text:
Dyskusyjo używacza:Uostofchuodnego
Sům'my fest radźi, co mogymy gośćić sam nowego używacza / nowo używaczka. Na sům poczůntek przeczytejće prosza co to je Wikipedyjo a jak sprowjać artikle. Zawdy, kej moće jako problyma, możeće wćepnyć swoje zapytańy na zajće půmocy. Jeli godoće po ślůnsku, trza Wos nům fest! Jeli ńy wjyće ślůnskij uortografije, przeczytejće prosza uo prawidłach zapisowańo. Jeli dali ńy poradźiće pisać we ślůnskij uortografije, wćepńijće muster {{ort}} przed artiklym, a hned potym jaki używacz przerobi Wasz szrajbůnek na prawy. Winszujymy Wům kupy radosnych můmyntůw we ślůnskij wikipedyji a coby Wům śe darzůło!
Cieszymy się bardzo, iż zawitałeś/aś na śląską Wikipedię. Jeżeli nie mówisz po śląsku, również możesz nam pomóc! Dalej możesz przygotować artykuł po śląsku, oznaczając go specjalnym szablonem {{trocha}}. Przeczytaj na początek co to jest Wikipedia oraz jak edytować artykuły. Zawsze, gdy pojawi się u ciebie jakakolwiek wątpliwość, możesz zamieścić swoje pytanie na stronie pomocy. Pomagać można również np. poprzez edycje szablonów, infoboksów itp. Dziękujemy za zainteresowanie śląską Wikipedią i życzymy wiele przyjemnych chwil z nią spędzonych!
We are very glad that you have come to visit the Silesian Wikipedia. Even if you do not know the Silesian language, there are many ways in which you can help us. It is better to write articles in "Silesian-ish" than not to write them at all! For a good start, please read what Wikipedia is and how to write articles for the project. When in doubt, you can post a question on the help page. You can also help by adding and editing templates, infoboxes, and so on. We thank you for the interest you've shown the Silesian Wikipedia and wish you a happy time with the project!
Jsme velice rádi, že jste vstoupil(a) na slezskou Wikipedii. I když neumíte slezsky, můžete nám pomoci! Můžete se pokusit napsat článek ve slezštině na Vašem pískovišti a poprosit někoho o opravu Vašeho textu. Přečtěte si nejdříve Co je to Wikipedie a Jak editovat články. Vždy, když budete mít nějaké nejasnosti, můžete položit svou otázku na stránce Pomoc. Pomáhat můžete též např. editacemi šablon, infoboxů apod. Děkujeme za zájem o slezskou Wikipedii a přejeme Vám, aby chvíle, které s ní strávíte, byly příjemné.
Wir freuen uns, dass Du zur Schlesischen Wikipedia gefunden hast. Auch wenn Du kein Schlesisch (aus der Familie der slawischen Sprachen) sprichst, kannst Du uns helfen. Denn es ist auf jeden Fall besser, Artikel in gebrochenem Schlesisch, als gar keine zu schreiben! Jeder Beitrag für dieses neue Projekt, z. B. das Erstellen von Vorlagen, oder Infoboxen, wäre eine große Hilfe. Für Fragen, Anregungen oder Hinweise haben wir eine Hilfeseite eingerichtet. Wir danken Dir für Dein Interesse an der schlesischen Wikipedia und wünschen Dir viel Spaß beim Stöbern!
Krol111 kontakt 11:00, 21 lut 2013 (CET)
Ale super![edytuj zdrzōdło]
Autor poslunsku.eu na śląskiej Wikipedii! Bardzo się cieszę! I jeszcze bardziej się cieszę, że napisałeś takie ambitne artykuły o mechanice kwantowej i kocie Schrödingera, ponieważ osobiście bardzo lubię fizykę i zależy mi, żeby pokazywać, że w śląskim da się pisać także na naukowe tematy :) Wybacz, że piszę po polsku, ale niestety mój czynny śląski jest na bardzo niskim poziomie (natomiast ze zrozumieniem nie mam problemu). Mam nadzieję, że zostaniesz ze śląską Wikipedią na dłużej :) Ethefor (dyskusja) 17:18, 9 mer 2013 (CET)
Lukas Arrav[edytuj zdrzōdło]
Witej,
nale po jakiymu pisesz uo tym do mje? Kej niy ma to ze cwekiym psowańo niyma to wandalismus, a powiniyn żeś pisać do autora.Tak jakjo terozki do Ćebje. Mům prośba, cobyś niy przećepowoł artikli pode zapis ze ślabikorza. To je u nos zapis růwnoprawny, nale niy jedźiny, a robjymy tak, że jak co bůło naszrajbowane we steurowym szrajbůnku, to uostawjomy tyż mjano artikla we steuerowym. Poprzećepowoł żeś, nale artikli żeś na ślabikorz niy poprowił, a terozki titel niy je do zgody ze treśćům. Niy przekludzůmy, bo inakszy mogli by my przekludzać tam a nazod - jo ntp. wola steuera a mo to sam jednake prowa. A jeszcze żeś poprzekludzoł genau te artikle, co majům nojsrogszo nůmera uodwołańůw (wjeś, ChLR). A to uobćůnżo serwer i wszyjsko wolńij fůnguje.
Pyrsk! Lajsikonik (dyskusyjo) 12:59, 10 siy 2016 (CEST)
- Jak je artikel we steuerowym szrajbůnku to lepij dować przekerowaniy. Cheba co je jeszcze "czeski" zapis (roz za kedy jeszcze idźe trefić), to jak taki poprowisz na ślabikorz to mogesz przećepać. Lajsikonik (dyskusyjo) 13:38, 10 siy 2016 (CEST)
Cytaty[edytuj zdrzōdło]
Tukej mogesz wćepać zgłoszyniy. Lajsikonik (dyskusyjo) 14:25, 20 siy 2019 (CEST)
Niy ma, trza zbajstlowac. Lajsikonik (dyskusyjo) 16:05, 20 siy 2019 (CEST)
Wrocław a inksze[edytuj zdrzōdło]
Potrzebujesz co przećepać, to przećep. Potzebujesz co wyćepać, wstow {{gw}}, nale eli śe rozchodźi o przekerowańy, pjyrw badńij eli sam je pusto. Do tego bajzlu ńiyskorzi zawołom bota, nale jak je ino pora to idźe samymu sprowić. Lajsikonik (dyskusyjo) 10:44, 23 siy 2019 (CEST)
Graf vs Count[edytuj zdrzōdło]
To niy ma jedno. Kej śe rozchodźi uo Mjymcy, mosz recht. Nale badńij, co graf ńy ma to samo, co count. A county we USA to jeszcze co inksze. We godce coś mje śe zdo, że wortu na "count" ńy ma. Lajsikonik (dyskusyjo) 22:10, 29 siy 2019 (CEST)
CSS[edytuj zdrzōdło]
Ńy poradza tego edytować. Trza dać request na Meta. Lajsikonik (dyskusyjo) 13:03, 31 siy 2019 (CEST)
Bot[edytuj zdrzōdło]
To samo: ńy moga dować fany bota, trza dać prośba na Meta. Lajsikonik (dyskusyjo) 12:24, 1 wrz 2019 (CEST)
- Ńy dostołżes powjadomjyńo bo żech ńy wejrzoł i uodpisoł na swojij zajće. :) Jo je za, bot śe nado do gatůnkůw a tyż by můg do mjastůw, gminůw a inkszych. Lajsikonik (dyskusyjo) 16:06, 1 wrz 2019 (CEST)
Ślabikorz[edytuj zdrzōdło]
Po prowdźe to ślabikorza ńy lubja. Bůło pedźane "nojlepij coby my mjeli ino jedna abo dwje ekstra buchsztaby" - no to wćepli jeich 5. A i tak za bardzo to podane na polski zapis. Jak my sam wkludzali ślabikorz to bezma wszyjske stare sprowjocze odeszły. I je genau tak, jak żech ńy chćoł. Jo to godoł: jak se dopuśći ślabikorz na růwnych prowach, to po jakim czaśe bydźe důminowoł, a ńyskorzi ftoś ćepńe propozycja coby artikle we steuerze wyćepać. Nale wuůnczas to uodyjda jo. Dobrze co můmy interwiki bo idźe uod razu wykryć duble, nale we Twojich artiklach za to můmy mocka czyrwjůnych linkůw, kere ńy powinny być czyrwjůne, bo artikle můmy. Jo we ślabikorzu pisoł ńy byda. Lajsikonik (dyskusyjo) 08:07, 2 wrz 2019 (CEST)
Małopolska[edytuj zdrzōdło]
Tego můmy mocka, tyż wszyjske kreje a prowincyje ze mjanůma ze "-an" ze zadku, co trza by przećepać do "-ůn", a inksze. We titlach, treści a kategoryjach, robota lo bota. Lista by trza zrobić. Inksze felery tak samo. Jakby my jeszcze do tego przećepywali mjasta a wjoski pod polske mjana to by trza pora mjeśůncůw na to, skirz tego (a ńy ino) bych to uostawił. Lajsikonik (dyskusyjo) 12:30, 3 wrz 2019 (CEST)
Interwiki[edytuj zdrzōdło]
Do tych grzibůw, co Twůj bot dodowo, trza by przidać interwiki. Lajsikonik (dyskusyjŏ) 19:54, 3 wrz 2019 (CEST)
Twoje zapytańa[edytuj zdrzōdło]
1. Przodńo zajta - mosz recht, co na mobilńokach je uoszkliwo, mosz recht, co nowiny abo trza dować min. roz na 2 tydńe, abo wyćepać.
Zajta co żeś zrychtowoł zdo mje śe co mo za mało bildůw, a te co sům sům za ńisko, uod wjyrchu je mocka tekstu. Kej by to trocha podrychtować, bych to i doł na plac tej zajty co můmy terozki.
2. Artikle ze goegrafije a bjologije sům genau dobre lo bota. Jo by jeszcze doćepoł astrůnůmijo (planetoidy, kůmety, kratery na Mjeśůnczku).
3. Pisz sam wńosek (we polskij godce). Jak chcesz dować nadgrody to pjyrw trza wjedźeć, jake, a to, wjela na to můmy - mogům to też uodćepać i ńy dać ńic.
Jo sam ńy ja żodno władza, jo ino piluja, coby bůło do zgody ze prawidłami Wikipedyje, jak ntp. widza co Kohut mjoł we bjogramje "reprezyntuje Ślůnsk" to żech to przeredagowoł, bo to bůło ńy do zgody z NPOV. Nale take zachy, jak wyglůnd uod przedńij zajty to jo ńy decyduja. Byda tego dali pilnowoł, a Ty jak już sam skludzisz jako społeczność to idź na admina, cobyś ńy muśoł mje kożdy roz prośić.
Lajsikonik (dyskusyjŏ) 14:59, 16 wrz 2019 (CEST)
Re: Info[edytuj zdrzōdło]
Na artikel nr 10000 chciołech Jonas Blue, coby niy sztopować bota mogesz Ty go napisać, jo sie niy uobraża. Barzi mi zależy na tym co to bydźe, a niy fto bydźe autorym. Przodńo zajta mogesz wćepać. Na admina mogesz kandydować, nale wjym, co niy majům radźi dować uprowńyńůw jak mosz ino jedyn głos poparćo. :) Kroll dostowoł na půł roku i muśoł prośić coby mu uostowjali. Lajsikonik (dyskusyjŏ) 17:14, 18 wrz 2019 (CEST)
- Gryfńe dźynkuja. :) Trza by na nowo zrychtować strůmik kategorii, nale tak, coby ze Steuera do ślabikorza a nazod uostawić przekerowańa. Jak śe pomyśla wjela je do roboty... Wjym, můmy boty, nale nafutrować je trza rynczńe. Lajsikonik (dyskusyjŏ) 21:07, 18 wrz 2019 (CEST)
Przekłody ze inkszych jynzykůw[edytuj zdrzōdło]
Jak dowosz sam przekłody ze inkszych jynzykůw, trza by na zajće dyskusyji przidać muster, coby ńy łomać autorskich prow a być do zgody ze licencyjům. Lajsikonik (dyskusyjŏ) 22:53, 18 wrz 2019 (CEST)
Felerne przekłody[edytuj zdrzōdło]
Witej,
trza to bydźe ńyskorzi botym poprowić~, a wyćepać tyż kategoryjo "Zwierzęta" bo je nadrzyndno. Knefle już mosz, gratuluja, to mogesz zablokować jak żeś już dowoł ostrzeżyńo. Lajsikonik (dyskusyjŏ) 11:19, 30 wrz 2019 (CEST)
Upominek dla edytorów śląskojęzycznej Wikipedii[edytuj zdrzōdło]
Drogi edytorze śląskojęzycznej Wikipedii! Dziękujemy Ci za Twój wkład. Stowarzyszenie Wikimedia Polska pragnie docenić pracę aktywnych edytorów projektu upominkiem – koszulką związaną ze śląską Wikipedią. Aby odebrać upominek, zgłoś się przez formularz najpóźniej do 30 kwietnia 2022 roku. Przy okazji, serdecznie zapraszamy Cię na Wzlot – Wiosenny Zlot Wikimedian, który odbędzie się 22-24 kwietnia w Chorzowie! Rejestracja na wydarzenie trwa do końca marca. Pozdrawiam serdecznie, Paulina Studniczka (WMPL) (dyskusyjŏ) 15:23, 31 mar 2022 (CEST)


c: text/html

text:
Znaty Budyski prawicar je za 8. měrc demonstraciju přećiwo Budyskej blogowarce Annalenje Schmidt přizjewił. Zastupjerjo Budyskeje měšćanskeje rady nětko namołwjeja, tomu samsny dźeń na měrliwe wašnje znapřećiwić.
Budyšin (SN/MWj). Planowanej prawicarskej demonstraciji 8. měrca w Budyšinje njeměli wobydlerjo sprjewineho města bjez znapřećiwjenja přihladować. To bě přezjedne měnjenje Budyskich měšćanskich radźićelow na jich wčerawšim posedźenju. W mjenje ewangelskeje a katolskeje wosady swj. Pětra radźićel Heiner Schleppers namołwješe, zo měli so měšćenjo a dalši tohorunja jutře za tydźeń we 18 hodź. na měrowym modlenju w tachantskej cyrkwi wobdźělić. Po tym chcedźa tam swěčki rozdźělić, z kotrymiž wobdźělnicy před cyrkej stupja. Na Mjasowych wikach ma potom k měrliwym rozmołwam dóńć.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
»Awtor je w žórłach ludoweje poezije nadešoł pryzlojte wěrnosće, k smjeću a přemyslowanju zbudźace žiwjenske wašnja a čłowjeske počinki a njepočinki. Ludowy humor a žorty je Kito Lorenc dokonjał k jednanju a počinanju wokoło swinjorězanja zdramatizować. Stworił je groteskny, friwolny, z čornym humorom překisany dźiwadłowy kruch, napoł kabaret, napoł tež trysk.«
Tute chwalace słowa namaka Gerat Libš před wjace hač pjeć lětami za »Kołbas«, trysk z dwěmaj kóncomaj, kotryž je po wšelakich Serbskich žórłach spisał Kito Lorenc a kotryž nětko jako prěni zešiwk noweje »Serbskeje dźiwadłoweje zběrki« wuńdźe. Rjad chce dokumentować nowišu serbsku originalnu dramatiku a zdobom přichilnosć k hraću dźiwadła w Serbach zdźeržeć a přisporjeć.
###
Kito Lorenc narodźi so 4. měrca 1938 W Slepom. Płaći ze swojimi dotal 11 zběrkami basnjow w serbšćinje a němčinje jako najwuznamniši serbski lyrikar 2. połojcy našeho lětstotka. Nimo wospjetneho esejistiskeho zhladowanja na swójski proces tworjenja a spřistupnjenja literarneho herbstwa serbskemu čitarstwu, wosebje serbskeje poezije, sta so z wurjadnym přełožowarjom serbskeje literatury do němčiny a jeje wěcywustojnym wudawaćelom. Za skutkowanje jako basnik, literarny wědomostnik, přebasnjer a wudawaćel spožčichu so jemu wšelake myta z němskeje a serbskeje strony.
Tute chwalace słowa namaka Gerat Libš před wjace hač pjeć lětami za »Kołbas«, trysk z dwěmaj kóncomaj, kotryž je po wšelakich Serbskich žórłach spisał Kito Lorenc a kotryž nětko jako prěni zešiwk noweje »Serbskeje dźiwadłoweje zběrki« wuńdźe. Rjad chce dokumentować nowišu serbsku originalnu dramatiku a zdobom přichilnosć k hraću dźiwadła w Serbach zdźeržeć a přisporjeć.
###
Kito Lorenc narodźi so 4. měrca 1938 W Slepom. Płaći ze swojimi dotal 11 zběrkami basnjow w serbšćinje a němčinje jako najwuznamniši serbski lyrikar 2. połojcy našeho lětstotka. Nimo wospjetneho esejistiskeho zhladowanja na swójski proces tworjenja a spřistupnjenja literarneho herbstwa serbskemu čitarstwu, wosebje serbskeje poezije, sta so z wurjadnym přełožowarjom serbskeje literatury do němčiny a jeje wěcywustojnym wudawaćelom. Za skutkowanje jako basnik, literarny wědomostnik, přebasnjer a wudawaćel spožčichu so jemu wšelake myta z němskeje a serbskeje strony.


text: Miłoćicy (SN/MWj). Najnowši ekologiski projekt Njebjelčanskeje gmejny na kromje Miłoćic blisko tamnišeje Žaby stara so we wsy a wokolinje dale wo diskusije. Tohodla su wjesnjanosta Tomaš Čornak (CDU), fachowc za permakulturu Thomas Noack a planowar Andreas Stowasser na spočatku minjeneho posedźenja gmejnskeje rady w Miłoćicach wo projekće informowali. Wjace hač 20 wobydlerjow je tam mjez druhim zhoniło, zo financuja projekt, kiž by normalnje 410 000 eurow płaćił, přez gmejnske ekokonto. Tak płaći hat na kóncu „jenož“ 85 000 eurow. Zezběrane ekodypki za njón pak móža předać, na přikład, hdyž w bliskosći zaso nowy milinowětrnik nastaja. Dale informowachu, zo ma Drježdźanska towaršnosć Permagold nastawace terasy intensiwnje wobhospodarjeć a tak zhubjenu ratarsku płoninu móhłrjec narunać. Nimo toho wuzběhnychu wjacekrótny wunošk wódnišća. Wone ma słužić zadźěwanju erozije pódy, škitej najwšelakorišich družin zwěrjatow, wočerstwjenju wobydlerjow a nic na kóncu zastaranju z hašenskej wodu.


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim nich sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie tóm biołóm szczałke w tej czyrwiónej kostce, kieróm nóńdziecie pod spodkym”.
Wielkucnie świyntować
Cieszynowi trefiło sie cosi tyn tydziyń jak ślepej kurze zorko, bo gdosi prziszeł na to, coby paszportowóm kancnaryje odewrzić w naszym mieście. Nie wiym skyrs czymu ku tymu trzeja było zegnać aże telkownych ludzi, ale isto to uż je u nas taki zwyk, że bez chwolby nigdy sie nie obyndzie. Przeca stykło by yno ło tym napisać w jakisi cieszyński gazecie abo w internecie i wyszlo by to łacnij. U nas wszecko trzeja dycki wielkucnie świyntować, coby ludzie nieskorzij mieli ło czym rzóndzić, dejmy na to kiery był zaproszóny a nie prziszeł, abo kiery był niedziwnie obleczóny. Jyno czakać, bo możne za rok bydóm isto do tej kancnaryji przignani ci sami ludzi, coby świyncić to, że nie zustała zawrzito i sie obstoła, a tustelocy wyrobili se w ni tela paszportów, że trzeja było insze biura pozawiyrać. Zaś w pyndziałek moc tych kapem posuniónych w rokach chłopów i paniczek i aji tych na pyndzyji, nawszczywiło nasz cieszyński tyjater, coby zaś jak każdego roku zacznóć sztudyrować rozmajte wieca. Dycki to je tak, że jak człowiek uż nie musi każde rano stować do roboty, to mo czas na to, ło czym rozmyśloł przez całe swoji żywobyci. Przeca na pyndzyji moc ludzi eszcze dłógo żyje i może sie czegosi zaimawego wywiedzieć i eszcze sie na cosi swojim przibuznym przidać. Dycki to je tak, że jak człowiek wiyncyj wiy, to wiyncyj poradzi kómósi pumóc. Gdosi kiejsi rzeknył, że na naukem nigdy ni ma za nieskoro i trzeja fórt całe życi sie uczyć, bo nigdy nie wiadómo na co i kiedy ta naszo nauko sie przido.
Mini słownik gwary cieszyńskiej:
zorko - ziarnko, prziszeł na to - wpadł na to, kancnaryja - biuro, odewrzić - otworzyć, skyrs - z powodu, zegnać - zgonić, telkownych - tak dużo, zwyk - zwyczaj, łacnij - taniej, dycki - zawsze, wielkucnie - ogromnie, nieskorzij - później, rzóndzić - mówić, pozawiyrać - pozamykać, niedziwnie obeczóny - skromnie ubrany, kapkem - trochę, pyndzyj - emerytura, nawszczywiło - odwiedziło, wieca - rzeczy, zaimawe - interesujące, przybuzni - powinowaci, nieskoro - za późno, fórt - ciągle.
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku!


text:
Pardubický kraj
Pardubický kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki. Nadeńdźe so we wuchodnych Čechach a ma něhdźe 520.000 wobydlerjow. Zarjadniske sydło a z něhdźe 90.000 wobydlerjemi najwjetše město su Pardubicy.
Pardubický kraj mjezuje z Královéhradeckim krajom na sewjeru, z Delnjošleskim wojewódstwom na samym sewjerowuchodźe, z Olomouckim krajom na wuchodźe a Juhomorawskim na juhowuchodźe, z Vysočinu na juhu a ze Srjedźočěskim krajom na zapadźe. Wobsteji ze 453 gmejnow w štyrjoch wokrjesach. Najwažniša rěka w Pardubickim kraju je Łobjo, kotrež ćeče přez Pardubicy. Při pólskej hranicy na sewjerowuchodźe kraja nadeńdu so Worjołske horiny; najwyši wjeršk je Králický Sněžník (1.424 m).
WokrjesyWobdźěłać
Ke krajej słušeja slědowace wokrjesy (čěsce okres):
Wokrjesy hraja wot lěta 2003 jenož hišće statistisku rólu a nimaja wjace zarjadnisku funkciju.
MěstaWobdźěłać
Najwjetše města Pardubickeho kraja su:


text:
Domjacy hrajny dźeń za Viktoriju
Wolejbulisća prěnjeho mustwa Sportoweho towarstwa Viktorije Worklecy změja jutře swój prěni domjacy hrajny dźeń. Wot 12 hodź. hraja we Worklečanskej ćěłozwučowarni na Póst Drježdźany a wot 14 hodź. na ST Motor Mickten II.
Klubowe mišterstwa MC Jawory
Njedźelu přewjedźe Motorsportowy klub Jawora tola hišće jedne wubědźowanje w tutej sezonje. Wobdźělenje na tak mjenowanych klubowych mišterstwach MC Jawory je za sobustawow darmotne, wšitcy dalši wobdźělnicy dyrbja 20 eurow za wužiwanje čary płaćić. Přizjewjenske modality kaž tež treningowe a wubědźowanske časy steja na internetowych stronach pod .
Koparski camp při morju
Tež klětu budźe Zapadołužiski koparski zwjazk (WFV) zaso swój ewag Kamjenc – prózdninski koparski camp při Baltiskim morju zarjadować a wuhotować. Jubilejny dźesaty camp přewjedźe WFV wot 16. do 23. julija 2022 prěni raz w młodowni w Ribnitz-Damgartenje. Přizjewić smědźa so holcy a hólcy lětnikow 2008 do 2011. Dalše informacije na internetowych stronach WFV.
Kónctydźenska kopańca


text:
Chrósćicy. Serbske šulske towarstwo poskići młodostnym wot 15 lět, kotřiž maja zajim na dźěle jako kubłar/ka, prózdninske dźěło w swojich kubłanišćach w Hornjej a Delnjej Łužicy. Zajimcy njech so z krótkim požadanjom pod přizjewja.
Namjety zapodać
Budyšin. Lětuša schadźowanka ma so sobotu, 20. nowembra, w Budyskej „Krónje“ swjećić. Studowacy kaž tež wuknjacy Serbskeho gymnazija su nětko namołwjeni sej hłójčku łamać wo přinoškach, kotrež maja program wobohaćić. Ze strony Załožby za serbski lud zamołwita Jana Pětrowa planuje zhromadnje z Katku Pöpelec a Symanom Hejdušku tuchwilu „normalny“ live-program pod wuměnjenjemi 3G abo 2G. Dokładniše informacije hišće wozjewja. Hač do njedźele, 10. oktobra, přijimuja organizatorojo namjety. Wone měli wopřijeć informacije wo tym, štó so předstaji, po móžnosći hižo z temu. Při- noški za program njech zapodadźa zajim- cy e-mejlnje na abo .
Dźěłarnička Bjesadow
Kamjenc. W Kamjenskim Muzeju zapadneje Łužicy přihotuja tuchwilu nowu wosebitu wustajeńcu, kotraž wobswětla dobu před 90 milionami lět w Sakskej. Tele dny dóstachu tam někotre modele prazwěrjatow, jednu z hłownych atrakcijow přehladki. W krydowej dobje bě Europa móhłrjec kupowy swět. Na kraju počachu so rostliny z kćenjemi wuwiwać, w morjach žiwe běchu rybjace prazwěrjata. Pobrjóh morja bě potajkim snano tež před Kamjenskimi měšćanskimi wrotami. Jako wuslědk tohole časa nasta jedna z najrjeńšich krajinow Němskeje, Połobske pěskowčiny, lěpje znate jako Sakska Šwica. Oficialnje wotewrěć chcedźa přehladku pjatk, 15. oktobra w 19 hodź. w elementariju muzeja. Wot 16. oktobra budźe wona potom wšitkim zajimcam přistupna.
Jutře na kino do kluba
Bart. Malešanska gmejna tuchwilu z toho wuchadźa, zo so lětuše adwentne wiki w Barće zaso wotměja. Tuž móža so wikowarjo a towarstwa nětko za nje přizjewić a sej stejnišća rezerwować. Móžno je to e-mailnje pod adresu sekretariat @malschwitz.de abo pod telefonowym čisłom 03 59 32 / 37 70. Wikowarjow, kotřiž běchu so do korony stajnje na wikach wobdźělili, chcedźa tohorunja informować, rěka w najnowšim wudaću gmejnskeje nowiny.
Informuja tež serbsce
Wojerecy/Lejno. Sakski krajny kuratorij za wjesny rum přewjedźe přichodny tydźeń informaciskej zarjadowani, na kotrymajž móža so zajimcy wo sakskim wubědźowanju simul+ wobhonić. Wone podpěruje projekty, kotrež towaršnostnu zhromadnosć kruća, žiwjenske wuměnjenja polěpšeja a tak k strukturnemu wuwiću w Sakskej přinošuja. Prěnje zarjadowanje wotměje so póndźelu, 11. oktobra, w 17 hodź. na Wojerowskej dźěćacej a młodźinskej farmje. Dalše budźe w serbskej rěči, a to 14. oktobra w 17 hodź. w Lejnjanskim hosćencu „K Lipje“. Přizjewić so trjeba njeje. Škitne postajenja korony dla pak maja zajimcy wobkedźbować.
Lisćiki za jewišćowy bal
Budyšin. Zo móhło so hišće wjace wobydlerjow Budyskeho wokrjesa přećiwo koronawirusej šćěpić dać, zarjaduje krajnoradny zarjad přichodne dny wjacore přidatne šćěpjenske terminy. Tak móžeš so w Budyskim Centeru na Žitnych wikach štwórtk a sobotu, 7. a 9. oktobra, stajnje wot 10 do 17 hodź. šćěpić dać. We Wojerowskim Łužiskim centeru budźe to zajutřišim, štwórtk, wot 11 do 17 hodź. móžno. Za oktober su hišće dalše terminy planowane.
Město tójšto wopytowarjow měło
Budyšin. Ličba wopytowarjow Budyšina je w juliju 2021 niwow do časa korony docpěła, kaž měšćanske zarjadnistwo zdźěli. W tym měsacu zličichu dohromady 7 950 turistow w sprjewinym měsće. Woni wobradźichu hotelam, pensijam a stanowanišćam cyłkownje 24 055 přenocowanjow. Wopytowarjo přebywachu přerěznje tři dny w Budyšinje.
Namjety zapodać
Budyšin. Lětuša schadźowanka ma so sobotu, 20. nowembra, w Budyskej „Krónje“ swjećić. Studenća a studentki kaž tež šulerjo a šulerki Serbskeho gymnazija su nětko namołwjeni sej hłójčku łamać wo přinoškach, kotrež maja program wobohaćić. Ze strony Załožby za serbski lud zamołwita Jana Pětrowa planuje zhromadnje z Katku Pöpelec a Symanom Hejdušku tuchwilu „normalny“ live-program pod wuměnjenjemi 3G abo 2G. Dokładniše informacije hišće wozjewja. Hač do njedźele, 10. oktobra, přijimuja organizatorojo zajimawe ideje.
Namjety měli wopřijeć informacije wo tym, štó so předstaji, po móžnosći hižo z temu. Přinoški za program njech zapodadźa zajimcy e-mejlnje na katha abo .
Budyšin. Na dnju němskeje jednoty, potajkim zajutřišim, 3. oktobra, wuhotujetaj wuznamny organist Tomaš Žur a saksofonist Gerold Gnausch, pochadźacaj z Baćonja resp. Lubija a skutkowacaj tuchwilu předewšěm w Berlinje, zhromadny koncert w Budyskej tachantskej cyrkwi. Zarjadowanje pod hesłom „Duchowna hudźba w měsacu róžowca“ započnje so we 18 hodź., zastup je darmotny. Při zachodźe pak wjeseli so zarjadowaca katolska wosada swj. Pětra nad šćedriwymi pjenježnymi darami.
Na prózdninske dźěło
Chrósćicy. Serbske šulske towarstwo poskići młodostnym wot 15 lět, kotřiž maja zajim na dźěle jako kubłarka/kubłar, prózdninske dźěło w swojich kubłanišćach w Hornjej a Delnjej Łužicy. Zajimcy njech so z krótkim požadanjom pod přizjewja.
Kubłanske dny za młodźinu
Worklecy. Wot 15. do 17. oktobra přewjedźe dekanatne dušepastyrstwo zhromadne kubłanske dny serbskich młodostnych we Winfriedowym domje w Schmiedebergu. Přizjewić móža so zajimcy hišće hač do wutory, 5. oktobra, ale jeničce online. Wotpowědny link podawaja pod .
Kinajcht (KD/SN). Wojerowska měšćanska rada kaž tež zarjadnistwo stej mjeztym wjace króć wo wodźenju wobchada na Kinajchtskej we Wojerecach wuradźowałoj. Wobydlerjo hórša so nad haru a sylnym wobchadom. Njedawno je Dietmar Wolf, nawoda fachoweho wobłuka za twarstwo města Wojerecy, Kinajchćanam móžne warianty wodźenja dróhi na nawsy předstajił. Dróha je skóncowana a ma so zasadnje saněrować. Po ličenju wobchada w juniju wužiwa ju wšědnje něhdźe 5 000 awtow. Mnozy přijědu z Łaza. Wobydlerski rozsud wo tym, kak ma so z dróhu postupować, přeje sej wyši měšćanosta Torsten Ruban-Zeh (SPD). Planowanje projekta chcedźa hakle 2023 zahajić. Za to w lětomaj 2021/2022 planowane pjenjezy chcedźa mjeztym druhdźe wudać.
Pomocna akcija
Zejicy. Towarstwo Cyrila a Metoda z.t. chce ze swojej akciju „Łužica pomha“ lětsa znowa diecezanski zwjazk Carity w pólskim Ełku podpěrać. Přijěć chce po dary direktor Carity, prelat dr. Dariusz Kruczyński. Datum hromadźenja so sčasom wozjewi.
Kulow. (AK/SN). Wjac hač 3 000 eurow wot wulkeje wody potrjechenym w Bad Neuenahru stej frizerska mišterka Kerstin Tanneberger a mějićelka wobchoda za potrjebu ćěšenkam Birgit Bensch w Kulowje nazběrałoj. Předewzaćelce stej widejo widźałoj, kiž dokumentuje zapusćenja a kotryž bě bywša Kulowčanka swojej sotře pósłała. „Chcemy na městnje pomhać, bě tuž spontana ideja, a dóstachmoj njekomplikowanu pomoc“, Birgit Bensch rozprawja. Darowanskej boksy pola frizerki a w ćěšenkowym wobchodźe běštej započatk. Pozdźišo stej k wšelakim přiležnosćam napoje a jědźe za dobry skutk předawałoj. „Běchu to dary tudyšich firmow. Jim słuša wutrobny dźak!“ Kotre jednotliwe projekty na městnje z pjenjezami podpěruja, iniciatorce zhromadnje z kontaktnymi wosobami w Bad Neuenahru nětko kónc septembra rozsudźa.
Maja noweho nawodu
Chasow. Njedźelu, 26. septembra, wot 13 do 18 hodź. budźe při wětrniku w Chasowje dźeń wotewrjenych duri. Wětrnik drje přistupny njebudźe, wobhladać pak móža sej zajimcy historiske twarjenje, kotrež je pod zapřijećom „dom kata“ znate, a kiž bu z Lišeje Hory do Chasowa přenjesene. Na znowanatwarje wobdźěleni rjemjeslnicy na městnje wšelake rjemjesła pokzuja. Wjedźenja su tohorunja planowane. Wo zabawu a dobru naladu staraja so Chróšćanscy muzikanća. Zastup je darmotny. Přiwšěm je kóždy krošik rady widźany a witany. Wšako twar hišće dokónčeny a dozapłaćeny njeje. Čłonojo a přećeljo Njeswačanskeho domizniskeho a kulturneho towarstwa wjesela so na mnohich wopytowarjow.
Předstaja Serbsku protyku
Malešecy. Na premjeru Serbskeje protyki 2022 su wšitcy zajimcy póndźelu, 27. septembra, we 18 hodź. do hosćenca „Wódny muž“ w Malešecach přeprošeni Redaktor protyki Pětr Šołta předstaji nowostku zhromadnje z Lubinu Malinkowej, Gerlind Šubertowej a Gretu Helenu Scheffel, kotrež wurězki ze swojich přinoškow čitaja. Zastup je wot 17.30 hodź.


text:
Wčerawša wólbna njedźela za wolerjow Rakečanskeje gmejny je z hladanišća předsydki gmejnskeho wólbneho wuběrka Franziski Pfeiffer a čestnohamtskich pomocnikow we wólbnych lokalach derje wotběžała.
Rakecy (aha/SN). Cyłkownje 2 947 wólbokmanych měješe rozsudźić, kotry ze štyrjoch nominowanych kandidatow ma přichodne sydom lět jako wjesnjanosta na čole gmejny z 3 607 wobydlerjemi stać. Wólbne wobdźělenje z 63 procentami, z cyłkownje 1 846 wotedatych hłosow bě 26 njepłaćiwe, swědči wo zajimje ludnosće wo dobre rozrisanje palacych načasnych problemow w gmejnje. Wužiwać móžachu ludźo wólbne lokale w Rakečanskej radnicy a sydarni Treffpunkt kaž tež w Komorowje.
Doskónčny wuslědk wotedatych hłosow přeswědča. Komorowčan Swen Holger Nowotny – nominowany wot CDU – nažnja 1 048 hłosow, štož wotpowěduje 58 procentam. Sven Barthel na lisćinje Swobodneho wolerskeho zjednoćenstwa dósta 354 a Peter Klemmer na lisćinje Njestronskich wolerjow 269 hłosow. Za njestronjana Svena Helma rozsudźi so 149 wolerjow.
Günter Grass njeboh
Lübeck. Günter Grass je njeboh. Lawreat Literarneho Nobeloweho myta zemrě dźensa rano 87lětny w Lübecku. Wón bě jedyn z najwuznamnišich němskich spisowaćelow našeho časa. Hižo jeho 1959 wušła kniha „Die Blechtrommel“ bě po wšěm swěće wuspěšna. 40 lět pozdźišo spožčichu Grassej Nobelowe myto za jeho literarne tworjenje.
Tilich hrozy z konsekwencami
Drježdźany. Sakska stolica hotuje so na wječor připowědźene zarjadowanje islamokritiskeje Pegidy kaž tež na připowědźene přećiwne akcije. Sakski ministerski prezident Stanisław Tilich (CDU) připowědźa konsekwency, dyrbjało-li k antiwukrajnym abo rasistiskim wuprajenjam dóńć. Hłowny rěčnik Pegidy je dźensa nižozemski prawicarski populist Geert Wilders.
Chinske banki do Čěskeje
Budyšin (SN). W Budyskim žonopowym wobchodźe je wot 2. apryla wustajeńca „LandART und Poesie“ widźeć. Pokazuja tam fotografije z tekstami wobdźělnikow kursow kreatiwneje pedagogiki z Ellen R. Spengler. Eksponaty nastachu na wšelakich wuměłskich kursach w rjedźe „LandART und Poesie“ w Drježdźanach, Smochćicach, při Budyskim spjatym jězoru a na dalšich městnach. Nowe kursy su mjez druhim w Smochčanskim Domje biskopa Bena planowane. „Wobdźělnicy mojich kursow čuja so z přirodu zwjazani, kotruž zamóža zwuraznić“, rjekny Ellen R. Spengler k wotewrjenju.
Namołwa hudźbnikam
Kamjenc (SN). Štóž chce so lětsa w Kamjencu 21. junija na zarjadowanju Fête de la musique wobdźělić, njech ma so do spěcha. Jenož hač do njedźele, 12. jutrownika, hišće móža so kapały, orchestry, chóry, solisća kaž tež rejwanske skupiny pod adresu . de abo pod čisłom 0171/ 92 63 853 přizjewić.
Motorske dwójce pokradnjene
Běła. Njeznaći su wčera w nocy w Běłej pola Kamjenca módre motorske Kawasaki pokradnyli. Wobsedźer trochuje jeho hódnotu na něhdźe 2 100 eurow. Samsne jězdźidło běchu jemu hižo w měrcu pokradnyli. Tehdy nańdźechu je policisća w jednej Kamjenskej hłubokogaraži.
Dźěwin (AK/SN). Wutwar pěstowarnje „Baćonjace hnězdo“ w Brězowce (Halbendorf) cyle derje běži. Twarscy dźěłaćerjo twarjenje tuchwilu nutřka dale wutwarjeja. „Terminowje ležimy w planje“, podšmórny Annett Dreißig, sobudźěłaćerka zarjada za planowanje, twar a hórnistwo zarjadniskeho zhromadźenstwa Slepo na wčerawšim posedźenju Dźěwinskeje gmejnskeje rady. „W přitwarje su tapecěrowanske dźěła nětko zakónčene. Tež špundowanje je zrunane.“ Kónc apryla su schody na rjedźe a po planje běža dźěła instalowanja tepjenja, sanitarnych připrawow a elektriki w přitwarje kubłanišća. W starym twarjenju budu wot přichodneho tydźenja molerjo zasadźeni. Brězowske dźěći su kónc januara přechodnje ze swojeje pěstowarnje wućahnyli. Wot 1. februara chodźa wone do dnjowych přebywanišćow w Trjebinje, Dźěwinje a Slepom. Hač do 30. junija chcedźa cyłu twarsku naprawu pěstowarnje „Baćonjace hnězdo“ zakónčene měć. Tak móhli so hólcy a holcy hišće do hłowneje dowoloweje sezony do Brězowki nawróćić.
Sympatiski hłós Moniki Gerdesoweje drje wjele wjac ludźi Hornjeje a Delnjeje Łužicy znaje hač Chróšćanku wosobinsce. Hižo 26 lět dźě moderěruje rozhłosownica sćelaka MDR hornjoserbske rańše wusyłanje.
Chrósćicy (aha/SN). Wosobinsce zeznało pak je Moniku Gerdesowu w minjenych sydom lětach wjac hač 1 300 putnikow z nimale wšěch europskich krajow, samo z USA, Brazilskeje, Awstralskeje a Nowoseelandskeje. Jeje mandźelski Christoph Gerdes bě wot lěta 2007 na swójsku iniciatiwu priwatne bydlenje bjez kóždehožkuli spěchowanja na putnisku hospodu přetwarił. Zhromadnje z mandźelskej je tam něhdźe 3 000 hodźin dźěłał. Hižo w prěnim lěće wužiwaše 91 ludźi přijomne wuměnjenja Chróšćanskeje putniskeje hospody.
Serbske reje a spěwy dožiwili
Lipsk. Druhi raz bě Lipšćanski projekt Serbska reja wčera na wječor z ludowymi rejemi a z live hudźbu přeprosył. Pod nawodom rejwanskeho mištra Georgija Marinowa zwučowaše pjatnaće ludźi w lóštnej atmoferje folklorne reje. Pjeć hercow hudźeše a zanošowaše jim hornjo- a delnjoserbske kaž tež Slepjanske pěsnje. Projekt běštaj Gregor Kliem a Jacobsec swójba loni iniciěrowałoj.
Etat wokrjesa schwaleny
Drježdźany. Sakska krajna direkcija je dwójny etat Budyskeho wokrjesa za lěće 2015/2016 schwaliła. To zdźěla Budyski krajnoradny zarjad. Wokrjes smě cyłkownje 14,5 milionow eurow nowych kreditow brać. Po wozjewjenju w aprylskim hamtskim łopjenu ma etat wot 27. apryla do 6. meje w krajnoradnym zarjedźe zjawnje wupołoženy być.
Wjace nadpadow na Lěwicu
Porchow (SN/mwe). Jedna z najrjeńšich kupjelow w Hornjej Łužicy je Porchowska. W lětnim času, při ćopłym słónčnym wjedrje maja tam wšědnje sta hosći z blišeje wokoliny, tež ze serbskich wsow. Wosebje swójby so w Porchowje rady wočerstwjeja, dokelž je kupjel jara derje wuhotowana, přeco čista a rjenje hladana. Zamołwita za to je Porchowska gmejna, kotraž kupjel na swójsku iniciatiwu wudźeržuje. Tak maja so bazenk za dźěći kaž tež wobłukaj za płuwarjow a njepłuwarjow prawidłownje rjedźić. Přez cyły dźeń so woda filtruje a klumpy nastajnosći běža, štož gmejnu wjele pjenjez za milinu płaći. Wosebitostka wšak je, zo ćeče w Porchowje pospochi čerstwa woda po tysacach litrow z bliskich skaliznow, tak zo nimale žanu chemiju do wody sypać njetrjebaja. Čista woda je dźě wuměnjenje, zo ludźo scyła kupać přijědu. Tež wšelake nastroje, kaž je to w Porchowje kraka, chcedźa dźěći měć. Tak wjesnjanosta Sebastian Hein (CDU) wobžaruje, zo hišće za dźěći w starobje pjeć do dźesać lět žanu prawu wódnu atrakciju nimaja. „Lětsa dyrbjachmy hižo dźěćacy bazenk za 15 000 eurow sporjedźeć dać.


text: Kamjenc (SN/MWj). Što činiš poprawom ze starymi a hižo njenahladnymi knihami? Najjednoriše je, hdyž je do stareje papjery daš, přetož najwjetši dźěl knihow njejsu někajke luksusowe twory, ale móžeš je jenož krótki čas wužiwać. Po wšěm swěće kóžde 30 sekundow jednu publikaciju ćišća. W Němskej wuchadźa kóžde lěto něhdźe 80 000 titlow. Wulki dźěl z nich móžeš sej w bibliotekach wupožčić. Ale jónu dyrbja je zaso raz wuběrać. Přetož nadawk zjawnych bibliotekow njeje, knihi zběrać, ale aktualne medije poskićeć.


text:
Radwor (BB/SN). Tajke něšto Radworska gmejnska rada hišće dožiwiła njeje: Dokelž je wjesnjanostka Madeleine Rentsch (Domizniscy přećeljo Minakał) tuchwilu chora, je wona předwčerawšim posedźenje gmejnskeje rady přez šmóratko wot doma sćěhowała. Tak na přikład widźeše, kak jeje naměstnik Pětr Kliman radźićelam zdźěli: „Wjesoła powěsć wosebje za naš twarski zawod je: Mamy skónčnje swój nowy multicar.“ Wo nim dźě běchu měsacy dołho jednali a diskutowali. Dotalny je dodźeržany a njehodźi so hižo sporjedźeć.
W dalšej dobrej powěsći wječora dźěše wo wutwar parkowanišća blisko Radworskeho kěrchowa. Swobodny stat Sakska je tele dny spěchowanje třoch štwórćinow twarskeje sumy připrajił, potajkim něhdźe 73 000 eurow. Tak móža so twarske dźěła klětu po jutrach započeć a w oktobrje zakónčene być.


text:
Po torze ze elwra Ruch Chorzów wraco na właściwe tory i wygrywô szpil ze Olimpią Elbląg we Chorzowie. Po szpilu mŏmy zapis konferencji prasowyj po naszymu, czyli po Ślōnsku:
Tomasz Grzegorczyk (Olimpia): „My sôm zawiedzyni, że nie wywożymy choćby punktu ze tego szpilu. Tryner pewno przeanalizowôł nasze bra,i kadrowe i my mômy problym. Myśla, że zdali my egzamin we piyrwszyj połowie. My chcieli żeby Ruch grôł we ataku pozycyjnym, a my we szybkim. To mogło nôm dać dobry skutek, ale na pewno mômy do poprawy stałe fragmynty. Drugo połowa to braki mondrości we prowadzyniu bala. My mieli swój plan i żol, bo realizowalimy go do zmian. Potyn gupi faul Stanisławskiego i dostowômy tora. Przijmujymy ta porażka, gratulujymy Ruchowi i lecymy dalyj.
Fajnie bōło szpilać przi takich kybicach. Fusbalorze zbiyrajôm dobre doświadczynie i ta atmosfera na pewno jest ze wielkom korzyściom do wszistkich”.
Jarosław Skrobacz (Ruch): „Dziynki za gratulacje. Myśla, że my przeanalizowali rywala na wylot i tyn szpil bôł mocno taktyczny. My wiedzieli, ze nôsz atak pozycyjny i sztraty we rozygraniu i seria tych stałych fragmyntôw keire my sami prokurowali to bydzie powodować zagrożynie i tak tyż bōło. Szkoda tych sytuacji Ecika kepom i Mokrzyckiego ze szczałem. Trza bōło czekać na swoja łokazja i pilnować zadki. My zaczli grać lepij we drugij połowie balami na krzidłach i to nôm przinosiōło efekt. Gralimy ze rywalem kiery torów niy traci dużo i ta wygrano na pywno nôs cieszy”.
własne


text:
Po tym zo so loni nihdźe žane chodojtypalenje wotměć njesmědźeše, so ludźo nětko prašeja, kak to lětsa budźe. Po dotalnym stawje po wšěm zdaću wjele jasne njeje.
Bukecy (SN/MWj). Hač w Bukečanskej gmejnje woblubowany nalětni nałožk na zwučene wašnje wotměja abo nic, dotal nichtó prawje rjec njemóže. Gmejnske zarjadnistwo je kedźbliwe. Tam drje so chodojtypalenja nadźijeja, rozsudźene pak hišće ničo njeje. Přiwšěm skića wobydlerjam składnosć, na znatych městnach suche hałzy wotkłasć. Njebudźe-li chodojtypalenje dowolene, chcedźa tele hromady pod dohladom wohnjowych wobornikow w dopołdnišich hodźinach 30. apryla wotpalić. Tajke městna maja mjez druhim w Mješicach, Žornosykach, Pomorcach a w Błócanach.


text:
Wojerecy (SN/JaW). Domowinski fonds za wuměny serbskich kulturnych skupin je za lětsa wučerpany. Tole piše Domowina w nowinskej zdźělence. „Požadanja su tuž hakle zaso za spěchowansku dobu 2018 móžne“, informuje předsyda Domowiny Dawid Statnik.
Na wčerawšim prěnim wuradźowanju prezidija Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny po hłownej zhromadźiznje třěšneho zwjazka je gremij we Wojerecach wo lětušich próstwach nastupajo delegowanje kulturnych cyłkow rozsudźił. Kaž ze zdźělenki dale wuchadźa, podpěruje Domowina lětsa nimo hižo přizwolenych próstwow přidatnje kulturnu wuměnu młodostnych Sintow a Romow ze Serbami, wobdźělenje Towarstwa Cyrila a Metoda na konferency Europassion w Madźarskej a wobdźělenje muskeho chóra Delany na Dnju Saksow w Lubiju.
Dale tematizowachu čłonojo tež rozsud hłowneho wuběrka Braniborskeho krajneho sejma, po kotrymž přisłuša nětko 43 gmejnow a městow serbskemu sydlenskemu rumej. Zdobom dźakuje so gremij wšitkim, kotřiž su stawiznisce wažny rozsud zeskutkownili.
Budyšin/Cluj (SN/JaW). Zastupnicy Domowiny chcedźa na 62. kongresu Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin (FUEN) wot 17. do 21. meje w rumunskim měsće Cluj-Napoca tež serbske temy načeć. To připowědźa třěšny zwjazk w nowinskej zdźělence.
Předsyda Domowiny Dawid Statnik, kotryž delegaciju Serbow – jej přisłušeja čłon Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny a wiceprezident FUEN Bjarnat Cyž, čłon prezidija zwjazkoweho předsydstwa William Janhoefer, jednaćel třěšneho zwjazka Marko Kowar kaž tež zastupjerka młodźinskeho towarstwa Pawk Rejzka Lipičec a nawodnica mjeńšinoweho sekretariata Judith Wałdźic – na kongres nawjeduje, chce tam nadrobnje wo digitalizaciji serbskeje rěče přednošować. Dale chcedźa zastupjerjo Serbow kongresej FUEN namjetować, přizamknyć so rezoluciji Domowiny nastupajo serbsku a bilingualnu wučbu w Delnjej Łužicy, kotruž je 18. hłowna zhromadźizna Domowiny wobzamknyła. Třěšny zwjazk Serbow je wot lěta 1990 z čłonom FUEN.
Budyšin (SN/JaW). Domowina swoje skutkowanje dale modernizuje, wužiwajo při tym nowe medije. Kaž předsyda třěšneho zwjazka Dawid Statnik na zašłym posedźenju zwjazkoweho předsydstwa, kotrež bě zdobom prěnje po hłownej wólbnej zhromadźiznje, zdźěli, chcedźa čłonam gremija přichodnje wšitke za posedźenja trěbne podłožki tež internetnje spřistupnić. Tak njelutuja jenož papjeru, ale dźiwaja tež na škit přirody, tak měnjachu přezjednje na zhromadźiznje kónc apryla w Budyskim Serbskim domje. Wutworić chce Domowinski zarjad k tomu wotmjezowany wobłuk na swojich internetnych stronach, ke kotremuž změja jeno přistup čłonojo zwjazkoweho předsydstwa a zamołwići z klučowym hesłom. Kaž předsyda Domowiny dale informowaše, dóstanu wšitcy dwě e-mailowej adresy jako čłonojo gremija, jednu ze serbskim a jednu z němskim mjenom. Diskusija nasta wo tym, kotra z njeju měła hłowna adresa za elektronisku póštu być.
Slepo (WK/SN). Čłonojo Serbskeho folklorneho ansambla Slepo hotuja so na zetkanje dudakow w muzeju Oberpfälzer Freilandmuseum Neusath-Perschen pola Nabburga 21. meje. Prěni raz chcedźa tam sobuskutkowacy wšitkich spartow ansambla – hudźbnicy, rejwarjo, spěwarjo – serbsku folkloru předstajić. Hižo w lětomaj 2007 a 2011 bě hudźbna skupina Slepjanskeho ćělesa na bayerskim zetkanje dudakow wobdźělena, 2015 přidruži so chór. Lětsa chce tam 30 ansamblowcow wjacore wustupy wuhotować. Na cyłym terenje muzeja pod hołym njebjom zwjeseleja wšelakore skupiny zwjetša z Čěskeje a Bayerskeje mnohich wopytowarjow z tradicionalnej hudźbu.
Slepjenjo chcedźa tež tónraz składnosć wužiwać, na 400 kilometrow zdalene bydlacych Serbow skedźbnić. Na rollupje předstaja sydlenski rum a narodne drasty. Z prospektami a informaciskimi łopješkami rozłoža w Neusathu-Perschenje kulturne wjerški, nałožki a tradicije Serbow. Za lětuši Mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica“ w Chrósćicach a za klětuši Mjezynarodny festiwal dudakow w Slepom chcedźa tohorunja wabić.
Budyšin (SN/CoR). Jan Bělk je nowy předsyda Zwjazka serbskich wuměłcow. Na hłownej a wólbnej zhromadźiznje minjeny pjatk w Budyskim hosćencu „Zum Echten“ su hudźbnika, nakładnika a kulturneho organizatora z Berlina z 19 wot móžnych 22 hłosow na čoło ZSW wuzwolili. „Njewobhladujće dźensniše wólby jako wólby jeničce mojeje wosoby respektiwnje wosobow, kotrež su zwólniwe w předsydstwje sobu dźěłać, ale jako rozsud za abo přećiwo přichodej ZSW“, prošeše Bělk přitomnych do wólbow. Čłonow noweho předsydstwa su wuspěšnje wolili, po tym zo njeběchu nimale wšitcy dotal w gremiju sobuskutkowacy wjace kandidowali. Jenož dotalny předsyda István Kobjela wostanje z čłonom předsydstwa. Dale přisłušeja gremijej nětko komponist Jan Cyž, swobodny hudźbnik a publicist Bosćan Nawka, spisowaćelka a dramaturgowka SLA Jěwa-Marja Čornakec kaž tež nowaj čłonaj, nawoda Budyskeho studija Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala Michał Cyž a zastupjerka intendanta za serbske dźiwadło NSLDź Madleńka Šołćic.
Kóždu wutoru wječor zetkawaja so spěwarjo Serbskeho muskeho chóra Delany, zo bychu zwučowali, tak tež 4. apryla, jako jich na probje wopytach.
Je krótko do sedmich. Steju před zachodom burskeje stwy pod Konječanskej wjesnej žurlu. W njej mužojo probuja. Jako prěni přińdźe spěwar Jurij Kurink z Nowoslic. Wón je hakle dźeń prjedy 77. narodniny swjećił. Rady a lóštnje Nowosličan w muskim chórje sobu čini. „Spěwam 1. basu, w kotrymž smy pjećo spěwarjo. W 2. basu su tež pjećo“, wón powěda.
Towarstwo Cyrila a Metoda chce přichodny čas dźěłowu skupinu wutworić, kotraž ma postajenje pomnika za zbóžneho kapłana Alojsa Andrickeho přihotować. Na to su so čłonojo TCM na swojej wčerawšej hłownej zhromadźiznje w Kulowje dojednali.
Nowe předsydstwo župy Delnja Łužica je so wčera w Choćebuskim Serbskim domje prěni króć schadźowało. Mjez druhim wuhódnoćichu lětušu hłownu zhromadźiznu Domowiny.
Choćebuz (HA/SN). K swojemu prěnjemu wuradźowanju po hłownej a wólbnej zhromadźiznje župy Delnja Łužica 10. měrca w Turjeju je so nowowuzwolene předsydstwo župy wčera w Choćebuskim Serbskim domje zetkało. Do předsydstwa běchu delegaća 13 čłonow wuzwolili. Jako župan skutkuje William Janhoefer, kiž je tež předsyda Brjazynskeje Domowinskeje skupiny. Na lětušej hłownej zhromadźiznje Domowiny we Wojerecach su Janhoefera z wulkej wjetšinu wobdźělnych delegatow tež wuzwolili za jednoho z dweju městopředsydow Domowinskeho předsydy Dawida Statnika. Mjez čłonami noweho župneho předsydstwa, kotrež ma nawjetšu Domowinsku župu hač do lěta 2020 nawjedować, je pjeć nowych čłonow. Mjez nimi je Marja Elikowska-Winklerowa, wjelelětna nawodnica Choćebuzkeje Šule za delnjoserbsku rěč a kulturu kaž tež kulturnik Gerald Schön, serbski spěwar a nawoda wšelakich serbskich chórow.


text:
Sejmik wokrjesa Zhorjelc wobłukowy plan hač do lěta 2028 wobzamknył
Zhorjelc (AK/SN). Wokrjes Zhorjelc chce słužbu za nuzowe wuchowanje a za transport pacientow we wjesnych kónčinach polěpšić. To wuchadźa z noworjadowanja wotpowědneho wobłukoweho plana za lěta 2021 do 2028. Z 72 hłosami a jeničkim hłosawzdaćom je jón wokrjesny sejmik wčera wobzamknył.
Plan předwidźi wažne změny. Lěta 2018 wukazane městnosće za wuchowanske straže w Jonsdorfje, Slepom a Rěčicach změja kóžda přidatne wuchowanske jězdźidło, a to wodnjo kaž w nocy. W Habrachćicach chcedźa přidatne jězdźidło dwanaće hodźin přewostajić. We wuchowanskej słužbje na Leschwitzowej w Zhorjelcu změja chorobne awto tohorunja wšědnje 24 hodźin k dispoziciji. Wobłuk zasadźenja wopřijima po potrjebje, wosebje w nócnych hodźinach, cyły wobłuk Zhorjelskeho wokrjesa. „Tak mamy nimale stoprocentowsce zaručene, zo je wšón wokrjes hladajo na nuzowu słužbu zastarany“, podšmórny socialna decernentka Martina Weber we wokrjesnym sejmiku. „Budźe-li trjeba, móžemy system dale rozšěrić.“


text:
Serbski sejm je přewjedło swoje 21. posedźenje w přitomnosći wjele hosći a podpěraćelow
Na přeprošenje Serbskeho sejma rozprawješe najprjedy Antonia Měrćinkowa (Mertsching), MdL (Sakska, Lěwica; Regionalne wuwiwanje, energija, wobswět, rekultiwěrowanje) wo zjawno-prawniskim zrěčenjach a strukturach za rozdźělenje garantowanych pjenjez za wotstupjenje z brunicoweje industrije kaž tež wo jich běžnych naprašowanjach k mnohim njejasnym detailam. Jako serbskopolitiska rěčnica je so wona zwólniwa wuprajiła, parlamentarisce objektiwnu analyzu k stawej serbskeho šulstwa w Sakskej a Bramborskej podpěrować.
David Chmelik, předsyda załožby Slavonic Europe (Brüssel), je předstajił projekt kulturneho zwjazanja do syće – ze zapřimnjenjom serbskeho ludu – 14 słowjanskich ludow pod demokratisko-emancipatoriskich předznamjenjemi w Europskej uniji. Jako dołholětny Insider je wón ekspert za zdobywanje srědkow z Europskeje unije.
Karsten Herden, Zeleny (Grüne) we wokrjesu Zhorjelc, je so předstajił před Serbskim sejmom. Wón pyta za zhromadnym dźěłom k zadźěwanju zničenja Miłoraza a susodneje kulturneje krajiny.
Na z koaliciskim sakskim zrěčenjom zawěsćene připóznaće serbskeje rěči jako šulskopolitiska połnohódna druha cuza rěč so čaka. Prawniski wuběrk Sejma so pisomnje na zamołwite ministerstwa wobroći.
Prócy Serbskeho sejma za zdźeržanje Miłoraza a serbskich ewangelskich cyrkwinych strukturow dóstanu nětko podpěru wot Domowiny. To je składnosć za prawniski wuběrk, Domowinu na dialog za zhromadne wustupowanje přeprosyć při temach, hdźež stej sej Serbski Sejm a Domowina přezjednaj. Jako wot politiskeje strony namjetowany, by dyrbjał tajki dialog wot Serbskeje rady moderěrowany być, měł so zjawnje wotměć a na spočatku by dyrbjał jenož k zwěsćenju pozicije słužić.
Serbski sejm jo zwěsćił, zo njeje jako wuzwolene zastupnistwo dostał aktualne statne wšelakim serbskim akteram pósłane přeprošenje k wuprajenju wo aktualnym stawje serbskeho ludu jako zakład za wotpowědnu oficielnu rozprawu sakskeho knježerstwa. Hač je to jenož zamylenje knježerstwoweho hamta abo hač je to kompromitowanje z wotpohladom so mócnje diskutuje.
Wuběrk wustawa prawa diskutuje wo tym, zo njedawa dale wotmołwu na próstwu Serbskeho sejma k institucionelnemu financowanju třoch planowanych městnow wot Załožby za serbski lud.
Wotnětka móžeće Serbskemu sejmej tež na instagramje sćěhować.
Podpěrajće dźěło Serbskeho sejma tež z Wašim darom.


text:
Na dźeń wotewrjenych duri
Budyšin. Koronapandemije dla přetorhnjenu tradiciju dnja wotewrjenych duri w domje Měrćina Nowaka Njechorńskeho Domowinska župa „Jan Arnošt Smoler“ Budyšin lětsa 9. julija dale wjedźe. Župne předsydstwo je na wčerawšim wuradźowanju termin wobkrućiło a wšitke župy a towarstwa na wopyt do Njechornja přeprosyło.
Niwow lědma změnjeny
Budyšin. Roberta Kochowy institut (RKI) je za Budyski wokrjes dźensa incidencu 925,1, 856 natyknjenjow z koronawirusom a dwaj smjertnej padaj wozjewił. Aktualna incidenca we wokrjesu Zhorjelc je po RKI 802,2. Wokrjes bě wčera wo 457 infekcijach, mjez nimi je 73 dźěći, a wo třoch w zwisku z koronu zemrětych pacientach z doby 24. a 25. měrca rozprawjał. Budyski strowotniski zarjad je zastał, kontakty pozitiwnje testowanych telefonisce slědować.
Čěske pancery za Ukrainu


text:
„A ženje ja njejsym tak wjesoły był“ zasłyšiće hnydom na spočatku tutoho impozantneho folklorneho programa. A runje tole chcedźa tež hudźbnicy, rejwarjo a spěwarjo SLA ze swojimi rozžahłymi poskićenjemi publikumej sposrědkować. Nimo wobkuzłacych zwukow chóra a orchestra zahorjeja předewšěm temperamentne reje, jedna kaž druha pochadźaca wot něhdyšeho šefchoreografa SLA Juraja Kubánki. Hižo mjena, kaž „Dwuskokowa“ abo „Třepotata“ pokazuja na intensitu ze spěšnymi kročelemi, mócnymi skokami a harmoniskimi figurami. Wěnc serbskich nałožkow kombinowany z profesionalnymi poskićenjemi na jewišću sčini tutón program jónkrótny.
„A žednje njejsom tak wjasoły był“ spiwa se ned na zachopjeńku gnujucego folklornego programa. A rowno toś tu wjasołosć pósrědnjaju muzikarje, rejowarje a spiwarje SLA we swójich zagoritych wustu-pach. Pódla rozbuźecych zukow chora a orchestra zagórjuju pśedewšym reje połne wótmacha. Wóni wšykne póchadaju wót něgajšnego šefchoreografa SLA, Juraja Kubańki. Južor pomjenjowanja ako „Dwójoskokowa“ (nimski: Zweisprungtanz) abo „Tśěspotata“ (nimski: Schüttelpolka) pokazuju na intensiwnosć spěšnych kšacow, na mócne skoki a zwignjenja ze stilom. Ceły spektrum serbskich nałogow kombiněrowany z profesionelnymi pśedstajenjami na jawišću wucynijo toś ten program jadnorazny.
Hudźba | muzika: Jan Bulank, Jan Chlebniček, Juij Winar, Jan, Cyź u.a.
Choreografija: Juraj Kubánka
Wobsadka | wobsajźenje: balet, chór, orchester a moderacija
Keine weiteren Aufführungen in dieser Spielzeit.


text:
38. swjedźeń serbskeje poezije wěnujemy Janej Arnoštej Smolerjej, kiž je so před 200 lětami narodźił. Što su přičiny, zo ze swojim tradicionalnym swjatkom sobu najwuznamnišeho „stareho Serba“ počesćimy, rěčo na wjacorych zarjadowanjach wo jeho slědźenju, tworjenju a skutkowanju, čitajo swójske teksty a přełožki přećelow z mnohich krajinow pismowstwa?
Njemóžu wšě přičiny rozłožić, kotrež k tomu wjedźechu, zo smy so za Smolerja rozsudźili. Njech pak su někotre aspekty mjenowane, kiž pozbudźeja, z Janom Arnoštom Smolerjom so chutnišo zaběrać a rozestajeć.
Rady na to skedźbnjam, kak sym so sam w młodosći – kónc 60tych a spočatk 70tych lět minjeneho wěka – z tutej hłowu našeho narodneho hibanja w 19. lětstotku (duchownje) zetkał. Wušła je z toho baseń „Zetkanje z Janom Arnoštom Smolerjom“, wozjewjena serbsce w zběrce „Třeće wóčko“ (LND 1978) a po tym němsce w zběrce portretowych basnjow „Goethe eines Nachmittags“ (Aufbau-Verlag, Berlin 1979) a w „Serbskej čitance“ Kita Lorenca (Reclam-Verlag, Lipsk 1981).
Pruhi, kruhi, třiróžki su woblubowane ornamenty na serbskich jutrownych jejkach a tuž je po nich tež lětuša wosebita wustajeńca Budyskeho Serbskeho muzeja na Hrodźe pomjenowana. „Pruhi, kruhi, třiróžki – Pisane serbske jutrowne jejka“ rěka tež wot tworjaceje wuměłče Isy Bryccyneje wuběrnje wuhotowany dwurěčny katalog, kotryž je muzej za hač do septembra wotewrjenu přehladku wudał.
Sedźimoj w swětłym hornim foyeru Budyskeho NSLDź. Na sćěnje wulkemu woknu napřećo wisaja fota wšěch tuchwilu w tutym domje přistajenych dźiwadźelnikow, tež 53lětneho Jana Mikana. Wón słuša k tym najdlěje skutkowacym čłonam Budyskeho hrajerskeho ansambla. Foto na dalšej sćěnje pokazuje jeho w róli Jurja njedawno předstajeneje serbskeje inscenacije „Jakni mužojo“. Komedija je so přihladowarjam lubiła. „Ja komedije rady hraju, byrnjež ćešo było je na jewišću předstajeć“, Jan Mikan praji, dodawa pak, zo poprawom wšitke žanry rady hraje, dokelž jeho wšitke hrajersce wužaduja. „Jako dźiwadźelnik dyrbiš so do kóždeje figury zanurić a ju publikumej přeswědčiwje spřistupnić. To je to rjane na našim powołanju.“ A po tym so tež rodźeny Budyšan ma. Dožiwich jeho hižo w najwšelakorišich rólach serbskich a němskich inscenacijow. Wotkupju jemu wot njeho předstajene figury. W kruchu „Jakni mužojo“ zamó wón jako Jurij swojich kolegow-transportnych dźěłaćerjow wulkotnje „na zemi“ dźeržeć.
Kito Lorenc
Foto: SN/
M. Bulank
Basnje a smorženki Kita Lorenca, z dodawkom čěskeje poezije Kyrkonošow, je Ludowe nakładnistwo Domowina nam do ruki dało. Přeco, hdyž so basnik Lorenc swojeho wótřeneho, ironiskeho słowa jima, ma čitarstwo lekturu, kotraž jeho do raja najrjeńšeje, najlěpšeje poezije wjedźe – skerje zawjedźe. „Zymny kut“ rěka jeho nowa zběrka. Wjace hač wosomdźesat basni, k tomu dźesać wot čěskich basnikow z Kyrkonošow, wotwěraja durje, zwjetša sćicha do zašłosće a njewulkeje, skromneje přitomnosće, kaž to jenož basnje zamóža.
Kito Lorenc je wusahowacy, móhłrjec nestor nowočasneho serbskeho basnistwa, njeby-li tajkile titul hladajo na jeho starobu, ćim bóle pak za kreatiwnu młodosć wěrypodobny był. Lorenc je najbóle mytowany a do wyšiny sławy pozběhnjeny poet našeho ludu. Je nošer Mytow Heinricha Heiny, Ćišinskeho, Lessinga, Heinricha Manna a Petrarca. Jeho najwjetše myto nimo tajkeje sławy: Je wulkomišter serbskeho słowa.
Serbska młodźina pyta na swoje wašnje za hudźbnymi poskitkami. K tomu słuša festiwal Nukstock. Budyšan, přełožowar a hudźbny kritikar Bosćan Nawka, je jedyn z jeho zamołwitych. Alfons Wićaz je so z nim rozmołwjał.
Kak je ke kóždolětnemu rockowemu festiwalej Nukstock dóšło?
B. Nawka: Swjećimy lětsa w Nukničanskim klubje Barakka 20. narodniny. Historisce wšak tole cyle njetrjechi. Smy sej tele lěto wědomje wuzwolili, dokelž wotmě so 1996 prěni koncert z tehdyšimi třomi serbskimi kapałami Crying Blue, Awful Noise a Stoned Hajtzer. Z tohole koncerta bě wurostła myslička, wobłuk powjetšić na koncert pod hołym njebjom, ale nic jeno za serbske, łužiske skupiny. 1997 smy jón prěni króć přewjedli, spočatnje w kooperaciji z Nukničanskim wjesnym swjedźenjom. W lěće 1999 so rozsudźichmy, wěc do swójskich rukow wzać. Přećahnychmy z openair-koncertom k Nukničanskej skale, hdźež nětko kóžde lěto Nukstock wotměwamy.
Što sće sej jako wosebity zaměr stajili?
Napadnosće na swjedźenskim zarjadowanju k 100. posmjertnym narodninam Jurja Brězana na hrajnišću NSLDź na Budyskim hrodźe
„Jakož bě so čłowjek z čłowjekom stał, poklakny so na brjoze małeho jězora. Woda běše čista kaž ze žórła, nad njej ani wětřička. Jemu chcyše so pić, schili so – a so stróži.“ Z tutymi słowami zahaji Jurij Brězan swoju dźiwadłowu hru „Gen. Genesis. Nemesis“ (hra je w němskej rěči spisana). W zahajenskej scenje wujasnja Lucifer Krabatej, što zapřijeća woznamjenjeja, tež, što ma tale nemezis na sebi. Hdyž ju člowjestwo „zahe dosć spóznaje, wostanje wróćopuć wotewrjeny. Přepozdźe spóznata nemezis njeda wućeka z rěki žehliweje magmy.“ Přizamknjetej so dwě hodźinje hraća, napinaceho za aktiwnych na jewišću kaž tež za tych před jewišćom. Hra wobjednawa eksistencne prašenje, wot Brězana do sady zjimane, zo ma so dźensa čłowjestwo před čłowjestwom wuchować. Po poslednjej scenje sej prajach: Hišće njejsym wšo zrozumił, ale telko: Strach a stysk stej basnikej pjero wodźiłoj. W tym směrje, kaž so dźensa čłowjestwo wuwiwa, wjedźe puć do katastrofy.
Prěni roman wo wotbagrowanym Rogowje wušoł
Domanojc mandźelskeju Ursulu a Wernera jara derje znaju. Staj to dwaj z tych něhdźe 320 němskich a serbskich wobydlerjow, kotřiž dyrbjachu 2003/2004 swoju wjes Rogow Janšojskeje wuhloweje jamy dla wopušćić. Wot lěta 1990 běchu Rogowčenjo, podpěrani tež wot Domowiny, ze wšitkimi mocami a móžnosćemi wo swoju wjes wojowali. Hač na Europske sudnistwo so woni wobroćichu. Jako Nowy Casnik smy jich z mnohimi přinoškami cyły čas přewodźeli a jim poboku byli.
Ursula a Werner Domanojc steještaj z Berndtom Siegertom a dalšimi na čole wobaranskeho boja. Wonaj běštaj poslednjej Rogowčanaj, kotrajž staj do hód 2005 swoju wjes wopušćiłoj. To bě hakle po tym, zo mějachu mjeztym druzy hižo w nowym Rogowje pola Baršća swój nowy dom natwarjeny. Domanojc žiwnosć w Rogowje – jeju korčma – steješe hižo wosrjedź wotbagrowanych domow a rozpadankow. Bager čakaše před jeju durjemi. Mandźelskaj staj so wobarałoj, njejstaj woteńć chcyłoj. Hakle sudnistwo dyrbješe rozsudźić, zo dyrbještaj dom a domiznu skónčnje spušćić.
Kamjenski Muzej Zapadneje Łužicy je tež přihódna městnosć za wustajeńcu tworjaceho wuměłstwa. Wot 22. apryla hač do 6. junija su w elementariju muzeja mólby, grafiki a skulptury dweju serbskeju wuměłčow widźeć. Iris Brankačkowa a Sophie Natuškec pokazujetej pod hesłom „gespinste“ swoje twórby ze zańdźenych lět.
Wobě wuměłči matej, kóžda po swojim, wosebity poměr k wodźe. Iris Brankačkowa bydli na kromje Malešanskeje hatneje kónčiny, Sophie Natuškec we Wódrowym łuhu (Oderbruch). Njeje to jeničce bliskosć dožiwjenskeho wšědneho ruma, štož jej po puću zwobraznjenja wšědnosćow časa zwjazuje. Kamjenska wustajeńca je přewšo bohata na grafiki z jeju rukow. Zhromadnosće wučitaš pak tež w grafiskim rukopisu. Sophie Natuškec so předewšěm z liniju zwuraznja, zlutniwje zasadźenej w rysowance, mjeztym zo so Iris Brankačkowa ćim bóle jako grafikarka předstaja.
Ja a moja krótko po Druhej swětowej wójnje rodźena generacija – my smy ludźo tak mjenowaneje moderny. Ale wotrostli smy móhłrjec hišće w předmodernych wobstejnosćach. Něhdyše wjesne, takrjec burske žiwjenje, smy hišće na swojej koži dožiwili. Mějachmy na wsy rjane a zajimawe dźěćatstwo. Tradicionalne žiwjenje, kajkež naši starši do wójny wjedźechu, je po wójnje něšto lět dale šło. Zakład wjesneho žiwjenja bě ratarstwo, a bur steješe we wjesnej hierarchiji cyle horjeka. Bur być njebě jenož powołanje, ale žiwjenski stil. Wón bě lěttysacy dołho praproducent a zežiwjer čłowjestwa. Burstwo bě zakładny princip wjesneje žiwjenskeje kultury a jeje zhromadnosće. Po wójnje su burja hišće po samsnych metodach dale dźěłali. Kóń abo kruwa ćehnješe zapřah abo płuh. Počasy mějachu cyle hinašu hódnotu. Wěmy, kak ćopły hnój abo čerstwa jucha smjerdźi, znajmjeńša akceptabelnišo hač dźensniše grawoćiwe folijowe sila.
Klětuša 500. róčnica Martina Lutheroweje reformacije so bliži a składnostnje toho wuńdźe tež tójšto publikacijow, kotrež so tutej wažnej tematice wěnuja. Lipšćanske ewangelske nakładnistwo wudawa k jubilejej brošurny serial „Městnosće reformacije“ wo něhdźe 60 regionach, kaž na přikład wo Wittenbergu, Torgauwje, Drježdźanach a Praze kaž tež wo Hornjej Łužicy. Wysokoformatny, 93stronski spis wo swědkach reformacije našeje domizny staj dr. Lars-Arne Dannenberg a dr. Matthias Donath wudałoj.
„Złožujo so na hłuboke nabožne přeswědčenje wuskutkowa reformacija zakładny přewrót cyrkwinskeho žiwjenja runje tak kaž w politice, kubłanju, wuměłstwje a we wšědnym dnju ludźi. Reformacija njebě narodna naležnosć. Tule w Hornjej Łužicy rozšěrješe so wona w 16. lětstotku runočasnje mjez Němcami a Serbami.“ Takle piše w předsłowje Bernd Lange, předsyda kulturneho konwenta Hornja Łužica-Delnja Šleska.


text: Z Dešna/Dissen. Na njeźeli Quasimodogeniti, to jo lětosa był 24. apryl, su ewangelske kśesćijany swěśili 300. serbsko-nimsku namšu w dešańskej cerkwi. Tomu kóńcoju tyźenja se teke groni małe jatšy, což jo za faraŕku Köhlerowu była góźba, wšykne jatšowne spiwaŕki pšosyś namšu. To pśepšosenje su spiwaŕki ze Žylowa a Dešna raźi pśiwzeli a su zespiwali dwa kjarliža. To a wustup chora Łužyce stej dałej tej Bóžej słužbje wósebny muzikaliski ramik. Na tej namšy su jano spiwali serbske kjarliže. Namša jo była wótměnjata, dokulaž wšake aktery su se wobźělili. Maksimilian Hasacki jo lazował w serbskej rěcy epistolu, kótaraž stoj w prědnem lisće Pětša 3,9. We njej źo wó cile teje wěry. Jogo sotša Christin Hassackojc jo teke lazowała w serbskej rěcy, rozmjej ten ewangelium, kótaryž stoj pla Jana w 21. kapitelu.


text:
Němski centrum za astrofyziku je nětko prěnje wuslědki swojich probowych točenjow w gmejnje Ralbicy-Róžant blisko Konjec předstajił. Wone su dotalne nadźije wopodstatnili.
Konjecy (UM/SN). Łužica je jónkrótna. Tele dopóznaće njeje tu bydlacym překwapjenje. A tola so cyle nowy aspekt jónkrótnosći přidruži, mjenujcy geologiski. „Smy tu pokład našli, kotryž zběhamy a z kotrymž chcemy dale dźěłać“, rjekny prof. Günther Hasinger předwčerawšim na prezentaciji točenskich wuslědkow blisko Konjec. Wědomostny direktor Europskeje swětnišćoweje agentury (ESA) je spokojom z wuslědkami probowych točenjow blisko Konjec. Wone su prěni krok za wutworjenje podzemskeho astrofyzikaliskeho slědźenskeho labora („Low Seismic Lab“).


text:
Frankfurt n. M. (B/SN). Bamž Franciskus je jednaćela křesćansko-islamskeho zetkawanskeho a dokumentaciskeho centruma dr. Tima Güzelmansura za poradźowarja Bamžowskeje komisije za nabožinske poćahi k muslimam powołał. Komisija ma dialog mjez cyrkwju a muslimami po cyłym swěće spěchować. Güzelmansur narodźi so 1977 w Antiochiji, dźensa Antakya w Turkowskej. W lěće 1999 so wón do Němskeje přesydli, wot lěta 2000 do 2005 studowaše w Augsburgu filozofiju a katolsku teologiju.
Póstna akcija Misereor
Beirut (B/SN). Syriska ćerpi po słowach hłowneho jednaćela biskopskeho pomocneho skutka Misereor Pirmina Spiegela pod mjelčenjom mjezynarodneho zhromadźenstwa. Mjelčenje je „poslednja wulka bomba, kotraž tuchwilu pada“, rjekny monsignore Spiegel w telewiziji ARD. „Libanon a Syriska stejitej w fokusu lětušeje póstneje akcije Misereor. Syriska njemóže k měrej přińć, hdyž so wojerske mocy – Ruska, USA, Turkowska, Iran a Israel – wadźa a kóždy swoju lěpšinu pyta“, zwurazni Spiegel jako koncelebrant na Božej mši k zahajenju póstneje akcije w Erfurće.
Warnuje před AfD
Leinefelde (B/SN). Mjeztym jědnaty króć su Eichsfeldske nory w Leinefeldskej cyrkwi swj. Bonifacija póstnisku Božu mšu swjećili. Farar Markus Könen witaše hosći z wosom karnewalskich wotrjadow, kiž běchu w swojich kostimach přišli. Nora móže tež raz přez postronki bić a činić, štož so jemu lubi, a njetrjeba so měć po etikeće, měnješe farar Könen. Klětu chcył wón ekumeniske póstniske kemše swjećić.
Ordiněruja dalšich rabinerow
Podstupim (B/SN). Na Abrahama Geigerowym kolegu rabinerow w Podstupimje změja bórze šěsć absolwentow. W juniju chcedźa jich w jednej z Berlinskich synagogow ordiněrować. Jedyn z rabinerow stanje so ze židowskim kantorom a budźe oficialnje do zastojnstwa zapokazany. Nowi rabinerojo pochadźeja z Israela, Madźarskeje, Norwegskeje, USA a Čěskeje.
Swoju identitu zhubili
Köln/Mainz/Kulow (B/SN). Lědma štó drje so hišće praša, čehodla rěka dźensniša póndźela runje róžowa. Wot 11. do 19. lětstotka bě to w romsko-katolskej cyrkwi róžowa njedźela, hdyž je bamž zasłužbnym wosobinam za wosebite wukony złotu róžu přepodał. Hakle 10. februara 1823 přewjedźechu prěni karnewalowy ćah po Kölnje róžowu póndźelu. Wot toho časa dowola cyrkej stajnje póndźelu do popjelneje srjedy, šwikać zjawne wosobiny. Póstniske nory smědźa přez postronki bić a rozwólnje swjećić. W Němskej tón dźeń kóždolětnje wjace hač 150 tonow słódkosćow z póstniskich wozow přihladowarjam mjetaja. We wjerchowstwje Andorrje a w Grjekskej je róžowa póndźela samo swjaty dźeń.
Wo mocy ewangelija
Bagdad (B/SN). Kardinal Louis Raphael I. Sako, patriarch chaldejskeje cyrkwje, kotraž je z Romom uněrowana, žada sej z dorazom kulowate blido za měr w Iraku. Loni je wón wšě oficialne zarjadowanja k woswjećenju hodownych wobrjadow w cyrkwi wotprajił. „Ludźo w kraju so strachuja, zo so Irak stajnje bóle k bitwišću wuwije hač k suwerenej domiznje, kotraž je w stawje, swojich wobydlerjow a swoje bohatstwa škitać“, wón wujasni. Irak a region dokoławokoło njeho stej „wulkan krótko do wubucha“, praji wón w sćelaku Domradio.
Myto za zwjazk pohrjebnišćow
Magdeburg (B/SN). Z jasnymi słowami kritizuje krajny biskop Ewangelskeje cyrkwje w srjedźnej Němskej Friedrich Kramer počinanje mnohich sudnistwow w azylowych jednanjach. „Wěrywuznaće ćěkancow pruwować sudnistwam njepřisteji. My jako cyrkej pruwujemy, hač je něchtó křćeny abo nic, a hdyž je křćeny, da to je. Ale rjec, zo je so jenož wukřćić dał, zo by tu wostać směł, je lózyskosć a wjedźe do časa inkwizicije.“ Biskop Kramer žada sej lěpše wukubłanje a dalekubłanje prawiznikow na temu nabožinska swoboda. Nimamy akceptować, zo „našich bratrow a sotry do smjerće sćelemy – křćeńca ma wotsunjenju požadarjow azyla zadźěwać, wšojedne, wo kotry kraj so jedna“, Kramer podšmórnje.
K njewěriwym styki nawjazać
Vatikan (B/SN). Bamž Franciskus nježada sej jenož podpěru ćěkancow w cyrkwi, ale tež zwonka njeje. Hospodliwosć słuša k swědčenju wěry, rjekny wón njedawno lutherskej delegaciji z Finskeje. Chrystus zetkawa nas „w čłowjekach, kotřiž su pod strašnymi wobstejnosćemi wójnje a bědźe wućeknyli. Čłowjeskosć, kotruž druhim wopokazaš, wučinja podźěl na miłosći Božej“, swjaty wótc wuzběhny.
Skutk podpěruje kubłanje
Drježdźany/Paderborn (B/SN). Z 500 000 eurami podpěruje lětsa Bonifacijowy skutk projekty katolikow w biskopstwje Drježdźany-Mišno. Z toho nałoža 125 000 eurow za nabožinske kubłanske dźěło w pěstowarnjach, 120 000 eurow planuja za nabožne tydźenje dźěći. Twarske ponowjenske dźěła podpěruja ze 193 500 eurami, na přikład přetwar a rozšěrjenje Winfriedoweho domu w Schmiedebergu (76 000 eurow).
Zahaja Misereor-akciju
Drježdźany-Mišno (B/SN). Wot 30. januara do 1. februara schadźuje so prěnja wulka zhromadźizna z 200 delegatami w Frankfurće nad Mohanom, zo bychu wo tak mjenowanym synodalnym puću wuradźowali. Mjez nimi budźe tež pjeć synodalow z biskopstwa Drježdźany-Mišno. Biskop Heinrich Timmerevers je so z listom na katolikow wobroćił, w kotrymž zaměr, po synodalnym puću kročić, wuraznje podpěruje. Zdobom wón wěriwych namołwja, zapodać swoje měnjenja a namjety pod www.synodalerweg.de.
Chórowy swjedźeń
Lipsk (B/SN). Na němski chórowy swjedźeń w Lipsku wočakuja wot 30. apryla do 3. meje wjace hač 450 swětnych a cyrkwinskich chórow z něhdźe 15 000 spěwarjemi. Woni budu na stach koncertach, Božich mšach a w socialnych domach wustupować a chórowe wubědźowanje prezentować, kaž zarjadowar připowědźi. Chórowy swjedźeń wotměwa so wot 2008 kóžde štyri lěta, a Němski chórowy zwjazk jón wuhotuje. Nimo wulkotnych koncertow budźe tež zaso tójšto zarjadowanjow za sobuspěwanje. Prezident Němskeho chóroweho zwjazka je Christian Wulff, něhdyši zwjazkowy prezident.
Zalětnjenje je problem
Moskwa/Kijew (B/SN). W Ruskej a na Ukrainje swjećachu hody hakle 7. januara. Kaž ruska powěsćernja rozprawja, běchu po cyłym kraju swjatočne nócne hodowne wobrjady. Patriarch Kyril jako najwyši zastupjer ruskeje ortodoksneje cyrkwje je w Moskowskej katedrali Chrysta Wumóžnika Božu mšu swjećił, na kotrejž bě nimo stow wěriwych tež ministerski prezident Dmitrij Mjedwjedew. Ličba wěriwych w Ruskej dale přiběra.
Kniha jenož hišće internetnje
Drježdźany (B/SN). We wědomostnej publikaciji wo Mišnjanskej diecezanskej synodźe (1969–1971) wudawaćelej, prelat Dieter Grande a bywši nawoda Domu biskopa Bena w Smochćicach dr. Peter-Paul Straube, wobswětlatej, kajke běchu puć a nadawki cyrkwje pod ćežkimi wuměnjenjemi socializma w NDR. W Benno-nakładnistwje wušła kniha je wupředata. Dokelž pak je 30 lět po powalenju murje zajim dale wulki, nakładnistwo na swojej platformje wozjewja, zo je cyły tekst knihi nětko internetnje přistupny, a to pod Grande, Dieter / Straube, Peter-Paul, Die Synode des Bistums Meißen 1969–1971. Die Antwort einer Ortskirche auf das Zweite Vatikanische Konzil. Leipzig 2005.
Bagdad (B/SN). Chaldejsko-katolska cyrkej w Iraku, jedna z najwjetšich křesćanskich zhromadźenstwow kraja, njeje žane zjawne hody swjećiła. Kaž bě jeje patriarch kardinal Louis Raphael I. Sako w hodownym poselstwje pisomnje wozjewił, respektowachu tak ludźi, kotřiž běchu při protestach přećiwo irakskemu knježerstwu žiwjenje přisadźili abo so zranili. „Njezmějemy wupyšene hodowne štomy w cyrkwjach a na dróhach žane swjedźenje a žane přijeće w patriarchaće“, zdźěli Sako krótko do hód. Chaldejsko-katolska cyrkej w Iraku je z Romom zwjazana cyrkej wuchodosyriskeho ritusa a skutkuje w cyrkwinskim zhromadźenstwje z bamžom w Romje.
Wliw křesćanstwa woteběra
Erfurt (B/SN). 70. pomocny transport durinskich kolpingowych swójbow je w Rumunskej, 1 900 pakćikow a dalše dary, su partnerojo dźakownje přijimali. Rozdźělenje je so derje radźiło, tak zo móža so mnohe dźěći w nuzy, swójby a socialne zarjadnišća w regionje Timişoara, Mocrea a Ineu nad darom z Němskeje wjeselić.
Swěčka za synodalny puć
Zhorjelc (B/SN). W Zhorjelskej Jakubowej katedrali swěći so nětko dwě lěće wosebita swěčka za synodalny puć. Po słowach biskopa Wolfganga Ipolta pokazuje wona na „ryzy znamjenja časa“ a rozeznawa mjez „časowym duchom a mainstreamom“. Němscy biskopja so na to dojednachu, zo ma so w kóždej katedrali tajka swěčka swěćić, kotraž dopomina na zhromadny puć wosadow.
70 lět w słužbje bamžow


text:
Vatikan (B/SN). Hłowa katolskeje cyrkwje je před tydźenjom 21 nowych kardinalow powołał, zo by jich kónc awgusta oficialnje na wosebitej zhromadźiznje, kotraž so konsistorium mjenuje, pomjenował. Nominowani pochadźeja ze wšěch kontinentow swěta. Tale šěroka zestawa je bamžej wosebje wažna, dokelž woli nětko 131 město dotalnych 116 kardinalow noweho bamža, naslědnika Franciskusa. Z rozsudom chce bamž decentralizaciji cyrkwje přinošować. Mjez nominowanymi njeje žana wosoba z Němskeje. Prěni raz je z Anthonyjom Poolom jedyn k najnišej socialnej woršće přisłušacy Indičan nominowany.
Wot Moskwy so dźělili


text:
Milena Vettrainowa je zašłu wutoru zastojnstwo intendantki a jednaćelki Serbskeho ludoweho ansambla njewočakowano złožiła. Janek Wowčer je bywšu nawodnicu SLA po wjacorych pospytach minjeny pjatk docpěł a so mjez druhim za přičinami rozsuda prašał.
Što su přičiny, zo sće so rozsudźiła intendantstwo a jednaćelstwo Serbskeho ludoweho ansambla złožić?
M. Vettrainowa: Chcu so wuměłsce znowa wusměrić a sym nowe wužadnje našła. Dołhož nowe zrěčenje podpisane njeje, nochcyła pak wo swojim nowym nadawku rěčeć. Nimo toho dyrbja so wšitcy intendanća po wěstym času wuměłsce znowa wusměrić, zo bychu nowe ideje do wuměłskeje institucije přišli.
W zjawnosći so powěda, zo je Wam něchtó poručił SLA wopušćić. Trjechi to?
M. Vettrainowa: Ně, to su blady.
Nětko sće rozwjazanske zrěčenje podpisała. Što w nim steji a płaći Wam Załožba za serbski lud wotnamakanje?
M. Vettrainowa: Žadyn komentar!
Kak hódnoćiće swoju dźěławosć minjenych pjeć lět w ansamblu?


text:
K nastawu Ines Neumannojc„Biblija w našej rěcy: Pó 150 lětach dej byś nowe wudaśe“ w Serbskej pratyji 2018.
Na 6. winskem su pśedstajili w Radowizy SERBSKU PRATYJU 2018. Chtož se zajmujo za serbske stawizny, ma z njeju zawěsće swóju wjasołosć. Kaž wšykne dobre knigły, dawa teke Pratyja mórzgam rum za pśemyslowanje a pśeśiwjenje. Taki rum som namakał wósebnje w pśinosku Ines Neumannojc Biblija w našej rěcy: Pó 150 lětach dej byś nowe wudaśe. Awtorka wjaseli se na planowane nowe wudaśe dolnoserbskego Swětego Pisma w lěśe 2019. Prědny raz kśě dolnoserbsku bibliju z łatyńskimi pismikami śišćaś daś. Howacej dej pak wšykno tak wóstaś ako w pśełožku z lěta 1868, dokulaž, kaž I. Neumanojc pišo, njejo žednogo fachownika, kenž by nowe pśestajenje wuměł.


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim nich sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie tóm biołóm szczałke w tej czyrwiónej kostce, kieróm nóńdziecie pod spodkym”.
Szrajtofa schudnie
Dzisio bydymy szpacyrować za szczypiónkóm prociw grypie, ale ni yno po Cieszynie, ale po całym powiecie. Bydzie to dzisio tako insztrukcyja dlo tych, co uż sóm jakisi czas na pyndzyji i majóm moc nadbytnigo czasu. Bydzie to fest przidajne dlo wszeckicch starek i starzików, kierzi eszcze poradzóm wyrozumieć naszóm cieszńskóm rzecz. Nie wiym czy wszedcy wiedzóm, ale tustelocy kierym podarziło sie przehópnóć sześdziesiónt piyńć roków, to majóm te szczypiónkem moc łacniejszóm. Zaś tym, kierym pizło uż siedymdziesiónt piyńć roków dostanóm jóm s darma. Worce ło tym wiedzieć, bo jak sie to podarzi, to w kapsie zustanie nóm pińdziesiónt złociszów, kiere pudzie udać na insze wieca. Rychlij jednakowóż trzeja nawszczywić swojigo dochtora i popytać go, coby napisoł nóm recept na lyk prociw grypie. Jak uż tyn recept mómy w gorści, abo w telefónie to trzeja sie wywiedzieć kaj na niego idzie cylnóć. Ni ma to taki leki, bo jo akurat na to zmitrynżył aże sztyry tydnie, coby naroz we Skoczowie na takóm sczypiónkem trefć. Trefić, a kupić to sóm dwie ganc rozmajte wieca, bo dycki rychlij trzeja dować pozór na swojigo dochtora, coby tyn recept napisoł jak sie patrzi. Bo jak na nim nie dej boże dochtór nie szkryfnie, że to mocie mieć s darma, to rzeście sóm przegrani i wasza szrajtofla schudnie ło pińdziesónt złotych. Jak uż to wszecko jakosi wóm sie szczynśliwie podarzi i ta szczypiónka nóndzie sie we waszej kapsie, to se ani po cichu nie myście, że zaros jakosi siostrziczka w biołym mantlu pichnie wom jegłe do ramiynio. Coby łona mógła was pichnóć, to eszcze roz musicie zónś do swojgo dochtora i go popytać, coby łón doł na to powolyni.
Mini słownik gwary cieszyńskiej:
prociw - przeciw, na pyndzyji - na emeryturze, nadbytnigo czasu - nadmiernego czasu, przidajne - potrzebne, poradzóm - potrafią, cieszyńskóm rzecz - cieszyńską mowę, podarziło - udało się, przehópnóć - przeskoczyć, łacniejszo - tańsza, recept - recepta, worce - warto, insze wieca - inne rzeczy, rychlij - szybciej, nawszczywić - odwiedzić, popytać - poprosić, kaj - gdzie, cylnóć - trafić, zmitrynżył - zmarnował, dycki - zawsze, s darma - za darmo, szrajtofla - portmonetka, sie podarzi - uda się, siostrzyczka - pielęgniarka, mantel - płaszcz, jegla - igła, pichnąć - ukłuć, powolyni - pozwolenie.
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku!


text:
Wojerecy (SN). Něhdźe dwaj měsacaj su we Wojerecach a pjeć měšćanskich dźělach tak mjenowane Hoyspoty přizamknjene. Takle mjenuja tam městna, hdźež móžeš mobilnje a darmotnje do interneta. Prěnje statistiske wuhódnoćenje pokazuje, zo wobydlerjo a hosćo tule móžnosć rady wužiwaja.
Njezadźiwa, tak rěka w zdźělence města, zo ludźo poskitk najčasćišo na Łužiskim naměsće a na torhošću před radnicu trjebaja. Derje přiwzaty je tohorunja Hoyspot na naměsće před dwórnišćom, předewšěm wot pućowacych a šulerjow. W pjeć měšćanskich dźělach widźa porno tomu hišće rezerwy, při čimž při Krabatowym młynje w Čornym Chołmcu wobstajny přirost zwěsćeja. Mjeztym zo registrowachu tam jutry wšědnje něhdźe 30 wužiwarjow, drje budźe jich přichodnje za čas turistiskeje sezony wjace. Dźewjeć Hoyspotow wužiwa wšědnje dohromady něhdźe 200 ludźi, štož wobhladuje měšćanske zarjadnistwo jako pozitiwne wuwiće. Najwjetšu ličbu zwěsćichu 18. apryla. Na tym dnju je 273 wosobow internetny serwis trjebało.


text:
Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego: Tradycyjne Koledy Polskie CD Track Listing
Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego
Tradycyjne Koledy Polskie
Polish Christmas Songs
This country cd contains 22 tracks and runs 64min 2sec.
Freedb: 5b0f0016
Category: Music
Tags: music songs tracks country
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Bracia patrzcie jeno (02:23)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Lulajze Jezuniu (04:02)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - W Betlejem w stajence (01:57)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Jezus malusienki (02:18)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Pojdzmy wszyscy do stajenki (01:51)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Wsrod nocnej ciszy (03:48)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Dzisiaj w Betlejem (03:31)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Mizerna cicha (02:38)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Przystapmy do szopy (01:44)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Koleda wojenna (03:46)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Oj maluski maluski (02:48)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Przybiezeli do Betlejem (01:59)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Gdy sliczna Panna (04:29)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Do szopy hej pasterze (02:46)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Z narodzenia Pana (02:10)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Aniol pasterzom mowil (02:17)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Nie bylo miejsca dla Ciebie (03:25)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Medrcy swiata monarchowie (02:46)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Gdy sie Chrystus rodzi (05:13)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Tryumfy Krola Niebieskiego (02:02)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Cicha noc (02:40)
- Reprezentacyjny Zespol Artystyczny Wojska Polskiego - Bog sie rodzi (03:16)


text:
Jeżech stond #1 – Szczepan Twardoch
Ze Szczepanym Twardochym pogodali my ło tym, jak był bajtlym, ło uciechach i nojgryfniyjszych ślonskich słowach.
Szczepan Twardoch – ślonski pisarz i publicysta, wyuczony socjolog i filozof. Za ksiożka „Morfina” dostoł Paszport Polityki 2012 a łod czytelników w 2013 nagroda literacko Nike.
„Jeżech stond” to filmy, w kierych wystympujom Ślonzoki, kierzy robiom festelnie gryfne rzeczy i przi tym poradzom godać po naszymu.
Nakryńcił: Radosław Kaźmierczak
Muzyka: Sambor Kostrzewa, Michał Lipiński
Łodwiydź nos na facebooku: facebook.com/gryfnie


text:
Naš wokrjes trjeba zhromadnu strategiju, zo byštej so wobě kulturje tu w sylnišej měrje hódnoćiłoj. Ze serbskeho dźěłoweho kruha mi přemało namjetow přińdźe. Serbska społnomócnjena je jeno za dźělny čas přistajena. Zo hodźeli so zajimy serbskeho ludu we wuskej zhromadnosći z tymi Němcow wobkedźbować, sym za pomjenowanje serbskeho přirjadnika, z kotrymž móžu na samsnej runinje a w zhromadnym dźěle bjezposrědnje we wokrjesu skutkować.
Dwurěčnosć jako znamjo jónkrótnosće měli bóle do wšědneho dnja zarjadnistwa a žiwjenja zapřijeć. Krajny rada, kotryž dwě rěči w swojim zarjadniskim wokrjesu zjednoća, měł tež serbšćinu wobknježić. Tohodla chcu z přikładom być a serbsku rěč nawuknyć. To nic jenož swojeho słowjanskeho pochada dla, ale dokelž serbski lud ze wšěmi swojimi tradicijemi bazowemu fundamentej wokrjesa Budyšin přisłuša.


text:
Chmjelowicy (uopolske wojewůdztwo)
Chmjelowicy (pol. Chmielowice, mjym. Chmiellowitz, 1936-45 Hopfental) – do 2016 wjeś we Gůrnym Ślůnsku, we uopolskim kryśe, we gmińe Kůmprachćicy. Uod 2017 tajla Uopolo.
Wjeś położůno je przi bańe ze Uopolo do Ńisy. Dowńi we Chmjelowicach bůł tyż banhow, nale uostoł rozybrany.
We Chmjelowicach dźało Dům Bajtla (chaupa lo bajtlůw, kere ńy majům uojcůw). Mjeśći śe we downym pałacu ze XIX stolećo, kery je terozki blank przebudowany. Noleżoł do mjymjeckij familije von Donat.
Uod 2009 roku we wśi stoło podwůjne polsko-mjymjecke mjanowańy (s felernym mjanym - Chmielowitz, a ńy Chmiellowitz)..


text:
Serdecznie zapraszŏmy do śledzynio nŏszyj rylacji tekstowyj kiero bydymy pisać po naszymu – cyli po Ślōnsku! Szpil Ruchu Chorzów ze GKSem Bełchatów zacnie sie ło 13:20!
Nŏsze Ślōnskie LIVE powstało we 2014 roku i bez pora syzonów świetnie sie sprowadzało, ale ze racji, że naczelny komyntowoł szpile we Radiu trocha my ło tym zapomniyli.
Dzisiej wracomy szpilem 3 raji eWinner II Ligi, ze GKSem Bełchatów!
Link do rylacji => Ślōnski LIVE: Ruch Chorzów – GKS Bełchatów
Szprechać zacnymy tam kole 13:00! Zapraszomy gorko!
własne


text:
Worklecy (jb/SN). Po dwulětnej přestawce je minjeny pjatk Worklečanska wyša šula zhromadnje ze zakładnej šulu zaso dworowy swjedźeń z mejemjetanjom přewjedła. Najprjedy rejwaše 15 porow 4. lětnika a na to 17 porow 9. lětnika wokoło meje. Po dostojnych rejach wobeju lětnikow slědowaše wjeršk: Štó drje budźe mejski kral? Prjedy pak hač móžachu so hólcy wubědźować, dyrbješe najprjedy mejski štom padnyć. Tón pak wosta na poł puća w pjeršći tčacy a nochcyše prosće padnyć. Ze zhromadnymi mocami někotři nanojo, šulerjo a wučerjo meju skónčnje powalichu.
Najspěšniši hólc ze štwórteho lětnika bě na to Nico Budar, kiž wuzwoli sej Monu Lukašec za swoju kralownu. Runje tak napjaty kaž pola šulerjow zakładneje šule běše běh pola dźewjatkow. Tam hrabny sej Ludwig Bjeńš jako prěni hałuzu a wupyta sej Hanu Hančikec za swoju kralownu. Dołhi ćah šulerkow a šulerjow – mejskej porikaj na konjomaj – ćehnješe po tym po Worklecach. Krystof Mikławšk ze Serbskich Pazlic jich při tym z akordeonom přewodźeše.


text:
Nimo wulkich nadregionalnych serbskich towarstwow, kotrež su často w medijach prezentne, mamy w dwurěčnej kónčinje njeličomne mjeńše a małe towarstwa, kotrež runje tak pilne dźěło wukonjeja, wo nich pak přewjele njezhoniš. W swojej lětnjej seriji lětsa tajke aktiwne cyłki předstajamy, dźensa Stawizniske towarstwo RAK z.t. Rakecy (3).
W měrcu bě tomu jědnaće lět, zo su wjacori stawiznisce zajimowani a ze serbskej zašłosću Rakec zaběracy so załožili stawizniske towarstwo RAK z.t. Mjeno RAK pokazuje na serbske pomjenowanje wulkeho sydlišća a zbudźa runočasnje zajim za stawizny wsy. Wšako njekryje so serbske mjeno z němskim Königswartha. Wobdźěleni na załoženskej zhromadźiznje sej tehdy prajachu, zo podadźa so „na pućowanje do dawno zabytych časow. Nochcemy slědźić a so kóždy sam za sebje w swojej komorce ze stawiznami zaběrać, ale chcemy wšitke naše dopóznaća a wědu zjawnosći spřistupnić.“


text:
Jako bě israelski lud z Egypta wućahnył, swjećeše Pascha-nóc, nóc stražowanja k česći Knjezowej (Eks 12,42). Chrystus je nowe, prawe jutrowne jehnjo. Wón wjedźe do praweje swobody, za čož bě wuswobodźenje z wotročstwa w Starym Zakonju předwobraz za Chrystusa.
W jutrownej nocy wosada jutrowne potajnstwo na sebi nazhoni: Přez ćmu kročimy do swětła, z ćerpjenja do radosće, ze zajeća do swobody, ze smjerće do žiwjenja, přez křiž do zrowastanjenja.
Srjedźišćo jutrowneje nocy je jutrowne swětło, znamjo žiweho Chrystusa. Wón, dobyćer nad smjerću, dźe před nami jako swětło, kotrež zaćěri wšu ćmu. Wón zjednoća wšitke stawy swojeje wosady přez sakrament křćeńcy, znamjo znowanarodźenja a swjeći z njej jutrowne dobyće. Tohodla wobnowja wěriwi swój křćeński slub.
Jutrońčku započina so jutrowny čas, kotryž traje 50 dnjow a skónči so swjatki.
(z wosadnika wuwzate)
Daloko znaty je křižerski procesion wosady na jutrońčce. Tutomu so přez cyrkej napołoži nadawk: Chrystusa zrowastanjeneho dobyćerja nad złym njepřećelom a smjerću, wšemu swětej wozjewjeć.
Hižo wot lětstotkow hotuja so křižerjo jutrońčku na puć, zo bychu wjesołe poselstwo a radostne "Haleluja" do swěta njesli. Dokel su křižerjo w něhdy hišće wjetšej Chróšćanskej wosadźe jěchali, njeje znate. Znate pak je, zo su Ralbičanscy křižerjo před reformaciju do Chrósćic jěchali.
(z Chróšćanskich křižerskich)


text:
Lipsk/Zły Komorow (SN/at). Wodosportowe wiki Beach & Boat 2016 wočakuja wot jutřišeho hač do njedźele lubowarjow sporta na a we wodźe na terenje Lipšćanskich wulkowikow. „Wočakujemy zajimcow na swojim stejnišću w hali 4, kotrež je na podkładźe z widom na jězorinu LMBV natwarjene“, skedźbnja Katja Wersch z turistiskeho zwjazka Łužiska jězorina na to, zo je srjedźna Łužica na tychle specifiskich wikach znowa zastupjena. Turistikarjo ze Złeho Komorowa informuja wo Dnjomaj w jězorinje 23. a 24. apryla na wšelakich městnach, při čimž budźe hłowne srjedźišćo Hórnikečanska energijowa fabrika. Dale předstaja nowy system online-knihowanja, jězorinowu card a jězby železnicy po krajinje jězorow 19. junija, 21. julija a 11. septembra. Wuchodosakscy přećeljo železnicy z Lubija zwisk z dwórnišća Drježdźany-nowe město do jězoriny ze swojim ćěridłowym wozom zaručeja.
Drježdźany/Choćebuz (SN). Vattenfall a Zelena liga změjetej 21. apryla na Drježdźanskim zarjadniskim sudnistwje jednanje. Tam póńdźe wo spřistupjenje datow wo wot brunicoweje jamy zničenym přirodnoškitnym terenje, kaž Zelena liga zdźěla. „Sudnistwo ma rozsudźić, hač smě koncern wobswětowe daty tajne dźeržeć. Z našeho wida rani to prawo wobdźělenja wobydlerjow. W tym nastupanju móhła so naša kritika na Vattenfallu z precedentnym padom Němskeje stać“, praji rěčnik Choćebuskeje wobswětoweje skupiny dr. Martin Kühne.
Wochožanska jama bě přirodoškitnu kónčinu Běłowodźanski pralěs zničiła. W lěće 2012 je wokrjes Zhorjelc próstwu Choćebuskeje wobswětoweje skupiny wotpokazał, z kotrejž chcychu wuslědki kartěrowanja na terenje wědźeć. To rani awtorske prawo, tehdy rěkaše, a Vattenfall daty njewozjewi. „Je absurdne, zo dyrbimy 26 lět po měrliwej rewoluciji znowa wo to wojować, štož smy sej hižo tehdy žadali: wozjewić wobswětowe daty“, praji dr. Martin Kühne.
Zhorjelc (SN). Sobotu, 27. februara, wuhotuja w Zhorjelcu štwórty tak mjenowany jobspeeddating. Dźěłopytacy a dźěławi ze zajimom za nowe wužadanje maja wot 10 do 14 hodź. w twarjenju Wichernhaus składnosć, we wosom mjeńšin trajacych krótkorozmołwach wjacorych potencielnych dźěłodawarjow zeznać. Towaršnosć Europske město Zhorjelc/Zgorzelec (EGZ) je zarjadowanje z podpěru Zhorjelskeho jobcentera iniciěrowała.
Drježdźany (dpa/SN). Sakscy ratarjo nastajeja so lětsa po miłej zymje na kwaklu pólnych myškow dla. „Njebojimy so jeje jeno, změjemy ju tež“, rjekny Manfred Uhlemann, hłowny jednaćel Sakskeho krajneho burskeho zwjazka powěsćerni dpa w Drježdźanach. Myški su w zymskich kwartěrach přetrali, dokelž njebě sněha, kotrehož wody wot taća dla bychu so hewak w dźěrach zatepili.
Tež kruty zmjerzk by nětko přepozdźe přišoł, zo by so połoženje zasadnje změniło. „Póda njeby hač do teje hłubokosće zmjerznyła, w kotrejž maja pólne myški swoje borleška“, Uhlemann rozłoži. Jenož wulka chorosć móhła jich wobstatk rozsudnje pomjeńšić.
Myški podrywaja rolu a hrymzaja koruški, tak zo zawostajeja často wotemrěte rostliny a puste pólne płoniny.
Budyšin (SN/mwe). 24 pjekarjow z Budyskeho wokrjesa je so dźensa na zjawnym pruwowanju chlěba a całtow zjednoćenstwa rjemjesnikow hornjołužiskeho regiona w sprjewinym měsće wobdźěliło. Mjez nimi běštaj pjekar Tomaš Vacek z Pančic-Kukowa a młody pjekarski mišter Maćij Kupka z Kulowa. „Je mi wažne wědźeć, kak fachowcy naše pječwo posudźuja, hdźe stejimy a što móhli hišće polěpšić“, praji 29lětny Kupka. Wšako je kóždy pjekar hordy, su-li jemu certifikat přepodali, kotryž so jako wopismo zjawnje w pjekarni wupowěsnje.
W Budyšinje móžachu dźensa spřisahaneho pruwowarja pječwa Michaela Isenseeja witać. Wón pruwuje přez cyłe lěto w Němskej pječwa najwšelakorišich pjerkarnjow. Jednaćelka Budyskeho wokrjesneho zjednoćenstwa pjekarjow Sabine Gotscha-Schock zwurazni, zo chcedźa wosebje mjeńše pjekarnje wědźeć, kak eksperta jich chlěb a całty z móžnych sto dypkow z wotpowědnym predikatom hódnoći. Kaž pjekarscy mištrojo Serbskim Nowinam wobkrućichu, sej ludźo dźensa zaso radšo chlěb „pola swojeho pjekarja“ kupuja, kiž ma domjacy recept.
Rjemjeslniske powołanja su loni młodych ludźi w Budyskim wokrjesu třeće lěto za sobu bóle do wukubłanja wabili. Problematiske wostanje, zo dale něhdźe pjećina wučomnikow wukubłanske zrěčenje rozwjaza.
Budyšin (SN/at). „Rjemjesło zaso wjace młodych ludźi wabi. To nas zwjesela.“ Słowa jednaćelki Budyskeho wokrjesneho rjemjeslnistwa Sabiny Gotscha-Schock poćahuja so na fakt, zo zwěsćichu třeći raz za sobu přiběracu ličbu wukubłanskich zrěčenjow w Budyskim wokrjesu. Dokładnje bě jich 433 – to je 0,7 procentow wjace hač w lěće 2014. Loni mějachu dale wjace młodych žonow, kotrež nětko powołanje wuknu. Nastupajo podźěl wučomnicow mjez nowačkami (25,6 procentow) pak njeje Budyski wokrjes přerězk komory docpěł.
Mnohim w Budyšinje kaž tež w Hornjej Łužicy je Matthias Klemm znaty jako angažowany dźěłarnik přećiwo prawicarstwu w zwjazkarstwje Budyšin je pisany. Po tym zo bě so sobuzałožer strukturow Němskeho dźěłarniskeho zwjazka (DGB) we wuchodnej Sakskej a wjelelětny jednaćel Bernhard Sonntag na předwuměnk podał, jeho Matthias Klemm wot minjeneje póndźele naslěduje.
47lětny je woženjeny a nan dweju dźowkow a syna. W měrcu 2003 wón bě do Budyšina přišoł, zo by jako dźěłarniski sekretar DGB wuchodneje Sakskeje dźěłał. Z časa dweju studijow wot lěta 1989 do 1996 w Zhorjelcu Klemm Hornju Łužicu dosć derje znaje, štož jeho skutkowanju zdobom tyješe. Wot toho časa je wón kruty partner wšěm tym, kotřiž wobaraja so prawicarskoekstremistiskim machinacijam w Budyskim wokrjesu. „Angažement přećiwo prawicarstwu je zasadna naležnosć DGB“, nowy regionalny jednaćel wujasnja.
Serbsce rěčeć móžeš jenož doma a w cyrkwi? To wšak njetrjechi. Tež při nakupowanju to móžeš, dyrbiš pak wědźeć, hdźe. Na wsach ludźo zwjetša wědźa, kotreho předawarja a kotru předawarku móža pola pjekarja abo rěznika serbsce narěčeć. W městach pak je kóždažkuli přiležnosć maćernorěčneho posłužowanja skerje priwatna rěčna kupa. A dokelž su tajke často njeznate, je so Weronika Žurowa raz w Budyšinje za móžnosćemi rozhladowała, hdźež će serbskorěčnje posłužuja.
Center na Žitnych wikach, z wjac hač 70 wobchodami najwjetši Hornjeje Łužicy, je mnohim kupcam prěnja adresa w Budyšinje. „W centeru dźěła něhdźe 300 předawarjow. Hač pak su mjez nimi tež Serbja, njemóžu rjec“, zdźěli centerowy manager Christian Polkow na naprašowanje a doda, „mamy pak wšitke informaciske a orientaciske taflički serbsce a němsce popisane.“


text:
Powěsće: póndźelu, 16.05.2022
Hauptinhalt
Hornja Łužica: Mejemjetanja
Na wjacorych městnach Hornjeje Łužicy je kónc tydźenja meja padnyła. W Pančicach-Kukowje bě sobotu dohromady 37 dźěćacych a młodźinskich porow, kiž meju mjetaše. W Nuknicy bě jich njedźelu 16 porow dźěći a młodostnych. W Njebjelčicach je 12 porow wokoło meje rejowało. W Lichanju je njedźelu po 90 lětach prěni raz zaso meja padnyła, tam mějachu štyri dźěćace pory. Něhdźe 70 ludźi je sej podawk wobhladało a po tym zhromadnje bjesadowało.
Wulka Dubrawa: Nowy wjesnjanosta woleny
Wulka Dubrawa ma noweho wjesnjanostu. Při wólbach njedźelu móžeše so jednotliwy kandidat Hardy Glausch (bjezstronski) chětro jasnje z nimale 72 procentami přesadźić přećiwo dotalnemu wjesnjanosće, Lutzej Mörbe (tohorunja bjezstronski). Glausch je 47 lět stary a nawjeduje dotal Wulkodubrawsku filialu wokrjesneje nalutowarnje Budyšin. Wólbne wobdźělenje ležeše pola 63 procentow. Wolić móžachu wobydlerjo tych něhdźe 20 wjesnych dźělow gmejny Wulka Dubrawa.
Rowno: Wuwićowy koncept předstajeny
Za wuwićowy koncept Rowneho je tójšto idejow. Na informaciskim zarjadowanju pjatk bu mjez druhim nowotwar WITAJ-pěstowarnje "Milenka" w nošerstwje Slepjanskeje gmejny mjenowany. To zwyši atraktiwitu městna a kubłanišćo słuša do centruma wsy, praji zamołwity planowar. Hdyž maja wobydlerki a wobydlerjo Rowneho dalše ideje za wuwićowy koncept, potom móža so dale pola zamołwitych z nimi přizjewić.
Europeada: Skupiny so znowa wulosuja
Skupiny za lětušu Europeadu w Korutanskej dyrbja so znowa wulosować. Wone běchu poprawom hižo jasne, změnow pola přizjewjenjow dla pak so wulosowanje wospjetuje. Kaž wuhotowar FUEN zdźěli, přewjedźe so wone na dźensnišej póndźeli online. Tuž změje tež serbske mustwo hinašich přećiwnikow, hač bě dotal postajene. Cyłkownje so 20 muskich mustwow a štyri žónske na lětušej Europeadźe wobdźěla.
Wotrow/ Njebjelčicy: Prěnje swj woprawjenje Wotrow/Njebjelčicy
W Njebjelčicach a we Wotrowje su njedźelu prěnje swjate woprawjenje swjećili. W Njebjelčanskej swjatnicy přistupi sydom dźěći prěni raz k blidu božemu. Wšitke tři holcy běhu w družčej drasće. Tež we Wotrowje běchu wšě holcy jako družki. Jich bě štyri, dohromady dźěše tam wosom dźěći k prěnjemu swjatemu woprawjenju.
Wodowe Hendrichecy: Treningowe lěhwo Wudworskich
Serbski folklorny ansambl Wudwor je był přez kónc tydźenja w treningowym lěhwje we Wodowych Hendrichecach. Tam su nazwučowali pod nawodom Kornela Kolembusa, Yulyje Kasyanoweje, Georgija Marinova, Jana Kozelnickeho a tež Volkmara Šołty a Měrćina Handriki najwšelakoriše reje. Něhdźe 100 dźěći, młodostnych a staršich je w štyrjoch skupinach trenowało za lětuši 40lětny jubilej Wudworskeho ansambla, kiž woswjeći cyłk srjedź julija.


text:
Najdrohotniša surowizna po cyłym swěće je woda. Klimowa změna njeda so hižo zadźeržeć a jeje wuskutki začuwamy. Ćim wažniši je rozumny wobchad z wodu. W hospodarskim wobłuku móhli nowe kołoběhi nastać.
Čorna Pumpa (SN/BŠe). Woda je zakład wšeho žiwjenja za rostliny, zwěrjata a tež ludźi. Z tym je woda najdrohotniša surowizna, kotruž čłowjek trjeba. Předewšěm we Łužicy pokazaja so stajnje wulke ćeže nastupajo wodu. Klimowa změna zawostaja swoje slědy, a tež hladajo na strukturnu změnu je resursa trěbna. Tuž chcetej zaměrowy zwjazk industrijoweho parka Čorna Pumpa, kotryž Grodkowske předewzaće za hospodarske wuwiće ASG zastupuje, a Choćebuske předewzaće LWG Łužiska woda wušo hromadźe dźěłać. Tele dny stej kooperaciske zrěčenje podpisałoj. „Naš zaměr je přichodne wodohospodarske změny we wobłuku strukturneje a klimoweje změny zhromadnje zmištrować“, zwurazni techniski jednaćel LWG Marten Eger.


text: Camprowanje jo we Łužycy daloko rozšyrjony. Toś ten nałog ma swoje kórjenje w pśedkśesćijańskej wěrje a jo guslowanje płodnosći abo wótwoboranja. Na dnjach do podjebnice chojźe źiśi a młodostne pśegótowane w kostimach pśez wjas. zdźěla maju samobaslone instrumente sobu. Spiwajucy a rušujucy śegaju po jsy a pšose wo jaja, tuk a pjenjeze. Něga su se zdrastwili camprowarje kostimy, kótarež su měli wósebny wóznam. Šumjel a bóśon stej pokazałej na zachopjeńk nalěśa, mjadwjeź na zymu, kótaraž se kóńcy. Dwojna wósoba jo wugroniła, až "njabogi njaso njenjabogego". Cazaŕ jo wumjatł zymske šarjenja. Žandarm jo zastupił wušnosć a jajowa žeńska jo gromaźiła dary za zapustojski swěźeń. Źinsa se nałog z luštnymi pisanymi kostimami swěśi, za wětšy źěl bźez wonych typiskich figurow. Camprowarje spiwaju a rejuju na kuždem dwórje a dostanu za to jaja, tuk a pjenjeze. Ako źěk pśepšosyju do rejki abo wuźěliju paleńc. Nacamprowane dary se na mlincowem swěźenju zjeźe. Źiśi - camprowarje dostanu za swojo spiwanje słodkosći a pjenjeze.


text:
Kamasutra
Kamasutra, Kama Sutra, Kama (we sanskryće: कामसूत्र) to je indyjski traktat uo seksualnośći czowjeka a seksualnych zachowańach. Połny jygo titel to vātsyāyana kāma sūtra, beztůż je przijmowane, co jygo autorym je Watsjajana. Kamasutra bůła napisano mjyndzy I a VI stolećym. Krům srogigo zbjoru roztomajtych sztelůngůw, Kamasutra mo tyż uodńeśyńo do tradycyje a kultury Indyjůw, uopisuje małżyńske tradycyje, we tym poślubno noc, a kńify lo babůw coby lepi poradźůły chopům dogodzać.
Kamasutra mo 7 tajlůw, 36 podtajlůw a 1250 rzůndkůw.


text:
Kalawa (WeM/SN). Před wjace hač 350 lětami bě wučer Juro Ermel w Kalawje wudał prěnje serbske ABC-knižki. Němska wyšnosć je fiblu dała 1669 přećiwo wótrym protestam serbskich a němskich měšćanow Kalawy (Calau) sćazać a zničić. Tola jedyn eksemplar Ermelowych ABC-knižkow bu wuchowany, kotryž wobswědči wo tym, zo je 1671 po zdaću wušoł druhi nakład. Tute je Spěchowanske towarstwo za serbsku rěč w cyrkwi z.t. nětko wudało jako faksimilowy ćišć z wědomostnym nastawkom profesora Michaela Ermela.
Składnostnje nowowudaća prěnjeje serbskeje fible je Choćebuske spěchowanske towarstwo na wosebite, ze serbsko-němskej nutrnosću zahajene, zarjadowanje minjeny štwórtk do Kalawskeje Serbskeje cyrkwje přeprosyło.


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim nich sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie tóm biołóm szczałke w tej czyrwiónej kostce, kieróm nóńdziecie pod spodkym”.
Czorne klawiyry
Uż wszedcy cosi napisali ło tym czornym klawiyrze, kiery rotuzowi postawili na rynku i dzisio na mie też prziszła raja. To, że go roz dwa obalili na pleca jacysi młodziocy, isto uż wszecy wiedzóm. ale to, że podobnież, to dziwo je piyrsze na świecie to mało gdo ło tym wjy. I możne isto też by sie tego żodyn nie dowiedzioł jakby na nim kierysi tego nie napisoł. Ludzie jednakowoż prawióm, że ganc taki same trzi czorne klawiyry stojóm w Katowicach. I możne skyrs tego, kierysi odlepił, abo zeszkroboł tych piyrszych piyńć liter s tego naszego klawiyra, coby to nie nasrowało tusteloków. I teraz nie wiym jako to trzeja czytać, bo litery: “SZY NA ŚWIECIE...” do niczego nie idzie przirazić. Nejlepszyj by było kapke tej chwolby ukrócić i napisać raczyj prowde, że to je sztworty taki klawiyr w Polsce, a s tym światym dać se pokuj, bo na iste tego żodyn dobrze nie wiy. Nie prziszełech też na to, skyrs czymu rotuzowi do dzisia nie postawili nad nim jakisi strzechy, bo latówóm poróm jak słónko przigrzeje tyn klawiyr to łón zrobi sie wrzawy, do kupy s tym zicym kiere wedla niego stoji. Przeca wszedcy wiedzóm, że czorno barwa na słóńcu robi sie dycki wrzawo i tym tuplym ło graniu na nim żodnymu sie, ani nie spómni. Tak samo bydzie jak sie czasami zamroczy i cosi s nieba gichnie, to o graniu na klawiyrze trzeje bydzie zapómnieć. Nejlepszyj by było, coby tam przi nim prziszrubować do ziymi taki rozkłodany wielki plażowy paryzol i byłoby po kłopocie. Ale nejlepszy bydzie taki napad, coby go postawić pod laubami, kiere bydóm go chrónić przed każdym złym czasym, kierego u nas nigdy nie chybio.
Mini słownik gwary cieszyńskiej:
klawiyr - fortepian, i dzisio - i teraz, prawióm - mówią, ganc - całkiem, na polu - na dworze, skyrs - z powodu, zeszkroboł - zdrapał, nie nasrowało - nie denerwowało, przirazić - przyczepić, kapke - trochę, chwolba - chwalenie się, wrzawy - gorący, zico - siedzenie, dycki - zawsze, tym tupluym - tym bardziej, nie spómni - nie przypomni, zamroczy - zachmurzy, gichnie - poleje się, prziszrubować - przykręcić, napad - pomysł, lauby - podcienie, zły czas - zła pogoda, chybio - brakuje.
Tóż mjyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text: Z 25 lětnikami Hornjołužiskeje domjaceje protyki bě sej nakładnik dr. Frank Stübner wulke čitarstwo zdobył. Z disertaciju wo literarnym tworjenju Jurja Brězana promowowany germanist zahaji swoje lektorske dźěło 1986 w Ludowym nakładnistwje Domowina. Dokelž njemóžeše tam němskorěčnu knižnu protyku po towaršnostnym přewróće 1989/1990 dale wjesć, załoži wón 1. apryla 1992 swójske nakładnistwo Lusatia. Te wuwi so spěšnje na spušćomnu a kwalitnu adresu nastupajo domiznowědnu literaturu w najšěršim zmysle. W běhu 25 lět wuńdźe tam na 250 edicijow. Awtorojo kaž Gottfried Unterdörfer abo Annelies Schulz běštaj pola dr. Franka Stübnera wudawaćelsku domiznu našli. We Łužicy pak znajachu jeho tež z lětnjeho dźiwadła Budyskeho NSLDź. Ze zabawnymi małymi lekcijemi serbsko-němskeje domiznowědy je wón publikum na předstajenja přihotował. Wysoko připóznaty bě jako radźićel w frakciji Lěwicy Budyskeho wokrjesneho sejmika. Njejapka smjerć je nakładnika 7. apryla 2017 z płódneho dźěła torhnyła. To bě bohužel zdobom kónc jónkrótneho małeho nakładnistwa. Jutře, 10.


text: Budyšin (CRM/SN). Jako njewšědnje skutkowne wopokaza so předstajenje duchowneho oratorija „Paulus“ wusahowaceho zastupjerja němskeje hudźbneje romantiki Felixa Mendelssohna Bartholdyja (1809–1849) minjenu njedźelu wječor w Tachantskej cyrkwi swj. Pětra w Budyšinje. Pod dirigatom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Michaela Vettera bě do grandiozneho koncerta z wjele espritom wjace hač sto sobuskutkowacych zapřijatych. W kwarteće spěwachu sopranistka Franziska Boby z Erlangena, altistka Stephanie Hauptfleisch z Drježdźan, tenor Falk Hoffmann z Lipska a basist Johannes Wohlrab z Magdeburga. Wulki nošny chór tworješe Ewangelska kantornja swj. Pětra w Budyšinje. Orchester Serbskeho ludoweho ansambla team sobuskutkowacych wudospołni. Na zjawnej pjatkownej generalce hraješe kantor katolskeje tachantskeje wosady Kamil Maksymilian Kulawik na pišćelach, mjeztym zo přewza tutón part njedźelu młody serbski cyrkwinski hudźbnik Johannes Krahl.