text:
Chciołech na mitag1 narychtować2 cojsik inkszego3– bez kartołfli4, bo to sie potyn czowiekowi zdo5, że sie nawet trocha odchudzo. I jak żech narychtowoł take karminadle i my je ze Babōm6 zjedli ze kiszōnōm kapustōm, to… i tak my sie nazarli7 😉 W smaku sōm8 richtich9 fajne i do tego gibko10 sie je robi. Take karminadle, abo nawet idzie pedzieć11 karminadelki, to fajnie by tyż wyglōndały na jakim fajerze12 na przegryzka13.
Co potrza?
500 g mielōnego miysa ze kurczaka
1 szolka14 (tako na kafyj) kaszy bulgur- moge być tyż jakołś inkszo, yno, że ze tōm15 je nojmani16 roboty
3 łeżki majōnezu
1 jajco
1 łeżka czubrycy (kebyjście ji niy mieli, to mogecie tyż dać np. ziela prowansalske, bydzie smakowało inakszy, ale przeca my sie niy bojymy eksperymyntōw przi warzyniu17)
1 łeżeczka pasty paprykowyj (moge być tyż łeżeczka papryki suszōnyj, yno, żeby niy bōła za ôstroł18)
tarto bōłka
sōl i pieprz
ôlyj do pieczynia (a nojlepi, kebyjście mieli kokosowy, bo je nojzdrowszy i niy robi sie z niego… takoł srogo opōna 😉 )
Kasza bulgur zalyjcie 2 szolkami wrzōntku we jakim gorku, przikryjcie i za 15 minut baje fertich19.
Miyso ze prziprawōma i jajcym wciepcie do miski, dociepcie kasza i fajnie wymiyszejcie. Ukulejcie20 małe karminadle, pokulejcie21 je trocha we tartyj bōłce i wciepcie na patelnia ze rozgrzōnym ôlejym. Jak już sie fajnie przibrōnołcōm22, to je wyciepcie23 na jaki talyrz ze ryncznikym papiyrowym, żeby tyn fet24 w niego wciōngło i mogecie sie brać za jedzynie. Kebyjście chcieli, to mogecie je zjejś i ze karołflōma. Smacznego 🙂
1obiad
2przygotować
3innego
4ziemniaków
5zdaje
6żoną, ō- samogłoska w wymowie między o i u
7najedli 😉
8są
9naprawdę
10szybko
11powiedzieć
12imprezie
13przekąska
14filiżanka
15tą
16najmniej
17gotowaniu
18ô= ło
19gotowa
20uformujcie
21obtoczcie
22przypieką
23przełóżcie
24tłuszcz


c: text/html

text:
Můnotejizm
Můnoteizm (s greckigo uόvoς) monos – "jedźiny" + θeός theos – "bůg"; jedynobůstwo) – wjara we istńyńy jedźinego boga – inakszyj, ańiżeli we hynotejizmje, wykluczo istńyńy jakychkolwjek inkszyh boskich istot. Przećiwjyństwym můnotejizmu je politejizm. Monotejisty zauobycz przipisujům bogowi cechy doskůnałośći take jak ůmńipotyncyjo (wszechmoc), ůmńiscjyncyjo (wszechwjedza), ůmńiprezyncyjo (wszechbyće) a nojwyższe [[Dobro (etyka)|dobro) we etycznym rozumjyńu.
Můnotejistycznymi religijami sům trzi wyznańa, co sům uokryślane jak Abrahamowe: judajizm, krześćijaństwo a islam, a tyż nowe religije, co powstały na jejich grůńće, jak sikizm, rastafarii, babizm a bahajizm. Idyjo jedźinego boga je znano tyż we zaratusztrańizmje (Ahura Mazda) a we mocy uodłamůw hindujizmu (Brahman, Iśwara).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Stary Nowgorodski dialekt
Stary Nowgorodski dialekt (rusojski: ДpeBHeHoBropoдckий диaлekT) mjenjujo se słowjański dialekt, kótaryž jo na rěcnych pomnikach z brjazoweje škóry wužywał, kótarež su se w Nowgorodskem regionje Rusojskeje nadejšli. Dialekt jo se až do 15. lětstotka w Nowgorodskej federalnej republice wužywał. Zapśimjeśe stwórił jo Andrej Zaliznjak. Staronowgorodski dialekt wótchyla se we wjele pozicijach wót starorušćiny. W dokumentach wužywana rěc ma wjele znamjenjow, kótarež njejsu typiske za druge pódzajtšnosłowjańske dialekty (a teke howacej za druge słowjańske rěcy).
Stary Nowgorodski jo se pó dobyśu Nowgoroda pśez Moskowitow w lěśe 1478 zgubił. Někotare narěcne wósebnosći pak se hyšći dłujko na Nowgorodskem teritoriju su źaržali (cokanje, pismik яTb (ѣ) město ы w genitiwje sg. a-zdonkow atd.).
Rěcne pśiznamjenja[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Staronowgorodski dialekt wuznamjenijo se mjaz drugim pśez slědujuce rěcne wósebnosći:
- Modus relativus, kótaryž eksistěrujo howacej jano w krotkozajtšnej kupce pódpołdnjosłowjańskich rěcow.
Morfologiske pśiznamjenja
- nominatiw singular o-zdonkow ma kóńcowku -e (město starorusojskego -ъ), na pś. brate "bratš" (pśir. rusojski бpaT (brat)), ИBaHe (rusojski: 'ИBaH', pśir. starorusojski ИBaHъ), cTape "stary" (rusojski: 'cTapый', pśirownaj starorusojski cTapъ), keTo "chto" (rusojski: 'kTo', pśirownaj starorusojski k-ъ-To);
- genitiw singular a-deklinacije jo měł kóńcowku -ѣ město starorusojskego -ы (y жeHѣ město rusojskeje formy y жeHы "pla žony").
- Pódawanje směra z pomocu datiwa bźez prepozicije, na pś. idi Pliskovu "źi do Pskowa".
Fonologiske pśiznamjenja
- njepśewjeźona druga palatalizacija, kótaraž jo howacej pśiznamje wšyknych słowjańskich rěcow, (w zdonkach — kѣлe 'ceły' (pśir. rusojski цeлый, starorusojski: цѣлъ), xѣдe 'šery' (pśir. rusojski ceдoй, starorusojski: cѣдъ), pśed kóńcowkami — na pś. datiw sg. rěkě "(k) rěce" (pśir. rusojski (k) peke), Horѣ "noze" (pśir. rusojski Hore, starorusojski: Hoзѣ), pykѣ "ruce" (pśir. rusojski pyke, starorusojski: pyцѣ) atd.);
- zdźaržanje protosłowjańskego *kv, *gv (kaž w pódwjacornosłowjańskich rěcach). Toś tej kupce njejstej pótakem pśed prědnymi wokalami do cv resp. zv pśejšłej. Na pś. květ "barwa", rBѣздa [gvězda] "gwězda" (pśirownaj rusojski цBeT [cvet], зBeздa [zvezda], starorusojski: зBѣздa);
- źělne njepśewjeźenje tśeśeje palatalizacije /x/, na pś. vbx- "wš-" (w słowach kaž wšo, wšykno, wše), pśirownaj Bc- w modernej rušćinje a starorusojske Bbc);
- Wótpóranje fonologiskego rozdźěla mjaz c a č, na pś. Hoцb "noc" (pśirownaj starorusojske Hoчb).
- Změna *tl a *dl na kл, rл, na pś. kлeщb (rusojski: 'лeщ'), пpиBerлe (rusojski: 'пpиBëл', pśirownaj starorusojski пpиBeлъ). W rušćinje stej se kupce, kaž pokazuju górne pśikłady, howacej na l zjadnoriłej. Pódobne wuwiśe kaž w Starem Nowgorodskem dialekśe eksistěrujo w dolnoserbskich dialektach: tłušty > kłusty, pśir. teke górnoserbske klama pla tlama.
Pśikłada[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Kriminalny pad: Nowgorodne wopismo na brjazowej škórje, c. 109[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
(Mjaz kóńcom 11. lětstotka a lětom 1110, wuryte w 1954)
Originalny tekst (z pśidatnymi proznymi znamjenjami mjazy słowami)[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Pśełožk[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
'Pismo (wót) Žiznomira (k) Mikuli: Sy w Pskowje njewólnicu kupił, a za to jo mě Kněni (za)jała. [Nejskerjej jo była wóna njewólnicu spóznała ako jadnu, kótaraž jo była se jej kšadnuła a Žiznoměr jo někak do teje wěcy spleśony, snaź ako swójźbny Mikule abo jogo wikowański partner.] Ale pótom jo družyna (swójźba, žona) za mnjo rukowała. A něnto pósćel tomu mužoju [wót kótaregož sy njewólnicu kupił] list, až ma (dalšu) njewólnicu. [Toś ta druga njewólnica by se musała pśepódaś kněni za cas, w kótaremž by rubjona njewólnica ako "corpus delicti" trěbna była, tak dłujko ako njejo wujasnjone, chto jo był paduch.] A com, ako som konja kupił a kněžojskego muža na njogo sadnuł, k napśeśiwostajenju pśiś. A ty, jolic hyšći njejsy pjenjeze wzeł, njewzej nic wót njogo [wót wikowarja njewólnikow, howacej mógł se plan mimo kuliś.].'
Pśepšosenje: Nowgorodne wopismo na brjazowej škórje c. 497[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
(mjazy 1340 a 1380; wuryte w 1972)
Originalny tekst (z pśidatnymi proznymi znamjenjami mjazy słowami)[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Pśełožk[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Póstrow wót Gawrile Posenje k mójomu swakoju, kmótšoju Grigori a k mójej sotše Ulita. Jolic wej tola k mójej radosći stej do města jěłej, a stej naše słowo (abo naše rozgrono?) njezabydnułej. Daś Bog wam radosć da. My wšykne njezabydnjomy waše słowo (abo waše rozgrono?).
Stawizny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Stary Nowgorodski dialekt wěcej jo njewužywał pó dobyśu Nowgoroda pśez Moskowitow w lěśe 1478. (Pśi tom su někotare wósebnosći južo jěsnjej zgubili. Na pśikład jo gustosć wužyśa kóńcowki -e wóteběrał, pśi nominatiwje muskego genusa.).
Někotare narěcne wósebnosći pak se hyšći dłujko w pódpołnocnej rusojskej narěcy su źaržali (cokanje, pismik яTb (ѣ) město ы w genitiwje atd.).
Znate su pśedewšym wopisma na brjazowych škórach (rusojski: бepecTяHыe rpaMoTы), kótarež su zwětšego w cystej narěcy napisane a jano wótergi jawi se naddialektalny wliw a wótbłyšć cerkwinosłowjańskich normow, a wopisma na drjewjanych "cylindriskich zamkach" měchow běricow[5]. Někotare stare Nowgorodske dialektizmy se su teke do śišćanych rěcnych pomnikow dostali. Pomocne pśi rekonstrukciji narěcy jo był źiwanje a pśeslěźenje nacasnych pódpołnocnorusojskich narěcow k pśirownowanju.
Nožki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- ↑ Swójske mě njejo znate
- ↑ Wó wopismje na rusojskej stronje (rus.)
- ↑ Informacije wó teksće 109 z rusojskim pśełožkom (rus.)
- ↑ Informacija wó teksće 497 z rusojskim pśełožkom (rus.)
- ↑ ЯHиH B. Л.: Oчepkи иcTopии cpeдHeBekoBoro HoBropoдa. 2008.
- ↑ ЗaлизHяk A. A.: ДpeBHeHoBropoдckий диaлekT. 2004.
Žrědła[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wědomnostna literatura wó Starem Nowgorodskem dialekśe eksistěrujo dotal jano w Rušćinje:
- A. A. ЗaлизHяk. ДpeBHeHoBropoдckий диaлekT. M., 1995 (2-e изд., M., 2004).
- Janin, Walentin Lawrentjevič. Я пocлaл Teбe бepecTy... (Ja poslal tebe berestu...) ("Ja sym tebje wopismo na brjazowej škórje pósłał ...") 3. nakł, z dosłowom wót A.A. Zaliznyak. Moskwa 1998.
- ДpeBHepycckиe бepecTяHыe rpaMoTы Bok wó wopismach na brjazowej škórje


text: Jako so Ernst Wendler 1922 po Prěnjej swětowej wójnje zaso do Wulkeje Dubrawy nawróći, je wón tež nowu sportowu družinu sobu do wsy přinjesł – pjasćobul. Z někotrymi přećelemi přewjedźe wón prěnje dypkowe hry pod režiju tamnišeho ćěłozwučowanskeho towarstwa a BSG Schomburg Wulka Dubrawa. Tam, hdźež steji dźensa firma za prasowanske graty, běše něhdy pjasćobulowe polo. Nowy domicil nańdźechu sportowcy pozdźišo na sportnišću při Wodowej wěži. W 60- a 70tych lětach swjećachu mužojo najwuspěšniši čas, jako hrajachu we wobwodnej lize, štož bě tehdy najwyša scyła.


text:
Zrowastanjenje wjesele wozjewjeć
Serbske Nowiny - Předźenak18. April 2019
Fotos: Karsten Nitsch - Spreefotograf
Tradicija jutrowneho spěwanja w Slepjanskej wosadźe přez młodu generaciju dale žiwa
Rano w pjećich, krótko do switanja, hromadźa so wone w Slepjanskej cyrkwi. Žony a holcy w połžarowanskej drasće ewangelskich Serbow wokoło Slepoho wozjewjeja symbolisce při spěwarskich ławkach wjesołe poselstwo wo zrowastanjenju Jezusa Chrystusa. Spěwaja stajnje zaso kěrluše, jutrowne pěsnje wo zrowastanjenju w slepjanšćinje kaž „Na prěnim dnju po soboće“. „Narodna drasta dyrbi trjechić. K tomu słušeja zelena suknja, běły šórcuch, tołsta čorna kapa, zelena hawba, běły čěpc, lapa – čorne wołmjane rubiško – a čorny štryntušk jako znamjo žarowanja w póstnym času. Je to přez lětstotki daledawana typiska połžarowanska drasta pola nas w Slepjanskej wosadźe“, wuswětla Elvira Rathnerowa, čłonka tamnišeho towarstwa Kólesko. Wot lěta 2014 towarstwo tradiciju jutrowneho spěwanja pěstuje.
„Hdy je nałožk docyła nastał, njehodźi so jasnje dopokazać“, praji předsyda Kóleska Hartmut Hančo. „Woprawdźitosć pak je: Jutrowne spěwanje pochadźa z časa wobchodźenja polow a zahonow. Dźěše wo wobkročenje a wottykanje polow. K prěnjemu pisomnemu dopokazej zapołoženja hranicow zahonow w Slepjanskej wosadźe dóńdźe 1864 we wobłuku regulacije knježich a burskich wobsydstwow mjez wobsedźerjom Mužakowa a burami ze Slepoho.“
Spěwanje, tak Hartmut Hančo wuzběhnje, njecharakterizuje jenož jutry, ale cyłe cyrkwinske lěto. K mnohim přiležnosćam su młode holcy spěwali. „To započa so z póstnym časom, dźěše z jutrami dale a sahaše hač do nazymy k přazy“, Elvira Rathnerowa rozłožuje. „Ke kwasam, při pólnym dźěle, wožně, ale tež při žarowanskich padach bu spěwane.“ W spěwanju je něšto hłuboke nabožne a zwjazowace. Wo tym swědči tež tradicija jutrowneho spěwanja. Matej Handrik, wot lěta 1892 do 1934 farar w Slepom, bě wokoło lěta 1900 wo tym pisał. Z 18 lětami, tak wón notěrowaše, přistupichu młode žony spěwnemu zhromadźenstwu wsy a je z 28 lětami zaso wopušćichu. Štóž bě „nječestny“ – měješe na přikład njemandźelske dźěćo – njesmědźeše sobu spěwać. We wšěch wsach wosady bě nałožk jutrowneho spěwanja kruće zakótwjeny. Mějachu krute čary a dokładnje postajeny wotběh pěsnjow. Wot połnocy hač do zažneho ranja spěwachu młode žony před kóždym domom. Při spěwarskich ławkach na kóncu pozastachu. Tam je so jutrowne spěwanje tradicionelnje zakónčiło. „Kóžda wjes měješe swójske spěwarske ławki“, Hartmut Hančo powěda. „Jenož w Slepom mějachu – wulkosće sydlišća dla – dwě małej a dwě wjetšej skupinje. Kóždu skupinu nawjedowaše kantorka. To bě ta žona, kotraž móžeše najlěpje spěwać, kantorić a je teksty wěsće wobknježiła.“ Hač do 1956 – z přestawkami we wójnskich a powójnskich lětach – bě nałožk jutrowneho spěwanja w Slepom žiwy. Wobydlerjo so stajnje na nje wjeselachu. „Při tych domach, hdźež so ‚wjesoły podawk‘ připowědowaše, su něšto wjac spěwali. W tych, hdźež mějachu žarowanske pady, njezanjesechu žane haleluja. Tak je to farar Handrik wobswědčił.“
W Rownom su nałožk 1993 wožiwili. Iniciatiwa wuchadźeše tehdy wot wučerki na wuměnku Lenki Nowakoweje. Z třinaće žonami bě wona w nowembru 1990 skupinu Slepjanske kantorki załožiła. Wot 1993 hajachu wone kóždolětnje nałožk jutrowneho spěwanja. Před něhdźe dwaceći domami w Slepom a Rownom wone w jutrownej nocy spěwachu. Krótko po doklinčenju poslednich zwukow cyrkwinych zwonow započachu wone pola Karla-Heinza Lejnika. Rano zahe zakónčichu spěwanje w Rownom při spěwarskich ławkach. Slědowaše stajnje swjećenje zrowastanjenja w Rownjanskej kěrchowskej kapałce. „Jutrowne spěwanje je žiwy ewangelski nałožk. Z jutrownymi pěsnjemi a kěrlušemi w slepjanskej narěči wozjewjamy poselstwo wo ‚woprawdźitym zrowastanjenju Jezusa Chrystusa‘“, měni Gertrud Hermašowa z Rownoho, sobuzałožerka Slepjanskich kantorkow a hač do dźensnišeho aktiwna jutrowna spěwarka. Zhromadnje z Elviru Rathnerowej stara so wona wo składowanje Slepjanskeje narodneje drasty a jeje hotowanje k jutrownemu spěwanju.
Gertrud Hermašowa znaje nałožk hižo wot časa dźěćatstwa. Z pjeć lětami bě jako holčka jutrownym spěwarkam při woknje stejo připosłuchała. To je sej hłuboko do pomjatka zaryła. „Tehdy spěwachu holcy před kóždej chěžku. Sobu spěwali su holcy-konfirmandki hač k žonam krótko do kwasa“, wona powěda. Na dobre wurjekowanje, wěstotu w melodiji a wěstotu we wustupowanju su Slepjanske kantorki stajnje wulku wažnosć kładli. Dźensa skupina bohužel wjace njewobsteji. 2013 dyrbješe jutrowne spěwanje chorosće a kruteje zymy dla wupadnyć. „2014 běchu jenož hišće štyri kantorki, kotrež móžachu jutrowne spěwanje přewjesć. Naše towarstwo Kólesko je so jim z třomi dalšimi žonami přidružiło“, dopomina so Elvira Rathnerowa. W lěće 2015 su nimo dorosćenych z Kimberly Stuckasec, Rebeccu Friemelec, Annu Bertonec a Rebeccu Rathnerec prěni raz tež štyri konfirmandki sobu spěwali. Fararka Jadwiga Malinkowa je zwisk k młodostnym nawjazała. „Po tym zwěsćich, zo dyrbimy něšto změnić, dyrbi-li nałožk žiwy a tež młodej generaciji atraktiwny wostać.“ 2016 njebě žane jutrowne spěwanje. Lěto na to pospytachu nowy spočatk.
Jutrowničku rano w pjećich, krótko do switanja, so tehdy jutrowne spěwarki direktnje při Slepjanskej cyrkwi zetkachu. Tam, hdźež stejachu něhdy spěwarske ławki, spěwachu wone tam nětko jednu hodźinu intensiwnje jutrowne pěsnje a kěrluše wo zrowastanjenju. Z Rebeccu Rathnerec ze Slepoho, Johannu Klaukec z Dźěwina (Groß Düben) a Leonie Wendelec z Rownoho běchu znowa tři młodostne mjez nimi. „Tónle nowy spočatk – na jednu hodźinu wobmjezowany – bě so poradźił. Wón je nas jara hnuł. Po jutrownym spěwanju wobdźělichmy so w Rownjanskej kapałce na swjedźenju zrowastanjenja“, rozprawja Elvira Rathnerowa. Loni běchu mjenowane tři młodostne znowa pódla. Z Lauru Bertonec ze Slepoho přidruži so jim samo dalša šulerka. „Žro nałožka – wozjewjeć poselstwo zrowastanjenja – wostanje zachowane. Z hodźinskim spěwanjom při cyrkwi móža tež zajimcy jutrowne spěwanje dožiwić.“ Elvira Rathnerowa podšmórnje: „Njeje pak to žadyn zjawny wustup. Nałožk wostanje ćicha nutrnosć wozjewjenja dobreho poselstwa wo zrowastaću. Moje wutrobne přeće je, zo my dorosćene zhromadnje z předkonfirmandkami nałožk lěto wob lěto dale hajimy. Tak wjedźemy młodostne k tradiciji. Jutrowne spěwanje ma za nje česć a dostojnosć być.“ Hišće lětsa chce towarstwo Kólesko zhromadnje ze Slepjanskej ewangelskej wosadu spěwarske z kěrlušemi wudać. Wobsahować maja wone něhdźe 50 kěrlušow, mjez druhim tež 15 póstnych a jutrownych, kotrež móža žony potom jutry rano při Slepjanskej cyrkwi zanošować.
Fararka Jadwiga Malinkowa podpěruje prócowanje, tradiciju dale wjesć. „Hdyž rano cyle zahe, hdyž je hišće ćma, hłosy jutrownych spěwarkow słyšu, so za mnje jutry započinaja. Tón dźeń je połny bohosłužbow a zetkanjow, ale nutrnosć jutrownych spěwarkow je mi najrjeńše wozjewjenje jutrowneho poselstwa, je swjatočne a hnujace“, Jadwiga Malinkowa podšmórnje. „Wjeselu so, zo so kóžde lěto tež někotre młode holcy za to horja. Tak wuknu wone zdobom serbske kěrluše swojich wowkow, a tak tradiciju dale pěstuja.“
Andreas Kirschke


text:
Skłodniki:
- 1-1,5 l mlyka
- 5 srogich łyżek cukru
- 250 g maku (zemlůnego na sucho)
- 2 małe żymły pszynne
- 150 g ôrzechůw laskowych (hanzelnus)
- 50-100 g ôrzechůw włoskich (walnus)
- 100 g mandlůw
- 150 g rozýnek
- 2 łyżki miodu
- 2 łyżki masła
- kokos do posucio na wiyrch
Przirychtowaniý:
Cukier, miůd, masło wyfyrlać ze mlykiym a zawarzić. Ku tymu wsuć zemlůny mak a jeszcze roz zawarzić (wele 5 minut). Żymełki pokroć na kůnski, ôrzechy laskowe, włoske, mandle pokroć doś drobno a zmiyszać ze rozýnkami.
Nostympnie poukłodać worstwami we misce na zmiana kůnski żymełki ze ôrzechami, mandlami i rozýnkami, a co warstwa poloć mlykiym z makym. Wszysko tak, coby niý bůło za luźne (niý śmiy nům to pływać we tyj misce).
Uostawić do nostympnego dnio. Eli makůwki miałby być za suche przi jedzyniu, styknie je leko poloć letnim mlykiym z makiym. Na kůniec styknie je prziôzdobić rozýnkami, ôrzechami a kokosym.
Smacznego!


text:
- About Institute
- KyпиTb БoTфopTы 35 36 — Heдoporo B kaTaлore БoTиHkи Ha Шaфe , KиeB и ykpaиHa
- Musee-jacquemart-andreShops - Jordan Zion 2 - Air Jordan 5 Retro Tokyo T23 2011 , Release Dates + Photos
- IetpShops - Jordan Elephant Print Jumpman Belt - nike air jordan 12 retro obsidian
- nike air reversal size 12 shoes University Blue DD1391 - 102 Release Date Info , IetpShops - nike huarache 634835605 women blue shoes sandals
- nike girls basketball tournament 2019 live stream , nike air max thea black grey pink blue background Latest Puma Cali In 'Rose Gold' , IetpShops
- nike dunk release dates
- air jordan 4 black canvas
- jordan xxx black cat 811006 010
- nike lebron 20 violet frost
- nike air max 1 crepe hemp 2022 release date
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Indjanery
Indjanery to je mjano nojsrogšyj grupy rdzynnyj ludnośći Ameriki (uobok Inujitůw a Aleutůw), kero uobejmuje mynga roztůmajtych plymjůn a grup uo roztůmajtym poźůmje rozwoju, charaktyře a kultuře. Zaličo śe jeich we antropolůgije do rasy žůutyj. Jeich mjano je po prowdźe felerne, a wźyno śe skiž tygo co Křištof Kolůmb myślou, co dopuynyu do Indji. Terozki užywane sům tyž inkše mjana, jako Aboriginal Peoples (ludy pjerwotne), Native Americans (rdzynne Amerikůny) abo Amerindjanery. Podug nojšyřyj přijyntyj we nauce teoryje, Indjanery přykludźiuy śe do Ameriki s Azyje we čos uostatńij epoki lodowcowyj (20-35 tyś. lot nazod) bez Ćyśnina Beringa. We uokreśe kolůńizacyje ojropejskij we Americe bůuy ůune fest tympjone a śiuům nawrocane na chřeśćijaństwo. Ńykere jeich fest rozwińynte kultury coukim upoduy (Inki, Azteki, Tolteki a inkše). We USA a Kanadźe wjynkšość ś nich pozawjyrano we rezerwatach. Terozki majům we kůnstytucyjach a inkšych aktach prawnych państw Ameriki zagwarantowane růwne prawa a swoboda, we tym tyž swoboda religijno. Skiž tygo powstou a rozwijo śe ruch panindjanerski, kery odwouůje śe do kulturowyj a etńičnyj wspůlnoty Indjanerůw.
Krojcoki Indjanerůw s bjouymi mjanuje śe Metysůma, a s Negrůma - Zambo.


text:
Sportowe wubědźowanje w Slepom / Sportwettkampf in Schleife
Na sportowym wubědźowanju serbskich wyšich šulow w Slepom srjedu, 28.09.2022 wudobychu sebi šulerki a šulerjo našeje šule 1. městno.
Beim Sportwettkampf sorbischer Oberschulen in Schleife belegten Schüler und Schülerinnen unserer Schule den 1. Platz.
Nazymski sportowy swjedźeń
15. winowca, pjatk do nazymskich prózdnin, přewjedźe so tradicionalny nazymski sportowy swjedźeń. Šulerjo zetkachu so rano na šulskim dworje, hdźež jich knjez Korjeńk powita. Po tym poda so kóžda rjadownja na puć, zo by schowanu blešu z kołkowej kartu a předwidźanej čaru namakała. To bě za někotre skupiny hižo prěnje wužadanje.
Rjadownje ćahachu přez lěsy dokoławokoło Worklec a zmištrowachu jednu staciju po druhej. Dohromady mějachu šulerjo při tym dźesać sportowych nadawkow spjelnić. Tež wučerjo, kotřiž rjadownje přewodźachu, so na jednej abo tamnej staciji wuspytachu. Prašane běchu kmanosće kaž teamwork, wušiknosć abo spěšnosć. Hač bě to klasiske mjetanje bulikow pola knjeza Jurka, kolesowy parcours pola knjeni Eckertoweje abo transportowanje kulki pola knjeza Wjeńki, na kóždej staciji su šulerjo wšu prócowali a wo dypki wojowali. Najwuspěšnišo je to rjadownja 8/1 zdokonjała, kotraž skoro wšitke stacije najlěpje zmištrowa. Připołdnju móžachu so wšitcy hišće ze słódnej całtu a ćopłej kołbasku zesylnić, prjedy hač podachu so na puć do zasłuženych prózdninow.


text:
2020/2021
Rozprawa pomnikoweho wuběrka 2020/2021
Pomnikowy wuběrk Maćicy Serbskeje je gremij, w kotrymž so předewzaća nastupajo serbske pomniki předstaja, diskutuja a schwala. Doporučimy Załožbje za serbski lud, kotre projekty měła wona spěchować. To nastupa wobnowjenje starych kaž tež postajenje nowych pomnikow. We wuběrku dźěłaja sobu zastupjerjo z Hornjeje a Delnjeje Łužicy. Ze stron załožby skutkuje sobu John Petrik, předsydka je Trudla Malinkowa. Wuběrk je so loni dwójce zešoł a lětsa dotal jónu.
W lěće 2020 je pomnikowy wuběrk tři pomnikowe projekty přewodźał:
1. Spočatk lěta je Gołkojska wosada dała 150 lět staru pomjatnu taflu za zasłužbneho serbskeho fararja Karla Haußig wobnowić a ju z nješkitaneho městna pod hołym njebjom přenjesć do škitaneho ruma cyrkwje. Projekt je wušoł bjez spěchowanskich srědkow załožby, nastork k wobnowjenju pak je wušoł z kruha pomnikoweho wuběrka MS. Zjawne přepodaće wotmě so po dwurěčnych kemšach 23. februara 2020 w Gołkojcach. Swjedźensku narěč měješe dr. Hartmut Leipner.
2. Wjesne towarstwo „K žorawej“ w Koslowje je składnostnje lońšeje 75. róčnicy kónca Druheje swětoweje wójny postajić dało wuměłsce dźěłany pomnik z pomnjenowanjom „Nawrót do Koslowa“. Nošerstwo naróčneho předewzaća bě přewzało Njeswačanske towarstwo Přećelow kultury a domizny. Wotkryće pomnika bě za nalěto 2020 planowane, dyrbješe so pak koronakrizy dla přestorčić. Ze swjedźenskim zarjadowanjom móžachu potom pomnik 13. septembra 2020 zjawnosći přepodać. Njedawno su so tam wjesnjenjo znowa zešli a na jednolětne wobstaće swojeho wopomnišća spominali.
3. Składnostnje lońšich 200. narodnin Nosačanskeho fararja a serbskeho basnika, redaktora a publicista Michała Domaški je Serbske ewangelske towarstwo jeho swójbny row na Ketličanskim kěrchowje wobnowić dało. Rownišćo, w kotrymž štyrjo swójbni wotpočuja, je nimo toho jedne z mało rowow w Ketlicach, na kotrymž steja tež serbske słowa. Swjatočne přepodaće wobnowjeneho rownišća bě planowane za 18. nowember 2020 we wobłuku hłowneje zhromadźizny Serbskeho ewangelskeho towarstwa, dyrbješe pak pandemije dla wupadnyć. Nachwatać ma so zarjadowanje lětsa na reformaciskim dnju, 31. oktobra.
W lěće 2021 je so pomnikowy wuběrk z wjacorymi pomnikowymi projektami zaběrał. Dwě z nich je Załožba za serbski lud na poručenje wuběrka pjenježnje spěchowała:
1. Dale wjedło je so hižo wjacore lěta trajacy projekt inwentarizowanja katolskich nabožno-narodnych pomnikow přez knjeni Trudlu Kuringowu. Po tym zo bě wona w minjenych lětach wšitke wosady na teritoriju Kamjenskeje župy přeslědźiła, je lětsa w nošerstwje Budyskeje župy z projektom w Baćońskej wosadźe pokročowała. Předwidźane je dokumentowanje něhdźe 50 pomnikow w jednotliwych wosadnych wsach.
2. Pola Kamjeneje při dróze do Wulkeje Dubrawy wobnowja so nětko swjaty křiž, kotryž dopomina na zničenu wjes Hronow. Křiž bě burska swójba z Kamjeneje w lěće 1910 postajić dała. Hromadźe z dalšimi Hronowskimi pomnikami je Radworski chór Meja jón w lěće 2018 restawrować dał, štož je tehdy tež załožba spěchowała. Loni pak su njeznaći tutón swjaty křiž spowalili a z njeho křiž z korpusom pokradnyli. Při tym so swižny pěskowcowy stołp na wjacore dźěle rozbi. Zo w přichodźe hižo móžno njebudźe, swjaty křiž tak lochce spowalić, ma so wón nětko z krućišim fundamentom zakótwić.
Dalše pomnikowe projekty za klětu budźemy sej na přichodnym posedźenju našeho wuběrka 9. nowembra dorěčeć.
Zjimajo móžemy zwěsćić, zo pandemija drje tež dźěło we wobłuku serbskich pomnikow haći, zo pak pomnikowy wuběrk MS přiwšěm dale dźěła a wotpowědne projekty přewodźa.
Trudla Malinkowa, předsydka


text:
Hižo dlěje hač 80 lět steji Wjenkec blidarnja ze swojim mjenom za rjemjeslnisce naročne wobdźěłanje drjewa z wysokej kwalitu.
We Wotrowje blisko Budyšina namakaće Wjenkec blidarnju a jeje nazhonity team mištrow, pomocnikow a wučomnikow. Přesadźamy swoje wysoke naroki z pomocu najmodernišeje produkciskeje techniki. W našej blidarni kładźemy fokus na tradicionalne rjemjesło, wobstajnu kwalitu a widźenja hódny, unikalny design.
Z ćežišćemi nutřkowny wutwar, pomnikoškit, restawrowanje kaž tež wudźěłanje meblow z wotpowědnymi wosebitymi wudźěłkami zwjazuje Wjenkec blidarnja najwšelakoriše wašnja wusahowaceho dźěła z drjewom.
Wosebje hordźi smy na naše bohate nazhonjenja we wobłuku wutwara sakralnych twarjenjow. Za cyrkwje, klóštry, priwatne swjatnicy – skrótka, za kóždu formu Božich domow móžemy dźěła po direktnym nadawku kupcow pruwować a po wysokich standardach wuwjesć.
Dźěłamy za Was pak po direktnym nadawku, pak jako dodawar za hódnotne a ekskluziwne wutwarowe abo zhotowjenske nadawki po wšěm kraju. Přeswědčće so najlěpje sami:
Wjenkec blidarnja rozumi swoje rjemjesło jako wuměłstwo. Zasydleni we Wotrowje dźěłamy z najmodernišim wuhotowanjom mašinow a tradicionalnymi rjemjeslniskimi kmanosćemi – za Waš nadawk, za naročny design a za šěroki poskitk bydlenskich, běrowowych a funkciskich meblow, kaž tež za wutwar sakralnych twarjenjow kóždeježkuli wulkosće. Hižo wjace hač 80 lět restawruje a dźěła Wjenkec blidarnja wustojnje meble, durje, wrota, wupaženja sćěnow a wjerchow, drjewjane schody, witrinowe a galerijowe wutwarki, hłowne a pódlanske zachody, klawěry, křidła a wobtwarki. Wšojedne, hač přejeće sej maksimalny rum za składowanje abo perfektne wužiwanje swojich rumnosćow, my dźěłamy za Was sideboardy, polcy, kamorowe sćěny, kawčowe abo jědźne blida, kuchinske, wochěžne a barowe meble, komody, wotkładnički, humidory, meble za sawnu a kupjelnju, zahrodu a balkon, ławki (tež přez róžk), łoža, wisate kamory, tejki, dźěłowe platy a wšě móžne dalše kruchi domjaceje nadoby. Při tym je nam wosebje wažne, zo wobchowa so wotpowědny stil: stil wjesnych domow a młodźinski stil, empirowy stil, barok a renesansa, kaž tež stil załožerskeho časa abo biedermeierski stil – my restawrujemy tak, kaž sej to konkretny wudźěłk žada a wězo Waš narok. Smy so mjez druhim na wutwar sakralnych twarjenjow specializowali. Restawrujemy cyrkwinske stoły a ławki, klětki, wołtarje, kapałki, sedilije, meble za sakristije, chóry resp. byrglowe łubje, cyrkwinske wokna abo powšitkownje sakristije a zdźeržimy tak jich originalnosć. Jeli přejeće sej pomnikoškitne abo na hódnotu orientowane restawrowanje a zhotowjenje, skići Wam Wjenkec blidarnja sep wusko splećenych přistupow k wusahowacemu blidarskemu wobdźěłanju a předźěłanju drjewa. Pruwujemy Wašu naležnosć a dźěłamy za Was po wysokohódnotnych standardach – pak přez direktny nadawk, pak jako dodawar po wšěm kraju.


text:
Zapósłanc z hosćom Domowiny
Budyšin. Njedostatk wučerjow w Braniborskej zachowanje delnjoserbskeje rěče chutnje wohrožuje. To je zapósłanc Krajneho sejma Braniborskeje Julian Brüning (CDU) wčera při wopyće Domowiny w Budyšinje podšmórnył. Zapósłanc po dwuhodźinskim zetkanju projekt „Zorja“ witaše. Wón ma za wažne, zo Braniborska so intensiwnišo prócuje, dosahacu ličbu kubłarjow a wučerjow z rěčnej kompetencu k dispoziciji stajić.
Podłožki zjawnje wupołožene
Choćebuz. Z dwukolijowym wutwarom a elektrifikaciju 29 kilometrow dołheho železniskeho wotrězka mjez Lubnjowom a Choćebuzom chcedźa přiwjazanje delnjołužiskeje metropole k němskej stolicy po kolijach jasnje polěpšić. Projekt je wobstatk zakonja wo skrućenju strukturow. Podłožki móža sej wobydlerjo w foyerju Choćebuskeje radnicy a techniskeje radnicy wobhladać a hač do 1. decembra pokiwy a kritiki zapodać.
Posedźenje w SLA
Fachowe schadźowanje komunalnych politikarjow serbskeho sydlenskeho ruma nowe impulsy přinjesło.
Budyšin (JK/SN). Po dlěšej přestawce wotmě so minjeny pjatk w Budyskim krajnoradnym zarjedźe zaso fachowe schadźowanje komunalnych politikarjow a institucijow serbskeho sydlenskeho ruma. Na tajke posedźenja zwoła w nadawku krajneju radow Budyskeho a Zhorjelskeho wokrjesa społnomócnjena za serbske naležnosće Budyskeho wokrjesa Halena Jancyna samo na sebi kóždolětnje wjesnjanostku a wjesnjanostow wobeju wokrjesow. K tomu přidruža so sobudźěłaćerjo Serwisoweho běrowa za serbsku rěč z Wojerec a zamołwity wotrjadnik w Sakskim ministerstwje nutřkowneho dr. Jens Baumann. Minjeny pjatk so tež předsyda Domowiny Dawid Statnik wobdźěli.
Lětuše nazymske schadźowanje na tradicije bohateje Delnjołužiskeje towaršnosće za stawizny a krajnowědu minjenu sobotu we Łukowje (Luckau) steješe hižo po titlu cyle w znamjenju „Digitalneho posrědkowanja stawiznow“.
Łukow (RLc/SN). Nawoda Choćebuskich měšćanskich zběrkow Steffen Krestin je w swojich witanskich słowach na wysoku prioritu pokazał, kotraž z nadawka digitalneho spřistupnjenja wobstatkow zběrkow a resursow wědy wurosće. Wón pak zdobom na to skedźbni, zo mnohe institucije stawizniskeho dźěła hižo nětko pod přemało personalom při runočasnje wulkim mnóstwje nadawkow ćerpja. Tohodla je Krestin w swojim zawodnym stejišću zwěsćił, zo móža wulke potenciale zwjazanja wědy přez syć, kotrež w digitalizaciji tča, jeno z dosahacym personalnym wuhotowanjom wučerpać. Serbskemu institutej je wón při tym w sakskim kaž w braniborskim dźělu Łužicy rólu pućrubarja připokazał, štož je so zdobom w programje schadźowanja wotbłyšćowało.
Premjera nowych ewangelskich spěwarskich „Zernička“ budźe 2. adwenta w Budyšinje. Wo tym je Serbski wosadny zwjazk informował. Před štyrjomi lětami zrodźichu mysl za projekt.
Budyšin (SN). Nowe serbske ewangelske spěwarske „Zernička“ změja na druhej adwentnej njedźeli na Michałskej farje w Budyšinje swoju premjeru. Po kemšach w 14.30 hodź. w Michałskej cyrkwi předstaji so na slědowacej adwentničce zběrka z wjace hač sto načasnymi kěrlušemi kaž tež z modlitwami za dźěći a młodźinu zjawnosći. Mjez druhim předleži w „Zerničce“ znaty němski kěrluš „Von guten Mächten“ Dietricha Bonhoeffera prěni raz w hornjoserbskim přełožku. Ilustrowała je „Zerničku“ w Serbach znata grafikarka a molerka Jutta Mirtschinowa. Podate gitarowe akordy kaž tež přimkowa tabulka zmóžnja lochki instrumentalny přewod kěrlušow.
„Spěwnik budźe w přichodźe naše swójbne dźěło wobohaćić“, rjekny njedawno předsyda Serbskeho ewangelskeho towarstwa (SET) Mato Krygaŕ w tutej nowinje wo nowych spěwarskich, kotrež chcedźa zaměrnje tež na zarjadowanjach za swójby wužiwać.
Budyšin (SN). Wo ćežach při přepytowanju dźěći, kotrež do šule zastupja, je strowotniski zarjad Budyskeho wokrjesa wčera informował. Dokelž pobrachuja lěkarjo w dźěćacej a młodźinskolěkarskej słužbje krajnoradneho zarjada, njeje móžno trěbne přepytowanja hač do klětušeho měrca přewjesć. Hač móžeja kóždej šulerce a kóždemu šulerjej, kotrajž ze šulskim lětom 2023/2024 w 1. lětniku wuknyć započnjetaj, přepytowanje do šulskeho zastupa poskićeć, tuchwilu wěste njeje. To předewšěm w lětomaj 2016 a 2017 narodźene dźěći potrjechi. W nuzowym padźe, tak rěka ze strowotniskeho zarjada, je wopyt šule tež bjez tajkeho přepytowanja móžny. Zarjad pyta za rozrisanjom, zo bychu wšitkim šulskim nowačkam nanajpozdźišo hač do kónca junija 2023 přepytowanje za přiwzaće do šule zmóžnili. Tohodla wobhonja so pola eksternych lěkarjow swobodnych terminow dla.
Team dźěćaceje a młodźinskolěkarskeje słužby wo zrozumjenje prosy, zo móža planowane terminy we wotpowědnym online-portalu přeco jenož krótkodobnje za wotpowědne šule spřistupnić.
Jakarta (dpa/SN). Dźeń po zahubnym zemjerženju na indoneskej kupje Java je rozměr škodow dźeń a jasniši. Po informacijach tamnišich zarjadow je znajmjeńša 162 ludźi zemrěło. Sta dalšich su zdźěla ćežko zranjeni. Wjele domow so sypny, nimo toho dóńdźe k zesunjenju zemje. Ličba woporow móhła tohodla hišće dale stupać. Hač je hišće zasypanych mjez rozpadankami njeje jasne.
Winowatosć snano wuběži
Berlin (dpa/SN). Winowatosć za personal w chorownjach a hladarnjach so přećiwo koronje šćěpić dać ma prawdźepodobnje kónc lěta wuběžeć. Přičina je dominanca wosebitych korona-wariantow, rěkaše wčera ze stron zwjazkoweho strowotniskeho ministerstwa. Tute rozbudźaki móža so imunosći ludźi, kotřiž su šćěpjeni a/abo wustrowjeni, lěpje wuwinyć hač jich předchadnicy. Zwjazkowy minister za strowotnistwo Karl Lauterbach (SPD) njeje so konkretnje wuprajił, hač na zarjadnišćo poćahowaca so winowatosć šćěpjenja wuběži abo podlěši, a chcyše nazymu a zymu wočaknyć.
Namołwja Zelenych a SPD
Spěwaca knježna Cristina Scuccia je w Italskej castingowu show dobyła a nětko swój rjad wopušćiła. „Bě to změna we mni“, 34lětna w talkshowje „Verissima“ priwatneho telewizijneho sćelaka Canale 5 rozjasni. Wona bydli nětko w Španiskej a dźěła tam jako pinčnica, wona sobotu powědaše. Město z ćmowym šlewjerjom sedźeše wona moderatorce z nosowym piercingom a pinknym woblekom napřećo. Scuccia bě w lěće 2014 „The Voice of Italy“ dobyła. Šlewjer po 15 lětach nabožneho žiwjenja wotpołožić, běše jej ćežko.
Sydomlětny hólčec w Saarbrückenje bě so minjeny štwórtk po zwadźe ze swojej maćerju w swojej stwě zamknył a telewizor wótře stajał, policija wčera zdźěli. Wołanje a klepanje maćerje njeje wjace słyšał. Mać njewědźeše sej hižo rady a informowaše z wulkej starosću policiju a wohnjowu woboru. Wobornicy zamóžachu durje skónčnje wočinić a nadeńdźechu hólca, kiž bě sej mjeztym wusnył.
Doha (dpa/SN). Zwjazkowa wonkowna ministerka Annalena Baerbock (Zeleni) je wótrje kritizowała, zo je mjezynarodny koparski zwjazk FIFA „One Love“-seklu kapitanow zakazał. „Kóžde w F-młodźinje hrajace dźěćo hižo wě, zo kopańca jenož pod wuměnjenjom dobreje mjezsobneje zhromadnosće a wšelakorosće funguje“, zwurazni wona wčera na kromje wopyta w Parisu nastupajo eklat wo symbol „One Love“. „Tajka censura mjezynarodnych sportowych funkcionarow na kóšty hrajerjow kopańcu kóncuje.“
Podobnje je so wčera tež zwjazkowa ministerka nutřkowneho Nancy Faeser (SDP) wuprajiła. „Rozsud FIFA mam za jara spodźiwny“, wona zwurazni. „Fakt je, zo chcyše telko narodnych mustwow seklu nosyć, štož dyrbjało dobre znamjo za wotewrjenosć a tolerancu być“, SPD-politikarka w interviewje z telewizijnym sćelakom ZDF rozłoži.


text:
Biosferowy rezerwat Hornjołužiska holoa a haty słuša wot lěta 1996 do wšědneho žiwjenja wobydlerjow w třiróžku Wojerecy-Budyšin-Niska. Nětko rozmysluja wo rozšěrjenju.
Radwor (MDź/SN). Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty rozpřestrěwa so tuchwilu na něhdźe 30 000 hektarach. Zarjadnistwo rezerwata tuchwilu pruwuje, hač by rozšěrjenje teritorija móžne było – wo dohromady 8 000 hektarow. Potrjechena by tež Radworska gmejna była. Tohodla su wo tym na zašłym posedźenju tamnišeje gmejnskeje rady rěčeli.
Zarjadnistwo je gmejnu a hosći wo tym informowało, kak by rozšěrjeny rezerwat wupadać móhł. Chasow, Łupoj, Kamjenej a někotre dalše wsy bychu sobu do rezerwata zapřijeć móhli. Tak tež někotre kónčiny Njeswačanskeje gmejny, wosebje tamniše haty. Zarjadnistwo rezerwata chce nětko w jědnaće gmejnach, kiž bychu potrjechene byli, wo tutej ideji informować. Z nazběranymi pokiwami bychu potom wotwažowali, hač tajki proces rozšěrjenja rezerwata zahaja abo nic.


text:
Obodritojo
Obodritojo (němsce Abodriten, Obodriten, Obotriten, Bodrizen; pólsce Obodrzycy właściwi, Reregowie) běchu połobski kmjenowy zwjazk, kotryž sydleše wot 8. lětstotka předewšěm při Baltiskim morju w dźensnišej Mecklenburgskej a Schleswigsko-Holsteinskej.
Woni wojowachu hromadźe z germanskimi Sakskami we wójsku Korle Wulkeho přećiwo słowjanskim Wjeletam. Po smjerći Korle dóńdźe pak k zhromadnemu zběžkej mecklenburgskich a braniborskich Słowjanow přećiwo frankowskemu knjejstwu. W lěće 931 podćisny sej kral Hendrich I. Obodritow, lěto pozdźišo tež Milčanow a Łužičanow, zhubi jich kónčiny pak krótko po tym zaso. Hač do 12. lětstotka móžachu so Obodritojo přećiwo frankowsko-sakskej a danskej ekspansiji wobarać.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Jan Brankačk, Frido Mětšk: Stawizny Serbow. Zwjazk I: Wot spočatkow hač do lěta 1789. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1977.


text:
Nowa doba
Nowa doba běchu hłowne hornjoserbske nowiny w Němskej demokratiskej republice a w tutej funkciji naslědnik w lěće 1937 zakazanych Serbskich Nowin. Prěnje čisło wuńdźe 6. julija 1947 w Budyšinje. Wudawachu so najprjedy jenož jónu wob tydźeń, wot oktobra 1947 dwójce a wot julija 1948 trójce. Wot 1. oktobra 1955 wuńdźe Nowa doba kóždy dźeń wot póndźele hač do pjatka a bě tuž jenički serbski dźenik. Jako přiłohi Noweje doby wuńdźechu „Hłós młodźiny“, „Nowa doba za dźěći“, „Młody pioněr“, „Nowa Łužica“ a „Nowe Słowjanstwo“.
W redakciji Noweje doby dźěłachu mjez druhimi Měrćin Nowak-Njechorński jako prěni šefredaktor 1947, Jurij Wuješ (1949–1954), Sieghard Kozel (šefredaktor 1973–1990), Róža Domašcyna, Jan Nuk, Alfons Wićaz a Beno Bělk.
Spočatk lěta 1991 přemjenowachu so nowiny zaso na Serbske Nowiny.


text:
Daleki Weschōd
Daleki Weschōd to je miano pasowane na ôkryślynie terynu weschodnij Azyje, co sie ciōngnie wzduż wybrzyżōw Pacyfiku. Nojczyńścij do tego regiōnu zaliczŏ sie Japōnijõ, Połedniowõ Koryjõ, Pōłnocnõ Koryjõ, Republikã Chińskõ (Tajwan) a tyż weschodnie teryny Chińskij Ludowyj Republiki. Włōnczŏ sie tyż Mōngolijõ, krŏje Połedniowo-Weschodnij Azyje, weschodnie teryny Rusyje a rzŏdko Tybet.
Daleki Weschōd je najludniejszym regiōnym świata: na przestrzyństwie 5 mln km² zamiyszkuje blisko 2,1 mld ôsōb (2012).


text:
Křesćanski zwjazk młodych mužow
Křesćanski zwjazk młodych mužow, mjezynarodnje znaty jako Young Men's Christian Association (YMCA), w Němskej mjenowany jako Christliche Verein Junger Menschen (CVJM) je najwjetša cyłoswětowa młodźinska organizacija, ma někak pjećaštyrceći milionow čłonow ze 124 krajow. Je to nadkonfesionalna křesćanska organizacija. Bu załožena w lěće 1844 w Londonje.
Symbolom YMCA je čerwjeny runobóčny třiróžk.
Wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Oficialne stronki YMCA (jendźelsce)
- Oficialne stronki CVJM w Němskej (němsce)


text:
Mikławš Zarjenk
Mikławš Zarjenk (němsce Nikolaus Saring, pseudonym Zahorski; * 5. julija 1865 w Dźěžnikecach, † 5. decembra 1916 w Kamjencu) bě serbski katolski farar, basnik a spisowaćel.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja w Dźěžnikecach a poda so po ludowej šuli w lěćě 1881 na Małostronski gymnazij w Praze, hdźež bě zdobom hač do lěta 1890 chowanc Serbskeho seminara. Wot 1887 do 1890 studowaše teologiju w Praze, dokónči studij pak w Kölnje. Po tym so do Łužicy nawróći, hdźež nastupi 1891 městno katecheta a tachantskeho wikara w Budyšinje. Wot 1893 do 1895 bě kapłan w Kamjenjecy, 1895–1900 farar w Zebnicy, 1900 w Freibergu a 1901 kapłan při Drježdźanskej Dwórskej cyrkwi. Wot 1902 do 1905 bě z fararjom w Ryzawje a wot 1905 do 1912 w Mišnje. W lěće 1912 poda so w starobje jenož 47 lět na wuměnk.
Jako student w Praze pisaše basnje, fejetony a powědančka do Kwětkow, rukopisneho časopisa towarstwa Serbowka. Zdobom wozjewi 1885 a 1886 někotre basnje w Praskim studentskim časopisu Łužiski Serb. Mjez 1888 a 1890 wozjewješe we Łužicy historiske powědančka, mjez druhim Janec Jurij. Wobraz z Napoleonskich wójnow (1890). Nimo toho pisaše někotre zabawne dźiwadłowe hry.
ŽórłoWobdźěłać
- Jurij Młynk: Zarjenk, Mikławš. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 641sl.


text:
Kochanowski
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
- Kochanowscy – polska rodzina szlachecka herbu Korwin
- Andrzej Kochanowski – tłumacz Eneidy
- Jan Kochanowski – poeta polski epoki renesansu
- Jan Kochanowski – polski polityk
- Jan Karol Kochanowski – polski historyk
- Janusz Kochanowski – polski prawnik i dyplomata, Rzecznik Praw Obywatelskich w latach 2006-2010
- Jerzy Kochanowski (zm. w 1633 roku) – kasztelan małogoski, stolnik sandomierski
- Jerzy Kochanowski (ur. 1960) – profesor nauk humanistycznych, historyk specjalizujący się w najnowszej historii Polski
- Jacek Kochanowski (ur. 1973) – socjolog, filozof, specjalista w zakresie gender studies i queer studies
- Piotr Kochanowski – poeta epicki
- Roman Kochanowski – polski malarz i rysownik


text: Z Chóśebuza/Cottbus. Dr. Dieter Šwjela (Schwela) (77) z Essena, fararja Bogumiła Šwjele syna syn, jo zachadnu srjodu pósćił Serbskemu muzejoju drogotnu mapu z familijowego wobsejźenja. We njej namakajo se jadnab 50 listow w nimskej rěcy z lětow 1953–79, kótarež mólaŕ Fryco Latk (1895–1980, z rodom z Noweje Jsy a bydlecy we Weimaru) jo pisał Dieterowemu nanoju, rěcniku dr. Mjertynoju Šwjeli (Bogumiła Šwjele synoju) – to jo nam dała k wěsći kuratorka muzeja Christina Kliemowa. K mapje słuša teke album z kreslankami a litografijami, póglědnicami a kórtami z glukužycenjami, kótarež Latk jo mólował abo kreslił. Na nich namakaju se interesantne a rědne motiwy kaž młoda namšarka w namšarskej drastwje abo jaden starc. To su za wětšy źěł portreje, karikatury (mjazy nimi jadna, źož Latko jo sebje sam prědkstajił ako wósoł) a bildy łužyskeje krajiny. Listy znanje wót wuskego pśijaśelstwa a pódpěry, kótarež Šwjelic, bydlece w pódwjacornej Nimskej w Düsseldorfje, su Fryco Latkoju wopokazali. Wóni su jomu słali pakśiki a pjenjeze a wjele razow wót njogo bildy wótkupili.


text:
Lube woglědaŕki a woglědarje,
wokrejs Dubja-Błota słuša k wjedujucym góspodaŕskim městnam w Bramborskej a jo pśez swóju kšasnu krajinu, kótaraž jo bogata na góli a wóźe, idealny za bydlenje a wódychanje.
Aby naš region teke w pśiducych lětach atraktiwnje wugótowali, póstajiomy jasne priority. Prědk stoje dalokowidna familijowa a šulska politika z kubłańskimi móžnosćami za wšyknych, zaměrne zmócnjenje góspodaŕstwa, spěchowanje šćita klimy a wutwarjenje infrastrukturow, mobility a modernych informaciskich technologijow.
Ako zjawny słužbywugbaŕ smy partnaŕ bergaŕkow a bergarjow, institucijow a góspodaŕskich pśedwześow. Z našeju online-prezencu comy Wam šyroke informaciske pórucenje a wjelerake serwisowe pósłužby daś, kótarež kšac pó kšacu wutwarjamy a optiměrujomy.
Informěrujomy Was wó słužbach a strukturach wokrejsnego zastojnstwa a wokrejsa. Pórucujomy Wam zajmne linki k městam a gmejnam a wšakorakim institucijam a towaristwam. Informěrujośo se z měrom. Za Waše pšašanja stojmy Wam w kuždem casu k dispoziciji a pomagamy Wam rad!
Stephan Loge
krajny raźc


text:
Pojyziyrze Palowickie mo wszyjsko, czego trza, coby pasownie dychnyć. Kolorskie sztreki, drōgi dlo piechciorzy i rozmaite zorty zwiyrzy i flancōw.
rajzy
-
-
Zōmek Chałupki to je sztela szpecjalno, w kerej historyjo kupluje sie z modernościōm. Umicie tukej porajzować, poznać atrakcyje a dychnyć we piwnym SPA.
-
Byzuch we Zobrzu, Katowicach i Tychach w jedyn dziyń? Czamu niy! Wejrzijcie z nami na nastympne piykne atrakcyje Ślōnska i zaro zacznijcie planować rajza.
-
Radlin to je niy za wiele ślōnskie miasto. Je ône zwiedowne dlo wandrusōw? Badnijcie z nami atrakcyje Radlina – tynżnia solankowo i Kolōnijo Ymma.
-
Gliwice – jedne z nojepniyjszych a nojciekawszych miast na Ślōnsku. Byzuchujcie z nami nojlepsze atrakcyje, kuknijcie na co pozaglōndać i kaj pōmaszkecić.
-
Wybiyrocie sie do Wisły i szukocie spania? Proszymy do Hotelu Pod Jedlami – szteli ze superowym bedynōngiym, perfekt śniodaniami i szpecjalnym landszaftym.
-
Sztyjc szukōmy nowych idyji na weekynd i zwiedownych atrakcyji Ślōnska. Tak ôddekowalimy nastympno ślōnsko perla – spływ kajokowy Małōm Panwiōm.
-
Krakōw to je miasto, kere idzie zwiydzać roztōmaicie. My bierymy Wos dzisio na alternatywny szpacyr po nojgryfniyjszym polskim mieście.
-
Je marzec 2014. Jeżech na Brooklynie, w Nowym Jorku. Dzisiej piyrszy roz trefia sie z tym hyrskim miastym. Bydzie Times Square, Empire i masa inkszych.
-
Poleciołech za dziouchōm do Ameryki. I to bōła nojlepszo decyzyjo we mojim modym żywobyciu. Julia umiyniła se, że bydzie bez rok au-pair w Nowym Jorku. Tōż jak żech yno skōńczył sztudia, to spakowołech rugzak i poleciołech za niōm.
-
Wejrzijcie jaki gryfny je Neapol i czamu to je jedna z nojwożniyjszych szteli w naszym spōlnym życiu.
-
Rybnik dowo masa możebności ku szpasowi a fajnymu spyndzaniu czasu fraj. Kuknijcie na 8 rybnickich wydarzyń, kerych niy śmicie przepasować we 2019 roku!


text:
Dzisiej biera pod lupa 2 syrki pleśniowe, kere1 sie nazywajōm bawarski i pōnojś2 obydwa bōły nawet narychtowane3 we Niymcach. Delikate je z Biedrōnki, a Milboa idzie kupić w Lidlu. Wiym, że ône sie rōżńiōm, bo jedyn je z czerwōnōm pleśniōm (caractere), a drugi niy, ale jako syry pleśniowe bawarske bez dodatkōw bōły yno te. Kedyjś bōł we Lidlu (pōnojś tyż i we Biedrōnce) tyż taki syr bawarski caractere firmy Bergader, ale terozki go już niy ma- a szkoda, bo bōł richtich dobry, ale i trocha droższy. Skład majōm ôbydwa dobry: mlyko i kultury bakterii, tyn ze Biedrōnki mo jeszcze jako barwnik ekstrakt ze papryki, podpuszczka cielynco i trocha chlorku wapnia- ale łōn we małych ilościach niy je szkodliwy.
To se wciepnymy je terozki do tabelki 😉
1które
2podobno
3zrobione
4później


text:
Cixi
Cixi, Cu Si, Xiaoqin Xian, Jehonala (chiń. 慈禧太后; rodz. 29 listopada 1835, um. 15 listopada 1908) – chińsko cysarzowo ze dynastyje Qing we rokach 1861-1908.
S anfanga bůła nałożnicům cysorza Xianfenga; kej uůn umrził, uobjyła władza a sprawowała ja we lotach 1861-1873, 1874-1889 a 1898-1908 kej regyntka we mjańe swojego synka, małoletńygo Tongzhi, a ńyskorzi synka uod uůnygo braćika Guangxu (1874-1889). Mjała kůnserwatywne a izolacjůńistyczne poglůndy, kere sprowjůły, co we Chinach pogłymbjůło śe zacofańy. Průby reformůw, kere podjůn cysorz Guangxu (Sto Dńi Reformůw), skůńczůły na uodsuńyńću uůnygo uod władze. Cysorz trefjůł do důmowygo heresztu, kaj bůł trzimany aże do śmjyrći we 1908 roku. Reformatorůw wyćepano abo zaszlachtowano. Dźyń po śmjyrći Guangxu umrziła Cixi.
We uostatńich rokach swojej władze, Cixi podjyna uograńiczůne průby wkludzyńo reformůw, dozwolůła na uodymkńyńće szulůw a modyrńizacyjo armije. Po jeji umrzyńu, władza cysorz Pu Yi, gynau jako sobje tygo winszowała.


text:
Nowy Casnik
Nowy Casnik – jo dolnoserbski tyźenik. Nastawki publikuju se głownje w dolnoserbskej, ale teke nimskej rěcy. Głowna redaktorka tyźenika jo tuchylu Stefanie Krawcojc.
Nowy Casnik nakładujo Ludowe nakładnistwo Domowina. Nakład casnika jo był w lěśe 2004 1.100 eksemplarow.
Stawizny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Nowy Casnik jo naslědnik Bramborskego Serbskego Casnika, kótaryž jo zachopił 1848 wuchadaś. W lěśe 1918 jo se nakładanje casnika skóńcyło - dla financielnych problemow.
Bogumił Šwjela, slědny redaktor zacynjonego casnika, jo 6. januara 1921 załožył nowy tyźenik Serbski Casnik. W lětach 1923-1931 zagronita za tyźenik jo była Mina Witkojc.
W casu nacionalsocializma pśi pówołanju Fryco Rocha ako šefredaktora Serbskego Casnika w lěśe 1931 jo zachopił tyźenik jasnje pódpěrowaś politiku kněžaŕstwa, a samo Žydow a komunistow atakěrowaś. Ned pótom 29. junija 1933 jo se Serbski Casnik zacynił, wó "pjenjeznej njamócy" pišucy.
Pó 2. swětowej wójnje załožył se 1947 Nowy Casnik - nejpjerwjej ako pśiłoga górnoserbskeje Noweje doby. Wót 5. měrca 1955 wuchada Nowy Casnik zasej ako samostatny tyźenik.
Slědny šefredaktor, kenž jo měł dolnoserbšćinu ako maminu rěc, jo był Wylem Bjero. W lětach 1973-2004 jo tu městno měł Horst Adam, w lětach 2006-2020 - Gregor Wieczorek, pón za krotki cas dr. Viktor Zakar a wót 1. januara 2021 Stefanie Krawcojc.


text:
Wo krjepjenju trawnika sportoweho towarstwa horco diskutowali
Pančicy-Kukow (SN/MWj). Skerje na kromje načachu na zašłym posedźenju gmejnskeje rady Pančicy-Kukow temu, kotraž je so wo dlěšu a předewšěm kontrowersnu diskusiju postarała. Tak radźićel Joachim Kokla porokowaše, zo Sportowe towarstwo Marijina hwězda na swój koparski trawnik wšědnje pitnu wodu pryska. „Pitna woda je drohotna. Njemóžemy ju prosće na łuku kidać, zo by ta zelena była“, wón přitomnemu předsydźe sportoweho towarstwa Andreasej Bedrichej wumjetowaše. Tón so zakitowaše a rjekny, zo wokomiknje žanu hinašu alternatiwu nimaja, chcedźa-li trawnik za koparske hry zachować. Hewak běchu sportowcy wodu z Klóšterskeje wody na sportnišćo klumpali a trawnik krjepili. W zwisku z wottorhanjom bywšeho hosćenca je so tež wotpowědna roła najprjedy raz zhubiła. Kaž wjesnjanosta Markus Kreuz (CDU) informowaše, je wona mjeztym zaso instalowana. Čłonojo towarstwa maja ju jenož hišće ze swojim wodowodom zwjazać. Za to su wurywanske dźěła trěbne, kotrež dyrbja sportowcy w swójskej režiji přewjesć.


text:
Ślōnski adler nazŏd u czeskich hokeistōw
Na Ôlimpijskich Szpilach we Pekinie 2022 hokeisty Rep. Czeskej zagrajōm zajś ze ślōnskim adlerym na treskach. Pŏra lŏt do zadku herb Rep. Czeskej, na kerym je czeski lew, a morawski i ślōnski adler, musioł zrobić plac yno czeskymu lwowi, kery stoł sie symbolym Czeskej Federacyji Hokeja.
Internacjonalny Kōmitet Ôlimpijski podjōn jednak decyzyjŏ, iże na nojbliższych Szpilach we Pekinie na koszulkach mŏ być yno plac dlŏ nazwy państwa a jego herbu, a nie loga nŏrodnych federacyjōw. Skuli tego firma Nike przedstawiōła już nowŏ treska na Ôlimpijske Szpile.
Te ustalynia sōm ważne ale yno na Ôlimpijske Szpile. Na Światowych Majsterszaftach a we inkszych rozgrywkach reprezentacyjŏ Rep. Czeskej bydzie durch używać tresek yno z logym federacyje, to je czeskym lwym.
Zdrzōdło: hokej.cz


text:
Wjele lět je přichod Budyskeje šulskeje hwězdarnje, najstaršeje tajkeje w Němskej, njejasny był. Nětko namakachu rozrisanje, z kotrymž móža wšitcy wobdźěleni spokojom być.
Budyšin (UM/SN). Po tym zo běchu spočatk lěta Budysku hwězdarnju do zamołwitosće tudyšeje wobdźělenskeje a wobhospodarjenskeje towaršnosće (BBB) přepodali, hlada jeje spěchowanske towarstwo dowěrliwje do přichoda. „Wjele lět njewědźachmy, kak ma z hwězdarnju dale hić. Nichtó so tak prawje zamołwity nječuješe, a jako małe towarstwo z dźeń a staršimi čłonami tajke zarjadnišćo dołhodobnje zachować njemóžeš“, rozprawja předsyda Rüdiger Hackel. Rozmyslowachu samo wo tym, najstaršu šulsku hwězdarnju Němskeje, załoženu 1872 na měšćanskim gymnaziju, zawrěć, zo bychu město Budyšin wot lětneje přiražki 15 000 eurow wolóžili. To drje njewujewi žane wulke rozhorjenje, ale za kulisami poča so něšto hibać. Prěnje swětleško na horiconće bě dar Budyskeje twarskeje firmy Hentschke we wobjimje 25 000 eurow. Tomu přizamkny so BBB z 5 000 eurami. Tak móžachu nuznje trěbne reparatury na wobkedźbowanskej technice přewjesć.


text:
Maurytańijo
Maurytańijo(arab. موريتانيا Muritanija, uoficjolne mjano Islamsko Republika Maurytańsko arab. الجمهورية الإسلامية الموريتانية Al-Dżumhurija al-Islamija al-Muritanija) – państwo we půłnocno-zachodńij Africe, nad Atlantyckim Uoceanem. Grańica mo s Synegalem, Mali, Algeryjům a Zachodńům Saharům. Wjynkszo tajla kraju to pustynne teryny Sahary.
Prawo sam je miszůngem islamskigo prawa a francuskigo Cywilnygo Kodeksu.
Maurytańijo je ubogim krajym, kerygo gospodarka je uoparto o bauerstwo (we dolińe rzyki Synegal) a łowjyńy rybůw, dochody dowo tyż fedrowańy rudůw żyloza. Krům żyloza, dobywo śe sam naftowo ropa (ze podmorskich złożůw), złoto, mjydź a gips.


text:
Rybnik to je miasto, kere i bez pōmiyszkańcōw, i bez byzucherōw, je mianowane jako sztela niyôbyczajno a kero dowo masa roztōmaitych możebności – a we counie dobrego szpasu i możebności spyndzania czasu fraj to już wcale. Miasto udanie banuje ô titel zocnego na ôgōlnopolskim forum ôstrzodka kultōralnego. Ôrganizyrowane fajery, m.in. kōncerty, festiwale muzyczne, imprezy kabaretowe, literackie a tyjatralne, ale tyż szauszpile z udziołym świotowej klasy szportowcōw – przede wszyjskim żużlowcōw, stowiajōm Rybnik postrzōd miastōw ze nojlepszōm ôfertōm kultōralnōm.
Je pora takich fajerōw we Rybniku, kerych niy idzie przepasować. Kożdy znojdzie cosik dlo sia, tōż wartko chytejcie za kalyndorze a buchujcie terminy!
Fajery w Rybniku, kerych niy śmicie przepasować we 2019 roku:
Industryjada 2019 w Rybniku
Charakterystyczno sylwetka downej wiyży ciśniyń a dwie grubskie szachty zaro kole nij z daleka witajōm wszyjskich, kerzi wjyżdżajōm do rybnickij dziylnicy Niywiadōm. To Zabytkowo Gruba „Ignacy”, nojstarszo we rybnickim rejōnie gruba wōngla kamiynnego. Terozki gruba w moderny sposōb kupluje fōnkcyje muzyjalne z ôrganizyrowaniym kuryjożnych fajerōw kultōralnych.
Grubski kōmpleks, kery je na ślōnskij Sztrece Zabytkōw Techniki, roz na rok w szpecjalny sposōb ôtwiyro sie na przocieli industryjalnych klimatōw, jak biere udział we „Industryjadzie” – nojsrogszym w tej tajli Europy festiwalu, kery reklamuje industryjalno erbowizna. Na beztydziyń wszyjscy ôbmiyłowani we historyji bergmōństwa umiōm podziwać sie tukej na ôstawiōne cynne damfmasziny ze szachtōw wyciōngowych „Kościuszko” a „Głowacki” i kōnstrukcyje samych szachtōw. Atrakcyjōm dlo byzucherōw je tyż możebność wleziynia na wiyża ciśniyń wielo na 46 metrōw.
Kedy? Czyrwiec 2019
Rybnickie Gody i Połazy 2019
Ôd 2009 roku rybniczany spōlnie przeżywajōm uciecha czekanio na Gody. Tradycyjnie już ôd zaczōntku grudnia czuć w mieście przedświōnteczny klimat. Dzieje sie tak skirz raji trefōw – ôd byzuchu Mikołoja, animacyji dlo bajtli, szauszpili, kōncertōw kolynd, godnigo torgu, aż po spōlno wilijka na rybnickim rynku.
Kedy? Grudziyń 2019
Rybnicko Jesiyń Kabaretowo – RYJEK 2019
Ô tako dowka szpasu, jako dostowajōm uczestniki Rybnickij Jesiyni Kabaretowej, ciynżko bez czas jakijś inkszej imprezy. To je jedne z nojbardzij hyrskich wydarzyń kabaretowych, kere mo już za sobōm przeszło dwadziestoletnio tradycyjo. Bez tyn fajer przociele wicōw umiōm pozaglōndać na prymierowe skecze, a skuli tego ajntryty rozłażōm sie choby gorkie żymły. Na festiwalu na scynach Klubu Energetyka Fundacyji PGE Energia Ciepła i Tyjatru Ziymi Rybnickij rywalizujōm ze sobōm nojlepsze polskie kabarety, a gospodorzami fajeru sōm szpasowniki z rybnickigo Kabaretu Modych Chopōw.
Kedy? Listopad 2019
Rybnicko Majōwka – “Maj, bzy, Rybnik i Ty” 2019
„Maj, bzy, Rybnik i Ty” to je raja fajerōw ôrganizyrowanych ôd 2016 roku bez dugi, majowy weekynd. To je muzyczne świynto frysznego klangu muzyki alternatywnej, hip hopu i jazzu na nojsrogszym poziōmie. Plynerowo Majōwka, skirz ôd nij fryszności i ôdewrzitej formy sprowio, że goście tego trefu ôkrōm muzycznej gościny majōm przileżytość ku ucieszōnymu fajrowaniu, trefōm i godce, ku kerym zaôbycz prziłazi tyż dobre jodło. Ôd łōńskigo roku impreza dzieje sie na terynie rybnickigo Kampusu przi ul. Rudzkij.
Kedy? 1-3 maja 2019
Rybnicki Festiwal Fotografiji 2019
Na zaczōntku XXI stolecio na Gōrnym Ślōnsku działało poradziesiōnt amatorskich ferajnōw fotograficznych, kere niy miały spōlnego przestrzyństwa ku wymianie artystycznych szprymōw. We 2014 roku ta nisza nafolowoł Rybnicki Festiwal Fotografiji. Przijmniynto wtynczos bez ôrganizatorōw – Niny i Marcina Gibōw – formuła fōnguje do dzisiej. Bez jedyn marcowy weekynd poraset ludzi już niy yno z regiōnu, ale z cołkij Polski, w tym fotografy-fachmany i niyprofesjōnalni, trefiajōm sie, coby słuchać wykłodōw, zaglōndać na wystowki, rozprowiać ô fotografiji, a ku tymu uczyć sie bez czas fotograficznych werkszteli.
Kedy? Marzec 2019
Schranianie Rudy i Nacyny 2019
Ôrganizyrowane ôd 2010 roku bez ferajna Aktywni Team „Srogie Schranianie Rzyki Rudy” to je tref, kery mo we cweku snożynie grota rzyki Rudy i ôd nij nabrzyża z abfali. W tej akcyji rozchodzi sie ô to, coby zôrganizyrować spływ kajakowy, przi kerym kożdy uczestnik schranio trefiōne na drōdze hasi. Akcyjo kōńczy sie zortowaniym abfali i przekozaniym ich pasownym dinstōm, a potym spōlnym fajrowaniym. We 2018 roku piyrszy roz skludzano bōła tyż rzyka Nacyna – drugo rzyka, kero przepływo bez Rybnik.
Kiedy? Kwiecień 2019
Dni Rybnika 2019
Ôrganizyrowane ôd 2008 roku Świynto Miasta to je porudniowy czos uciechy, szpasu i intygracyji kwatyrnikōw miasta. Kōncerty gwiozdōw, szauszpile, sztandy, atrakcyje dlo bajtli, dni starzika, miyndzynarodowy festiwal ôrkiestrōw dyntych – to je yno tajla atrakcyji, kere bez te dni bituje Rybnik. Dni Rybnika tradycyjnie dziejōm sie w pōłku czyrwca, skirz fajrowanego 13 czyrwca spōmniynia św. Antōna z Padwy – patrōna Rybnika.
Kiedy? 14-16 czerwca 2019
Rybnickie wydarzenia w 2019 roku
Tōż widzicie – dzieje sie w Rybniku! A przeca krōm tych wszyjskich rybnickich fajerōw na wiyrchu, czekajōm sztyjc m.in. kryncynie czwortego sezōnu “Diagnozy” abo szpile fusbalowe i żużlowe. Beztōż, jak miyszkocie w Rybniku – wyużyjcie ta bogato ôferta kultōralno jak sie yno do. A jak sōmeście z inkszych regiōnōw – na mus byzuchujcie nasze miasto a sprowdźcie jak zocnie fajrujōm rybniczany bez czos miyjskich wydarzyń we 2019 roku!
Wpis ôstoł narychtowany społym ze Wydziałym Prōmocyji Urzyndu Miasta Rybnika.
🐟 Na kere z fajerōw w Rybniku cieszycie sie nojbardzij? 🐟
Mocie swoje ôblubiōne rybnickie imprezy? Czekōmy na Wasze kōmyntorze!


text:
Feb 18, 2019
Mar 22, 2017
119
99
https://dlibra.bu.uz.zgora.pl/publication/51056
Buck, Andrzej Hładkiewicz, Wiesław Kurzawa, Eugeniusz Markiewicz, Czesław Nowicka, Katarzyna Rećko, Janusz Żółciak, Krzysztof
Buck, Andrzej - red. naczelny Hładkiewicz, Wiesław Rećko, Janusz Żółciak, Krzysztof
Buck, Andrzej - red. naczelny Hładkiewicz, Wiesław Nowicka, Katarzyna Rećko, Janusz Żółciak, Krzysztof Białęcki, Tadeusz
Buck, Andrzej - red. naczelny Żółciak, Krzysztof Rećko, Janusz Hładkiewicz, Wiesław Rutkowski, Krzysztof Białęcki, Tadeusz
Ankiewicz, Dżamila Bartoszewicz, Marek Kasprzak, Janusz - red. naczelny Kowalska, Małgorzata Buck, Andrzej Malta, Krzysztof Świdkiewicz, Dariusz
Buck, Andrzej - red. naczelny Malta, Krzysztof Kowalska, Małgorzata Kasprzak, Janusz Hładkiewicz, Wiesław Zaradny, Ryszard Bartoszewicz, Marek
Kurzawa, Eugeniusz Hładkiewicz, Wiesław Zaradny, Ryszard Buck, Andrzej - red. naczelny Gajda, Andrzej Kniaziuk, Mirosław Kowalska, Małgorzata Bartoszewicz, Marek Malta, Krzysztof
Buck, Andrzej - red. naczelny Gajda, Andrzej Hładkiewicz, Wiesław Kowalska, Małgorzata Kurzawa, Eugeniusz Malta, Krzysztof Zaradny, Ryszard Bartoszewicz, Marek Kniaziuk, Mirosław Ruszczyński, Adam


text: Budyšin (SN/MWj). W Budyskim a Zhorjelskim wokrjesu jewja so wot januara tohole lěta pady wobšudnistwa, za kotrež skućićeljo nowe wašnje nałožuja. Před tym policija wuraznje warnuje, a to nic jeno staršich ludźi. Nowe wašnje funguje tak, zo wobšudnicy kontakt k swojim woporam přez WhatsApp nawjazuja. Woni wudawaja so jako syn abo dźowka a rozprawjeja, zo su swoje šmóratko zhubili abo zo je wone skóncowane. Tohodla so z cuzym čisłom přizjewjeja. Na to proša wo to, zo bychu jim přiwuzni wěstu sumu pjenjez přepokazali, dokelž to sami bjez šmóratka činić njemóža. Wobšudnicy posrědkuja kontowe daty, kotrež pochadźeja stajnje z wukraja, a žadaja sej wjacore sta abo samo wjacore tysacy eurow.


text:
Uromyces hedysari-paniculati je grzib[3], co go nojprzōd ôpisoł Ludwig David von Schweinitz, a terŏźnõ nazwã doł mu William Gilson Farlow 1879. Uromyces hedysari-paniculati nŏleży do zorty Uromyces i familije Pucciniaceae.[4][5] Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.[4]
Uromyces hedysari-paniculati je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Ludwig David von Schweinitz, a terŏźnõ nazwã doł mu William Gilson Farlow 1879. Uromyces hedysari-paniculati nŏleży do zorty Uromyces i familije Pucciniaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.


text:
Minjeny měsac je basnik a narodny prócowar Benedikt Dyrlich swjećił swoje sydomdźesaćiny. Jeho žiwjenski puć hač k jubilejej njebě płony, bě skerje kamjenjaty. Husto je dyrbjał njesměrnje wojować, zo móhł jón dale kročić, dokelž jemu kamjenje do puća walichu, kaž to Dyrlichowa awtobiografija »Doma we wućekach«, wušła 2018/2019 w dwěmaj zwjazkomaj, nazornje dokumentuje. Z trajnym bojowniskim duchom je so za přichod serbstwa, serbskeje literatury a serbskeho wuměłstwa zasadźował, po přewróće 1989/90 wosebje tež za njewotwisnosć medijow a demokratiju w Serbach – a je při tym njerědko njehnadu žnjał. Jeho awtobiografija pak tež znazornja, zo njebě samotny bojownik, zo je wojował bok po boku z druhimi.
Jedna z nich je Marka Maćijowa, kotraž přewodźowaše jako lektorka Dyrlichowy literarny puć. Jako jednaćelka LND steješe z nim často w zhromadnym boju přećiwo pospytam, samostatnosć serbskeho nakładnistwa podrywać, kaž sćěhowace wujimki z 2. zwjazka awtobiografije pokazuja.
Wobaj, prócowar Benedikt Dyrlich a prócowarka Marka Maćijowa, kotraž so kónc měsaca na wuměnk poda, staj sej za swoju narodnu angažowanosć zasłužiłoj dźak, připóznaće a česćownosć.


text:
Ôblŏty
Ôblŏty (ôd łac. oblatum, miym. Oblate) – ciynke ciasto używane do spożyciŏ bez ludzi i jako uszczelniajōncõ materyjõ. Robi sie jy z płynnyj masy, kerŏ zawiyrŏ ino wodã, mōnkã i skrobiã, piycze sie jy miyndzy rozgrzanymi biglŏzkami i kreje abo dziurkuje na kolite abo prostokōntne kōncki[1][2]. Tradycyjny produkt kulinarny znany co nojmynij ôd 19. stoleciŏ na Gōrnym Ślōnsku[3] jak tyż we Czechach (jako lázeňská oplatka)[4] i na Słowacyji (jako oblátka abo oplátka)[5][6].
17 mŏja 2010 roku wpisany bez polske Ministerstwo Bauerstwa i Rozrostu Wsi na wykŏz tradycyjnych produktōw na Gōrnym Ślōnsku[7].
Ôpis[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Bez użyciŏ strzodkōw spulchniajōncych ciasto, strzodkōw rozluźniajōncych, biōłtek jajec i cukru jak tyż przi niywielgij wielości lepidła, wafle niy rosnōm, ale ôstŏwajōm plaskate, majōm lepkawõ, ale kruchõ kōnsystyncyjõ i ôpaterny smak. Wypiykŏne sōm z niywielgõ wielościōm fetu za strzodek ôddzielajōncy we waflach, kere skłŏdajōm sie z dwōch wiyrchni do piyczynia, kere sōm abo podgrzewane na ôgniu. Niykere wafle majōm plaskatõ, śliskõ wiyrchniã, inksze dostŏwajōm bez grawerowanie na wiyrchniach mustry, szkryfty abo ôbrŏzowe, czynsto religijne motywy. We czasie piyczenia wafle porzōnd ôstŏwajōm barzo leke abo nawet doimyntnie biołe, ale idzie jy zafarbić.
Wafle sōm nojczyńścij wytwŏrzane z ôbiylij mōnki, ale znane sōm tyż ôdmiany bezglutynowe z kukurzicanyj mōnki abo skrobi.
Przipisy
- ↑ Leitsätze für Feine Backwaren, BMEL [dostymp 2021-03-19] (niymiecki).
- ↑ Oblátka: Slovník slovenského jazyka, slovnik.juls.savba.sk [dostymp 2021-03-19].
- ↑ Visa Bell - Śląskie produkty tradycyjne - Makaron Oma, www.oblaty.pl [dostymp 2021-03-19].
- ↑ Martin Dohnal, Mariánskolázeňské oplatky se staly chráněnou značkou, „Deník.cz”, 22 mŏja 2009 [dostymp 2021-03-19] (czeski).
- ↑ Oblátka: Krátky slovník slovenského jazyka, slovnik.juls.savba.sk [dostymp 2021-03-19].
- ↑ Oplátka: Krátky slovník slovenského jazyka, slovnik.juls.savba.sk [dostymp 2021-03-19].
- ↑ Śląskie oblaty, gov.pl Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 3 czerwca 2018 (polski).


text:
Budyšin (SN/MWj). K lětušej 30. róčnicy zjednoćenja Němskeje dožiwi Budyšin wosebitu premjeru. Dźewjeć wšelakich křesćanskich wosadow a iniciatiwow města organizuje 3. oktobra za Budyšanow wjacore zarjadowanja. Aktualnych postajenjow hygieny dla njemóža program za telko ludźi kaž spočatnje předwidźane na Žitnych wikach přewjesć, ale přepołožichu jón na Třělnišćo. Program saha wot kreatiwneje dźěćaceje zaběry přez ekumenisku dźaknu nutrnosć hač k zhromadnemu spěwanju ze swěčkami w ruce.
Kaž organizatorojo informuja, započnje so w 16 hodź. pisany program za dźěći z dźiwadłom, hrami a hudźbu. Pódla budźe law Moki, wot kotrehož dźěći zhonja, kak je před wjace hač 30 lětami murja padnyła a kak móhli špatne murje w dźensnišim wobswěće přewinyć.


text:
Přinošk składnostnje wosebiteje wustajeńcy »Barby daliny. Moler Ante Trstenjak a Łužiscy Serbja« (20.9.2020–9.5.2021) w Serbskim muzeju w Budyšinje
Jako kuratorka Wuměłskeje galerije Maribor (Słowjenska) přihotuju prawidłownje přehladki na zakładźe našeje zběrki. Wona wobsteji z twórbow słowjenskeho tworjaceho wuměłstwa a wopřija mólby, skulptury, dźěła na papjerje, fotografije, instalacije a wideja.
Při rešerši a přehladanju materiala za jedne naprašowanje storčich stajnje zaso na seriju Serbowkow, »Lužičanke« mjenowane, słowjenskeho molerja Ante Trstenjaka (1894–1970). Dokelž wobsedźimy wjele druhich twórbow wot njeho, wahach husto, što móhła wuzwolić, zo by so wuměłc optimalnje prezentował. Často wupytach jednu do dwě monotypiji Serbowkow. Wone běchu tak rjane, ale tež cuze a potajne!
Kóždy króć zaběrach so trochu z Łužicu a spytach zrozumić, kotry woznam je čas we Łužicy za Trstenjaka měł, cyły wobraz pak njezamóch dodnić. Čehodla je wuměłc 1961, jako běše w Mariborje žiwy, seriju Łužičankow zhotowił? A čehodla wužiwaše grafisku techniku monotypije, kotruž do toho wužiwał njebě? Buchu wobrazy na zakładźe eksaktnych skicow zhotowjene? Jeli haj, dźe so wone chowaja? Štó běchu modele? Kak hodźi so mnohotnosć drasty rozkłasć?


text:
Awtor dźensa
Křesćan Korjeńk
„Je kónc, je kónc, je ze wšěm kónc ...“ Ně, ně, nochcu tu žanu paniku šěrić. Definitiwnje pak je so po sobotnej pokalnej hrě skónčił čas trenarstwa Jürgena Kloppa pola žołto-čornych z Dortmunda. Emocionalne to wokomiki po wothwizdanju poslednjeje koparskeje partije pod jeho zamołwitosću. Ćim bóle hišće, dokelž so nichtó rady z poražku njerozžohnuje. Na kóncu běše mustwo z Wolfsburga rezolutniše a je swoje šansy efektiwnje wužiwało. Klopp je šoł – dokal pak póńdźe, wě dotal snano jeničce wón. Hač drje w tajkich situacijach jeničce pjenjezy rozsudźa? Bórze smy mudriši, ale spekulacije so wšědnje w medijach šěrja. Mnozy Jürgena Kloppa lubowachu, snano runje telko jeho njelubowaše. Wón je wjele zdokonjał, ale to su mjeztym wšitko stawizny.
Minjeny pjatk smy w Ralbicach tež pohladali kusk do šulskich stawiznow. 40lětne wobstaće tamnišeje serbskeje šule je tež ze sportom wusko zwjazane. To wědźachu wšelacy hosćo hódnoćić, jako darichu kubłanišću sportowe bule.


text:
Orchester Serbskeho ludoweho ansambla wuhotuje njedźelu, 10. měrca, wosebity koncert „Stysk a wysk“. Bosćan Nawka je so z Peterom Biloenom rozmołwjał, kiž wuměłcow jako hóstny dirigent nawjeduje.
Knježe Biloeno, kak je k tomu dóšło, zo w Budyšinje dirigujeće?
P. Biloen: Swět klasiskeje hudźby je chětro mały. Intendantka SLA Judith Kubicec – wona dźě je sama wustojna dirigentka – bě w Amsterdamje operu Georga Friedricha Händela dirigowała. Zhromadny hudźbny přećel so w tym zwisku wo to postara, zo smój so zeznałoj. Jako mi intendantka wo Budyšinje a SLA powědaše, běch jara wćipny. Nětko sym zbožowny, zo móžach přeprošenje přiwzać a z orchestrom dźěłać.
Kak mamy sej tele dźěło předstajić? Kajki maće zaćišć wo „našich“ hudźbnikach?


text: Zhladuju na lěto 2021 móžu rjec, zo běše wone kaž jězba na seklowej čarje. Štó z nas je hižo móhł z wěstostu prajić, kak poběži lěto za sportowe towarstwa? Pandemije dla njebě znowa ničo po zwučenym wašnju. Njewěstosć hač a po kotrych wuměnjenjach so sportować hodźi, steješe na prěnim městnje. Smědźa so dypkowe hry přewjesć? Hdy póńdźe dale? Kotry hygieniski koncept je prawy? Štó je za čo zamołwity/a? Husto bě wjac prašenjow, hač wotmołwow. Ćim bóle su so koparki a koparjo, wolejbulistki a wolejbulisća wjeselili, hdyž přewjedźechu so winowatostne hry po skerje zwučenym wašnju. A kajke to nětko wupada? Znowa nasta stop w amaterskim sporće. Nic pak pola profijow. Woni smědźa dale za bulom honić abo na parkeće hrać. Tak tež Drježdźanske mjetelčki. Woni běchu do hód wuspěšne. Tak kwalifikowachu so za pokalne finale w Němskej a tež na mjezynarodnej runinje w champions league wuwojowachu sej prěnje dobyće. Chowanče trenarja Alexandera Waibla přesadźichu so přećiwo ukrainskemu teamej SC Prometey Dnipro z 3:2 po sadźbach.


text:
Šotiska wysočina
Šotiska wysočina (gelsce A' Ghàidhealtachd, jendźelsce The Highlands) su horiny na sewjeru Šotiskeje. Kónčina je dźensniše srjedźišćo šotiskeje gelšćiny a mjezynarodnje sławna dla produkowanja whiskyja.
Tektoniske hrjebje Great Glen rozdźěli Šotisku wysočinu do dweju dźělow, a to Grampian Mountains w juhowuchodźe a Northwest Highlands w sewjerozapadźe. Přez hrjebje běži Kaledonski kanal. W Grampian Mountains njedaloko města Fort William namaka so najwyša hora Zjednoćeneho kralestwa, Ben Nevis (1344 m).


text:
Witajće k nam!
Rěčespytny wotrjad Serbskeho instituta prezentuje Wam tu zběrku rěčnokulturnych přinoškow, kotrež wozjewjeja Budyske rěčespytnicy (Anja Pohončowa, Jana Šołćina, Sonja Wölkowa) wot lěta 2002 prawidłownje w serbskim programje MDR pod rubriku „Rěčny kućik“. Na tajke wašnje nastawa wob lěto něhdźe 50 přinoškow. Mjeztym je so nahromadźiła nahladna hromadka bóle praktiskich hač teoretiskich rozmyslowanjow wo najwšelakorišich prašenjach moderneje hornjoserbšćiny, kotrež na tutej internetnej stronje zjawnosći spřistupnjamy. W nich zmóžnjamy z pomocu pytanskich funkcijow rešeršowanje za konkretnymi přikładami abo temami. Wjace informacijow wo zaměrje tutych přinoškow namakaće tu.


text:
I zaś konsek nowych wspomnień Hyjdli, nie wiam jak wy, ale mnie sie fest (bardzo) podobajom!
Nigdy nie żałowałach, że nie łostałach szwołczkom
I tak jak spomniałach nigdy nie żałowałach, że nie łostałach szwołczkom (krawcową), bo szyć sie nauczołach łod ciotki z klosztoru, a to co mie w życiu spotkało boło wiyncyj warte niż tyn porządny fach.
Kożdy dziyń przyniosł mi coś nowego. Boły smutki i zgryzoty, ale boła tyż uciecha i zadowolynie.
Beztoż (dlatego) nie ma co żałować i modym tuplikować (wyjaśniać, nakłaniać) kaj (gdzie) mają iść do szkoły, bo kożdy za ni sie urodzi to mo i tak już swoja droga życiowo wyznaczono.
Kożdy tyż musi sie szkolić na swoich błędach.
Łojcowie chcą modymi dyrygować, bo sami nie poradziyli (umieli) wybrać porządnego fachu, beztoż (dlatego) by chcieli w bajtlach (dzieciach) zaspokoić te swoje niespełnione marzynia, ale jo myślam, że lepij im napomknąć, ale nie ukłodać tym naszym kochanym honcwotom przyszłości.
To przeca ło dnich życiy i sami muszom wybrać swoja życiowo droga, co by potym na łojcow nie pomstować, jak sie kerymu (któremuś) w życiu nie powiedzie.
Nieftorzi są utalyntowani z modu, a inszym intus (mądrość,rozum) przidzie nieskorzi (później).
Ołpa z obrozka
Mojygo ołpy pamiyntom yny z łobrozka, bo sie stracioł (zmarł) zani prziszłach na świat, ale dycki (ciągle) w doma godali, że boł nojlepszy we szkole.
Dużo czytoł i pisoł (to bezmaś (podobno) po niym erbłach (otrzymałam w genach, odziedziczyłam) tyn fimel (bzik) , bo tyż rada czytom i piszam ).
Ołpa kamracioł (przyjaźnił ) sie z synkym łod rechtora (nauczyciela) , kerego po kryjomu z litości uczoł, bo tyn synek nic nie poradzioł, a łojciec go proł (bił), bo mu gańba boło (było mu wstyd), że mo takygo ciućmoka (niezdarę, nieuka) . Rechtor łogromnie zowiścioł (zazdrościł) talyntu ołpowi (dziadkowi).
Dycki padoł (ciągle mówił), synek po czamu tyś nie jest mojym bajtlym (chłopaku, czemu ty nie jesteś moim dzieckiem), joł by ci przoł (ja bym cię kochał).
Jednak ołpa tyż nienawidzioł tego ciomplanio (brodzenia) w gospodarce i skiż (z powodu tego , dlatego) tego chcioł sie wartko (szybko) wyszkolić i wyjechać do miasta, co by na siebie zarobić i mieć swoj geltag (wypłatę).
Łostoł beamtrym (urzędnikiem biurowym) na banie (kolei), a synek łod rechtora po latach sie wyszkoloł i łostoł ksiyndzym, a za pora lot biskupym.
Ołpa dycki spominoł, że Ponbóczek (Pan Bóg) kamratowi (koledze) podarowoł nieskorzi (później) tyn rozum.
Radowoł sie (cieszył się ), ale nie poradzioł spochołpić (zrozumieć) jak to myjglich (możliwe), że kamrat tak wysoko sztajgnoł (osiągnął sukces, wielki awans).
Beztoż (dlatego) nie ma co na tych modych nalatować, yno ich jeszcze popiyrać, bo przeca łoni robią na nasza pyndzyjo (emeryturę) i bydom nos na starość łopatrować (opiekować).
Wspomnień Hyjdli wysłuchała i spisała na potrzeby strony, zredagowała Johanka
Richtig fajne ksionżki ło Ślonsku i nie tylko znojdziecie sam.
Mocie ciekawość co bydzie dalyj i chańć czytanio wspomnyjń Hyjdli, zaproszom nieskorzyj (później) !


text:
Wstymp
We Ameryce, tak kej som te nojprowdziwsze gwiozdy, we „Holyłudzie”, boł taki reżyser Alfryd Hitchcock, tyn łod filmu „Ptoki”- kiery godoł, co recept (przepis) na dobry film to je taki, że mo sie zaczynonć trzynsieniem ziemi, a potym napiyncie ( napięcie) powinno stopniowo rosnonć.
Historio, kiero chca wom opedzieć jest prowdziowo i zaczyno blank tak, jak richtig (naprawdę ) dobry film.
Nie byda używać prawdziwych mianów ( imion i nazwisk) łod bohaterów, ino cołkiym inksze , zmienia tyż miasto, i nieftore szczegóły – bo terozki (teraz) wjycie te RODO wszandzie nos „znojdzie” , a myśla, że miana tukej ( tutaj) nie som niezbyndne ino wydarzynia.
Łogłoszynie w cajtungu – marzynie życio
Boł roz jedyn uczuny ( wykształcony ) chop, kiery (który) miyszkoł we Australii. Profesor slawistyki, znoł jynzyk niemiecki i angielski.
Podjoł decyzjo, bo mu stukło chnet zibcih jahre ( 70 lat) , znojdzie wreszcie grób swego łojca, keiry zginoł w czasie wojny we Rumunii. Boł wtedy rok 2007.
Godoł o swym marzyniu z kamratkom (koleżankom) ze Polski, kiero mu pedziała, że miasto M. to chyba ślonskie, co werci sie ( opłaci się ) tam poszukać grobu fatra.
Posłoł do cajtunga ( gazety) łogłoszynie, co szuko grobu niemieckiego żołnierza, swego łojca, podoł jego imie Harald. Napisoł jego miano : „takie i takie”, i że łon boł bezmaś (prawdopodobnie) ze miasta M., kiere to miasto jest terozki (teraz) we Polsce. Wjycie ( wiecie) , tako jest naszo ślonsko historio, co naszych chłopców z brali do niemieckiego wojska…Napisoł tyż, że jego fater zginoł w Ploeszti w Rumunii w 1944 roku.
Kej (jak) to we żiyciu bywo, przez tsufal ( przez przypadek) ogłoszynie przeczytała jedno kobjyta z M. , kiero tyż bez tsufal dostała tyn cajtung ( gazeta) . Łonej te nazwisko żołnierza boło znane, bo przeca w M. my się wszyscy znomy.
Bioła sie z myśloma, ale zadzwoniła do Paulka (Pawła ) , kiery mioł takie same miano, co tyn żołnierz , aże ftoś szuko jego fatra, bo imie było blank ( dokładnie ) te same… Ale tak richtig ( tak naprawdę) – cosik sie zgodzało do końca.
Paulek pedzioł, że to moge być pomyłka, ale napisoł na tyn e-mail ze łogłoszynio. Napisoł, co jego fater richtig mianowoł sie ( nazywał się ) jak tyn żołnierz, no łon nie zginoł we Rumunii, ale ocaloł i wrócił do M.w 1949 roku. Podoł poszukującymu numer telefona.
Za 2 godziny zadzwonił Paulkowi telefon i tyn profesor. Pedzioł, co zarozki pośle zdjyncia swego fatra kiere posiado, coby łon to łobejrzoł.
Mail przyszoł i Paulek łoglondoł je po kolei. Kiedy wejrzoł na czworte zdjyncie, ostoł bez słów, bo zoboczył swego fatra Haralda , kiery stoł ze swymi starzykami ( rodzicami ) przed rodzinnom chałupom we M. .
Po puklu ( po plecach ) przeszły mu ciarki.
– Ponbóczku świynty ( Panie Boże święty) , dyć jak ktoś zza oceanu godo, ze to jego fater, to przeca łoznaczo, że to NASZ fater! …i my som braty! – pomyśloł Paulek.
– Kiej to możliwe, co żyjymy i nie znomy jedyn drugiego? To sie nie mieści we gowie!
Profesor
Niedługo po tyj rozmowie, profesor wsiod do fligra ( samolotu) i przyfurgoł ( przyleciał ) do Polski i przyjechoł do M..
Paulek, kiery myśloł, że jedynym jego rodzeństwem jest siostra, nogle we swych drzwierzach (drzwiach) łoboczył brata.
Łzy same pociekły łobum z łoczu, i żodyn nie umioł nic pedzieć. To milczynie boło połne emocji.
Profesor wyglondoł blank jak ich fater i ołpa : mioł blank te same łoczy, rysy, gesty – chodził tyż jak Harald senior….
Bracio znali sie godzina, a tak sie czuli, kej by się razym chowali. Naczli szukać,wyciongli stare albumy i zaczli układać te puzzle ich wspólnego życio.
Harald junior bez 60 lot szukoł grobu fatra, a znaloz nieznano czynść familii, brata, siostra i ich bajtli. A łoni przyjyli go ,kej by nie boło 50 lot rozłąki, keby ( jakby ) sie znali łod zawsze.
Do terozki dzwoniom do siebie i poznajom sie durch z rostomaitych ( różnych ) stron, godają o swoich marzyniach ( marzeniach, pragnieniach ), bo łone we życiu som bardzo ważne, łone nos odróżniają łod inkszych sworzeń.
Bracio wiedzom o sobie coroz wjyncej, przeca tyle lot do nadrobjynio!
A godajom, że takie rzeczy zdarzajom sie ino we filmach… Profesor teroz przyjeżdżo do Polski i zwiedzo ojczyzna fatra.
Historio, naszkryflano ( nakreślona) na nowo…
Ich wspólny fater w 1942 roku richtig boł w niemieckim wojsku. Dostoł rozkaz wahtować ( pilnować ) złoża ropy wedle miasta Ploeszti we Rumunii. Służył we łobronie przeciwlotniczyj.
Tam pozoł pjykno frela ( młoda panna) , Słowenka, kiero pracowała we lazarycie ( szpitalu ). Modzi sie pszoli (kochali) i łobiecali sie hajtnonć ( wziąć ślub) po wojnie. No, nogle do miasta wkroczyła Armia Czerwono i Harald trafił do radzieckiej niewoli, kej boł do 1949 roku!!!
I dopiero tak nieskoro po wojnie, wrócił do M..
Po powrocie do Polski pojechoł do Ploeszti do Rumunii, szukać swojej miłości życio. Nie znod nic.
Pora lot szukoł przez rostomaite organizacje swojej ukochanej, ale dostoł informacjo, że we 1944 cołki lazaryt (szpital) zniszczyło bombardowanie i wszyscy we lazarycie zgineli. Ślad po narzyczonyj zaginoł.
Prowda boło blank inkszo ( prawda była zupełnie inna)
Mama Haralda juniora przeżyła i łona tyż szukała mynszczyzny swego życio. Tym bardziyj, że szukała łojca swego dziecka, o kierym nie zdążyła mu pedzieć…
Syn na cześć fatra dostoł jego imie, a miano matka dała mu swoje . Nie traciła nadziei i durch szukała Haralda . Przejeździła Rumunia i Węgry tam i nazod ( tam i z powrotem)
Zamieszkała w końcu we Monachium, a pora lot później poznała Australijczyka, hajtła sie ( wyszła za mąż) i pojechała mjyszkać za wielko woda…..
Mody Harald zaczoł żyć we Australii, a że boł bardzo mondry i skończoł nojważniejsze i najwyższe szkoły, łobiecoł sie, że kiedyś łodnajdzie grób fatra. Jedynom pamiontkom po fatrze boły zdjyncia i dowód miłości Haralda do swej pielęgniarki, drewniany talyrz – z napisem „Dla mojej ukochanej” i datom : 1944 i podpisany imieniem Harald i jego mianem. Talyrz wisioł u nich na ścianie we kuchni.
Po wojnie….
Tymczasym po wojnie, w Polsce, Harald senior, ze złomanym sercym, durch ( ciągle ) szukoł ukochanyj, ale los ciepnoł mu i łonej łoszydliwe karty ( los mu i jej rzucił fałszywe karty) i nie znolyzli sie po wojennej zawierusze, bo nie wiedzieli jedyn ło drugim, że oboje przeżyli…
Downy żołnierz Harald w końcu pogodził sie z złym losym, poznoł Lyjna i sie hajtli, z tego związku boł Paulek i jego siostra. Zamiyszkali we staryj dzielnicy M. kaj żyli szczynśliwie ze swymi bajtlami.Bajtle som teroz dojrzałymi ludźmi.
Senior rodu nigdy nie godoł o wojnie i co go spotkało. Zawarł ( zamknął ) to na głucho we swym sercu…
Kej w 2007 roku „australijski” brat przyfurgoł (przyleciał ) do Polski, Paulek zabroł go wedle (niedaleko, obok) rodzinnyj chałupy. Łodwiedzili wszystkie miejsca ze czorno białych fotografii w M. ,kiere on mioł.
Historio pisała sie na nowo.
Profesor poznoł kaj i jak mjyszoł jego fater, kaj chodził, kaj robił na hucie . Nie mogł sie darować, że za nieskoro nacznoł szukac fatra.
Kej by przyjechoł rok warciej ( szybciej) , by sie spotkali łoko w łoko !!!!! A trza wspomnieć, co Harald senior zmarł latym 2006 roku.
Syn kiery w końcu odnalozł fatra nabroł chynci do dalszego szukania korzyni, mioł nowe żiyciowe plany, postanowił pojechać do Ploeszti, łodnalyźć miejsca, kaj starzyki sie zakochali.
Familio ( rodzina) jest dlo niego blank (bardzo) ważno, dyć mo cery ( córki) , pszaje im ( kocha je) i jak pedzioł „nowymu” bratu, zachynco terozki każdego, coby sprawdzać do końca niewyjaśnione zagadki familijne.
Ale jak napisałach, los boł niesprawiedliwy i rozdzielił zakochanych młodych. Ale nie zdołoł zabić miłości i tynsknoty, kiero rozdzielono para mioła w sercach.
Ta miłość,tak se myśla, przekazana synowi kazała szukać chociaż grobu dawnego ukochanego matki i sprawiła co marzynia sie społniły w czynsci.
Ani inksze kontynenty ,tysiące kilometrów nie rozdzieliły braci, to znak, że warto szukać.
Takie boło przeznaczynie. I nigdy nie wolno tracić nadziei.
I wiycie co, nawet tyn amerykański reżyser Alfryd by nie wymyślił takiego scenariusza.
Johanka
- imiona bohaterów i niektóre szczegóły ( lokalizacja) i nazwa miasta zostały zmienione. Historia jest prawdziwa i została dawno temu opisana w lokalnej prasie, ja opowiedziałam to po mojemu, po śląsku.


text:
Pětr Młónk
Pětr Młónk (tež Młóńk, Młynk; * 19. měrca 1805 w Žičenju; † 6. februara 1887 w Małej Boršći) bě serbski ludowy basnik a narodny prócowar.
Žiwjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Pětr Młónk narodźi so 1805 jako syn roboćanskeho žiwnosćerja a ćěsle w Žičenju. Dokelž słužeše wón hižo zahe pola burow, wopytowaše hač do lěta 1818 šulu w Hodźiju jenož njestajnje. Wot swojeho 17. lěta běše Młónk wobsedźer małeje žiwnosće w Dźiwoćicach a woženi so 1822, zo by so wojerskej słužbje wzdać móhł. Ze zawjedźenjom powšitkowneje wojerskeje słužby w Sakskej, po kotrejž tež ženjeni do wójska dyrbjachu, běše Młónk wot 1825 do 1833 wojak w Drježdźanach. So nawróćiwši, chodźeše wón na robotu a k buram na dźěło. Wot lěta 1844 do 1847 běše wón mjez dźěłaćerjemi twara železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc njedaloko Hodźija. Młónk móžeše so tu wuspěšnje za prawo wužiwanja serbšćiny zasadźić, po tym zo sej dohladowar wot serbskich dźěłaćerjow žadaše, so jich maćeršćinje wzdać. Němskim dźěłaćerjam, za čas twara železnicy w serbskich swójbach zadomjenych, při tym hrožeše, zo jich nóclěh zhubja. Młónk běše zdobom wjesny sudnik w Dźiwoćicach a nawjedowaše připódla často procesion přewodźenja zemrětych wot domu na kěrchow. W lěće 1867 so wón na wuměnk poda. Při přewodźenju małeho dźěsća zemrě Pětr Młónk, wot Božej ručki zajaty, 6. februara 1887 na hórce mjez Małej Boršću a Praskowom. Pohrjeb, na kotrymž so mnoho Serbow wobdźěli, bě 9. februara w Hodźiju. Na městnje smjerće dopomina hač do dźensnišeho prosty wopomnjenski kamjeń z jeho inicialemi na Młónka.
Skutkowanje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Młónk basnješe hižo na straži we wojerskej słužbje, ale tež jako dźěłaćer při twarje železnicy. Tute wudźěłki pak w ćišću njewozjewješe a zažne twórby pozdźišo tež zniči. Hakle Jan Arnošt Smoler spózna 1848 jeho basniski dar a zdoby jeho k wotćišćenju twórbow w Tydźenskich Nowinach. Młónk zbasni něhdźe tysac pěsnjow, kotrež běchu často nabožneho, ale tež žortniweho a powučaceho razu. Nimo toho spisa Młónk składnostne basnje, kotrež sebi ludźo často k swójbnym podawkam pola njeho skazachu. Z tym běše wón z přikładom mnohim serbskim ludowym basnikam po nim a ludowi spisowaćeljo kaž Hańža Budarjowa, Handrij Falka, Jan Hajnca, Gusta Hatas abo Jan Kruža orientowachu so w swojej dźěławosći na nim. Jeho zhromadźene basniske twórby so 1879 w Budyšinje pod titulom Kěrluše a spěwy wot Pětra Młónka w Dźiwoćicach wudachu.
W rewoluciskim lěće 1848 podpěra wón Wulku próstwu Serbow (Maćičnu peticiju), běše zapisowar Serbskeho towarstwa w Třoch Hwězdach, załoži zhromadnje z Jaroměrom Hendrichom Imišom 1862 Serbske ewangelske knihowe towarstwo a skutkowaše w nim hač do swojeje smjerće jako zapisowar. Młynk běše čłon Maćicy Serbskeje a wuzwoli so 19. apryla 1876 na jeje čestneho čłona.
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Manfred Laduš-Hermančanski: W Dźiwoćicach dźensa lědma znaty. K 200. narodninam ludoweho pěsnjerja Pětra Młónka. W: Serbskej protyce 2005, str. 65–68.
Žórle[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Jan Křižan: Posmjertna wopomnjenka k wobrazej Pětra Młóńka, serbskeho basnika z ludu. W: Časopis Maćicy Serbskeje. Lětnik 64 (1911), čo. 1, str. 88. (hsb.)
- Franc Šěn: Młóńk, Pětr. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 385sl.


text:
Würzburg to je zabytkowe frankōńskie miasto położone na Bajerach, na piyknych gōrkach nad rzykōm Men. Byzuch we tym miyjscu zaplanowalimy krōm rajzy do Rothenburg ob der Tauber. Ô mieście słyszelimy masa rozmaitych ôpinii, tōż wszyjskie zamierzilimy se sprawdzić. Tukej mocie nasze wnioski.
“Zakochocie sie we Würzburgu ôd piyrszego bliku”
No na zicher niy. I nikyj żodnymu takigo czegoś niy godejcie, bo wiynkszo tajla rajzōw po mieście napoczyno sie na banhofie, beztōż na przajanie ôd piyrszego bliku niy ma szans. A we Würzburgu “dworcowo ekipa” bōła wyjōntkowo roztosetliczno… Ale jak już ôdyndziecie ôd bany jakeś 200-300 metrōw, to zaczyno sie naprowda przijymno przigoda i przi nastympnych krokach Würzburg bydzie sie Wōm podoboł już yno bardzij a bardzij.
“We Würzburgu sprōbujecie nojszumniyjszych win”
O ja, tukej zgoda! Frankōńskie wina sōm richtich szumne. Ale niy yno smak ôstoł nōm we łepach, ale cołko hańtyjszo kultura tintanio. Fest nōm sie podobał prziwyk miyszkańcōw, kerzi we weekyndowy dziyń siodajōm na moście Alte Mainbrücke ze keluszkiym winogrōnowego napowku we rynce. Koszt takij (niy)winnej przijymności to ôd 4 do 5€ za drinka i 5€ kaucyji, tōż dorodzōmy niy ściepać szkła na zol, ani niy stracić żetōna bez kerego niy dostaniecie pijyndzy nazod. 😉
My na moście kapka (za fest) pofajrowali i jako umicie sie podziwać na bildach – niyźle my sie tam zasiedzieli. Tak fest, że ôsmolilimy zwiydzanie Festōngu Marienberg, ô kerym ludzie fest dobrze godali. Niy bez znoczynio był tyż dyszcz i czasowy limit, tōż ôlocie zwiedownej atrakcyji jeszcze nikyj niy bōło dlo nos takie łatwe.
“Würzburg je miastym kościołōw”
Ooo ja! Liczba kościołōw we Würzburgu je richtich srogo. Znojdziecie tamek i te klasyczne, jak we inkszych europejskich i nimieckich miyjscowościach, ale tyż i takie naprowda wyjōntkowe, a bai… kapka śmiyszne. Wejrzijcie sami na pora zwiedowniyjszych:
Marienkapelle
Gotycki kościōł ze czerwōnōm ażurowōm wiyżōm stoi na miyjskim rynku. Co ciekawe, mo status świōntyni, ale niy fōnguje przi nimu żodno fara. Przi kościele stojōm fest kōntrastujōnco z nim Falkowo Chałpa (Falkenhaus) we sztilu rokoko i reszta po majowym fajerze – tradycyjne nimieckie Maibaum.
Katedra św. Kiliana
Katedra we Würzburgu czwortym nojepniyjszym rōmańskim kościołym Nimiec. Miano dostała skirz irlandzkigo mnicha. Charakterystyczne dwie wiyże idzie uwidzieć z bodej kożdego punktu we mieście.
St. Michael
Epny kościōł przilepiōny do stawiyń miyjskigo uniwersytetu. Z dworu – zocny i elygancki, we strzodku – kuryjożny. Jeszcze nikyj niy widzielimy tak dziwucznej świōntyni. Podle nos trocha grotyskowy, ale na zicher werci sie na niego kuknyć.
“We Würzburgu nic ni ma”
Cygōństwo! Smolymy już to, że ni ma takigo placu na świecie, w kerym richtich “nic ni ma” (no, możnej yno marokańsko prōznica…). Würzburg mo fol do zaoferowanio, a jakość zabytkōw je na naprowda srogim poziōmie. Trza yno spokopić, że skuli nalotu bōmbowego w czasie II wojny sharatanych ôstało aż 80% stawiyń we mieście. Wszyjsko postawili tamek nazod, ale niy na historyczny forbild, jak chocioż taki Rothenburg. Tak by tak, wejrzijcie kōniecznie na to wszyjsko pod spodkiym:
Würzburger Residence
Ô Pałacu Arcybiskupskim godo sie, że je jednym ze nojpiykniyjszych we cołkij Europie. Te barokowe stawiynie we Würzburgu stawio sie kole takich hyrskich szteli jak podparyski Wersal abo pałac Schönbrunn we Wiydniu. Skuli zygrody wele Rezydyncyji, ta atrakcyjo je blank zwiedowniyjszo. Residenz razym ze kościołym Hofkirche wpisane sōm na lista światowej erbowizny UNESCO.
Festōng Marienberg
Jak spōmnielimy na poczōntku, Marienberg znōmy yno z ôpowiadań, a widzielimy jōm yno z daleka. We ôziymnostym wieku bōła siydzibōm wielgich pryncōw i siedzibą potężnych książąt i biskupōw. Terozki je tam Muzeum Frankōniji Nadmyńskij. Do festōngu idzie dōnś parkiym Landesgardenschaupark.
Alte Mainbrücke
Spōmniany już most bydzie sie nōm kojarził przede wszyjskim ze skosztōnkiym win, ale jako stawiynie je jednako zwiedowny. Na ôbu ôd niego krajach uwidzicie mōnumyntalne figury świyntych, wożnych dlo Würzburga i dlo Nimiec. Na moście idzie dychnyć i kuknyć na miasto z inkszej perspektywy. Podziwejcie sie na szynk we starym młynie – kōndmany, kerzi tam maszkecōm, wiszōm nad wodōm.
Inksze fajne sztele we Würzburgu
Jak bydziecie we mieście i bydziecie mieli wiyncyj czasu na zwiydzanie jak my, to zōndźcie se do tych szteli, na kere nōm chybło poru godzin:
- Bürgerspital i Juliusspital – szpitale, we kerych… pokosztujecie wina
- Festung Marienberg
- Rezydyncyjo Arcybiskupsko ôd strzodka (7.5€)
“Würzburg to miasto na pora godzin”
Zaś źle. Jak widzieliście, nasz wander po mieście bōł fest krōtki i ajnfach niy szaflimy wszyjskigo, co wpisalimy se na lista. Ale dufōmy, że tyn blik na Würzburg zrobi tak, że jak bydziecie kedy ciśli bez Bajery, to sztopniecie na cyjntla wina i docie nōm znać eli sie Wōm podobało. A mōno byliście już we Würzburgu, znocie te miasto i scecie dociepać jakieś dorady?
Nawciepujcie nōm skirz tego tekstu na FB. Kōmyntowanie, lajkowanie i podowanie dalij je fest fajne! 😉


text: Budyšin (SN/MWj). Wot minjeneje wutory po wšej Němskej na awtodróhach a zwjazkowych dróhach zaso wobchad liča. Kóžde pjeć lět na te wašnje zwěsćeja, kak so wobchad wuwiwa a kelko jězdźidłow je po puću. Zwjazkowe kraje runočasnje tajke ličenje na swojich statnych resp. krajnych dróhach přewjeduja. Po prěnim ličenskim dnju předwčerawšim slěduja hač do oktobra dalše tajke dny. Poprawom by ličenje hižo loni na rjedźe było, bu pak korony dla přestorčene. Kaž Jens Jungmann ze sakskeho ministerstwa za hospodarstwo, dźěło a wobchad zdźěli, wunjese wobchadne ličenje dopóznaća wo wuwiću wobchada a je zakład wobchadnych planowanjow.


text:
Hasiok
Hasiok to je kosz na śmieci, śmietnik.
Do hasioka nojprzód suło sie hasi, tymu nazwa hasiok.
Hasi to je popiół z pieca kachlowego. To je efekt spolanio wonglo. Wybiyrało sie go z pieca kachlowego i wynosiło sie go na hasiok. Teroz ludzie godajom hasi na roztomajte hambozi.
To je lepsze słowo niż polski kosz. Lepij sie kojarzy.
Hasiok trzimało sie na placu za chlywikiym. Kożdo klatka z familoka miała swój hasiok.
Jak wyglondoł? Piyrwej kopało sie dziura, kiero potym sie murowało. Przeważnie przykrywało jakomś blachom, coby sie stamtond niy kurzyło. Tak ze dwa trzi razy do roku taki hasiok sie wywoziło.
Dzisio we hasioku je wszyjstko. Ale ni ma hasio.
Niykierzy godajom na niego aszynkibel. To je hasiok plastikowy na kółkach.
Na niykierych hasiokach je napisane, coby niy wciepywać hasio. Bo to by sie mogło źle skończyć.
Dlo niykierych hasiok to je gyszeft. Łod rana czasym już idzie łoboczyć tych, kierzy maszkiecom po tych hasiokach. Szukajom biksów. A potym je sprzedowajom.
Tekst opracowany na podstawie audycji "Słownik śląski" w Radiu eM.


text: Wojerecy (KD/SN). Dźeń wody 22. měrca bě před 70 lětami wosebity dźeń. Runje tón dźeń započa Ćišćanska wodarnja město Wojerecy z pitnej wodu zastarować. Na to dopomni jednaćel Wojerowskich zastaranskich zawodow (VBH) Wolf-Thomas Hendrich we wobłuku nowinarskeje rozmołwy na Wojerowskej dźěćacej a młodźinskej farmje, kotraž je w nošerstwje Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka (CSB). Lěta 1952 produkowachu w Ćisku wšědnje 6 500 kubiknych metrow wody. Po modernizaciji wodarnje je jich tuchwilu wšědnje 8 600 kubiknych metrow, a po přichodny měsac zahajenym rozšěrjenju kapacity ma to potom wšědnje 11 500 kubiknych metrow być. Za to nałoža 2,5 milionow eurow z hornca za strukturnu změnu.


text:
Njebjelčanska gmejnska rada wuhibki za rjadowane twarjenje stajiła
Njebjelčicy (JK/SN). Wobydlerjo Pěskec, Wěteńcy a Serbskich Pazlic dóstanu přichodne dny póštu wot gmejny. Woni su namołwjeni, naćisk za wujasnjenske wustawki k swojim wsam pruwować a jim přihłosować abo trěbne dodawki podać. W mjenowanych wustawkach dźe wo to rjadować, kak a hdźe hodźi so na wsach twarić, kak daloko saha nutřkowny wobtwarjenski wobłuk a što wonkowny wopřijima. K tomu poda twarski fachowc gmejny Gilles Buitel na wčerawšim posedźenju Njebjelčanskich gmejnskich radźićelow dosć nazorne rozjasnjenja ke kóždej jednotliwej wsy. Radźićeljo na to jednohłósnje wobzamknychu, do tohole za gmejnu a wjesne dźěle wažneho rozsuda zapřijeć bjezposrědnje potrjechenych wobydlerjow. Najpozdźišo na decemberskim posedźenju chcedźa potom wujasnjenske wustawki wobzamknyć a tak za rjadowane twarjenje na wsach puć runać.