text:
Vancouver
Wspůłrzyndne: 49°16' N 123°07' W
Vancouver (IPA: /væːn'kʰuv̥ɚ/) je przibrzegowy sztad na połedńowym zachodźe Kanady. Je uůna we prowincyji Brytyjsko Kolůmbijo. Jigo mjano pochodźi uode George'a Vancouvera - ynglickigo kapitana a uodkrywce, kery podszukowoł uokolice Vancouver.
Vancouver je nojwjynkszům metropolijům we zachodńij Kanadźe a trzeće we cołkim państwje[1]. Je uůno jedno ze sztadůw, kere tworzům Regijůnalny Krys Metro Vancouver - Regional District Metro Vancouver, a tyż jydno ze mjast uobwodu Lower Mainland.
We sztadźe půmjyszkuje 611 000 ludźůw na placu 114,67 km². We cołkij metropoliji je to 2,2 miljonůw na 2 878,52 km²[2][3] Vancouver je fest růżnorake etńiczńy. 52% ludźůw ze mjasta a 43% ze metropolije ńy mo za swoja uojczysto godka godki ynglickij[4][5][6]. Mjasto śe fest gibko rozwijo a sům przwidywańo, aże wjelość ludźůw we roku 2021 bydźe wjynkszo kej 3miljůny. Pode wzglyndym wjelośći ludźůw Vancouver mo sztworty plac we Půłnocnyj Americe, po Nowym Jorku, San Francisco a Mexico City, przi czim we 2021 moge to być 2. plac.[7]
Mjasto leży půmjyndzy Ćeśńinům Georgia, a gůrůma. Mjasto bůło założůne we 60. rokach XIX stolećo, kedy przijechało sam kupa ludźůw, kerych uogarnył Fiber Złota. Gibko Vancouver rozwinyło śe s małyj uosady we srogo metropolijo. Hawyna we Vancouver, po skůńczyńu budowy Panamskigo Kanału stała śe nojwjynkszům hawynům we Půłnocnyj Americe.[8][9]
Ekůnůmijo sztadu uopjyro śe na tradycyjnych sektorach Brytyjskij Kolůmbije: Bergmaństwje, Rolńictwje, Łůwje a Leśńictwje. Corozki barzij geltujům sektor usugůw a Turistika. Mjasto je tyż znůme kej trzeće nojwjynksze cyntrům prodykcyje filmůw a seryjalůw we Půłnocnyj Americe, po Hollywoodźe a Nowym Jorku. Roz na kedy na Vancouver godo śe Hollywood Půłnocy[10][11][12][13][14]. We Vancouver rozrasto śe tyż industryjo High-Tec a produkcyjo szpilůw kůmputrowych.
Vancouver bůł kupa razy poważany za jydno s trzech mjast s nojlepszymi warůnkůma do żywobyćo[15][16][17]. We 2007 roku uostało uznane do kupy ze Wjedńym za trzeće nojlepsze mjasto, jeli łaźi uo poźům żywobyćo, po Zurichu a Genewje[18][19]. Podug cajtůnga Forbes Vancouver mjoł we 2007 roku szůsto nojbarzi rozwińynto industryjo ńyruchůmośćůw na śwjeće, a drugo we Půłnocnyj Americe, po Los Angeles s USA[20][21]. We 2007 roku Vancouver bůło po Toronto drugym nojdrogszym do żywobyćo mjastym we Kanadźe, a 86 na śwjeće. We uůnym sůndażu bůły tyż Zurich a Genewa, kere zajůnły uodpedńo śůdmy a dźywjůnty plac[22]. We 2007 roku Vancouver uogoszůno tyż kej dźeśůnty nojbarzi snożny sztad na śwjeće[23].
We 2010 roku we Vancouver a Whistler, co uůne je rozlygowane 125 km na půłnoc, bůły Źimowe Uolimpijske Igrziska[24][25][26].
Gyszichta[Sprowjej]
Podug archeolůgicznych wykopaliskůw uośedlańy sam pjyrszych ludźůw napoczůnło śe mjyndzy 2500, a 7000r. przed Kristusym[27][28]. Sztad tyn je rozlygowany tam, kaj kedyś mjyszkały plymja Squamish, Musqueam a Tsleil-Waututh ze skupiny przibrzygowych Salis. Mjeli uůńi swoje uosady we dźiśyjszym Vancouver we takich placah, kej Stanley Park a zatoka False Creek, a tyż podług fjorda Burrard Inlet. Ńykere ze uůnych uosadůw dalij sům we North Vancouver, West Vancouver a Point Gray. Te teryny kej pjyrszy zbadoł we 1791 szpańelski uodkywca José María Narváez, ze kerym rok ńyskorzi poszoł George Vancouver [29]. Simon Fraser - bůł pjyrszym ojropejczykym, kery stanył tam, kaj dźiśo je Vancouver. We 1808 spłynył rzykům Fraser aż do West Point Grey, wele placu, kaj terozki je Universiti of British Columbia [30].
Sobi Fiber Złota , kery prziszoł sam we 1861 przińes ze sobům przez 25 000 ludźůw, ze czygo nojwjyncyj ze Kaliforńije do ujśćo rzyki Fraser. Dźynki tymu napoczyło śe stałe uośedlańy śe sam ludźůw, kere napoczůno śe na farmje McLeary wele rzeki na wschůd uode indjańskij uosady Musqueam, tam, kaj terozki je dźylńica Marpole[31]. Pjyła, kero postawili we Moodyville (teroźne North Vancouver) důł sam anfang lo drzewjannyj industryje, kero gibko sam śe rozwinyła danke zuůnaczyńu inkszych bretmilůw przi połedńowym brzygu zatoki, kere przinoleżała kapitanowi Edwardowi Stampowi. Stamp, kery zaczůn wycyckować strům wele sztadu Port Alberni postawjył pjyła we Brockton Pointe tam, kaj terozki je morsko latarńo, nale bez morske průndy muśoł uůn przeńeś śe na hulica Gore. Ńyskorzi ta pjyła stoł śe znůmy kej Hastings Mill. Zyjgywerk stoł śe cyntrům sztadu, zkerygo zuůnaczůło śe teroźne Vancouver. Do kupy ze napoczyńćym dźołańo transsyberyjskij bany znoczyńy pjyły słabnyło, a we kůńcu ja zawarli we rokach dwadźestych 20. stolećo [32].
Vancouver je jedyn ze nojmodszych mjastůw Brytyjskij Kolůmbije [33]. Nostympno ze uosadůw, zołożone trocha po Vancouver, to je Gastown, śe gibko rozwinyła we 1867, nauobkoło karczmy, kero postawjył John Deighton, mjanowany Gassy Jack[32][34]. We 1870 regjyrůnek prowincyje Brytyjsko Kolůmbijo zrobjył tam sztad, a zmjanowoł go Granville, na cześć brytyjskij mińistra Granvilla Levesona-Gowera. Ńyskorzi to mjasto wybrali, kej stacyjo kolyje transkanadyjskij.
Sztad, przemjanowany ze Granville na Vancouver bůł uoficyjalńy wpisany do rejestra, jako gmina 6 kwjetńa 1886 roku, to je we tym samym, kedy do mjasta przilozła Kolyj Transknadyjsko, keryj uostateczno trasa doł Henry John Cambil. Mjano lo sztadu wybroł William Cornelius Van Horne.
13 czyrwca 1886 mjasto śe hajcoło a zrobjył śe ś ńigo brantflek, nale gibko je uodbudowali a we tym sůmym roku zuůnaczyli sam pjyrwszo fojerwera. Mjato co mjało wele 1 000 mjyszkańcůw gibko śe rozwijało a juzaś przi kůńcu XIX stolećo 20 000 ludźůw, a we 1911 aże 100 000[35].
Wczas fibera złota we Klondike we Vancouver handlyrze przedowali poszukiwaczům roztůmajte towary. Jedyn ze handlyrzůw, Charles Woodward uodymknył we 1892 pjyrszy towarowy dům Woodward's na winklu hulicůw, kere dźiśej mjanujům śe Georgia Street a Main Street. Do kupy ze Spencer's a Hudson Bay's Company bez cołke dźeśyńćoleće bůli to lidery we datalicznym przedaju.[36]
Za pjyrwa mode mjasto bůło uzoleżńůne uod epnych korporacyjůw, kej North West Company a Canadian Pacific Railway, kere mjały możebność do gibkigo rozwińyńćo Vancouver a jigo uokolicůw.
We czasie po Wjelgij Wojńe, wczas Srogigo Krizisa bůły we Vancouver haje a protesty uod Kůmůnistycznyj Partyje.
Przipisy
- ↑ Population of census metropolitan areas (2001 Census boundaries).
- ↑ Municipal Population Estimates 2007
- ↑ Province of British Columbia and Greater Vancouver Transit Authority (TransLink) Facts 2008
- ↑ 2006 Census: Population by mother tongue - cities
- ↑ City facts 2004
- ↑ 2006 Census: Population by mother tongue - Metro regions
- ↑ Vancouver
- ↑ doi= 10.2307/140264 Rise of the Port of Vancouver, British Columbia
- ↑ Port Facts
- ↑ Industry Profile
- ↑ Vancouver Film Industry
- ↑ Hollywood North: The Feature Film Industry in British Columbia
- ↑ Overnight visitors to Greater Vancouver by volume, monthly and annual basis
- ↑ Economic Profile
- ↑ Vancouver and Melbourne top city league
- ↑ Vancouver is 'best place to live'
- ↑ Vancouver world's second-best place to live: survey
- ↑ Vancouver leads Canadian cities in world survey
- ↑ Expensive cities: The global cost of living
- ↑ World's Most Overpriced Real Estate Markets
- ↑ In Pictures: World's Most Overpriced Real Estate Markets
- ↑ Toronto pegged as priciest place to live in Canada
- ↑ In Pictures: The World's Cleanest Cities
- ↑ Vancouver 2010 Election
- ↑ Vancouver 2010
- ↑ Vancouver to host 2010 Winter Olympics
- ↑ Stó:lo Culture - Ideas of Prehistory and Changing Cultural Relationships to the Land and Environment
- ↑ Greater Vancouver Book: An Urban Encyclopaedia.
- ↑ Greater Vancouver Book: An Urban Encyclopaedia
- ↑ History of City of Vancouver
- ↑ Raymond Hull, Vancouver's Past
- ↑ 32,0 32,1 A Brief History of Greater Vancouver
- ↑ CRANNY, Michael; Jarvis, Moles, Seney (1999). Horizons: Canada Moves West. Scarborough, ON: Prentice Hall Ginn Canada. ISBN 9780130123671.
- ↑ Gastown.org - History
- ↑ Chuck Davis: Greater Vancouver Book: An Urban Encyclopaedia
- ↑ Our History: Acquisitions, RETAIL, Woodward's Stores Limited


c: text/html

text:
Němsko-Serbske ludowe dźiwadło
Němsko-Serbske ludowe dźiwadło, krótko NSLDź (němsce Deutsch-Sorbische Volkstheater) w Budyšinje je jeničke dwurěčne powołanske dźiwadło w Němskej a zdobom wažna institucija serbskeje, němskeje a serbsko-němskeje kultury.
Wobsah
Stawizny[wobdźěłać]
Hižo za čas srjedźowěka so w Budyšinje dźiwadźeleše, na čož njezbožo z lěta 1413 pokaza. Njedźelu 5. februara 1413 so, kaž hižo prawidłownje do dnja swj. Dorotheje, nabožna stawizna wo swj. Dorotheji na Budyskim torhošću hraješe. Njekedźbnosć přihladowarja pak wuskutkuje, zo so jedna murja złama a wjace hač 30 ludźi w publikumje zabije.[1]
Prěnje Budyske dźiwadło[wobdźěłać]
Hač do lěta 1796 so dźiwadłowe předstajenja hłownje na łubi Budyskeje kupnicy pokazachu, dokelž hač do lěta 1796 w Budyšinje žane dźiwadło njeeksistowaše.[2] Budyski senator Carl Wilhelm August Hering (1749–1802) załoži w lěće 1795 akcijne towarstwo, kotrež dyrbješe twar dźiwadła financować. Tak so w lětomaj 1795/96 bašta při nutřkownej měšćanskej muri, mjez Lawskimi hrjebjemi a Žitnymi wikami, přez Budyskeho mulerskeho mištra Johann Gottlieb Staude a Drježdźanskeho molerja prof. Johann Benedikt Theil (1745–97) na dźiwadło přetwari.[3] Dnja 26. oktobra 1796 so w bašće prěnje Budyske činohrajne dźiwadło załoži.[4] Za čas Bitwy pola Budyšina so dźiwadło 1813 jako lacaret a kaserna wužiwa a nimale znići.
Měšćanske dźiwadło[wobdźěłać]
Pod stupacymi płaćiznami za wudźerženje dźiwadła dyrbjachu akcionarojo dźiwadło 1852 konditorej Tranzschelej předać. Při wšěm jemu pak tež njebě móžno z dźiwadłom wunošnje hospodarić, tak zo dyrbješe město Budyšin dźiwadło pohóršliweho stawa dla 1865 přewzać. Z tym stanje so dźiwadło z Budyskim Měšćanskim dźiwadłom. Na zakładźe iniciatiwy přez měšćanostu Löhra (1813–90) so dźiwadło mjez 1868 do 1871 po planach twarskeho direktora města Friedricha Mörbitza přetwari a rozšěri. Dźiwadło skići 480 přihladowarjam městno k sedźenju a 130 městna k staću. Wyši měšćanosta dr. Kaeubler (1849–1924) zasadźi so 1902 pola sakskeho kralowskeho dwora za přepodaće Rietschelowych swislow do Budyšina, kotrež so do dokónčaceho přetwara dźiwadła 1905/06 eksplicitnje zapřijachu. Tute, wot Ernsta Rietschela (1804–1861) za Drježdźanske dwórske dźiwadło (dźensniša Semperowa opera) stworjene swisle, so po jeje wotpalenju 1869 wjace do tamnišeho noweho dźiwadłoweho twarjenja njezapřijachu. Za čas Nacionalsocializma so Měšćanske dźiwadło w Budyšinje na propagandistiske dźiwadło (t. mj. „Grenzlandtheater“) přetwori. Dźiwadło dyrbi z tym wosebje němske wuměłstwo hajić.
Spočatki serbskeho dźiwadło[wobdźěłać]
Z činohru „Rohowin Štyrirohač” wotmě so 2. oktobra 1862 prěnje serbske dźiwadłowe předstajenje w Budyskim hosćencu K złotej krónje.[5] Čěsku wjeselohru Václava Klimenta Klicpery (originalny titul „Rohovín Čtverrohý”) z lěta 1821, kotruž přełoži Jan Ćěsla hromadźe z Pětrom Dučmanom, předstajichu sobustawojo towarstwa Budyska Bjesada. Mjez nimi běše tež Jan Arnošt Smoler, kotryž hraješe rólu rychtarja.[6] Serbscy studenća přewjedźechu 2. septembra 1877 prěnje serbske dźiwadłowe předstajenje na wsy. Na žurli hosćencarja Hauptmanna w Lejnje hrajachu z němčiny přełoženej wjeselohrě „Susodow skóržba” (Jan Kral po Roderichu Benedixu (1811–1873)) a „Kak Pětr lěkari” (Korla Awgust Fiedler). Z dochodami předstajenja podpěrachu studenća ćišć Zejlerjowych zhromadźenych spisow, kotrež Arnošt Muka wot lěta 1883 wuda. We Wjerbnje hraje so składnostnje 85tych narodnin kejžora Wilhelma I. w lěće 1882 prěnje delnjoserbske dźiwadłowe předstajenje „Božemje serbskich wojakow”, kotrež spisa Mato Kosyk. W přichodnych lětach slěduja dalše lajkowe předstajenja.
Jako wuskutk serbskeho zakonja z lěta 1948 je so w oktobrje 1948[7] prěnje serbske powołanske dźiwadło, Serbske ludowe dźiwadło (Sldź) załožiło. Institucija, kotraž běše zdobom prěnje serbske wuznamne kulturne zarjadnišćo po wójnje, załoži so na iniciatiwu dźiwadźelnika Jana Krawca. Tute pućowanske dźiwadło měješe w Budyšinje pak jenož twar za zwučowanja a zarjadnišćo – swoje wustupy hraješe wosebje w hosćencach na serbskich wjeskach. Ze spožčenjom statusa statneho dźiwadła w lěće 1952, móžeše sebi dźiwadło tež serbski wuměłski dorost same wukubłać. W lěće 1956 wuznamjeni so Serbske ludowe dźiwadło z Mytom Ćišinskeho. Serbskemu ludowemu dźiwadłu so spočatk lěta 1961 dwurěčne klankowe dźiwadło jako nowa šparta přidruži. Tute wuńdźe z priwatneho dźiwadła Berta Ryćerjec swójby, kotrež hižo wot 1946 w Hornjej a Delnjej Łužicy hraješe.[8]
Němsko-Serbske ludowe dźiwadło[wobdźěłać]
Dnja 2. awgusta 1963 zjednoćištaj so Měšćanske dźiwadło a Serbske ludowe dźiwadło do Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła z čimž so tež status dźiwadła, wot měšćanskeho na wokrjesne dźiwadło zwyši. Dźiwadło wobsteješe nětko z třoch špartow, klankodźiwadła a wot lěta 1965 tež z dźěćaceho dźiwadła. Po tym zo zwěsćichu so mnoho funkcionelnych brachow při dźiwadłowym twarjenju, so 1969 Rietschelowe swisle wottwarichu a w přichodnych lětach na měnjacych městnach składowachu. Wjetše dźiwadłowe předstajenja so w tutym času do žurle hotela „Króny“ přeměsća. Modernizowanje dźiwadła na starym městnje so najebać koncepta pak njerealizuje. Dokelž wobwod po měnjenju wokrjesa nowotwar njedosahace podpěrowaše, spyta wokrjes sebi přez rozbuchnenje wulkich dźělow dźiwadła 30. decembra 1968 pomoc wobwoda wunućić.
Twarska politika w NDR spěchuje w tutym času wosebje twar bydlenjow a wuskutkuje tuž twarski stop kulturnych institucijow. Tak so nowe dźiwadło při Schillerowych zelenišćach w lětach 1973–75 jenož jako rozšěrjenske twarjenje tam hižo wobstejaceho dźiwadłoweho zarjada a studijoweho jewišća natwarić hodźi. W tutym wobmjezowanym twarje pak so mjez druhim, njehladajo na eksistowace naćiski, jewišćowa wěža a integrowanje Ritschelowych swislow njewobkedźbowaštaj.
Z rozpušćenjom hudźbneho dźiwadła a baleta w lěće 1992 leži hłowna kedźbnosć dźiwadła na činohrě. W lěće 1992 nasta při NSLDź Młodźinske dźiwadło jako projektowa skupina Serbskeho gymnazija. Wo dalše spěchowanje serbskeho dorosta stara so 1994 załožene činohrajne studijo. Wot 1996 předstaji so kóždolětnje pod hołym njebjom na dworje Budyskeho hrodu Ortenburg Budyske lěćne dźiwadło.
Budyski wokrjesny sejmik wobzamknje w septembrje 2000 nowotwar dźiwadła na hrodźe Ortenburg, hdźež so po něčim tež rozsudźi Rietschelowe swisle přichodnje pokazać. Dnja 12. septembra 2003 so Dźiwadło na hrodźe z figurami Rietschelowych swislow jako hłowne hrajnišćo klankodźiwadła a sydło Młodźinskeho dźiwadła wotewri.
Plany dźiwadła w Budyšinje, Žitawje a Zhorjelcu kaž tež Nowu Łužisku filharmoniju w zwisku ze zniženjom zjawnych srědkow 2002/03 zjednoćić zwrěšća runje tak, kaž pospyty zjednoćenja ze Serbskim ludowym ansamblom w lěće 2003.
Zo by so wohnjoškit a klimatizacija we hłownym twarjenju na dźensniši standard přiměriło, so dźiwadło mjez 2004–06 hłubokosahace přetwari. W tutym času je měšćanska hala Króny interimske jewišćo dźiwadła. Spočatk lěta 2006 so ponowjene twarjenje poswjeći, kotrež nětko tež jewišćowu wěžu a železny zawěšk wobsedźi.
Literatura[wobdźěłać]
- Michael Lorenz: Bautzner Theater Geschichten. Theater der Zeit, Berlin 2013.
Wotkazy[wobdźěłać]
Žórła[wobdźěłać]
- ↑ Michael Lorenz: Sieben Geschichten über Theater in Bautzen. W: Von Budissin nach Bautzen. Nakładnistwo Lusatia, Budyšin 2002, str. 259. (něm.)
- ↑ Richard Reymann: Geschichte der Stadt Bautzen. Gebrüder Müller, Budyšin 1902, str. 549. (něm.)
- ↑ Cornelius Gurlitt: Die Bastei am Lauengraben. W: Cornelius Gurlitt (Wobdź.): Beschreibende Darstellung der älteren Bau- und Kunstdenkmäler des Königreichs Sachsen. 33. Heft: Bautzen (Stadt). C. C. Meinhold & Söhne, Drježdźany 1900, str. 252. (něm.)
- ↑ Michael Lorenz: Sieben Geschichten über Theater in Bautzen. W: Von Budissin nach Bautzen. Nakładnistwo Lusatia, Budyšin 2002, str. 264. (něm.)
- ↑ Jan Ćěsla: Rohowin Štyrirohač. (Předsłowo k předstajenju wot Jakuba Buka.) W: Časopis Towaŕstwa Maćicy Serbskeje. Zwjazk 15 (1862), čo. 2, str. 65–86. (hsb.)
- ↑ Rudolf Jenč: Stawizny serbskeho pismowstwa: 2. dźěl Ludowe nakładnistwo Domowina. Budyšin 1960. str. 140. (hsb.)
- ↑ Dietrich Scholze: Budyšin jako centrum kultury a zjawneho žiwjenja Serbow. W: Lětopis. Zwjazk 49 (2002), čo. 1, str. 14. (hsb.)
- ↑ Michael Lorenz: Sieben Geschichten über Theater in Bautzen. W: Von Budissin nach Bautzen. Nakładnistwo Lusatia, Budyšin 2002, str. 267. (něm.)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mamuliczka ôszczegali Prawili mi mamuliczka bych se niy brała Zefliczka co bych nōń se pozōr dała dycki sie go wyszczegała A ôn pjyknie przygaduje miłowani ôbjecuje dŏ dziubeczka i pochalŏ nale s kŏżdōm se pozwalŏ Możno ôn sie ustatkuje jak żyniaczki szmak poczuje ? kjej mu Elza bydzie warzyć życi miłowaniym darzyć Gibko na swołōwki […]
Mamuliczka ôszczegali
Piątek trzynastego
Piątek – trzynastego Trzynastego w piątek Mówią ,zły początek A ja powiem szczerze Wcale w to nie wierzę Z humorem wstań rano Buzią roześmianą Przegoń myśli czarne Zabobony marne Promyk słonka mruga Kot czarny nie sługa Dnia ci nie zepsuje Gdzieś się wyleguje Piątek trzynastego Nie ma nic w nim złego Dzień jak każdy […]
Piōntek
Pjōntek Niy dziwŏ żŏdnego pjōntek trzynŏstego tela już jich było dobrze sie skōńczyło czŏrny kot legnōł se pod płot niy straszy żŏdnego choć je trzynŏstego woli sie wylygować niż bez drōga przelazować dyć to dziyń jak kŏżdy inkszy yno pozōr se dej wjynkszy niy stanie sie nic złego kjej przychodzi trzynŏstego niy być taki […]
Czasie czasie kaj tak lecisz
Kaj że tak lecisz litości prosza na kwila stoń gupieloku dej luftu chycić bo już niy moga żeby dotrzimać ci kroku Jo potrzebuja zdźiybko łoddechu a tego ty niy rozumisz toż niy poganiej batym pośpiechu kejże mi pomoc mi niy umisz Kiedy tak mijosz wartko bez życi i jo we miejscu niy […]
Niydzieliczka Boży dziyń
Niydzieliczka – Boży dziyń Dzisio mōmy niydzieliczka Pjykny Boży dziyń Ôdpocznymy se troszyczka Za cołki tydziyń Pōjdymy se do kościoła Bo zwōn już nŏs wszyskich wołŏ Bije z wjeże bim bam bōm Pōjdzcie na mszŏ – godōm wōm Kożdy mŏcie ô co prosić Do Pōnbōczka rynce wznosić I ô zdrowi i ô zgoda Ô […]
Króle — szpaska
Krōle – szpaska- Gwjŏzda mrugŏ Krōle jadōm Drōga długŏ Se poradzōm Do Betlyjym podonżajōm Dzieciōnteczku pokłōn dajōm Urszula Oślislok
JAK BERBLA DOSTALA KLAPSA OD SOMSIADA
JAK BERBLA DOSTALA KLAPSA OD SOMSIADA Z chalpy u moich starzikow wylaziolo sie od strony zogrody na plac, potym dziepiyro bez fortka szlo sie na droga. Fortka bola dycki zawarto i na wiyrchu zahaczono, coby kery bajtel abo zwierzynto niy wylazlo na droga. Bo choc autow malo jezdziolo, to jednak wypadki tyz sie trefioly, […]
Papieżowi naszemu
Odpłynął z Barką do Ojca
Odpłynął z Barką do Ojca Odpłynął z „ Barką” do Ojca w niebie długa i znojna była to droga zostawił nam serce pełne miłości a ból i cierpienie zabrał do Boga Przez okno w niebie na ziemię spogląda uśmiecha się do świata i lud błogosławi nie płaczcie za nim kochane dzieci On odszedł lecz samych […]
Francik na słożbie u św.Barborki
Francik na słożbie u św Barborki Ciynżko miołeś Francku ta życiowo droga a że jo Ci pszaja toż Ci tyż pomoga Wezna Cie na słożba bo rady niy dowom bydziesz mi pomogoł rynkami i gowom Bydziesz tu we niebie moji wojsko ćwiczoł a jak styknie czasu z Piotrym dusze liczoł Kejby śmiertka kosom fest niy […]


text:
Jakub Bart-Ćišinski (poprawom Jakub Bart; * 20. awgusta 1856 w Kukowje, † 16. oktobra 1909 w Pančicach) bě wuznamny hornjoserbski basnik, spisowaćel, redaktor a romsko-katolski duchowny. Syn małoburja wopyta mjez 1862 a 1869 Kukowsku klóštersku šulu, do 1871 tachantsku šulu w Budyšinje a wot toho do 1878 němski gymnazij w Praze. Po tym studowaše tam wot 1878 do 1881 teologiju. Za čas swojeho dźesaćlětneho přebywanja w Praze bě wón wukubłanc Serbskeho seminara a z čłonom studentskeho zjednoćenja „Serbowka“.
W lěće 1875 bě Bart sobuzałožer Schadźowanki. We Łužicy skutkowaše jako kapłan w Ralbicach, Radworju a Šěrachowje. Wot 1888 do 1896 dźěłaše wón jako kapłan za serbskich, čěskich a pólskich wobydlerjow na Drježdźanskej katedrale. Po chłostanskim pobyće w klóštrje Zákupy sta so z kapłanom w Kamjenicy. W lěće 1903 slědowaše pobyt w hojerni za alkoholikarjow a na nerwy chorych we Westerwaldźe a skónčnje předčasna pensija w domjacej wsy Kukowje.
Jakub Bart-Ćišinski bě zastupjer Młodoserbskeho hibanja a płaći jako „klasikar“ serbskeje literatury.
Za „wusahowace wukony na polu serbskeje kultury, wuměłstwa a wědomosće” spožči Załožba za serbski lud dwulětnje, po móžnosći na předwječoru posmjertnin Ćišinskeho (15. oktobra) Myto Ćišinskeho w klóštrje Marijina hwězda.[1]
TwórbyWobdźěłać
- Moje serbske wuznaće
- Narodowc a wotrodźenc (1879)
- Na hrodźišću (1880)
- Slubowanje ze zadźěwkami (1881)
- Słowjanam (1884)
- Kniha sonetow (1884)
- Formy (1888)
ŽórłaWobdźěłać
- Biografija na stronach Serbskeho instituta (něm.)
- Pětr Malink: Bart-Ćišinski, Jakub. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, s. 39ff.


text:
Mołdawijo (mołd., rům. Moldova), Republika Mołdowije (mołd., rům. Republica Moldova) – państwo we wschodńij Ojropje, kere powstało po upodku Sowjeckigo Sojuszu we kerygo skłod wlazowało uod 1924 do 1991 (krům lot 1941-1944). Je uůne kůntynuacyjům Mołdowskigo Hospodarstwa (atoli tajla downygo Mołdowskigo Hospodarstwa wlazuje terozki we skłod Růmůńije). We skłod Mołdawije wlazuje tyż autůnůmiczno republika Gagauzyje, keryj 80% mjyszkańcůw to Gagauzy. Uosobno tajla, kero ńy uznowo władzůw we Kiszyńowje, to Naddńestrze ze stolicům we Tyraspolu, kere je de facto ńypodległe, nale ńy je uznowane uod mjyndzynorodowyj społecznośći.
Mołdawijo je ńiźinnym krejym uo umjarkowanyj klimje, rozlygowanym we dorzyczu Dńestru a Prutu.
Je to jedyn ze nojbjedńiszych krejůw we Ojropje, srogo uznoleżńůnym na import paliwůw a surowcůw. 90% społeczyństwa żyje půńiży mińimům egzystyncyje. Dali srogszo tajla źymje noleży do kołchozůw a sowchozůw, prywatnych pośadoczůw mo ino 9% uprownygo wjyrchu. Wożno rola we gospodarce mo cichtowańy wina a produkcyjo napitki ze ńi, tyż sadowńictwo. Spożywczo, chymiczno a inkszo industryjo.


text:
Praga
Wspůłrzyndne: 50°05' N 14°25' E
Praga stolica a nojwjynkše mjasto Českij Republiki. Nazwa zostoua wyprowadzůno uod českigo suowa "práh" kere uoznačo průg důmu (zwjůnzane je to s lygyndům uo Libušy) nale tyž průg na řyce. Mjasto pouožůne je po uobu strůnach řyki Weutawy. Uobšar: 496 km²; 1 205 000 mjyškańcůw. Guůwny uośrodek gospodarčy kraju. Přymysu mašynowy, elektrotechńičny, wůkynńičy a inkše. Uočelńy: m.in. Ůńiwersytet Karola (data zouožyńo 1348, nojstaršy ůńiwersytet we Ojropje Střodkowyj).


text:
Łogródek Hyjdla mo łogródek Niywielki – niymały Na wiosna go z Tilkóm Cołki przekopały Potym ziymia pograbióły I posioły piykne kwiotki Posadzióły tómaty i szałot Biołe leluje łod ciotki Pościnały trowa Wymiótły chodniczki A jak sie łoporzóndziły Zicły jak paniczki Pijóm se bónkawa Makróny wcinajóm Robota zrobióno Teroz fajrant majóm Autor : Maria Kotula
Łogródek
ŁOGRÓDEK
ŁOGRÓDEK W łogródku sie Stanik niymal że wychowoł, dyć łojciec łobrobioł tyn kónszczek ziymi. W życiu sie tego niy forsztelowoł, by mu na starość tyn działek wziyni!. Tela,co nowo lałba postawiół, jeszcze na dachu niy wyschła tera, a tu mu kożóm, by to zostawiół i wpuszczóm tam dewelopera! Już miesiónc bydzie jak list dostali- „pod […]
Ach , jak pjyknie
Ach jak pjyknie W łogrodzie robota Ptoszki śpjywajóm Fajnie sie robi Mynteloki furgajóm Na stróm szpok siednół Kóncert zaczyno I pszczoła brzynczy Bo nektar zbjyro Po niebje chmurki Se tam pływajóm Słóneczko śwjyci Dzieci lotajóm Wszyndzi tak wónio Sam nałokoło Bo kwitnie kwjeci I ta wón dowo Siedna se chwila Tukej na ławeczka Byda podziwjać […]


text:
Mōj Ślōnzek Frelka, karlus – wielke pszōnie i swołōwki na ambōnie. Biołe szaty, puket, szlajer, nowy ancug, ślub i fajer. Jak już za sia sie hajtnyli to mie na świat przikludzili. Ledwo łotworzōłach łoczka, a tu przi mie – ślōnsko godka. „Mocie cerka – to hebama – gryfno, szwarno jako mama”. Durś zech godka ta […]
Jesteś tutaj:Strona główna / Archiwum dlaMōj Ślōnzek
Mōj Ślōnzek
12 kwietnia 2014 przez Maria Kotula
W kategorii:Dzialy, J, K, L, Maria Kotula, O naszyj godce, O Slonsku i Slonzokach, O sobie, Piszemy, SlonskoGodka, Tematycznie, Wierszem, Wspomnienia, Wszystkie wpisy, Wykonawca/Autor Tagi:maria kotula, Mōj Ślōnzek, sg, sg to jo, slaska gwara, slaska mowa, slonsko godka, slonskogodka, slonskogodka to jo


text:
Jadrańske mórjo jo źěl Srjejźnego mórja, pótakem słuša k mórjam Atlantiskego oceana. Lažy na pódpołdnju Europy a wótźělujo Appeninsku połkupu wót Balkańskeje połkupy.
MěBearbeiten
Mě Jadrańske mórjo póchada wót łatyńskego Mare Hadriaticum (abo Mare Adriaticum), kótarež ze swójeje strony wót mjenja města Adria (abo Hadria) póchada, kótarež jo něga na jogo brjogach lažało.
GeografijaBearbeiten
Staty, kótarež z Jadrańskim mórjom granicuju, su Słowjeńska, Italska, Chorwatska, Bosniska-Hercegowinska, Carna Góra a Albańska. Na pódpołdnju jo Jadrańske mórjo zwězane pśez Otrantsku wuscynu z Ioniskim mórjom.
Wjele pśistawow lažy na Jadrańskem mórju, wósebnje Venedig a Triest, kótarejž stej byłej wažnej wuchadnišći Awstrisko-Hungorskego imperiuma do Srjejźnego mórja.


text:
Prědne znate wobydlarje źinsajšneje Łužyce jo byli keltiske ludy. Pón, wokoło lěta 100. pśed Kristusom, jo było wobsedlenje pśez germaniski lud Semnonow. Jich městno pśi śěganju ludow su wobsajźili słowjańske ludy. Jich pótomniki su źinsajšne Serby.
Rane stawizny (srjejźowěk)Bearbeiten
W lětach 623-658 Łužyca jo była we wjerchojstwje Sama, prědny znaty kraj pódwjacornych Słowjanow. Wót 7. do 8. stolěśa su w Łužycy byli rodowe wjerchojstwa wjeźone pśez serbskich wjerchow. Jaden z nich - Miliduch, "kral" serbskich rodow - jo se bił w lěśe 806 z Frankami. W 9. stolěśu su słušali do Wjelikeje Morawskeje. Tak jo było do lěta 907. W lěśe 963 su se dobyli pśez Gero, markgrobu sakskeje Pódzajtšneje marki. W lěśe 1002 Bolesław Chrobry jo pśirědował Łužycu k Pólskej, což jo se pśipóznało w Budyšyńskej měrje (1018). Pózdźej zasej w nimskich nabrankach (1031) ako źěł marki Mišnja, českich Luksemburgow pód nimskim kejžorom Karlom IV.
Intensiwnjejše nimske wobsedlenje serbskich stronow namakajomy w stawiznach Serbow prědny raz pód Heinrichom I. Za tym až ten běšo wujadnał we wójnje pśeśiwo Hungorskej w lěśe 926 tuchylny pśiměr, jo měł zaměr swójo mócnarstwo w pódzajtšu rozšyriś. Z tym jo kśěł na jadnom boce zajźowaś, až słowjańske rody by mógli pódpěraś hungorsku armeju w dalšej wójnje pśeśiwo Hungorskej. Na drugem boce jo kśěł kolonizěrowaś strony, aby wót nich wótedankow pominał. Togodla jo zadobył se 927 do strony słowjańskich rodow pódzajtšny Łobja. W kšutej zymje 928/929 jo dobył pśez wugłodnjenje, wótpalenje a militarna móc ako Branibor, kótaraž jo była centrum Stordorjany, tak teke pó dwaźasćich dnjach woblěgowanja grod Gana, kenž jo był głowna twardnica Dalamintow. Pśipódla Heinrich jo dał dorosćonych wusmjerśiś, źiśi znjewólniś a swójich wójnarjow grod rubiś. Aby šćitał pódzajtšne granice, jo dał natwariś twardnice, pód nimi grod Mišnjo.
Ale Serby su derili slědk, z tym až su pśeprěkowali Łobjo a nadpadnuli grod Walsleben, su wópalili jo a su wusmjerśili kuždych wobydlarjow. Togodla Heinrich a swóje wójaki su maršěrowali w bogatej licbje pśeśiwo Lunkini. To jo źinsajšne město Lenzen a jo było tencas zazdaśim nejwažnjejša twardnica Serbow. Na 1. september su wobstupili Lunkini a wetom až styridnjowske woblěgowanje su pśišeli druge serbske rody, aby pomogali. Dnja pětego septembra jo se stało wjelika bitwa mjazy Saksojskimi a Serbami. Chtož jo mógał wuběgnuś wójowanišćoju, jo wumrěł zwětšego we wokolnych bagnach. Chronisty su myslili, až 120'000 až do 200'000 su pśisajźili swóje žywjenja.[1] Źinsa se wuchada wót togo, až take licby su spśegnawane, ale to pokaza, kaki wuznam bitwa jo měła. Na 6. september Serby su se powdali. Muže su musali wótedaś broni a su se wótkatowali, žeński a źiśi su se łapili.
Tak wšykne serbske sedlarske strony su słušali k mócnarstwoju Heinricha I., zawěsće teke źinsajšna Dolna a Górna Łužyca. Pó smjerśi Heinricha jo pśewzeł tron swój syn Otto I. w lěśe 936. Ten jo zasajźił Gero ako markgroba Saksojskeje Pódzajtšneje Marki. Ta strona se wupśestrěła mjazy Łobjom, Hafelom a Solawu. Gero jo pókšacował pódtłocowanje Serbow. W lěśe 939 wón jo pśepšosył 30 serbskich wjerchow ku gósćinje a ako su byli bźez bronjow, su se mordowali. Biskupstwo Branibor a biskupstwo Havelberg stej se załožyłej 948 a stej se pódstajiłej arcybiskupstwoju Magdeburgoju. Stej dejałej se staraś wó christianizaciju wobsajźonych stronow.
Jo slědowało zběžk Serbow, ale pó někotare bitwy, Gero jo dobył 965 nad Milcanami, Łužycanami a Luticami a tak jo rozšyrił kněstwo až do Odry.
We wjelikich zběžku wót 983 pak su se zwignuli słowjańske rody pśeśiwo kněstwoju Pódzajtšnych Frankow. Pód wjednistwom Luticow jo se raźiło jomu se wulichowaś za 150 lětow a swóju samostatnosć slědk dobyś. Zběžk jo wujšeł wót Retri a jo zachopił na 29. junij 983 z nadpadom na biskupstwo Havelberg, pśi comž biskup Dudo jo se wusmjerśił. Jo slědowało znicenje groda a biskupskego sedła Branibora a Stareje Marki, w kótarejž su wurubili kloštaŕ Kalbe.Wšykne nimske politiske a cerkwine zastupniki su se wugnali. Teke Obodrity su se pśizamknuł a su kóncowali biskupstwo Oldenburg, kenž jo lažało w njom stronje. Pón su nadpadnuli Hamburg, ale Nimske su mógali zaźaržaś nad wjednistwom biskupa Giselhera wobsajźenja na pódwjacor Łobja. Serby nad sakskim a durinskim kněstwo njejsu wobźělili na zběžku.
Zběžk jo był kóńc prědneje faze nimskego pódzajtšnego sedlišća, pśeto lěcrownož wót lěta 985 nimske wjerchy su wójowali gromaźe z pólskim wjerchom Mieszkom I. a pózdźej z Bolesławom I. kužde lěto pśeśiwo Słowjanami, njejo se raźiło jomu stronu zasej pódejśpiś.
Akle w lěśe 1134 jo była zasej dobyś pśez Albrechta Mjadwjeźa. Kněstwo Nimcow jo było pśetergnuś teke w lěśe 1002, dokulaž něgajšny zwězkaŕ Boleław I. Chrobry jo wobsajźił strony Łužycanow a Milcanow. Togodla Heinrich II. jo změnił swóju politiku a jo se zwězał z Luticami w lěśe 1003. Wót 1004 su wójowali pśeśiwo Pólskej. Jo slědowało wjele biśow z rozdźělnymi wukóńcami někotare pśiměry. Ale akle w Budyšynskej Měrje su se dojadnali, až Bolesław jo wobchował strony. Su wóstali w pólskem swójstwje až do lěta 1131.
Christianizacija jo zachopiła w źasetem stolěśu. Pśi tom jo mogało pśez natwarjenje biskupstwow nic jano misionarizěrowanje se pógóniś, ale teke granicne strony se šćitaś. Serby, Milcany a Luticy su musali wótedaś źasetkowy dank na biskupa Mišnja. Teke za šćitanje granicnych stronow markgroby su natwarili Burgwarden. Tak Słowjany su musali płaśiś wótedanki na lenowego kněza. W tom casu jo dało hyšći, a teke pózdźej, słowjańske Župane. To su byli sudniki, kótarež su suźili pó starem słowjańskem pšawje w wót Nimcow wobsajźonych stronach.
ZasedlenjeBearbeiten
ŽywjenjeBearbeiten
BogiBearbeiten
Stawizny Serbow wót 1600 až do 1900Bearbeiten
W lětach 1635-1815 su byli źěl Sakskeje, pózdźej jo słušało teke źěl k Pšuskej (połnocny źěl pó rozdźělenju Sakskeje w 1815). Wót 12. stolěśa intensiwne nimske wusedlowanje - głownje w górach, městach a luźi bźeze zemje - jo wugbało, až Słowjany su bywali wót 13. stolěśa mjeńšynu w tom regionje.
W lěśe 1815 pśi administratiwnej reformje Pšuskeje su pśirědowali pódpołnocnu Łužycu do noweje prowincy Šlazyńskeje. Wót 1871 ceła Łužyca słuša k zjadnośonej Nimskej. W lěśe 1919 delegacija Serbow jo se wobźěliła na Versailleskej konferency, źož su pominali pógromadny kraj z Českeju. Ale njejsu jim k słowoju pśiś dali.
Stawizny Serbow wót 1900 až do kóńca drugeje swětoweje wójnyBearbeiten
Zachopjeńki 20. stolěśa (1900-1918)Bearbeiten
Na zachopjeńku 20. stolěśa młoźinske gibanje jo dojśpiło wutwórjenje někotarych towaristwa we jsach w bogatej licbje. W tom casu teke dolnoserbske pismojstwo jo měło wjerašk ze zastupowarjom ako Juro Surowin, Mato Kosyk, Wilhelm Nowy a Bogumił Šwjela, to su byli teke nejwuznamnjejše zastupniki togo casa. Pśez Maśicu Serbsku te zastupniki su mógali serbsku kulturu towarišnostnje a wědomnostnje wobwliwowaś, k cesću tomu 1905 Chóśebuz jo swěśił 25. wrośenica wobstojanja Maśice Serbskeje. 1912 Šwjela jo był sobuzałožowaŕ Domowiny. Domowina jo wědomnostne towaristwo, kótarež jo zajmy Serbow pódprěło a spěchowało. W tom casu jo było prědny raz, až dolno- a górnoserbski lud stej zgromadnje pśeśiwo germanizaciji a šowinizmoju wójowali.
Wajmarska Republika (1918-1933)Bearbeiten
Pśez załoženje Domowiny na 13.oktoberje 1912 we Wórjejcach, jo nastał žywy zajm za narodne a kulturelne žywjenje we jsach. Załožarje Domowiny, Jakub Bart, Bogumił Šwjela, Dwórnik, Króna a wucabniki Słodenk, Kral a Nawka, su zjadnośili 31 towaristwow z dogromady 2 890 cłonkow. Prědny pśedsedaŕ jo był Arnošt Bart a jogo pomogaŕ jo był faraŕ Bogumił Šwjela. To jo zachopjeńk rozmacha za Serbow, wósebnje w serbskem kulturelnem žywjenju. Prědna swětowa wójna jo pśetergnuła statkownosć w towaristwach, teke młode Serby su śěgnuli do wójny a su wumrěli za bźezmyslnu wójnu.
Pó wójarskej póbiśe Bart jo wójował za Łužycu ako swójski a lichotny stat, ale wón jo se raźił, dokulaž dobywarske mócy su měli druge plany z Nimskej. Skóńcnje Bart pśez Wajmarsku justiciju jo był popajźony a wón jo musał wuznaś, až jogo pśedewześe, njeglědajucy na pódpěra słowjańskich ludow, njejo k dostaśoju było.
Z rozdźělnym srědkom a metodom stat a cerkwja stej pónižyłej Serbow a jich duchne wjednistwo, aby wuwijanje Serbow a jich narodne sebjewědobnje su wobgranicowali se. 1920 jo był samo wótźěl za Serbow, za wobglědowanje Serbow. Ale serbske spisowaśele, komponisty, wuměłce, duchowne a wucabniki su wopytowali serbskemu ludoju narodnu identitu zapósrědniś a se załožyli wšake towaristwa. Diskriminacija w nimskej pśiběrała, wósebnje pśi mjeńšynach, kaž Pólaki, Serby, Frize a Dany wóźiła k tomu, až 1924 towaristwo „Towaristwo narodnych mjeńšynow w nimskej“ se załožyła. Wóni su měli casopis “Kulturnawóla”, serbski žurnalist Jan Skala jo pśewzeł casopis 1925 ako redaktor .
Pó inflaciju a dopołne wochudnjenje źěłaśerjow, burow a stawow góspodarstwo jo mógło zmógnuś se. 1929 góspodarska kriza jo teke dośěgnuła nimsku, ako wuslědk kriza swětowego gospodarstwa.
Bearbeiten
Z pśenjasenje mócy nimskego prezidenta Paula von Hindenburga na Nacionalsocialisty na 30. januarje 1933 jo se zachopiło śamny wótrězk za nimski a serbski lud. Ako wšuźi w nimskej teke we Łužycy su byli popajźenja, kaž na pśikład Dr. Johann Ziesche, Martin Noack, Gustav Jannack, Ernst Bart, Kurt Krenz, Paul Neck a.t.d. W aprylu 1933 serbski Sokoł a burski zwězk su musałej samej rozpušćiś se. W juliju 1933 casopise „Serbske Nowiny“ a “Serbski Casnik”[trěbne žrědło] stej byłej zakazanej. Rownocasna serbska rěc w šulach jo była zakazana.
W Českej, Pólskej, Belgiskej, Francojskej, Kanadiskej, Ameriki a Jugosłowjańskej su byli protesty pśeśiwo antisłowjańskemu póstupowanjeju. Ako nimski - tak teke serbski lud se naźejał se, až pśez nacionalsocialisty katastrofalna situacija se pólěpšyjo, togodla wjele Serbow su byli cłonki NSDAP.
Na 27. decembrje 1933 nowy pśedsedaŕ jo był wucabnik Paul Nedo a jogo zastupnik jo był faraŕ Johannes Wenke. Njeglědajucy na śěžki wobstojnosći Domowina organizěrowała wót 1934 až do 1936 žywe kulturne žywjenje. Na pśikład serbski spiwański swěźeń we Wórjejcach abo prapremjera dramy „Paliwaka“ w kopicy. Jurij Wjela jo pisał wjele powěsći a jo kritizěrował z tym nacionalsocialistow.
Zakazoju Domowiny 1937 su slědowali dalšne zakaze, tak teke nałožowanja serbskeje rěcy w šulach, zakaza casnikarstwa, nakładnistwa a serbske śišćarnje su musali zacyniś, Serbski dom, biblioteka a archiw su byli konfiscěrowane. Serbske wucabniki a duchowny su byli w nimskich wobcerkach pśestajiś. Chto jo protestěrował pśeśiwo nacionalsocialistam jo zasuźił popajźeństwa, abo teke w tom casu su byli deportacije do koncentraciskich lěgwow. Na pśikład Dr. Maria Grollmuß a Alois Andritzki su wumrěli w koncentraciskich lěgwach.
1940 Himmler jo planěrował wusedlenje Serbow ako „lud mimo wjednika“ do pódwjacora. Druga swětowa wójna jo teke wjelgin špatna za Łužycu była a pśinjasła wjelike zgubjenja, wósebnje za dolnoserbske jsy.
Pówójnski casBearbeiten
Bearbeiten
Na 9. maj 1945 serbski wuběrk jo było załožony w Praze. Cil wuběrka, zaprědka teke wót Domowiny, jo był pśirědowanje Łužyce na Čechosłowaksku, ale to jo było wótpokazaś južo 1946 wót sowjetskego wjednistwa. Domowina jo nowa se załožyła na 10. maj 1945 w Chrósćicach a mała cil serbsku identitu w Dolneje Łužyce se wóžywiś.
Pśez wuswójenje junkarjow a wójnskich złosnikow serbske mały bury a rolnikarje su dostali zemju a wuswójenje wjelikich zawodow jo wjadło k prědnym ludowym zawodam. Wukubłanje serbskich nowowucabnikow, natwarjenje serbskego šulstwa a wukubłanje serbskich gymnaziastow w Čechosłowakskej su stwórili zakład za narodnu angažěrowanu serbsku inteligencu.
Wobzamknjenje “kazni k zachowanjeju pšawow serbskeje ludnosći” na 23.3.1948 jo dało prědny raz w stawiznach małego luda statne garantije k šćitoju a k spěchowanjeju swojeje rěcy a kultury. To jo zakład za załoženje serbskich institucijow w pěśźasetych lětach a za spěchowanje serbskeje kultury na wjele pólow wuměłstwa a w sorabistice.
Za źiwanje serbskich zajmow jo był zawjasć wótźělenje z serbske nastupnosći, na pśikład kultura a nutśikowna politika, w danej NDR- ministarstwje.
Aby šćitaś rownostajenje serbskeje ludnosći, su wudali wšake wustawjenja. Na pśikład stej zawjadłej serbska šulska wucba a dwójorěcne pópisanje wót zjawnych institucijow w nimskej stronje. Weto jo prěgowała oficielne politika napśeśiwo Serbam wót reglementacije a kontrole, rownož wěsta samostatnosć su dostali.
W pśirownanju k drugim mjeńšynam stej mógałej serbska kultura a wědomnosć šyroko se rozšyriś. Weto jo wuwjadło wopadowanje wót serbskego z wšednego dnja wjelgin malsny. Program kubłanja a pódpěranje dwójorěcnosći stej wopadałej.
Zachopjeńki gibanja serbskeje kultury pó 1945 su byli wjelgin śěžko, dokulaž pjerwjej běrokratiske zajźawy sowjetskego boka su pśiwinuli. Akle pśez pśewześe saksojšciny kazni Serbow pśez kraj Bramborska w lěśe 1950 jo se zmóžniło lěpše móžnosći za Serbow.
Pśez zachopjeńk mocneje industrializacije w pěśźasetych lětach Łužyca jo była centrum za energiju. Togodla jamy za brunicu su nastali, serbske jsy su se zgubili to jo póspěšyło pśiměrjenje serbskeje rěcy.
Z nuzkanim kolektiwizaciju rolnikarstwa w lěśe 1960 jo było za wjele serbskich burow tšašne tšojenje. Serbska rěc jo se śišćała pitśku wěcej do doma a žywnosći a tak rozšyrjenje jo było jano śěžko móžno.
Góspodarstwo kraja jo měł katastrofalne slědy, dokulaž tysace staśanow su wuběgnuli wót NDR do BRD.
Na 13.8.1961 gibanje wuběgnjenja jo se stopował pśez twarjenje murje w Barlinju. Wóna jo źěliła Nimsku a ludnosć za něźi 3 lětźasetki.
Cas wót 1989Bearbeiten
Pó zasejzjadnośenju Nimskeje 3. oktobra 1990 su se Serby procowali wó wutwórjenje awtonomnego stata, ale zwězkowe kněžarstwo w Barlinje njejo zwóliło do togo a jo rozdźěliło strony Serbow znowego mjazy Sakskej a Bramborskej. Ale Serby maju pšawa narodnych mjeńšynow - maju swóje šule a kulturne organizacije; napise na wobchodowych toflach městow a zastojnistwow su dwójorěcne.
LiteraturaBearbeiten
- Wikipedija: Serby (nimski)
- Wikipedija: Heinrich I. (nimski)
- Rozpšawa "Märkische Allgemeine" wó stawiznach Lenzena (nimski)
- Wikipedija: Otto I. (nimski)
- Tu- Dresden: Stawizny Serbow (nimski)
- Rozpšawa "Märkische Allgemeine" wó stawiznach Serbow (nimski
- Uni- Potsdam: Serby (nimski)
- Serbski muzej (nimski)
- Chóśebuz a wokolina (nimski)
- Serby (nimski)
ŽrědłaBearbeiten
- ↑ Georg Grüneberg: 1. Teil:Eintritt in die Geschichte mit einer Schlacht. W: Märkische Allgemeine., 31.08.2004. wótwołane: 09.07.2009.
Klaus J. Schiller, Manfred Thirmann: Geschichte der Sorben, VEB Domowina- Verlag Bautzen 1979.


text:
Mapa kodów pocztowych Nowa Cerkiew, gmina Morzeszczyn, powiat tczewskiMiejscowość: Nowa Cerkiew
Gmina: Morzeszczyn
Powiat: tczewski
Województwo: pomorskie
Kod pocztowy: 83-132
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Łódź kody pocztowe, Małomice kod pocztowy, Matejki Jana 120 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 121 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 122 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 123 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 124 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 125 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 126 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 127 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 128 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 129 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 130 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 131 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 132 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 133 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 134 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 135 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 136 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 137 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 138 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 139 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 140 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 141 Warszawa kod pocztowy, Matejki Jana 142 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 1 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 2 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 3 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 5 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 6 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 7 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 8 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 9 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 10 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 11 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 12 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 13 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 14 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 15 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 16 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 17 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 18 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 19 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 20 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 21 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 22 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 23 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 24 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 25 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 26 Warszawa kod pocztowy, Kościeliska 27 Warszawa kod pocztowy
Mapa strony


text:
Barbōrkowe świynto Mōmy wielge świynto wszyjscy sie radujōm godne uniformy i czaka rychtujōm. Ôrkestra już grzmoci ludowe pieśniczki coby wysioć radość przi dźwiyrzach kapliczki. Bo tam rajn na ścianie wisi ôbroz godny naszy Barbōreczki patrōnki cudowny. Kiej Skarbnik na dole wongel mocno ściśnie murcek wystraszōny yno cicho piśnie. A tam go patrōnka nadziejōm prziwito i […]
Jesteś tutaj:Strona główna / Archiwum dlawielge
Barbōrka
3 grudnia 2011 przez Urszula Pilny
W kategorii:Dzień Górnika - Barbórka, Urszula Pilny, Wszystkie wpisy Tagi:barbórka, barbōrkowe, barbōrkowe świynto, radujom, swiynto, urszula poliny, wielge


text:
Šup
Šup (Procyon lotor) je rubježne zwěrjo, kotrež je podobne małkemu mjedwjedźej z dołhim wopušom markěrowany wot barbitych rynkow. Ma delikatnu, elastisku čorno-běłu kožu. Šup je znaty dla swojeje zwučenosće myć swoju picu we wodźe před žranjom.
Wopis[wobdźěłać]
Šup docpěje dołhosć wot 50 hač do 70 cm. Jeho husty wopuš je brunje a čornje kudźerjeny a docpěje dołhosć wot něhdźe 20 hač do 25 cm. Nohi su chětro krótke.
Šup w zemskich abo štomowych jamach zymski měr dźerža.
Rozšěrjenje[wobdźěłać]
Pochadźa z sewjerneje a srjedźneje Ameriki, ale nětko tež w Europje a Japanskej wustupujo.
Dźensa w někotrych krajach šupy so často městam přibližuja a sej samo zwaža přepytować wotpadkowe tuny!
Žórła[wobdźěłać]
- Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 3. zwjazk, ISBN 3-411-12033-9, strona 267 (něm.)


text:
Maćeršćina
Jako maćeršćinu woznamjenja w zažnym dźěćatstwje bjez formalneje wučby wuknjenu rěč, prěnju rěč. Tuta zašćěpi w jeje zwukowej podobje a gramatiskej strukturje tak hłuboko, zo rěčnicy jich maćeršćina do dalokeje měry zawtomatizowanje wobknježa. W cyłku njemóže něhdźe wot puberty žana druha rěč tute městno wjace wobsadźić. Kóždy nic na wosebje rěčnu słabosć chorowacy čłowjek nawuknje w tutym času w jeho wokolinje přewažowacu rěč w samsnej perfektnosći kaž předchadna generacija.
Psycholog Steven Pinker a linguist Noam Chomsky měnitaj, zo młody čłowjek nad přinarodźenymi strukturami disponuje (Uniwersalna gramatika), kotrež rěčne přiswojenje aktiwnje podpěraja (přirunaj Generatiwna gramatika). Tutu nasadu rozšěri Jerome Bruner wo staršiski podpěranski system za rěčne přiswojenje, kotryž k tomu wjedźe, zo interakcija z mjeńšimi dźěćimi jich wuknjenje wosebje pohnuwa. Nowše přepytowanja pokazaja, zo rěčne přiswojenje tež bjez připušćenja přinarodźenymi rěčospecifiskich mozowych strukturow je wujasnjomne (konnektionizm, kulturne teorije); neokorteks pokaza wysoke plasticitu w zažnych lětach a dźěćo je regularnje jara pohnuwace wuknjenske wokoliny přez dlěši čas wustajene. Wažne je při tym, zo druzy ludźo nad přirunajomnymi duchownymi strukturami (wotpohlady, zaměry) disponuja, kotrež dźěćo z nimi přez rěču dźělić móže („Theory of Mind“, kulturna teorija wot Tomasello). Zhromadne činjenje we wjetšich skupinach so zda tež z ewolucionarneho hladanišća nastork k wutworjenju rěče był być (Dunbar).
W Zjednoćenych statow Ameriki, ale tež w druhich dźělach swěta, so hodźi tendenca wobkedźbować, kóždu wosobu, kotraž ma chětro wužitne znajomosće w cuzej rěči, jako „bilingualna“ abo „multilingualna“ woznamjenić. Rěčopolitisce to so móže jako pospyt wobhladać, woprawdźitu wjacerěčnosć wulkich skupin wobydlerstwa, kotrež nimo rěče majority druhu maćeršćinu rěča, w poměrje k jako idealizowanje zapřijomnej a jenož myslenej jednorěčnosći powyšić. W Němskej to mjez druhim na migrantowych skupin powójnoweje doby přitrjechi.
Bilingualnosć w eksaktnym woznamje rěka, zo so druha rěč z runje tajkej wysokej kompetencu kaž maćeršćina rěči.
Po spóznaćach neurowědomostneho instituta w La Jolla pječa hudźba komponista rěčnu melodiju jeho maćeršćiny wotražuje. Maćeršćina da jeje charakteristiski raz po tutym slědźenskim wuslědku tuž tež hudźbje kraja. Jeli so rozeznawa na přikład wysokosć tona jedyn na druhi sćěhowaceju złóžkow we potrjechenej rěči sylnje, da pokaza tež hudźba wurazne skoki tonow.


text:
WSPÓMNIYNIE 1-go Maja, wszystko zielynieje, słóneczko cołkóm gymbóm sie śmieje. Rano my pochód łodfajkowali, potym rodzinnie my świyntowali. Żonka pod paża, cera „na barana”, idymy na szpacyr, na piwo „Do Jana”. Tam, pod kasztanym, laga „Tyskiego”, dlo moji – srogo kufa ciymnego, dziołsze czerwóno oranżada i nadziywano szekulada. Nawet te piwo mi smakowało choć wiymy, […]
WSPÓMNIYNIE
WIELKANOC ABO GODY?
WIELKANOC ABO GODY? Boże Narodzynie, abo Zmartwychwstanie? Kere świynta ważniyjsze- -ciśnie sie pytanie? Grudniowe, trza przyznać, bardzij nos radujóm, jednakowóż wiosynne- -ździebko bardzij geldujóm! Noprzód Wielgi Tydziyń: sztwortek,pióntek,sobota- -Triduum paschalne, Jezusowo srómota! Trzi dni Mynki Pańskij przidzie nóm przeżywać, by w niydziela radosne Alleluja zaśpiywać! Nad ranym – Rezurekcje, a potym – śniodanie, tradycyjnie w […]
Śwjyncelnik wjelkanocny
Śwjyncelnik wielkanocy Śwjyncelnik przywandrowŏł do naszej familiji s Pomomje bo tyż stōnd pochodziôł mōj tata,a tam bezmała tradycyjŏ pjeczynia śwjyncelnika je już ponad 700 lŏt.Przepis tyn je ôd moji kuzynki Zale s Połomje u kjerej w dōma pjyk go Remigiusz Rączka u mje w dōma pjecze sie tak samo yno,że niy dowōmy szynki a za […]
Wilijo
Wilijŏ Jak pjyrszŏ gwjŏzdka na niebje zaśwjyciła to jŏ s familijōm do stoła zasiednyła na bjŏłym serwecie 12 strawōw stŏło i wszyskim razym było nŏm fest wesoło ôpłatkym my sie przełŏmali a potym wźyni łyżki i wszysko kosztowali cało wjeczerzŏ jŏ ta łyżka trzymała tak jak starŏ tradycyjŏ nakazowała jymjoła nōm nad stołym wisiała co […]
Nasza fana
Nasza fana Fano ślónsko moja fano jo ciebje móm w zocy Jak furgosz na lufcie niebo s słónkym mrugo w łoczy Dumny Ślónzok fana niesie na rozmajte marsze Nie gańbuje sie tyż ciebje kjej żeś s nim je w rajzie Fano ślónsko złoto-modro łodznako ślónskości Ślónzok mo cie w zocy już łod malyńkości Urszula Oślislok
Noc śwjyntojańsko – św.Jóna
Noc śwjyntojańsko – św. Jóna Śwjynto łognia Śwjynto wody Tradycyjne to łobchody Łurodzaju i płodności Szukanio wjelkij miłości Kjej najkrótszo w roku noc Kjero mo tak wjelko moc Na śwjyntego Jóna Tego dnio patróna Kajś tam w czornym lesie Staro prowda niesie Kwitnie kwjotek paprocie Co blyszczy we złocie Ciynżko go je znolyjź Lepszy w […]
Ślydź na łostatki
Ślydź na łostatki Dzisio jymy se śledziki I słuchomy se muzyki Tańcujymy,balujymy Wszyski śledzie kosztujymy Bo to śledzia przeca mómy Karnawał dzisio żegnómy Trza sie bawić do oporu Kożdy pełny je humoru Zjydz rolmopsa Potym tańcuj,dali hopsa Matyjasa i ulika Bo trza dzisio jeszcze fikać Bo jak piźnie już dwanoście Kóniec balu ! Do dóm […]
Na śledzia
Na śledzia Kupiła se śledzie Cila Tera łości s nich wybjyrŏ Bo rolmopsy bydzie robić Łości byōóm i zajś szkodzić Pjyknie to pozawijała Do pojszczodka łogōrka dała Trocha cebule i marekwja I przebōdła patyczkym ekstra Inksze śledzie tyż zrobiła Zaro sie bydzie bawiła Bo łostatki przeca mōmy Jeszcze dzisio sie łobżyrōmy Do pōłnocy przy muzyce […]
Moji kreple
Moji kreple Już żech ciasto zamjynsiła bo kreple byda robiła Dobry filóng już szykuja Co nim kreple nafiluja Już we garcu fet bulgoto kreple smażóm sie na złoto Wydarzyły mi sie fest ze łuciechóm byda jejś Jaki wjelki ! pulchłe taki jedne s syrym,drugi s makym Z marmóladóm jeszcze móm zarozki wóm wszyskim dóm Bjercie,jydzcie […]
Stary pjernik
Stary pjernik Górniku górniku ty stary pjerniku na dole fedrujesz na wjyrchu błoznujesz A w dóma babeczka łobjod przyszykuje pjyknie cie przywito za piwo ci wsuje Bo żeś z kamratami do szynku pocióngnół i zajś po stóweczce z geltaku wycióngnół Utropisz sie na to ciynżko nafedrujesz ale na to piwo nigdy nie żałujesz Łucichy tyż […]


text:
Dlo mamy Mamo ,mateczko moja Tak mi ciynżko bez Ciebie Kaj ty mi uciykłaś? Kaj ty je kaj? w niebie? Zostawiołaś siyrotka Na tym ziymskim padole Serce zowdy krwawi Tyś głymboko w dole Płaczki wylywom Moja Ty mateczko Czy ty mie tyż słyszysz Woło Twoje dziecko Przaja Ci tak fest Że serce mi pynko Miyj […]
Dlo mamy
LIRYKA PO ŚLONSKU
LIRYKA PO ŚLONSKU Piykny wiersz o przoniu We sztrofy wrażony O życiu , naturze,historyji Dyć wiymy! O płaczkach o śmiychu Tynsknocie , zadumie O gwiozdkach, miesionczku O niebie i słonku LIRYKA PO ŚLONSKU! We rymach , wiersz bioły Markotny , ucieszny Anielske krzidełka Djosek fest grzyszny Kej przidzie Wom wyna Toż piszcie ludkowie Lyk niyroz […]


text:
Wiycie, te ftore mie gynał znajóm, miarkujóm co jô nigdy niy miôł rôd autoków. Jô niy miôł, niy móm, i niy byda miôł swojigo autoka. Ale za to rôd suchóm roztomajtych gyszichtów i cufali, kiere przitrefiajóm sie szoferokóm. Tak ci tyż bóło jakiesik dwa tydnie tymu nazôd kiej spichli my sie ze jednym mojim kamratym, […]
Fotoradar…
Jak strzimać swoja kriza…
Wiycie, prziszołech na te idy we zilwestrowô noc. Jeżech już deczko zwiykowany, a i ku tymu ździebko niymocny, tóżech latoś ze mojóm Elzóm niy pokwanckôł sie nikaj na Zilwestra, ino łostalichmy społym dóma, kaj – jak to niyftore zgniyluchy tuplikujóm – tyż poradzi być szykownie. Zaziyrôłech deczko na telewizyjô i cheba napocznółech kukać na Abrahama, […]
Jóntrzyni, prowokacyjo…
Jóntrzynie, prowokacyjô… Jakech już niyrółz gôdôł (pisôł) móm stopieróńsko rôd humoryski Pawła Wakuły, kiery mocka pisze we takim gryfnistym cajtóngu, ftory sie mianuje „Angora”. I jô tyż drugda poradza te Jejigo kónski przetłómaczyć na naszô gôdka, a zatym wciepować je na roztomajte ślónske zajty. Tak tyż jes i tóm razóm! Posuchejcie! Zaobycz Jarosław Kaczyński chróniół […]
Pora prowdów ło życiu
Móm festelnie rôd roztomajte wschódnie łozprôwki, łozwôżania ło życiu i ło tym wszyjskim, co jes naobkoło cowieka, bez côłke jejigo życie. Dziepiyro co, róncz wlôz mi w grace fajnisty kónsek gynał ło życiu, ło prôwdach, ftore niym reskiyrujóm i ło tym, jak niy być na isto chamkrojcym … ganc ajnfach … jak żyć … Miarkuj […]
Po jakiymu we niyposztrachowane…
Niyftore ci łobyczaje, prziniywiarki i roztomajte ausdruki zakorzyniyli sie we naszyj świadómości tak gymboko, iże zdo sie, coby byli ci snami na isto łod zawdy. A jes ci jich na isto mocka, i niy zawdy cowiek poradzi spomiarkować skónsi sie łóne wziyni? Zwyk łodklupowaniô we drywno, coby łodżynóńć złe siyły, zaobycz kupluje sie ze krziżym, […]
Ło śmiyrtce i… niy ino…
Wiycie, to jes tak. Cowiek łod trowniola, łod malyńkości prawi ciyngiym, co niy wiyrzy we ta śmiyrtka, niy wiyrzy w to, iże i jimu sie to moge przitrefić. Jô, tak po prôwdzie tyż niy za tela miarkowôł ło tym, niy ślynczołech ło czasie, kiej i pó mie łóna przijńdzie, kiej i jô moga już być […]
BAZYLOK
BAZYLOK „Bazylok“ był kuzynym od „Bazyliszka“ warszawskigo Co kedyś jak sie na ludzi podziwoł To sie w kamiyń zamiyniali I tak skamiynieli już zostali „Bazylok“ mioł sztyry szłapy z dłogimi palcami I ogromnie ostrymi pzurami Łeb szpicato , pysk ze zymbami wielkimi Był plaskaty i smyczył ogon po ziymi Skora mioł oszkliwie maźglato jak […]
Jeżech sam jesce….
Wy mie miyszkô moje druge, mróczne JÔ. Tyn łoszkliwiec, kiery chróni sie łod klary, maźglaty baraba stowo sie ze dnia na dziyń corôzki festniyjszy. Tyn lómp jes wy mie jak jakisik chebź, świnskô trółwa, nikiej kleterflanca, kierô ze tymi swojimi dugimi mackóma, tentaklóma sióngô do pojstrzodka mojigo filipa. Mianowołech ci go „G”. Jô móm rôd […]
Turisty, wandrusy i globtrółtery
Na co użôlajóm sie nôjbarzij polske turisty? Anó, cheba na wszyjsko, co ino jes myjglich. Dóm Wóm ino pôrã przikłôdów. To bóło jakiesik piytnôście lôt tymu nazôd, kiej my ze mojóm Elzóm wykludziyli sie na wywczasy do Tunezji, a ta szumno i fajnistô miyjscowość, kaj my byli, mianowała sie Al-Monastir kole srogigo portu Sousse. Kiejsik […]
Nic takigo sie niy stało…
Kiejsik przijechôł ci nazôd do Polski ze wywczasów dziydzic, srogi pón hrabia, taki Grof von Rotz. Jakiesik trzi miesiónce go niy bóło. Wteda jesce tyż niy bóło takij poczty nikiej dzisiôj i telegrafu. Posłôł ino nojprzodzij do swojigo majóntku, do jejigo dziydziny chopa, coby po niygo na banhof na isto przijechôł jejigo diner, służóncy, Hanys […]


text:
Armelle
Armelle – polsko-węgierski film obyczajowy z 1990, w reżyserii Jacka Lenczowskiego. Na podstawie opowiadania Ireneusza Iredyńskiego.
Obsada
- Katarzyna Walter jako Armelle
- Géza Röhring jako Piotr, student socjologii
- Zsuzsa Nyertes jako Lucyna
- Aphrodite Dimanopolou jako Barbara
- Bartus Gyula jako Jurek
- Ági Margittai jako ciotka Jurka
- Adam Rajhona jako mężczyzna
- Wojciech Adamczyk
- Roman Bartosiewicz
- Jerzy Fijałkowski
- Marek Frąckowiak jako zawiadowca stacji
- Krzysztof Fus jako badylarz
- Mirosław Kowalczyk jako pijak
- Dorota Maciejewska
- Leopold Matuszczak jako milicjant
- Zbigniew Modej
- Grzegorz Pawłowski jako pijak
- Támas Sipos
- Krzysztof Zakrzewski
- Ágnes Zsiros
- Wojciech Malajkat jako Piotr, student socjologii (polski dubbing)
- Monika Gabryelewicz jako Lucyna (polski dubbing)
- Joanna Wizmur jako Barbara (polski dubbing)
- Andrzej Butruk jako Jurek (polski dubbing)
- Teresa Lipowska jako ciotka Jurka (polski dubbing)
- Tomasz Zaliwski jako mężczyzna (polski dubbing)
Linki zewnętrzne
- Armelle w bazie filmweb.pl
- Armelle w bazie filmpolski.pl


text: arotkiewskifilm, brotkiewskifilm, crotkiewskifilm, drotkiewskifilm, erotkiewskifilm, frotkiewskifilm, grotkiewskifilm, hrotkiewskifilm, irotkiewskifilm, jrotkiewskifilm, krotkiewskifilm, lrotkiewskifilm, mrotkiewskifilm, nrotkiewskifilm, orotkiewskifilm, protkiewskifilm, qrotkiewskifilm, rrotkiewskifilm, srotkiewskifilm, trotkiewskifilm, urotkiewskifilm, vrotkiewskifilm, wrotkiewskifilm, xrotkiewskifilm, yrotkiewskifilm, zrotkiewskifilm, kaotkiewskifilm, kbotkiewskifilm, kcotkiewskifilm, kdotkiewskifilm, keotkiewskifilm, kfotkiewskifilm, kgotkiewskifilm, khotkiewskifilm, kiotkiewskifilm, kjotkiewskifilm, kkotkiewskifilm, klotkiewskifilm, kmotkiewskifilm, knotkiewskifilm, kootkiewskifilm, more misspell krotkiewskifilm domains


text:
Ania i bania Szkryfna dzisioj ô ty bani Co rosła w zegrōdce Ani Ania fest ô bania dbała Dziynnie jōm tam podlywała Rosła bania ôgromniasto Grzondka była trocha ciasno Farby piykny tyż nabrała Fest sie Ania radowała Trza wykopać już ta bania Niy do rady sama Ania Wziyna ze sobom Jorgusia Klarka ,Wiki no ji […]
Ania i bania
Nelki
Nelki Piykne czyrwōne Kwiotki dlo frelki W puket słożone Z listkym– dlo Nelki W ôczkach Kornelki krynci sie płaczka Trza dować pozōr miyłość niy graczka. autor Barbara Politaj Z serii „zolytne kwiotki”


text:
Berliński mur
Berliński mur to bůł ńy ino mur, nale cołki systym umocńyńůw kery wyznaczoł grańica mjyndzy Zachodńim Berlinym a Wschodńim Berlinym a inkszymi mjastůma i gminůma NRD. Bůł uůn ůng. 156 km dugi. Uod socjalistycznyj propagandy bůł mjanowany tyż antifaschistischer Schutzwall (antyfaszystowski mur). Mur powstoł 13 śyrpńa 1961, a zbulůno uůnygo 9 listopada 1989. Bůł jydnym ze nojbarzi znůmych symbolůw źimnyj wojny a potajlowańo Mjymcůw. Podug roztomajtych zdrzůdłůw, przi průbach jygo przelyźyńo zginůło uod 86 do 238 ludźůw.
Necowe uodwołańa[Sprowjej]


text:
Zajś padze Dzisio szaro i ponuro Nazbjyrało sie zajś chmurōw Wjater jich po niebje gōni A po szybach deszcz zajś zwōni Wczora jeszcze słōńce było Dzisio sie łuzajś straciło Skukały go chmury czŏrne I słōńce mŏ dzisio wolne Tam wysoko sie ôdpocznie Jutro zajś bydzie widoczne Pośwjyci nōm i przygrzeje A wjater chmury rozwjeje Urszula […]
Zajś padze
Niydzieliczka Boży dziyń
Niydzieliczka – Boży dziyń Dzisio mōmy niydzieliczka Pjykny Boży dziyń Ôdpocznymy se troszyczka Za cołki tydziyń Pōjdymy se do kościoła Bo zwōn już nŏs wszyskich wołŏ Bije z wjeże bim bam bōm Pōjdzcie na mszŏ – godōm wōm Kożdy mŏcie ô co prosić Do Pōnbōczka rynce wznosić I ô zdrowi i ô zgoda Ô […]
Latowo wyliczanka
Latowo wyliczanka Wyliczanka wyliczómy pjykne słówka łukłodómy a kjej lato se dychniecie u wos bydzie wypoczniecie kofry już stojóm ,lónty rychtujóm u wos w walizki wszysko spakujóm tera do rajzy trza sie szykować u wos na podróż trza przygotować potym wywczasy a u wos wczasy inksi zajś w dóma bo ni ma kasy nie byda […]
Dzisio niydziela
Dzisio niydziela Dzisio mómy niydzieliczka Taki pjykny dziyń Idzie se polyniuchować Z famjlijóm przesiadować Rano idzie długo spać Potym do kościoła gnać Wartko łobjod se nawarzyć Potym przy bónkawje gwarzyć A jak jaki byzuch przydzie I spaskudzić też co bydzie Bo jak bywo na niedziela Pjecze zista kożdo frela Pichci tyż tam cojś mamulka Do […]
Pjykno wjosna
Pjykno wjosna Wjosna słóńce kwjotki Już rosnóm siyrotki Boczónie furgajóm Jaskółki śpjywajóm Dziyndzioł klupje w pjyń A pod strómym ciyń Tam sie siednij i podychej Ze ptoszkami se pośpjywej Kajś rechocze żabka mało Bo do stawu by sie chciało A ty siedzisz,nasłuchujesz Pjyknej wjośnie sie radujesz Urszula Oślislok
Życie przemija jak pory roku
Życie przemija jak pory roku Kiedy nastaje jesień Świat barwy swoje zmienia Wokół wygląda inaczej Po lecie zostają wspomnienia Wspomnienia jak pięknie było Coś przeminęło, już się skończyło Dumam tak sobie nad swym żywotem Który przemija jak pory roku Życie ucieka na każdym kroku Wiosna – dzieciństwo i dorastanie Lato – to młodość nasza,rodzina,dzieci, z […]
A jo pleja
A jo pleja Pleja i pleja,a trowa rośnie Je to zajś w lato,było przy wjośnie Popadze deszcza i hyca trocha To zaro rośnie djosecko trowa Zarosło kwjotki djosi trowisko A jo to rwja i pleja wszysko Palce mje bolóm s tego szkubanio A jeszcze tela móm do targanio Musza sie siednyć,łodpocznyć trocha Bo na tym […]
Cudno ta noc
Cudno ta noc Z wjeczora pjyknego Ze dziónka gorkigo Jo se dychnyć musza Nim do pryka rusza Choć mory lotajóm Kopruchy bajsajóm Mje to nie szteruje Kajś gwjozdka ślatuje Na niebje mjesiónczek Na szczybno mi mrugo Idź se do prykolka Nie siedź sam za długo Czy mi sie to śniło ? Czy rychtyk tak było […]
Fajnie w lato
Fajnie w lato Jak to fajnie w lato bywo Jak na dworze sie przebywo Ludzie tyż sie łopalajóm Jedni w wodzie sie czochrajóm W pjosku bawjóm sie dzieci Kożde babka se tam klyci Potym zajś to razbulajóm Chałpki s pjosku se stawjajóm Jak na synków zajś przystało Łóni se tam w bala grajóm A tatulek […]
Dużo roboty
Dużo roboty Ni ma czasu siedzieć w dóma Roboty móm do pjedróna Czego sie tu chycić tera Jak tu tego je za wjela Wszyndy trza by cosik zrobić Ni ma nad czym sie sam głowić I na dworze i w chałupje Wszysko to je w jednej kupje Jak porobja to se siedna Byda łuciecha mjeć […]


text:
Google jo wjelike internetowe pśedewześe, kótarež jo wósebnje znate pśez swóju pytawu (pytańsku mašinu). Pśedewześe financěrujo se głownje pśez wabjenje. Wažnu rolu grajo pśi tom rědowanje wótkazow na boki, w kótarychž se wót wužywarja pytane słowa namakaju. Głowne sedło Google jo w Mountain Viewje w Kaliforniskej. Załožyło jo se pśedewześe 7. septembra 1998 wót Larryja Paga a Sergeyja Brina. Hyšći samski źeń stej pśinjasłej prědnu testowu wersiju programa na mark a samske lěto jo šła pytawa oficialnje do seśi.
Z Wikipedije


text:
Michiganski jazor
Michiganski jazor (engelski Lake Michigan) jo tśeśi nejwětšy jazor Pódpołnocneje Ameriki a pěty nejwětšy cełego swěta. Wón jo jaden z pěś „wjelikich jazorow“ (Great Lakes) a namaka se w pódpołnocu Zjadnośonych statow. Jazor lažy 176 metrow nad mórskej głaźinu a jo z pśestrěnju 58.016 km² wětšy ako Chorwatska.
Pódzajtšny pśibrjog jazora słuša k zwězkowemu statoju Michigan; pódpołdnjowy kóńc k Indianje a pódwjacorny pśibrjog k statoma Illinois a Wisconsin. Michiganski jazor jo z Huronskim jazorom pśez Mackinacsku wuscynu bźez wusokostnego rozdźěla zwězany, tak až jadna se pópšawem jano wó jaden jazor.
Kołowokoło jazora su 12 milionow luźi žywe. Pśi Michiganskem jazorje laže města Chicago, Milwaukee, Gary a Green Bay.
Wótkaz[wobźěłaś]
Koordinaty: 43°42′0″N 87°5′0″W /  43.7, Wurazowa zmólka: Njewócakany opeator *


text:
Nie masz konta? Zarejestruj się!
Budujesz? remontujesz?
Szukasz pracy? Ogłoś się tutaj!
Obserwuj @naszmajster
Szukasz pracy? Ogłoś się tutaj!
Obserwuj @naszmajster
Firma DAREX USŁUGI od 2004 roku świadczy usługi transportowe dla firm oraz klientów...
Dzięki pasji, wykształceniu i doświadczeniu w branży potrafimy, kreować wyjątkowo...
Działalność naszej firmy skupia się na instalacjach grzewczych i wentylacyjnych. Oferujemy...
* Najlepiej oceniani przez użytkowników portalu
Najpopularniejsze lokalizacje
Wykonawcy: Wrocław
Nazwa Adres Miasto Województwo
Aspro Powstańców Śląskich 148/11 Wrocław dolnośląskie
Assa Mielczarskiego 60a Wrocław dolnośląskie
Assa Design Świdnicka 19, p. 222 Wrocław dolnośląskie
Asterpol Owczarska 60 Wrocław dolnośląskie
Astra Św. Antoniego 19 Wrocław dolnośląskie
Astyt Celtycka 15/5 Wrocław dolnośląskie
Atelier Markiewicz-Pelc Dembowskiego 67/1 Wrocław dolnośląskie
Atest-Budownictwo Junacka 4 Wrocław dolnośląskie
Atlas Ward Armii Krajowej 45 Wrocław dolnośląskie
Atrak Tęczowa 57 Wrocław dolnośląskie
ATV System Zemska 7/36 Wrocław dolnośląskie
Audio Art Chrzanowskiego 17a Wrocław dolnośląskie
Audio Art. Tyrmanda 44/15 Wrocław dolnośląskie
Audio-Wideo Piękna 14/4 Wrocław dolnośląskie
AudioTech Pl. Staszica 30/1 Wrocław dolnośląskie
Auksel Ryszard Kościuszki 130 Wrocław dolnośląskie
Auspol Ułańska 31a Wrocław dolnośląskie
AutoFil Tarnogajska 18 Wrocław dolnośląskie
Automatic Czarnieckiego 50/3 Wrocław dolnośląskie
Autorska Pracownia Projektowa Trentowskiego 9 Wrocław dolnośląskie
Autorskie Studio Architektury Racławicka 51/3 Wrocław dolnośląskie
AVprojekt Legnicka 46/19 Wrocław dolnośląskie
Aw-Klima Wiwulskiego 12 Wrocław dolnośląskie
Awbud Budziszyńska 33 Wrocław dolnośląskie
Awbud Rędzińska 11 Wrocław dolnośląskie
Awpol Sokolnicza 17, paw. 21 Wrocław dolnośląskie
AZESP - Systemy Przeciwwłamaniowe Głogowska 25/5 Wrocław dolnośląskie
B & B Tomaszowska 20/4 Wrocław dolnośląskie
B&B Kołobrzeska 16 Wrocław dolnośląskie
Bahn Technik Gen. Kniaziewicza 19 Wrocław dolnośląskie
Baps Różyckiego 1c Wrocław dolnośląskie
Baumann-Dekam Włodkowica 5 Wrocław dolnośląskie
Baumar Wysockiego 34 Wrocław dolnośląskie
Baumar Wysockiego 33b Wrocław dolnośląskie
Baumat-PBU Żernicka 296 Wrocław dolnośląskie
Bax Bł. Edyty Stein 8/6 Wrocław dolnośląskie
BB Studio Sadownicza 10 Wrocław dolnośląskie
BBKS-Projekt Ojca Beyzyma 10/1 Wrocław dolnośląskie
BDJ Wrocław Zielna 27d Wrocław dolnośląskie


text:
Rěčny delta
Rěčny delta je wosebita družina napławjeneho kehela, pola kotrejež leži kehel k wulkim dźělam abo tež dospołnje pod wodowej hładźinu jězora abo morja. W stejatych wodach so spěšnosć ćečaceje wody spomałši, tak zo so wulki dźěl materiala rěki wotsadźi – hruby material w bliskosći brjoha a drobniši material dale zwonka. Mórske błóto abo pěsčišća nastanu a rěka wusuny swój přeběh přeco dale do morja doniž dyrbi swoje wotsadźenja sama wobćec. Ze stupacej wodu je móžno, zo so rěčne delty dospołnje přepławja a nimo přepołoženja rěki spody wody dale zdźerža. Tute podwódne delty móža něhdyši staw wody wujasnić.
Grjekski stawiznar Herodot twori formikoniski wuraz delta za rěčny delta Nila, dokelž wuliw rěki na formu wulkeho grjekskeho pismika delta (A) dopomina.


text:
Wiosna idzie Na gałonzkach kocianki podnoszom głowki do słonka na łonkach i w lasach słyszeć nieśmiałe śpiywani skowronka Ziymia wyciongo ramiona do ciepłych marcowych promiyni czeko żeby ji popszoć nim trowa sie zazielyni A kiedy szczebit ptoszkow do życio poranek zbudzioł boczoń do gniozda na stromie swoja żoneczka przikludzioł Wiosna idzie ,budzi sie życi Regina […]
Wiosna idzie
Nagrody i publikacje
Śląski Kalendarz Katolicki „Z tej Ziemi ” a w nim parę wierszy Po Naszemu . Oto jeden z nich Jak to ptoszek budowoł gniozdo Pojstrzodku liści na wysokim stromie, jakiś ptok do sia gniozdko szykowoł, bez przerwy świyrgoloł i lamyntowoł, że niewygodno chałupa wybudowoł. Że za wysoko na jego skrzidła, że trocha ciasno do wielki […]
GNIOZDO
GNIOZDO Kto z nos rodzinnego gniozda niy pamiynto, do kerego sie zjyżdżo w kożde wielge świynto? Na Wielkanoc, Gody, czy gyburstag ómy, cołkóm familijóm do niego zjyżdżómy. I u ómy Trudy, jak gyburstag miała, cołko familijo razym sie zbjyrała. Żodyn by niy wierzół, że sie nos pomieści, we ańcli z kuchynkóm, bez mała czterdzieści! Przi […]


text:
A mie sie sam terôzki spómniało (dopytowali sie ło to moje niyftore suchôcze) jak ci to tyż kiejsik, dôwno tymu nazôd, bóło symnóm po zilwestrowym masknbalu. Boczycie to jesce, ja? Nó, tóż posuchejcie jesce rółz!
Jezderkusie! Pieróna kandego! Co to sie richtik dzieje?
Pomaluśku, pomaluśku … nôjprzodzij jedyn ślyp, ale niy tak wartko, bo cosik blynduje jak sto diosków. Jerónie, ale sie te klapy ciynżkie zrobiyli… drugi ślyp … niy idzie, prziklapło mi go lebo co? Jes, łotwarły sie te dioseckie gały …
Drrr, drrrr, drrrrrrr….
Ło sto pierónów, co za larmo, stało sie co, chałpa sie pôli, gipsdeka śleciała, ruskie pancry sie wkarycyli? Bin Ladyn króm Amerikónów i dó nôs prziszoł, coby jakosik bómba prasknóć abo fliger chabnóńć?
Drrrrr, drrrrr, drrrrrr…
Ida, ida…. przeca to niy dźwiyrze, ino tyn diosecki mobilniok glingo i tyrkoce, choby sie już miôł łozlecieć abo prasknóńć na deliny…
Drrrrr, drrrrrr, drrrrr….
Ale mie palica rómbie, tómpie mi we łebie, choby sto kóni rajtowało… a śpiywôł Wiesiek Gołas: „tupot biôłych mew…”. Co tam tupot, to ci przeca choby śtyry pancry jechali ze łozlajerowanymi ketami … a to, co zasik praskło? Chałpa sie na isto buli?… Eee tam, gorczek mi na deliny śleciôł i tela, ale co łón sam wele tego mojigo szeslónga robiół?
Drrrr, drrrrr, drrrr…
Kajżysz tyż sie tyn mój mobilniok podziôł? Pierónie, w tyj chałpie na isto nic niy idzie z rańca nojńść.
Drrr, drrrr… móm cie giździe, terôzki bydzie kwilka cichszij …
Halooo… tu jô Ojgyn. Stało sie co? Fojerwera przijechała, niy dej Pónbóczku, chałpa sie gore, pranie z góry pichli, werk do luftu praskli … niy werk, to Prezidynt przekajplowôł już do kupy ze AKS-ym.
– Chopie, Ojgyn co sie ze cia dzieje? Umareś, świtnółś w kalyndôrz, zawarli cie abo co jesce gorszyjszego?
– A dyć niy ryc giździe diosecki, niy poradzisz to cicho gôdać? Musisz to tak ci wrzesceć? A tak po prawdzie… to fto gôdô?
– No, jô Bruno,
– Możno i Bruno, ale rzyknij mi, co mómy za dziyń i wiela jes, bo cosik mi sie zdo, iże mi weker stanół … a tyn buksiok, coch go łod Elzy na gyburstak dostôł, toch już dôwno skalół, bo bół gówno wert…. ….. …..
– Niy, niy, ło tym gównie to niy do ciebie gôdóm. Nó, tóż co mómy za dziyń, gôdej wartko!
– Tak jakech myślôł, tyś jesce niy blank mónter po tym Zilwestrze, tyś…
– Dobra, dobra, po jakim Zilwestrze? Aha, już miarkuja Bruno, byli my przecamć do kupy ze naszymi babami u Ernsta na Zilwestra. Nó, ale przeca tak źle to to tam niy bóło.
– Niy, niy, tak źle niy bóło (coby niy mógło być gorszij). Ino, jakeś wylazôwôł, Ojgyn, to mi sie cosik zdôwało, iżeś już miôł pôłno rzić…
– Jako pôłno rzić ? Co ty ajntlich gôdôsz, Bruno?
– Jakeś bół mónter, to po jakiymu łotwiyrôłeś dźwiyrze palicóm… a ło wyłażyniu tyż niy mógło być gôdki, boś prasknół ze słodów na pychol i ruk cuk bółeś ze blank łostatniygo sztoku przi dźwiyrzach na plac.
– Nó, możno môsz i recht. Nale … niyskorzij toch już przecamć szôł blank sztram do chałpy, pra?
– Blank sztram to możno niy, boś zarôzki na dródze kiołzdnół i furgnółeś Ojgyn jak dugi pod autok.
– Jezderkusie, pod autok. I jô jesce dychóm? A możno to skuli tego mie tak gowa boli i mi sie w palicy ćmi?
– Niy, niy, môsz mazel, boś ciornół pod zahaltowany autok, ino mu żeś wpuczół, fest wgniót lewe dźwiyrze ze zadku. Ze tego moge być jesce jakosik łostuda, bo cie tyn istny ujzdrzôł jakeś wylazowôł spodle tego autoka.
– E tam, a bo to jô piyrszy rółz cosik kómu na zgorszynie zbajstlowôł? Ino, co bóło dalszij? Tela ino bocza, iżech trefiół Bercika łod Majzlinyj, łón ci miôł gryfnô ale napoczniyntô halbecka we mantlu, to tyż żech mu jóm spómóg wyduldać, coby sie sóm z tym niy trôpiół.
– Toch słyszôł… a słyszôłech tyż, iżeś Ojgyn bez côłkô Wolka, Rynek, Katowicko i côłko Trzecigo Môja dyrdołeś pojstrzodku drógi …
– Co ty fandzolisz? Jak bez postrzodek drógi, policajt mie żôdyn niy łapnół, autok niy tyrpnół …
– Bez pojstrzodek drógi, boś paryzol wrajziół do glajzy i gôdôłeś, iże podwiyl sóm te glajzy, to do chałpy na isto jesce trefisz. Autok żôdyn cie niy tyrpnół, bo szofery tyż byli po Zilwestrze naprani, a kôżdy juzaś łożyrok, to mô bezmać aże dwióch Aniołów Stróżów. A ze tymi dwióma policajtami i jednym szucmanym toście śpiywali na côłki karpyntel: „ … przibieżeli do Betlyjym pastyrze i zagrali Dzieciónteczku na lyrze…”
– Nó, i to by bóło na tela, bo jakech sie dokulôł do „Barbórki” to niyskorzij już rółz-dwa z górki i bez kiyrchow, kole łochrónki, bez planty i w dóma. To już blank ajnfach.
– Nó, niy idzie pedzieć, co to jes ganc ajnfach … ale niy dlô cia, ty to wszyjsko poradzisz nametlać Ojgyn. Już na smyntorzu spichnółeś sie ze kopidołym łod barbórkowego Farorza, kiery łod Wilije niy poradziół przijńść do sia, bo durch słepôł, świyciół świycki i gôdôł, iże go we chałpie sztyjc starô stracho i ciyngiym mu biôło gadzina posywo, bo myszińce to i we szolce ze tyjym poradzi znojńść.
– Kopidoł, kopidołym, nôjwyżyj jakosik cyjntla i to wszyjsko. Przeca jô sie tyż musiôł do dóm uwijać, pra?
– Na isto toś musiôł, bo twoja Elza już łod połednia styrcała ze nudelkulóm przi dźwiyrzach.
– Jak to łod połednia, co ty klycisz? Przeca jô nigdy tak dugo niy deptóm do dóm. Przidarziło sie co, ło cym tyż jô jesce niy wiym?
– A przidarziło. Jakeście już ze kopidołym wysłepali niy cyjntla a halbka, to ci sie ci go żôl zrobiyło, seblyk żeś mantel i dôłeś kopidołowi, coby niy przeziómbnół. Łón ci sie aże poślimtoł ze tyj uciechy i… zarôzki – jak to gizd Poznaniôk – poleciôł po szwagra, ze kierym żeście jesce jedna halbka łobalyli, a tyś jak gupi za nia zabulół.
– Ja, ja, spóminóm sie to. I zarôzki niyskorzij w te drabki, wartko pofyrtôłech do dóm, bo przeca ziómb bół, piździawica jak sto dziobłów.
– Wartkoś to możo żeś tyrôł, ino iże przi piyrszyj siyni stôł Antek Pikulik, kiery psa łod sómsiada szôł przeluftować iś go napytôł do Pyjtra na Krojcka na piwo, bo cie bezmać suszóło, choby ci fto we gymbie koksiok łozfaklowôł.
– Nó ale, to już cheba bół szlus. Przeca tela to ani kormik niy szczimie, pra? Przeca łod Pyjtra (niy ze Krojcki ino ze ulice Pawła), to ino trzi chałpy i jużech dóma.
– Możno i ja, ale jô ło tym już nic niy wiym, boch drugigo szoł łod połednia do roboty a twoja Elza mi gôdała, iże niy poradzi sie jesce na cia doczkać.
– Pierónie, ustóń. Chocia … mogesz mieć recht. Cosik jesce musiało być, bo móm ci łoba ślypia (terôzki widza) podzelowane, i kalnioki na szłapach. Co mi sie tam jesce przidarziło, niy wiym.
– Jô tyż niy wiym Ojgyn, bo kamraty łozprawiajóm trzi gyszichty ło tym.
– Jerónie, ustóń mie nerwować ino godej, co wiysz, tak jak we suchatelnicy u józefkowego Farorza.
– Nó, tóż jedni gôdajóm, iżeś przikulwitôł sie do dóm ze twojim sómsiadym Ecikiym i przi samych dźwiyrzach do siyni sóm żeś sia, abo Ecik tobie, bajnsztela podstawiół i bechnółeś pycholym ło tyn wasz zielezny gylynder w siyni… ale te śtyry słody, toś cheba w lufcie przefurgnół. Inksze zasik gôdajóm, coś trefiół na tego łoszkliwca briftryjgra, kieregoś zawdy ałfryjgowôł i żeście sie festelnie ringowali. A iże łón bół mónter (bo przeca za swe niy słepie, ino jak mu fto postawi laga), tóż ci tyż ździebko nadrzistôł. Juzaś ta wrazitko sómsiôdka ze szczwôrtego sztoku gôdała, iżeś ino tela, coś wlôz do chałupy, cosik praskło, tyś ino jónknół i … niyskorzij już bóło blank cicho u wôs. I jô wiyrza tyj sómsiôdce, boch widziôł twoja Elza festelnie napôlónô i znerwowanô.
– Pieróna kandego, muszymy już robić szlus, bo zabulisz za ta kómórka choby za łobiyli.
– Niy trop sie Ojgyn ło ta kómórka, bo łóna je twoja. Przecaś jóm wczorej łostawiół u mie, jakieś prziszôł na szkata. Tela, iżeś już niy poradziół grać, boś bół na takim dioseckim fleku, wczerajszy. Skuli tego my ino łobalyli ta kanka warzónki na miodzie, kierô mi jesce łostała łod Wilije.
– Bruno, smiyłuj sie i rzyknij mi entlich, kierego dzisiôj je i… wiela jes?
– To ty niy chytôsz? Przeca jutro jes Trzech Króli a terôzki klara świyci na fol, bo pizło dziepiyro dwanôście we połednie.
Tegoch sie niy spodziôł. Wejzdrzijcie sie ino, jak to cowiek po Zilwestrze poradzi côłki tydziyń stracić i jesce ku tymu na dekiel mu piere, choby to niy bół „… tupot biôłych mew…” a śtyry kónie łod Ceglarskigo we palicy rajtowali.
Łod Zilwestra do Trzech Króli
A mie sie sam terôzki spómniało (dopytowali sie ło to moje niyftore suchôcze) jak ci to tyż kiejsik, dôwno tymu nazôd, bóło symnóm po zilwestrowym masknbalu. Boczycie to jesce, ja? Nó, tóż posuchejcie jesce rółz!


text:
Tajymnice Jankowickigo Kościoła
Na Ślonsku je wiela piyknych i drewnianych kościołow. Jednym s nich je kościoł pod Wyzwaniym Bożego Ciała we Jankowicach Rybnickich .Kościół szczególny a jego historyjo siongo XV wieku i zaczyno sie ło Kapelonku Walyntym kieryn skroł Przenajświyntszy Sakramynt we dziupli dymbowego stromu. Było to wtedy kiedy Husyci napadli na Ślonsk .We pobliskim Rybniku Walynty jedzie na koniu do chorej położniczki do nieistniejoncej już osady Bijasowice. Nim Husyci go dopadli i zabili we pobliski Studziynce kryje Bursa s Przenajświyntszym we wymiynionym stromie. Bursa ta łostała odnajdziono po sześdziesiynciu latach i dała poczontek kultowi Bożego Ciała bo na miejscu tym wystawiono kościoł. Tako je legynda przekozywano bez łojcow i starzikow nastympnymu pokolyniu .Je to zapisane we taki ksionżecce „Parafia jankowicka i jej pamiątki, według źródeł historycznych i podania ludowego”, Teodora Schliwy i Władysława Długołęckiego. Jak było dokładnie żodyn niy wiy. Co do kościoła to som tu trzi nieskorobarokowe łołtorze.Za łołtorzym głownym bezmała znajdujom sie jeszcze resztki tego stromu dymbowego. Je tu tyż piyknyłobroz„Łostani wieczerzy” ze poczontku XIX wieku, a nad nim łobraz Wniebowstąpienia Pańskiego
z XVIII wieku. Kolumny głównego łołtorza łozdobiajom polichromie we formie pnoncych sie latorśli.
Kościoł służoł wiernym bez te wszystki lata. We czasach komunistycznych z kościołka pod wezwaniym Bożego Ciała usuniynto czyńś zniszczonego wyposażynio a ściany pokryto deskami drzewiannymi. Co prowda remont we 1975r uratowoł kościoł przd zawalyniym ale zniszczoł downy harakter. Jak to padajom we Jankowicach zdarzajom się cuda. Piyrszym było odnojdzyni Bursy s Przenajświyntszym a drugi te polichromje .Jako ,że chciano wymiynić stare zniszczone deski i dać nowe kiere by jakoś porzondnie wyglondały no i pasowały do reszty. I co sie pokozało. Pod spodkiym drzewiannej gibzdeki je piykny łobroz pamiontka łostawiono bez naszych przodkow. „Kasetony” z gwiozdkami kere przipominajom wypisz, wymaluj te na Wawelu. Dali polichromio pokazuje Anioły ze słożonymi do rzykanio rynkami adorujonce Hostjo. Łod tej Hostji rozchodzom sie promiynie a pod tom dekoracjom je napis chocioż ciynżko go łodczytać ale je „Pełen dobroci i miłosierdzia Pan zostawił nam pamiątkę swoich cudów, wg Księgi Psalmów”Proboszcz Tadeusz Stachoń boznuje że tera momy niebo nad gowom kaj Aniołowie adorujom Njświyntszy Sakramynt. Co ciekawe wierni Jankowickigo kościoła tyż adorujom Przenajświyntszy Sakramynt kożdy sztwortek./ Stało sie to już tradycjom/ .Co do łodkrycio malowidła to je to tak jak ze znojdzyniym Bursy. Pszeca tak jak bez wiela lot żodyn niy zaglondoł do stromu
tu tyż tak samo żodyn nawetniy pomyśloł co może sie znojdywć pod deskami gibzdeki nad prezbiterium.
Do czasu aż nadeszoł łodpowiedni momynt. Je to jakby znak s nieba. Wiela bydzie jeszcze takich znakow możno za naszego życio już sie niy dowiymy ale nastympne pokolynia na pewno. Wierni Jankowickigo kościoła radujom sie bo to dzisiaj we Boże Ciało mogom łobejrzeć odkryte i wyremontowane znalezisko. A ,że je to kościoł pod Wezwaniym Bożego Ciała tym radoś wiynkszo.
Nina Kibos
foto Piotr Ściborski
Więcej na ten temat oraz fotogaleria na str http://rybnik.naszemiasto.pl/


text:
Pjotrowicy (Katowicy)
Pjotrowice (mjym.:Petrowitz) – pouedńowo tajla Katowic, kero razym s Uochojcym robi dźylńica Pjotrowice-Uochojec. Je uůna pouožůno ůng. 7 km uod cyntrům.
Geůgrafijo[Sprowjej]
Bez Pjotrowice puynům dořyča dwůch wjelgich ślůnskych řyk: Ślepjotki, kero je dořečym Uodry a Mlyčnyj, kero půźńij wpado do Wisuy. Bez Pjotrowice přeuaźi pouedńik 19° dugośći geůgrafičnyj wschodńij. Pjotrowice majům grańica uod zachodu s Zařyčym, uod půunocy s Ligotům a Zadolym, uod wschodu s Uochojcym, na uod pouedńo s Kostuchnům. Wysokość nad půźomym mořa mjyńi śe uod 266 m do 320 m .
Historyjo[Sprowjej]
Pjyrše ślady uobecnośći ludźi na teryńe pjotrowic sům s uokrysu nyjolitu (ůng. 5000 lot nazod). W středńowječu Pjotrowice razym s Podleśym a Zařečym wystympowouy kej Uůńičowy. Nojwčeśńijše godańy uo Pjotrowicach je s 1287 roku. Do XVII stolećo Pjotrowice mjouy uobšor moc wjynkšy ańiželi terozki. Podug zachowanych dokůmyntůw wjeś grańičyua bezpostředńo s Mysuowicůma, Zouynžym a Kuźńům Bůguckům (dźiśijše Cyntrům). W XIX wjeku we Pjotrowicach mjyškouo ůngyfer 800 ludźi. We 1818 zouožůno sam pjyršo šula. W 1874 Pjotrowice razym s Kostuchnům a Uochojcym twořiuy Amtsbezirk (gmina). Uod 1951 Pjotrowice začůnuy půmjyńać śe ze wśi rolńičyj na baři industryjalno. We 1910 mjyškouo we ńich přez 3500 ludźi. Po pjyršyj wojńy śwjatowyj Pjotrowice trefiuy do Polski a bouy we Autůnůmičnym Wojewůdztwje Ślůnskim. Pů drůgij wojńe śwjatowyj začůnto sam budować bloki. W 1951 roku wuůnčůno couke Pjotrowice do Katowic.
Kůmuńikacyjo[Sprowjej]
Na Pjotrowicach je banhow a wynzyu banowy, we kerym lyńije kolyjowe rozuažům śe we dwje strůny: do Bjylsko-Bjouyj a Rybńika. Bez Pjotrowice leći droga krajowo 81 Katowice - Wisua. Na dźylńicy je tyž 9 přistankůw autobusowych s kerych do śe dojechać do wjynkšośći dźylńic Katowic, a tyž do Tychůw, Rudy Ślůnskij, Mikouowa a Čeladźi.
Edukacyjo[Sprowjej]
We Pjotrowicach dźouajům:
- Dwje šule podstawowe:
- nůmera 27 (ul. Łętkowskiego)
- nůmera 32 (ul. Sobańskiego).
- 2 gimnazyja:
- nůmera 19 (ul. Spółdzielczości)
- nůmera 20 (ul. gen. Jankego)
- 2 zespůuy šuli středńich:
- Zespůu Šuli Poligrafično-Mechańičcznych im. Armii Krajowej (ul. Armii Krajowej)
- Zespůu Šuli Techńičnych a Uogůlnokštoucůncych nůmera 3 im. E. Abramowskiego (ul. Harcerzy Września)
Krům tygo sům tyž na Pjotrowicach Gůrnoślůnsko Wyžšo Šula Handlowo (ul. Hercerzy Września) a Šula Policyjno (ul. gen. Jankego).


text:
miejscowość w woj. mazowieckim
, powiat gostyniński.miejscowość w woj. mazowieckim
, powiat grójecki.miejscowość w woj. łódzkim
, powiat skierniewicki.miejscowość w woj. łódzkim
, powiat pajęczański.miejscowość w woj. łódzkim
, powiat bełchatowski.miejscowość w woj. łódzkim
, powiat wieruszowski.miejscowość w woj. łódzkim
, powiat zduńskowolski.miejscowość w woj. mazowieckim
, powiat wyszkowski.osada w woj. kujawsko-pomorskim
, powiat radziejowski.osada w woj. wielkopolskim
, powiat turecki.przysiółek w woj. śląskim
, powiat lubliniecki.wieś w woj.podlaskim
, powiat augustowski.wieś w woj.lubelskim
, powiat chełmski. wieś w woj.lubelskim
, powiat janowski.wieś w woj.mazowieckim
, powiat zwoleński.


text:
Mapa kodów pocztowych NehrybkaMiejscowość: Nehrybka
Gmina: Przemyśl
Powiat: przemyski
Województwo: podkarpackie
Kod pocztowy: 37-733
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Toruń kod pocztowy, Łęknica kod pocztowy, Zaorskiego Jana 46 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 47 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 48 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 49 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 50 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 51 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 52 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 53 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 54 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 55 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 56 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 57 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 58 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 59 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 60 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 61 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 62 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 63 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 64 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 65 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 66 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 67 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 68 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 69 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 70 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 71 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 72 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 73 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 74 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 75 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 76 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 77 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 78 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 79 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 80 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 81 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 82 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 83 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 84 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 85 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 86 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 87 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 88 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 89 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 90 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 91 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 92 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 93 Warszawa kod pocztowy, Zaorskiego Jana 94 Warszawa kod pocztowy
Mapa strony


text:
Słowacyjo
Słowacyjo, Słowacko Republika (sł.: Slovensko, Slovenská republika) – państwo strzůdlůndowe we Ojropje Strzodkowyj. Grańica mo ze Austryjům (127 km), Polskům (597 km), Czeskům Republikům (240 km), Ukrajinům (98 km) a Madźarůma (678 km). Cołko dugość lůndowyj grańicy je 1740 km. Słowacyjo ńy mo dostympu do morzo. Do 1993 bůła tajlům Czechosłowacyje. Stolicům kraju je Bratysława, kero leży nad Důnajym, wele grańicy ze Austryjům a Madźarůma. Uod 2004 roku Słowacyjo je we Ojropejskij Ůńiji. Tajluje śe na uoźym tajli, kere majům mjano krajůw.
Przipisy


text:
Suchi čas
Suchi čas je w tropiskich a subtropiskich kónčinach swěta tón počas, kotryž je bjez abo nimale bjez spadkow. Mjeze sewjernym a južnym wobrotnikom so přibližnje potom njedešćuje, hdyž steji słónco nad druhej połkulu w ceniće, potajkim w sewjernych tropach mjez oktobrom a aprylom a w južnych tropach mjez aprylom a oktobrom. W někotrych krajach blisko ekwatora maja tuž dwaj suchej časaj w jednym lěće.
Počasy so potajkim w tropach na temperaturach njeorientuja. Město zymy a lěća maja tam suchi a dešćowy čas.


text:
Leśno historyjo Staro sie Ponboczek w niebie, z gory na ziymia zaglondo, tyn świat je łokropnie brzidki, jakoś tak licho wyglondo. „- Ni ma gwiozd i miesionczka, ciepłych promykow słońca, nie widać tyż mlycznej drogi, yno czorność bez końca. By piyknie na świecie było, musza w końcu coś zrobić, i cołki tyn szpetny świat, na […]
Promocja płytki w Jankowickim lesie
Historyjo ło stworzyniu świata -dlo bojtli
Staro sie Ponboczek w niebie, z gory na ziymia zaglondo, tyn świat je łokropnie szpetny, jakoś tak licho wyglondo. Cima i pusto wszyndzi, a cicho że w łuszach dzwoni, chmura ciynżko i czorno yno po niebie goni. Ni ma gwiozd i miesionczka, ciepłych promykow słońca, nie widać tyż mlycznej drogi, yno czorność bez końca. By […]


text:
Mapa kodów pocztowych Kosobudy, gmina Zwierzyniec, powiat zamojskiMiejscowość: Kosobudy
Gmina: Zwierzyniec
Powiat: zamojski
Województwo: lubelskie
Kod pocztowy: 22-470
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Jastrzębie-Zdrój kody pocztowe, Sielec Jaworzno kod pocztowy, aleja Krakowska 236 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 237 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 238 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 239 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 240 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 241 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 242 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 243 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 244 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 245 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 246 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 247 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 248 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 249 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 250 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 251 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 252 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 253 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 254 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 255 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 256 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 258 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 259 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 260 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 261 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 262 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 263 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 264 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 265 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 266 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 267 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 268 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 269 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 270 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 271 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 272 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 273 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 274 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 275 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 276 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 277 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 278 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 279 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 280 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 281 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 282 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 283 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 284 Warszawa kod pocztowy, aleja Krakowska 285 Warszawa kod pocztowy
Mapa strony


text:
MOJ KUZYN PYJTER Moj kuzyn Pyjter to bol pieronski gizd. Ale my sie zgodzali, bo jo mu dycki ustympowala, coby yno niy poklachol ciotce Angeli, ze jo bardzi przaja ciotce Lyjnie. Bezmas jego ojciec, moj potek ujek Izydor tyz za bajtla bol taki dziobol. Toz po kim Pyjter miol byc lepszy? Opa osprawiali mi gyszichta, […]
MOJ KUZYN PYJTER
Sprostowanie
Sprostowanie ,,Tu w Kaufhausie na Fryncicie szczewik topi sie w ciaplycie” Tak śpiywali ło nos ,,Raki” Jednak Kaufhaus już niy jest taki ,,Sadza sie maze na łoku tak sie kurzy z huty ,,Pokój” Może kedyś tak tyż boło Jednak wszystko sie zmiyniolo Niy yno u nos, ale wszyndzie Ciaplyta po dyszczu jest i bydzie Tu […]
Ku wjośnie
Ku wjośnie Słónko łod rana grzeje Robi na wjosna nadzieje Taji pomału śniyg Choć wody przybywo w mig Kałuże na drógach wjelki Moczóm krómfleki frelki Dziecka w ciapryce lotajóm Wcale sie tym nie zrażajóm Przychodzóm już roztopy Przebjyrać bydóm krzykopy Zajś kanś wszysko zaleje Z wjosnóm nowe nadzieje Wjosynny wjater powjeje Słóneczko bardzi przygrzeje Łosuszy […]


text:
Santiago de Compostela
Wspůłrzyndne: 42°52' N 8°33' W
Santiago de Compostela (galicyjsko wymowa: [saŋtiˈaɣo ðe komposˈtɛla], szpanelsko wymowa: [sanˈtjaɣo ðe komposˈtela]) – mjasto we půłnocno-zachodńij Szpańije, we prowincyje A Coruña, stolica regjůnu Galicyjo. Mjasto rozlygowane uůn. 35 km uod Atlantyckigo Uoceanu. Je sam mocka zabytkůw růmańskigo kůnsztu, a stare mjasto je wszkryflane we Lista Śwjatowygo Dźedźictwa UNESCO. 24 lipca 2013 we byzirku Santiago de Compostela bůła banowo katasztrofa we kerej (wedle informacyje szpańelskij władzy) umrziło 78 perzůnůw.