytała i usnyła przi tym. Książka i z rynki wypadła i
wleciała pod leżanka, kaj cołko noc przeleżala. „Albina” niy było w
doma, toż myszy juzaś nowo graczka miały. Śleciały sie wszystkie z
cołkigo gospodarstwa. Kożdo była ciekawo, co tyż tam w pojszczotku
jest napisane? Jednak żodno czytać niy poradziyła, krom tyj
nojstarszyj. Nauczyła sie czytać doś downo tymu. Było to wtedy jak
gospodorzowi w tym samym miejscu gazeta śleciała, a łona prawie nowe
gniozdo pod delinom robiyła. Szrotowała ta gazeta i literki przi tym
łykała aże sie nauczyła czytać. Zarozki tyż ta Zofijczyna książka
łotwarła i zaczła głośno czytać myszom, kere obstompiyły jom
nałokoło. Co konszczek przeczytała to ugryzła i na kupka ciepała. To
mi sie na gniozdo przido! –prawiła. Była to książka o jakijś tam
Kleopatrze, kero sie w oślim mlyku kompała, żeby wiecznie młodo być.
Od dzisioj mi bydziecie „Kleopatra” godać! Jutro sie tyż okompia!
Ale niy w mlyku, yno w czymś lepszym! – kludziyła ta przemądrzałka.
W pywnicy stoji pełno maśniczka śmietonki, tam sie okompia!
Wszystkie myszy zaroz zaczły piszczeć z uciechy, że tyż bydom miały
swoja królowa „Kleopatra”, yno jeszcze ważniejszo, bo przeca w
śmietonce sie bydzie kompać.
Jak staro mysz pedziała, tak tyz zrobiyła. Z samego rana poszła do
pywnice z cołkom chormijom mysij bandy, tam kaj stoła maśniczka .
Wskoczyła wezgiernie na nia, dżwigła korluszko i do śmietonki
wskoczyła. Myszy zaroz: hura! niych żyje „Kleopatra”!
Niy twała ta uciecha długo, ktoś zaczon ślazować po schodach do
pywnice. Myszy zaroz zaczły piszczeć: Wyłaź „Kleopatro”! Gdoś idzie
do pywnice! – i gibko sie po kątach pochowały. Była to Kasperczyno,
kero prawie po ta maśniczka szła, żeby masła nadziałać.
„Kleopatra” była tako niebowziynto przez te kompani, że ani nic niy
słyszała i uciyc niy zdążyła. Ani sie niy spodzioła, jak sie w
kuchni znojdła przi piecu. Jak gospodyni poszła po ryczka do lauby,
to szprytno”Kleopatra” fuk z maśniczki, cołko śmietonkom oblepiono,
prosto na "Albina". Kocur tam prawie społ po zolytach, ale sie zaroz
łobudziył. Chocioż niy był głodny, ale mysz w śmietonce; tego
jeszcze niy próbowoł. Drabko jom capnył pazurami i nim Kasperczyczka
prziszła z ryczkom, rozdraszczył miło „Kleopatra” i z wielkim
smakiym schrustoł.
Tak to już jest, jak sie komu „Kokocigo mlyka” zachce!
Z ksionżki Bogdana Dzierżawy "Z biegiem Rudy"


text:
Leonardo da Vinci
Leonardo da Vinci po prowdźe Leonardo di ser Piero da Vinci (ur. 15 kwjetńa 1452 r. we Vinci we Italiji, um. 2 moja 1519 r. we Clos Lucé we Francyji) – italski, rynesansowy malyrz, baumajster, filozof, muzykant, dichter, uodkrywca, matymatyk, anatům, geolog.
Rodźił śe a wychowoł kole mjasta Vinci, kej ńyślůbny syn notarjusza kyjza Pjera da Vinci a chopki, Cateriny. We wspůłczesnym pojmowańu ńy mjoł nazwiska, człůn "da Vinci" uoznoczo "ze mjasta Vińći". Jigo cołke nazwisko, nadane mu przi narodźinach, to "Leonardo di ser Piero da Vinci", co uoznoczo "Leonardo, syn sera Piera s mjasta Vińći"[1].
Leonardo ńyroz bůł uopisywany kej archetyp "czowjeka rynesansu", kerygo ćekawośći dorůwnywoła ino śůła jigo pomysłůw. Szyroko uważo śe uůnygo kej jydnygo ze nojsrogszych malyrzy a prawdopodobńy nojbarzij uobdarzůnům wszychstrůnnům grafikům uosobům we gyszichće[2].
To właśńy grafika przisporzůła Leůnardowi nojsrogszyj popularnośći. Dwje ze jigo prac, Mona Lisa i Uostatńo Wjeczyrza, majům przodńy mjejsca na listach nojznůńszych, nojczyńśći imitowanych i wspůminanych portretůw i dźeł malarstwa. Růwńy sroge znoczyńy we gyszichće kůnsztu mo szkic Leůnarda Czowjek witruwjański. Do czasůw teroźńich przetrwoło nojprawdopodobńij 15 jigo uobrozůw[3].
Kej inżyńyr, Leůnardo tworzůł projekty wyprzedzajůnce jigo czas, uobsztalowujůnc kůncepcyjo helikoptera, pancerwagyna, wykorzistańo podstaw tektůńiki plat, podwůjnygo kaduba szifu a wjela inkszych inkszowacyji. Wzglyndńy moła licza jygo půmysłůw uostoła wćelůno we żywobyće za jigo czasůw[4].
Da Vinci robjůł na nojsrogszych dworach Ojropy, m.in. do rodu Sforzůw a Medyceuszy. Doprowadźił do znocznygo wzrostu poźůmu wjydzy uo anatůmiji, Lůndowym budowńictwje a hydrodynamice. Zaznaczůł swojo uobecność tyż we dźedźińy architektury, rzeźby, filozofiji a pisorstwa, nale te zajyńća uodgrywoły myńijszo rola we jigo żywobyću. Do dźiśoj przetrwoło 7000 zajtůw jigo notatkůw ze rysůnkůma a szkicůma.
Przipisy
- ↑ We Italiji nadowano wuůnczas nazwisko podug pochodzyńo, placu porodzyńo abo fachu
- ↑ Podug takich ludźůw kej choby: Gjorgo Vasari, Gjovanni Antonio Boltraffio, Baldassare Castiglione, "Anůńimo" Gaddjano, Berynsyn, Hipolit Taine, Henry Fuseli, Rio, Bortolon
- ↑ Je 15 znoczůncych uobrazůw, kerych autorstwo przipisywane je bez historykůw Leůnardowi. Bezma ino sům to uobrazy na desce, nale tyż fresk, srogi rysůnek na papjůrze i dwa dźeła, kere znojdno we wczesnych stadjach pracy. Do tygo je pewno liczba inkszych prac we roztomajty sposůb przipisywanych Leůnardowi
- ↑ Przodńy wyńikoło to ze uůgrańiczyń techńicznych epoki. Leůnardo prezyntowoł nowoczesne podejśće naukowe do metalurgiji a inżyńyryji, kere we czasach rynesansu bůły modymi dźedźinůma. Ńykere ze jigo půmńijszych půmysłůw, take kej autůmatyczno nawijarka do szpul, eli maszyna lo sprawdzańo wytrzimałośći drutu na rozćůngańy, wlozły do śwjata techńiki bez wjynkszygo rozgosu