text:
Hůngkůng
Hůngkůng (uoficj. Špecyjolny Rygjůn Admińistracyjny Hůngkůng; ang. Hong Kong, Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China, chiń. 香港, kantońsko godka jyutping: hoeng1 gong2, standardowo godka mandaryńsko pinyin: Xiānggǎng) – špecyjolny rygjůn ferwaltůngowy Chińskij Republiki Ludowyj, kery ležy nad Mořym Pouedńowochińskim, we wschodńij tajli kraju. Uobejmujy Půuwysep Kowloon a 234 wyspy. Nojwyžšy ščyt, Tai Mo Shan, je na 958 m n.p.m. wysoki.
We wyńiku pjyršyj wojny uopjůmowyj Hůngkůng přeloz spod wuadańo Chin pod wuadza Wjelgij Brytańije we 1848 roku. Ńyskoři přiuůnčůno ku ńymu tyž "Nowe Terytoria", kere Chiny "douy we dźyržawa" Wjelgij Brytańije we 1898 roku na 99 lot. Bez XX wjek Hůngkůng fest a fest śe rozwinuy a pouńiu rola "půmostu" mjyndzy kůmůńistyčnymi Chinůma a śwjotym Zachodu.
We 1984 roku ugodano śe co do warůnkůw, na kerych Hůngkůng wrůći pode wuadza Chin we 1997 roku, kej mińy ukres dźeržawy. Chiny zobowjůnzouy śe pozostawić Hůngkůngowi aůtonůmijo we bezma wšyjstkich sprawach krům polityki zagrańičnyj a wojska. 1 lipca 1997 Armijo ChRL zajyna Hůngkůng.
Hůngkůng je jednym s śwjotowych cyntrůw biznesowo-handlowych a śedźibům myngi bankůw, firm a ourgańizacyji mjyndzynacyjowych. Klučowo rola we kůntaktach handlowych ze śwjotym mo Rada Rozwoju Hůngkůngu (Hong Kong Trade Development Council, 香港貿易發展局). Hůngkůng mo tyž srogo a wysoko rozwińynto industryja. Je tyž wynzuym morskim - je sam 9 hawyn.


c: text/html

text:
Franciszek Fesser
Franciszek Fesser (rodz. 16 śyrpńa 1885 we Rogach, um. 23 paźdźerńika 1956 we Katowicach-Pjotrowicach) – polski hajer, polityker a zwjůnzkowy dźołacz na Gůrnym Ślůnsku, powstańec, poseł na Ślůnski Sejm III a IV kadyncyji (1930–1939).
Życiorys[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Za modygo robjůł za hajera na grubje "Kleofas". We 1918 uostoł człůnkem Polskij Wojskowyj Uorgańizacyji we uopolskim kryśe. Wźůn udźoł we absztimůngowyj akcyji a tyż we II a III ślůnskim powstańu. Po skuplowańu wschodńij tajli Ślůnska do RP we 1922 znod śe we Polsce, kaj dźołoł we nacyjowo–patryjotycznych uorganizacjach, m.in. Zwjůnzku Ślůnskich Powstańcůw a Zwjůnzku Chrůńyńo Zachodńich Krysůw. Dźołoł we zwjůnzkowym ruchu, uorganizowoł Związek Związków Zawodowych na Ślůnsku, a uod 1930 bůł prezesym Zwjůnzku Zawodowygo Bergmůńskij Industryji (kůnsek ZZZ). We 1926 zwjůnzoł śe ze Nacyjowo-Krześcijůńskim Kuplůngem Roboty, a uod ńygo dostoł mandat posła do Ślůnskigo Sejmu III kadyncyji (1930). Zicoł we Kůmisyji Roboty a Społecznyj Uopjeki. We 1935 zaś wlozł do Sejma ze tyj samyj listy. Robjůł we Kůmisyjach Roboty a Społecznyj Uopjeki (kej wiceprzewůdniczůncy) a tyż: Ferwaltůngowyj, Regulaminowej a Budżetowo-Skarbowyj. We latach 30. bůł tyż zastympcům naczelńika gminu Pjotrowicy.
We rokach mjymjeckij uokupacyji bůł we strzodkowyj Polsce. Po 1945 cof śe nazod na Ślůnsk, nale ńy robjůł już we polityce, m.in. skiż ńymocy. Umrził we Pyjtrowicach.
Bibliografijo[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- Henryk Rechowicz, Sejm Śląski 1922–39, Katowice 1971, s. 333 (biogram)
- Wanda Musialik, Górnoślązacy w parlamentach II Rzeczypospolitej (1919–1939), Opole 2004, s. 163, 168

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mapa kodów pocztowych ulica SądowaUlica: Sądowa
Miejscowość: Kraśnik
Gmina: Kraśnik
Powiat: kraśnicki
Województwo: lubelskie
Kod pocztowy: 23-200
Kody pocztowe
Szczecin kody pocztowe
Złotniki kod pocztowy
Mazowiecka 110 Ruda Śląska kod pocztowy
Mazowiecka 111 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 9 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 10 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 11 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 15 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 16 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 18 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 21 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 26 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 27 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 30 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 31 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 43 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 44 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 45 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 49 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 50 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 51 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 52 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 53 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 54 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 57 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 58 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 61 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 64 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 65 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 66 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 71 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 82 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 83 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 84 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 85 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 93 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 94 Ruda Śląska kod pocztowy
Kałusa Wawrzyńca 95 Ruda Śląska kod pocztowy
Mapa strony


text:
Mapa kodów pocztowych ulica KraskowaUlica: Kraskowa
Miejscowość: Bydgoszcz
Gmina: Bydgoszcz
Powiat: Bydgoszcz
Województwo: kujawsko-pomorskie
Kod pocztowy: 85-456
Kody pocztowe
Bydgoszcz kody pocztowe
Warszawska Otwock kod pocztowy
Myśliwska 99 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Myśliwska 109 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Myśliwska 110 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Myśliwska 115 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 5 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 12 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 14 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 21 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 23 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 27 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 29 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 30 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 31 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 44 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 49 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 54 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 56 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 63 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 69 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 73 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 78 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 82 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Żydowska 96 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Spokojna 9 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Spokojna 19 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Spokojna 26 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Spokojna 42 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Spokojna 53 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Spokojna 59 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Spokojna 64 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Spokojna 65 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Spokojna 85 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Spokojna 98 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Spokojna 99 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Plantowa 7 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Plantowa 9 Grodzisk Mazowiecki kod pocztowy
Mapa strony


text:
Taj Mahal
Taj Mahal[zdrzůdło?] (Hindi: ताज महल korůnny pałac) – Mauzolyjům we Agrze, we Indyjach. Zbudowoł je Szahdżahan[zdrzůdło?]. Taj Mahal uostało pobudowane lo pamjyńći umartyj kobjyty Szahdżahana - Mumtaz Mahal. Skiż tygo Taj Mahal je roz za kedy mjanowane śwjůntyńům przůńo. Przi jeji budowje robjůło podug roztůmajtych danych uode 20 do 25 tyśůncůw bauerůw, a budowano ja 22 roki (1632 - 1654). Taj Mahal je wpisane na lista śwjatowygo dźedźictwa Unesco a bůło uznane za jedyn s 7 Nowych Cudůw Śwjata.


text:
Mapa kodów pocztowych ulica Porazińskiej JaninyUlica: Porazińskiej Janiny
Miejscowość: Bydgoszcz
Gmina: Bydgoszcz
Powiat: Bydgoszcz
Województwo: kujawsko-pomorskie
Kod pocztowy: 85-792
Kody pocztowe
Łódź kody pocztowe
Jędrzejów kod pocztowy
Zgody I 12 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 6 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 10 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 14 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 19 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 23 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 24 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 25 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 26 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 41 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 48 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 49 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 50 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 53 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 61 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 64 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 66 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 77 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 82 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 88 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 90 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 105 Gdańsk kod pocztowy
Kłoczkowskiego Wacława 110 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 4 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 14 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 17 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 28 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 32 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 34 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 39 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 49 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 50 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 59 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 60 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 67 Gdańsk kod pocztowy
Zatokowa 72 Gdańsk kod pocztowy
Mapa strony


text:
Andra Pradeš
Andra Pradeš (Telugu: ఆంధ్ర ప్రదేశ్, Andhra Pradesh) je zwjazkowy stat Indiskeje. Ma 82,4 miliony wobydlerjow a přestrjeń wot 275.045 km², potajkim 300 wobydlerjow na kwadratnym kilometru. Statna stolica je Hyderabad. Andra Pradeš ma Telugu jako jeničku zarjadnisku rěč, ale tam so tež Urdu (8,6%) a Hindi (3,2%) rěči.
Je štwórty najwjetši stat Indiskeje a mjezuje z Tamil Nadu na juhu, Karnataku na zapadźe, Maharaštru na sewjerozapadźe, Čatisgarom na sewjeru a Orisu na sewjerowuchodźe. Na wuchodźe je pobrjóh Bengalskeho zaliwa přirodna hranica.
Wobrazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Webstrony knježerstwa Andra Pradeša (jendźelsce)
- K stawiznam (jendźelce)


text:
Uralske rěče
Uralske rěče tworja samostatnu rěčnu swójbu, kotrejž přisłuša 24 milionow wobydlerjow srjedźnej, sewjernej a wuchodnej Europy. Wosebje rěči so je we Finskej, Madźarskej, Estiskej a Ruskej.
Wobsah
- 1 Přiznamjenja
- 2 Pradomizna
- 3 Wědomosć
- 4 Hłowny hałuzy a rozšerjenske regiony
- 5 Uralske rěče a jich klasifikacija
- 6 Uralske a finougriske słowne runicy
- 7 Najstarše dokłady a spisowne rěče
- 8 Žórła
- 9 Eksterne wotkazy
Přiznamjenja[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Někotre přiznamjenja tutych rěčow su:
- su syntetiske rěče
- časte wužiwanje njewotwisnych sufiksow
- wulka ličba padow
- wokalna harmonija (faluje wšak na př. w estišćinje)
- žadynžkuli gramatiski genus
- za negaciju eksistuje w najwjace rěčach flektujomny pomocny werb.
Pradomizna[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Domizna zhromadneje maćeršćiny wšěch uralskich rěčow, tuž protouralšćiny, ležeše najskerje w centralnym abo južnym Uralskim regionje. Tuta předpokładowana pradomizna bě rozsudna za pomjenowanje rěčneje swójby. Proces wotdźělowanja jednotliwych uralskich skupinow a jich připućowanja do pózdnišich sydlenskich teritorijow je před něhdźe 5000 lětami započał.
Wědomosć[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wědomosć wo uralskich rěčach a z tym zwjazanej kulturje rěka uralistika abo – w padźe wobmjezowanja na jednu wot wobeju uralskeju hłowneju hałuzow – finougristika a samojedistika.
Hłowny hałuzy a rozšerjenske regiony[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Hłownej hałuzy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Uraliske rěče wobsteja z dweju jasnje definowaneju hłowneju hałuzow, kotrejž stej so před znajmjeńša 6000 lětami rozdźělowałoj:
- wjetšu zapadnu hałuzu finougriskich rěčow z dźensa wjace hač 99 % uralskich rěčow a cyłkownje bóle hač 20 rěčemi
- mjeńšu na sewjer a na wuchod Urala ležacu hałuzu samojediskich rěčow z hišće štyri žiwymi rěčemi, kotrež so wot jenož hišće maksimalnje 30.000 ludźi w njesměrnych mało wobsydlenych teritorijach sewjerneje sibiriskeje rěča.
Rěčny wotstawk mjez finšćinu a madźaršćinu – wobě stej čłonaj finougriskeje hałuzy – da so z tym mjez němčinu a rušćinu přirunować; rozdźěle mjez jednotliwymi finougriskimi a samojediskimi rěčemi su hišće wo wjele wjetše.
Finougriske rěče[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Najznaćiše finougriske rěče su madźaršćina (13 mio. rěčnikow), finšćina (5,4 mio.) a estišćina (1,1 mio.). Tute tři su tež jeničke uralske rěče ze statusom narodneje rěče.
Samišćina (prjedawše pomjenowanje „lapšćina“ bu wot Samow wotpokazowane; Lappe pochadźa ze šwedšćiny a woznamjenja ‘lumpy’ abo ‘zapłata’) twori skupinu 10 rěčow z něhdźe 30.000 rěčnikami, kotřiž so wosebje w Norwegskej a Šwedskej, ale tež w Finskej a Ruskej na połkupje Kola rěča.
Najprjedy přidruža so Estišćinje w Ruskej w šěrokim pasmje hač do połkupy Kola rěče wotišćina, ingrišćina (wobě nimale mortwej), wepsišćina (1600 rěčnikow) a karelšćina (36.000, Karelska). Liwišćina je faktisce mortwa, estišćinje blisko přiwuzna rěč w Letiskej.
Wšě druhe uralske rěče su rozšěrjene w dźensnišej Ruskej. W centralnym wolzynym teritoriju su w swójskich republikach mordwinšćina (390.000 rěčnikow), marišćina resp. čeremisišćina (510.000 rěčnikow) a udmurtšćina (340.000). Dale na sewjer so komišćina z warietetomaj syrjenišćina (160.000 rěčnikow) a permjakišćina (63.000 rěčnikow) přidruži. Někotri awtorojo syrjenišćinu a permjakišćinu za separatnej rěči maja.
Na wuchod Urala so w Obskim regionje wobě ob-ugriskej rěči chantišćina (abo ostjakišćina, 9.600 rěčnikow) a mansišćina (abo wogulišćina, 940 rěčnikow) we swójskim awtonomnym wokrjesu (Okrug) Chantow a Mansow rěčatej. Stej najbliše přiwuznej z daloko zdalenej madźaršćinu a tworitej z tutej ugrisku podskupinu.
Samojediske rěče[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Najebać sowjetskeje zasydlowanskeje politiki zdźěla nomadisce wostajace Samojedźa wobydla w na sewjer Ruskeje hoberski teritorij wot Běłeho morja hač do połkupy Tajmyr. Něhdźe 41.000 Nencow abo Jurakow zdaloka wjetši dźěl Samojedow předstaja. Woni tworja w tři awtonomnych wobwodach (awtonomny wokrjes Nencow, awtonomny wokrjes Jamal-Nencow a w prjedawšim awtonomnym wokrjesu Tajmyr) titularny narod, nimo toho wobydla něhdźe 1.200 lěsnych Nencow w awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow a něhdźe 8.000 w oblasći Archangelsk. Hišće 22.000 Nencow rěči jich maćeršćinu, nencisku rěč. Blisko přiwuzni Ency (prjedy Jenisej-samojedźa) při wuliwje Jeniseja su jenož hišće něhdźe 230, wot kotrychž hišće něhdźe 40 staršich wosobow encisku rěč rěči.
Na sewjer a na juh so Nganasanojo (prjedy Tawgi-samojedźa) přidružeja, wot kotrychž nehdźe 130 ngasanisku rěč rěči. Na juhowuchod w regionje srjedźneho Oba wobydla Selkupojo (prjedy Ostjak-samojedźa) z 1000 rěčnikami selkupisćiny, dźensa jeničkeje juhosamojediskeje rěče. Druhej juhosamojediskej rěči matorišćina a kamasišćina stej mortwej. Matorišćina bu w zažnym 19. lětstotku wot Turkowskeje rěče wutłóčena; wona bu pak před tym přez intensiwne linguistiske pólne slědźenje spřistupnjena. Poslednja rěčnica kamasišćiny, Klawdija Plotnikowa, wumrě w lěće 1989.
Uralske rěče a jich klasifikacija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Stawizny a aktualna diskusija genetiskeje přiwuznosće uralskich rěčow so deleka nadrobnje wopisuje. Dokelž aktualna wědomostna diskusija diwergěrowace přistupy za nutřkowne rozčłonkowanje uralskich rěčow poskićuje – wosebje za finougrisku hałuzu –, złožuje so tam do dalokeje měry na „tradicionalnu“ klasifikaciju, kotraž so wot najwjace slědźerjow faworizuje.
Wězo je trjeba so po přezjednosći najwuznamnišich finougristow jednota finsko-wolzynych rěčow (zjednoćenje wot mordwinšćiny a marišćiny) spušćić. Tež prjedy předpokładowana jednota finsko-samiskich rěčow so wot někotrych slědźerjow hižo njezastupuje, tak zo wobě separatnej skupinje znutřka finsko-permskich rěčow stej. Dóńdźemy potom k slědowacej genetiskej strukturje uralskeje rěčneje swójby:
Genetiska struktura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- finougriske rěče
- samojediske rěče
Uralske a finougriske słowne runicy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Zaćišć wot stopjenja přiwuznosće jednotliwych uralskich rěčow dadźa slědowace tabele z wubranymi uralskimi słownymi runicami. Wone pokazuja na prěni pohlad, zo finšćina a estišćina stej jara blisko přiwuznej a zo so samojediska nencišćina – najebać spóznajomneje přiwuznosće – wot njeju jara wotchiluje. Wosebita bliskosć chantišćiny k madźaršćinje – wobě stej ugriskej rěči – njewotwodźuje so bjeze wšeho z tabele, ale pokazuje so hakle při zasadźenju bóle subtilnych linguistiskich technikow.
Hłownej žórle tutych tabelow stej Uralisches Etymologisches Wörterbuch wot Károly Rédei (1986–1991) a podaća w zběrniku The Uralic Languages (1988). Rekonstrukcija uralskich abo finougriskich formow slěduje nowšemu systemej Pekka Sammallahti’a. W druhej rjadce su často wužiwane alternatiwne mjena rěčow resp. jich skrótšenki podate. Podaće „(FU)“ za rekonstruowanej formu woznamjenja, zo tuta słowna runica je jenož we finougrišćinje dokładźena, ale nic w samojedišćinje. Je tuž rekonstruowana protofinougriska forma. Cyłouralske słowne runicy su relatiwnje zrědka; najebać toho je přisłušnosć samojediskich rěčow k uralšćinje bjez dwěla.
Uralske słowne runicy I: Substantiwy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Uralske słowne runicy II: Werby, ličbniki, pronomeny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Uralske zwukowe wotpowědniki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Date etymologije dadźa někotre uralske zwukowe wotpowědniki spóznawać, na př. při přirunowanju finskich a madźarskich słowow słowneje runicy:
- w nazwuku stejacy finski /p-/ wotpowěduje madźarskemu /f-/ (na př. puu : fa)
- w nazwuku stejacy finski /k-/ wotpowěduje před /a/ a /o/ madźarskemu /h-/ (na př. kala : hal), hewak madźarskemu /k-/ (na př. käsi : kéz)
- w mjezyzwuku stejacy finski /-t-/ wotpowěduje madźarskemu /-z/ (na př. sata : száz)
- w mjezyzwuku stejacy finski /-nt-/ wotpowěduje madźarskemu /-d-/ (na př. tunte- : tud-)
- w nazwuku stejacy finski /s-/ wotpowěduje madźarskemu /sz-/ abo /Ø-/ (na př. silmä : szem, syli : öl), kotryž na tym pokazuje, zo finski /s/ wot dweju rozdźělneju s-zwukow pochadźa, kotrejuž rozdźěl w madźaršćinje hišće je jasny.
Z tutych a dalšich wobkedźbowanjow dadźa so fonemy protouraliskeje rěče do dalokeje měry rekonstruować. Uralistika wuchadźa z toho, zo finšćina je zwjetša protouralske konsonanty wobchowowała – konsonanty madźaršćiny tuž su nowowuwića, mjeztym zo originalne wokale najprjedy w samiskich rěčach eksistuja.
Najstarše dokłady a spisowne rěče[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Madźaršćina je uralska rěč z najstaršimi pisomnymi dokładami. Po prěnich rozbrojenych jednotliwych słowach w druhorěčnych tekstach je Nekrolog z kónca 12. lětstotka najzažniši tekstowy dokład. Wón wobsteji z 38 linkow a ma wobjim wot 190 słowow. Slěduje wokoło lěta 1300 staromadźarska Marijowa skóržba, wuměłsce hódnotne přebasnjenje łaćonskeho teksta, takrjec prěnja madźarska baseń.
Najstarši karelski rěčny pomnik pochadźa z 13. lětstotka a je jara krótki na brězowej skorje pisany tekst. Staropermišćina, zažna forma komišćiny, dósta w 14. lětstotku wot misionara Stephan swójski alfabet, kotryž na grjekskim a kyriliskim alfabeće bazuje. Najstarša estiska kniha bu 1525 ćišćana, ale njeje so wobchowała; prěni wobchowany estiski tekst je 11 stronow w lěće 1535 ćišćaneho nabožneho kalendra. Finska literatura započa w lěće 1544 z Rukouskirja Bibliasta Mikaela Agricole, w lěće 1548 slěduje jeho přełožk Noweho testamenta. Najstarše samiske teksty pochadźeja ze 17. lětstotka.
Nimo mjenowanych rěčow z relatiwnje zažnymi rěčnymi pomnikami su mjeztym nimale wšě uralske rěče spisownu formu dóstali, byrnjež so woprawdźita literariska produkcija jenož pola wjetšich rěčow wotměła. Uralske rěče w Ruskej wužiwaja modifikacije kyriliskeho alfabeta, zapadne rěče łaćonski alfabet.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Károly Rédei: Uralisches Etymologisches Wörterbuch. Akadémiai Kiadó, Budapest 1986–1991, ISBN 96-3053067-8.
- Denis Sinor: The Uralic Languages. Brill, Leiden 1988, ISBN 90-0407741-3.
Eksterne wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Tabela uralskich rěčow a narěčow z projekta Database of Uralic Typology
- Álgu (Datowa banka samiskich etymologijow)


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
inie
czas
jest
dzień
zawsze
ciebie
wszystko
świecie
świat
życia
wiele
się
będzie
oczy
siebie
razem
serce
serca
chwilę
domu
słowa
urodziny
Tobie
marzenia
lat
świata
rana
miłości
Rymy do anowskich
Znalezione rymy (pierwszych 3000):
aborygeńskich, abuzabijskich, adaptatorskich, adiustatorskich, admiralskich, adrianopolskich, afganistańskich, afroamerykańskich, afrokubańskich, afrykanerskich, agitatorskich, akwizytorskich, albertyńskich, albigeńskich, albinoskich, Albinowskich, aleksandrowskich, aleksandryjskich, algonkińskich, Allenowskich, allenowskich, alwernijskich, ambasadorskich, ambicjonerskich, ambrozjańskich, ambrozyjskich, amerykańskich, amritsarskich, amsterdamskich, anarchistowskich, anatolijskich, andaluzyjskich, andamańskich, andegaweńskich, Andersenowskich, andersenowskich, andrusowskich, andruszowskich, andrychowskich, Andrzejewskich, Andrzejowskich, anegdociarskich, anglikańskich, angloarabskich, anglofilskich, anglosaskich, angolijskich, anguilskich, annopolańskich, annopolskich, antiguańskich, antiocheńskich, antiochijskich, Antoniewskich, Antoszewskich, antwerpijskich, antyafrykańskich, antyariańskich, antybaskijskich, antybramińskich, antycarskich, antychłopskich, antydworskich, antyfrancuskich, antygejowskich, antygitowskich, antyhebrajskich, antyhiszpańskich, antyizraelskich, antykrólewskich, antykwarskich, antylibańskich, antymieszczańskich, antynatowskich, antyolimpijskich, antypapieskich, antypolskich, antyrosyjskich, antytrenerskich, antywęgierskich, antyżydowskich, aparatczykowskich, Apolinarskich, appalaskich, aptekarskich, archaizatorskich, archangielskich, archanielskich, archijerejskich, archirejskich, Archutowskich, Arciszewskich, arcykapłańskich, arcymistrzowskich, Ardanowskich, argentyńskich, arkadyjskich, arkansaskich, Arkuszewskich, arlekińskich, armatorskich, artezyjskich, arturiańskich, artyleryjskich, artystowskich, asfalciarskich, asklepiadejskich, asymilatorskich, aszkenazyjskich, atanazjańskich, atapaskańskich, atapaskijskich, audiofilskich, audytorskich, augsburskich, augustiańskich, augustowskich, Augustowskich, Augustyńskich, australijskich, austrofilskich, austronezyjskich, autochtońskich, autsajderskich, avaruańskich, azerbejdżańskich, babiakowskich, babilońskich, babimojskich, babiogórskich, baborowskich, baboszewskich, Babuchowskich, bachtarańskich, Bachtinowskich, bachtinowskich, badylarskich, bajerowskich, bajkonurskich, Bajronowskich, bajronowskich, Bakalarskich, bakalarskich, bakałarzewskich, balatońskich, Balcerowskich, balearskich, baletmistrzowskich, Baliszewskich, baloniarskich, baltimorskich, Balzakowskich, balzakowskich, bałaganiarskich, Bałazińskich, bałdrzychowskich, bałtosłowiańskich, bamakijskich, Banachowskich, Banasińskich, Banaszewskich, Banaszyńskich, Bandarzewskich, banderowskich, bangalurskich, bangkokijskich, bangladeskich, barabińskich, baraniogórskich, baranowskich, Baranowskich, barbadoskich, barbarzyńskich, barcelońskich, Barcikowskich, Barczykowskich, Bardijewskich, Barełkowskich, Bargiełowskich, baronowskich, Bartnikowskich, bartokowskich, Bartokowskich, Bartosińskich, Bartoszewskich, batikarskich, bawełniarskich, Baworowskich, bazylejskich, bazyliańskich, beatlesowskich, beatnikowskich, bebewuerowskich, beduińskich, beethovenowskich, Beethovenowskich, behapowskich, belizeńskich, belmopańskich, beludżyjskich, beludżystańskich, belwederskich, bełchatowskich, benedyktyńskich, benefaktorskich, berberyjskich, Berdychowskich, berdyczowskich, Bereszyńskich, Berezowskich, berezyńskich, bergsonowskich, Bernadowskich, bernardyńskich, besarabskich, besemerowskich, besserwisserskich, betlejemskich, Betlejewskich, betoniarskich, bezkonduktorskich, będomińskich, bialskopodlaskich, białaczowskich, białoborskich, białobrzeskich, Białobrzeskich, Białobrzewskich, białogwardyjskich, białomorskich, białopolskich, białoruskich, Białoskórskich, Białoszewskich, białośliwskich, białowieskich, bibliofilskich, bibliotekarskich, Bieganowskich, Bielaszewskich, bieliźniarskich, Bieriezowskich, bierutowskich, biesiekierskich, bieżanowskich, bikiniarskich, biłgorajskich, binarowskich, birminghamskich, birobidżańskich, birofilskich, biskupińskich, bisurmańskich, biszkekańskich, bitelsowskich, bitlesowskich, bitnikowskich, bizantyjskich, bizantyńskich, biznesmeńskich, blachowniańskich, bladoniebieskich, blankistowskich, blizanowskich, Błaszczykowskich, Błażejewskich, Błażejowskich, Bocianowskich, Bodaszewskich, bodzanowskich, bodzechowskich, bodzentyńskich, bodzęcińskich, Bodzianowskich, bogatyńskich, Bogdanowskich, bogociańskich, bogoryjskich, bogotańskich, boguchwalskich, Bogusławskich, Boguszewskich, boguszowskich, bohaterskich, bojadelskich, Bojakowskich, bojanowskich, Bojanowskich, bojówkarskich, Bolanowskich, Bolesławskich, bolesławskich, bolimowskich, boliwijskich, boltimorskich, bombardierskich, Bonapartowskich, bonapartowskich, Bonaszewskich, bonifraterskich, Bonikowskich, Bonisławskich, bookcrosserskich, bookmacherskich, Boratyńskich, borneańskich, borowiczkowskich, Borowińskich, Borusińskich, Boruszewskich, Borychowskich, borysławskich, Borysowskich, borzechowskich, Borzestowskich, borzęcińskich, borzykowskich, Borzymowskich, Borzyszkowskich, borzytuchomskich, Botticellowskich, botticellowskich, brandenburskich, brasiliańskich, brasilijskich, Bratoszewskich, bratysławskich, brazylijskich, brazzawilskich, Brągoszewskich, breughlowskich, Breughlowskich, breżniewowskich, broadwayowskich, Bronikowskich, Broniszewskich, brygadierskich, brygadzistowskich, brzeskokujawskich, buchalterskich, budapesztańskich, budapeszteńskich, budionnowskich, Budnikowskich, Budzianowskich, Budzinowskich, Budziszewskich, budziszyńskich, Bugajewskich, Bujakowskich, Bujanowskich, bukaresztańskich, bukareszteńskich, bukieciarskich, bukmacherskich, bukowiańskich, bukowieńskich, bukowińskich, Bunikowskich, bunsenowskich, Buraczewskich, Buraczyńskich, Burakowskich, burgrabiowskich, Burlikowskich, burmistrzowskich, buroniebieskich, bursztyniarskich, burundyjskich, buruszaskich, burzenińskich, burzycielskich, bużumburskich, byronowskich, Byronowskich, Cabanowskich, cedetowskich, Celejewskich, celestynowskich, celestyńskich, celtyberskich, centertelowskich, centrystowskich, centusiowskich, cepeliowskich, ceranowskich, ceryntyjskich, cezariańskich, cezaryjskich, chabarowskich, chałaciarskich, Chałasińskich, Chałubińskich, chanelowskich, chaplinowskich, Chaplinowskich, charlestońskich, charzykowskich, cheronejskich, chicagoskich, chicagowskich, chippendalowskich, chłopomańskich, chochołowskich, chocianowskich, chociebuskich, Chociszewskich, chociwelskich, Chodakowskich, Chodorkowskich, Chodorowskich, Cholewczyńskich, Cholewińskich, cholewkarskich, Chołoniewskich, chomikarskich, chopinowskich, Chopinowskich, Chorążyczewskich, Choromańskich, Chorosińskich, choroszczańskich, chórmistrzowskich, Chróścielewskich, Chróścikowskich, chrześcijańskich, chudopacholskich, chuligańskich, Ciborowskich, ciceroniańskich, ciechanowskich, Ciechanowskich, ciechocińskich, Ciecholewskich, ciemnoniebieskich, Ciepielewskich, ciepielowskich, cieszanowskich, Cieślikowskich, Cimochowskich, cisalpejskich, cisalpińskich, cisjordańskich, cohenowskich, conradowskich, Conradowskich, corazziańskich, corleońskich, cudzoziemskich, cyceroniańskich, cyceronowskich, Cyceronowskich, cycerońskich, Cycerońskich, Cygnarowskich, cykliniarskich, cylicyjskich, Cypryańskich, Cyrankowskich, cyrenajskich, cyrenejskich, cysalpejskich, cysalpińskich, cyzalpejskich, cyzalpińskich, cyzelatorskich, cyzelerskich, Czachorowskich, czarnoborskich, czarnobylskich, czarnocińskich, czarnogórskich, czarnoksięskich, czarnoleskich, czarnomorskich, czarnoniebieskich, czarnożylskich, czarodziejskich, czartoryjskich, czartoryskich, Czartoryskich, czartystowskich, czeboksarskich, Czekajewskich, Czekanowskich, czelabińskich, Czepułkowskich, czeremeskich, czeremiskich, Czereszewskich, czerniakowskich, Czerniakowskich, czernichowskich, czerniejewskich, Czerniejewskich, czernihowskich, czernikowskich, czerwonokrzyskich, czerwonomorskich, czeskocieszyńskich, częstochowskich, czikagowskich, czirokeskich, czytelnikowskich, Czyżykowskich, dagestańskich, dahomejskich, dakotyjskich, dalekomorskich, dalikowskich, dalmatyńskich, damasceńskich, daminowskich, dandysowskich, Danielewskich, Daniłowskich, Daniszewskich, dardanelskich, darlingtońskich, Darnikowskich, darwinowskich, Darwinowskich, Dawidowskich, dąbrówieńskich, dąbrówniańskich, debeściarskich, debreczyńskich, dedeerowskich, dederowskich, dekabrystowskich, deklamatorskich, dekoratorskich, delatorskich, delawarskich, dellartowskich, demaskatorskich, Demirowskich, denuncjatorskich, Derezińskich, Deręgowskich, derwiszowskich, designerskich, developerskich, dewastatorskich, deweloperskich, dewociarskich, dezerterskich, Dickensowskich, dickensowskich, dionizyjskich, dipylońskich, disnejowskich, Disnejowskich, Długoborskich, długopolskich, długosiedlskich, Długoszewskich, Długoszowskich, dniepropetrowskich, dniepropietrowskich, Dobaczewskich, dobiegniewskich, Doboszyńskich, Dobraczyńskich, Dobroczyńskich, dobrodzieńskich, Dobrogowskich, dobromiejskich, dobromierskich, Dobrosielskich, Dobrowolskich, dobrzelińskich, dobrzyniewskich, doktrynerskich, Dolacińskich, Dolatowskich, doliniarskich, dolnobrzeskich, dolnofrankońskich, dolnojurajskich, dolnołabskich, dolnomszańskich, dolnosaksońskich, dolnosaskich, dolnośląskich, Dołęgowskich, dołhobyczowskich, Domachowskich, Domagalskich, Domalewskich, domaniowskich, Domanowskich, domatorskich, dominikańskich, Dominikowskich, Dominowskich, dominowskich, Domolewskich, Domosławskich, Donimirskich, donkiszotowskich, donosicielskich, donżuanowskich, donżuańskich, Dopieralskich, dopplerowskich, doręczycielskich, Dorocińskich, dorohuskich, Doroszewskich, dorożkarskich, Dorożyńskich, doruchowskich, Dostojewskich, drawidyjskich, drobnochłopskich, drobnowłościańskich, drogistowskich, drohiczyńskich, Dubaniowskich, duisburskich, Dukaczewskich, Dumasowskich, dumasowskich, Dunajewskich, Dunikowskich, durangijskich, duszanbejskich, duszanbijskich, duszatyńskich, duszpasterskich, dwikoziańskich, Dworakowskich, Dygasińskich, dygnitarskich, dyktatorskich, Dymanowskich, dyrektorskich, dyspeczerskich, dyspozytorskich, dystrybutorskich, dywaniarskich, Dziabaszewskich, działoszyńskich, Dziarmagowskich, dziejopisarskich, Dziekanowskich, dziekanowskich, Dzieniszewskich, dziennikarskich, dzierzążeńskich, Dzierżanowskich, dzierżoniowskich, Dziewałtowskich, Dziewanowskich, Dzięciołowskich, Dzięgielewskich, Dziubałtowskich, dżabalpurskich, dżalandharskich, dżentelmeńskich, dżibutyjskich, dżodhpurskich, edmontońskich, einsteinowskich, Einsteinowskich, eksdywizorskich, eksploatatorskich, eksploratorskich, elkaesowskich, elzetesowskich, elzewirowskich, elzewirskich, elżbietańskich, ełkaesowskich, emhadowskich, empirejskich, emszerowskich, enerefowskich, enkawudowskich, epikurejskich, erefenowskich, erotomańskich, ertebelskich, esesmańskich, estremadurskich, esztergomskich, Euganejskich, eupatoryjskich, europejskich, Fabianowskich, Fabijańskich, Fabiszewskich, fagasowskich, fajansiarskich, falangistowskich, falerneńskich, Faliszewskich, faraońskich, farmazońskich, farnezyjskich, Farulewskich, faryzejskich, faryzeuszowskich, faszystowskich, fatjanowskich, febroniańskich, fechmistrzowskich, Fedorowskich, feldmarszałkowskich, ferraryjskich, Fidiaszowskich, fidiaszowskich, Fijałkowskich, filadelfijskich, filhelleńskich, filipińskich, Filipkowskich, filipowskich, Filipowskich, filisterskich, filistyńskich, filobułgarskich, filopolskich, firlejowskich, fizylierskich, flibustierskich, Flisikowskich, florentyńskich, fogaraskich, fokidyjskich, fortaleskich, fotoamatorskich, fourierowskich, franciszkańskich, frankistowskich, frankofilskich, frankofońskich, fraserowskich, frazerowskich, frażetowskich, fredropolskich, Frelichowskich, frutariańskich, fukierowskich, Fukierowskich, fundatorskich, furierowskich, gaborońskich, Gabryjelskich, Gabryszewskich, gadareńskich, Gadzinowskich, galicyjskich, Galikowskich, galilejskich, galisyjskich, gallikańskich, galloromańskich, galluryjskich, galoitalskich, galwanizerskich, Gałęzowskich, gandystowskich, Gardzielewskich, garmażerskich, Garnuszewskich, garwolińskich, Garwolińskich, gastarbeiterskich, gaullistowskich, gawędziarskich, Gawlikowskich, Gawryszewskich, gazeciarskich, Gąsiorowskich, generalskich, genezyjskich, gentlemańskich, gentlemeńskich, genueńskich, georgiańskich, germanofilskich, germanofobskich, Gerwatowskich, gestapowskich, geszefciarskich, gettysburskich, Gębarowskich, Gęsikowskich, gibelińskich, gibraltarskich, Gieburowskich, Gierałtowskich, Gierlasińskich, gierzwałdowskich, gietrzwałdowskich, gigantomańskich, giscardowskich, gladiatorskich, globtroterskich, Gładyszewskich, głębokomorskich, Głogoczowskich, głowaczowskich, głuchołaskich, gnębicielskich, gniewoszowskich, gobeliniarskich, godzianowskich, Godziszewskich, godziszowskich, Gogolewskich, gogolińskich, gogolowskich, Gogolowskich, Gojawiczyńskich, Golachowskich, Golanowskich, goleniowskich, goleszowskich, Goliszewskich, Gołaczyńskich, Gołaszewskich, gołąbkowskich, Gołąbowskich, gołdopiwskich, Gołembiewskich, gołębiarskich, Gołębiewskich, Gołębiowskich, Gołuchowskich, gołuchowskich, gołymińskich, gombrowiczowskich, gomułkowskich, gondolierskich, Gorazdowskich, gornoałtajskich, gorseciarskich, Goryszewskich, gospodarskich, gosprzydowskich, gostycyńskich, gostynińskich, goszczanowskich, goszystowskich, gościeradowskich, gościkowskich, gowarczowskich, goworowskich, Goździkowskich, górnojurajskich, górnosaksońskich, górnośląskich, górnowoltańskich, Grabianowskich, Grabiszyńskich, Graczykowskich, grafomańskich, grahamowskich, granadyjskich, gregoriańskich, grenadierskich, grenadyjskich, gręboszowskich, Grocholewskich, Grochowalskich, grochowiskich, grodziczeńskich, gromadkarskich, Gromadowskich, Gromadzińskich, Grottgerowskich, grottgerowskich, grzebieniarskich, Grzebieniowskich, Grzegorowskich, grzegorzewskich, Grzegorzewskich, Grzywaczewskich, guantanamskich, gubernatorskich, gulistańskich, guwernerskich, guzikarskich, Guzikowskich, gwadelupskich, gwalijarskich, gwałcicielskich, gwatemalskich, haarlemskich, Haffnerowskich, halinowskich, hamiltońskich, hamletowskich, Hamletowskich, Hanczakowskich, Haniszewskich, hanowerskich, hararejskich, harijańskich, headhunterskich, heglistowskich, heidelberskich, helikońskich, henrycjańskich, henrykowskich, heraklejskich, heraklijskich, heraklitejskich, Herbertowskich, hercegowińskich, Hermanowskich, Hermaszewskich, heroldowskich, hesperyjskich, himalajskich, hindostańskich, hindukuskich, hindustańskich, hiperborejskich, hipisowskich, hipnotyzerskich, hippiesowskich, hippisowskich, hiroszimskich, hitlerowskich, hobbistowskich, hobbystowskich, hochsztaplerskich, Holenderskich, holenderskich, Holewińskich, holoceńskich, homerowskich, Homerowskich, honduraskich, honiarańskich, honolulskich, horacjańskich, Horacjańskich, Horacjuszowskich, horacjuszowskich, Horbaczewskich, horodelskich, Horodyńskich, Horodyskich, horteksowskich, hoszimińskich, hotelarskich, hreczkosiejskich, hrubieszowskich, hubertowskich, hukslejowskich, Hukslejowskich, ibsenowskich, Ibsenowskich, illinojskich, iluminatorskich, ilustratorskich, imitatorskich, imperatorskich, importerskich, inczchońskich, indoaryjskich, indochińskich, indoirańskich, indonezyjskich, informatorskich, inguszetyjskich, inicjatorskich, inkrustatorskich, inkwizytorskich, innosłowiańskich, innowatorskich, inowrocławskich, inspektorskich, inspiratorskich, instalatorskich, instruktorskich, insynuatorskich, inwentarskich, inwestorskich, inżynierskich, isfahańskich, iwanofrankowskich, iwaszkiewiczowskich, izabelińskich, jabłoneńskich, jabłonkowskich, Jabłonowskich, jabłonowskich, Jachimowskich, Jagielińskich, jagiellońskich, Jagielońskich, Jagodzińskich, Jakimowskich, jakobińskich, Jakóbowskich, jaktorowskich, jakubowskich, Jakubowskich, Jakuszewskich, Jałoszewskich, Jałoszyńskich, Jamiołkowskich, jamusukryjskich, Janczykowskich, Janikowskich, janikowskich, Janiszewskich, Januchowskich, Januszewskich, jaraczewskich, Jaranowskich, jarocińskich, Jarosińskich, jarosławskich, Jarosławskich, Jaroszewskich, Jaroszyńskich, Jaruszewskich, Jaruzelskich, Jaryczewskich, Jarzembowskich, Jarzębińskich, Jarzębowskich, jarzyniarskich, Jasionowskich, jasnogórskich, jasnoniebieskich, Jasnorzewskich, jastarniańskich, jastrzębiogórskich, Jastrzębowskich, jaśniepańskich, Jaworowskich, jaworowskich, jaworzańskich, jaworzniańskich, jaworzyńskich, jedlnieńskich, jedwabieńskich, jedwabińskich, jeffersońskich, jegierowskich, jeleniewskich, Jeleniewskich, jeleniogórskich, Jeleniowskich, jeleśniańskich, jeliciarskich, jelitkowskich, jelonkowskich, jemieleńskich, Jendrzejewskich, jenisejskich, jerozolimskich, jerychońskich, jerzmanowskich, Jesiołowskich, Jesionowskich, jeziorańskich, Jeziorowskich, jeziorzańskich, Jędraszewskich, Jędrusińskich, Jędrychowskich, Jędrzejewskich, jędrzejowskich, Jędrzejowskich, johannesburskich, jokohamskich, jordanowskich, Jordanowskich, jorubijskich, józefińskich, Józefowskich, józefowskich, jubilerskich, judaszowskich, judeoromańskich, judofilskich, jugosłowiańskich, jugurtyńskich, jukagirskich, jukatańskich, Jurzykowskich, justyniańskich, Justyniańskich, jutrosińskich, Kabacińskich, Kabalewskich, kabardyjskich, kabardyńskich, Kabarowskich, kabeenowskich, kabotyńskich, kachetyjskich, kacykowskich, Kaczanowskich, Kaczorowskich, Kadenowskich, kadenowskich, Kadłubowskich, kadyksyjskich, kadzidlańskich, kafuańskich, kaiserowskich, kajakarskich, kajdaniarskich, kajzerowskich, Kakolewskich, kalabryjskich, kalaharskich, kalaharyjskich, Kalderonowskich, kalderonowskich, kaleciańskich, Kalecińskich, kaledońskich, kaletańskich, Kalicińskich, kalidońskich, kalifornijskich, kalinińskich, Kalinowskich, Kaliszewskich, kalkulatorskich, kalwaryjskich, Kalwasińskich, kałuszyńskich, Kałuzińskich, Kałużyńskich, kamarinskich, kambodżańskich, kamczadalskich, kamedulskich, kamerdynerskich, kameruńskich, kamieniarskich, kamiennogórskich, kamiliańskich, kampinoskich, Kampinowskich, kampuczańskich, Kamykowskich, kanaańskich, kanadyjkarskich, kanadyjskich, kananejskich, Kanaryjskich, kanaryjskich, kanberyjskich, kandaharskich, kanibalskich, Kanigowskich, kanonierskich, kantabryjskich, kanterberyjskich, kapeenowskich, kapelańskich, Kapelińskich, kapelmistrzowskich, kapepowskich, kapistowskich, kapitańskich, kapitolińskich, kapuańskich, kapucyńskich, Kapuścińskich, karabaskich, karabinierskich, karaceńskich, karaczajskich, karaibskich, karaimskich, karakaskich, karakumskich, kararyjskich, Karasińskich, Karaszewskich, karawaniarskich, karbonarskich, karczówkowskich, Karczykowskich, Kardaszewskich, kardynalskich, karetarskich, karkonoskich, Karlikowskich, karlistowskich, karlowarskich, karmelarskich, karmelitańskich, Karolewskich, karolińskich, karraryjskich, kartageńskich, kartagińskich, kartezjańskich, kartuzjańskich, kaskaderskich, Kasprzykowskich, kastalijskich, kastylijskich, Kaszlikowskich, kasztelańskich, Kaszubowskich, katalońskich, katangijskich, Katarasińskich, Katarzyńskich, katmanduańskich, kawalerskich, kawaleryjskich, kazachstańskich, kazanowskich, Kazanowskich, kazetempowskich, Kazimierowskich, Kazimierskich, kazimierskich, Kazimierzowskich, kaznodziejskich, Kaźmierowskich, Kąkolewskich, keczuańskich, kemerowskich, Keplerowskich, keplerowskich, keynesistowskich, keynesowskich, Keynesowskich, kędzierzyńskich, kibicowskich, kickbokserskich, kiczuańskich, kidnaperskich, Kiełbasińskich, kiełczygłowskich, Kiełczykowskich, Kiernikowskich, kigalijskich, Kijanowskich, Kilanowskich, kilimiarskich, kilimkarskich, kimeryjskich, kimirsenowskich, kirasjerskich, kiribatyjskich, kirlianowskich, Kisielewskich, Kisielińskich, kiszonkarskich, kiszyniowskich, Kizierowskich, klakomańskich, Klawikowskich, kleptomańskich, klerykałowskich, klerykowskich, klikuszowskich, Klimaszewskich, klimontowskich, Kłobukowskich, Kłopotowskich, kneippowskich, Kneippowskich, koadiutorskich, kobierzyńskich, Kobusińskich, Kobuszewskich, kobylańskich, Kobylańskich, Kobylińskich, kobylińskich, kobylogórskich, Kochanowskich, kochinchińskich, kocierzewskich, Kociszewskich, Kociubińskich, kocmyrzowskich, Koczorowskich, kojambaturskich, Kojonkoskich, Kokocińskich, Kokosińskich, Kolankowskich, Kolanowskich, Kolarzowskich, Kolasińskich, kolatorskich, Kolbuszewskich, kolbuszowskich, kolejarskich, kolekcjonerskich, kolektorskich, koleżeńskich, kolokatorskich, kolombijskich, kolonowskich, kolporterskich, kolumbijskich, koluszkowskich, Kołacińskich, kołaczkowskich, Kołaczkowskich, Kołaczyńskich, Kołakowskich, kołbaskowskich, kołczygłowskich, Kołłątajowskich, kołłątajowskich, kołobrzeskich, Kołodyńskich, Kołodziejskich, kołodziejskich, Kołodzińskich, Kołomańskich, kołomyjskich, Kołosowskich, kołtryniarskich, komandorskich, komandoskich, komańczowskich, komarowskich, kombinatorskich, komentatorskich, kominiarskich, kominternowskich, komisarskich, Komorowskich, komoryjskich, Komosińskich, kompilatorskich, komplemenciarskich, kompozytorskich, kompradorskich, komsomolskich, konakryjskich, Konarowskich, Konarzewskich, konarzyńskich, Konaszewskich, Konczałowskich, kondotierskich, konduktorskich, koneserskich, konferansjerskich, konfraterskich, konfucjańskich, koniakowskich, koniecpolskich, Koniecpolskich, konikarskich, Konikowskich, Koniuszewskich, konkwistadorskich, Konopczyńskich, Konopińskich, konopiskich, konowalskich, konradowskich, Konradowskich, konserwatorskich, konserwiarskich, konspiratorskich, konstancińskich, konstancjańskich, konstantynowskich, konstruktorskich, konsulowskich, konsumerskich, konsyliarskich, konsystorskich, kontestatorskich, kontradmiralskich, kontrolerskich, kontynuatorskich, konwiktorskich, konwisarskich, końskowolskich, Kopaczewskich, Kopalińskich, kopenhaskich, kopernikańskich, Kopernikańskich, kopernikowskich, Kopernikowskich, Kopiczyńskich, Kopycińskich, Koralewskich, Koraszewskich, korbielowskich, kordobańskich, kordowańskich, Kordylewskich, koreańskich, korektorskich, korfantowskich, Kornaszewskich, Kornatowskich, kornwalijskich, koromandelskich, koronerskich, koronkarskich, koronowskich, korsykańskich, korycińskich, Korycińskich, koryntyjskich, Korytkowskich, Korytowskich, korzenieńskich, Korzeniewskich, Korzeniowskich, Kosakowskich, kosakowskich, Kosidowskich, Kosiedowskich, Kosielińskich, Kosikowskich, Kosiorowskich, Kossakowskich, kossakowskich, kostarykańskich, kostiumerskich, kostnołuskich, kostołuskich, kosynierskich, koszalińskich, koszarawskich, koszęcińskich, koszykarskich, Koszykowskich, kościeliskich, kościerzyńskich, kościuszkowskich, Kościuszkowskich, Kotarbińskich, Kotlinowskich, Kotorowskich, Kowalczewskich, Kowalewskich, kowalewskich, Kowalińskich, Kowalkowskich, Kozaczyńskich, Kozakowskich, Koziczyńskich, koziegłowskich, Kozietulskich, Kozikowskich, Koziorowskich, Kozubowskich, Kożuchowskich, kożuchowskich, krasiczyńskich, krasnodarskich, Krasnodębskich, krasnojarskich, krasnopolskich, krasnostawskich, Krasnowolskich, krasocińskich, kraśniczyńskich, Krawczykowskich, kretschmerowskich, kromaniońskich, kronikarskich, Kropidłowskich, krotoszyńskich, krowoderskich, królewiczowskich, Królikowskich, krótkofalarskich, krzemieniewskich, krzynowłoskich, Krzysztoporskich, krzywoprzysięskich, Krzyżanowskich, krzyżanowskich, Krzyżelewskich, księżopolskich, Księżopolskich, kualalumpurskich, Kubaszewskich, Kubiszewskich, Kucharzewskich, kuchmistrzowskich, kuejczouskich, Kujawińskich, kujbyszewskich, Kulakowskich, Kuliczkowskich, Kuligowskich, Kulikowskich, kulombowskich, Kulombowskich, Kułagowskich, Kułakowskich, Kumorowskich, kumoterskich, Kunikowskich, kunktatorskich, kuomintangowskich, Kupiszewskich, Kurasińskich, kuratorskich, Kuratowskich, kurdwanowskich, kurdystańskich, Kuropatwińskich, kurytybskich, Kurzajewskich, Kurzawińskich, Kurzydłowskich, kusicielskich, Kusocińskich, Kuśmirowskich, Kutyłowskich, kuzynowskich, Kwapiszewskich, Kwasiborskich, kwatermistrzowskich, kwirynalskich, kyzyłkumskich, labourzystowskich, labradorskich, laburzystowskich, lacedemońskich, lakkadiwskich, lancasterskich, lanckorońskich, laodycejskich, larsenowskich, Lasocińskich, lastrykarskich, latakijskich, laterańskich, latopisarskich, Latosińskich, latynoskich, Lebiedzińskich, Leciejewskich, Ledóchowskich, Ledwosińskich, legionowskich, lekomańskich, Leninowskich, leninowskich, leonardowskich, Leonardowskich, leoncińskich, lesotyjskich, lesznowolskich, Leśnikowskich, Leśnodorskich, lewaluaskich, Lewandowskich, lewantyńskich, Lewartowskich, libertariańskich, libertyńskich, liberyjskich, Libiszewskich, librewilskich, licytatorskich, liguryjskich, likwidatorskich, lilongwejskich, limanowskich, limuzyjskich, lipicańskich, lipiogórskich, liverpoolskich, Lizakowskich, lizusowskich, lobambijskich, lokareńskich, lokarneńskich, lokatorskich, lombrozjańskich, lombrozowskich, loretańskich, lotaryńskich, lowelasowskich, Lubaczewskich, lubaczowskich, lubartowskich, lubichowskich, Lubiejewskich, lubieszewskich, lubiszyńskich, lubocheńskich, Lubojańskich, Lubojemskich, lubomierskich, lubomińskich, Lubomirskich, lubyczańskich, lucerniańskich, ludikowskich, ludomańskich, ludwikowskich, Ludwikowskich, ludwisarskich, luksemburskich, lumierowskich, luminarskich, luneburskich, lusakijskich, luterańskich, lutocińskich, lutomierskich, Lutosławskich, Lutostańskich, lutowiskich, lututowskich, luzytańskich, łabiszyńskich, łachmaniarskich, Łagodzińskich, łamistrajkowskich, łapanowskich, łapówkarskich, łaskarzewskich, Łaskarzewskich, łazarzowskich, łazienkowskich, łazikowskich, Łobaczewskich, Łobodowskich, Łobodzińskich, łobuzerskich, Łopacińskich, Łopalewskich, Łopatowskich, Łopuszańskich, łopuszańskich, łopuszeńskich, Łopuszyńskich, łososińskich, łotrzykowskich, Łukasińskich, Łukaszewskich, Łyczakowskich, Łysakowskich, łysogórskich, macedońskich, Macedońskich, machabejskich, Machalewskich, Macherzyńskich, machiawelskich, Machnikowskich, Maciejewskich, Maciejowskich, macierzyńskich, Macierzyńskich, Maciorowskich, Maciszewskich, madagaskarskich, Madalińskich, maderyjskich, madisońskich, madurajskich, magadańskich, magdaleńskich, magdeburskich, maghrebskich, Magierowskich, magisterskich, maglemoskich, magnetyzerskich, magnitogorskich, magnuszewskich, Magnuszewskich, maharasztryjskich, mahometańskich, Majakowskich, majdankowskich, majorkańskich, Majorowskich, majotyjskich, makaroniarskich, makartowskich, makiawelskich, makoszowskich, Makuszyńskich, malabarskich, malabijskich, malagijskich, Malanowskich, malanowskich, Malatyńskich, malawijskich, malechowskich, malediwskich, Malendowskich, Maleszewskich, malezyjskich, Malinowskich, Maliszewskich, maltuzjańskich, Małachowskich, Małaszewskich, Małaszyńskich, Małcużyńskich, małogoskich, małomiejskich, małomieszczańskich, małopolskich, małoruskich, małowiejskich, managerskich, managuańskich, Manasterskich, manchesterskich, manczesterskich, mandalajskich, mandaryńskich, manhattańskich, manichejskich, Manikowskich, mannheimskich, mantuańskich, manuelińskich, Manuszewskich, maputańskich, maratońskich, maratyjskich, Marcinkowskich, Marcinowskich, Marciszewskich, marciszowskich, margonińskich, margrabiowskich, marianowskich, mariborskich, mariupolskich, markietańskich, markizowskich, marksistowskich, Markuszewskich, markuszowskich, marokańskich, marrakeszańskich, marrakeszeńskich, marszałkowskich, Marszałkowskich, martenowskich, martynikańskich, Martynowskich, maruderskich, Maruszewskich, marynarskich, Marynowskich, marzycielskich, maseruańskich, maskareńskich, masztalerskich, Mataczyńskich, matamorskich, matejkowskich, Matejkowskich, Matulewskich, Matuszewskich, Matuszyńskich, Matyszewskich, mauretańskich, maurytyjskich, mazowszańskich, Mazurowskich, mącicielskich, mądralińskich, mbabanejskich, mecenasowskich, medalierskich, medellińskich, mediatorskich, mediolańskich, megalomańskich, megaryjskich, meissenowskich, meklemburskich, meksykańskich, melanezyjskich, meliniarskich, melomańskich, menadżerskich, menażerskich, Mendykowskich, menedżerskich, menippejskich, mereżkarskich, merkuriańskich, merowińskich, merseburskich, Metternichowskich, metternichowskich, mezopotamskich, Michalczewskich, Michalewskich, michałowskich, Michałowskich, michigańskich, Michnikowskich, mickiewiczowskich, Mickiewiczowskich, miczurinowskich, Miczurinowskich, Miecznikowskich, miedzeszyńskich, miedzianogórskich, miedzichowskich, miejskopiastowskich, mieleszyńskich, Mierosławskich, Mieroszewskich, mieroszowskich, Mierzejewskich, międzyborskich, międzygórskich, międzyleskich, międzymiejskich, międzymorskich, międzysłowiańskich, międzyzdrojskich, Mikietyńskich, Miklaszewskich, Mikołajewskich, mikołajowskich, mikołajskich, Mikołajskich, mikołowskich, mikronezyjskich, Mikulczyńskich, Mikułowskich, Milanowskich, milanowskich, Milczanowskich, milejewskich, milejowskich, milionerskich, milusińskich, miłakowskich, miłomłyńskich, miłosławskich, Miłoszewskich, Minakowskich, miniatorskich, ministerskich, ministrowskich, minorkańskich, Mioduszewskich, mirmidońskich, misjonarskich, mistekijskich, mitomańskich, Mizielińskich, mlecznoniebieskich, młodopolskich, młodowłoskich, Młodzianowskich, Młodziejewskich, młodzieszyńskich, Moczydłowskich, modelarskich, modelatorskich, Modrzejewskich, Modzelewskich, mogilańskich, mogileńskich, mohikańskich, mohylańskich, mohylewskich, mohylowskich, mokotowskich, Mokrosińskich, Molendowskich, molierowskich, Molierowskich, molukańskich, monachijskich, monakijskich, monarowskich, monasterskich, Moniuszkowskich, moniuszkowskich, monrowijskich, Monteskiuszowskich, monteskiuszowskich, montrealskich, Moraczewskich, morawiańskich, moronijskich, Morozowskich, morzeszczyńskich, Mosakowskich, moskarzewskich, Mossakowskich, Motylewskich, Motylińskich, mozarabskich, mozartowskich, Mozartowskich, mszczonowskich, mściwojowskich, mudżahedińskich, muranowskich, Murzynowskich, Musiałowskich, muszkieterskich, muzułmańskich, myanmarskich, mycielińskich, mykanowskich, myśliborskich, myślicielskich, nabatejskich, Naborowskich, nachiczewańskich, nacystowskich, naczelnikowskich, nadburmistrzowskich, nadbużańskich, nadcisańskich, nadczarnomorskich, naddnieprzańskich, naddniestrzańskich, naddunajskich, nadgoplańskich, nadhuczwiańskich, nadkaspijskich, nadmamrzańskich, nadmotławskich, nadnarwiańskich, nadnidziańskich, nadniemeńskich, nadpiławskich, Nadratowskich, nadsekwańskich, nadskrwiańskich, nadświdrzańskich, nadwarciańskich, nadwełtawskich, nadwieprzańskich, nadwigrzańskich, nadwiślańskich, nadwołżańskich, nairobijskich, Nalaskowskich, Nalezińskich, nałęczowskich, namibijskich, namiestnikowskich, namysłowskich, nansenowskich, Napieralskich, Napiórkowskich, napoleońskich, Napoleońskich, Naporowskich, narcystowskich, narkomańskich, naroczańskich, Narożańskich, narratorskich, naruszewskich, narzeczeńskich, naserowskich, Nasierowskich, Nasiłowskich, natolińskich, nauczycielskich, nauruańskich, nawahijskich, nawojowskich, nazaretańskich, nazistowskich, neandertalskich, neapolitańskich, nekrofilskich, neochrześcijańskich, neofaszystowskich, neofrankistowskich, neogaullistowskich, neoheglistowskich, neoheglowskich, neohelleńskich, neohitlerowskich, neokantowskich, neokonfucjańskich, neomaltuzjańskich, neomarksistowskich, neonacystowskich, neonazistowskich, neoplatońskich, neopogańskich, neoromańskich, neosłowiańskich, neotrockistowskich, neseberskich, nesebyrskich, nestoriańskich, newtonowskich, Newtonowskich, Niciejewskich, nieabadańskich, nieabakańskich, nieabchaskich, nieabewilskich, nieabidżańskich, nieabisyńskich, nieaborygeńskich, nieabramowskich, nieabruzyjskich, nieabudżańskich, nieabudżyjskich, nieabuzabijskich, nieadamowskich, nieadampolskich, nieadaptatorskich, nieadeemowskich, nieadiustatorskich, nieadmiralskich, nieadonijskich, nieadrianopolskich, nieaduańskich, nieadygejskich, nieadygijskich, nieadżantyjskich, nieadżmańskich, nieadżmerskich, nieafganistańskich, nieafrokubańskich, nieafrykanerskich, nieafrykańskich, nieagadirskich, nieagenciarskich, nieagitatorskich, nieajguńskich, nieajmarskich, nieajnoskich, nieakadyjskich, nieakermańskich, nieaktorskich, nieakuszerskich, nieakwilejskich, nieakwitańskich, nieakwizgrańskich, nieakwizytorskich, niealabamskich, niealaskańskich, niealaskijskich, niealbańskich, niealbertyńskich, niealbigeńskich, niealbinoskich, niealbiońskich, niealcejskich, niealeksandrowskich, niealeksandryjskich, niealemańskich, niealgierskich, niealgonkińskich, niealkajskich, nieallenowskich, niealmerskich, niealofijskich, niealpejskich, niealpijskich, niealwernijskich, nieałtajskich, nieamatorskich, nieamazońskich, nieambrozjańskich, nieambrozyjskich, nieamerykańskich, nieamharskich, nieammańskich, nieamritsarskich, nieamsterdamskich, nieanabarskich, nieanadyrskich, nieanarchistowskich, nieanatolijskich, nieandamańskich, nieandorskich, nieandrusowskich, nieandruszowskich, nieandrychowskich, nieandyjskich, nieanegdociarskich, nieangielskich, nieanglikańskich, nieangloarabskich, nieanglofilskich, nieanglosaskich, nieangolijskich, nieangolskich, nieangorskich, nieanguilskich, nieankarskich, nieankońskich, nieannamskich, nieannińskich, nieannopolskich, nieantiocheńskich, nieantiochijskich, nieantwerpijskich, nieantwerpskich, nieantyariańskich, nieantycarskich, nieantychłopskich, nieantydworskich, nieantykwarskich, nieantylskich, nieantypolskich, nieapaszowskich, nieapenińskich, nieapolińskich, nieapollińskich, nieapostolskich, nieappalaskich, nieaptekarskich, nieapulijskich, niearagońskich, niearakańskich, niearamejskich, niearanjueskich, niearaukańskich, niearchangielskich, niearchanielskich, niearchirejskich, nieardeńskich, nieargentyńskich, niearizońskich, niearkadyjskich, niearkansaskich, niearlekińskich, niearmatorskich, niearmeńskich, niearomuńskich, nieartezyjskich, niearturiańskich, nieartystowskich, niearubańskich, niearubijskich, nieasesorskich, nieasfalciarskich, nieasklepiadejskich, nieastrachańskich, nieasturyjskich, nieasuańskich, nieasunciońskich, nieasyryjskich, nieatamańskich, nieatanazjańskich, nieatapaskańskich, nieatapaskijskich, nieateuszowskich, nieaudiofilskich, nieaudytorskich, nieauerowskich, nieaugsburskich, nieaugustiańskich, nieaugustowskich, nieaustralijskich, nieaustrofilskich, nieautochtońskich, nieautorskich, nieautsajderskich, nieavaruańskich, nieawentyńskich, nieawestyjskich, nieawiniońskich, nieawuesowskich, nieazerbejdżańskich, niebabiakowskich, niebabilońskich, niebabimojskich, niebabińskich, niebabiogórskich, niebaborowskich, niebaboszewskich, niebachowskich, niebachtarańskich, niebachtinowskich, niebaciarskich, niebacowskich, niebadeńskich, niebadylarskich, niebahamskich, niebahrajńskich, niebahrańskich, niebajerowskich, niebajkalskich, niebajkonurskich, niebajońskich, niebajronowskich, niebajrońskich, niebakalarskich, niebakijskich, niebakińskich, niebakońskich, niebaktryjskich, niebalatońskich, niebalbierskich, niebalearskich, niebalijskich, niebaloniarskich, niebaltimorskich, niebalwierskich, niebalzakowskich, niebałchaskich, niebałdrzychowskich, niebałkańskich, niebałtowskich, niebałwańskich, niebamakijskich, niebamberskich, niebanderowskich, niebandoskich, niebanduńskich, niebandżulskich, niebangalurskich, niebangijskich, niebangkokijskich, niebangladeskich, niebanglijskich, niebankierskich, niebantamskich, niebantuskich, niebarabińskich, niebaranowskich, niebarbadoskich, niebarbarzyńskich, niebarbierskich, niebarcelońskich, niebarciańskich, niebarcińskich, niebarczewskich, niebargłowskich, niebarmańskich, niebaronowskich, niebartkowskich, niebartokowskich, niebarwiarskich, niebarwierskich, niebaskijskich, niebasryjskich, niebastylskich, niebaszkirskich, niebaszowskich, niebatiarskich, niebatikarskich, niebatorskich, niebatumskich, niebauerskich, niebawarskich, niebawełniarskich, niebayerowskich, niebazylejskich, niebazyliańskich, niebądkowskich, niebąkowskich, niebeatlesowskich, niebechowskich, niebedleńskich, niebednarskich, niebeduińskich, niebeenowskich, niebeethovenowskich, niebehapowskich, niebejowskich, niebejsceńskich, niebelferskich, niebelgijskich, niebelizeńskich, niebelmopańskich, niebeludżyjskich, niebelwederskich, niebełchatowskich, niebełdańskich, niebengalskich, niebenińskich, nieberberskich, nieberberyjskich, nieberdyczowskich, niebereskich, nieberezyńskich, niebergsonowskich, nieberlińskich, niebernardyńskich, nieberneńskich, niebesarabskich, niebestialskich, niebetlejemskich, niebetoniarskich, niebezłuskich, niebezpańskich, niebeztroskich, niebędkowskich, niebędomińskich, niebędzińskich, niebhutańskich, niebiafrańskich, niebiałaczowskich, niebiałoborskich, niebiałobrzeskich, niebiałomorskich, niebiałopolskich, niebiałoruskich, niebiałośliwskich, niebiałowieskich, niebibliofilskich, niebiebrzańskich, niebielańskich, niebielarskich, niebielawskich, niebielińskich, niebieliźniarskich, niebierawskich, niebieruńskich, niebierutowskich, niebiesiekierskich, niebieżanowskich, niebieżuńskich, niebiharskich, niebihorskich, niebikiniarskich, niebiłgorajskich, niebinarowskich, niebirczańskich, niebirmańskich, niebirminghamskich, niebirofilskich, niebiskajskich, niebiskupińskich, niebissauskich, niebisurmańskich, niebiszkekańskich, niebitelsowskich, niebitlesowskich, niebitnikowskich, niebityńskich, niebizantyjskich, niebizantyńskich, niebiznesmeńskich, nieblacharskich, nieblachowniańskich, nieblagierskich, nieblankistowskich, niebledzewskich, nieblizanowskich, niebliźnieńskich, niebliżyńskich, niebłaszkowskich, niebłazeńskich, niebłażowskich, niebłędowskich, niebobowskich, niebobrowskich, niebobrujskich, niebobrzańskich, niebocheńskich, niebochumskich, nieboczowskich, nieboćkowskich, niebodeńskich, niebodzanowskich, niebodzechowskich, niebodzentyńskich, niebodzęcińskich, niebogatyńskich, niebogociańskich, niebogoryjskich, niebogotańskich, nieboguchwalskich, nieboguszowskich, niebohaterskich, niebojadelskich, niebojanowskich, niebojarskich, niebojkowskich, niebojówkarskich, niebokserskich, niebolesławskich, niebolimowskich, nieboliwijskich, niebolkowskich, niebolońskich, nieboltimorskich, nieboltońskich, niebombajskich, niebombardierskich, niebordoskich, niebornajskich, niebornaskich, nieborneańskich, niebornholmskich, nieborowskich, nieborujskich, nieborysławskich, nieborzechowskich, nieborzęcińskich, nieborzykowskich, niebosforskich, niebosmańskich, niebostońskich, niebotswańskich, nieboyowskich, niebrahmsowskich, niebrajlowskich, niebrakarskich, niebralińskich, niebramańskich, niebramińskich, niebramkarskich, niebrandenburskich, niebraniewskich, niebrasiliańskich, niebrasilijskich, niebraszowskich, niebraterskich, niebratysławskich, niebrazylijskich, niebrazzawilskich, niebrechtowskich, niebremeńskich, niebreneńskich, niebrenneńskich, niebrenniańskich, niebresciańskich, niebretońskich, niebreughlowskich, niebreżniewowskich, niebristolskich, niebrneńskich, niebroadwayowskich, niebrochowskich, niebroczańskich, niebrokerskich, niebródnowskich, niebródzieńskich, niebrueglowskich, niebrugijskich, niebrukarskich, niebrukselskich, niebrunejskich, niebrwinowskich, niebrygadierskich, niebrytyjskich, niebrzeszczańskich, niebrzezieńskich, niebrzezińskich, niebrzeżańskich, niebrzozowskich, Niebrzydowskich, niebuchalterskich, niebucharskich, niebuddyjskich, niebudionnowskich, niebudrskich, niebudryńskich, niebudziszyńskich, niebudzowskich, niebudzyńskich, niebufońskich, niebukieciarskich, niebukmacherskich, niebukowiańskich, niebukowieńskich, niebukowińskich, niebukowskich, niebulkowskich, niebułgarskich, niebułkowskich, niebunsenowskich, nieburbońskich, nieburgaskich, nieburgrabiowskich, nieburgrabskich, nieburkińskich, nieburmistrzowskich, nieburszowskich, niebursztyniarskich, nieburundyjskich, nieburuszaskich, nieburzenińskich, nieburzycielskich, nieburżujskich, niebuszmańskich, niebuszmeńskich, niebuwowskich, niebużańskich, niebużumburskich, niebychawskich, niebyczyńskich, niebydgoskich, niebyronowskich, niebytomskich, niebytowskich, niebytyńskich, niebzurzańskich, niecanberskich, niecanneńskich, niecechsztyńskich, niecedetowskich, niecedrskich, niecedyńskich, nieceglarskich, niecegłowskich, niecejlońskich, niecekcyńskich, nieceklarskich, niecekowskich, niecelestyńskich, nieceltyberskich, niecentrystowskich, niecentusiowskich, niecenzorskich, niecepeliowskich, nieceperskich, nieceranowskich, niecergowskich, nieceryntyjskich, niecesarskich, niecewiarskich, niecezariańskich, niecezaryjskich, niechabarowskich, niechabowskich, niechakaskich, niechaldejskich, niechałaciarskich, niechanelowskich, niechanowskich, niechantyjskich, niechaplinowskich, niecharkowskich, niecharlestońskich, niechartryjskich, niechartumskich, niecharzykowskich, niechazarskich, niechąsieńskich, niechełmińskich, niechełmkowskich, niechełmżyńskich, niecheronejskich, niechersońskich, niechęcińskich, niechicagoskich, niechicagowskich, niechilijskich, niechlewiskich, niechłopczyńskich, niechłopomańskich, niechmielarskich, niechmieleńskich, niechoceńskich, niechochołowskich, niechocianowskich, niechociebuskich, niechocimskich, niechociwelskich, niechoczewskich, niechodelskich, niechodowskich, niechodziarskich, niechodzieskich, niechojeńskich, niechojnowskich, niecholewkarskich, niechomikarskich, niechopinowskich, niechoroszczańskich, niechorzelskich, niechorzowskich, niechoszczeńskich, niechotczańskich, niechrzanowskich, niechrząstowskich, niechrześcijańskich, niechucpiarskich, niechuligańskich, niechylońskich, niechynowskich, niechyżniańskich, nieciaseńskich, nieciastkarskich, nieciechanowskich, nieciechocińskich, nieciekawskich, nieciemięskich, niecieniarskich, nieciepielowskich, nieciesielskich, niecieszanowskich, niecieszkowskich, niecieszyńskich, Niecikowskich, niecinghajskich, niecinkciarskich, niecisalpejskich, niecisalpińskich, niecisańskich, niecisieńskich, niecisjordańskich, nieclownowskich, niecmolaskich, niecohenowskich, nieconradowskich, niecorazziańskich, niecorleońskich, niecowboyskich, niecudnowskich, niecudzoziemskich, niecuszimskich, niecycerońskich, niecycowskich, niecydzyńskich, niecygańskich, niecykliniarskich, niecylicyjskich, niecymlańskich, niecypryjskich, niecyrenajskich, niecyrenejskich, niecysalpejskich, niecysalpińskich, niecysterskich, niecyzalpejskich, niecyzalpińskich, niecyzelerskich, nieczaderskich, nieczadyjskich, nieczapkarskich, nieczarniańskich, nieczarnkowskich, nieczarnoborskich, nieczarnobylskich, nieczarnocińskich, nieczarnogórskich, nieczarnoksięskich, nieczarnoleskich, nieczarnomorskich, nieczarnożylskich, nieczarodziejskich, nieczartoryjskich, nieczartoryskich, nieczartowskich, nieczartystowskich, nieczastarskich, nieczeboksarskich, nieczeczeńskich, nieczelabińskich, nieczempińskich, nieczepialskich, nieczeremeskich, nieczeremiskich, nieczerkaskich, nieczerkieskich, nieczermińskich, nieczermnieńskich, nieczerniakowskich, nieczernichowskich, nieczerniejewskich, nieczernieńskich, nieczernihowskich, nieczernikowskich, nieczerwieńskich, nieczerwińskich, nieczęstochowskich, nieczikagowskich, nieczirokeskich, nieczłonkowskich, nieczłuchowskich, nieczorsztyńskich, nieczosnowskich, nieczuwaskich, nieczytyjskich, nieczyżewskich, nieczyżyńskich, niećmielowskich, niećwilińskich, niedagestańskich, niedahomejskich, niedakarskich, niedakijskich, niedakkijskich, niedakotyjskich, niedaliańskich, niedalikowskich, niedalkowskich, niedallaskich, niedalmatyńskich, niedaltońskich, Niedałtowskich, niedamasceńskich, niedaminowskich, niedanajskich, niedandońskich, niedandysowskich, niedantejskich, niedardanelskich, niedardyjskich, niedarlingtońskich, niedarłowskich, niedarwinowskich, niedaszyńskich, niedauhańskich, niedąbrowskich, niedąbrówieńskich, niedąbrówniańskich, niedealerskich, niedebeściarskich, niedebreczyńskich, niedebrzeńskich, niededeerowskich, niedederowskich, niedejguńskich, niedekańskich, niedekarskich, niedelatorskich, niedelawarskich, niedelhijskich, niedelijskich, niedellartowskich, niedenwerskich, niederwiszowskich, niedesignerskich, niedesneńskich, niedeszczeńskich, niedewociarskich, niedewońskich, niedezerterskich, niedębieńskich, niedęblińskich, niedębniańskich, niedhakijskich, niediabelskich, niediakońskich, niedickensowskich, niedieslowskich, niedilerskich, niedilijskich, niedionizyjskich, niedipylońskich, niedisnejowskich, niediżońskich, niedługopolskich, niedłutowskich, niedmosińskich, niednieprzańskich, niedniestrzańskich, niedobiegniewskich, niedobrodzieńskich, niedobromiejskich, niedobromierskich, niedobrońskich, niedobrskich, niedobrzańskich, niedobrzelińskich, niedobrzeńskich, niedobrzyniewskich, niedobrzyńskich, niedodomskich, niedodońskich, niedogońskich, niedojarskich, niedokerskich, niedoktorskich, niedoktrynerskich, niedoliniarskich, niedolnobrzeskich, niedolnołabskich, niedolnomszańskich, niedolnosaskich, niedolnośląskich, niedołgańskich, niedomaniowskich, niedomatorskich, niedominowskich, niedonżuanowskich, niedonżuańskich, niedopiewskich, niedopplerowskich, niedorohuskich, niedorożkarskich, niedoruchowskich, niedotykalskich, niedragońskich, niedrakońskich, niedraparskich, niedrawidyjskich, niedrawieńskich, niedrelowskich, niedrenarskich, niedresiarskich, niedrezdeńskich, niedrobiarskich, niedrobińskich, niedrobnochłopskich, niedrogistowskich, niedrohiczyńskich, niedruciarskich, niedrukarskich, niedruzyjskich, niedrwińskich, niedryblerskich, niedrzewiarskich, niedrzycimskich, niedualskich, niedubajskich, niedubieńskich, niedublerskich, niedublińskich, niedudziarskich, nieduisburskich, niedukielskich, niedumasowskich, niedunajskich, niedungańskich, niedunkierskich, niedurangijskich, niedurbańskich, nieduszanbejskich, nieduszanbijskich, nieduszatyńskich, nieduszpasterskich, niedwikoskich, niedwikoziańskich, niedydeńskich, niedydniańskich, niedygnitarskich, niedygowskich, niedyktatorskich, niedylewskich, niedymarskich, niedynarskich, niedynowskich, niedyrektorskich, niedyspeczerskich, niedywaniarskich, niedziadkowskich, niedziadowskich, niedziałdowskich, Niedziałkowskich, niedziałoszyńskich, niedziekanowskich, niedziekańskich, Niedzielewskich, niedziemiańskich, niedziennikarskich, niedzierzążeńskich, niedzierzgońskich, niedzierzgowskich, niedzierżoniowskich, niedziewczyńskich, niedziewiarskich, niedzikowskich, niedziwnowskich, niedźinijskich, niedźwirzyńskich, niedżabalpurskich, niedżajpurskich, niedżalandharskich, niedżentelmeńskich, niedżibutyjskich, niedżinijskich, niedżodhpurskich, niedżokejskich, niedżuddyjskich, niedżungarskich, nieedmontońskich, nieedwardiańskich, nieedynburskich, nieedytorskich, nieefekciarskich, nieefesowskich, nieefwupowskich, nieeinsteinowskich, nieekonomskich, nieekwadorskich, nieelbańskich, nieelbląskich, nieelektorskich, nieeleuzyjskich, nieeleuzyńskich, nieelizejskich, nieelkaesowskich, nieelzewirskich, nieelżbietańskich, nieełkaesowskich, nieemalierskich, nieementalskich, nieemhadowskich, nieemiliańskich, nieempirejskich, nieemszerowskich, nieenerdowskich, nieenerefowskich, nieepigońskich, nieepikurejskich, nieepisjerskich, nieerazmiańskich, nieerefenowskich, nieeretryjskich, nieerewańskich, nieerotomańskich, nieertebelskich, nieerytrejskich, nieerywańskich, nieesbowskich, nieeseldowskich, nieeselowskich, nieeserowskich, nieesesmańskich, nieesesowskich, nieeskaerowskich, nieeskimoskich, nieeskulapskich, nieeskwilińskich, nieesseńskich, nieestremadurskich, nieesztergomskich, nieetezyjskich, nieetneńskich, nieeubejskich, nieeuropejskich, nieewenkijskich, niefabiańskich, niefagasowskich, niefajansiarskich, niefajczarskich, niefajowskich, niefajumskich, niefakirskich, niefalaskich, niefalerneńskich, niefałkowskich, niefałszerskich, niefaraońskich, niefaraskich, niefarbiarskich, niefarbierskich, niefarerskich, niefarmazońskich, niefarmerskich, niefarnezyjskich, niefaryzejskich, niefaszystowskich, niefatimskich, niefatjanowskich, niefaustowskich, niefebroniańskich, niefelaskich, niefelczerskich, niefergańskich, niefermerskich, nieferraryjskich, niefiakierskich, niefiatowskich, niefidiaszowskich, niefidżyjskich, niefiglarskich, niefilhelleńskich, niefilipińskich, niefilipowskich, niefilisterskich, niefilistyńskich, niefilopolskich, niefirlejowskich, niefirlejskich, niefizylierskich, nieflandryjskich, nieflibustierskich, nieflirciarskich, nieflorentyńskich, niefloriańskich, niefogaraskich, niefokidyjskich, niefolarskich, niefolsomskich, nieformierskich, niefornalskich, niefortaleskich, niefourierowskich, niefrajerskich, nieframpolskich, niefranciszkańskich


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
inie
czas
jest
dzień
zawsze
ciebie
wszystko
świecie
świat
życia
wiele
się
będzie
oczy
siebie
razem
serce
serca
chwilę
domu
słowa
urodziny
Tobie
marzenia
lat
świata
rana
miłości
Rymy do órzno
akustyczno, arabszczyzno, ascetyczno, bielizno, Bielszczyzno, blizno, Błeszno, boczno, Brzezno, calizno, Chełmszczyzno, chemiczno, chińszczyzno, Choszczno, Chwarzno, ckliwizno, czeszczyzno, Debrzno, Deszczno, Dębszczyzno, dłużyzno, Drezno, drożyzno, Druzno, dulszczyzno, duszno, dziczyzno, elektryczno, erotyczno, etniczno, etyczno, fizyczno, Gieczno, gładzizno, głowizno, główczyzno, główszczyzno, Gniezno, golizno, Górzno, graficzno, greczyzno, Grodziczno, grubizno, Gruczno, halizno, ironiczno, jajeczno, Jaworzno, kiełzno, Kierzno, kliniczno, Kłączno, Komorzno, Konieczno, kopczyzno, krąglizno, Kriszno, Kryniczno, Kryszno, krytyczno, Krzno, krzywizno, Kuczyzno, leizno, Leszno, lewizno, liryczno, Liszno, logiczno, łatwizno, łączno, Łączno, Łopoczno, Łopuszno, magiczno, malizno, marnizno, mączno, Mączno, medyczno, Meszno, mężczyzno, Miedzno, mielizno, mistyczno, miszno, Miszno, mleczno, Mleczno, Młoteczno, morszczyzno, moszno, Motyczno, mroczno, mulizno, muzyczno, nieduszno, niemczyzno, niemroczno, nieskoczno, niespieszno, niestraszno, nieśmieszno, nieśpieszno, nietłoczno, niewietrzno, nowizno, obczyzno, ojczyzno, Oleszno, Opoczno, Opolszczyzno, optyczno, opuchlizno, Ostrowieczno, Pajęczno, pańszczyzno, Parzno, Piaseczno, Piaszno, pieprzno, pierwszyzno, Pilzno, plastyczno, płaszczyzno, Płociczno, płycizno, Podgórzno, poprzeczno, powietrzno, Półczno, praktyczno, prościzno, Przytoczno, psychiczno, publiczno, puścizno, pykniczno, Ręczno, ruszczyzno, Rybczyzno, rytmiczno, rzadzizno, Sąsieczno, Sieniczno, sinizno, siwizno, Skęczno, skoczno, Skórzno, słabizno, Słączno, słoneczno, Słupeczno, Sołeczno, spadzizno, spieszno, społeczno, spuścizno, starszyzno, Starzno, starzyzno, stęchlizno, Stołczno, stołeczno, straszno, stromizno, Strzemeszno, swojszczyzno, Sylczno, szarzyzno, szerzyzno, śląszczyzno, Ślizno, śmieszno, śpieszno, świąteczno, Świerzno, taktyczno, taneczno, tanizno, techniczno, termiczno, tęchlizno, tępizno, tężyzno, tłoczno, toniczno, trucizno, tryzno, Trzemeszno, Tuczno, Turzno, ubożyzno, Urbańszczyzno, Warzno, wietrzno, Wizno, włoszczyzno, Woliczno, wolnizno, woszczyzno, wścieklizno, Wytyczno, Zbiczno, Zdzierczyzno, zgnilizno, Zwierzno, żelazno, Żelazno


text:
Szczecëno
Szczecëno (we zdrojach: Stetin 1133, Stetyn 1188, Stitin 1251, Borstaborg XIII w., Stitinum,, Stetina, Stittin, Stettin, Szczecëno (Słowińcë); pòl. Szczecin, miem. Stettin, lat. Stetinum) je nôwikszim gardã ë historëczną stolëcą Zôpadny Pòmòrsczi. Szczecëno mô sztatus gardu na prawach krezu ë je stolëcą zôpadnopòmòrsczégò wòjewództwa.
Wôżną starodôwnotą je tu rzimskòkatolëcczi kòscół Sw. Jakùba Apòsztoła w Szczecënie - dzysô katédra. Òd 2014 rokù kòl ni je pamiątkòwi kam z nôdpisã: „Na ti zemi òd kòl VI w. przez czileset lat mieszkelë Kaszëbi”.
-
Szczecëno w 1575 rokù
-
-
-
-
Lëteratura[edicëjô | edytuj kod]
Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 231
Òbaczë téż[edicëjô | edytuj kod]
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Bantuske rěče
Bantuske rěče je rěčna swójba w srjedźnej a južnej Africe.
Wone tworja podskupinu Volta-Kongo-hałuzy afriskich Niger-Kongo-rěčow. Eksistuje něhdźe 500 bantuskich rěčow, kotrež so wot něhdźe 200 Mio. čłowjekow rěča. Wone su po cyłej srjedźnej a južnej Africe rozšěrjene a tam we wšěch statach najhusćišo rěčane rěče, tež hdyž so jako hamtska rěč najčasćišo hišće jendźelšćina, francošćina abo portugalšćina wužiwa.
Na sewjerozapadźe mjezuje Bantu-teritorij ze zbytnymi Niger-Kongo-rěčemi, na sewjerowuchodźe z nilosahariskimi a afroaziatiskimi (dokładnišo kušitiskimi) rěčemi. Na juhozapadźe tworja Khoisan-rěče enklawu Bantu-teritorija (hlej kartu).
Wědomosć wo banturěčach a z nimi zwjazanych kulturach a ludach so bantuistika mjenuje. Wona je dźěl afrikanistiki.
Wobsah
- 1 Słowo bantu
- 2 Na rěčnikach najbohaćiše rěče
- 3 Stawizny slědźenja a dźensniša pozicija Bantuskich rěčow
- 4 Pradomizna a rozšěrjenje
- 5 Přehlad Bantuskich rěčow
Słowo bantu[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Słowo „bantu“ woznamjenja „čłowjeki“ w rěči kongo. Wono bu wot W. H. I. Bleeka w lěće 1856 do rěčespytneje diskusije jako pomjenowanje za daloko rozšěrjenu afrisku rěčnu skupinu zawjedźene, kotrychž rěče maja wjele zhromadnych přiznamjenjow. K tomu słuša předewšěm wurazny system nominalnych klasow (hlej deleka), ale tež wobšěrne leksikaliske zhromadnosće. Slědowaca tabela pokaza słowo za „čłowjek“ – singular a plural – z wubranych wažnych bantuskich rěčow:
Singular a plural tworitej so najskerje přez prefiksy mu- resp. ba-. Jedna so wo prěnjej nominalnej klasy (hlej deleka) nimale wšěch Bantuskich rěčow, kotrež wosoby w singularje resp. pluralu woznamjenja. Dźělenske smužkii so při normalnym pisanju Bantuskich słowow njepisaja, w tutym nastawku so pak za wujasnjowanje stajnje stajeja.
Na rěčnikach najbohaćiše rěče[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Najbóle znata a jako wobchadna rěč (němsce de:Verkehrssprache) najčasćišo rěčana bantuska rěč je swahilšćina . Slědowaca tabela wobsahuje wšě bantuske rěče ze znajmjeńša 3 milionami rěčnikow a poda ličbu jich rěčnikow, jich zarjadowanje znutřka Guthrie-systema (hlej deleka) a jich hłowne rozšěrjenske teritorije. Někotre z tutych rěčow su tak mjenowane wobchadne rěče (němsce de:Verkehrssprachen), kotrež so njenawuknu jenož jako maćerna rěč (jako prěnja rěč), ale so wot wjele rěčnikow jako druha abo třeća rěč přiswoja, zo by sokomunikacija we wjetšim teritoriju po rěčnych hranicach jednotliwych ludowych skupinow zmóžniła.
Bantuske rěč ze znajmjeńša 3 milionami rěčnikow
Kongo steji za Demokratiska republika Kongo, Kongo-Brazzaville za Republika Kongo). Klasowe prefiksy za rěčne mjena (na př. ki-, kinya-, chi-, lu-, se-, isi-) so w rěčespytnej literaturje dźensnišo kaž stajnje wjace njewužiwaja. Tež w tutym nastawku so krótka forma bjez prefiksa wužiwa, potajkim na př. Ganda město Luganda.
Stawizny slědźenja a dźensniša pozicija Bantuskich rěčow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Přehlad stawiznow slědźenja[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Hižo so je w lěće 1659 wot Giacinto Brusciotto łaćonsce pisana gramatika rěče Kongo wudawała. Wilhelm Bleek wopisa prěni raz w lěće 1856 nominalne klasy Bantuskich rěčow (hlej deleka) a tworješe zapřijeće Bantu. Carl Meinhof nadźěłał jich prěnju přirunowacu gramatiku (1901). Malcolm Guthrie je je 1948 klasifikował a 1967–71 do 16 geografiskich skupinow („cony“) rozdźělował, kotrež wón z pismikami A–S (bjez I, O, Q) woznamjenił. Znutřka tutych conow su rěče do dźesatkowych jednotkow grupěrowane a přenumerowane (hlej: rozdźělenje Bantuskich rěčow po Guthrie). Guthrie je tež Proto-Bantu jako hypotetisku předchadnikowu rěč wšěch dźensnišich Bantuskich rěčow rekonstruowana. Joseph Greenberg klasifikował Bantuskupinu jako pod-pod-jednotku Niger-Kongo-rěče (hlej deleka). Prjedy buchu Bantuske rěče, wosebje wot Carl Meinhof a jeho wučomcow, jako samostatnu rěčna swójba wobhladowałe, kotrež so su w rozšěrjenskim teritoriju čornoafriskich rěčow Sudanrěče napřećo stajiłe.
Wuwiće teorijow wo pochadźe Bantuskich rěčow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Z problemom pochada (pradomizna) a nastaća Bantuskich rěčow dłzěłali wot lěta 1860 mnoholičbne rěčne slědźerjo. Někotre historisce wažne hypotezy su tu mjenowane, zo by ćežki proces hač do dźensnišeho rozjasnjenja Bantu jako podjednotku Niger-Kongo-rěčow wujasnjował.
Richard Lepsius[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Egyptologa Richard Lepsius je w lěće 1880 we zachodźe k jeho Nubiskej Gramatice w Africe wot tři rěčnych conow wuchadźał, při tym wón Khoisan-skupinu njewobkedźbował: (1) Bantuske rěče w južnej Africe, rěč woprawdźitych (němsce „Neger“), (2) měsane „Negerrěče“ mjez ekwatorom a Saharu, Sudan-rěče, (3) hamitiske rěče (egyptišćina, kušitiske rěče, berberske rěče) w sewjernej Africe.
Primarne přiznamjenja tutych rěčnych skupinow by klasowy system Bantuskich a genusowy system hamitow był, kotrež bychu wot zapadneje Azije do Afriki zapućowali. Přez jich předobywanje wottłóčachu dźěle prawobydlerstwa k južnej Africe (dźě Bantu, kotrež su jich „čistu“ rěčnu formu wobchowowali); druhe skupiny naměšachu so z hamitami a wutworjachu měšane rěče – Sudanrěče –, kotrež ani wurazny klasowy ani genusowy system nimaja. Jich gramatika woznamjenićł jako „bjezformna“, „zurückgegangen“ a „entblättert“.
August Schleicher[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Indogermanista August Schleicher mějach cyle druhe předstajenje, kotrež je wón w lěće 1891 publikował. Po jeho měnjenju Afrika bě najprjedy njewobydleny a bu wot juhozapadneje Azije w štyri wulkich walach wobsydlowana: (1) Buschmänner a Hottentotten (dźensnišo Khoisan mjenowane), (2) „Neger-ludy“ Sudana, „Nigrity“, (3) Bantu a (4) Hamity.
Při tym je z toho wuchadźał, zo su sudanske Nigrity hižo rudimentarny, njedospołny klasowy system měli, kotrež su to Bantuske ludy wudokonjeli a wurazyli. Za jeho běchu potajkim Nigritiske abo Sudanske ewolucionarny předchadnik Bantuwa, a nic wuslědk rozpada kaž při Lepsiusu.
Carl Meinhof[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Afrikanista Carl Meinhof so je mjez 1905 a 1935 wjace króć wo nastaću Bantuskich rěčow jewił; wón steji w jasnym přećiwku k hypotezam wot Lepsiusa a Schleichera. Za jeho nic su Bantuske rěče, ale Sudanske rěče pra-nigritiske. Bantu by měšana rěč z nigritiskej „maćerju“ (Substrat) a hamitiskim „nanom“ (Superstrat). Wobsydlenje Afriki so stało po Meinhof potajkim w tři rěčnych worštach: (1) nigritiske Sudanske rěče, (2) hamitiske rěče a (3) Bantuske rěče jako měšana forma Nigritiskich a Hamitiskich.
Diedrich Westermann a Joseph Greenberg[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Diedrich Westermann je najprjedy jako Meinhof-wučomc wot zhromadneho nigritiskeho substata Sudanskich a Bantuskich rěčow wuchadźał. Wot lěta 1948 so je pak přiběrajo wot genetiskeje prapřiwuznosće zapadnych Sudanskich rěčow a Bantuskich rěčow přeswědčował, kaž je w wjacorych publikowanjach rozkładował. Při tym je zakład za Niger-Kongo-nasadu Greenberga tworił.
Joseph Greenberg je nasady Westermanna konsekwentnje dale sćěhował a etablěrował 1949 Niger-Kongo-fylum jako wulku rěčnu swójbu w zapadnej a južnej Africe, kotrež Bantuske rěče sobu zapřijimaja a kotrež z zapado-sudaniskeho „nigritiskeho“ jadra wuchadźał. Struktura tuteje swójby je wot tuteje prěnjotneje nasady hišće wjace króć změnił; poslednja wersija Greenberga je jeho twórba „Languages of Africa“ wot lěta 1963.
Tež po Greenbergu so je interna struktura Niger-Kongo-fyluma hišće wjace króć změniła (hlej Niger-Kongo-rěče), wězo sej wšě wersije – tež aktualne (na př. Heine-Nurse 2000) – při tym wotpowěduja, zo Bantuske rěče pod-pod-jednotka Niger-Kongo su, kotrež su najbliže z tak mjenowanymi Bantoidiskimi rěčemi wuchodneje Nigerije a zapadneho Kameruna přiwuzne.
Pozicija Bantuskich rěčow znutřka Niger-Kongo[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wulki wuznam Bantuskich rěčow znutřka Niger-Kongo-rěčow (a z tym w konteskće afriskich rěčow generelnje) pokaza slědowace ličby:
- Wot něhdźe 1400 Niger-Kongo-rěčow słuša 500 k Bantuskej skupinje; to je wjace hač třećina.
- wot něhdźe 350 milionow rěčnikow Niger-Kongo-rěče rěča 200 milionow – potajkim nimale 60 % – Bantusku rěč.
Tola je po dźensnišich spóznaćach, kotrež předewšěm na dźěłach wot Joseph Greenberg bazuja, Bantuska skupina jenož pod-pod-jednotka Niger-Kongo. Dokładna pozicija Bantuskeje skupiny znutřka Niger-Kongo-rěčow pokaza slědowace tróšku zjednorjeny genetiski diagram:
rodoštom Bantuskich rěčow
- Niger-Kongo
- Kordofaniski
- Mande
- Atlantiski
- Dogon
- Ijoid
- Volta-Kongo
- Sewjerno-Volta-Kongo
- Kru
- Gur (Woltaiski)
- Senufo
- Adamawa-Ubangi
- Južno-Volta-Kongo
- Kwa
- Benue-Kongo
- Zapadno-Benue-Kongo
- Wuchodno-Benue-Kongo
- Platoid (centralno-Nigerianiski)
- Bantoid-Cross-River
- Cross-River
- Bantoid
- Sewjerno-Bantoid
- Južno-Bantoid
- někotre mjeńše skupiny
- Grasland
- Bantu
- Sewjerno-Volta-Kongo
Kompleksna pochadowa linija Bantuskich rěčow je potajkim ze wšěmi mjezyčłonami:
- Niger-Kongo > Volta-Kongo > Južno-Volta-Kongo > Benue-Kongo > Wuchodno-Benue-Kongo >
Bantoid - Cross River > Bantoid > Južno-Bantoid > Bantu.
Pradomizna a rozšěrjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wšě teorije wo pochadźe Bantuskich rěčow činja eksplicitnje abo implicitnje wuprajenja wo jich pradomiznje a pozdźišim rozšěrjenju hač do dźensnišich sydlerskich teritorijow Bantuskich ludow.
Pradomizna Bantuskich rěčow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Po jeho klasifikaciji – Bantu jako podskupina hewak w Nigeriji a Kamerunje rozšěrjene Bantoidske rěče – je Joseph Greenberg pradomiznu Bantuskich rěčow w srjedźnym Benue-dole (wuchodna Nigerija) a w zapadnym Kamerunje wobličował. To je dźensnišo wot najwjetšich slědźerjow akceptowane a zastupowane měnjenje.
Malcolm Guthrie přećiwo tomu wuprajił hišće 1962 na bazy słowo-wěc-argumentacije (zwisk mjezy archeologisce greifbaren wěcami abo plahowanymi družinami rostlinow a rěčnymi pomjenowanjemi za te), Proto-Bantu by w teritoriju juhowuchodnje ekwatorialneho tropiskeho dešćikoweho lěsa nastał. Z tutoho jadroweho teritorija so bychu w hwězdnej formje migracije do dźensnišich sydlerskich teritorijow stałe. Problem přiwuznych Bantoidiskich rěčow w daloko zdalenej zapadnej Africe rozrisował přez přijeće, zo někotre Pre-Bantuske skupiny bychu pralěsa z pomocu łódźemi do sewjera předrěwałe. Tuta pozicija Guthrie w dźensnišim slědźenju žanu rólu wjace njehra; w cyłku so pradomizna Bantuwow sewjernje tropiskeho dešćoweho lěsa přijima, wulka wjetšina přihłosuje nasadu Greenberga wuchodna Nigerija-zapadny Kamerun.
Rozšěrjenje Bantuskich ludow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Zapadne a wuchodne ruty rozšěrjenja
Rozšěrjenje Bantuskich ludow z jich zapadoafriskeje pradomizny do cyłeje subsaharaniskeje Afriki je jedne z najwjetšich pućowanskich pohibowanjow čłowjestwa. Kotre puće su tuž Bantuske skupiny wot jich pradomizny nastupiłe? Eksistujetej dwě teoriji, kotrejž so pak nic wzajomnje wuzamkuja, ale jenož rozdźělne ćežišća sadźa. Prěnja wupraji (na př. Heine-Hoff-Vossen 1977), zo su zažne Bantujo wosebje blisko pobrjoha „zapadnje nimo dešćoweho lěsa“ do juha přećahowałe, dalša grupěrowanje na sewjernym kromje dešćoweho lěsa najprjedy do wuchodneho, to južneho směra pućowało. Zapadna hłowna skupina potom je nowy nukleus na delnim běhu Kongowa tworiła, z kotrehož wjetšina Bantuskich kmjenow w sawanje a w wuchodoafiskej wysočinje nastała. Druha teorija wuchadźa wosebje wot sewjerneho wuhibowanja dešćoweho lěsa. Tute skupiny su to pozdźišo wot teritorija wulkich wuchodoafriskich jězorow do juha pućowałe a bychu to Kongo-nukleus tworjeny (abo so z jim zjednoćowałe), wot kotrehož so dalše wobsydlenje juhowuchodneje a južneje Afriki stało. Generelnje wo wuchadźa wot zažnych zapadnych a wuchodnych Bantuskich skupinow, kotrež wobě hłownymaj pućowanskimaj pućomaj wotpowěduja.
Chronologija rozšěrjenja
Po Vansina (1995) a Iliffe (1995) so móže z rekonstruowaneho Proto-Bantuskeho wokabulara (ratarstwo, produkowanje keramiki), archeologiskich namakankow (předewšěm keramiki) a wot zažnich Bantuskich skupinow ratarsce wužiwanych produktow (wolijowa palma, Yams, ale hišće žane žito) konkludować, zo prěnje wupućowanje z zapadoafriskeje pradomizny w wuchodnej Nigeriji po zawjedźenju ratarstwa a hornčerstwa so stało dyrbjało. Z tym wuchadźa z archeologije wuchodneje Nigerije a zapadneho Kameruna jako prawdźepodobny časowy wotrězk něhdźe 3000–2500 v. Chr. jako spočatk wupućowanja. Najprjedy pućowałe zažne Bantujo do Kamerunowych łukow, hdźež su dalše zapřijeća za ratarstwo, skotarstwo (koza, howjado), plahowanje rybow a čołmotwarstwo wokabular wobohaćiłe.
1500–1000 v. Chr. potom so stało wotpućowanje Bantuskich skupinow zapadnje so sušaceho dešćoweho lěsa do juha hač do delnjeho běha Kongo. Tam nastanja Bantuske kultury archeologisce něhdźe 500–400 v. Chr. dopokazujomne. Wone njeznajachu hišće žane předźěłanje metalow. Někotre tutych skupinow su pućowałe dale do juha hač do sewjerneje Namibije, druhe wotbočiłe do wuchoda, sćahnychu přez wulke rěkowe doły a zjednoćichu so z wuchodnej skupinu w Kongo-nukleusu (hlej deleka).
(najskerje wjetša) wuchodna skupina sćahny wot 1500 v. Chr. wot Kameruna na sewjernej kromje podłu dešćoweho lěsa hač do teritorija wulkich jězorow wuchodneje Afriki. Tam eksistuja wot 1000 v. Chr. dokłady za prěnje plahowanje žita (sorghum), intensiwne skotarstwo a – wot 800 v. Chr. – prěnje archeologiske dokłady za předźěłanje metalow a produkowanje železa (wuškrěwanske pěcy w Ruanda a Tansanija). Přijeća za metale a předźěłanje metalow so tež rěčnje w Proto-zapadnej-Bantušćinje wotbłyšćuja, mjeztym zo Proto-Bantušćina je hišće njeznajachu. Snano so stało tute kulturelne rozwiće Bantuskich ludow w ratarstwje, skotarstwje a předźěłanju metalow přez wliw nilosahariskich skupinow z hornjeho Niloweho doła, hdźež so je tutón kulturny schodźenk jasnje prjedy docpěł. Bantuske ludy předstaja po zdaću jadro železočasoweje Urewe-kultury, kotraž bě w regionje wulkich wuchodoafriskich jězorow rozšěrjena. Z bóle intensiwnym ratarskim wužićom přez palne rodowanje a potrjebu na palnym drjewje za produkowanje železa je daloko sahace pobiwanje lěsow we wuchodoafriskim regionje jězorow zwjazane, potajkim prěnje wulkopłoninowe přeformowanje natury Afriki přez čłowjeka.
Wot regiona wulkich jězorow sćahnychu Urewe-Bantujo (po dokładu jich specifiskeje keramiki) něhdźe wot 500 v. Chr. sčasom do wšěch regionow wuchodneje a južneje Afriki. Na Sambesi je Urewe-keramika wot 300 v. Chr. dopokazujomna. W prěnim pokřesćanskim lětstotku so Angola, Malawi, Sambia a Simbabwe docpěja, w 2. lětstotku Mosambik, skónčnje wokoło 500 n. Chr. Južna Afrika. njemobilne žiwjenske formy (z rekultiwowanjom lada) su Bantuske ludy hakle wot 1000 n. Chr. wuwiwałe, před tym je je technika palneho rodowanja k stajnym dalećahnjenju a wotedaće wutrjebanych płoninow nuzowałe.
Ćišćej Bantuskich ludow dyrbja Khoisanjo so zdalować, kotřiž tehdy hišće wjele wjetše teritorije južneje Afriki wobsydlowali hač dźensnišo. Jich wotchadowy teritorij nasta pusćinowe a stepowe cony južneje Angole, Namibije a Botswany, kotrež za plahowanje wot Sorghum njepřihódne a z tym za Bantujo njewužiwajomne běchu.
Přehlad Bantuskich rěčow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W tutym přehledźe su Bantuske rěče, kotrež su relatiwnje derje znate:
- w centralnej a wuchodnej Africe
- w južnej Africe


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
inie
czas
jest
dzień
zawsze
ciebie
wszystko
świecie
świat
życia
wiele
się
będzie
oczy
siebie
razem
serce
serca
chwilę
domu
słowa
urodziny
Tobie
marzenia
lat
świata
rana
miłości
Rymy do yzno
akustyczno, akwarystyczno, alifatyczno, amatorszczyzno, analityczno, anatomiczno, angielszczyzno, arabszczyzno, aromatyczno, artystyczno, arytmetyczno, ascetyczno, astronomiczno, beriowszczyzno, biblioteczno, bielizno, Bielszczyzno, biograficzno, biologiczno, blizno, Błeszno, boczno, Borkowszczyzno, Brzezno, bułgarszczyzno, calizno, ceramiczno, cerkiewszczyzno, Chełmszczyzno, chemiczno, chińszczyzno, chirurgiczno, chmielnicczyzno, chorwacczyzno, Choszczno, chowańszczyzno, Chwarzno, ckliwizno, Czajewszczyzno, czeszczyzno, daremszczyzno, darowizno, Debrzno, Deszczno, Dębszczyzno, diagnostyczno, dłużyzno, Drezno, drożyzno, Druzno, dulszczyzno, duszno, dydaktyczno, dziadowizno, dziczyzno, ekologiczno, ekonomiczno, elektroniczno, elektryczno, energetyczno, erotyczno, estetyczno, etniczno, etyczno, fantastyczno, fizyczno, flamandczyzno, foniatryczno, francuszczyzno, geograficzno, geologiczno, Gieczno, gierkowszczyzno, gimnastyczno, gładzizno, głęboczyzno, głowizno, główczyzno, główszczyzno, Gniezno, golizno, Gołotczyzno, gotowizno, góralszczyzno, Górzno, graficzno, gramatyczno, greczyzno, Grodziczno, Grodzieńszczyzno, grotowszczyzno, grubizno, Gruczno, halizno, harikriszno, hebrajszczyzno, higieniczno, historyczno, hiszpańszczyzno, huculszczyzno, Huculszczyzno, hydrauliczno, ideologiczno, ironiczno, izotoniczno, jajeczno, jałowizno, japońszczyzno, jaskrawizno, Jaworzno, jeżowszczyzno, jowialszczyzno, junkierszczyzno, Kamieńszczyzno, kantowizno, kaszubszczyzno, Kielecczyzno, kiełzno, Kierzno, klimatyczno, kliniczno, Klukowszczyzno, Kłączno, koliszczyzno, koliwszczyzno, Komorzno, Konieczno, kopczyzno, kosmetyczno, Kozaczyzno, kozaczyzno, Kozubszczyzno, Kraskowszczyzno, krawieczyzno, krąglizno, Kriszno, królewszczyzno, Kryniczno, Kryszno, krytyczno, Krzno, krzywizno, Kuczyzno, kulawizno, Kurpiowszczyzno, kurpiowszczyzno, leizno, Leszno, lewizno, liryczno, Liszno, litewszczyzno, liturgiczno, logiczno, logistyczno, Lubelszczyzno, ludowizno, łatwizno, łączno, Łączno, Łemkowszczyzno, łemkowszczyzno, łogawizno, łokciowizno, Łopoczno, Łopuszno, łużycczyzno, madziarszczyzno, magiczno, magnetyczno, Makowszczyzno, Malewszczyzno, malizno, Markowszczyzno, marnizno, mazurszczyzno, mączno, Mączno, mechaniczno, medyczno, Meszno, metodyczno, mężczyzno, Miedzno, mielizno, mistyczno, miszno, Miszno, mleczno, Mleczno, Młoteczno, mongolszczyzno, morszczyzno, moszno, Motyczno, mroczno, mulizno, muzyczno, nieduszno, niemczyzno, niemiecczyzno, niemroczno, niepieprzno, nieskoczno, niespieszno, niestraszno, nieśmieszno, nieśpieszno, nietłoczno, niewietrzno, nosacizno, Nowaczyzno, nowizno, obczyzno, ogorzelizno, ogrodowizno, ojcowizno, ojczyzno, okopowizno, okulistyczno, Oleszno, opalenizno, oparzelizno, Opoczno, Opolszczyzno, optyczno, opuchlizno, organiczno, osędzielizno, Osmołowszczyzno, Ostrowieczno, Pajęczno, Panieńszczyzno, pańszczyzno, Parzno, Paszkowszczyzno, patriotyczno, perszczyzno, Piaseczno, Piaszno, pieprzno, pierwszyzno, Pilzno, piłsudczyzno, Piotrowszczyzno, plastyczno, płaszczyzno, płazowizno, Płociczno, płycizno, pneumatyczno, Podgórzno, podobizno, Policzyzno, polityczno, polszczyzno, połabszczyzno, połowizno, poprzeczno, Potoczyzno, powietrzno, Półczno, półpłaszczyzno, praktyczno, praojczyzno, prościzno, protetyczno, Przytoczno, pstrokacizno, psychiatryczno, psychiczno, publiczno, puścizno, pykniczno, Rembelszczyzno, Ręczno, robocizno, rogacizno, rogowizno, romantyczno, romańszczyzno, ruszczyzno, Rybczyzno, rytmiczno, rzadzizno, Rzeszowszczyzno, satyryczno, Sądecczyzno, Sąsieczno, sędzielizno, Sieniczno, sinizno, siwizno, Skęczno, skoczno, Skórzno, słabizno, Słączno, słoneczno, Słowacczyzno, Słowiańszczyzno, słowiańszczyzno, Słupeczno, Sobiesierzno, Sołeczno, spadzizno, spalenizno, sparzelizno, spieszno, społeczno, spuścizno, Stabieńszczyzno, starszyzno, Starzno, starzyzno, statystyczno, stęchlizno, stolarszczyzno, Stołczno, stołeczno, straszno, strategiczno, stromizno, Strzemeszno, surowizno, Suwalszczyzno, swojszczyzno, Sylczno, symboliczno, szarzyzno, Szeplerzyzno, szerzyzno, szlachetczyzno, szturmowszczyzno, Szynkarzyzno, śląszczyzno, Ślizno, śmieszno, śpieszno, świąteczno, Świerzno, taktyczno, Talkowszczyzno, taneczno, tanizno, tatarszczyzno, techniczno, tematyczno, teologiczno, teoretyczno, termiczno, teutońszczyzno, tęchlizno, tępizno, tężyzno, tłoczno, toniczno, towiańszczyzno, trucizno, tryzno, Trzemeszno, Tuczno, turecczyzno, turystyczno, Turzno, tyrolszczyzno, ubożyzno, ukraińszczyzno, urbanistyczno, Urbańszczyzno, Warzno, węgierszczyzno, wietrzno, Wileńszczyzno, Wizno, włogacizno, włoszczyzno, Woliczno, wolnizno, Wołoszczyzno, woszczyzno, wścieklizno, wysoczyzno, wyspiańszczyzno, Wytyczno, Zamojszczyzno, zapolszczyzno, Zbiczno, Zdzierczyzno, zgnilizno, zielenizno, zoologiczno, Zwierzno, żelazno, Żelazno, żeromszczyzno, Żywiecczyzno


text: Pustynia Błędowska - polska Sahara ; Kościół N.P. Marji w Piekarach Śląskich ; Nazwy Polskie w Australji: Góra Kościuszki, Góra Strzeleckiego, Rzeka Strzeleckiego, Góra Adyna ; Jadwiga Jędrzejowska najgroźniejszym cieniem nad puharym tenisowym Amer = Błędowska desert - Polish Sahara ; Church N.P. Mary in Piekary Śląskie ; Polish names in Australia: Kościuszko Mountain, Strzelecki Mountain, Strzelecki River, Adyn Mountain ; Jadwiga Jędrzejowska the most dangerous shadow over the American tennis trophy.


text:
Bośńa a Hercegowina
Bośńa a Hercegowina (BiH, bośńacko godka a chorwacko godka: Bosna i Hercegovina, syrbsko godka: БocHa и XepцeroBиHa) – państwo we połedńowo-wschodńij Ojropje, na Bołkanach. Powstoło po rozpańyńću śe Jugosławiji. Grańica mo s Chorwacyjům, Syrbijům a Czornům Gůrům. Skłodo śe s Federacyji Bośńe a Hercegowiny a Syrbskij Republiki.
Je to krej gůrzisty, przez 90% placu je położůne wyżyj kej 200 m n.p.m. Nowyższe wjyrchy na teryńe Bośńe a Hercegowiny sům we Dynarskich Alpach (Maglić, 2386 m n.p.m.).
Bośńa Hercegowina uostała srogo zniszczůno we důmowyj wojńe. Terozki gospodarka je sam uoparto na leśńictwje, bergmaństwje a ynergetyce.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
inie
czas
jest
dzień
zawsze
ciebie
wszystko
świecie
świat
życia
wiele
się
będzie
oczy
siebie
razem
serce
serca
chwilę
domu
słowa
urodziny
Tobie
marzenia
lat
świata
rana
miłości
Rymy do londynie
abietynie, akrodynie, akrydynie, aktynie, akynie, Aladynie, aldynie, aleksynie, amadynie, aneurynie, anodynie, arsynie, arszynie, asasynie, aspirynie, auksynie, Awentynie, azbestynie, azotynie, azynie, Baczynie, bażynie, Bełczynie, benzynie, bezczynie, Białczynie, Bieczynie, biorczynie, biotynie, Blandynie, Bliżynie, blondynie, boldynie, Borczynie, Borszynie, braunsztynie, Broczynie, Brończynie, Brooklynie, brożynie, brucynie, brzuszynie, buczynie, budynie, bursztynie, Burzynie, Butrynie, butynie, Byczynie, bystrzynie, Byszynie, cechsztynie, Cedzynie, Cekcynie, cembrzynie, ceprzynie, cetynie, Charzynie, chitynie, Chlebczynie, chlorynie, chłopczynie, chryzynie, Chudzynie, Chwaszczynie, Cieszynie, cynie, cyprzynie, cystynie, cytrynie, Czaszynie, człeczynie, Czorsztynie, czuprynie, czynie, Daszynie, dawczynie, dekstrynie, dekynie, dentynie, Deynie, dieldrynie, dioksynie, Dobczynie, doktrynie, dopłynie, drążynie, drezynie, drożynie, Drużynie, drużynie, dulcynie, dwójczynie, dynie, dziewczynie, Dźwirzynie, dżynie, edestynie, efedrynie, egirynie, egzynie, ekworynie, elastynie, eleuzynie, emetynie, emulsynie, eozynie, erepsynie, erynie, erytrynie, eserynie, etynie, ezerynie, faszynie, Faustynie, festynie, fibrynie, ficynie, fitynie, flaszczynie, Foltynie, Fołtynie, fuksynie, futrynie, garcynie, Garczynie, gardynie, Garzynie, gastrynie, Gaszynie, gazdynie, gelbrynie, geodynie, gliadynie, glicynie, gloksynie, glucynie, glutynie, głaszczynie, głożynie, Gnaszynie, Goldwynie, Gołdynie, gontynie, Goszczynie, Górczynie, Górzynie, grabsztynie, Grażynie, Gruszczynie, Grynie, Hadynie, heksynie, hioscynie, hoacynie, Holsztynie, Horpynie, ikacynie, iloczynie, inozynie, intynie, irezynie, irydynie, Iskrzyczynie, izatynie, jałżynie, jarzynie, jaskrzynie, jedynie, Jelcynie, Jerzynie, jeżynie, jodynie, Justynie, Juszczynie, jużynie, kantynie, Karszynie, kasynie, Ketrzynie, Kętrzynie, Kiączynie, kiecczynie, Kiedrzynie, Klaudynie, Kmiczynie, Knyszynie, kokcynie, Kolczynie, kołdrzynie, kołtrynie, kontynie, kończynie, Kopczynie, Korczynie, kortynie, Korynie, Kostrzynie, krawczynie, krążynie, kreatynie, kretynie, krojczynie, Krojczynie, kroksztynie, Kruszynie, kruszynie, Krystynie, Krzeczynie, krztynie, krzynie, krzyżynie, ksantynie, książczynie, księżynie, Kuczynie, Kulczynie, kurtynie, kutynie, kuzynie, kwartynie, Kwidzynie, Kwirynie, landrynie, latrynie, leszczynie, leucynie, Licynie, Liszynie, lizynie, Londynie, Lucynie, lustrynie, Luszynie, Łapczynie, Łączynie, Łęczynie, łochynie, łowczynie, łuszczynie, Łyczynie, Łynie, magdynie, Makrynie, Malczynie, mandrynie, Martynie, Marynie, maszynie, Medynie, medynie, Messynie, Mesynie, Męczynie, Miączynie, mierzynie, miozynie, mistrzynie, młynie, Mokrzynie, morszczynie, Morsztynie, morynie, mówczynie, Mrzeżynie, mucynie, Murczynie, Murzynie, murzynie, Muszynie, naczynie, Nadarzynie, nadawczynie, nadpłynie, napłynie, niacynie, Niemczynie, nonynie, nożynie, nóżynie, oberżynie, obierzynie, obrończynie, obrzynie, odczynie, odpłynie, odrynie, Odynie, oficynie, okarynie, Okczynie, okruszynie, okrzynie, oktynie, Olsztynie, Olszynie, olszynie, omżynie, ondynie, opłynie, Oporzynie, opsynie, orcynie, orsztynie, orzeszynie, osiczynie, ostrężynie, ostrużynie, ostrzeszynie, ostrzynie, ościeżynie, owczynie, ożynie, pacynie, paczynie, Pałczynie, Paszynie, patynie, Paynie, pebrynie, pecynie, pektynie, pentynie, pepsynie, perzynie, Pększynie, Piączynie, pidżynie, Pieczynie, pierzynie, piewczynie, Pinczynie, piscynie, Piskrzynie, platynie, Plotynie, Płonczynie, płynie, pochrzynie, podpłynie, Polcynie, Połczynie, popłynie, propynie, przepłynie, przyczynie, przypłynie, Pszczynie, ptaszynie, puncynie, purynie, pustynie, Puzynie, Pyszczynie, Rabsztynie, radczynie, rajczynie, Rajczynie, rajszynie, Raszynie, ratynie, rączynie, Rąkczynie, Reczynie, Ręczynie, rozczynie, rozpłynie, Rozynie, Rutynie, rutynie, rycynie, Rydzynie, rynie, Rynie, rządczynie, Rzepczynie, Rzeszynie, Saczynie, sardynie, Sarzynie, satynie, Schetynie, sekstynie, selsynie, serynie, sestynie, sęczynie, siarczynie, Siemczynie, Skarszynie, Skarzynie, Skaszynie, Skórzynie, skrzynie, skupszczynie, Skupsztynie, skupsztynie, Skwierzynie, Słomczynie, Słuszczynie, słynie, smaltynie, smreczynie, smrodynie, smużynie, Socynie, sordynie, Spiczynie, Spieszynie, spłynie, sprawczynie, sprężynie, Sroczynie, Starzynie, statynie, stearynie, sterczynie, sterynie, stłuczynie, stożynie, Straszynie, Strawczynie, strużynie, strzelczynie, Strzelczynie, Strzeszynie, Strzyżynie, Sufczynie, surdynie, Syczynie, szagrynie, szatynie, Szczuczynie, szewczynie, szpadrynie, Sztobrynie, szynie, szypszynie, Szyszynie, ścieżynie, świadczynie, świątynie, świerczynie, Świeszynie, Talczynie, Tarczynie, taurynie, teatynie, teczynie, Tenczynie, tercynie, tersynie, terynie, toksynie, Tomczynie, Trąbczynie, Trenczynie, Troszczynie, Troszynie, trójczynie, trycynie, trynie, trypsynie, Tryszczynie, Trzeszczynie, Trzeszynie, Turczynie, Turynie, Turzynie, Tuszynie, twórczynie, Tyczynie, tynie, uchodźczynie, Udrzynie, undynie, upłynie, Ursynie, urynie, urzynie, wakcynie, Warszynie, wawrzynie, Waynie, Wędrzynie, węgrzynie, Węgrzynie, Wieczynie, Wierszynie, Wieszynie, Wilczynie, Wilkszynie, wilżynie, wioszczynie, wiscynie, witrynie, władczynie, Wodynie, Wojtynie, Wolsztynie, Wołczynie, woszczynie, wpłynie, wrężynie, Wronczynie, Wrzeszczynie, wstążczynie, wychynie, wyczynie, wypłynie, wyżynie, zaczynie, Zakrzynie, zapłynie, Zarszynie, zasłynie, zbawczynie, Zberzynie, Zbuczynie, zdrajczynie, zeatynie, zebrynie, zgrzynie, Zleszynie, znawczynie, zrzynie, zwierzynie, Żarczynie, Żarynie, Żarzynie, Żukczynie, Żurczynie, Życzynie, Żyrzynie


text:
Ioniske mórjo
Ioniske mórjo (grichiski Iόvιo ΠέλaYoς – Ionio Pelagos, italski Mar Ionico , albański Deti Jon) jo źěl Srjejźnego mórja a pótakem teke źěl Atlantiskego oceana.
Lažy mjaz Italskej, Albańskej a Grichiskej. Na pódpołnocu granicujo z Jadrańskim mórjom. Na pódwjacorje granicujo z Siciliskej a je zwězane pśez Messinsku wudcynu z Tyrrenskim mórjom. Ma pódzajtšu jo zwězane pśez Korintski kanal z Egejskim mórjom.
Ioniske mórjo ma płoninu 169 000 kwadratnych kilometrow a maksimalnu dłymokosć 5121 metrow.