c: text/html

text:
»Jedne z najwoblubowanišich zawjeselenjow Serbow je rejowanje ... woni su tutomu tak jara poddani, zo wuwjedu je při kóždeježkuli přiležnosći.« Tak pisa lěta 1782 serbski wučenc Jan Hórčanski. Mało tehdy runja wjetšinje pozdźišo woblubowanych serbskich ludowych rejow je so w našim ludźe wobchowało. Tohodla stajich sej nadawk, tute, dalokož móžno, tak dokumentować a spřistupnić, zo hodźa so zaso wožiwić a znowa do našeje kultury zakótwić. Mjeztym nasta film, kotryž ma tutomu zaměrej słužić.
Prěni nastork k projektej saha do lěta 1989, jako so mje Jan Domaška před poslednim Festiwalom serbskeje kultury wopraša, hač njemóhł za Komorowsku rejowansku skupinu, kotraž tehdy zhromadnje ze Sprjewjanami program přihotowaše, ludowu hudźbu wobdźěłać. K tomu da mi kasety z originalnymi nahrawanjemi serbskich spěwow a rejow. Ani wosnje njeběch so tehdy nadźał, zo tajke něšto eksistuje. Z toho časa počach so intensiwnišo ze serbskej ludowej hudźbu zaběrać. Pozdźišo, jako dźěłachmoj hromadźe z Janom w dramaturgiji Serbskeho ludoweho ansambla, so časćišo wo problemach pěstowanja serbskich ludowych rejow rozmołwjachmoj. Wón pokaza wosebje na brachi, kotrež so w SLA a rejowanskich skupinach nastupajo awtentiskosć rejow jewjachu. Mje zaso zajimowaštej bóle awtentiska rejowanska hudźba a sound.
Nalětni koncert Serbskeho ludoweho ansambla ze sinfoniskej hudźbu na žurli swójskeho domu w Budyšinje njedźelu, 10. měrca, zbudźi překwapjacy zajim. Často citowany předsudk, zo Serbja skerje wokalnu a ludowu hudźbu preferuja, so zaso jónu absolutnje njewopodstatni. Žurla bě ze staršimi a młódšimi připosłucharjemi, Serbami kaž Němcami a dalšimi hosćimi, derje wobsadźena.
W Berlinje bydlaca koncertna pianistka Heidemarie Wiesnerec so při swojich mjezynarodnych wustupach doraznje k serbskim korjenjam wuznawa a hudźbu Serbow nic jenož we Łužicy, ale tež zwonka njeje wobstajnje předstaja. Wona sama bě zawěsće magnet koncerta pod titulom »Stysk a wysk«. Hačrunjež njebě hižo na dwaceći lět z orchestrom SLA wustupiła, je tu dosć znata přez swój kóždolětny rjad nowolětnych koncertow, hdźež sama a z dalšimi wukonliwymi interpretami hudźbu serbskich komponistow zašłosće a přitomnosće prezentuje a tak mnohich hudźbnikow, tež z wukraja, z hudźbu Serbow zeznajomja. W jeje koncertnym rjedźe předstaja so na jednym boku šěroka paleta nowych twórbow, kotrež Załožba za serbski lud spěchuje, a na druhim boku prezentuja so tež pozabyte twórby. Zdobom interpretuje so tež serbska hudźbna klasika wot mnohich hudźbnikow, kotřiž steja samo na swětowym niwowje.
Hladajo na koncertowe programy dźensa zrědka wćipnosć začuwamy. Duchowna hudźba 13. apryla w Budyskej tachantskej cyrkwi we wobłuku pastoralno-wuměłskeho projekta »Swětło pozbudźa« wosadow swjateho Pětra słuša do kategorije wurjadneho. Jana Pawoła Nagelowa zrědka zanjesena Sinfonia V »Tři modlitwy«, skomponowana srjedź 1990tych lět, stwori cuze, hewak njesłyšane zynki a zwuki. Zo by tutón efekt docpěł, wužiwaše Nagel rezonancu drjewa. Njewuwi jeničce drjewjaki (z kamuškami pjelnjene drjewa) abo banjaki (ze zornom pjelnjene banje), přefungowa tež drjewjanu dóńcu, zo móžeše so na njej bić. Wuslědk je starodawny a přirodny zwuk.
Duchownu hudźbu zahaji hymna na serbsku domiznu »Ow serbska zemja« Bjarnata Krawca. Z wołtarnišća spěwaše chór Serbskeho gymnazija pod nawodom Friedemanna Böhme. Stajnje zaso překwapja chór publikum ze zapalom a wjesołym wašnjom. Intonacija bě wurjadna, Böhme wudźěła kóždy zynk akribisce a spěwarki a spěwarjo to wuběrnje přesadźichu. Po přewšo poradźenym zazběhu poda so chór na emporu, we wołtarnišću zwostachu instrumenty.
Nětko zaklinčachu prěnjej dźělej Nageloweje Sinfonije V. »Modlitwa I, Božo, pomhaj nam« je antifona za pišćele a bijadła. Započinajo z dyrom gonga we wołtarnišću přeńdźe k solistam při bubonach na emporje. Slědowachu zwony we wołtarnišću a pišćele. Najebać zdalenosćow we wulkej cyrkwi wšitcy wuběrnje zhromadnje hudźachu. Tak nastachu, natwarjejo na pochodowe rytmy, fascinowace zwukowe płoniny. W zwonach namakachu wot Böhme spěwajo zahrate pišćelowe melodije swój wothłós. Je zajimawe, kak derje »nowy« instrumentarij mjez sobu harmonowaše a kak mnohostronsce so dóńca wužiwaše. Wotwisnje wot toho, z čim a kak na nju biješ, klinči dóńca raz błuka, raz swětła, přeco z drjewjanym, ćopłym zwukom. Bubnowar Nils Kochskämper (stipendiat bubonow Giuseppe-Sinopoli-akademije Statneje kapały Drježdźany) a Cornelius Altmann (prěni bubnowar a zastupowacy solo-bubnowar Lipšćanskeho sinfoniskeho orchestra) hraještaj jara žiwje a z lubosću k detailej.
Kocorowe kompozicije charakterizuja hač do dźensnišeho serbsku hudźbnu kulturu. Jeho zwjazanje zrozumliweje harmoniki a na ludowy spěw nawjazowaceje melodije, kotrež ma so po duktusu serbskeje rěče, je přikładne. Ćežišćo jeho kompozitoriskeho tworjenja bě falowaceho profesionelneho orchestra dla komorna a wokalna hudźba. Wulka chórowa sinfonika a jeho opera hač do dźensnišeho jenož jako klawěrnej wersiji předležitej. Tež za oratorij »Israelowa zrudoba a tróšt« bě Kocor jenož mało dźělow za předstajenje 1862 w Drježdźanskej Cyrkwi našeje knjenje instrumentował. Tehdy zaklinčachu wone we wobłuku jeho beneficneho koncerta pod patronatstwom kralowny Amalije Awgusty. Wuchadźejo z krasneje altoweje arije »Kak je to město puste«, tekst, kiž ma přez Mauersbergerowe zhudźbnjenje w Drježdźanach, wosebje při Křižnej cyrkwi, wosebity zynk, bě Kocor wulki duchowny oratorij koncipował. Teksty ze wšelakich starozakonskich knihow a psalmow je sam zestajił. Kocorowa hudźba interpretuje teksty oratorija jara wobraznje. Skóržba bibliskich awtorow nad potłóčowanjom luda Israel so w tekstowej zestawje do poćaha k »bjezbóžnosći« luda, jeho wotwobroćenju wot Boha staja. Wjesołe, nadźijepołne wokomiki nabywa oratorij stajnje potom, hdyž dopomina so lud na lubosć Božu, hdyž sej Bože přiwobroćenje wuwědomi. Lochce móžemy w Kocorowym zhladowanju na Israel paralele k jeho serbskemu ludej namakać. Tež w »Israelowej zrudobje a tróšće« Kocor serbsku rěčnu melodiju přewozmje, tak zo da so oratorij derje spěwać a je derje zrozumliwy. Při tym pušći wón jednory ludospěwny zynk, dowoli wulke dramatiske wubuchi, pokazuje zmužitosć w harmonice a rytmice, staja na hudźbnikow a spěwarjow wulke naroki.
Hdyž smy lětsa znowa předstajenje Kocoroweho oratorija »Israelowa zrudoba a tróšt« dožiwili, so někotryžkuli připosłuchar abo interpret tež praša: Što je komponista pohnuło, w lěće 1861 duchowny oratorij stworić? Biografojo Korle Awgusta Kocora njeskića na to mje spokojaceje wotmołwy. Zwostawa jenož z kontekstow přičiny a nastorki wotwodźeć, tukać a dale pytać. Znate je, zo je chór Lumir dźěle z oratorija prěni króć předstajił 22. apryla 1862, na beneficnym koncerće pestalozzijoweho zjednoćenstwa w Drježdźanskej Cyrkwi našeje knjenje a zo chcyše Kocor specielnje na hłós altistki, něhdyšeje dwórskeje spěwarki Marje Schusteroweje, solowu partiju stworić.
Z jednym ze spěchowarjow koncertneho rjadu, z loni w Budyšinje zemrětym serbskim komponistom Detlefom Kobjelu, so dźěl ze serbskimi kompozicijemi wotewri. Kobjela zawostaji mnohostronske dźěło, mjez druhim twóbu »Nenia«, kotruž wěnowaše dwustotym posmjertninam Mozarta a kotraž předstaji so tu we wobdźěłanju za braču a klawěr. Swjatočne, pomałe smjertne hrona w brači – jara rjenje hrate wot Waltraut Elvers – so w swojej tragice dale bóle stopnjowachu, doniž klawěr z choralom njezasadźi, kotryž brača cunjo komentowaše. Měrne wuklinčenje wobeju wubudźi zaćišć tróšta a měra.
Prěni wobraz pokazuje młodu Hanku, kotraž z ćahom přijědźe, dokelž bě ze swojim awtom do štoma zajěła. Publikum zeznaje zamylenu wowku, jeje hladarja a někotrych susod(k)ow w holanskej wsy na kromje wuhloweje jamy. Srjedźišćo předstajenja je skromny stary dom Symakec swójby ze stwu a kuchnju, hdźež hižo přez třěchu kapa; wjerćite jewišćo dowola najwšelakoriše městna za napjatu hru w chěži a před njej. Z pomocu starych listow wunurjeja so poněčim podawki ze zašłosće, podawki, kotrež spožčeja dźensnišemu, modernemu žiwjenju tragiske rysy, korjenje. (Tež tole je překwapjenje w našim mjeńšinowym dźiwadle, kiž je přewažnje wot komedijow žiwe.) Mjez Hanku a sprawnym hladarjom Janom nastawa z časom dowěrliwy poměr, haj poćah. Na kóncu pak přińdźe na swětło (a tute »swětło« na jewišću je krejčerwjene), zo běchu prjedownicy młodeju hłowneju figurow přez wšelake biografiske zapletki poćeženi. Runje swójbne konflikty staršich přiwuznych su zdźěla njewuprajne, a to hač k wumocowanju na kuchinskim blidźe (w serbskej hrě!). Přihladowar rozumi přičiny starych zwadow krok po kroku, při čimž wotměnjeja so přitomnostne sceny wokoło wowki prawidłownje kontrapunktisce z wróćozhladowanjom na młodosć staruški a jeje zemrěteje dźowki Jěwy. Prjedy hač Hanka zaso do Berlina ćeknje – a to bjez sympatiskeho hladarja –, zapali wona hišće drjewjany skelet swójbneho dwora, zo njeby so z woporom bagrow stał. Wowka Marja bě so, hižo w chorobnym stole a do rozžohnowanja wot doma, k swojej winje dźowce napřećo emfatisce přiznała: »To je mi tak žel!«. Nadźija wotpočuje tuž na milenijowej generaciji wnučkow ...
Kak woraš polo, kiž su druzy hižo prěki a podłu přeworali? Wo Milčanach a Łužičanach mějachmy hižo w susodnych němskich muzejach wjacore zajimawe archeologiske wustajeńcy. Měł so Serbski muzej w Budyšinje tohorunja tajkej temje wěnować, hačrunjež archeologu nima? Je wid Serbow na swójske stawizny trochu hinaši hač tón z němskeje strony? Kak docpěješ dźěći a młodźinu?
Ideja, so zmužić na zhromadny kooperaciski projekt z Dešnjanskim muzejom a jeho spěchowanskim towarstwom, při wšěch wobmyslenjach zrawješe. W Dešnje bě w lěće 2013 nastała słowjanska wjes z aktualnym knowhowom wo starosłowjanskim času. Pedagoga Pětš Kornelius Kuš, jeho mać, tekstilna specialistka Petra Kušowa, a dalšej čłonaj dźěłoweje skupiny »Stary lud« wuměłča a wuhotowarka Maxie Heiner a fachowc za drjewo Kai Jensen podpěrowachu Serbski muzej při jeho wustajenskim projekće wot 4. nowembra 2018 do 3. měrca 2019. 1000lětny jubilej Budyskeho měra spočatk lěta 2018 bě dobry zazběh za přihoty. Z mnohimi přednoškami Budyšin na to spominaše, zo bě ležownosć Budyskeho hrodu a dźensnišeho Serbskeho muzeja něhdy městno za historiski měrowy akt mjez němskim kejžorom Heinrichom II. a pólskim wjerchom, pozdźišim kralom Bolesławom Chrobłym. Telko europskeje kedźbnosće we łužiskej prowincy nam wuwědomi, zo běchmy hižo před 1000 lětami wosrjedź europskich stawiznow, kotrež su stawizny přichada a wotchada, změšenja a zachowanja. Njeměło so we wustajeńcy na to skedźbnić, zo njejsu potomnicy wonych Milčanow a Łužičanow jenož horstka Serbow, ale tež mnozy tu bydlacy Němcy?
Manšćina jo wótemrěła ako prědna rěc južo w 1970tych lětach. Zachadaś jo zachopiła južo w 19. stolěśu ako »rěc głupakow«. Pśi minjenju rěcy jo nastał zwisk mjazy maminorěcnymi a aktiwistami, což jo wjadło do gibanja, kótarež jo rozkwitło w 1990tych lětach. 1992 jo był prědny manski rěcny zastojnik wumjenjony. Wón nawjedujo »wandrujuce ceptarje«, kótarež póbituju mansku rěc ako fakultatiwny pśedmjat w šulach pó cełej kupje.
Štož je mi w tutej knize, kaž bych za tym wołał, napřećo přišło: pokiwy za krimipisarjow. Pomyslće sej! W dźěćacej knize nawod za krimipisarjow! Koch zapleće za serbskich krimiawtorow, kak maja podeńdźenja po dramatiskich zasadach rjadować. A zo tworitej w dobrym krimiju čas a městnosć jednotu. W Kochowej powědce njeje njetrjebawšeho skakanja a tež njeje přeco zaso nowych wosobow. Koch wě, hdźe maš w powědanju jednanje pospěšić a hdźe napjatosć přiwótřić. »W skoro wšitkich kriminalistiskich padach ... přińdźe připad na pomoc. Tón sławny komisar připad« (str. 91) a: »Kóždy, kiž krimije čita, wě, zo maja dobri kriminalisća dobry čuch.« (str. 99) Tele instrumenty zasadźuje dramatikar a komikar Jurij Koch na městnach, hdźež słušeja. Na přikład: »Nětko je tež stary Worješk přistupił ...« (str. 80), »Worješk zamóže ... ze swojimaj nadměru wulkimaj wušomaj njewšědne zwukowe žołmy přijimować.« (str. 108) Worješk zamóže so z njetopyrjemi dorozumić. Na tutu ideju je Koch přišoł, z čimž mjez druhim nam dorosćenym kaž tež našim wnučkam prajić chce: Kriminalki su kriminelne, dokelž njejsu po faktach wěrne, jenož po wobsahowym wuprajenju. Nadźijomnje kolegam – serbskim krimispisowaćelam tale wučba w prawym času dóńdźe a my w blišim času dalše serbske krimije pod čitansku lampu dóstanjemy, putace, zo samo plěchatemu włosy stawaja.
Na »wulkim podawku sokołskeho zlěta 1928 w Skopju« je so tež Sokoł Měrćin Nowak-Njechorński wobdźělił a wobšěrnje wo tym pod nadpismom »Prěki a podłu po Juhosłowjanskej« w Serbskich Nowinach (wot 30.10.1928 w 22 pokročowanjach) rozprawjał. Nowak piše wo tajkim a hinašim wjedrje, wo jědźi a piću, zapozdźenju ćaha a wjele wjace skerje njewažnym. Ze žanym słowčkom njenaspomni wuznamjenjenje Jakuba Šajby z Rjadom swjateho Sawy. Tónle wažny podawk naspomnić je cyle zabył. Čehodla, snano ze zawisće?
Jakub Šajba pak njeje jenički Serb, kotremuž je so tale česć wopokazała. Hižo w lěće 1893 je so Arnoštej Muce tele wuznamjenjenje přiznało, tehdy hišće wot kralestwa Serbiskeje. Po wšěm zdaću je Muka tón Serb, kotremuž su so najčasćišo myta z wukraja spožčili. Nimo južnoserbskeho dósta tež ruski Rjad Swj. Stanisława (1900), čornohórski Rjad Danila (1906) a ruski Rjad Swj. Hany (1914). W Sakskej počesći so z kralowskim Rjadom Albrechta (1916). Z tutych wuznamjenjenjow je Rjad swjateho Sawy jako jenički w stajnej wustajeńcy Budyskeho Serbskeho muzeja widźeć. We wobsydstwje muzeja je dale zajimawy portret Muki ze wšěmi tutymi wuznamjenjemi a derje spóznajomnym Rjadom swjateho Sawy. Bohužel je mólba Ludvíka Kuby w muzejowym fundusu a nic zjawnje wustajena.
Wokoło 1900 bě tradicionelna přisłušnosć hišće jara sylna. Tehdom dósta nahladne naměsto w nowym Zhorjelskim měšćanskim dźělu južnje dwórnišća mjeno »Naměsto šesćiměstow«. A na fasadźe noweje radnicy demonstruja wopony wšěch šěsć městow prjedawšu jednotu woneho sylneho srjedźowěkowskeho zwjazka. Podobne česćowanje zwjazka nihdźe druhdźe we Łužicy hižo njenamakamy. W samsnym času wopyta Wilhelm II., němski kejžor a kral Pruskeje Zhorjelc, zo by sobu wotewrił nowu wopomnjensku halu, »Ruhmeshalle«. Jeho tam witachu tež jako markhrabju za Hornju Łužicu. K tomu ma so rjec, zo tutón titul nošachu prěni raz Habsburgojo w 16. lětstotku, pozdźišo sakski kurwjerch a po 1815 zdobom tež pruski kral. Wilhelm II. bě tehdom hižo pjaty raz w měsće nad Nysu. Bohužel njezhonimy na str. 392 ničo wo dalšich wopytach. Pod nadpismom »1815–1945: Görlitz wird schlesisch I« wobjednawa awtor tutón wotrězk na 17 stronach nadrobnišo.
Abo: To pokazuje so hižo we wšědnej chwalbje wuwića a skutkowanja našeho luda přez nowiny. Hačrunjež ličby rěčnikow w samsnym času dale spaduja.
Woni přećeljo z Chrastú pobychu hižo husto we Łužicy, wosebje na folklornych festiwalach w Chrósćicach. Znaja Serbow, jich reje a nałožki a jich wjeselo nad spěwanjom. Skupina wokoło Vojtěcha Kouby wěnuje so jako jenička čěska lajska skupina serbskej folklorje a ma wosebje serbsku hudźbnu folkloru za »njewobkedźbowany dźěl srjedźnoeuropskeho kulturneho dźědźinstwa« (booklet). Ze zaměrom, tutomu njedostatkej něšto znapřećiwić, je nastała cejdejka ze 26 spěwami a dwěmaj instrumentalnymaj kruchomaj. Spěwy pochadźeja z cyłeje Łužicy, zdźěla znate, ale tež tróšku njeznate. Přez genialne wobdźěłanje a wuměłsce skomponowany instrumentalny přewod su dóstali njezwučeny wysoki niwow. Kajke zbožo za tajku skupinu, měć instrumentalistow-sobustawow, kiž znaja a wobknježa móžnosće instrumentow runje tak kaž zamóžnosće hudźbnikow a spěwarjow a pisaja za nich melodije, sadźby a samo kompozicije.
Zjednoćene narody (UNO) su lěto 2019 jako lěto indigenych rěčow pomjenowali. W běhu tutoho lěta su wšelake aktiwity a předewzaća planowane, kiž dyrbja wědomje wo situaciji awtochtonych rěčow powyšić a wuchadźišćo za wutworjenje syće za mjeńšinowe aktiwity w přichodźe być. 28. januara zahaji so tute lěto oficialnje w domje UNESCO w Parisu. Dźeń běše do dweju dźělow dźěleny, dopołdnja bě diskusija a popołdnju oficialna ceremonija. Poskići so simultane tołmačenje do jendźelšćiny, rušćiny, francošćiny, španišćiny a arabšćiny.
Reprezentanća z Ruskeje, USA, Kanady, Francoskeje, Šwedskeje, Marokka a druhich krajow diskutowachu wo wažnosći, powyšić kedźbnosć na temy awtochtonych a mjeńšinowych rěčow, a pokazachu, kotre móžnosće za wabjenje steja pola kotrych mjeńšin k dispoziciji. Chcu mysle někotrych rěčnikow podać.Na diskusiji składnostnje wotewrjenja lěta indigenych rěčow 2019 w Parisu Foto: Ielyzaveta WaltherowaČłonka Stajneho foruma UNO za indigene prašenja (UNPFII) Aysa Mukabenova wobdźělnikow konferency přiwita. Njehladajo na fakt, zo je hižo wjele małych rěčow zhubjene, budźemy w přichodźe bohužel z hišće bóle drastiskimi problemami na polu wobchowanja rěčow konfrontowani. Z tutych přičin je wuwiće syće awtochtonych a mjeńšinowych rěčow trěbne. Wjetšu zamołwitosć widźi pola maćernorěčnych a reprezentantow indigenych ludow, kotřiž dyrbja swoje politiske pozicije wutrajnje zastupować. Dale wuwjedźe, zo běše trěbnosć zhromadneho dźěła institucijow, kotrež so za rewitalizaciju minorizowanych rěčow zasadźuja, podkład za wudźěłanje juristiskich dokumentow kaž wozjewjenje UNO wo prawach indigenych ludow (United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples, 13.12.2007).
Alexey Tsykarev, čłon Ekspertoweho gremija UNO za prawa indigenych ludow (Expert Mechanism of the Rights of Indigenous Peoples, EMRIP), měnješe, zo knježi w swěće tuchwilu wěsty pesimizm wo róli a móžnosćach rewitalizacije awtochtonych rěčow. Wěnowanje lěta 2019 awtochtonym rěčam dyrbi tutu perspektiwu na optimistisku změnić. Optimizm móže implementaciju progresiwneho rěčneho planowanja a rěčneje politiki dodatnje spěchować.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rym do uwiędnij: różne rodzaje rymów do słowa uwiędnij - słownik rymów.
Rymy - 2 literyrozmierzwij monotypij limfografij trychotomij clij zdejmij aerofotografij psychoonkologij uremij neutrofilij eurytmij poweźmij demogeografij mineralogij klejstogamij planetologij ftyzjochirurgij karbochemij hagiologij surmij karnegij odzwierciedlij zemdlij unicestwij helioterapij folij ginekografij refleksologij dystrofij mikrochirurgij martyrologij fizjologij angiografij ideologij serigrafij galwanostegij autoalergij dysortografij kseroftalmij dmij rentgenografij zaweźmij apiterapij neurochirurgij geomorfologij agrogeologij weksylologij zakpij trylogij tracheostomij obznajmij kariogamij malakozoologij dacij kwalitologij soteriologij eutrofij
Rymy - 3 literygrubnij odpodobnij embrionij dorośnij odgnij podszczypnij połknij sklęśnij uspołecznij wścieknij podegnij napnij zmarznij buchnij uczytelnij używotnij wyskubnij ćwierknij dopomnij szurnij mignij psiuknij uniewinnij zadraśnij oprzytomnij pomnij krystianij przepchnij przecieknij haratnij galtonij lgnij roztryśnij uwstecznij pachnij strząśnij wytknij iluminofonij zaniknij spierzchnij kwiknij poszczególnij szastnij skubnij hasłomanij komunij myknij wbiegnij usamodzielnij opiomanij zarzeknij orznij gardenij zaprzyjaźnij chrząknij kalofonij krytykomanij wylegnij metalomanij odmoknij nadegnij zabagnij wpełźnij zacznij ostygnij chrypnij papierkomanij poligynij ulegnij udobitnij chlupnij przyczernij hipersomnij kolnij przeciśnij zapełznij odjęknij wypocznij obtrząśnij stęsknij dopchnij zabliźnij kalumnij uciśnij odwarknij podkiśnij wybłyśnij natęsknij napuchnij uelastycznij bujnij uradykalnij wyszlachetnij uprzystępnij podszczypnij wrośnij klapnij rozsłonecznij odpatetycznij zepchnij bluzgnij uściśnij polifonij rznij użyźnij eufonij udrożnij katatonij anglomanij odtajnij stereofonij dośnij wyosobnij zapóźnij bzyknij trombopenij ujednoznacznij stygnij wygnij wytrzaśnij puknij skrobnij opłuknij podrażnij wrogomanij uspołecznij zwichnij draśnij fuknij urośnij siąknij podrośnij oddoraźnij usamowolnij
Rymy - 4 literyuwiarygodnij podkradnij zaglądnij udowodnij zblednij oglądnij pochudnij dokradnij popadnij rozglądnij dryndnij podupadnij rozpadnij przyglądnij uwiędnij majdnij pobladnij odpadnij wychłodnij umodnij brzydnij powiędnij zapłodnij ujednorodnij kradnij oglądnij przywiędnij uzgodnij dopadnij zwyrodnij wybladnij wyglądnij podpadnij przepadnij prześmierdnij przewiędnij bladnij trudnij skradnij spadnij zagadnij rozwodnij opadnij przypadnij padnij udogodnij rozwidnij prześmiardnij zaśmierdnij pierdnij uwzględnij doglądnij schudnij wyblednij napadnij przyblednij uśrednij przerzednij udowodnij przybladnij rzednij wykradnij zadudnij spoglądnij chłodnij zaludnij zakradnij blednij przekradnij wychudnij ukradnij pochudnij śmierdnij zblednij ubezwładnij pokradnij zatrudnij poblednij przeludnij popadnij uwodnij więdnij gwizdnij pizdnij uwspółrzędnij dudnij wyludnij uzasadnij dokradnij zbladnij zagwizdnij rozkradnij przychudnij wypadnij odwodnij upodrzędnij zbrzydnij wkradnij bodnij nawodnij okradnij zrzednij ochłodnij utrudnij merdnij zawładnij wpadnij fundnij zaglądnij
Inne rymy do słówpreponu przeskakująca rezerpino rozklapże rozranić stengo
Reklama:


text:
Kuczer na fleku
Ôbywatelskõ postawa pokŏzoł chop, co dozdrzoł kuczera z kolasōm, co jechoł cołkōm szyrzkōm drōgi. Chop niy zastanŏwioł sie dugo, zastawiōł wōz i jego kludzŏcza, i ô cołkij sprawie poinformowoł policyjōnōw. Jak wachtyrze prawa wybadali stan trzyźwości ôd kuczera, to pokŏzało sie, iże mioł ôn w ôrganiźmie bez 3,5 promila alkoholu.
Trefiyło sie to pŏrã dni tymu w Soli kole 9.40. Kerowca, co tam jechoł, dozdrzoł kolasã, co jechała cołkōm szyrzkōm drōgi. Chop niy zastanŏwioł sie dugo, zastawiōł wōz i jego kludzŏcza, i ô cołkij sprawie poinformowoł policyjōnōw z Rajcze. Jak mōndurowi przijechali na miyjsce, to uzdali, iże kuczer to je 44-letni miyszkaniec krysu żywieckigo. Badanie jego sztandu trzyźwości wykŏzało, iże mioł ôn we ôrganiźmie bez 3,5 promila alkoholu. Za wykroczynie grozi mu hereszt abo sztrofa financowŏ. Gyricht może tyż rozsōndzić mu zakŏz kludzyniŏ wozideł niymechanicznych.
Fotografijŏ na wiyrchu: Tomasz Sienicki / Wikimedia Commons


text:
WIELGI PIEC NA FYRNIE - MAŁY KROCZEK, WIELGE PLANY
Downij grzoł a topił żelazo we hucie. Teroski stoji a sům ruścieje. Srogi piec na Frynie czeko na lepsze dlo sia czasy a na swoja nowo rola. Niýkerzi chcieli go ôbulić. Dobrze jednako, co snodli sie tacy, co majům na niego blank inkszo wizja.
Wielgi Piec na Frynie bez duge lata przetopioł surůwka, kero niýskorzi bůła przerobiano na roztomajte metalowe rzeczy. Cołko huta zrychtowano sam uostała we 1840 a przi nij napoczło sie stawiać nowe zidlůngi. Cołko miyjscowość zmianowano uostała tak jak huta, czyli Friedenshütte. Potyn po powstaniach, mianowali ja Polski Bytom, abo Nowy Bytom, jak uostało do dzisio.
Prziszoł jednako czos, kej uzdali, co sie robota we tym werku juże niý kali a bezto tako huta stała sie blank niýpotrzebno. Potyn przejyna jům priwat fýrma, kero chciała Wielgi Piec ôbulić, coby mieć plac na swoje plany. Jednako dziynka reakcji miynkszańcůw a zaangażowaniu sztad kůnserwatora, udało sie dodać tyń obiykt do registru zobytkůw. To sztopło plany ôbulynio go, jednako sztopło tyż idyje inwestorůw na tyn postindustryjny ôbiykt.
Idyjo jednako mieli we sztadzie. Rajce Rudy Ślůnskij przijyni szpecjalno ukwoła, we keryj uzdali, coby zaôferować inwestorowi 90 tyś. zł a plac wele bramy nr II za Wielgi Piec. Bezto magistrat moge przejyńć tyn ôbiykt a realizować dolsze plany. A te sům na prowda interesant.
Jako padali nům Krzysztof Mejer - Zastympnik Sztad Prezydynt Rudy Ślůnskij - tyn Piec to perełka we Rudzie Ślůnskij, a bezto chcům przistosować go do turistik ruchu. Jako dodowajům Krzysztof Gołąb - Dyrehtor Sztad Muzeum we Rudzie Ślůnskij - szło by tyż sam zrychtować plac do nauki bajtli bez zabawa. Nauk ścisłych a cybernetyki. Same miynszkańce tyż majům idyje, coby sam zrychtować jake muzeum abo restaurany.
Tuż jak widać idyje sům na prowda interesant a kroczek za kroczkym poleku sie stawio. Teroski czos na przetargi, we kerych wybiere sie nojlepsze wizje zagospodarowanio tego ôbiykta.
FUNDUSZE UNIJNE - MOCKA PROJEKTŮW, HOŁDA EFEKTŮW
Teroźnie sům my juże we nowyj perspektywie unijnych funduszy. Ôd 2007 do 2013 mielimy piyrszo, dziynka keryj do noszego wojywůdztwa wpłynyło mocka piniyndzy na roztomajte projekty a roboty. Dziynka nim tyż udało sie zrealizować ô co wiyncyj niż lokalrygierůngi umiałby ýno swojim budżetym.
We zeptymbrze we Marszałkowskim Urzyndzie zrychtowano uostała ekstra kůnferyncjo, na keryj przedstowiůne uostały efekty dotacji ze budżeta Unie Europyjskij. Dziynka środkům ze Regiůnal Programa Ôperacyjnego na lata 2007-2013 zrealizowanych uostało we wojywůdztwie ślůnskim mocka projektůw, kere nos ôtoczajům. Te piniůndze niý ýno przispieszyły realizacjo niýkerych robůt, nale niý roz dały możebnoś jejich zrealizowanio.
Jako tublikowali Michał Gramatyka - Wicy Marszołek wojywůdztwa ślůnskigo - we latach 2007-2013 we noszym wojywůdztwie alokowanych uostało 7 mld zł, czego efektym je m.inkszymi 12 tyś. nowych miyjsc roboty, 60 km nowych a mocka zrychtowanych drůgůw, wiyncy jak 200 nowych autobusůw a bankůw, 190 inwestycyj rewitalizacji placůw we sztadach, spůmoga dlo sztudyntůw a srogo turistik infrastruktura.
Jako dodali tyż Wojciech Saługa - Marszołek wojywůdztwa śląskigo - unijne piniůndze to 5700 projektůw, kere widać bezmaś we kożdyj gminie a bezto ôddziałuje bezmaś na kożdego. Spůmnieli tyż Wojciech Saługa, co fundusze unijne wpływajům do budżeta skarbu państwa, a lokalrygierůngůw na kożdym szczeblu. Beztuż trza to brać pod uwaga za kożdym razym, kej chce sie pedzieć cosik złego ô tyj noszyj Europyjskij Unii.
Werci sie sam tyż spůmnieć jeszcze to, iże nowo perspektywa, kero realizowano je we latach 2014-2020, to jeszcze wiyncyj piniyndzy do wykorzystanio, bo aże 14 mld zł, na czym nosze wojywůdztwo moge na prowda skorzystać.
DALI WE RADZIŮNKOWIE - WYSTOWKA DZIYŁ ARTISTY
Salvador Dali to Katalůńczyk znany bezmaś we cołkim welcie. Łůnego surrealistyczne malarstwo mo we zocy mocka ludzi a dziyła wystowiane sům we roztolicznych landach. Ôstatnio zawitały tyż do Radziůnkowa.
Ô Salvadorze Dalim idzie godać roztomajcie. Na zicher niý bůła to ôbyczno postać we swojim czosie. Tyn artysta, a nawet gyniusz, jako niýkerzi go mianujům, tworzůł ôbrozy surrealistyczne ze pograniczo forsztelunku, snu a jawy.
Szło by pedzieć, co wizualizowoł wewnyntrzno percepcjo ôtoczynio a rzeczywistości pomiyszanyj ze synnym forsztelunkym. A chocioż kojarzůny je nojwiyncyj ze zygorami abo hajcujůncymi sie żyrafami, to jako padali Tomasz Kipka ze Artistik Wydziołu Uniwerziteta Ślůnskigo, Dali mioł na prowda szyroki zakres swojich dziył.
Podle Gabriela Tobora - kery bůł inicjatorym tyj akcje - tako wystowka to na prowda dobry knif na fajrowaniý dwadziestolecio ôdzyskanio sztadnych prow bez Radziůnkůw. Jako dodowajům Justyna Konik - Dyrehtor Kultůr Cyntrum Karolinka, kaj ta wystowka bůła sbajslowano - bůła to tyż ôkazjo do przedstawiynio miynkszańcům dziył trocha inkszych, bo ôd artisty ô co barzi znanego we welcie.
ŚWIOT ÔBROZŮW - NIÝŁOBYCZNO WYSTOWKA NA FRYNIE
We Sztad Kultůr Cyntrum na Frynie we Rudzie Ślůnskij sbajslowano uostała wystowka niýôbycznych ôbrozůw, jakimi sům fotografie ôdklejůne.
We świot sztuki a jednocześnie fotografie idzie wlyź na wystowce zrychtowanyj we Galerii "Fryna" we Sztad Kultůr Cyntrum miana Hynryka Bisty we Rudzie Ślůnskij. Je to wystowka ô tyla niýôbyczno, bo je ôdklejůno ôd rzeczywistości.
Jako tublikujům sům Łukasz Cyrus - fotograf a autor - fotografia ôdklejůno to niý metoda abo technika, nale ôsobisty kůncept, kery ôparty je ô założyniý, co rzeczywistość niý istnieje, a przedstowiane na fotografiach akty bůły wirtualne. Jednako jako dodowajům Łukasz Cyrus, wszysko uostało sknipsowane a nic niý przerobiane na kůmputerze. To po prostu rejestracjo materii we przestrzyni we pewnyj jednostce czosu, jako padali autor.
Wernisoż zrychtowany przi tyj galerii to tyż ôkazjo trefić a pogodać ze autorym, zobejrzeć a posuchać jako uostały te knipsy zrobiůne. Bůło tam nawet przirychtowane ekstra stanowisko, na kerym szło ôbejrzeć jako take ôbrozy mogům powstować. A styknie zrozumieć a wykorzystać światło, kere je sednym fotografie, jako dodowajům Łukasz Cyrus.
Cołko idyjo wystowki sie spodobała kożdymu uczystnikowi, beztuż zocnie zaproszůmy do Sztad Kultůr Cyntrum na Frynie, kaj ôbrozy pudzie zoboczyć do 16 ôktůbro. To jednako niý kůniec, bo planowane sům nostympne interesantne wystowki ôbrozůw we Galerii.
GALA WOLŮNTARIATU - WE RADZIŮNKOWIE PODZIYNKOWALI
Na szpecjalnyj Gali podziynkowali we Radziůnkowie wszyskim wolůntariuszům a społycznym dziołaczům, kerzi robiům cosik dlo dobra inkszych. Bez cołki rok robiům, dziołajům a bajslujům roztomajte akcje niýroz niýzauważynie. Tako gala to ôkazjo, coby docynić wszyske jejich starania.
Pomogajům inkszym ze roztomajtymi rzeczami, bajslujům akcje a fajery, průmujům aktiwny tryb żywobycio, dziołajům społycznie we Radziůnkowie. Wszystko to dlo ideji a dlo dobra inkszych. Dziynka takim ludziům świot je ô co lepszy, bo pokozujům tyż, iże niý wszysko musi być interesowne.
Beztuż kożdo ôkazjo do podziynkowanio im je dobro. We Radziůnkowie sbajslowano uostatnio uostała szpecjalno Gala, na keryj przedstowiciele wiyncy jak 40 ôrganizacji dostali ekstra dyplůmy w podziynkowaniu za jejich robota. Jak podkryślajům Gabriel Tobor - Bergmajster Radziůnkowa - Radziůnkůw je postrzegany na mapie Wiyrchnigo Ślůnska na prowda pozytywnie, przede wszyskim dziynka właśnie takim ludziům.
Latosi bůła tyż ku tymu niýôbyczno ôkazjo, skiż tego co fajrowane je 20-lecie ôdzyskanio sztadnych prow. Beztuż dlo porůwnanio zrychtowano tyż uostała prezyntacjo, jako wyglůndało społyczne żywobyciý we dwadziestoleciu miyndzywojynnym sam we Radziůnkowie. Jako spůmnieli Jarosław Wroński - Pełnomocnik Bergmajstra do spůłroboty ze ôrganizacjami - miynszkańce tak jak i tera, tak i downij byli na prowda aktywni społycznie. We dwadziestoleciu działało sam poradziesiůnt roztomajtych ôrganizacyj i tak je do dzisio.
I to moge radować, bo we żybowyciu niý liczy sie ýno to co sie samymu mo, nale przede wszyskim to, co sie moge dać ôd siebie inkszym. Nawet jak to je zwykły uśmiych abo chyńć spůmogi.
REHABILITACJO WE SZPORCIE
Rehabilitacje můmy roztomajte. Sům tyż take, dziynka kerym idzie sie postawić wyzwaniý a sprůbować czego nowego. Aktiwność motoryczno moge spůmogać we roztomajtych niýmocach, ô czym nojlepij przekůnali sie same uczystniki Ôlimpiad Szpecjalnych.
Aże 170 niýpełnosprownych intelektualnie szportmynůw we 20 manszaftach ze noszego regiůnu wziynio udzioł we XVIII Ślůnskim Turniyju we Halowym Fusbalu ai we III Ślůnskim Dniu Tryningowym Programu Aktywności Motorycznyj we Strzodowisku Wodnym Ôlimpiad Szpecjalnych, kere sbajslowane uostały we szport halach na Halymbie a Biylszowicach ai wodnym parku we Rudzie Ślůnskij.
Pokozujům łůni bezto, co roztomajte niýmoce niý můszům przeszkodzać we stowianiu sie wyzwań a uozwijaniu sie. Trza jednako przede wszyskim dużo barzi sie dać pozůr na siebie a wybrać ôdpowiydnio dysciplina dlo sia. Wymago to tyż poświyncynio a staranio. Jednako z czosym prziłazi efekt, a kej ku tymu dodo sie jeszcze trocha motywacje, to efektym moge być nawet prajs we takim turniyju jaki sbajslowany bůł ôstatnio we Rudzie Ślůnskij.
DEJ POZŮR NA DRŮDZE - PIECHTY PO PASACH
Mocka s nos wiy, co bez drůga trza przełazić na przyńściach dlo pieszych. Trza przi tymu sie tyż festelnie dować pozůr a zaglůndać eli niý jedzie jake auto. Jednako niýstety niý dlo wszyskich je to take ôczywiste. A szczegůlnie dlo bajtli, kere niýdowno napoczły łazić do szule.
Wroz ze zeptymbrym napoczyn sie nowy szkolorski rok. Skiż tego na drugach je tyż ô co wiyncyj bajtli a młodziyży, na kero szofery muszům dować sie pozůr. Pozůr tyż powinni sie dować Ci co idům piechty. Auto niý zatrzimie sie ôd razu, a szofer tyż niý zowdy ôdpowiydnio wczas nos uwidzi. Beztůż tak wożne je coby reszpektować zakůny a prowa ruchu drůgowego a wzajymnie sie szanować.
Jak co roku tyż na poczůntku zeptymbro na przyńściach dlo pieszych poradziło sie zoboczyć mundurowych. Szucmany a Policjanty łazili a patrolowali nojwiyncyj te ôkolice, a przede wszyskim przyńscia, kere sům nojmynij zicherne na rudzkich drůgach. Jako tublikujům Marek Partuś - Kůmyndant Szucmanůw we Rudzie Ślůnskij - widok mundurowego działo na szoferůw ai przechodnie dowajům sie barzi pozůr.
Nojwiyncyj Szucmanůw poradziło sie trefić we rejůnach szulůw, kaj je mocka bajtli. Marek Partuś spůminajům, co nojbarzi trza sie dać pozůr na nojmyńsze bajtle, kere dopiyro uczům sie zakůnůw poruszanio po drůgach. Bezto tyż czynsto przi podstawowych szulach poradzi sie tyż trefić kogoś, wto pomogo im bez cesta przełaźić.
Wożno tyż sam je rola rodzicůw, kerzi powinni pokozać a nauczyć swoje bajtle jak nojlepij a nojzichernij powinni iś do tyj szule a nazod, coby sie żodnymu nic niý stało.
MOCNO ZAWIOŁO - NOTURA SPŮMNIAŁA Ô SIEBIE
We zeptymbrze mocka z nos dostało SMSa, we kerym informowali nos ô festelnie silnym wietrze, co mioł prziś. I rýchtých bůł niý ýno ôkropiczny wiater, nale tyż szło by pedzieć nawet siudera. Na szczyńściý ôbyło sie bez żodnyj trogedie.
Siudera, kero przeszła bez nosz regiůn pod kůniec zeptymbro, narobiůła trocha szkodůw. Posrywane dachy a kable, połůmane strůmy, uszkodzůne płoty a zalůne piwnice. Fojerwera a Szucmany mieli co jeździć we nocy a na drugi dziyń niý ýno we Rudzie Ślůnskij, nale we cołkim regiůnie. Podle porachowanio fojerwera wyjechała wtedy kajs 300 razy we roztomajte place.
W sumie niý ma sie co dziwować, bo jako tublikowali Roman Dymek - Noczelnik Wydziołu Kryzys Zarzůndzanio we Rudzie Ślůnskij - podle przewidywań, meteorologi ôkryślili 2 stopiyń zagrożynio pod kůntym festelnego wiůnio. Mocka s nos nawet dostało ekstra SMSy skiż tego.
Bůły to alerty RCB, czyli Rygiyrůngowego Cyntrum Zicherności, jak by to szło pedzieć po naszymu, we kerych ôstrzygali, co bydzie w nocy fest wioło a godali coby sie do tego przirychtować.


text:
Předewšěm wučerjo su fachowy dźeń 2plus za dalekubłanje wužiwali. Što je jich na tymle zarjadowanju inspirowało? Milenka Rječcyna je so někotrych wobdźělnikow za tym prašała.
Marija Wjenkowa, zakładna šula Chrósćicy: Dóstach informacije wo tym, kotre móžnosće su, zo šulerjo wuspěšnje wuknu. Wosebje zajimowali su mje praktiske pokiwy. Tak sym so w dźěłarničce z tym rozestajała, kak we wučbje rěčeć a připosłuchać. Nadźija na nowe ideje, kotrež hodźa so do wučby zapřijeć, je so zwoprawdźiła.
Steffen Jatzwauk, wyša šula Radwor: Za mnje jako přidružnika běše motiwacija, sej na wuradźowanje dojěć, zo bych so metodisce dale wuwił. Wažny bě mi nastork, wědu stajnje wospjetować. Njejsym maćernorěčny Serb a wužiwach konferencu tež za to, rozšěrić swoju rěčnu kompetencu.
Budyšin (SN/MiR). Ćežki to rozsud, mjez dwanaće wobdźělnikami dobyćerja z wubědźowanja „Warimy z Tomašom“ wu-zwolić. „Njejsmy z tym ličili, zo nas telko šulskich rjadownjow překwapi“, wjeseleše so dźensa rano Weronika Žurowa, lektorka za dźěćacu literaturu w Ludowym nakładnistwje Domowina. Tomaš Lukaš, kuchar w Budyskim „Wjelbiku“, bě ideju za wubědźowanje měł a nastorčił, warić w šulskej kuchni dobyćerskeho mustwa. Wšako wuńdźe přichodny tydźeń w LND jeho kniha z mnohimi nowšimi a hižo wozjewjenymi receptami. „Wulka ličba wobdźělnikow swědči wo tym, zo so dźěći dźensniši dźeń dale a bóle za zežiwjenje zajimuja“, wón rjekny.
Budyšin (SN). Rěčny centrum WITAJ je w LND wudał Pismikowu kekliju. Je to hra, z kotrejž móža dwaj, třo abo štyrjo hrajerjo na zabawne wašnje swój słowoskład w serbskej rěči přepruwować a rozšěrjeć. Z pomocu pismikowych kamuškow tworja hrajerjo słowa, kotrež w formje křižowki na hrajnu desku kładu a je mjez sobu zwjazuja.
Hra wobsteji ze 107 hrajnych kamuškow, na kotrychž je stajnje jedyn pismik naćišćany. Kóždy pismik serbskeho alfabeta je w hrě jónu abo časćišo zastupjeny. Hódnotu pismika wupokazuje ličba na hrajnym kamušku deleka naprawo. Čim wyša hódnota je, ćim rědšo so pismik w serbskej rěči wužiwa. Nimo toho su tři jokerowe kamuški w hrě. Wone hodźa so za kóždyžkuli pismik zasadźić a pozdźišo z wotpowědnym pismikowym kamuškom wuměnić.
Za kóžde słowo, kotrež hrajer kładźe, dóstawa wón dypki. Přidatnje su na hrajnej desce wosebite pola, kiž hódnotu pismika abo cyłeho słowa powyša. Hra nabywa tak cyle swójsku dynamiku, a wězo tróšku zboža dobyću dopomha.
Štomy su nětko wosebita pycha přirody – w nazymskim počasu, hdyž so wone w najrjeńšich barbach prezentuja. To njech je nam nastork, so jim z rěčneho aspekta trochu wěnować, to rěka jich serbskim pomjenowanjam a tomu, kak so wone w našich wjesnych a ležownostnych mjenach wotbłyšćuja.
Na brězu dopomina tójšto łužiskich wsow ze swojim mjenom. Kaž štom samón, potajkim Brěza, rěka wjeska pola Hodźija (Birkau). Tu tči w němskim mjenje štomowy wotpowědnik serbskeje brězy – Birke. Zwjetša wšak su so serbske mjena wsow přewzali z wěstymi zwukowymi a słowotwórbnymi změnami tež do němčiny, tak zo němske mjena jich serbski pochad jasnje pokazuja. Tak je to na přikład pola Brězynki, kotruž mamy dwójce w Hornjej Łužicy: pola Malešec – němsce je to Briesing – a pola Huski (Gaußig); tale wjes rěka němsce Brösang. Njedaloko Hućiny leži Brězyna, kotrejež němski wotpowědnik je Brösa. Njech su tu hišće mjenowane Brězecy pola Wósporka, kotrež němsce rěkaja Brießnitz.
Drježdźany (dpa/SN). Čorno-čerwjena koalicija je so po dołhich rozestajenjach na paket naprawow přećiwo njedostatkej wučerjow w Sakskej dojednała. Najwjetši zaměr je, potrjebu wučerjow za sakske šule lěpje zawěsćić a atraktiwitu powołanja wučerja zwyšić. Dohromady chce knježerstwo za to 213 milionow eurow w přichodnymaj lětomaj nałožić. Wobzamknjene změny maja wot 1. januara 2017 płaćić. Tak chcedźa mjez druhim 722 přidatnych městnow zarjadować a nowym wučerjam přichodnje wjace mzdy płaćić. Tež starši wučerjo móhli přiražku dóstać a mjenje hodźin wuwučować. Nimo toho maja so ličba regularnych hodźin wučerjow na zakładnych šulach wo hodźinu pomjeńšić, konta za dźěłowy čas zarjadować a tři měsacy trajacy přihot za přidružnikow zawjesć.
Z nowymi idejemi chcedźa nawodnistwo Budyskeho Serbskeho gymnazija, tamniši wučerjo a šulerjo lětsa wo přichodnych gymnaziastow wabić. Dźeń wotewrjenych duri pod hesłom „Šulu dožiwić“ přewjedu w Serbskim šulskim a zetkawanskim centrumje 15. nowembra wot 16 do 19 hodź.
Wjace hač 200 zajimcow bě sobotu do Chrósćic na 1. fachowy dźeń 2plus pod hesłom „Za perspektiwami pytać“ přišło. Přednoškaj kaž tež sydom dźěłarničkow skićachu informacije a nastorki.
Budyšin/Chrósćicy (SN/MiR). Něhdźe 200 zajimcow je so za prěnju fachowu konferencu 2plus pod hesłom „Perspektiwy pytać“ přizjewiło. Ta wotměje so tule sobotu w Chróšćanskej Jednoće. Dalekubłanske zarjadowanje měri so wosebje na wučerjow kaž tež kubłarjow. Informacije móžeja woni po tym jako wšědny dźěłowy grat wužiwać.


text:
Nazwa Górnika Zabrze przewijo sie ostatnio w rozmańtej zorty mediach sztyjc i bez przerwy. Toć, że wiyncyj jak o szportowych wyczynach ślōnskich fusbalistōw godo sie teroski o ich trynerze Adamie Nawałce, ale durś z luftu tyn jego awans na selekcjōnera tyż sie na dyć niy wziōn.
Ta nōminacjo przeca ni ma yno efektym tego że panowie Zibi i Adaś sōm dobrymi kamratami. Nawałka jak na polskigo trynera mo CV ,,miōd-malina”. Trza jednak ofyn pedzieć, że ostatni ligowe wyniki Górnika tyż musiały dać mu lekki fory w wyścigu na ławka trynersko, na kiero kożdy chciołby sie wciś i z kierej kożdy ostatnimi czasy ostatecznie sfurgo z płaczym.
Nawałka żegno sie z Zabrzym, ale mono bydzie mōg jeszcze (to sztyjc niypotwierdzōno informacjo) pokludzić fusbalistōw 14-krotnego majstra Polski w poru ostatnich szpilach tego sezōnu.
Nojbliższy ś nich bydymy mōgli oglōndać już w niedziela i niy bydzie to spotkani jakijś gorszej zorty. Forgot czeko nos szlagier kolejki, w kierym wicelider z Zabrzo bydzie chcioł prziwiyź punkty, z placu kaj zawsze jes ō ni pierōnym ciynżko. Szōsty na razie w tabeli Lech Poznań, po rymisie z Legiōm, bydzie na pewno tym razym liczōł na kōmplet punktōw u sia.
Ślōnsko relacjo minuta po minucie z tego szpilu zacznymy chwila przed godzinōm 6 we wieczōr (18:00). Dejcie pozōr!


text:
„Zawěrno, zawěrno praju wam: Wy budźeće płakać a žałosćić, swět pak budźe so wjeselić. Wy budźeće so rudźić, ale waša zrudoba přeměni so do wjesela“ (Jan 16,20).
W dźensnišim ewangeliju so čita wo jednym slubjenju Jězusa Chrystusa. Wono je zaso na jeho wučomnikow wusměrjene. A z jeho wobsahom je płač a žałosć křesćanow. Scyła napřećiwne zadźerženje ma swět. Wón so wjeseli. Z tym nochce Jězus Chrystus cyle wěsće prajić, zo maja křesćenjo jeno zrudni być. Swjaty Pawoł pohnuwa hustodosć w swojich listach wěriwych k radosći. Tuž woznamjenitej płač a žałosć něšto druhe, mjenujcy zamołwitosć a starosć wo wumóženje swěta.
DJD
© D. Dzikiewicz, M. Nawka, D. Matik 2019 | Datenschutzerklärung


text:
Rzyka
Rzyka – naturalny, wjyrchńi wodny ćek, co uůn płyńe we wyżłobjůnyj bez rzyczno erozyjo krzikopje a uokresowo zalewo rzyczno dolina. Ćek tyn muśi mjeć uokreślůno dugość albo wjyrch dorzyczo - ćeki půńiży umołwjůnygo kreju (roztomajće, znoleżńy na państwo, we Polsce dorzycze uo wjyrchu ńy myńi kej 100 km²) uznowo śe za potoki abo strůmjyńy.
Rzyka może zoczynać śe uod zdrzůdła abo powstować bez połůnczyńy poru potokůw eli tyż wypływać ze jeźora.
Stało rzyka mo ujśće do inkszej rzyki, jeźora abo morzo. Rzyki, co uůne uchodzům do wodnygo grůmadńika mjanuje śe znamjynnymi rzykůma, inksze to jejich dopływy. Znamjynno rzyka do kupy ze dopływůma tworzi rzyczn systyma.
Bjyg rzyki mo nojczyńśći trzi wożne tajle: wjyrchńi, strzodkowy a dolny. Ujśće rzyki może być trichterowate (estuaryjům) abo szyroke (delta). Inakszy je u czasowych rzykůw, kere ujśćo ńy majům, a ajnfach krok we krok śe zatrocajům, wśůnkajůnc we grůnt.
Rzyki majům znoczyńy lo gospodarki, sům wykorzistowane jako zdrzůdła pijalnyj wody a do transportu. Sům tyż naturalnym śedliskym roztomajtych gatůnkůw źelinůw a gadźiny.
Nojwjynksze rzyki na śwjeće to: Amazůnka (ze Ukajali), Ńil, Jangcy, Missisipi - Missouri, Huang He a Uob (ze Irtyszym).


text:
Tikotaceje pomazkoweje tyzy dla su w Balingenje pola Stuttgarta dźěłowu agenturu ewakuowali. Dwě hodźinje pozdźišo móžachu fachowcy za znješkódnjenje municije ludźi změrować: W metalowej tyzy ležeše časnik. 31lětny wopytar bě jón do tyzy połožił, ale je tyzu na zarjedźe zabył. Sobudźěłaćerjo tikotacy kašćik namakachu a wołachu policiju. Ta wšak muža nachwilnje zaja a cyły areal wokoło agentury zaraći.
Dźiwja ranca wosrjedź města je ludźi w porynsko-pfalcskim Neustadće znjeměrniła. Wobydler bě ju na třěše garaže wuhladał a hajnika informował. Jako tón přińdźe, skoči dźiwje swinjo z pjeć metrow wysokeje třěchi a smaleše po Hłownym torhošću do nutřkowneho města. Tam nadběhowaše hajnika a zrazy z hłowu do wjacorych wukładnych woknow. Skónčnje móžachu rancu do dwora hosćenca zamknyć, hdźež pak ju zatřělichu.


text:
Njebjelčicy. Euroregion Nysa z.t. a Njebjelčanska gmejna přeprošatej jutře, štwórtk, na informaciske zarjadowanje pod hesłom „Spěchowanje mjezy přesahowaceho zhromadneho dźěła w euroregionje Nysa – Móžnosće serbskich gmejnow, zarjadnišćow a towarstwow“. Zarjadowanje započnje so we 18.30 hodź. w Njebjelčanskim gmejnskim zarjadnistwje. We wobłuku programa Interreg hodźa so mjez druhim seminary, dźěłarnički, wjacerěčne publikacije, turistiske projekty a dalše spěchować. Wo tym móža so zajimcy jutře tež indiwidualnje poradźować dać.
Wobswětleny Boži dom
Budyšink. W cyle nowym swětle dožiwja zajimcy wot jutřišeho hač do soboty cyrkej w Budyšinku. Te dny budźe Boži dom stajnje wot 19 do 22 hodź. na wosebite wašnje wobswětleny. K tomu zaklinča hudźba, zwuki a rěč. 40 mjeńšin trajacy program budźe na kóždym z mjenowanych wječorow wjacore razy předstajeny. Wopytowarjo móža tuž sami rozsudźić, hdy chcedźa hić abo hač sej wěstu scenu z hinašeje perspektiwy hišće raz wobhladaja.
Luthera „live“ dožiwić


text:
Beschreibung
Zhromadnje z druhimi dźěćimi přihotuje Mija lěćny swjedźeń a nazwučuje dźiwadłowu hru za njón, wuleći sej z nimi do lěsa a pasli latarnički. Tež narodniny přeco něchtó ma: Tónraz je za Luizu wosebity dźeń a wona smě sebi złotu krónu z papjery na hłowu stajić. A što njesmě na tajkich prawych narodninach falować?
Bohaće ilustrowana knižka wopřija dwanaće krótkich stawizničkow za dźěći wot dweju lět, kotrež póńdu bórze do pěstowarnje abo hižo do njeje chodźa. Wone zhonja na zabawne wašnje, što Mija w běhu lěta w pěstowarni wšitko dožiwi.


text:
Wopisowanje
Źo su na Górach góry? Kak dalej ze starymi nałogami w nowem casu? Co na nas pśiźo, gaž brunica wěcej njebuźo? Z tymi pšašanjami zaběraju se Gregor Wieczorek, Silvio Smogoŕ a Bernd Kamjeńc w nejnowšej Pratyji, kótarejež titlowy bok pyšni foto z Gór. Z teje jsy zgóniju cytarje wjele ze starego a něntejšnego casa, a to take a wšake: mjaz drugim až su tam krala sromośili a kamjeń do fararja chyśili a až maju źinsa te žeńske to prědne grono we jsy! Lěto 2017 źe buźo pśedewšym jubilejne lěto reformacije. Toś jo pisała dr. Doris Teichmannowa wó reformaciskem casu w serbskich stronach Dolneje Łužyce a Trudla Malinkowa wó dolnoserbskich rozšyrjowarjach Bóžego słowa a jich pomnikach. Kogož to wšykno njezajmujo: Mjazy 60 pśinoskami zawěsće kuždy wjele za sebje namakajo!


text:
Kogo zastupujomy?
Łužyske Serby
Pó pówoblicneju twóri něźi 60.000 luźi źinsa serbski lud. Wóni su žywe jano w Nimskej, a to w Górnej Łužycy (Lichotny stat Sakska) ako Górne Serby a w Dolnej Łužycy (Bramborska) ako Dolne Serby.
Lud Serbow, spocetne słowjańske rody na dłujken zajtšu Karpatow, jo pśišeł pśed něźi 1.500 lětami do stronow mjazy Baltiskim mórjom a Rudnymi górami. We Łužycy jo mógał swóju kulturelnu swójoraznosć pśez wjele stow lět pó źělach zachowaś a wuwijaś – pśetergnjone mjazy drugim pśez politiku nacionalsocialistow. Dajo dwě serbskej rěcy: górnoserbšćinu a dolnoserbšćinu, kótarejž se až do źinsajšnego we wjele familijach a we wšednem žywjenju powědaju. Pśedewšym dolnoserbska rěc jo pśez wóteměranje wobgrozone.
Pódla pomjenjowanja Serby se pśedewšym w Dolnej Łužycy w nimskej rěcy teke oficielnje wužywa starše zapśimjeśe “Wenden”. Toś to zapśimjeśe póchada wót romskich historiografow, kenž su tegdy jim njeznate rody na pódzajtšu ze zapśimjeśim “Veneti” pomjenili, z cogož jo pózdźej w nimskej rěcy zapśimjeśe “Wenden” nastało.
W lěśe 1912 załožona Domowina – Zwězk Łužyskich Serbow z.t. ze sedłom w Budyšynje jo politiski njewótwisny kšywowy zwězk serbskich towaristwow.
Dalejwjeduce linki:
- Pśeglěd wó łužyskich Serbach
- Domowina
- Załožba za serbski lud
- Serbski institut
- Rěcny centrum WITAJ
- Ludowe nakładnistwo Domowina
- Serbski ludowy ansambl
- Němsko-Serbske ludowe dźiwadło
- Serbski muzej Budyšin
- Serbski muzej Chóśebuz
- Sakska Serbska kazń online
- Kazń k wugótowanju pšawow Serbow w Bramborskej
- Zwězkowe ministarstwo nutśikownego wó Łužyskich Serbach
Moin!
Wutrobnje witajće!
Hjertlig velkommen!
Latscho Diewes!
Hartlik wäljkiimen!
Witajśo k nam!
Herzlich Willkommen!
Welcome!


text:
Sorby
Sorby (gůrnosorbsko godka: Serbja, dolnosorbsko godka: Serby), znůme tyż jako Łużyczany lebo Půłnocne Serby je stary zachodńosłowjański norůd, kery půmjyszkuje we wschodńij tajli Mjymcůw - mjymjeckij prowincyji Saksůńijo a Brandynburgijo na źymjach, kere sům znajůme jako Łużyca.
Godajům we dwůch fest podanych na śe godkach - gůrnosorbskij (pod ajnflusym czeskij godki) a dolnosorbskij (pod ajnflusym polskij godki) Uobje godki noleżům do grupy słowjańskij indoojropejskich godkůw. Sorbůw do kupy je kole 60 000, we wjynkszyj tajli sům protestantůma, mało tajla ś ńich wyznowo tyż katolicyzm.
Geografijo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Sorby půmjyszkujům we połedńowo-wschodńim kerůnku uod Berlina, przez teryny becyrkowe do grańice polsko-czeskij aże pod Drezno. Źymja łużycko uostała potajlowano na dwa geograficzne uobszary, kere we swojim historycznym żywobyću dycki bůły uod śe uodtajlowane, a co śe bez to chce pedźeć rozwijały śe we inkszych politycznych a społecznych warůnkach. Sům to Gůrno a Dolno Łużyca, ze kerych ta pjyrszo przinoleżała do Saksůńije (a mjała lepi we żywobyću społecznym a politycznym), a drugo do Prusůw.
Kulturalne cyntrům Gůrnyj Łużyce je Budźiszyn a Dolnyj Łużyce - Choćebuż. We admińistracyjnym znoczyńu, Gůrno Łużyca je tajlům prowincyje Saksůńijo, a Dolno - Brandynburgijo. Sorby bůły na śyła przekludzane we becyrk Łaby, Berlina, a dźedźinowe teryny půmjyszkane uode downa uod Sorbůw půmjyńali uůńi na mjejske uobszary.


text:
Damroka Kwidzyńskô
Damroka Kwidzyńskô (pòl. Damroka Kwidzińska; ùr. 27 lëpińca 1982 w Kartuzach[1]) – pòlskô i kaszëbskô wòkalëstka i aùtorka tekstów, dzénnikôrka Radio Kaszëbë (w latach 2004-2007 w Radio Gduńsk). W latach 2002-2007 wòkalëstka karna Wãdzëbôczi. Òlo Walicczi przërôcził jã do wespółrobòtë nad platką „Òlo Walicczi Kaszëbë”, wëdóną w 2007 rokù. Platka zawiérô tekstë leno ji aùtorstwa[2]. W 2011 rokù dosta sztipendium marszôłka. Stwôrziła w 2010 rokù projekt Damroka Kaszëbë Joł.
Diskògrafijô[edicëjô | editëjë zdrój]
We współrobòce z nią są m. jin. zrobioné:
- Kaszëbi na Gòdë II
- Młodi dlô Gduńska
- Wãdzëbôczi


text:
Dyskusyjo używacza:Timpul/archiwum4
Archiwum 30.05.2008-4.07.2008 | Archiwum 4.07.2008-16.07.2008 | Archiwum 16.07.2008-24.07.2008 | Archiwum 24.07.2008-25.08.2008 | Archiwum 25.08.2008-22.11.2008 | Archiwum 22.11.2008-10.05.2009
Wykŏz treści
- 1 ...
- 2 Occitan
- 3 Fotki
- 4 Hi
- 5 ;)
- 6 Ok
- 7 Silesian language
- 8 Translation in Frisian
- 9 Translation in Slovene
- 10 Što je losowość w pólšćinje?
- 11 To je jako dyktatura ;)?
- 12 Wejřij se ńy jyno na godka polsko - ńy dowej neopolůńismůw do ślůnskigo
- 13 Merytoryka
- 14 Kategoryje
- 15 Ńy gorš śe
- 16 Prevod na Interlingue
- 17 We Uosetyji Pouedńowyj...
- 18 Gůry
- 19 Kiszczonka
- 20 dykcjunor
- 21 Česko Rypublika abo "Čechy"
- 22 re: Připis
- 23 Frydek-Mistek
- 24 From lad.wikipedia
- 25 Ńypodlyguość?
- 26 Moksha
- 27 External Links
...[edytuj zdrzōdło]
OK, ino mjy ćekawiuo jak gibko ftoś to poprowi :) ◄Ozi64► a jigo godka 09:05, 25 lip 2008 (UTC)
Occitan[edytuj zdrzōdło]
Timpule, uz existuje http://oc.wikipedia.org/wiki/Silesian! --Jfblanc 10:09, 25 lip 2008 (UTC)
Fotki[edytuj zdrzōdło]
To wšyjstko je na CC-by-sa-2.0 a idźe to wćepać na Commons: [1]. Lajsikonik 03:05, 26 lip 2008 (UTC)
Hi[edytuj zdrzōdło]
Hallo buddy! Thanks for the translation first of all, thanks a lot. Tha article is very good. I have been on holiday till today, so thats why I am writing this message too late. If I need translation I will tell you and vice versa. Regards!--MacedonianBoy 19:27, 27 lip 2008 (UTC)
;)[edytuj zdrzōdło]
Bůuch, bůch. Ańi ńůs'ch banner :) Zdjyńć swojich ńy mom, nale ludźe s RAŚ dadzům pywńykkym na GNU ;) ◄Ozi64► a jigo godka 09:47, 28 lip 2008 (UTC)
- Zawdy tak godom a czynsto suysza, kej fto inkszy tako godo. To znoczy yno bůu'ch, bo bůch to bůua literůwka. ◄Ozi64► a jigo godka 14:38, 28 lip 2008 (UTC)
Ok[edytuj zdrzōdło]
Ja, zazwyczyj tako robja, nale terozki ńy mům czasu. Půźńi to wszysjsko pomjyńa. ◄Ozi64► a jigo godka 11:35, 31 lip 2008 (UTC)
Silesian language[edytuj zdrzōdło]
Here it is. Cheers! -- Loshmi
Sroge Danky za dorady! :-) Przi sposobności: "apfelzinowy ramik"?, cheba "oranżroomka"?! :-) Jaborygyn 06:01, 20 śyr 2008 (UTC)
Szablon (polski), to je po szloonzsku - "szabloona" lebo "muster". Uoba worta soom pożyczkooma ze mjymjeckigo, nale muster trza by zaryzerwuwać dlo polskigo worta - "wzór"?! Jaborygyn 08:43, 20 śyr 2008 (UTC)
Her, Frau, ---> a ńy (polsky) Pan, Pańi! Půn, je yno Gott, bez to můma ---> PůnBůg (Půnbůček). Jaborygyn 08:51, 20 śyr 2008 (UTC)
- Je uo tymu we Wasy radźe dlo Lajsikonika: http://szl.wikipedia.org/wiki/Dyskusja_u%C5%BCytkownika:Lajsikonik
Moja godka je germańsko-suowjańskym kryjoulym, bez to żodne suowjańsky "preferyncyje" ńy banoom bezy Mje uznouwane, bo povstowauy pode presoom i gwoutym! Trzimja je yno, bo to je wykoz zgwoucyńoov we Moji Familiji. :-( Kultura mooma uode Tych pjyrsych! Te druge, Nooma yno pońywjyrwuy i czyńoom to do terouzka, kej nawet wuosny Mowy Noom broońoom (po czyńśći i Jejich!)?! Jaborygyn 09:14, 20 śyr 2008 (UTC)
- Padoće: "No jyno mi chopje ńy godej co ślůnski je germański! Wezdřij se na gramatyka a porůwnej, do čygo je baři podany - polskigo eli ńymjyckigo?" A skoond przilazua couko kultura na Szloonzek a dali ku Polsce? Na co by mjou być szloonzsky barzi podany, kej ńy na germańscyzna? Przeca mo z ńoom do cyńyńo uode IV wjeka?! Kans durzi ńiźli z polsczyznoom. W posztrzodku je przebywańy we soomśectvje chorwatczyzny a dalszych (moravszczyzno, bohymizma a staropolsczyzno), znacy śe zapadńo-suowjańsczyzy! Ale przi germńsky kulturze nojdurzi! Inaksz, po co by śe Szloonzoucy uopowjadali, we Powszechnym Nacyjowym Spiśe, przi ńy polski mowje szloonzski? Jaborygyn 11:27, 21 śyr 2008 (UTC)
- Padoće: "Ja, jyno mi ńy uaźi uo kultura, a ewolucyjo ślůnskigo ze godki prasuowjańskij." A pojakymu taky mo być, "ze godki prasuowjańskij", nastawjyńy? Tak guymboko, w gyszichta, śyngo Waszo Familijo i Jeji Mutterszpracha? Z Wasygo Mjana mjarkuja, cośće Szloonzouk ńy soom, nojwyrzi Soomśod z wjeluński lebo śyradzki Źymje? Przeca we tymu, co`śće wyrzi rzykli, żodnygo objektywizmusa ńy ma?! A przeca na ńym mo Wiki śe przeca vspjyrać! Jaborygyn 12:03, 21 śyr 2008 (UTC)
- Padoće: "Coukym rozumja twůj majnůng uo tym, co germańsko kultura douo ślůnzokům mocka zachůw, nale mjy jyno jako uosobje zajinteresowanyj godkoznawstwym uaźi uo ewolucyjo ślůnskij godki ze kořyńi suowjańskich" Szczyrze wyznoom, ńy pojmuja! Jou - prawy Szloonzouk i Moje germańsko-zapadńosuowjańsky Rzoondzyni, ńy pasujyma Woom do Wasy wyimaginowany, "naukowy" teze? :-) Jaborygyn 12:43, 21 śyr 2008 (UTC)
- Padoće: "Jyno jeli to je "pseudonauka", čamu popjyrajům to inkše Ślůnzoki? Stykńe ylymyntarne poznańy lingwistyki, a uobočyš, iže mům recht. No, nale myśl jak chceš," Nareszće pojyńi`śće Mooj Recht?! Co definijować banam Svojy Rzoondzyńi soom, ze drugyma Szloonzoukooma, ale bez retoonga "Ślązaków"! Jaborygyn 13:00, 21 śyr 2008 (UTC)
- Padoće:"A lo mńy polsko godka to mišůng chińskigo s djalyktůma tureckimi". Jou śe na polski godce ńy wyznowoom, to Woom na to ńic ńy uodpedza. :-) Jaborygyn 09:02, 22 śyr 2008 (UTC)
- Padoće: "Bo ślůnski dowo śe do familije suowjańskij, ńy germańskij." A pojakymu tak je? Je to dali poloońizacyjo cy kvitńe ćyngjym downy "pansylwańizmus"?
Familijo, to Jou moom yno jedna ... SVOJA! Jaborygyn 09:37, 20 śyr 2008 (UTC)
- Padoće: "Tak se jyno myśla, pojakymu byś ńy napisou nowygo artikla?" Niyrod wylazowuja przed uorkestrowyh droomlistoov! :-) Podle Mje, tu sie na gwout kce naciepnoon'c' jedziny "uniwerzalmuster" dlo szloonzskigo szkryfta. Przedy Mjy je to darymno mitrynga, kjero bez polityka je "rozhajcowano", po kjery Szloonzouki banoom mjec' yno moc dalszy utropy a roboty. Bez to wola tu uostac' za wahtyrza szloonzsky Rzeczy. Bo hampylmanym pewnikym niy banam! Hocia niykjerym Istnym sie tu zdo, co bidynujoom prawy sprawje. :-( Jaborygyn 09:45, 22 śyr 2008 (UTC)
- Padoće: "prośyłżech jyno uo půmoc". Przeca wspjyroom tu Wos a drugih, coby tutejse kos'lavce we Wasym szloonzskym hocia z'dz'ebko poprostowac', akuratnie rzoondzic' naumjec' niykjeryh a cos' przi tymu samymu erbnoon'c'?! :-) Jaborygyn 10:04, 22 śyr 2008 (UTC)
- Padoće: "Oj to sům jyno artikle". Artilkle, na gwout przerobjane ze polskih?! Cy to je objektywizmus? To je nac'epowan'y polscyzny! To je manipulacyjo! Coby cytelniki Wikipedyje niy poradzioouy poznowac' szloonzskigo mys'lyn'o i Nasygo ... von innen (dusze Goornoszloonzouka). To je prawje, za forhangym "uobjektywizmusa a demokracyje" skrywano, cynioono bes Wous politik! Bez to tes to, co Wy sam wynoukfjouc'y, szloonzskym po prowdzie przenigda niy ban'dz'y! Bo niy moc'e, Soomsiodzie, szloonzsky duchowos'cie, a szloonzskou Mouwa - jak Mjodek, znoće yno ze suyszyńo po placach we soomsiectvje, a niy ze Maminy uosprovki. Noo, ale kej na vszyskym sie gyszefta do robic' ...?! :-( Jaborygyn 20:59, 22 śyr 2008 (UTC)
Translation in Frisian[edytuj zdrzōdło]
I just answered your request on the Frisian Wikipedia with: Hi Tempul, your request for a translation is ready. I wish you lots of succes in making your Silezian Wikipedia grow. Regards,--Swarte Kees 4 aug 2008, 15.44 (CEST)
Translation in Slovene[edytuj zdrzōdło]
Hi Temul, article on Silesian language has just been translated into Slovene. Good luck with Silesian Wikipedyjo project! --MZaplotnik (prispevki) 16:03, 4 śyr 2008 (UTC)
Što je losowość w pólšćinje?[edytuj zdrzōdło]
Dobry wječor, Timpulo. Što je "losowość" w pólšćinje? Hižo sym w mojim słowniku pytał, ale ničo namakał. Postrowy --Tlustulimu 20:58, 6 śyr 2008 (UTC)
- Sed kion tio signifas ĉe la ŝablono pl:Gra infobox? Kore --Tlustulimu 21:36, 6 śyr 2008 (UTC)
- Myslu, zo nětko wšě je dobre. Nimo toho runje sym nowu předłohu nastawkej wo šachu přidał. Postrowy --Tlustulimu 21:58, 6 śyr 2008 (UTC)
To je jako dyktatura ;)?[edytuj zdrzōdło]
Timpul, po jakymu zes wycep muj artikel uo SSSR a potym skopjowou go i wstawiu do swojigo ZSRR? Po jakymu pados, co po slunsku CCCP to bydze ZSRR? Preca to je KALKA s polskigo! Po slunsku se nikaj ny godauo ZSRR - tak se godauo we polskij tajle Slunska PO POLSKU, nale we ceskij juz ny. To je to Wikipedyje jyno do polskich Slunzokuw?????? Jako ny mo slunskigo mjana do CCCP, a we Polsce se godo inaksyj jako we Czeskij Republice, to lepij cheba wzunc ze zdrudua, pra? Skiz tego CCCP, to by buuo po slunsku SSSR, any polske ZSRR. Dejce se na to pozur, co "szl" to nyma jyno godka we Polsce, nale tyz CR. Užytkowńik:Dyktando, podpis wćep Timpul godka 13:39, 8 śyr 2008 (UTC)
Wejřij se ńy jyno na godka polsko - ńy dowej neopolůńismůw do ślůnskigo[edytuj zdrzōdło]
Dyć ńy piša uo "Zdřůduůw ślůnskich ZSRR", nale uo zdřudle mjana CCCP. To je růžnica. Je to přeca uočywiste, co jak ny mogymy znojś mjana ślůnskigo do jakigo uobcygo mjana, to idymy do zdřudua tygo mjana we tyj godce - w tym připadku můmy ruske "CCCP". Stučne twořyńy do ślůnskigo mjana ZSRR, kere ńykaj ńy bůuo užywůne na coukym etńičnym Ślůnsku, je podyjśćym arbitralnym a ńyma merytoryčne. Jak můmy wůntpliwoś, to wdycki mušymy šnupać po mjanach tako polskych jako českich, bo s tych jynzykůw kořistouy Ślůnzoki při nowych mjanach (jak godůmy o čaśe po 1945 - a wčeśńyj tyž ńymjeckich). Užywańy jyno mjanůw polskych zakrawo uo faušowany ślůnski godki! Polůńismůw, bohemismůw, germańismůw, anglicysmůw atd. ńy uńiknymy, bo našo godka je skalečůno, nale take ewidyntne zagrańa, jako Twoji ze "ZSRR", to zakrawo uo strůnńičoś. Cheba, co Wikipedyjo a "szl" je jyno do polskich Ślůnzokůw. Nale pedz to wšyjskym guosno a klar, jako tak uwažoš. Jak ńy, to dej pozůr tako na ruske "Coюз CoBeTckиx CoциaлиcTичeckиx Pecпyблиk", jako polske "Związek Socjalistycznych Republik Radzickich", jako česke "Svaz Sovětských Socialistických Republik". W tym kůnkretnym připadku můmy klarowńy přewoga uopcyje SSSR - uoryginalne ruske CCCP (SSSR) a česke SSSR. Dej se pedźeć, bo ańi jo, ańi Ty ńy můmy wdycki recht, pra? Užytkowńik:Dyktando, podpis wćep Timpul godka 13:39, 8 śyr 2008 (UTC)
Merytoryka[edytuj zdrzōdło]
Jo Će ńy atakuja, jyno padům jako to wyglůndo. Wožne, coby ślůnsko Wikipedyjo bůua pozorńy sprowjůno, a ńy to, čy śe kogoś lubi. To by bůuo ńy fachowe. Jo mům fest respekt do tygo co sam robiš, nale jak cůś přiuwoža, to ńy byda śe wstřimywou, ja? Ty tyž tak růb. Wjřij se tyž - ńy wjym wto pisou zasady šrajbungu, nale tam tyž ńyma klarowne čamu je tak wyrůžńany polsky jynzyk (a čamy ńy česky abo suowacky??). Zdania "* Mjana mjejscowośći, kere sům w Polsce třa škryfloć bez ślůnske buchštaby, uodpowjydńo přistosowujůnc mjana polske, np. Chrząszczewo -> Chřůnščewo, Łódź -> Uůdź. * Mjana mjejscowośći, kere sům we inkšych ortach a kere ńy poradźi śe škryfloć bez ślůnske buchštaby, bo zawjerajům inkše dźwjynki a znoki, ńy zmjyńo śe, np. Għaxaq, Székesfehérvár, nale ńy New York -> do śe zmjanować Nowy Jork." lepij zmjyńyć na neutralne: "* Suowjańske mjana mjejscowośći třa škryflać bez ślůnske buchštaby, uůnačůnc uoryginalne mjana, np. Chrząszczewo -> Chřůnščewo, Javorník -> Jaworńik, Coфия -> Sofija. * Mjana mjejscowośći, kere ńy idźe škryflać bez ślůnske buchštaby, bo majům inkše dźwjynki a znoki, ńy zmjyńo śe, np. Għaxaq, Székesfehérvár, nale ńykere mjana jako np. New York -> do śe zmjanować Nowy Jork." Ńy uwažoš? Zmjyńa tam, nale mi zaś ńy wyćepuj, ja? Pozdrawjům. Užytkowńik:Dyktando, podpis wćep Timpul godka 13:39, 8 śyr 2008 (UTC)
Kategoryje[edytuj zdrzōdło]
Ńy radza se z překludzańym kategoryji. Ńy chca namaraśić. Pomožeš s uůnům kategoryjům http://szl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Historyjo_Rusyje ? Je sam terozki ZSRR a SSSR. Užytkowńik:Dyktando, podpis wćep Timpul godka 13:39, 8 śyr 2008 (UTC)
Ńy gorš śe[edytuj zdrzōdło]
Timpul, wyboč, nale uobńižoš swůj wysoki poźům. Co to je za hasuo "Zwjůnzek Sowjeckich Socyjolistyčnych Rypublik (ZSRR)". Přeca to ńyma do pořůndku - w jednym placu dawoš ZSSR do kupy z ZSRR a kategoryjům ZSRR. A co to je za "ślůnske" suowo tyn "zwjůnzek"??? To je ale polůńism! Ńy lepij "skupina" - "zrzeszenie", "grupa", "związek". Přeca "w grupie", "razem", to je naše "do kupy". We českym tyž je "skupina". Nale jako w Rusyje je "Sojuš", to te mjano je tu we ślůnskim richtik uobjektywne. "Zwjązek" to je ale po polsku. Co to je tyž "Socyjol"??? Ńy stykńe zauůnačyć kožde polske "a" na "o", coby bůuo po ślůnsku. Eźli ńy můmy suowa ślůnskigo (ntp. "godka"), to zmjyńo śe jyno we uostatńyj sylabje abo we uodmjańy (bestož můmy "godům" nale "godajům" atp.), a sam moš přeca střodek zdańo a ńyma to ślůnske suowo. Jako je to suowo uobce, to možno třa by sam bůuo dać "social" abo "socjal", nale cheba ńy "socyjal", skiž tygo co ńyma to kůńcůwka "-yjo" (ntp. "dymokracyjo"), jyno střodek - "socjalistyčny". Možno śe myla, nale wydawo mi śe, co roz dawoš gynau polůńismy, a kaj indźy na śiua chcyš uodrůžńić ślůnsky uod polskigo. A ślůnsky to je ślůnsky - ańi baři ańy myńi. Užytkowńik:Dyktando
Ńy gorszće śe, co`ch Wous sam poćepnoou, nale powoda posuou`ech Woom we y-milce. Jak moće prziszykowano jako przedy mje robota, to śe guosza za poomagera. Jaborygyn 12:18, 11 śyr 2008 (UTC)
Prevod na Interlingue[edytuj zdrzōdło]
Statija ob slezski jazik bila prevedena na Interlingue: [2] --212.158.134.242 06:24, 9 śyr 2008 (UTC) Gabriel Svoboda
We Uosetyji Pouedńowyj...[edytuj zdrzōdło]
Třa poprawić link w nowinach na přednij zajcie, bo artikel jest naškryflany, nale bez literůwka świyći śe na čyrwono. Mom tyž sprawa, jak možeš, to wlyź na irc-a.
Gůry[edytuj zdrzōdło]
Kurde, w kozdym artiklu trocha inacej pisze. Wzoruja sie na jednym, to zas śe okazuje, ze to mo byc inaczej... :( a co sie stalo z dykcjunorem w necie? uon byl wjelce przydatny? Pudelek 13:13, 9 śyr 2008 (UTC)
Jo je z Uazisk, ale terozki guůwńe siedza pod Uopolem, tam sie račyj godo prowadzou, ale prowadzům nie wyglondo źle. a kukou zech na Barańo Gůra, tam byua inkso wersja, Lajsikonik tam cos kiedys robiou. jak tworza nowy artikel to zawsze patrza na inksze artikle, coby třimac sie jednej wersji, ale jak widač wyglondo to roznie. Pyrsk Pudelek 13:38, 9 śyr 2008 (UTC)
Kiszczonka[edytuj zdrzōdło]
Witaj. Po co i dlaczego wpisujesz niejasną wiadomość, że kiszczonka kosztuje 4 zł? (i 1,5$)? Rozumiem, że w gazecie wpisali Koszt 4 zł, bo taki mają "szablon". Koszt to nie cena. Natomiast kosztowac może w barze czy resturacji i zależec to będzie od kategorii i innych. A będziesz zmieniał w miare zmian wartości zł i $? Zaś kaloryczność warto byłoby podać z informacją, jakiej ilości dotyczy, bo może byc na litr (malo prawdopodobne) na porcję (0,25 l?) lub 100 gram. (Ciacho5) 87.205.238.27
dykcjunor[edytuj zdrzōdło]
witom. ńy moš kajś na dysku tego dykcjunora co byu na slunskiej ece? bo jo se go nie zgrou, a ze suowńikem latwiej skryflac. Pudelek 12:06, 11 śyr 2008 (UTC)
- tyž kca! poodel_87@wp.pl Poodel 87 14:44, 11 śyr 2008 (UTC)
- můj mail: marszalek1980@o2.pl. byda wdziyczny -Pudelek 14:45, 11 śyr 2008 (UTC)
i došuo :) wjelge dziynki -Pudelek 14:50, 11 śyr 2008 (UTC)
dźynki, uody mie tyž Poodel 87 14:44, 11 śyr 2008 (UTC)
Česko Rypublika abo "Čechy"[edytuj zdrzōdło]
Nie wiem czy jest to odpowiednie miejsce na tę uwagę, ale warto uporządkować kwestie artykułu o Czeskiej Republice, który na naszej wiki sprawia dużo zamieszania. Jest to wynikiem - jak często - bezmyślnego kalkowania z polskiej Wiki. Otóż dlaczego funkcjonuje artykuł "Czechy" gdzie jest napisane, że chodzi o Czeską Republikę i że nazwa "Czechy" dla CR jest felerna - pomieszanie z poplątaniem. Powinien przecież być artykuł "Czeska Republika", gdzie jest informacja o nieprawidłowym użyciu sformułowania "Czechy", nieprawdaż? W artykule o Morawach są dwa linki do tematu o CR - w jednym chodzi o CR, a w drugim o region Czechy - to jest skutek tego poplątania. Trzeba to uporządkować. To, że po polsku mówi się potocznie na CR Czechy, to nie znaczy, że na naszej Wiki musimy powielać te błędy. Ślązacy w Polsce tez często mówią "Czechy" na CR, ale jest to wynik raczej nawyków z polskich gazet niż z samego języka. Natomiast Ślązacy z CR, jak reszta mieszkańców CR, mocno rozróżniają Czechy   CR. Dam przykład - mój znajomy z Czeskiego Śląska, kiedy nieopatrznie powiedziałem o jego miejscu zamieszkania Czechy, obruszył się: "Czechy? Chopje, a kaj tam Praga? Czechy to je daleko" :).
re: Připis[edytuj zdrzōdło]
Wjym. Coś mjy śe popjyrńicouo. Ch'myślou uo necowych uodwouańąch i żech tak naskryflou. ◄Ozi64► a uůnygo godka 09:25, 20 śyr 2008 (UTC)
Frydek-Mistek[edytuj zdrzōdło]
Terozki to juž ća ńy rozůmja :/ Mjasta polske tuplikujymy, česke dowůmy we upryginole? Nůnsens a průmowańy Polski :/ ◄Ozi64► a uůnygo godka 07:26, 21 śyr 2008 (UTC)
Hi Timpul As requested, I have translated Silesian into Amharic. I have also created a page for it in the Amharic Wikepedia. Regards. Bulgew1
From lad.wikipedia[edytuj zdrzōdło]
Do you want to translate an article about Silesian language? I can do it, if you want but, please, do this article on Silesian Wikipedia. Chabi.
- Here it is. Thanks for translating Almazán's article. --85.60.95.16 13:21, 21 śyr 2008 (UTC)
Ńypodlyguość?[edytuj zdrzōdło]
Gibci: --> Samostanowjyńy! Jaborygyn 12:34, 22 śyr 2008 (UTC)
Moksha[edytuj zdrzōdło]
Dear Timpul, pls do not forget about us. Sorry for the reply delay Khazar II
- GM, Timpul, Category "CилeзияHb oшHe" done. Categories added to KaToBицe and ЛeHдзиHы. Links are in place. Will add links to пoлeHb kялb 'polish language', cилeзияHb kялb 'silesian language' and ПoлeHb MacTop 'Poland'. Genitive is -Hb ending or -tj (when indicating to the subject), e.g. TиMпyлoHb ялraц - 'Timpul's friend' and cилeзияcToHb TиMпyлTb пyTkcoц 'contribution of the Timpul of Silezia' Coat of arms is coдaфkc or oш coдaфkc, so coat of arms of Katowice is KaToBицe oшTb coдaфkcoц. :-) Thank you for contribs! --Khazar II 13:08, 24 śyr 2008 (UTC)
- Oh, it was easy. And please ask me every time. Pls use Russian forms of Polish placenames with Silesian name in brackets. CилeзияHb BeлeT 'Silesian villages' category is done. Soon finishing Polsha and Silesia ;-) --Khazar II 13:51, 24 śyr 2008 (UTC)
- BTW there is no Template:Lang-szl in English wiki 8-0. It resembles me our problem with Moksha. I mean they are copying Russian sources where no difference between Moksha and Erzya peoples as Russians continue calling us all Mordvins. So there is no article Moksha (people) in English wiki, it has been merged to Mordvins. And we are still combatting for this article restoration :-/ I would like to ask you to make article Moksha (people) in Silesian wiki. Will give you the text in English. --Khazar II 15:23, 24 śyr 2008 (UTC)
- Yeah, the same thing. They just to busy to see the difference and in spite of that there are language codes for our languges they still discussing "dialects". :-) Due to old chronicles mess with ethnic names they still trying to mix us with Erzyas and talking of Mordvin language with two dialects but it never existed. It is like Russian saying: "ПoчeMy я дoлжeH дokaзыBaTb, чTo я He Bepблюд? (Why I must provide evidence I am not a camel?)" :-)) Now finishing Silesia and will give Moksha (people) short info. --Khazar II 17:50, 24 śyr 2008 (UTC)
- Well, I stopped and cut off history to make it short. First I thought it may be intersting for Silesians Mokshas took part in Legnice battle but it will take too long for you to translaye. Maybe I will revert later with some Medieval history sketch if you are not against.
Moksha (people) (Mokshans), (Moksha language: MokшeT, mokshat) indigenous Finno-Ugrian Middle Volga population, together with Erzya and Mari people referred to as Volga Finns. Less than one third of Mokshas live in the autonomous republic of Mordovia, Russian Federation, in the basin of the Volga River. The rest are scattered over the Russian oblasts of Ryazan, Tula, Tambov, Samara, Penza, Orenburg , Ulyanovsk, Saratov, as well as Tatarstan, Chuvashia, Bashkortostan, Central Asia (Kirgizstan, Turkmenistan, Uzbekistan, Kazakhstan, Siberia, Far East), Azerbaijan, Armenia, Estonia, Ukraine, Finland, Australia and the USA. Mokshas and Erzyas were given an autonomous territory as a titular nations within the Soviet Union in 1928. Russification intensified during the 1930s, and knowledge of the Moksha language by the 1950s was in rapid decline.
External Links[edytuj zdrzōdło]
- Info-RM Mordovia news in Moksha
- [3] Mokshen Pravda newspaper
- [4] Finno-Ugrian newsletter articles in Moksha
- [5] Moksha-English-Moksha On-Line Dictionary
Thank you very in advance. --Khazar II 18:34, 24 śyr 2008 (UTC)


text:
Testowe koparske hry
Za jutře su hnydom tři testowe koparske hry pod hołym njebjom planowane, a to w Drježdźanach, Kamjencu a Choćebuzu.
19.01. 11:00 Dyn. Drježdźany U 19 –
Budissa Budyšin
19.01. 11:00 Jednota Kamjenc –
Módro-běli Kulow
19.01. 14:00 FC Energija Choćebuz –
1. FC Magdeburg
Bulowa nóc w hali
Mustwo sportoweje jednotki Njebjelčicy nastupi dźensa na 16. nakładźe Buloweje nocy jako zakitowar titula. Wot 18.30 hodź. hraje na halowym koparskim turněrje Natwara Němske Pazlicy dwanaće cyłkow starobneje klasy Ü 35 w sportowni při Kamjenskim lětanišću. Nimo Njebjelčanow su to ST Bart, Statistika Němske Pazlicy, Natwar Němske Pazlicy (1. a 2. mustwo), Přećelski kruh DB, Zeleno-běli Hórki, ST Marijina hwězda, Jednota Kamjenc, ST Běła/Cunnersdorf, ST Hlinowc/Zeleno-běli Halštrow a Lok Kamjenc/Oldije Natwara. Naposledk mjenowane zastupnistwo je nowačk.
Młodźi dźiwi na cuzym parkeće


text:
Ślůnsko mjymjecko godka
Ślůnsko godka (ślůnski djalekt mjymjeckij godki; śl. Schläsche Sproache abo tyż Schläsisch lub Schläs'sch, mjym.: Schlesisch abo Schlesische Sprache) – godka, kerům posůgiwała śe rdzynno ludność Dolnygo Ślůnska a reliktowo tajla ludnośći Gůrnygo Ślůnska. Na ksztołtowańy śe słowńictwa godki mjała ajnflus mjymjecko godka a tajlowo zapożyczyńo s godki polskij a czeskij (a raczyj morawskigo, fungujůncygo kejśik jako uodrymbno godka). Godka mo kod ISO sli.
Wykŏz treści
Djalykta a gwary ślůnsko mjymjeckej godki[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Oberschläsch / Aeberschläsch, mjym: Oberschlesisch (Gůrny Ślůnsk- ynklawy)
- Gleetzisch, mjym: Glatzer Dialekt / Glätzisch / Gletzisch (Źymja Kłodzko a uokolice)
- Mundart des Brieg-Grottkauer Landes (uokolice Brzygu a Grodkowa)
- Nordböhmisch (Liberec a uokolice)
- Brasselsche Mundoart, mjym: Breslauer Mundart / Breslauisch (Wrocław a uokolice)
- Kräuter Mundart / Kräutermundart (Wrocław a uokolice)
W tym djalykće przedźwjyn - kiwała trocha godka uosadnikůw ze Frankońi i Turyngji.
- Neiderländisch (mjyndzy Źelůnům Gůrům a Uoleśńicům)
- Gebergsschläsch, mjym: Gebirgsschlesisch (uokolice Sudetůw)
We rzeczowńikach a czasowńikach tygo djalektu sům przemjyńůne "en" na "a", lb: Kirschen - Kerscha, essen - assa, a sylaba zdrobńojůnco "lein" we reszće ślůnska "el" zmjyńo śe sam na "la", kej lb.: Bäumchen (Bäumlein) – Beemla, Töpfchen – Tippla
- Äberlausitzer Mundoart, mjym: Oberlausitzer Mundart (Görlitz, Dolnoślůnski powjat gůrnołůżycki a uokolice)
Zachowoła śe ślůnsko szpracha do dźiśej. Tam je tyż sorbsko godka.
Bajszpil tekstu[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Dykcjonorz[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Autory kśůnżek we ślůnsko mjymjeckij godce[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Badńij tyż[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Auskuplůngi[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Test-Wikipedia uff Schläsch
- Uo dolnoślůnskij a ślůnskij godce
- Farby ślůnskich godek
- Stary djalykt Ślůnski
- Mutter schläsing, deene Usingern - zdebko uwag uo Mundarće a ślůnskośći
- Dolnoślůnsko godka
- Ueber deutsche Dialectforschung: Die Laut-und Wortbildung und die Formen der Schlesischen Mundart
Przipisy
- ↑ Klaus Ullmann: Schlesien-Lexikon, 2. Band der Reihe Deutsche Landschaften im Lexikon, 3. Auflage 1982, Adam Kraft Verlag GmbH & Co. KG Mannheim (ISBN 3-8083-1161-4), S. 260-262
- ↑ http://web.uni-marburg.de/sprache-in-hessen/flash/dt.swf
Literatura[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Klaus Ullmann: "Schlesien - Lexikon", Bechtermünz Verlag, Augsburg 1996, ISBN 3-86047-184-8


text: Łaz (AK/SN). Łazowska přirodowa wučbna šćežka při parku, kotruž běchu w lěće 2006 wutworili, ma zaso k wočerstwjenju a wuknjenju wabić. Škody, nastate přez wandalizm, maja so zminyć. To bě tele dny zaměr 17 wobdźělnikow dźěłoweho zasadźenja. Čłonojo Bjedrichečanskeje młodźinskeje wohnjoweje wobory, Łazowskeje dobrowólneje wohnjoweje wobory kaž tež angažowani starši a dźěći su přirodowu wučbnu šćežku wurjedźili. Runočasnje barbješe młodźinska wohnjowa wobora w Běłym Chołmcu zachodne wrota gratownje. Woboje sta so we wobłuku 48hodźinskeje akcije za socialne a dobrowólne dźěło w Budyskim wokrjesu.


text:
Restauracje Gliwice i okolice
Znaleziono wyników: 21
Znaleziono wyników: 21
Znaleziono wyników: 21
Typy lokali
restauracje Gliwice, catering Gliwice, cukiernie Gliwice, kawiarnie Gliwice, pizzerie Gliwice,
Kuchnie
kuchnia staropolska Gliwice, kuchnia polska Gliwice, kuchnia międzynarodowa Gliwice, kuchnia śląska Gliwice, kuchnia europejska Gliwice, kuchnia regionalna Gliwice, kuchnia domowa Gliwice, kuchnia śródziemnomorska Gliwice, kuchnia wegetariańska Gliwice, kuchnia japońska Gliwice, kuchnia koreańska Gliwice, kuchnia amerykańska Gliwice,
Atuty
ogródek Gliwice, klimatyzacja Gliwice, internet Gliwice, akceptacja zwierząt Gliwice, danie na miejscu Gliwice, kącik dla dzieci Gliwice, przyjazny niepełnosprawnym Gliwice, obsługa grup Gliwice, danie na telefon Gliwice, rezerwacja stolika Gliwice, krzesełko dla dzieci Gliwice, stojak na rowery Gliwice, menu dla dzieci Gliwice, danie na wynos Gliwice, przewijak Gliwice,
Organizacja
bankiety Gliwice, imprezy firmowe Gliwice, imprezy zamknięte Gliwice, konferencje Gliwice, przyjęcia okolicznościowe Gliwice, wesela Gliwice, komunie Gliwice, chrzciny Gliwice, stypy Gliwice, urodziny Gliwice, spotkania we dwoje Gliwice, spotkania rodzinne Gliwice, przyjęcia dla dzieci Gliwice, spotkania biznesowe Gliwice, imprezy plenerowe Gliwice,
Pozycje menu
zupy Gliwice, sałatki Gliwice, kolacje Gliwice, obiady Gliwice, przekąski Gliwice, dania wegetariańskie Gliwice, śniadania Gliwice, desery Gliwice, brunche Gliwice, drunche Gliwice,
Napoje
drink Gliwice, kawa Gliwice, piwo Gliwice, wino Gliwice, wódka Gliwice, koktajl Gliwice, koniak Gliwice,
Miejscowości w pobliżu
Katowice, Rybnik, Chorzów, Tychy, Zabrze, Mikołów, Bytom, Tarnowskie Góry,
Najpopularniejsze miejscowości
Warszawa, Kraków, Wrocław, Bydgoszcz, Lublin, Gorzów Wielkopolski, Łódź, Opole, Rzeszów, Białystok, Gdańsk, Katowice, Kielce, Olsztyn, Poznań, Szczecin,
Inne propozycje
Jeżeli szukasz innych propozycji polecamy internetowy serwis Gastronauci.


text:
Ptoki
Ptoki (Aves) – grůmada stouoćeplnych zwjyřůnt s podtypu kryngowcůw. Je nojbarźi zrůžńicowanům spojstřůd grůmad kryngowcůw lůndowych – na coukij Źymji je ůngyfer 10 000 gatůnkůw ptokůw, kere zamjyškujům ekosystymy na coukym śwjeće. Jejich wjelgość waho śe uod 5 cm u koliberka hawańskigo do 2,7 m u struśa. Dźou bjolůgije badajůncy ptoki to uorńitolůgijo.
Charakterystyčne lo ptokůw nowočesnych (Neornithes) sům: skůra wytwařajůnca fyjdry, předńy kůńčyny překštoucůne we křidua, ščynki uokryte růgowym dźobym, u wspůučesnych předstawićeli pozbawjůnym zymbůw, leki, mocny škelet a štyrodźouowe serce. Ptoki sům prowje zawdy zdolne do lotu, atoli ńykere gatůnki sům wtůrńy ńylotne – jejich ukuad pokarmowy a uoddechowy sům přistosowane do tej zdolnośći. Krům tygo uodznačajům śe wysokům aktywnośćům metaboličnům. Rozmnažajům śe bez skuadańy a wyśadywańy uotočůnych twardům šupům jajcůw. Ńykere ptoki, ščygůlńy s řyndůw krukowatych a papůgowych noležům do nojbarźi inteligyntnych gatůnkůw zwjyřůnt, zdolnych do twořyńo a užywańo přiřůndůw půmocńičych a překazujůncych ta wjydza nastympnym pokolyńům.
Wjela gatůnkůw uodbywa dalekodystansowe wyndrůwki, inkše přymjyščajům śe myńi rygularńy na krůtše uodlyguośći. Sům zwjeřyntůma socyjolnymi, porozůmjewajům śe při půmocy wizualnych sygnouůw a zawouań kůntaktowych, kej i śpjywym, bjorům udźou we wspůlnych lyngach, polowańach, přepyndzańu drapježńikůw, zgrupowańach migracyjnych.
Wjynkšość gatůnkůw ptokůw žyje můnůgamičńy, nojčyńśći na čos jydnygo sezůnu, roz na kedy na uokres kilku lot, řodźi twořům ta samo para bez coue žyće. Inkše gatůnki twořům lyngowe systymy poligyńične – s kilkůma samicůma připadajůncymi na jydnygo samca. Řodko spotyka śe gatůnki polijůndryčne s wjelůma samcůma a jydnům samicům. Jajca sům na zwyk skuadane do gńozd i wyśodywane bez uojcůw. Cechům charakterystyčnům lo wjynkšośći ptokůw je dugi uokres uopjekůńčy nad wyklutymi pisklyntůma.
Wjela gatůnkůw ptokůw mo znočyńy gospodarče lo čowjeka, nojčyńśći kej zwjyřynta užytkowe. Sům přede wšyjskym zdřůduym požywjyńo pozyskiwanygo bez hodowlo abo polowańo. Zastosowańy gospodarče znojdujům tyž tajle pozyskiwane s ptokůw np. fyjdry. Ńykere gatůnki, ščygůlńy ptoki śpjewajůnce, kej i papůgowate, sům popularnymi zwjeřyntůma důmowymi. Krům tygo uodchody kilku gatůnkůw sům užywane kej nawůz we rolńictwje. Ůngyfer 120–130 gatůnkůw ptokůw wymoruo uod XVII w. kej rezultat ludzkij dźoualnośći, setki inkšych gatůnkůw wymaruo wčeśńij. Uobecńy uocyńo śe ůngyfer 1200 gatůnkůw kej zagrožůnych wygińyńćym bez čynńiki antropůgyńične, s drůgij strůny čowjek stara śe atoli uo jejich uochrůna. Ptoki sům tyž ylymyntym ludzkij kultury – uod religje bez poezyjo do muzyki popularnyj. Amatorsko uobserwacyjo ptokůw, kera rozwinyua śe we uostatńich dekadach do rozmjarůw masowygo hobby, je uprawjano we wjelu krajach rozwińyntych.


text:
Mnozy starši Serbja sej „narodnu jednotu“ přeja, kotraž našeje mnohotosće dla tak a tak eksistować njemóže. Młódši su rozumniši a bychu pragmatisce z tym spokojim byli, hdyž by referent diecezy za serbske naležnosće, Chróšćanski farar Clemens Hrjehor, serbskej wosadźe Wotrow bóle loyalny był hač Drježdźanskemu ordinariatej a hdyž by wón w swojej kajkosći jako dekan z pólsko-serbskim sobubratrom Dawidowskim bóle solidarny był hač z němskim biskopom Reineltom. (Njedźiwajcy toho, zo je Hrjehor hižo před lětami swoju teologisku distancu k Dawidowskemu zjawnje zwuraznił, ale to je wšojedne, wšako je telko plurality tež w katolskej cyrkwi bjez problemow móžno.)
Tohodla je próstwa Wotrowskeje młodźiny bamžej, wutworjenje serbskeho ordinariata pruwować, plawsibelna. Tuchwilne cyrkwinskoprawniske poměry su Serbam na škodu, dokelž katolskich Serbow jako cyłk njewobkedźbuja, ale jich wosady jenož jako dźěl němskeho biskopstwa zarjaduja. To tež na tym widźiš, zo biskopstwo porno němskemu cyrkwinskemu časopisej naš Katolski Posoł jenož k mjeńšemu dźělej financielnje podpěra. Ja so prašam, čehodla faktisce cyrkwinska wyšnosć tendencu rozprawow časopisa „katolskich Serbow“ (!) na přikład wo wobchadźenju ordinariata z Wotrowskej wosadu postaja, hačrunjež je Załožba za serbski lud z wulkim wotstawkom najwjetši pjenjezydawar. Hladajo na stajnje móžnu kritiku w Serbskich Nowinach na załožbje dyrbimy zwěsćić, zo direktor załožby, katolski Serb Marko Suchy, nowinarskej swobodźe tyje, mjeztym zo biskop Reinelt jej škodźi.
Nawjazujo na komentar Jurja Łušćanskeho, zo su aktiwni katolscy Serbja poprawom z wjetšinu aktiwnych katolikow Drježdźansko-Mišnjanskeho a Zhrojelskeho biskopstwa, a tež jako dawkipłaćerjo z wažnym stołpom wobstaća wobeju biskopstwow, móžemy temu „serbski ordinariat“ ke kóncej dale myslić: Bychmy-li serbskokatolske wosady z němskeju biskopstwow won wzali a jim swójsku zarjadnisku třěchu dali („serbski ordinariat“), bychu Zhorjelske biskopstwo, ale tež ordinariat knjeza Reinelta rozpušćíć dyrbjeli. Biskop Reinelt katolskich Serbow nuznje trjeba – nawopak to cyle hinak wupada, katolskim Serbam by objektiwnje „zarjadniski zwjazk“ z pólskimi wěriwymi bóle tyło.
Bohudźak mamy nětk nowu generaciju w katolskich Serbach, kiž je sebjewědoma dosć, tutu realitu k wědomju brać a z toho konkluzije we wobchadźenju z dotalnej regionalnej cyrkwinskej wyšnosću sćahnyć.


text:
Źymja (łać. Terra) – trzećo we kolejnośći (liczůnc uod Słůńca) a pjůnto co do wjelgośći planeta Ůkłodu Słůnecznygo.
Nołokoło Źymje krůnży jydyn naturalny satelita – Mjeśůnček a prawdopodobńy dwa kśynžyce půłowe (kśynżyce Kordelewskigo) a wjelgo liczba sztucznych satelitůw. Stoło, stabilno uorbita mo tyż planetojida 3753 Cruithne, kero pozostawo we rezůnańśe s uorbitům Źymje beś ńykerych naukowcůw je uważano za drůgi kśynżyc Źymje.
Źymja uformowoła śe ůngyfer 4,5 milijorda rokůw tymu.
Źymja mo wuaśćiwo masa a grawitacyjo do utrzimańo atmosfery, kera chrůńi przed szkodliwym průmjyńowańym ultrafjoletowym, a tyž pole magnetyczne chrůńjůnce przed pochodzůncym ze Słůńca průmjyńowańym korpuskularnym.
Uoddalyńy uod Słůńca je waśćiwe do utrzimańo uodpowjydńij tymperatury. Uważo śe, aże czynńiki te sprzijouy powstańu żyćo na naszyj planeće.
Je nojwjynkszo s planet skalistych we Ůkuodźe Suůnečnym, a tyž kej dotychczas jydynym znůnym mjejscym wystympowańo żyćo.


text:
1. FC Katowice
1. FC Katowice, 1. FC Kattowitz (niym: Erster Fussball-Club Kattowitz 1905 e.V.) – jedyn ze piyrszych klubōw fusbalowych Gōrnego Ślōnska. Założōny 5 lutego 1905 roku we Kattowitz.
Wykŏz treści
Historyjŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Założōny we 1905 pod nazwōm FC Preussen 05 Kattowitz. Po prziłōnczyniu Katowic do Polski we 1922 umiyniōł miano na 1. FC Kattowitz / 1. FC Katowice. 1. FC Katowice bōł durch festelnie siekerowany ôd polskigo regyrōnku, a to skuli tego, co dŏwano ku niymu pozōr jako na blank niymieckõ skupinã[1]. We roku 1927 roku bōł po blisku krajowygo majstra - wtynczŏs zadecydowoł Szpil ze krakowskōm Wisłōm. Pod mianym 1. FC Katowice fōngowoł do 1945 roku. We skupinie grali m.in. Richard Herrmann a Ernest Wilimowski. We 2007 roku klub napoczōn nazŏd fōngować skirz tego, co bōł reaktywowany ôd RAŚ. We sezonie 2009/10 groł we A-klasie (7 lidze polskij we fusbalu), a skupina kobiyt we I lidze żynskij. 1. FC Katowice swoje szpile grŏ na szpilplacu kōmpleksu sportowygo Szopienice, a skupina żyńskŏ swoje na szpilplacu MOSiR "Rapid" przi ulicy Grażyńskigo 51 we Katowicach.
Sukcesy[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Przipisy[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Linki zewnyntrzne[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Ôficjalnŏ zajta 1. FC Katowice
- Ôficjalnŏ zajta żyńskij skupiny 1. FC Katowice
- Niyôficjalnŏ zajta 1.FCK
- Forum RAŚ
- Das Deutsche Fußball-Archiv


text:
Wojerecy (pi/SN). Předsydstwo Wojerowskeje župy „Handrij Zejler“ je na swojim wčerawšim posedźenju wjacore terminy wothłosowało. Tak přewjedu popołdnjo za swójby 2. nowembra na žurli Ćišćanskeho hosćenca „Zeleny wěnc“, kaž župan Marcel Brauman zdźěli.
Swoju kubłansku jězbu planuja Wojerowscy Domowinjenjo lětsa zhromadnje z Budyskej župu 4. oktobra na zahajenje serbskeho lěta w Liberecu. „Mamy hišće městno. Štóž chce so wobdźělić, njech so pola Sonje Hrjehorjoweje přizjewi“, Brauman rjekny. Dalši župje wažny termin je serbski wječork ze zastupjerjemi Domowiny, Załožby za serbski lud, Rady za serbske naležnosće Sakskeje a dalšich institucijow 7. nowembra na Židźinskej starej šuli. Tam budźe składnosć za wuměnu a naprašowanja zastupjerjam Serbow wšelakich gremijow.


text:
Štyri tysac lět je trało, doniž njeje so čłowjestwo zaso k prěnjotnemu rěčnemu stawej nawróćiło. Tón krasny wobraz w aktualnym wudaću časopisa nowinskich rěčnikow Němskeje (“Nowinski rěčnik”) w rubrice “žadyn komentar” namakach.
Archive for April 2019
Serbsce abo němsce? Abo je wotmołwa: Radšo znamjenjowu rěč!28. April 2019
Serbska prěnja meja 2019 z Krabatom27. April 2019
Lětuša prěnja meja njech steji w znamjenju serbskeho kuzłarja a słowjanskeho wuswobodźerja Krabata. Krabatowy młyn w Čornym Chołmcu na nalětni swjedźeń přeprošuje – z hudźbu z Wojerec, Chrósćic a Budyšina. Kaž cyłołužiskemu centrumej přisteji. Loni do hód smój z Tobiasom Čižikom, jednaćelom tamsnišeho nošerskeho towarstwa, ideju serbskeho srjedźišća za dźěći a młodostnych z wosebitym fokusom na nałožowanje serbšćiny zrodźiłoj. Na zwoprawdźenju z mnohokolijatym postupowanjom dźěłamoj.
Sprěnja so za institucionelne spěchowanje w přichodnej financnej periodźe Załožby za serbski lud wot 2021 zasadźujemoj, wšako je dotal w Budyšinje poł ducenta serbskich institucijow a we Wojerecach žaneje. Zdruha so zhromadnje z cyłej Domowinu a wokrjesom wo to prócujemy, zo budźe potrjeba inwesticijow – předewšěm za dosahacu kapacitu nóclěhow swójbam – hižo w zwisku z lětušim zakonjom zwjazka wo naprawach k spěchowanju strukturneje změny za dobu po zakónčenju wudobywanja wuhla wobkedźbowana. Střeća je so Krabatowy młyn wězo runja wjele druhim na wubědźowanju idejow wobdźělił (znaju ducent tajkich projektow z Wojerowskich kónčin, ale zawěsće wšo mi znate njeje).
Potajkim pójće prošu z dźěćimi a wnučkami na serbsku prěnju meju. Paslenje, šminkowanje, jězdźenje z korejtu, předstajenje małeho skotu a wiki na was a wašich lubych čakaja. Budu tež tam a so na wulku serbsku bjesadu wjeselu. Historiska wosoba KRABAT je so za emanicipaciju roboćanow wot knježkow a za nowe puće zhromadneho wobhospodarjenja zasadźował. Wón serbšćinu lubowaše a zhromadnosć słowjanskich krajanow pěstowaše. Wón je Sakskej słužił, hdźež běše Serbam stajnje lěpše žiwjenje hač w Pruskej. To rěka w kóždym nastupanju perfektny patron za serbsku prěnju meju!
Wuznaće wjetšiny ludnosće k serbskej identiće regiona je fundament swětłownjow serbšćiny26. April 2019
Jako župan hustodosć zajimawe dopisy – w socialnych syćach abo přez blogaj – dóstawaš. Na přikład z pjera nawjedowaceje sobudźěłaćerki měšćanskeje towaršnosće: Sym so wosebje serbskeje identity našeho regiona dla do domizny nawróćiła. Priwatnje tajke wuznaće k serbskej identiće regiona nastajnosći słyšiš, hač we wjesnych towarstwach kaž w Ćisku, w rozmołwje z multiplikatorami města Wojerec abo w přihotowanju wustupa na 29. Parcowskim zetkanju.
Smy wčera na klawsurje serbskeje přirady Wojerec w Jurja Brězanowym domje Krabatoweho młyna w Čornym Chołmcu wjele wo rěčnych rumach rěčeli, kaž je to bohudźak mjeztym wšudźe w Serbach z wašnjom. Při tym je cyle jasnje, zo njeńdźe wo funkcionalitu inteligency: Naši kurdojo ze Syriskeje su trojorěčni do Němskeje přišli a zdobom ani hač do dźesać ličić njemóžachu. A štó chce so słowjanskim rěčam bližić, móže hnydom pólsce, čěsce abo rusce wuknyć, serbšćina je jenož njetrjebawša wokołopuć. Serbšćina je rěč domizny, a to je najwažniši argument za přiswojenje našeje rěče.
Najebać to budźe to w formje nawuknjenja druheje maćeršćiny tež dołhodobnje poměrnje mały dźěl ludnosće činić. Přičiny su znate. Hdyž pak krajinu samozrozumliweje serbskeje regionalneje identity změjemy, budu rěčne rumy runja hnězdam resp. serbskim swětłownjam w njej zakótwjene. Tohodla smy aktiwny dźěl noweho hibanja za „bajkojte město za swójby w krajinje Krabata a Łužiskeje jězoriny“.
https://www.instagram.com/mein_hoyerswerda/?hl=de
My sej ničo wot tak mjenowaneje „wjetšinoweje towaršnosće“ nježadamy, kaž wčera prajach. My jako Serbja mamy najwjetši ideelny pokład regionalneje identity w rukach. A naš nadawk jako organizowane Serbstwo je, swojim sobuwobydlerjam regiona tón pokład darić. A jim šansu dać, nas tohorunja wobdarjeć. Ja sym přestał, za wužiwanje rumnosćow wotnajenske zrěčenje wobzamknyć. Doba handlowanja je nimo, zhromadnje wróćo ke korjenjam! Naš dar by njezapłaćujomny był, tohodla: Dajće sej zakuzłać wot Serbstwa! A dajće nas praktiski podźěl brać na nowym hesle „žiwjenje kaž w dowolu“ #lebenwieimurlaub .
Serbske hnězda jako rjap ludu25. April 2019
We wčerawšej „wuměłskej rozmołwje“ zwjazka serbskich wuměłcow pod hesłom „tracTare“ w Budyšinje, kotruž prof. dr. Dietrich Šołta nawjedowaše, steješe mjez 18 přitomnymi kniha „statok sej stajili“ Křesćana Krawca w srjedźišću.
Po witanju Jěwy-Marje Čornakec a zawodnych słowow recensentow Christiany Piniekoweje (Pomhaj Bóh) a Jana Nuka (Katolski Posoł) su so nimo awtora mjez druhim Jurij Koch, Jan Bart, Marka Maćijowa, Arnd Zoba (kiž je w knize předstajeny) a Piwarc w čiłej wuměnje słowa jimali.
Běchmy sej přezjedni, zo su serbske „hnězda“ po cyłej Łužicy, kotrež entuziasća tworja – horstku tajkich ludźi je Krawc na zakładźe rozmołwow w knize rěčeć dał -, rjap serbskeho žiwjenja. Dokelž by „kupa“ jadra ludu bjez tuteje serbskeje syće dale a mjeńša bywała.
Zhromadźenstwo domoródnych a Beutesorben na dobro přeserbšćenja srjedźneje Łužicy24. April 2019
Migracija je w serbskim konteksće dotal něšto negatiwne, a to samo dwójne: Na jednym boku je tajkich, kotřiž su nutřkownje jako wotrodźency abo wonkownje jako wupućowarjo ze Serbstwa wotešli. Na tamnym boku je připućowarjow, kotřiž su jako dźěłaćerjo do Pančic abo Halštrowskeje hole přišli a swoje wokoliny přeněmčeli. So wě, zo běše přeco tež hinašich migrantow, mjenujcy ludźi, kotřiž su so wotpohladnje abo nimowólnje přeserbšćeli. Negatiwna migracija pak so zdawa z normalitu być, pozitiwna wobdźiwanja hódne wuwzaće.
We wšěch wjetšich ludach Europskeje je tradicionelnje ambiwalentneje debaty wo migraciji: Je pozdatnje pak dobrych pak hubjenych, pak přewjele pak přemało migrantow, tu radźeneje, tam zwrěšćeneje integracije. Z toho wurostu namjety za polěpšenje mjezsobneho wobchadźenja mjez domródnymi a připućowarjemi resp. za wuměnjenja, kotrež matej takrjec wobě stronje w zmysle dobreje zhromadnosće dodźeržeć. W diskusiji mjeńšich awtochtonych ludow je po mojim zaznawanju bóle sćěhowaca polarizacija: mjez “my smy my, nas našeje tradicije dla tak a tak nichtó wot wonka rozumić njemóže” a “wotmjezowany cyłk tak a tak zańdźe, dyrbimy z sej z kubłanjom nowych přisłušnikow našemu ludu pjec”.
So wě, zo je wšědne zhromadne žiwjenje potomnikow tych, kotřiž su hižo přeco tule žiwi byli, a tych, kotřiž su so hakle njedawno přidružili, wužadowace. “Beutesorbe” wězo přećelnišo hač “kanaka” klinči, najebać to móže Serb z migraciskim pozadkom swojim nowym krajanam ze swojim njezwučenym wašnjom na čuwy hić. Jemu zrozumjenje pobrachuje, při swojich wuprajenjach – hač w priwatnym ramiku abo zjawnje – tradicionelnje zrosćene disursy wjesnych cyłkow wobkedźbować, “što budu ludźo prajić”. Nawopak je domoródnemu hustodosć samozrozumliwe, “što so njesłuša”, přičiny tutych tabujow připućowarjej pak potajnstwo wostanu.
Přiwšěm su wuměnjenja integracije w Serbach lěpše hač druhdźe: Tu njejsu paralelne towaršnosće móžne, kóždy ma so z kóždym někak aranžować. Tohodla móža poćahi mjez awtochtonymi Serbami a Serbami z migraciskim pozadkom jara płódne być. Po mojim měnjenju su wone lěto a bóle spomóžniše. Mjeztym je serbskich wupućowarjow, kotřiž w Lipsku abo Berlinje Serbja wostanu, a připućowarjow, kotřiž ze swojim zapalom za to serbske samo wotrodźencow nakazuja.
Hdyž nam so zešlachći, tuchwilnu strukturnu změnu za paradigmowu změnu managementa migracije w Serbach wužiwać, by to serbskemu ludu na dobro było. Runje w brunicowym rewěrje je wjele připućowarjow druheje abo třećeje generacije, kotřiž sej tuchwilu serbsku rěč a kulturu jako pokład regionalneje identity po puću do doby po kóncu wudobywanja wuhla wotkrywaja. We Wojerecach su samo najwjetše měšćanske institucije serbskeho kuzłarja Krabata jako patrona za přichodne “město swójbow” deklarowali. Potajkim we wonym měsće, hdźež su, kaž mi redaktor “Łužiskeho rozhlada” praješe, nimale wšitcy ludźo poprawom připućowarjo.
Synteza a symbioza serbskich awtochtonych a imigrantow budźe potom zdokonjana, hdyž serbske swójby ze zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe město napřemoběha wo dale a dróše twarske ležownosće w swojich wsach swój nowy domicil we Łužiskej jězorinje, z pomocu připućowarjow wozrodźenym serbskim kraju nadeńdu. A hdyž so kulturne cyłki ze srjedźneje Łužicy w jadrowych kónčinach tak doma čuja kaž w Ćisku abo Brětni-Michałkach. Dokelž přeserbšćenje teritorija Wojerowskeje župy je zdobom škit přećiwo přeněmčenju Kamjenskeho regiona.
Něhdyši imigrant Krabat jako načasny wumóžer města připućowarjow:
https://hoywoy-stories.de/eine-revolution-im-stadtmarketing-von-hoyerswerda/
Sylne stronki serbskich regionow wjazać22. April 2019
Křižerstwo ma narodnu, duchownu a socialnu komponentu. Kaž na scenach do wotjěchanja widźimy, je cyły wjesny lud do tutoho nałožka zapřijaty. Wón je najbóle žiwy wuraz wšědny dźeń serbowaceho Serbstwa, optimalna spěchowanska naprawa za daletraće serbskeje rěče a kultury w jadrowych kónčinach – a njepłaći žanoho fenka załožbowych abo dalšich dawkowych srědkow.
Kóždy serbski region ma swoje sylne stronki: W jadrowych kónčinach su to žiwe tradicije. To běše tež na prezentaciji młodostnych na hłownej zhromadźiznje w Chrósćicach widźeć. Tohodla słuša po mojim měnjenju institucija kaž serbska rěčna šula, kotraž ma so za dorosćenych znowa załožić, do tajkeho regiona, konkretnje do wsy zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe, hdźež móža wuknjacy njepřetorhnjenu tradiciju daledawanja maćeršćiny a serbskeho žiwjenskeho wašnja dožiwjeć.
W srjedźnej Łužicy to hinak wupada. We Wojerecach na přikład su ludźo w połstatych a šěsćdźesatych lětach přestali, ze swojimi dźěćimi serbować. Bychmy-li w załoženskim domje třěsneho zwjazka, w dźensnišim wobydlerskim centrumje při torhošću serbsku witrunu stajili, wo čimž smy dołho přemyslowali, bychu ludźo tam rjane narodne drasty a jutrowne jejka widźeć móhli. Jako pisane zawostajenstwo zahinjeneje kultury, kotraž je w něhdyšim serbskim městačku definitiwnje zańdźenosć.
Sylna stronka tutoho regiona, hdźež su wšě prudy Serbstwa konfesionelneho a rěčneho razu prezentne, by móhła być wěsta nowa komunikatiwna kultura swobodneho wobchadźenja z načasnymi prašenjemi. Wobraz zawdaća rukow mjez županom a starobnej prezidentku serbskeho sejma k tomu słuša runja zwučenej kooperaciji mjez ewangelskimi, katolskimi a njewěriwymi prócowarjemi, na kotruž tuchwilu nawjazujemy. Tu móže so bjez hranicow diskutować, a tohodla je załoženski dom Domowiny lěpša adresa za klub młodych serbskich swobodnych myslerjow hač stejnišćo witriny na chódbach.
Serbstwo w jadrowych kónčinach ma jara jasny, w zjawosći akceptowany wobraz swojeje žiweje, w tradiciji zakótwjeneje přitomneje eksistency. W druhich regionach mamy w zwisku z wožiwjenjom serbšćiny w zjawnym rumje tamnišej situaciji adekwatne wobrazy tworić. A tute dyrbimy zjawnje komunikować, zo by ludnosć poskitk spóznawać móhła. Dokelž kaž mi njedawno serbski žurnalist praješe: Wjele ludźi sej mysli, zo tu tak a tak ničo njeje. Snadź móžemy tradiciju a swobodu jako stołpaj (nic jenož) serbskeje towaršnosće takle kaž w symbiozy regionow hromadźe pěstować.
Tež jedne z tych symješkow za nowe wuwiće serbowanja a samozrozumliweho přirodneho serbskeho žiwjenja we Wojerecach, klub młodych serbskich swobodnych myslerjow, wězo sej žanoho fenka nježada – wot nikoho. Wulkotna darniwosć křižerstwa jako žórło narodneje, duchowneje a socialneje płódnosće je z přikładom wšěm małym pospytam serbskeho wozrodźenja. Zo je tam potom tež ludźi z jadrowych kónčin nutřka, kotrež z tym do srjedźneje Łužicy bjezposrědnje wupružeja, mam za jara rjenje. A wzajomne wužiwanje sylnych stronow wšelakich serbskich regionow njech je na dobro wšěch.
Žohnowane jutry 2019!21. April 2019
Wojerowscy hólcy a holcy: Serbšćina je z rowa stanyła – pójće k nam!20. April 2019
TY sy serbsce na zakładnej šuli Při worjole a potom snadź hišće sčasami na Lessingowym gymnaziju abo na Johanneumje wuknył/a? TY sej pak njezwěriš, serbsce powědać?
Wšo wšojedne! Po druhim piwje to bĕži; a tež bjez alkohola budźe so Ći pola nas lubić – w klubje młodych serbskich swobodnych myslerjow! Hdźe? Wězo wosrjedź najrjeńšich Wojerec w Kulturnej fabrice. Hdy? Prašej so Piwarca.
Wo čo jow dźe, smy Tebi wuwzaćnje němsce přeradźili:
https://m.lr-online.de/lausitz/hoyerswerda/hoyerswerda-sorbische-jugend-trifft-sich-in-der-kulturfabrik_aid-38209987?fbclid=IwAR1so2NDnQozZWsw8g1-p3ieApqheKuwtbQee3ePckISzvhnFUnQds2CRXI
To drje njeje wšo, ale dyrbi tak zjawnje najprjedy dosahać 😎. K tomu – mjez namaj – móže přińć: kumplow za dyrdomdeje, přećelku/přećela za Ty wěš sam/a abo jednorje zajimawych ludźi za inteligentnu bjesadu „bjez hranicow“ (kaž Darius Budar, wunamakar kruha, praješe) namakać.
TY sy nětk stary/a dosć za Stammtisch, pardon stajne blido. A přemudry/a zo to, štož pozdatnje „wšitcy činja“. Pola nas móžeš ludźi z cyłeho serbskeho kraja zeznać. Ta towaršnostna alternatiwa wšěm, kotřiž jenož na konopeju kokać a sej ze smartfonom hrajkać nochcedźa.
Ach zow, našemu kołu hišće WhatsApp-skupina pobrachuje 😉.
Wot zeleneho štwórtka do holocausta19. April 2019
Bohosłowc a žurnalist Franz Alt ze swojich slědźenjow wě, zo najskerje w žanej druhej publikaciji swěta telko “fake news” njenamakaš kaž w bibliji. Najbóle dramatiske falšowanje z jeho wida je wopačny přełožk arameiskeho originala do grjekšćiny w zwisku z tym, štož zeleny štwórtk liturgisce w cyrkwi wobjednawamy. Tak njeje Judaš Jězusa přeradźił, ale přepodał, a cyła wěcka běše z Jězusom dojednana.
Štož wčera z wulkim zajimom w MDR Aktuell z erta Alta zasłyšach, móžeš tež z jeho pjera we “Welt” (jenož přez abo přistupne), w zjimanju “Focus” darmotnje https://www.focus.de/wissen/mensch/religion/zweifel-an-bibel-botschaft-war-judas-wirklich-der-verraeter-oder-war-er-jesus-komplize_id_10611455.html abo na jeho internetnej stronje čitać:
www.sonnenseite.com/de/franz-alt/kommentare-interviews/judas-liebte-jesus.html
Tute falšowanje ma zahubne sćěhi hač do dźensnišeho. Hižo w swětosławnym „křesćanskim“ wuměłstwje srjedźowěka wboheho Judaša porno druhim japoštołam z hroznym nosom wuhladać móžeš, wotkołkowaneho jako strašneho žida. Alt je runja židowskim myslerjam přeswědčeny: Bjez tutuho falšowanja, na kotrež jako pozdatnu wěrnosć zeleny štwórtk dopominamy, njeby holocaust był. Předsudki, kotrež nacije za zamordowanje milionow židow nałožowachu, hižo w załoženskich dokumentach křesćanstwa tča. W poselstwje zeleneho štwórtka antisemitizm korjeni.
Sprawnje prajene njeje mje hižo bjez znajomosćow ludźi kaž Alta „story“ wo Judašu přeswědčił, čehoždla so hižo před wjele lětami na literarnym projekće „Verehrter Galileo, Briefe an Ketzer und Heilige“ wobdźělich, z rozmyslowanjom wo Judašu. Kak móže něchtó najwjetši winik być, kiž je to činił, štož běše za wumóženje swěta trěbne? To je tola zrjanjenje rozuma a hižo tohodla trjechić njesmě, přetož stej wo wuprajenju něhdyšeho bamža Bendedikta XVI. wěra a logika z jednotu.
Kak je nowy zakoń nastał? Předstajće sej, praji Alt rozmołwnemu partnerej MDR, ludźo bychu nětko wo našim interviewje powědali a to, štož su słyseli, mjez třomi generacijemi dale dali, doniž njebychu to někotři napisali. Što by z toho wyše wostało, štož sym woprawdźe prajił? Tohodla je nimo Judaša wjele druhich přikładow za spodźiwnosće. Wězo njebě swjata Marja, „mać šěsć dźěći“ (Alt), knježna, ale w prěnjotnym teksće „młoda žona“. Tohodla ja wot jezuitow jako šuler nawuknych: To je „nabožny wobraz“ za wuzběhowanje toho, zo je so něšto cyle wurjadne stało: sčłowječenje Boha.
https://de.wikipedia.org/wiki/Franz_Alt_(Journalist)