text:
Wszyjske ôperacyje
Spōlne pokŏzanie wszyjskich dostympnych regestōw Wikipedia. Możesz uakuratnić widok bez ôbranie zorty regestu, miana ôd używŏcza, abo tykanyj strōny (dŏwŏ pozōr na małe i sroge litery).
- 23:26, 5 mŏj 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Kasarnia (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} mały|Starŏ kasarnia we [[Prudnik|Prudniku]] '''Kasarnia''' {{Cytuj |tytuł = Dykcjunorz na zajta (PDF) |data dostympu = 2022-05-05 |s = 20 |ôpublikowany = n.szkryfka.eu |url = http://n.szkryfka.eu/images/Dykcjunorz_zajta.pdf}}  {{Cytuj |tytuł = kasarnia – SileSłownik |data dostympu = 2022-05-05 |ôpublikowany = silling.org |url = https://silling.org/slownik/k…")
- 18:49, 24 mar 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Bratruła (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} mały|Spōłczesnŏ bratruła '''Bratruła''' to je maszina, co suży do piyczyniŏ abo podpiykaniŏ jŏdeł. Terŏźnie produkowane sōm tyż małe bratruły, kere sōm ôgraniczōne we funkcyjach, nale sztimujōm do małych kuchniōw w formie bratruł do zabudowy abo przenośnych (mikrowela). {{ka}} Kategoryjo:Sprzynt AGD")
- 17:06, 19 mar 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Oppersdorffy (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} mały|Wapyn ôd familije Oppersdorffōw '''Oppersdorffy''' to je szlacheckŏ i arystokratycznŏ familijŏ ze Ślōnska. Ôd 1554 roku barōny cysŏrstwa, a ôd 1626 grŏfy cysŏrstwa. Byli ôni ze Ôpersdorfu wele Nysy, a jejich siydzibōm bōł zōmek w Gogōwku. Oppersdorffy ôpuściyli Ślōnsk we 1945 roku. Terŏźnie, przedstŏwiciele familije mi…")
- 16:36, 19 mar 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Zōmek w Gogōwku (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} mały|Zōmek w Gogōwku '''Zōmek w Gogōwku''' to je zabytkowy zōmek we pōłnocno-zachodnim narożniku nojstarszyj tajle miasta Gogōwek. Do 1945 roku posiedzicielami zōmku bōła szlacheckŏ familijŏ Oppersdorffōw, a piyrwyj nŏleżoł do princōw ôpolskich. Terŏźnie je ôn włŏsnościōm gminu Gogōwek. Tajluje sie na zō…")
- 16:26, 19 mar 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Kapla (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} mały|Kapla na [[Glinianŏ Gōrka|Glinianyj Gōrce we Gogōwku]] '''Kapla''' ({{W gŏdce|lat|cappa}}) to je niywielgi krześcijōński budōnek religijny. Kaple mogōm być swobodnie stojōnce abo połōnczōne ze srogszym ôbiektym architektōnicznym. Kaple sōm budowane przi drōgach, kościołach, lazarytach, smyntŏrzach. Piyrszōm kaplōm…")
- 16:25, 19 mar 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Glinianŏ Gōrka (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} mały|Kapla na Glinianyj Gōrce '''Glinianŏ Gōrka''' to je miano lŏ placu wele Gogōwka, kaj je kapla ze patrōnatym ôd Nojświyntszyj Matki Bożyj, co przinŏleży do fary ôd świyntego Bartłōmiyja {{Cytuj |tytuł = Kościół na Glinianej Górce |data = |data dostympu = 2022-03-19 |ôpub…")
- 21:56, 22 lut 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Jaume Pont (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{nowOrt}} {{Ôsoba2 infoszachtla |miano = Jaume Pont |ôbrŏzek = Jaume Pont.jpg |ôpis ôbrŏzka = Jaume Pont (2014) |data narodzyniŏ = 1947 |plac narodzyniŏ = Lleida |data śmierci = |plac śmierci = |fach = poeta, esejista, krytyk literacki |nacyjŏ = |ôbywatelstwo = Szpanijŏ |partyjŏ = |nadgrody = Premi de la Crítica de poesia catalana Premi Crítica Serra d'Or Premi Vicent Andrés Estellés de po…")
- 21:44, 22 lut 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Katalůńsko godka do Katalōńskŏ gŏdka
- 11:54, 7 lut 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Pałac we Mosznej do Pałac we Mosznyj
- 09:54, 27 sty 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Dolne Błażejowice do Błażejowice (prudnicki krys)
- 09:50, 27 sty 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Chrzelice do Kszielice (poprawiōne miano (ôbŏcz polskŏ wikipedyjŏ))
- 09:43, 27 sty 2022 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Kocim (ôpolske wojewōdztwo) do Kocym (poprawiōne miano (niy dŏwōm ôpolske wojewōdztwo bo je ino jedyn Kocym))
- 20:34, 14 siy 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Talibany (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} thumb|Talibany we [[Herat|Heracie]] '''Talibany''' ({{W gŏdce|pus|طالبان Taliban}}) to je fōndamentalistycznŏ skupina islamistycznŏ (sōnnickŏ), co powstoła we wrześniu 1994 roku we Kandaharze we Afganistanie. Na 2021 rok mŏ ôna kole 75000 czōnkōw https://www.ft.com/content/e09cb768-967c-40da-a3c6-95573cff1f55</…")
- 00:18, 11 siy 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Dariusz Jerczyński (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} {{Ôsoba infoszachtla | miano = Dariusz Jerczyński | ôbrŏzek = | ôpis ôbrŏzka = | cołke miano = | narodzynie = 26 stycznia 1968 | plac narodzyniŏ = Katowice | śmiyrć = | plac śmiyrci = | ôbywatelstwo = | nŏrodowość = Ślōnzŏk | przemianek = | bildōng = | fach = publicysta, historyk | epoka = | aktywność = | ôrganizacyjŏ = | widziane prŏce = | manżelstwo = | partnerstwo…")
- 16:27, 6 siy 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Szif (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} thumb|Szif [[RMS Queen Mary 2]] '''Szif''' to je srogŏ jednotka pływajōncŏ abo inkszy pływajōncy ôbiekt ô pewnych, niylito ôkryślōnych włŏsnościach. Roztajlowanie szifōw ôd łodzi a inkszych pływajōncych ôbiektōw niyma fest klarowne. Budowanie szifōw ôdbywŏ sie we stoczniach, a sprawiane sōm zaôbycz w dokach. Piyrszy rejs…")
- 16:06, 6 siy 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Prawo drůgi (žyglůga) do Prawo drōgi (żygluga)
- 19:06, 4 siy 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Zygŏr (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} thumb|Zygŏr '''Zygŏr''' to je przirzōnd do ciōngłyj miary czasu. Zygary idzie potajlować na – używajōnce do skŏzań tarczã i skŏzōwki a bp. symbole faz miesiōnczka, jak tyż digitalne – używajōnce do skŏzań wyświytlŏcze ciekłokrystaliczne abo diodowe. W zygarach powszechnego użytku skŏzania ôbyjmujōm nojczyńścij godziny, minuty i se…")
- 18:42, 4 siy 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Gardina (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} thumb|Ôzdobnŏ gardina '''Gardina''' to je ôzdobnŏ ôsłōna na ôkno, nojczyńścij biołŏ, zrobiōnŏ zaôbycz ze delikatnego sztofu. Używanŏ za ôsłōnã przed wlatywaniym ôwadōw do dōmu, nale mŏ tyż chrōnić prywatność miyszkańcōw przed wejzdrzyniami ludzi z ausu. Kategoryjo:Zachy kożdodźynnygo użyćo")
- 18:33, 4 siy 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Larwa (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} thumb|Larwa na gyzichcie '''Larwa''' to je przedmiot noszōny zaôbycz na gyzichtach, zwykowo dlŏ ôchrōny, szpasu, sużōncy przeblyczyniu abo używany w czasie wystympōw. Larwy bōły używane ôd czasōw antycznych do ôbrzyndōw jak i celōw praktycznych. We niykerych regiōnach Australije gigantyczne totymiczne larwy zakrywały cołke ciało. Za to Inuity używali larw zakłŏdanych na pa…")
- 18:11, 4 siy 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Fecher (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} thumb|Chiński fecher z kōńca 19. stoleciŏ '''Fecher''' to je plaskaty, leki a zdobiōny przedmiot, rozkłŏdany pōłkoliście, kerego sie używŏ do wytworzyniŏ przepływu luftu sużōncego m.in. do chłōdzyniŏ gymby. Fechry wykōnowane sōm m.in. z: holcu, metalu, bambusa, słōniowyj kostyry, pergaminu, hedbŏwu abo fyjdrōw. We Ojropie fechrōw używały zaôbycz ino baby, za to…")
- 23:09, 3 siy 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Fajer (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} thumb|Amerykōński [[Dziyń Samostanowiyniŏ (Zjednoczōne Sztaty)|Dziyń Samostanowiyniŏ]] '''Fajer''' to je dziyń, co ônego auftragym je dozwolynie jednotkōm celebrowaniŏ abo upamiyntnianiŏ trefiyń abo tradycyji ô znaczyniu kulturowym abo religijnym. Fajry mogōm wyznaczać regyrōnki, instytucyje religijne abo inksze ôrganizacyje. Ofyn je to dziyń swobodny ôd ro…")
- 11:56, 2 siy 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Henryk Jaroszewicz (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} {{Ôsoba infoszachtla | miano = Henryk Jaroszewicz | ôbrŏzek = Henryk-jaroszewicz-2020.jpg | ôpis ôbrŏzka = Henryk Jaroszewicz (2020) | cołke miano = Henryk Michał Jaroszewicz | narodzynie = 1974 | plac narodzyniŏ = Glywice | śmiyrć = | plac śmiyrci = | ôbywatelstwo = | nŏrodowość = Ślōnzŏk | przemianek = | bildōng = | fach = gŏdkoznawca, socjolingwista | epoka = | aktywność…")
- 10:48, 1 siy 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Michoł Ańoł do Michoł Aniōł
- 11:55, 31 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Mona Lisa (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} thumb|Mona Lisa '''Mona Lisa''' (ital. i {{W gŏdce|spa|La Gioconda}}, {{W gŏdce|fra|La Joconde}}) to je ôlyjny ôbrŏz namalowany na desce topola {{cytuj strōnã |url = https://www.britannica.com/topic/Mona-Lisa-painting |tytuł = Mona Lisa, painting by Leonardo da Vinci |ôpublikowany = Encyclopaedia Britannica |jynzyk = en |data dostympu = 2021-0…")
- 10:51, 31 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Prezydynty Růmůńije do Prezydynty Rōmōnije
- 10:44, 31 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Ryga (přiřůnd) do Ryga (przirzōnd)
- 10:30, 31 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Dyskusyjo używacza:Borok Silesius (Roki: nowo tajla)
- 15:15, 30 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Śerce do Sierce (ort)
- 10:57, 30 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Ptoki do Ptŏki (ort)
- 10:52, 30 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Muster:Galeryjŏ (Stworzōnŏ nowõ strōnã: " <div class="ImageGroup" style=" border:1px solid {{{border|transparent}}}; max-width:{{#expr: {{#if:{{{wielkość|}}}|{{{wielkość}}}|220}} + 15 }}px; {{#ifeq:{{{pozycja|right}}}|center||float: {{{pozycja|right}}}; clear: {{{pozycja|right}}};}} text-align: center; {{#switch:{{{pozycja|right}}}|right = margin-left: 1.4em; |center= margin-left: auto;}} {{#switch:{{{pozycja|right}}}|left = margin-right: 1.4em; |center= margin-r…")
- 09:50, 30 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Heksenszus (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} thumb|Plac wystympowaniŏ bōlu '''Heksenszus''' to je bōl ôkolice lyndźwiowyj. Je to jedna ze nojczyńścij zgłŏszanych dolegliwości {{Cytuj pismo | autōr = Damian Hoy, Lyn March, Peter Brooks et al. | tytuł = The global burden of low back pain: estimates from the Global Burden of Disease 2010 study | cajtōng = Ann Rheum Dis | data = Online First 24 March 2014 | url = http://ard.bmj.com/conte…")
- 09:25, 30 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Dyskusyjo:Chabernica (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{Przełożōny|pl|Chabernica|wersyjŏ=63441466}}")
- 09:24, 30 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Chabernica (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} '''Chabernica''' to je polny dymōn żyński ze słowiańskich religiji. Mŏ ôn wystympować na Gōrnym Ślōnsku, we ôkolicach Prudnika. Je podany na Połednicã {{Cytuj |tytuł = O festiwalu – „Południca” – Festiwal Polskiej Piosenki im. Kazimierza Grześkowiaka |data dostympu = 2021-07-30 |url = http://festiwalpoludnica.pl/?page_id=2 |jynzyk = pl |ar…")
- 11:40, 29 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Kategoryjo:Fisze (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "Kategoria:Kryngowce")
- 11:39, 29 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Ryby do Fisze
- 10:47, 29 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Eka Trzech Cysorzůw do Eka Trzech Cysŏrzōw
- 10:30, 29 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Grasshopper Club Zurych do Grasshopper Club Zürich
- 10:30, 29 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Dyskusyjo:Grasshopper Club Zurych do Dyskusyjo:Grasshopper Club Zürich
- 10:25, 29 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Djobli Kůnt do Diŏbli Kōnt
- 10:19, 29 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Sekůnda do Sekōnda (ort)
- 10:10, 29 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Dyskusyjo:Marcin Strzoda do Dyskusyjo:Martin Strzoda (sōndza, iże po naszymu lepij Martin)
- 10:10, 29 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Marcin Strzoda do Martin Strzoda (sōndza, iże po naszymu lepij Martin)
- 19:11, 28 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Josif Stalin do Jozef Stalin (przekłodanie miana Stalina je fest czynste w inkszych godkach, tōż myśla, iże sam tyż winnimy tak zrobić)
- 19:11, 28 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Dyskusyjo:Josif Stalin do Dyskusyjo:Jozef Stalin (przekłodanie miana Stalina je fest czynste w inkszych godkach, tōż myśla, iże sam tyż winnimy tak zrobić)
- 14:27, 28 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Kategoryjo:Strony używające magicznych linków ISBN (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "__HIDDENCAT__")
- 14:27, 28 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Kategoryjo:Muster cytowaniŏ zawiyrŏ pola 'ôpublikowany' i 'wydŏwca' (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "__HIDDENCAT__")
- 11:36, 28 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę .ba (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} '''.ba''' je to internetowŏ dōmyna, kerŏ je zrobiōnŏ dlŏ internetowych zajtōw ze Bośnie i Hercegowiny. {{Dōmyny internetowe}} {{Stub}} ba")
- 11:35, 28 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę .ax (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} '''.ax''' je to internetowŏ dōmyna, kerŏ je zrobiōnŏ dlŏ internetowych zajtōw ze Alandōw. {{Dōmyny internetowe}} {{Stub}} ax")
- 11:34, 28 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę .aw (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} '''.aw''' je to internetowŏ dōmyna, kerŏ je zrobiōnŏ dlŏ internetowych zajtōw ze Aruby. {{Dōmyny internetowe}} {{Stub}} aw")
- 11:33, 28 lip 2021 Psiŏczek dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę .au (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{NowOrt}} '''.au''' je to internetowŏ dōmyna, kerŏ je zrobiōnŏ dlŏ internetowych zajtōw ze Australije. {{Dōmyny internetowe}} {{Stub}} au")


c: text/html

text:
Elias Howe
Elias Howe (rodz. 9 lipca 1819 we Spencer, um. 3 paźdźerńika 1867 we Brooklyńy, Nowy Jork) to bůu amerikański wynolozca, kery pjyršy uopatyntowou mašyna do šyćo, 10 wřeśno 1819. Ńyskoři wadźiu śe bez gerycht ze Isaakym Singerym, kery začůn produkować mašyny do šyćo we kerych užyto rozwjůnzańo techńičnygo zastřežonygo we patynće. Howe sprawa wygrou i dostou uodškodowańy, s kerego wjynkšość dou na potřeby Armije Uńije we čos wojny secesyjnyj. Som suůžyu we ńi kej uochotńik we lotach 1862-1865. We 1865 zouožyu Howe Machine Company we Bridgeport, a jygo mašyna erbua zuot mydajla na Wystawje Śwjatowyj we Paryžu we 1867.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jutro, 8 maja mŏ sie zzebrać Rada Nadzorczŏ Ruchu Chorzów. Spotkanie mŏ sie łodbyć kole godziny dwanostyj.
Niyoficjalnie godŏ sie, że łodwołany może łostać prezes – Jan Chrapek i mŏ być łobgodanŏ prziszłość Ruchu.
Praktycznie niy ma już szans na utrzimanie Ruchu we II Lidze. Kybice gŏdali ze prezydyntem Chorzowa – Andrzejem Kotalą ło powołaniu nowygo Ruchu. Tukej niyoficjalnie wiymy, że akcjonariusze niy chcōm upadku łobecnygo Ruchu.
Wiyncyj dowiymy sie po jutrzejszym szpotkaniu rady Nadzorczyj, ale na szczegóły pywno ciynżko bydzie czekać.
własne


text:
Księżopolski, Bogdan ; Łuka, Paweł
Artykuł z : Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio AI, Informatica, Vol. 1 (2003), s. 325-330
Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (Lublin)
Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio AI, Informatica. Vol. 1 (2003)
Biblioteka Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej
Mar 11, 2015
Mar 11, 2015
15
15
http://bc.umcs.pl/publication/20099
Księżopolski, Bogdan Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (Lublin)
Księżopolski, Bogdan Lafourcade, Pascal Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (Lublin)
Księżopolski, Bogdan Dziurda, Adam Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (Lublin)
Rusinek, Damian Księżopolski, Bogdan Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (Lublin)
Księżopolski, Bogdan Kotulski, Zbigniew Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (Lublin)
Szałachowski, Paweł Księżopolski, Bogdan Kotulski, Zbigniew Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (Lublin)


text:
Delanska gmejna wodźiznow druheho rjadu dla chětro wužadana
Ralbicy (JK/SN). Hotowe marathonowe posedźenje w zymnej Ralbičanskej sportowej hali dyrbjachu čłonojo gmejnskeje rady Ralbicy-Róžant wčera zmištrować. Hłowny dypk bě předstajić koncept za hladanje a wuwiće wodźiznow druheho rjadu na teritoriju gmejny. Inženjer Andreas Stowasser z planowanskeho běrowa w Radebeulu bě hromadźe z někotrymi radźićelemi plan zdźěłał, po kotrymž měła a móhła gmejna postupować, swoje wodźizny wotpowědnje zakonskim žadanjam a přirodnej potrjebje hladać a wuwić. To budźe z njemałymi wudawkami zwjazane, byrnjež fachowc delanskej gmejnje hižo dobry staw při hladanju wodźiznow wobkrućił. Ale Europska unija sej žada, zo maja w čłonskich krajach hač do lěta 2027 wšitke wodźizny na čiste wukmanjene być. To je, kaž Stowasser potwjerdźi, utopiske a njebudźe so zwoprawdźić hodźeć.


text:
W Budyskim staroměšćanskim dźělu Židow su na bydlenskim domje Jana Arnošta Smolerja a ródnym domje Marka Smolerja kaž tež na Židowskej šuli wopomnjenskej tafli připrawili.
Budyšin (SN/mwe). Na iniciatiwu 20 čłonow ličaceje skupiny angažowanych wobydlerjow Židowa, wosebje pak tam tež bydlaceje rodźeneje Chróšćanki Cordule Rudolfoweje, chcedźa so serbskim korjenjam wěnować. Z teje přičiny sej předewzachu, z wopomnjenskimi taflemi a dosć wobšěrnym serbskim rozpominanskim tekstom na nich na wuznamnych serbskich prócowarjow a wótcow spominać.


text:
W zwisku z komunalnym dźěłom w městach a gmejnach nastawaja zas a zaso prašenja, čehodla wobsteja wěste rjadowanja, kak je to a tamne zakonsce předpisane a štó ma poprawom kotre prawa. Na tajke a podobne prašenja wotmołwjamy w małej seriji. Naš awtor je bywši wjelelětny předsyda zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe Alfons Ryćer. (6)
Wólbna perioda gmejnskich radow traje w Sakskej pjeć lět. Wólby wotměwaja so stajnje mjez 1. aprylom a 30. junijom. Wone maja so najpozdźišo 90 dnjow do wólbneho dnja zjawnje wupisać. Kandidować smě kóždy, kiž je znajmjeńša 18 lět stary a w gmejnje bydli. Ze zapósłancom njesmědźa być wjesnjanosta a přistajeni gmejny abo zarjadniskeho zwjazka, kotremuž gmejna přisłuša. Štóž za čas wólbneje periody swoje hłowne bydlenje w gmejnje wotzjewi, zhubi runočasnje tež mandat w gmejnskim parlamenće. W praksy so tajke něšto tež časćišo stawa.


text:
Wuknice a wukniki su se dali wšu procu. Su zgromadnu kasu wuproznili a organizěrowali dobru swěźeńsku jězu. Pówitańske słowa Jezusa su byli njewšedne. Su zněli swěźeńske, ale teke póstarkujuce, cełe jadnorje tšašne. Něnto su na smjerś mucne pśez wólejowu góru gnali, a coju we tej nocy jano hyšći to: Pokoj. Wóni se daju do spanja. Chto by mógał jim to za zło braś?
Tek nas to wšo bejnje zmucnijo: wójna, wuběgańce, panika mrětwy a fararje na wuměńku mimo togo, až maju naslědnikow. Wó tom su nas informěrowali něga raz jano teksty z biblijow a prastarych chronikow. To nas zgótujo něnto na smjerś mucnych. Tam nam pśisłucha tśo wukniki na swójo pówołanje. Su se wóni mólili? Ně, Pětš, Jan, Jakob, pózdźej Marja, Salome, Johanna - wón Was woła? „Wóstańśo how a stražujśo ze mnu!“ – A ja?
Som taki mucny wordował w nadawku swójogo Kněza, až sebje myslim pówołanosć? Něnto? To ga njamóžo byś ta wěrnosć! A glědaj raz Jezus: Te druge ga teke južo wše wusnuli su! - Wše su wóstajili Jezusa w śichem casu samotnego. Móc, jo ta nadmóc winika jo drje była pśeliš wjelika...


text:
Budyšin. Rěčny centrum WITAJ přeprošuje kubłarki a kubłarjow na dalekubłanje k temje „Spěwaj z Witkom – nowe serbske dźěćace spěwy“. W minjenych lětach su w časopisu „Lutki“ tójšto nowych serbskich dźěćacych spěwow za předšulsku starobu wozjewjeli. Wuběr z nich chcedźa na zhromadnym popołdnju pod nawodom Leńki Thomasoweje nazwučować. K tomu poskića wotpowědne playbacki, nahrawane a wobdźěłane wot Symana Hejduški. Dalekubłanje wotměje so póndźelu, 4. julija, wot 15 do 16.30 hodź. w sydarni RCW w Budyšinje. Zajimče a zajimcy njech so hač do 24. junija pod telefonowym čisłom 03591 550400 abo z e-mejlku pod přizjewja. Wobdźělenje płaći na wosobu dźesać eurow, popłatk na městnje zběraja.
Dopominaja na Kocora
Łaz. Komponist, koncertny organizator a reformowy pedagoga Korla Awgust Kocor (1822– 1904) steji w srjedźišću přednoška pjatk, 24. junija, we 18 hodź. we Łazowskim Domje Zejlerja a Smolerja. Spěchowanske towarstwo domu na wječork přeprošuje. Referent budźe Sieghard Kozel ze Stróže. Zastup płaći tři eura na wosobu.
Postaja historiski měznik


text:
Drježdźany. Tež lětsa přeprosy studentski zwjazk „Bjarnat Krawc“ znowa na nalětnje pućowanje, kotrež předwčerawšim, njedźelu, přewjedźechu. Pućowanje běchu studenća 2019 po pjeć lětach přestawki wozrodźili. Před lětomaj dyrbjachu je pandemije dla do nazymy přesunyć. Tónraz wobdźěli so dohromady 16 zajimcow. Tež skupina studowacych Lipšćanskeje Sorabije bě sej do Drježdźan dojěła.
Čara je kóžde lěto hinaša. Lětsa startowachmy připołdnju wot Alaunparka w Nowym měsće do njedalokeje Drježdźanskeje hole. Po šěsć kilometrach, někak na połojcy čary, kiwaše studentam a studentkam přestawka. Při krasnym ćopłym słónčnym wjedrje nóžkowachu wobdźělnicy dale přez lěs a podłu rěčki. Druha etapa wjedźeše pućowacych z hole k lěsnemu hrodźikej a wottam podłu Łobja k róžowej zahrodźe, hdźež sej lód popřachu. Naposledk podachu so po cyłkownje dwanaće kilometrach na łuki při Łobju, hdźež so dalši Drježdźanscy studenća přidružichu. Tam dachu zhromadne popołdnjo a wječor při bjesadźe a kartyplacanju wuklinčeć.


text:
Drježdźany/Budyšin (SN/MiR). Wodźenska skupina 2plus sakskeho ministerstwa za kultus (SMK) je wčera pod nawodom jeho referentki Kerstin Wittig online wuradźowała. We wobłuku wjacore hodźiny trajaceho wuradźowanja zaběrachu so zastupjerjo Domowiny, Rěčneho centruma WITAJ, Budyskeje a Radebeulskeje wotnožki krajneho zarjada za šulu a kubłanje (LaSuB) kaž tež Serbskeho šulskeho towarstwa ze stawom ewaluacije koncepta 2plus. Prjedy hač budu wuslědki wozjewjene, je trjeba so dale z dotalnymi wuslědkami rozestajeć.
Spěchowanski program „Partnerstwo za demokratiju Budyskeho wokrjesa“ podpěruje ludźi a iniciatiwy, kiž zasadźeja so za zhromadne žiwjenje połne respekta. Podpěru dóstawaja při tym ze zwjazkoweho programa „Demokratisce žiwi być!“.
Wojerecy/Biskopicy (SN/MiR). Za swój aktualny projekt „Na jenakej runinje“ wabi Partnerstwo za demokratiju Budyskeho wokrjesa w němskej a serbskej rěči. Sandra Schäfer, kotraž zajimcow poradźuje, wuswětla: „Namołwjeni, nam swoje ideje z mjenowaneho wobłuka podać, su wobydlerjo, iniciatiwy a towarstwa w měsće Wojerecach a we wokolinje. Runje tam su hišće mnozy ludźo, kotřiž serbsce rěča, štož rady připóznawamy. Tuž informacije tež w serbskej rěči posrědkujemy.“ Za dwurěčnosć wuprajił je so wosebje přewodźenski wuběrk programa „Partnerstwo za demokratiju“.
Rěčny centrum WITAJ je loni 20. róčnicu załoženja swjećił. Bosćan Nawka je so z nawodnicu RCW dr. Beatu Brězanowej wo jubileju, stawiznach a perspektiwach wotrjada Domowiny za wožiwjenje, spěchowanje a rozšěrjenje serbskeju rěčow rozmołwjał.
Knjeni dr. Brězanowa – 20 lět, to je šwarna doba. Što Wam jako prěnje do myslow přińdźe, zhladujeće-li na prěnjej lětdźesatkaj skutkowanja RCW?
Worklecy (SN/MiR). Šulerjo dweju rjadownjow 6. lětnika Serbskeje wyšeje šule „Michał Hórnik“ Worklecy běchu wčera chětro napjeći. Wědźachu, zo maja, ně, zo chcedźa wosebity nadawk spjelnić. Su so tuž na wopyt z Ludoweho nakładnistwa Domowina wjeselili.
Lektorka Weronika Žurowa a zhotowjer Tomaš Šołta rěčeštaj ze šulerjemi wo zhromadnym projekće „Naša serbska kniha“. Ze stron kubłanišća budu jón wučerjej za serbšćinu Šćěpan Wjeńka a Katka Bukowa kaž tež wučerka za wuměłske kubłanje Claudia Čornakowa přewodźeć. „Z projektom jako LND swój wotpohlad dale wjedźemy, zwisk do šulow nawjazać a šulerjow wo nastaću serbskeje literatury informować“, zwurazni Weronika Žurowa, „zdobom chcemy jich zajimować za powołanja, kotrež móža pozdźišo w nakładnistwje wuknyć a wukonjeć. A nimo toho nam wo to dźe dźěći do pisanja tež literarnych tekstow zmužić.“ Zo by so to wšo radźiło, chcedźa šulerjo přichodne tydźenje w swojich wsach pytać za wosebitymi městnosćemi, kaž su to typiske statoki, małe a wulke haty, pomniki abo kamjenje a dalše.


text:
Bibliske cytanje
Naša rěc jo až do źinsa žywa wót rědnych rěcnych wobrotow z Biblije. „Swěte pismo jo kaž zelko; šym dlej šurujoš, śim wěcej wónja.” – tak jo to wugroniła fararka Johanna Melchiorowa njedawno w prjatkowanju w Nimskej cerkwi. W bibliskem krejzu „Rozmějoš, což lazujoš?” smy se wopytali zanuriś do serbskeje Biblije a wukopaś žedne pótajmnosći. Cytaś móžo kuždy sam, ale rozměśe źo jano z rozpokazowanim.
Swět wobrazow Biblije jo wjelgin bogaty. Móžomy wopisaś cełu biografiju w tych wobrazach, na pśikład tak:
Babka pokažo na pórodnej staciji to rowno wót šnorki wótwězane góle, kenž jo nage ako Hadam. Lěc buźo něga mudre ako Salomon abo pócne ako Josep – chto wě? Móžo byś, až z njogo buźo skeptikaŕ abo njewěrjecy Tomaš. Zawěsće změjo raz dobre case, gaž se cujo ako we raju. Ale móžo teke byś, až mamonu słužy, tak dłujko až jo zasej chudy ako Lacarus. W tych ryjnych lětach se slědk póžeda za tymi egyptojskimi měsowymi gjarncami.[2. knigły Mojzasa 16, 3] Ale njepśiwuknjo a wóstanjo głupy a swójeje głowy ako wósoł Bileama.[4. knigły Mojzasa 22, 21] Wěc a wěcej se wuwija k rědnemu njedarnikoju ako krydnjo jadnu Hiobowu powěsć pó drugej. Wón pak se njepowdajo. Njewótnamakajo se ze swójim kjablom a zaganja se wót Pontiusa k Pilatusoju. Priwatne wěcy teke njejsu k lěpšemu. Jogo žeńska, kótaraž stoj kaž solowy słup,[1. knigły Mojzasa 19, 26] jomu wšednje ewangelij rozkładujo, dokulaž pla njeju jo Sodom a Gomora. Weto se žycy, tak stary bywaś ako Metuzalah. A gaž raz něźi tak daloko buźo, wón se naźeja zwarnowany byś kaž w Abrahamowem klinje.
Biblija njewulicujo žedne bajki. Rozměśe njejo lažko, teke nic w jasnych pasažach. Swěte pismo ma historiski horicont wobrazow, kenž teke w modernem abo nacasnem pśełožku widobny njejo. Wóstanjo wšuźi spěrate. Jaden pśikład dajo psalm 23, kenž jo zazdaśim derje znaty:
Ten Kněz jo mój pastyŕ; mě njebuźo nic brachowaś.
Wón paso mě na zelenej łuce a wjeźo mě k fryšnej wóźe.
Wón hochłoźijo móju dušu; wón wjeźo mě na pšawej droze swójogo mjenja dla.
A lěcrownož ja chójźim we śamnem dole, ga njebójm se žedneje njegluki; pśeto ty sy stawnje pśi mnjo, twój kij a pótykac troštujotej mě.
Ty pśigótujoš mě blido spóromje mójich winikow. Ty žałbujoš móju głowu z wólejom a nalejoš mě połno.
Dobroś a zmilnosć mě pśewóźijotej cas žywjenja, a ja wóstanu we Knězowej wjažy nimjernje.
Lěc to jo k rozměśu, jo wótwisne wót našych znaśow a wobstojnosćow žywjenja. Nic jano idyliski wobraz šaparja jo nam w źinsajšnem industrielnem wobswěśe cuzy. Co ga groni žałbowański wólej, dobroś a zmilnosć? Kak móžom wóstaś we Knězowej wjažy, wót kótarejež se hynźi twarźi, až ma wjele bydlenjow? [Jan 14, 2] Źo ga cu ja wóstaś a bydliś – we dobrej abo we spańskej śpě, snaź lubjej w kuchni?
Pśistup k Bibliji njejo móžne wót samego. Wobraz, až Biblija jo ako zele, abo ako zelowa zagrodka, se mě wjelgin spódoba. Musymy nawuknuś, aby póznali bogatosć a wjelerakosć, šmek a gójecu móc. Kuždy ma swóju nejžlubšu wěrcu, abo swój nejžlubšy bibliski citat. Kśěśa su wšake. Se wě, dajo teke górke zelka, młoge samo k jěźi njejsu. Zwětšego jo to tak, gaž zele šurujoš, se pokažo aroma a wužytk. Ako se njamóžom pśedstajiś kwjerlowane kulki mimo wóni zelow, jo Biblija za mnjo stawna inspiracija a wěrca žywjenja.
Bóže słowo na sedymnastej njeźeli pó swětej Tšojosći w serbskem rozgłosu RBB, 2016-10-08.
Bibliske citaty pó: Biblija abo to zełe Sswėte Pißmo Starego a Nowego Teſtamenta, do ßerſkeje rėzy pſcheſtawjone, wot nowotki pilṅe pſcheglėdane a pſcheporėżane. Hala: Kanſtein (1868).


text:
- Głównym celem jest promocja etnolektu śląskiego, jego różnorodności, kultywowanie tradycji i podtrzymywanie relacji rodzinnych. Zmagania skierowano do uczniów szkół podstawowych, głównie z klas czwartych i piątych, zainteresowanych edukacją regionalną - mówi Alojzy Zimończyk, konsultant w Regionalnym Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli i Informacji Pedagogicznej Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego w Rybniku.
Polegały na nagraniu krótkiej, ok. trzyminutowej wypowiedzi po śląsku najstarszych członków rodziny, np. babci czy dziadka oraz zapisaniu tej wypowiedzi zgodnie z zasadami alfabetu ślabikorzowego, który obowiązywał na dotychczasowych dyktandach po śląsku. Pierwsze miejsce w konkursie zajęła Marta Pomykoł.
Nagrodzony tekst Marty Pomykoł
Dużo lot tymu, jak jo chodziła do szkoły, to niy było takich rzeczy, jaki sōm dzisio. Siedzielimy w drzewianych ławkach po dwōch, a pisalimy piōrym, co miało stalōwka. Trzeba jōm było tōnkać w małej flaszeczce z atramyntym, co była w dziurze w pojszczodku kożdej ławki. Bestōż w zeszytach było dużo flekōw. A tyn atramynt z takij wielkij flachy to nōm pani nalywała przed lekcjami. Dziołchy miały ȏbleczōne fartuchy, a synki bluzy. Kożdy musioł mieć bioły kragel, kery bōł przypinany na knefle. A na rynkowie musiała być prziszyto tarcza. Do szkoły trza było chodzić szejś dni w tydniu. Żodnej soboty niy było wolnej. Yno niedziela bōł fajrant. Feryjōw bez zima też niy było. We klasie nos było dużo, ale musza pedzieć, że była dyscyplina wiynkszo, a pani mało kedy sie z nami nerwowała. Ȏcyny były też inksze, niy było jedynek ani szōstek, nojgorszo była dwōja, a nojlepszo to była piōntka. We starszych klasach to my chodzili też i w niedziela do szkoły, ale tak yno z dwa abo trzi razy do roku, na czyn społeczny, a my przeważnie na tym czynie to sprzōntali śmieci kole szkoły abo w parku. Na kōniec roku zdarzyło sie, że jechalimy na jedyn dziyń na wycieczka. Co to była za uciecha! Ȏ kōmputerach to żodyn jeszcze nie słyszoł i nauczani wyglōndało inaczyj. Zamias angielskigo, to my yno sie uczyli ruskigo, a na nikierych lekcjach to my sie uczyli warzić, piyc, sztrykować, szyć i heklować, a synki to sie uczyli stolarki abo jakigo innego majsterkowanio. Tako trocha dziwno lekcjo, to była historio. Co innego sie uczyło dzieci, a co innego to była prowda, ale yno w nikerych sprawach; ȏ tym my sie dowiedzieli dużo dużo niyskorzij. Rechtory zakazywali nōm godać po ślōnsku, a jak kery sie zapōminoł, to dostowoł kara. Ale zaś na przerwach to i tak my godali. Religie w szkole my niy mieli, kto chcioł, to chodził do salek kole fary, a chodzilimy wszyjscy. Wtedy to my sie dużo z innymi dzieckami kamracili, a tera sōm wszyjscy przed sia, z telefonami w rynce.


text:
Dzisio pogodōmy ȏ Dniu Zadusznym: We tyn dziyń trza iś do kościoła a potym na cmyntorz na groby porzykać, ale niy mo sie tam dłōgo siedzieć, bo we tyn wieczōr po ziymi chodzōm duszyczki, co uciykły ze nieba, a czasym i ze piekła bez zadnio fōrtka, bo im tesno było za starym żywotym, ale ni ma dobrze sie ś nimi potkać! Nojgorzi bōło potkać dusza „potympiōno”, bo ta poradziyła czowieka ukrziwdzić! Bezto we tyn dziyń, jak ludzie niy musieli, to nikaj we wieczōr niy chodziyli! Ale jak rychtik musieli kaj puścić sie we droga, to coluśki czos dowali pozōr co sie dzieje, a rzykali „zdrowaśki” a „ôjczynaszki” za tych co już downo byli u Pōnbōczka!
Starka Gołkula ȏpedziała nōm wtynczos ȏ tym jak jeji brat chodziył ku dziołsze do sōmsiedni wsi. Nikedy sie u nij zasiedzioł, a nazod do dōm szeł kole pōłnoce. We Dziyń Zaduszny nawet jeji ȏjcowie chcieli go przenocować, ale ȏn sie upar, że pōdzie, bo godoł, że ȏn we żodne powiarki niy wierzi! Zaroz za wsiōm krziżowało sie aże 5 drōgōw, a stoła tam „bożo mynka”, bo bezmała tam straszyło! Teroz tyż karlus uwidzioł, jak tam keryś klynczy pod tym krziżym. Już mioł zawołać na tego istnego, coby se szpasōw niy robiōł, kej ku niymu prziskoczył jakiś elegancki panoczek, co mu sie ślypia świyciły na czyrwiōno: Wiela mi za niego dosz? - spytoł sie, a pokozoł na tego, co klynczoł pod krziżym. Modziok wyciōngnōł ze kapsy wszyjstek co mioł, a doł tymu frechownymu panoczkowi. Ale potym za kwilka, jak prziszoł do sia, padoł mu, coby we nocy mioł dać pokōj „Bogu ducha winnym” ludziōm!
Wtynczos cosik hukło, zaśmierdziało siarōm, a wszyjstek sie straciyło! Mody na nic niy czekoł, yno pognoł na kalup ku chałpie!
Rano pogodoł starce, co mu sie we nocy przidarziło, a ȏna pedziała, coby tam zaroz poszoł, znod te piniōndze, co doł tymu diobłowi, poświynciōł ich świyncōnōm wodōm, a zakopoł pod tym krziżym, bo inakszy te grosze by mōgły szkodzić inkszym ludziōm!
Ôd tego czasu brat ȏd starki Gołkule niy bōł już takim niydowiarkym, yno ze szacōnkym słōchoł, co starzi ludzie godajōm.
Grymlino
Ps. Podziynkowani do panoczka Alojza Zimōńczyka za pōmōc we ślōnski korekcie.


text:
Wuježk (MaK/SN/bn). Mjeztym hižo dźewjeć lět pěstuja ewangelscy serbscy wěriwi z Wuježka a wokoliny znowa wožiwjeny, prěnjotnje w lěće 1858 nowinarsce dokumentowany nałožk rańšeho jutrowneho spěwanja. Tež lětsa zetkachu so minjenu njedźelu krótko do schadźenja słónca něhdźe 30 ludźi – nimale telko kaž w zašłych lětach – wšěch generacijow mjez druhim z Bukečanskeje wosady a z Budyšina na ze swěčkami a wohenčkom rozswětlenym Pawlikec statoku pod Čornobohom, zo bychu zrowastanjenje Jezusa ze serbskimi kaž tež z němskimi kěrlušemi swjećili. Tuchwilnym hygieniskim předpisam wotpowědujo dodźeržachu wšitcy přitomni wěstotny wotstawk a wužiwachu škitne nahubniki.
Wuježčanskemu spěwanju přizamkny so serbsce wuhotowana nutrnosć. Friedhard Krawc ze Słóńcy (Großschweidnitz) čitaše z 1. lista japoštoła Pawoła Korinćanam. Epistla namołwja wěriwych, zrowastanjenje Zbóžnika wobstajnje wobswědčeć: „To je naše poselstwo a to je wěra, kotruž sće přiwzali.“


text:
ks. Roman E. RogowskiLista publikacji autorstwa ks. Roman E. Rogowski
Pozycje 1 do 15 z 15
Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej TUM ks. Roman E. Rogowski 7.96 zł
Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej TUM ks. Roman E. Rogowski 22.96 zł
23.00 zł
Pomoc. Wydawnictwo Misjonarzy Krwi Chrystusa ks. Roman E. Rogowski 16.18 zł
18.00 zł
Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej TUM ks. Roman E. Rogowski 2.86 zł
17.00 zł
Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej TUM ks. Roman E. Rogowski 17.14 zł
22.00 zł
Pomoc. Wydawnictwo Misjonarzy Krwi Chrystusa ks. Roman E. Rogowski 15.38 zł
25.00 zł
Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej TUM ks. Roman E. Rogowski 11.42 zł
12.00 zł
Pomoc. Wydawnictwo Misjonarzy Krwi Chrystusa ks. Roman E. Rogowski 15.38 zł
18.00 zł
Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej TUM ks. Roman E. Rogowski 13.90 zł
Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej TUM ks. Roman E. Rogowski 9.78 zł
18.00 zł
Pomoc. Wydawnictwo Misjonarzy Krwi Chrystusa ks. Roman E. Rogowski 12.77 zł
22.00 zł
Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej TUM ks. Roman E. Rogowski 17.97 zł
18.00 zł
Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej TUM ks. Roman E. Rogowski 6.12 zł
17.50 zł
Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej TUM ks. Roman E. Rogowski 4.76 zł
5.83 zł


text:
Stockholm (dpa/SN). Hladajo na ruski wojerski nadpad na Ukrainu je so Šwedska za historisku kročel rozsudźiła a chce so přichodnje swojeje wjele lětdźesatkow trajaceje neutrality wzdać a zhromadnje z Finskej wo zastup do NATO prosyć. „Wopušćimy dobu a zastupimy do noweje“ rjekny ministerska prezidentka Magdalena Andersson wčera w Stockholmje.
Zastupowacy wonkowny minister Ruskeje Sergej Rjabkow rěčeše hladajo na planowany přistup Šwedskeje a Finskeje do NATO wo „ćežkim zmylku z daloko sahacymi sćěhami“. Andersson porno tomu planowany přistup k NATO zakitowaše. „Čłonstwo Šwedskeje w NATO zwyša zadźěwk wojerskich konfliktow w Šwedskej a blišej wokolinje“, rjekny Andersson, pokazujo na to, zo njebě rozsud lochki.
Zasćinjene je historiske wuwiće wot zwady we wobłuku NATO. Turkowski prezident Recep Tayyip Erdoğan Finskej a Šwedskej wumjetuje, zo w Turkowskej zakazanu kurdisku dźěłaćersku stronu PKK podpěrujetej a „teroristow“ w swojimaj krajomaj chowatej.
Drježdźany/Vilnius (SN). Srjedźoeuropski forum Sakskeho krajneho sejma je so minjeny kónc tydźenja w parlamenće Litawskeje republiki we Vilniusu zešoł. Mjezynarodnu konferencu pod hesłom „Němska, srjedźna Europa a wuchodne susodstwo“ su w zhromadnym dźěle z litawskim Seimasom organizowali. Mjez wobdźělnikami bě tež zapósłanc CDU w sakskim sejmje Marko Šiman.
Moskwa (dpa/SN). Francoski awtotwarc Renault swoje aktiwity w Ruskej wójny w Ukrainje dla kompletnje skónči. Kaž koncern wčera zdźěli, chce Renault wšitke podźěle swojeje ruskeje wotnožki kaž tež na přewzaću Awtowaz měsće Moskwje předać. Wotpowědne zrěčenje awtotwarcej dowola, so přichodne šěsć lěta do Ruskeje nawróćić. Generalny direktor Reanault Luca de Meo rěčeše wo „ćežkim, ale trěbny rozsudźe“. Podźěle awtotwarca wučinjeja něhdźe 2,2 miliardźe eurow.
Moskowski wyši měšćanosta Sergej Sobjanin je mjeztym připowědźił, zo chcył wón w Moskowskej tworni přichodnje zaso „sowjetske kultowe awto“ Moskwič produkować dać, zo bychu přistajeni dale dźěło měli. Tohodla su wobzamknyli, zawod přewzać a produkciju wosobowych awtow znowa zahajić, a to „z historiskej marku Moskwič“. Po tutym puću chcedźa najwjetši dźěl přistajenych wobchować. Moskwič běchu hač do lěta 2001 twarili, zhromadne dźěło z Renault běchu 1998 zahajili. W zawodźe su modele Logan, Duster a Sandero produkowali. „Nětko zahajimy nowy kapitel w stawiznach Moskwiča.“
Přemučny za wuspěšne rubježnistwo: W Nürnbergu je so muž do domu zadobył – a je sej tam wusnył. Jako so wobydlerjo w měšćanskim dźělu Thon wječor nawróćichu, jim njeporjad, kur cigarety a spodźiwne zwuki w druhej rumnosći napadnychu. Přiwołani policisća jednoswójbny dom přepytachu a mjeztym wusnjeneho zadobywarja nańdźechu. Wočiwidnje wopity 38lětny paduch bě hižo wšelake wěcy do tošow zapakował.
Třoch rubježnikow ze swojeho wobchoda kwětkow wućěriła je zmužita předawarka w Eisenhüttenstadće. Mužojo běchu njedźelu dopołdnja do wobchoda přišli, žonu z na pistolu podobnym nastrojom wohrozyli a sej pjenjezy žadali. Jedyn hrabny za nožom, kotryž na předawanskim blidźe ležeše. Žona pak bě spěšniša. Z nožom w ruce na rubježnikow rjeješe, kotřiž so hnydom zminychu.
Vatikan (B/S). K dnjej maćerjow je bamž Franciskus zasłužby tutych wysoko hódnoćił a sej njedźelu po připołdnišim modlenju na Pětrowym naměsće přiklesk za nich wuprosył. „Myslimy połni lubosće a přichilnosće na swoje maćerje. Myslimy tež na maćerje, kotrež wjace na zemi njepřebywaja, ale nas z njebjes podpěraja.“ Dźeń maćerjow swjeća stajnje na 2. mejskej njedźeli we wjace hač 40 krajach. Ameriska metodistka Ann Jarvis běše so 12. meje 1907 prěni raz wo wopomnjensku Božu mšu za swoju zemrětu mać starała, kotraž bě zwjazana z „Memorial Mother’s Day Meeting“.
Nabožina tež w politice wažna
Hodźij (SN/JaW). Serbske a dwurěčne ewangelske wosady w Budyskim regionje su chětro žiwe. Tole bilancowachu čłonojo Serbskeho wosadneho zwjazka sobotu na hłownej zhromadźiznje w Hodźiju.
Jako jedne z ćežišćow lońšeho lěta wuzběhny předsyda zwjazka Christoph Rummel serbski ewangelski kónc tydźenja w Hainewaldźe. „Tón běše jara wuspěšny a tež lětuše pokročowanje w aprylu bě tohorunja jara derje wopytane“, wobkrući čłonka zwjazka Marka Maćijowa. Pozitiwnje hódnoćachu tež dalše zarjadowanja. „Byrnjež někotre koronawirusa dla wupadnyć dyrbjeli, je iniciatiwa wosadow jara wulka.“
Wjeršk lětušeho skutkowanja ma być serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w juniju w Bukecach. Program za dwudnjowske zarjadowanje je jasny. Na zahajenskich kemšach wočakuja ewangelskeho krajneho biskopa Tobiasa Bilza. Předstajić budźe so tež nowa drastowa skupina a za njedźelu je předwidźane předstajeneje oratorija „Podlěćo“ z chórom Budyšinom a dalšim projektnym chórom pod nawodom cyrkwinohudźbneho direktora Christiana Kühne.
Brüssel (dpa/SN). Wonkowni ministrojo čłonskich krajow EU su dźensa w Brüsselu wo najnowšim wuwiću wójny w Ukrainje wuradźowali. Na schadźowanje přeprošeny bě tež ukrainski wonkowny minister Dmytro Kuleba. Dale trajaca zwada w EU móžneho bojkota ruskeho zemskeho wolija dla mjeta swój sćin na zetkanje. Jednanja su blokowane, dokelž so Madźarska bojkotej spjećuje, pokazujo na swoju wulku wotwisnosć wo Ruskeje.
Třěleńca w cyrkwi
Laguna (dpa/SN). Wobrónjeny muž je w cyrkwi w zwjazkowym staće USA Kaliforniska wopytowarja morił a pjeć ludźi zranił. Čłonojo wosady w Laguna Woods južnje Los Angelesa pak móžachu třělca přewinyć, sputać a policiji přepodać. Motiw skućićela njeznaja. Hakle minjenu sobotu bě třělc w nakupowanišću w staće New York wokoło so třělał a znajmjeńša dźesać ludźi morił. Policija z toho wuchadźa, zo měješe třělc rasistiske motiwy. Njeskutk bě wulke zludanje zbudźił.
Komornicy so starosća


text:
Zo njeby so na tradicionalnu zabawu zabyło, su kreatiwne ideje prašane
Kamjenc (UM/SN). To so minjene 65 lět hišće ženje stało njeje: Prěni raz po lěće 1953 Kamjenska Boršć tónraz wupadnje. „W swjedźenskim komiteju smy po wěcownej diskusiji tak rozsudźili. Lochko to na žadyn pad njebě“, praji wyši měšćanosta Roland Dantz (njestronjan) a zdobom předsyda komiteja. Rozsudne bě, zo so po škitnych naprawach korony dla hač do kónca awgusta po cyłej Sakskej žane zarjadowanja z wjace hač tysac wobdźělnikami wotměć njesmědźa.


text:
Trudne warunki postawiôł dzisiôj rywal przed drużinom trynera Łukasza Berety, bez co niy ma komplytu punktów, a jedynie do tabyli wleci jedne oczko.
Zacło sie łod… łoberwaniô chmury, kajś ze 30 minut przed szpilym sie zacło i tak bez cołki szpil sie padoł dyszcz. Łod poczôntku szpilu chciało sie ryceć słynne „Kaj momy stadion!” ale i tak do komplytu kybiców nôjważniyjszy bōł doping! Tego niy brakło bez cołki szpil.
Co do szpilu, to zacli my go na spokoju. Zaś kontrola nad balom i ataki z gowom, no ale niy chciało nic wylyźć. We 7 minucie bōło przełomanie! We elwra wlôz Idzik i ewidyntnie bōł kopniōny, a decyzjo syndziego? Elwer! Do bala podloz Mariusz i po nogach tormana, ale ze takom siyłom szczelōł, że bala musiała wlecieć do tora. Eins!
Trocha nos to uspokoiło bo zacli my sie barzij bawić balom, ale zabawy kończom sie stratami. We 22 minucie bōł tego efekt. Dali my trocha za fest przestrzyni gościom, a tam juz Chouwer na gazie wiedziôł jak zacyntrować. Tyn cynter bōł tak dokładny, że Stanclik ino musiôł wychylić gowa i bala sama sie łod niygo łodbiōła. To bōł tak szibki bal, że Nowak niy zdonżōł zareagować., a bala szła juz we jego łokiynko. Po eins!
Modre zacli sie trocha tracić. To Mokrzycki zagroł do nikogo, to Wini cyntrowôł do nikogo, ale jako tako my starali sie barzij, a Piast starôł sie nôs wybijać ze rytmu. We doliczonym czasie piyrwszyj połowy nôjlepszo (potyn miôł jesce jedna) łokazjô miôł Kwaśniewski. Wylôz sôm na sôm i szczelōł, ale niyfart chciôł, że trefiōł we supek!
We drugij połowie, łod razu mielimy szansa na tora, ale bal śliski nôjpiyrw sloz ze nogi Kawuli, potyn Mokrzycki sie nie erbnoł i… wybiōł bala ze tora Korytkowskiego! To bōła kluczowo sytuacjo, bo potyn grali wiyncyj goście. My ino kombinowali, przi elwrze Piasta zamiast szczylać to chopcy podôwali bala i co chwila albo za słabo, albo niecylnie fest szczylali.
We 61 minucie bala straciōł Kulejewski, ale straciōł ja tak srogo, że łod razu we ataku bōło 3 fusbalorzy gości. Cyntruje jedyn ze pomocników Piasta, bala mijô nôszych łobrońców, po koźle jesce wyskakuje i mijo sie z niom Nowak, a do pustego tora pakuje ja Moryson. Zwei do Piasta!
Konsternacjo? Niy! Kybice ruszyli ze dopiyngiym, jakby ich bōło 10 tysiyncy, a nie ino 4400! Niystety, bez efektu we postaci tora do Ruchu. Czuć bōło nyrwy, a kôżdy fusbalorz starôł sie ino nic niy napochać. We 75 minucie odważōł sie Idzik. We elwrze zaś zahacony i syndzia podyktowôł drugi elwer! Idziu zaś zmylōł tormana i bōło 2-2! Leciôł łod razu po bala, ale goście mu to uprzikrzali, we efekcie syndia dôł pora kartek.
Do końca szpilu grôł juz ino Ruch, a nôjwiyncyj działo sie we doliczonym czasie. We 7 minut zrobiyli my wiyncyj łokazji niż bez 90 minut! Nic jednak niy chciało wlyźć do tora, a to dziynki bardzo dobryj grze taktycznyj gości.
Trza pedzieć, że do tyj pory bōł to nôsz nôjgorszy szpil, ale ponoć jedyn kôżdymu sie może trefić, beztosz liczymy, że terozki bydzie już ino lepij.
Nosz plus szpilu: Niy mômy wontpliwości, że należy sie łon kybicom! 97 minut dopingu, dyszcz, nawet łoberwanie chmury! A kybicie rycom, bo grô Ruch! Za to srogi szacun! Dzisiŏj plus wyndruje do zawodnika numer 12!
Ruch Chorzów – Piast Żmigród 2-2 (1-1)
Skład Ruchu: Tomasz Nowak – Kasolik, Kawula (66′ Kowalski), Kulejewski – Kwaśniewski, Sikora (66′ Duchowski), Mokrzycki, Foszmańczyk (46′ Neugebauer), Winciersz – Idzik, Janoszka.
Skład Piasta: Korytkowski – Chouwer, Kendzia, Sosna, Majbroda – Sołtyński, Mozler, Łukaszewski, Moryson – Stanclik, Gołębiowski.
Tory: Idzik 8 min. (elwer), Idzik 75 min. (elwer) – Stanclik 21 min., Moryson 60 min.
własne


text:
Sugarcult
Sugarcult (wym. [ˈʃʊgɚkʌlt]) – amerikańsko grupa rockowo ze Santa Barbara we Kaliforńiji, zouožůno we 1998. We skuod grupy wuažům Tim Pagnotta (gitara a wokal), Airin Older (gitara basowo a wokal), Marko DeSantis (znůny kej Marko 72; gitara) a tyž Kenny Livingston na perkusyji. Mjano skupiny śe wźůnyuo uod grupy lesbijek, kere mjyškouy kole důma Tima, a uůn je zmjanowou Sugar Cult girls.
Historyjo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Wšyjscy krům Marka DeSantis śe trefili ješče we licyju, a Mark doloz po trefje za kulisůma po koncerće Superdrag. Dybjutancki albům Eleven wyloz we 1999. Drůgi, Wrap Me Up in Plastic, rok půźdźe. Kolyjny rok tyž bůu ščyńśliwy lo grupy - we 2001 wydoli Start Static - juž třeći albům.
We 2003 Ben David uoficjalńy uopuśćiu band skuli swojigo alkoholizma. Tak tyž powstoua śpjywka Champagne. Zastůmpiu jigo Kenny Livingston, bůuy perkuśista grupy Lefty. We marcu 2005 band wystympowou s grupům Greenday we Japůńiji. We 2004 Sugarcult wypuśćiu albům Palm Trees and Power Lines. We 2005 wyloz tyž Back to the Disaster. Rok půźńij to wyloz uostatńi albům do dźiśo – Lights Out. Wydańy albůma pouůnčůno ze źimowům a letńům štrekům kůncyrtowům.
Dyskografijo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Albůmy[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Eleven (1999)
- Wrap Me Up in Plastic (2000)
- Start Static (2001) #194 US
- Palm Trees and Power Lines (2004) #46 US
- A Hard Day's Night - EP (2005)
- Back to the Disaster (Doc/Live) (2005)
- Lights Out (2006) #64 US
- Live Session (iTunes Exclusive) - EP (2006)


text: Wuznamny ekspresiwny tworjacy wuměłc Němskeje ze serbskimi korjenjemi Conrad Felixmüller narodźi so jako syn fabrikskeho kowarja 21. meje 1897 w Drježdźanach. Jeho poprawne mjeno bě Conrad Felix Müller. Wón wukubła so na Drježdźanskej šuli wuměłskich rjemjesłow a po tym studowaše na Akademiji wuměłstwa w sakskej stolicy. Felixmüller bě moler a grafikar a dźěłaše najprjedy za časopis „Sturm“. 1919 zastupi do Komunistiskeje strony Němskeje a załoži sobu lěwicarsku „Gruppe 19“. Dźěłaše potom za časopis „Die Aktion“ a jako swobodny ekspresiwny moler a grafikar. Nacije jeho twórby zatamachu. Po wójnje sta so 1948 z prěnim předsydu Koła serbskich tworjacych wuměłcow a profesorom za rysowanje w Halle. Jako předsyda serbskeho koła tworjacych wuměłcow stwori někotre wusahowace twórby ze serbskimi motiwami, najznaćiši je „Husler z Chrósćic“ (Jurij Mencl), „Serbscy ludowi wuměłcy“ a „Budyšin we wječornym słóncu“. Wšelakich rozestajenjow ze serbskimi kolegami-wuměłcami dla, kotremuž běchu Felixmüllera twórby přemoderne a njeserbske, wzda so wón dalšeho čłonstwa. Wón zemrě 24.


text:
Jan Laras
Jan Laras (němsce Hans Laras; * 12. nowembra 1845 w Lejnje, † 6. oktobra 1921 w Jablunkovje) bě serbski pedagog a spisowaćel, profesor w čěskej Šleskej a přełožer psalmow.
ŽiwjenjeWobdźěłać
Narodźi so jako syn Lejnjanskeho žiwnosćerja a bě wot 1861 hač do 1870 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše hač do lěta 1867 němskorěčny Małostronski gymnazij. Wot 1867 do 1870 studowaše teologiju a filozofiju. Přestawši studować sta so přez posrědkowanje přiwuznych z domjacym wučerjom pola hrabje Larischa w Prostřednej Suchej a pozdźišo w Karvínje a Ćěšinje w čěskej Šleskej. Tam załoži w lěće 1889 hólči pensionat a žiwješe so jako priwatny wučer. Za čas Prěnjeje swětoweje wójny přesydli so k dźowce do Jablunkova.
SkutkowanjeWobdźěłać
Laras bě sobustaw Praskeho serbskeho towarstwa Serbowki a wot 1868 do 1870 jeho starši. Do Kwětkow podawaše basnje a nastawki. Přełoži z hebrejšćiny Psalmy, kotrež wuńdźechu 1872 w Budyšinje. Jako wučer w Ćěšinje wuda pedagogisku přiručku Der Hofmeister (Teschen 1876) a didaktiske powědančko Vater Niklas (1907), kotrež wuńdźe 1911 w serbskim přełožku jako Šibakec nan. W reportaži Kamjenjo-wuhlowe podkopki pod Karpatami (Łužica 1883) zaběraše so ze socialnej problematiku podkarpatskeje industrijoweje krajiny.
W Ćěšinje skutkowaše nimo toho jako spěwar a dirigent we wuměłskich towarstwach Čechow a Polakow. Krótko do swojeje smjerće wotkaza Maćicy Serbskej, kotrejež čłon bě hižo wot 1864, wulki dźěl swojeho zamóženja.
ŽórłaWobdźěłać
-
- Franc Šěn: Laras, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 332
- Josef Páta: Lužickosrbská čítanka, online


text:
Syć za dźěło z dźěćimi a młodostnymi přihotuje kolesowanje na horu
Biskopicy (SN/MiR). Butrowa hora je mnohim ludźom přijomna adresa, hdyž chcedźa so w tamnišim hosćencu wočerstwić. Mnozy wužija za to dobru infrastrukturu a dojědu sej tam z awtom. Samo busy so tam hač na wjeršk dóstanu. Dalši, a tych je stajnje wulka ličba, pak wužiwaja derje wuhotowane šćežki a puće tež za to, zo bychu so pućujo abo samo kolesujo na wjeršk dóstali. Składnosć, do pedalow teptajo zhromadnje zabawny dźeń dožiwić, budźe 21. junija. Mjez wjacorymi nošerjemi zarjadowanja je tež Biskopičanska Syć za dźěło z dźěćimi a młodostnymi (KiJu). „Po dwěmaj lětomaj chcemy mjeztym 21. króć tele woblubowane zarjadowanje přewjesć. Wažne nam je, zo maja wobdźělnicy wjeselo a zo sej wotkryja hornjołužisku krajinu“, rjekny nawoda KiJu Andreas Mikus.


text:
Jutrownička je nimo, konje su zaso pola swojich wobsedźerjow, konjency wurjedźene a šabraki wučisćene. Štož wostawa, su dopomnjenki na dźeń, na kotrymž wjedro tak cyle po słodźe křižerjow njebě. Mi wostanje hišće něšto druhe w pomjatku, mjenujcy dopóznaće, kak rozdźělnje móžeš jutry dožiwić a kak rozdźělny zwisk ludźo k najwažnišemu swjedźenjej cyrkwinskeho žiwjenja maja.
Póstny čas je skoro nimo a jutry steja před durjemi. Wikowarjo, wočakowacy hižo měsacy dołho rozwuzdźenych kupcow, wyskaja wótřišo hosianna! hač někotryžkuli křižer. Stajnje znowa je křesćanam najwyši swjedźeń – znajmjeńša měł jim to być –, ale tež wěriwym druhich nabožinow a ateistam z přičinu, so tele dny na puć podać a so runja hodam w kole swójbnych nałožkam, wašnjam a komercej wěnować. Štyri zaručene swobodne dny pospochi wšak maš jenož jónu wob lěto! Zatykane awtodróhi su při tym prěni stopjeń njenapjateho mjerzanja. Tež železnica reaguje a poskića wosebity serwis z garantiju nablaku wupředatych potuńšenych jězbnych lisćikow za njedypkowny přichad w přepjelnjenych kupejach.
Kónčny spurt za wobydlersku iniciatiwu Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin (FUEN) Minority SafePack (MSPI) je zahajeny. Hišće jědnaće dnjow je chwile trěbny milion podpismow zezběrać. A dyrbju rjec, zo scyła tak špatnje njewupada.
Za pozitiwne mam, zo je MSPI prěni zadźěwk – w sydom statach EU postajene mnóstwo podpismow docpěć – přewinyła. A w někotrych krajach su samo wjele wjac signumow zezběrali, hač bě trěbnych, w Madźarskej z nimale 405 000 wjac hač 25 króć telko, kaž bě trjeba! A Němska? Hańbuju so, hdyž widźu, zo je tu dotal jenož něhdźe 17 000 ludźi swój podpis za MSPI dało. Předewšěm, dokelž mamy w kraju štyri připóznate narodne mjeńšiny. Ani štwórćinu trěbnych 72 000 podpismow njemóžachmy dotal přinošować. To mnohich zluda. Wšako njeje to tuchwilu ani telko podpismow, kelkož přisłušnikow wšitke štyri narodne mjeńšiny w Němskej dohromady maja. Wězo, kóždy sam za sebje rozsudźi, hač podpisa abo nic. A zawěsće je tež tójšto, kotřiž akciju njepodpěruja. Přiwšěm so prašam: Su wjetšinje w Němskej bydlacym narodne mjeńšiny w Europje wšojedne?
Myslo na swój prěni termin, z kotrehož mějach wo modelowym projekće Witaj rozprawjeć, so dźensa smějkotam. Jan Bart bě staršim a kubłarkam rozłožił, kotre lěpšiny ma dwurěčne kubłanje po metodźe dospołneho zanurjenja dźěsća do jedneje rěče. Za nošerja zarjadnišća bě drje to tehdy njejasna, snano samo potajna wěc. Tak potajna, zo sym – bjez rozprawy wo podawku – zaso wotjěła.
Dźensa čitamy a słyšimy wobstajnje wo kubłanju po Witaj-modelu. Kotre pak ma wón wunoški? A što je naš nadawk?
Kubłarki w serbskich a Witaj-pěstowarnjach dźěći w serbšćinje tak wukmanjeja, zo móža je w šuli po wjetšinje do rěčneje skupiny 1, to rěka, teje maćernorěčnych šulerjow, zarjadować. Dźěći z kubłanišćow z Witaj-skupinami maja porno tomu jara rozdźělne serbskorěčne wuměnjenja, ručež do šule zastupja. To saha wot niwowa maćernorěčneho šulerja hač k tajkemu, kotryž serbšćinu dale jako cuzu rěč, haj, druhdy samo scyła dale njewuknje. Bě a je to zaměr modeloweho projekta Witaj? Zawěsće nic.
Chwalobnje je bywši sakski ministerski prezident Stanisław Tilich w dźensnišim ekskluziwnym interviewje z našim wječornikom angažowane dźěło w referaće za serbske naležnosće braniborskeho ministerstwa za wědomosć, slědźenje a kulturu wuzběhnył. Zdobom pak přispomnja, zo njeje rozumił, čehodla bu referat za naležnosće Serbow w Sakskej po přezažnej smjerći jeho prěnjeho nawody Simona Brězana pomjeńšeny.
Štóž na organigram sakskeho statneho ministerstwa za wědomosć a kulturu hlada, pytnje, zo tam scyła wjace žana rěč wo tajkim referaće njeje. Sakska spokoja so wot lěta 2009 hižo ze „społnomócnjenym za naležnosće Serbow“. Porno tomu maja w Braniborskej knježerstwowu społnomócnjenu – statnu sekretarku w mjenowanym ministerstwje – z referentom za naležnosće našeho ludu.
Zjawne słyšenje w Senaće Čěskeje republiki wo serbskich naležnosćach minjenu wutoru je kóždemu wutrobu hrěło, kotremuž je serbsko-čěske přećelstwo wažne a drohotne. Móžemy woprawdźe hordźi być, zo mamy tam partnerow, haj swěrnych přećelow, kiž so za serbski lud horja a so za nas zasadźeja. Z čěskim senatorom Jaromírom Jermářom mamy takrjec direktny přistup do senata a z Towarstwom přećelow Serbow w Praze tajke něšto kaž serbske wulkopósłanstwo w Čěskej republice, kaž je to Domowinski referent za wukrajne styki Clemens Škoda w swojej narěči w Praze formulował. Tež čěske knježerstwo je nam přichilene a zastopnjuje nas jako „we wukraju bydlacych krajanow“, wo kotrychž ma so starać, na přikład na te wašnje, zo nam čěskich wučerjow sćele.
Premjera inscenacije „Paradiz w dobrej stwě“ Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwała je znowa wujewiła, zo je słód přihladowarjow łoskoćiwa wěcka. Tu pak nima wo prašenje hić, w kotrej měrje bě předstajenje kulojta naležnosć abo hač su dźiwadźelnicy přeswědčili. W prěnim rjedźe mjenujcy aktualna produkcija pokazuje, zo steji NSLDź dale před samsnej ćežu kaž na přikład rozhłós a naš wječornik: Što poskićiš, wobsteji-li publikum teoretisce ze Serba kóždeježkuli staroby a kóždehožkuli zajima? Wotmołwa zda so jednora: Program dyrbi wotměnjawy, mnohostronski a wuwaženy być. Zo hodźał so tajki zwoprawdźić, je pak sobudźěło přihladowarjow/připosłucharjow/čitarjow trěbne.
To poslednje, štož móhli w padźe Muzeja Ćišinskeho w Pančicach-Kukowje činić, su mjezsobne wumjetowanja. Fakt je, zo njeje tuchwilna městnosć w Šuli Ćišinskeho jako muzej za česćowanje našeho sławneho basnika, duchowneho, redaktora a dramatikarja scyła akceptabelna. Što drje by njeboh Jurij Bětnar rjekł, by-li widźał, što so z jeho žiwjenskim skutkom stawa? Jako šuler sym dožiwił, z kajkej zahoritosću a narodnym wědomjom je so wučer matematiki, nawoda chóra Lipa a jedyn z nawodow Pančičanskeje Domowinskeje skupiny za to zasadźał, zo by Jakub Bart-Ćišinski w zjawnosći prawe a swojemu tworjenju wotpowědne hódne městno měł.
Dobyćerjam wubědźowanja „Rěči přichilena komuna – Serbska rěč je žiwa“ wulke připóznaće. Z Wojerecami, Kulowom, Hodźijom, Łazom a Ralbicami-Róžantom buchu komuny počesćene, kotrež su so na dotal třoch wurisanjach stajnje wobdźělili. Runje tak prawidłownje běchu Kamjenc, Slepo, Wulka Dubrawa a Worklecy pódla. Tež to zasłuži sej respekt. Wšako maja tule formu dwurěčnosć w swójskej komunje přepruwować za prawidłowny a samozrozumliwy srědk.
Zo z nowym wjesnjanostu nowy dych zaćehnje, to su tónkróć Chrósćicy a Rakecy dopokazali. Z prěnim wobdźělenjom stej so wobě komunje hnydom do dobyćerskeho kruha dóstałoj. Wuběrnje! Trójku nowačkow su Bóšicy wudospołnili. Tak je so na třoch dotal wotmětych wurisanjach 22 komunow znajmjeńša jonu wobdźěliło. To je dobra połojca wonych 42 po Serbskim zakonju pomjenowanych w serbskim sydlenskim rumje Budyskeho a Zhorjelskeho wokrjesa.
Z nowym zakonjom wo holocausće je sej Pólska po mojim měnjenju klasiske samowrota třěliła. Oficialnje chcył so kraj tomu wobarać, zo so w zwisku z nacistiskimi zaničowanskimi lěhwami we wot němskich okupantow wobsadźenej Pólskej za čas Druheje swětoweje wójny přeco zaso mylnje wo „pólskich lěhwach“ rěči. To je na jednym boku zrozumliwe. Na tamnym boku so prašeš: Čehodla trjebaš za to zakoń a razne chłostanja? Nětko je takrjec jako pódlanski efekt znowa debata wo tym wudyriła, w kotrej měrje běchu Polacy swój čas na přesćěhanju a morjenju Židow wobdźěleni. Při tym drje so stare rany zaso puknu, wšako dźe tež wo historiske fakty, kaž wo morjenje 300 Židow 1941 we wuchodopólskim Jedwabne. Jich njeběchu němscy wojacy masakrěrowali, ale křesćanscy pólscy susodźa. To pak su fakty, kotrež tam dźensa tak rady njesłyša.


text:
We sobota, 17 kwietnia Ruch zagro szpil ze rezyrwami Zagłębia Lubin. Szpil łodbyndzie sie na głównym szpilplacu drużiny „Miedziowych” bez co idzie pedzieć, że liznymy trocha Ekstraklasy we tyj III Lidze.
Na ta chwila Ruch Chorzów mo zagrane juz cztyry szpile ze rezyrwami Zagłębia (we syzonie 19/20 wygrano u sia 1-0 i rymis 1-1 na wyjyździe, we syzonie 20/21 u sia wygrano 4-0). We syzonie 19/20 to bōł jedyny szpil rywanżowyj rundy jaki udało sie rozygrać, potyn łobostrzynia zablokowały cało liga. We tym syzonie, we Chotrzowie Ruch dokonoł kompletnyj deklasacji. Rywale zagrali fest słabo i we efekcje po torach Idzika x2, Winciersza i Mokrzyckiego wygralimy 4-0.
Zagłębie zacło runda wiosynno łod wygranyj, ale potyn bōł rymis i sfalone. Na łobycno chwila, po 6 szpilach majōm 3 wygrane, 1 rymis, 2 sfalone. Ruch zaś (liczōnc szpil ze rezyrwami Górnika ze poprzednij rundy) notuje seria 7 szpilów ze rzyndu wygranych, bez rymisu i bez sfalonygo.
Szpil ze Zagłębiem łodbyndzie sie na głównym boisku, kaj codziynnie grajōm i trynujōm fusbalorze piyrwszyj drużiny. We nich sôm tyż Mateusz Bartolewski i Filip Starzyński (byli fusbalorze Ruchu).
Przed szpilym pogodalimy tyż ze Łukaszem Janoszką, kiery we latach 2013 – 2019 grōł we barwach Zagłębia Lubin, a wedgług tygodnika „Piłka Nożna” trefiōł do jedynostki łostatnij kolyjki (wywiad po polsku):
ŻNN: Wracasz do Lubina, gdzie grałeś w Ekstraklasie. Mecz z rezerwami będzie sentymentalny czy niekoniecznie?
Łukasz Janoszka: Gdzieś sentyment na pewno jest, bo spędziłem tam trochę czasu, zagramy na głównym stadionie gdzie mam bardzo dużo miłych wspomnień. Jednak z początkiem meczu na pewno o tym nie będę myślał, wtedy wszystko skupione będzie na tym, żeby przywieźć do Chorzowa 3 punkty.
ŻNN: Ruch ma obecnie passę 6 wygranych z rzędu. Czujecie, że jesteście w stanie wygrać wszystkie mecze do końca sezonu?
Ł.J.: Nie myślimy o tym czy wygramy wszystkie mecze do końca, tak jak teraz wszystkie drużyny koncentrujemy się na najbliższym meczu. Na pewno seria jest bardzo fajna i będziemy chcieli ją pociągnąć jak najdłużej.
ŻNN: Czego mogą spodziewać się kibice? Horroru jak z Wartą i Ślęza, czy spokojniejszej przeprawy jak np. z MKSem?
Ł.J.: Na pewno byśmy chcieli spokojniejszego meczu, który nie będzie rozstrzygnięty w ostatnich chwilach spotkania ale jeśli będzie taka potrzeba, to będziemy walczyć o dobry wynik do ostatniego gwizdka.
Nôsz stan kartkowy wiela sie niy zmienio. Do kadry wraco Marcin Kowalski, ale wypado ze nij Kacper Kawula, keiry chyciōł już 8 żółto kartka. Zagrożyni sôm Konrad Kasolik (3 żk), Michał Mokrzycki (7 żk).
Przewidywany skład Ruchu:
Bielecki – Kwaśniewski, Kulejewski, Kasolik, Będzieszak – Mokrzycki, Wyroba, Foszmańczyk – Janoszka, Idzik, Biskup.
Ze wzglyndu na zawieszynie za kartki Kacpra Kawuli przeczuwomy, że zagromy 4-3-3, bez klasycznych wahadeł. Do łobrony wlyzie Kulejewski, a do składu wróci Mokrzycki, kiery leczōł uraz na szpilu ze Ślęzą.
Plan szpilów 26 raji:
Stal Brzeg – Gwarek TG
ROW 1964 – Miedź II (16.04)
Polonia Nysa – Pniówek Pawłowice
Rekord BB – LKS Goczałkowice
Lechia ZG – Górnik II
Polonia Bytom – Polonia-Stal (17:00)
Ślęza Wrocław – Warta Gorzów Wlkp.
Zagłębie II – Ruch Chorzów (15:00)
Piast Żmigród – MKS Kluczbork
Ze godziom zaznacony szpil kiery nôjbarzij interesuje kybiców Ruchu, cyli szpil Polonii Bytom kiero walczy ze Ruchem ło piyrwszy plac we lidze.
Szpil Ruchu bydzie szło łoglōndać na łoficjalnym kanale Ruchu tukej => KUP DOSTĘP DO TRANSMISJI bydzie tyż rylacja radiowo we RADIO WIDZEW.
Przipominŏmy tyż ło nŏszyj zabawie. Typer Na Niebiesko pod patronatym Baru „Kinga” znŏjdziecie tukej => Typuj i wygrywej
własne


text:
Maśica Serbska w Dolnej Łužycy mjazy wobźělenim a samostatnosću
Doněnta felujo wobšyrnjejšy pśeglěd k historiji dolnoserbskego knigłowego towaristwa Maśica Serbska. Jubileum górnołužyskeje Maćice Serbskeje 2022 (175 lět załoženje) jo dobra góźba, se takemu serbskemu towaristwoju pśiwobrośiś. Zajmne pšašanje jo, lěc a w kótarej měrje jo se Maśica w Dolnej Łužycy w běgu jeje 57-lětnego wuwiśa do zakaza w lěśe 1937 ako zastupnistwo serbskich narodnych zajmow profilěrowało a kótare zwiski su se wuwijali do Górneje Łužyce.
Na projekśe wobźělone: Pětš Šurman


text:
Wiôlgô Britanijô
Wiôlgô Britanijô (anielsczi: Great Britain, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) je państwã w Eùropie, a do 31 stëcznika 2020 rokù òna bëła dzélã Eùropejsczi Ùniji. Dzysdniowò, wedle kònstitucëji Wiôldżi Britaniji w ji skłôd wchôdają 4 krôje: Walijô, Szkòckô, Anielskô, Nordowô Irlandëjô.
Wiôlgo Britânijo je kònstitucyjną mònarchią. Głową państwa je mònarcha (òd 6 gromicznika 1952 na trónie zasôdô królowa Elizabeth II).
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Spōminalimy już masa razy, że mōmy w zocy wszyjskie zorty rajzōw, pra? I te srogie, ku sztelōm dalekucznym, i te małe, lokalne, kere pōmogajōm wożyć se dobrota naszego regiōnu. Bez ôstatnie tydnie starōmy sie dowiodywać jeszcze wiyncyj ô naszym hajmacie, tōż kożdo zwōlno chneda spyndzōmy na wandrowaniu po sztelach wele nos. I gynau tak ôddekowalimy nastympno ślōnsko perla – przikwolynie tymu, że Ślōnsk to je naprowda zielōno krajina. Byzuchowalimy miyjscowość Zowadzkie a spłynylimy Małōm Panwiōm.
Spływy kajakowe Małōm Panwiōm – Zowadzkie, Ślōnsk
Zowadzkie to je miastko na Gōrnym Ślōnsku, we wojewōdztwie ôpolskim. Z Rybnika dojedziecie tamek w trocha przeszło godzina, a z Ôpola w kole 45 minut. Tym, skirz czego Zawadzkie je coroz bardzij hyrskie, sōm spływy kajokowe jednym z prawych dopływōw Ôdry – Małōm Panwiōm.
Dziyń Bajtla na spływie kajakowym
Tak sie fajnie trefiło, że skuli Dnia Bajtla, bylimy proszyni bez ôjcōw ôd Julie na taki gynau spływ kajokowy. Z poczōntku my sie boli, bo na naszo piyrszo rajza kajakami wziynimy se sztreka “strzednio ciynżko”, dugo na 12 kilometrōw, kero szafnyć idzie bezma w 3-3.5 godziny.
Zowadzkie – spływy kajokowe
Ôrganizatorami tego naszego szpasu byli Braciki Kurek – firma Talynt Kajoki (to niy ma tekst spōnsorowany, pedzielimy se ajnfach, że srogo jakość posługōw werci sie pochwolić). Popłynylimy sztrekōm nr 1, kero kludzi ôd szteli mianowanej egzotycznie Tropicana Zowadzkie do niymynij ciekawej – Amazōnka Kolōnowskie. I… niy szaflimy tej przigody bez wrażyń i hibōw adrynaliny 😅
Adrynalina i pokōj w jednym – weekynd na Ślōnsku
Że bōł to nasz piyrszy spływ, to piyrsze minuty minyły nōm przi… rykach a bojōnczkach. Dziepiyro niyskorzyj nachytalimy szprymōw i skapowalimy jako mijać zatōnkane strōmy i skryncać przed usypanymi pioskiym płytkimi kōnskami rzyki. Tōż idzie pedzieć, że dwanościekilometrowo sztreka skłodała sie u nos z dwōch kilometrōw rykōw i adrynaliny a dziesiynciu kilometrōw pokoju. I to wcale niy znoczy, że na nastympny dziyń niy tropiły nos wszyjskie muskle na rynkach i plecach (tyż te, ô kerych ani my niy wiedzieli) – a kaj!
Natura Ślōnska – szpecjalno atrakcyjo
Mało Panwia to je nastympno naturalno perla Ślōnska, kero fest gorko rekōmandujymy. Gynau choby przi Pojyziyrzu Palowickim, ô kerym szkryflalimy już na blogu, treficie tukej masa szpecjalnych zortōw flancōw i zwiyrzy a uradujecie sie zoftowitōm zielōnościōm, cichościōm a frysznym luftym. Jak sznupiecie za idyjōm na jednodniowo rajza na Ślōnsku, to aktywny szpas podug Małej Panwie bydzie szusym w dziesiōntek.
Mocie w zocy aktywny szpas na Ślōnsku? Poaście sie ôblubiōnymi sztelami!
🚣 Czekōmy na Wasze kōmyntorze na Facebooku 🚣


text:
Miasto do życia? Holynderski numer jedyn. Niy za wiele, niy za małe. Sōm i gyszefty, i szynki, i kanały. Je kaj łazić, lotać, maszkecić i cykać bildy. Utrecht – ôstatnie miasto w naszej rajzie po Niderlandach.
Na wikitravel.org idzie przeczytać, że Utrecht to sztela znano skuli epnej populacyji modych singli. Miasto sztudynckie, w kerym je masa punktōw z gibkim futrym i gorzołkōm. Ale przede wszyjskim take, z kerego w kożdej godzinie bije energia – to sie tam rychtyk czuje.
Zajechalimy tradycyjnie – cugiym. Banhof zaro przi cyntrum, fol sklepōw naôkoło, ale niy robi dobrego wrażynia – stary i idzie sie potracić. W dodatku taki fest… “niyholynderski”. Nic Wōm niy napiszymy ô autobusach we Utrechcie, bo ône sie tam żodnymu niy sprzidajōm. Idealne miasto do łażynia piechty.
Nojwiynksze atrakcyje? Katedra św. Marcina (Domkerk), zygroda przi katedrze, kanał Oudegracht, Tyjater Kikker, poczta głōwno i Chałpa Rietvelda.
Nojlepij znanym utrechtczykiym je Marco van Basten, chocioż w tym mieście urodził sie tyż… papiyż! Holynder Adrian VI bōł w latach 1459–1523 łepōm Kościoła.
A coś/kogoś takigo jak Miffy znocie? Na bank kojarzicie z jakigoś ôbrozka. W Holandii godajōm na to Nijntje – taki mały
hazoczek mycok z bojek dlo bajtli. Wymyślił go chop z Utrechtu – Dick Bruna.
Kaj spać w Utrechcie? Yno couchsurfing! Leko znojdziecie – jak yno napiszecie dobry antrag – choby i dziyń pryndzyj. Masa sztudyntōw i modych ludzi, tōż ni ma wielkigo problymu. My okrōm łōżka i standardowej godki, dostali jeszcze rajza na kołach i dugi szpacyr po mieście w pakecie (;
Nojwożniyjsze na kōniec. Futer! Niy pisalimy ô tym przōdzij, ale w kożdym mieście w Holandii, w kerym nasza szłapa stanyła, je miyjsce, w kerym najycie sie jak u mutry/ōmy na nidzielnym ôbiedzie. HEMA – market w stylu IKEI. Śniodanie za 1€ (kafyj + rogalik z masłym i dżymym + żymła z jajcym), ôbiod kole 4€ (nudle, bryjtle, kotlety itd.), a popołedniu kafyj + kołocz (małe kōnski, ale super dobry) tyż za ojro. Jak godoł klasyk – “niebo w ziemi”.
Po Utrechcie prziszoł czos na wyjazd z państwa tōlpōw, kyjzy i kanałōw. Nojprzōd autobusym do Dortmundu, potym fligrym do dōm. Holandia je mało, szwarno i gryfnie smakuje. Sztyjc majōm tam fol roboty, tōż nic sie niy dziwujymy, że jak kery myśli ô emigracji, to patrzi za wiotrokami…


text:
Gmejnska rada so na termin wólbow wjesnjanosty dojednała
Njeswačidło (JK/SN). Po tym zo su lětsa w Njeswačanskej gmejnje chodojtypalenje, swjedźeń swětła a mnohe dalše zjawne zarjadowanja korony dla wupadnyli, chcedźa znajmjeńša tradicionalne adwentne wiki přewjesć. K tomu zetka so wjesnjanosta Gerd Schuster (CDU) jutře hišće raz ze zastupjerjemi towarstwa Přećeljo domizny a kultury a sportoweho zjednoćenstwa, zo bychu sej organizatoriske nadrobnosće dorěčeli. Po namjeće radźićela dr. Dietricha Buttera chcedźa tež wohnjowych wobornikow sobu zapřijeć, dokelž maja woni hodowne wiki nastupajo dosć dobre nazhonjenja. Tež rumpodicha chcedźa sej hišće wobstarać, trěbnu drastu hižo maja, kaž Schuster wčera rjekny. Na kóncu wšak rozsudźa aktualna situacija a wotpowědne rjadowanja wokrjesa korony dla. Ale na někajke wašnje chcedźa wiki přiwšěm přewjesć, tež hdyž snano w něšto mjeńšim wobłuku, hač su to zwučeni. Wjesnjenjo su wotpowědne próstwy hižo zwuraznili a chcedźa po swojich mocach k poradźenju přinošować.


text:
Dale a mjenje Polakow so za duchowne a rjadniske powołanja zajimuje
Waršawa. Zajim Polakow za cyrkej, wosebje pak za duchowne a rjadniske powołanja dale woteběra. Tak to konserwatiwny tydźenik Do Rzeczy a liberalny tydźenik Polityka na podobne wašnje zwěsćatej.
Konserwatiwny tydźenik bě so mjez ludźimi prašał, a zwěsća w swojim najnowšim wudaću „dwaj narodaj – cyrkwinski a swětny“. Mjez druhim su so ludźi prašeli, što dźerža wo swjatych křižach w zjawnych twarjenjach, wo nabožinje w šulach abo wo wobdźělenju duchownych na statnych zarjadowanjach. Při tym so wukopa, zo su Polacy do dweju nimale jenak wulkeju lěhwow pačeni. 54 procentow ludźi chcyło křiže w zjawnosći zachować, 41 proc. wo nje njerodźi. Nabožinu w šulach sej 50 proc. woprašanych waži, 50 proc. nic. Zo su duchowni na zarjadowanjach stata prezentni, ma połojca ludźi za spomóžne, 42 procentow nochce jich tam widźeć. Wosom procentow njewě, što rjec.


text:
Najebać problemy wutwar Jitkowskeho puća derje postupuje
Rakecy (JK/SN). W Rakečanskej gmejnje chcedźa lětsa šěsć komunalnych pućow ponowić. Nadawk we wobjimje 55 000 eurow přepodachu gmejnscy radźićeljo na swojim wčerawšim posedźenju firmje Kutter z durinskeho Plaue pola Arnstadta. Mjez druhim ponowja Krabatowy puć w Jitku a Pstruhowy puć w Psowjach. Wobmyslenja radźićelki Annemarie Rentsch (Njestronscy wolerjo), zo so planowana metoda saněrowanja njewudani, złahodźi wjesnjanosta Swen Nowotny (CDU) z dobrymi nazhonjenjemi, kotrež z firmu a jeje metodu hižo maja. Rakečanski puć k hatam ma firma ETD ze Sepic za 11 400 eurow skrućić.


text:
Pałac w Rybnyj – historyjŏ i fotografije
Posiedzicielami statku w Rybnyj w XVIII stoleciu ôstali Warkoczowie, jak kupiyli go ôd Jana Kotulińskigo. Pałac w Rybnyj postawiyli w 1796 roku, a coby być barzij akuratnym, zrobiyła to Antōnina Warkocz z Bujakowskich, wdowa po Karolu Antōnie Warkoczu. Stawiynie było w baukōnszcie rynesansowym niyskorym i klasycystycznym. Fōndatorka umarła w 1829 roku i ôbiekt erbli pō nij Chrzōnszczewscy, co przedali go w 1856 von Koschützkim.
Koschützcy to była familijŏ szlacheckŏ polskigo pochodzyniŏ. Nojdŏwniyjszy czōnek ôd nij to bōł Maciej – warszawski podstarosta kole 1530 roku. W XVII stoleciu przekludziyli sie na Gōrny Ślōnsk i dorobiyli sie sam mocki dōminiōw. W czasach krōla Stanisława Augusta Paweł i Maciej von Koschützki przekludziyli sie nazŏd do Polski, kaj dostali indygenat i jedyn ôstoł kanōnikym w Gniyźnie, a drugi kapitanym Wojska Korōnnego. Potōmni ôd Macieja ôstali po rozbiorach na polskich ziymiach.
A co do linije ślōnskij: w 1811 Karol von Koschützki dostoł przizwolynie na złōnczynie miana Koschützki z mianym Larisch (moc barzij znanym; Karol bōł erbym ôd Gustawa von Larisch) i ôdtōnd pisoł sie von Koschützki-Larisch. Uwŏżoł sie za Niymca, chociŏż bōł polōnofilym. W latach 1851-1853 wydŏwoł „Poradnik dla ludu Górnośląskiego”, w 1859 przekŏzoł gminie 1000 talarōw, coby były piniōndze na sztwŏrtego rechtora, ale mioł jedyn warōnek: w szkole majōm być sztyry godziny polskigo w tydniu. Mioł dwōch synōw – Adalberta i Alfreda, i to prawie tyn drugi kupiōł pałac w Rybnyj i sie tam przekludziōł. Pō nim miyszkoł tam syn ôd jego brata Richard, a niyskorzij syn ôd Richarda, Egōn.
Egōn pōnoć welowoł za Polskōm. Po wytyczyniu granicy znŏd sie po polskij strōnie kole kilōmetra ôd granice. Mylynie patriotyzmu z nŏrodowym szowinizmym – dōmyna aktywistōw z cyntrale – dokludziyło do tego, iże Egōn, dyć Niymiec, mioł już doś. W 1922 roku przedoł Rybnõ i wyjechoł z familijōm do Wrōnina.
Ôd 1935 pałac to była siedziba Skupiny Strzeleckij, a w czasie drugij wojny światowyj familijŏ Donnersmarck trzimała w nim swoje dokumynta. W 1945 stawiynie przerobiōno było na pōmiyszkania kōmunalne. Jak to bywŏ przi pōmiyszkaniach kōmunalnych – ôbiekt ôstoł doimyntnie zdewastowany. Szczyńściym w latach 1974-1980 strzybnicki Zamet społym z krakowskōm Prŏcowniōm Kōnserwacyje Zabytkōw ôdnowiyli pałac. Ôd 1983 używało go Stŏwarziszynie Polskich Artystōw Muzykōw, w 1991 zmiyniōł sie na Regiōnalne Cyntrōm Kultury, a ôd 1998 fōnguje jako Pałac w Rybnyj spōłka z o.o. Je tam dzisiej hotel, restauracyjŏ i cyntrum kōnferyncyjne. Ôrganizuje sie tyż kōncerty kameralne.


text:
Erwin Sōwka niy żyje
Dzisiej, 21 stycznia, umar Erwin Sōwka, ślōnski malyrz prymitywista, grubiorz ze gruby Wieczorek we Janowie, ôstatni żyjōncy twōrca Grupy Janowskij.
Narodziōł sie we grubiorskij familiji na Giszowcu. Malowoł ôd szesnostego roku życio. Robiōł na grubie Giesche społym ze Ewaldym Gawlikym.
We swojij twōrczości nawiōnzowoł do grubiorskich mitōw i kultury antycznego wschodu. Czynsto przedstawioł kobiyce akty na tle Nikiszowca, dōmōw z wielgij platy, zegrōdkōw działkowych, grubiorzi i jejich pōmiyszkań.
Jego roboty prezyntowane były na Ślōnsku i za granicōm m.in. we Francyji, Italiji, i Chorwacyji, a znojś je idzie we zbiorach m.in.: Państwowego Muzeum Etnograficznego we Warszawie, Muzeum Norodowego we Wrocławiu, Muzeum Ślōnskigo w Katowicach, jak tyż we mocy polskich i zagranicznych prywatnych kolekcyji.
Ô malyrzu było stworzōnych pora filmōw, m.in. Lech Majewski sfilmowoł połnometrażowo ôpowiyść ô malyrzu i Grupie Janowskiej pt. „Angelus”.
W 2012 ôstoł laureatym Cegły Janoscha, nadgrody, co ja prziznowo katowsko redakcyjo Gazety Wyborczyj za zasugi w zachowowaniu kulturowyj tożsamości Gōrnego Ślōnska i rozsławianiu regiōnu. W 2013 bōł ôdznaczōny Złotōm Ôdznakōm Hōnorowōm za Zasugi dlo Wojewōdztwa Ślōnskigo. We 2017 roku dostoł strzybrno medalijo „Zasużōny Kulturze Gloria Artis”.
Erwin Sōwka, fot. Adrian Tync / Wikimedia Commons


text:
Robert Binkowski, Paweł Skrzypek, Marcin Nowak, Marcin Dymek (86' Damian Sieniawski), Marcin Woźniak, Tomasz Parzy (66' Ferdinand Chi Fon), Adrian Sobczyńskibookmark, Radosław Biliński (19' Michał Szczyrba), Piotr Petaszbookmark, Daniel Wólkiewicz, Mikołaj Lebedyński
trener: Piotr Mandrysz
Artur Gajewski, Maciej Dąbrowski (84' Marcin Krzywicki), Krzysztof Suchecki, Robert Tomczak, Marcin Rogalski, Szymon Maziarz, Grzegorz Brzeziński (45' Mateusz Zaremskibookmark), Tomasz Szczepan, Rafał Piętka, Krzysztof Szal (72' Radosław Kanik), Piotr Bajera
trener: Mariusz Kuras


text:
Andreas Mehlisch
Quick Facts
Biography
Handrij Mehliš (němsce Andreas Mehlisch; * 12. decembra 1721 we Wojerecach; † 28. septembra 1790 w Čornym Chołmcu) bě serbski ewangelski farar a pěsnjer.
Narodźi so jako syn měšćanskeho žiwnosćerja we Wojerecach a wopytowaše wot 1736 do 1743 gymnazij w Budyšinje. Wot 1743 do 1746 studowaše ewangelsku teologiju w Lipsku, hdźež bě tež z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa. Po nawróće do Łužicy dźěłaše wot 1746 do 1751 jako domjacy wučer a wot 1752 do 1760 jako rektor w ródnych Wojerecach. Wot 1760 hač do swojeje smjerće w lěće 1790 skutkowaše jako farar w bliskim Čornym Chołmcu.
Mehliš spisa wjele němskich pěsnjow, mjez kotrymiž so wosebje wuznamjeni spěw wo domojwjedźenju a powitanju młodeje serbskeje mandźelskeje, Die Heimführung unter den Wenden.
Žórło
- Rudolf Kilank: Mehliš, Handrij. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 363


text:
Měrćin Wjenk Foto: Maćij Bulank
Hrube prawidło za wupisanja dźěłowych městnow je, zo steja požadane kajkosće čim wyše we wupisanju, ćim wažniše su. Njezadźiwa tohodla, zo wočakuje Załožba za serbski lud wot požadarkow a požadarjow wo jednaćelske městno Ludoweho nakładnistwa Domowina, kotrež ma so znowa wobsadźić, wosebje »kompetencu nawjedowanja« a »dołholětne powołanske nazhonjenja«.
Štož pak po tym přińdźe, tola tróšku překwapja. Tak steja »hłuboko sahace znajomosće modernych medijowych konceptow« nad »daloko sahacymi znajomosćemi serbskeje kultury a stawiznow«, (jenož) »dobre znajomosće hornjo- a delnjoserbskeje rěče« namakamy samo hišće dale deleka. Móhli to za připad abo fauxpas załožby měć, najskerje pak jedna so wo wotpohlad. Wšako mjenuje so we wupisanju wuraznje, zo měli zajimcy LND »jako crossmedialneho producenta hornjo- a delnjoserbskich medijow dale profilować« a digitalizacija jako hesło zda so tak a tak runje złote ćelo być. Při tym pak so po wšěm zdaću zabywa, zo su digitalizacija a digitalne medije jenož słužownicy najwšelakorišich wobsahow. Hdyž Serbski kulturny archiw na přikład stare žórła scannuje a na serwerach składuje, zawěsći to wone žórła do přichoda a wolóži přistup k nim. Digitalizacija při tym njeje žana hódnota samo na sebi, ale pomha, zo byštej so mjenowanej zaměraj docpěłoj.
Serbske gymnaziastki su w přihotach na wustajeńcu SORBIAN STREET STYLE nowu serbsku modu kreěrowali. Katolska kuta do formy křižerskeho fraka přešita, na chribjeće ze siluetu Budyšina pomolowana, roztorhane cholowy w destroyed-looku, rjenje serbsce wušiwane. Protest přećiwo mužacej domenje a zdobom wuznaće k serbskej domiznje a tamnišim tradicijam? Młodostni zakładneho kursa wuměłstwa w abiturnym schodźenku su swoje outfity wotpowědnje komentowali a dźiwaš so, zo ma tež serbska identita swoje městno, jenož w nowym emancipowanym šaće.
W slědowacych lětdźesatkach so mjenowana teorija dale wuwiwaše. W nowšim času pak estiski wědomostnik Martin Ehala zwěsći, zo mjeztym wužiwany naprašnik »subjektiwneje witality« njeje w mnohich padach kmany dosć, realnu aktualnu žiwjenjakmanosć etnikuma postajić. Wón namjetuje, dwaj prototypaj etniskosće rozeznawać: »horcu« (emocionalnu, afektowu) a »zymnu« (racionalnu) formu. Po Ehalowym měnjenju je runje prěni mjenowany typ w zwisku z přetraćom abo rewitalizaciju etniskich cyłkow nimoměry skutkowny abo samo rozsudźacy.
Hdyž smy lětsa znowa předstajenje Kocoroweho oratorija »Israelowa zrudoba a tróšt« dožiwili, so někotryžkuli připosłuchar abo interpret tež praša: Što je komponista pohnuło, w lěće 1861 duchowny oratorij stworić? Biografojo Korle Awgusta Kocora njeskića na to mje spokojaceje wotmołwy. Zwostawa jenož z kontekstow přičiny a nastorki wotwodźeć, tukać a dale pytać. Znate je, zo je chór Lumir dźěle z oratorija prěni króć předstajił 22. apryla 1862, na beneficnym koncerće pestalozzijoweho zjednoćenstwa w Drježdźanskej Cyrkwi našeje knjenje a zo chcyše Kocor specielnje na hłós altistki, něhdyšeje dwórskeje spěwarki Marje Schusteroweje, solowu partiju stworić.
Manšćina jo wótemrěła ako prědna rěc južo w 1970tych lětach. Zachadaś jo zachopiła južo w 19. stolěśu ako »rěc głupakow«. Pśi minjenju rěcy jo nastał zwisk mjazy maminorěcnymi a aktiwistami, což jo wjadło do gibanja, kótarež jo rozkwitło w 1990tych lětach. 1992 jo był prědny manski rěcny zastojnik wumjenjony. Wón nawjedujo »wandrujuce ceptarje«, kótarež póbituju mansku rěc ako fakultatiwny pśedmjat w šulach pó cełej kupje.
Tola pohladajmy raz na tamnej zajimawostce w tutym zwisku. Sprěnja: Knježerstwo wužiwanje pjenjez lědma wobmjezuje, hłowna wěc, zo spěchuje so z nimi dwurěčnosć. Přičina za to je dosć rozdźělny staw dwurěčnosće w jednotliwych gmejnach. Tak so najskerje gmejnscy radźićeljo w Dźěwinje dźiwaja, zo móžeš za serbske naprawy scyła telko wudać, mjeztym zo w Radworju pjenjezy drje prědku a zady dosahać njebudu.
W Róžeńće rodźena dźowka wučerja a sama wot 1946 do 1954 jako wučerka skutkowaca móžeše so derje do dźěćaceje psychi zamyslić, charaktery a počinki dokładnje wopisować. Tak ćehnje so kubłanska žiłka a pedagogiski pokazowak přez wšě jeje twórby. Wudani pak so, jeje knihi tež jako dorosćeny zaso raz čitać a so přez pryzlojte ideje a dialogi smějkotać. Abo přez fiktiwne pomjenowanja: Hłownaj rjekaj jeje prěnički bydlitaj w Kwětowcu. Hdźe drje tutu serbsku wjesku namakamy?
Wot rozhłosoweho žurnalista Clausa Fischera su słucharjo němskeho rozhłosa hižo to abo tamne wo serbskej hudźbje zhonili. Za Rozhlad je wón krótki zarys serbskich hudźbnych stawiznow zestajał. Pod titulom »Wot lubosćinskeho spěwa k awantgardźe« pisa w kóždym wudaću k wubranemu serbskemu komponistej.
Wjele politiskich komentatorow wobhladuje 2019 tež jako tajke wosudne lěto – znajmjeńša za Saksku a Braniborsku, hdźež je wjetšina Serbow žiwa. We woběmaj krajomaj woli so nowy krajny sejm, prěni raz po tak mjenowanej »ćěkanskej krizy« a poměrnje krótko po wotstupje kanclerki ze zastojnstwa předsydki swojeje strony. Kak budu wolerjo (tež serbscy) na tutu změnu na čole reagować, njeje hišće wotwidźeć.
Sto lět po zwrěšćenym hibanju wokoło Barta mamy 2019 drje »sejm«, njewěmy pak, hač změjemy we woprawdźitych parlamentach, hdźež so hłowny dźěl našich naležnosćow rozsudźa, w přichodnej legislaturje scyła hišće serbskich zapósłancow. Po tuchwilnych prognozach njeje jasne, hač wudobudu sej třo zbywacy serbscy weteranojo znowa mandat. Tež to je nowostka w hač dotal chětro stabilnej politiskej krajinje we Łužicy.
We Łužicy, dokładnišo w fikcionalizowanej wsy Njeswačidle, jedna roman »Mit der Faust in die Welt schlagen« Lukasa Rietzschela, kotryž je wušoł w septembrje w nakładnistwje Ullstein. Pytajo za přičinami radikalizowanja młodostnych slěduje awtor žiwjenskemu pućej dweju w Njeswačidle wotrosćaceju bratrow. Bratraj a jeju přećeljo su we wobswěće žiwi, hdźež dwěluja ludźo na kmanosći, něšto wuskutkować móc, hdźež so ani kubłanju ani politice njedowěrja a hdźež knježitej w młodźinskich klubach namóc a rasizm.


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim nich sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie tóm biołóm szczałke w tej czyrwiónej kostce, kieróm nóńdziecie pod spodkym”.
Czakajóm na swoji miana
Kómu naroz cosi pizło do czepóni, coby całóm gmeć cestów zacznóć mianować inakszyj, tego do dzisia nie wiym? Na iste musiało mu nadbyć czasu i pochledoł se tej inszej roboty. Narachowołech tych cestów do kupy s cestowymi kolcami aże trzinos i skyrs tego nie bydzie to taki lekuśki wszecko spamiyntać. Gdo spamiynto aże sztyry wyrazy kierymi bydzie sie mianowało to cestowe kolco na Frysztacki, tego nie wiym, ale na zicher bydóm mieli s tym ostudem wszedcy ci tustelocy, kierzi sóm posunióni w rokach. Przeca to cestowe kolco na tej Frysztacki, je tam yno jedno i jaki łono bydzie miało miano to i tak wszedcy bydóm na niego prawić “róndo na frysztacki”. Dycki ludzie taki miana prugujóm se dopasować do czegosi, co uż tam rychlij zustało postawióne i tymu na zicher żodyn na cestowe kolco przi starostwie nie bydzie prawił “rondo Maryji Wardasówny”. Hańdownij cesty w miastach ludzie se ponazywali skyrs tymu, coby listonosze musieli s rozmajtymi i papiórami do nich trefić. Dzisio przi tych cestowych kolcach żodyn przeca nie miyszko, to niech mi gdo rzeknie, skyrs czymu łóne muszóm mieć swoji miana? Ale jak uż tak s tym mianowanim wszeckigo, miastowi rajcy sie rozegnali, to sie mi zdo, że eszcze ło czymsi se przepómnieli. Mómy eszcze przeca w mieście dwa publiczne haźle, łosim kierchowów, piyńć mostków na Bobrówce i jedyn wiadukt, a łóne też czakajóm na swoji miana. Przepómniołech se eszcze o banhofie, dwóch torgach, dwóch kuminach i sztyróch tanksztelach, kiere na iste też chciałyby mieć swojich patrónów, bo dzisio prziszła tako moda na mianowani wszeckigo.
Mini słownik gwary cieszyńskiej:
pizło do czepóni - wpadło do głowy, na iste - na pewno, gmeć cestów - dużo dróg, pochledoł - poszukał, narachowołech - naliczyłem, cestowe kolco - rondo, mianowało - nazywało, ostuda - kłopot, posunióni w rokach - posunięci w latach, na niego prawić - na niego mówić, bydzie prawił - będzie mówił, hańdownij - dawniej, skyrs - z powodu, swoji miana - swoje nazwy, przepómnieli -zapomnieli, haźle - toalety, kierchów - cmentarz, banhof - dworzec, tanksztela - stacja benzynowa, na mianowani - na nazywanie.
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku!


text:
Załožba za serbski lud planuje, w Budyšinje na Hošic hasy nowy serbski zetkawanski centrum zarjadować. Twarjenje „Stareje póstownje“ ma so po pomnikoškitnych předpisach saněrować.
Budyšin (SN/mwe). Z wjetšinu hłosow su Budyscy radźićeljo wčera na zjawnym posedźenju měšćanskeje rady předani měsće słušacej ležownosći Załožbje za serbski lud přihłosowali. Płaćizna za pomnikoškitane twarjenje a k tomu słušacu ležownosć na Hošic hasy 9 – cyłkownje 1 520 kwadratnych metrow – wučinja wotpowědnje posudkej 42 000 eurow. Za dalšu, 250 kwadratnych metrow wulku ležownosć na Hošic hasy 7 płaći załožba 47 000 eurow.


text:
Koho zastupujemy?
Němscy Sintojo a Romojo
Sintojo a Romojo su hižo lětstotki w Europje žiwi. W swojich domjacych krajach tworja woni historisce zrosćene mjeńšiny, kiž so sami Sintojo abo Romojo mjenuja, při čimž rěkaja w zapadnej a srjedźnej Europje bydlacy přisłušnicy mjeńšiny Sintojo, ći z južnowuchodoeuropskim pochadom pak Romojo. Zwonka němskeho rěčneho ruma so Roma jako mjeno za cyłu mjeńšinu wužiwa.
W Němskej su Sintojo a Romojo hižo 600 lět doma. Prěnjotnje naspomnichu so dokumentarisce 1407 w biskopskim měsće Hildesheim. Po trochowanjach bydla dźensa w Němskej něhdźe 60.000 němskich Sintow a něhdźe 10.000 němskich Romow. Nimo němčiny rěča woni jako druhu maćernu rěč mjeńšinowu rěč romowšćinu (romanes). Němscy Sintojo a Romojo su po cyłym zwjazkowym teritoriju žiwi.
Za čas nacionalsocialistiskeho namócneho knjejstwa běchu Sintojo a Romojo přesćěhanju a genocidej wustajeni – w Němskej, we wot Němcow wobsadźenych teritorijach a w zwjazkarskich statach Hitlera. Něhdźe 500.000 Sintow a Romow sta so z woporom rasoweho błuda a sytematisce planowaneho genocida. Jich kulturne herbstwo so z wulkeho dźěla zniči.
Přisłušnicy němskich Sintow a Romow organizowachu so za zastupnistwo swojich zajimow a za sylnjenje swojeje kultury w rozdźělnych towarstwach – kaž w Centralnej radźe Němskich Sintow a Romow z.t.
Dnja 17. měrca 1982 přijimowaše tehdyši zwjazkowy kancler Helmut Schmidt delegaciju Centralneje rady Němskich Sintow a Romow a připózna genocid na Sintach a Romach z přičin tak mjenowaneje „rasy“ na narodoprawnisce zwjazowace wašnje.
Dnja 24. oktobra 2012 so wot Danija Karavana naćisnjeny pomnik za w nacionalsocializmje zamordowanych Sintow a Romow Europy wot zwjazkoweho knježerstwa w přitomnosći wjace hač 100 přežiwjencow holocausta swjatočnje poswjeći a zjawnosći přepoda.
Kóžde druhe lěto spožča Dokumentaciske a kulturne srjedźišćo Němskich Sintow a Romow wot Załožby Manfreda Lautenschlägera spěchowane Europske staćanskoprawniske myto Sintow a Romow. Tule spožčenje myta dnja 3. apryla 2012 Thomasej Hammarbergej a nošerjej wosebiteho myta Georgej Lacatusej.
Młodźi Sintojo-wukubłancy před Dokumentaciskim a kulturnym srjedźišćom Němskich Sintow a Romow w Heidelbergu.
Powědarska kofejownja „Paramissa“: Němski Sinto Reinhold Lagrene při čitanju powědkow z bohatych tradicijow němskich Sintow a Romow.


text:
Niyrozki dostana1– a to łod sōmsiada2 od moji Mutry, a to łod jyj kōmratki3– kōnsek4 szpeku5, ale to niy byle jaki szpek, bo łod świnie, co to bōła chowano6 do siebie, a niy na sprzedyj i bez7 to dostowała ciyngiym8 lepszy futer.9 Moja Muter to sie tam z tym niy smoli- zeskwarzi10, do krauzy11 i fertich12, ale joł żech sie tak pomyśloł, że jak już wieza13 takoł daleko drōga we tym swojim kofrze14 ta świnia, to należy jyj sie już co lepszego 😉
Co potrza?
20 dkg szpeku
1 jabko- niy za miynke
3-4 suszōne śliwki
sōl, pieprz (korzynie)
pó15 łeżeczki majeranku
pó łeżeczki tymianku
Tego szpeku mogecie dać tyż wiyncyj, ale joł do tych eksperymyntōw niy chcioł zarozki dołwać pó kilo, bo jakby mie to potyn niy smakowało, to bych sie z tym musioł dużyj trołpić.16 I jak na te 20 dkg szpeku to jest tyż dojś dużo jabka, ale to bez to, żeby te tuste17 niy bōło za tuste.
Pokrejcie18 sie tyn szpek na drobno kosteczka i wciepcie na patelnia abo do jakego garca i niech sie pomału skwarzi. Te śliwki zalyjcie na chwila wrzōncōm wodōm i potyn pokrejcie razym ze jabkym. Jak już we garcu bydōm take fajne brōnołtne szpyrki19, symnijcie20 go ze łognia, wciepcie tam pokrōne jabko, śliwki, prziprawy, fajnie wymiyszejcie, przelyjcie do jakego gorczka abo krauzy i fertich. Jak tyn fet już ochōdnie,21 to nic yno brać sznita22 chleba, smarować i smacznego 🙂
1dostanę
2sąsiada
3koleżanki
4kawałek
5słoniny
6chodowany
7przez
8ciągle
9karmę
10topić słoninę
11słoika
12gotowe
13wiozę
14walizce
15połowa
16męczyć
17inna nazwa na smalec
18pokrójcie
19skwarki
20zdejmijcie
21się ostudzi
22kromkę


text:
Z Lüchowa/Lüchow. „Luby Jan, my se źěkujomy Tebje za to wobstawne zgromadne źěło a za Twóju pódpěru Krejza pśijaśelow we twójom źěłowem casu wót lěta 2014. Smy se pśecej derje culi z Tobu a pla Tebje, daś jo to było na zmakanjach pśedsedaŕstwa, zgromaźinach cłonkow a pśi wustajeńcach na farje abo w cerkwi.
Ty sy dla swójogo pśeznanjenja wordował cłonk našogo towaristwa a sy nam pomagał z Twójeju rěcneju a cerkwineju kompetencu. Žycymy Tebje wšo dobre za pśichod, strowotu a wjasele we Twójom wuměńku. Nam buźo Twója pomocniwosć a pódpěra felowaś.“
To su byli słowa Ernsta Steltego, wón jo pśedsedaŕ Połobskosłowjańskego (Wendischen) źěłowego krejza pśijaśelow z.t. w Lüchowje. Pótom jo wón pateroju Janoju pódał porclinowu cesnu plaketu towaristwa, źož jo wobraz słowjańskego wjercha Jacza namólowany. Ako dar jo ten katolski duchowny Jan Zbigniew Maczuga dostał knigły, rozmjej fotowy zwězk wó Lüchowje, kótaryž jo nastał pśi góźbje 850. jubileja togo města z fotami wšych Lüchojskich familijow.


text:
Regionalny koparski ligist FC Energija Choćebuz hraje we wubědźowanju wo krajny pokal AOK Braniborskeje přećiwo SV Babelsbergej 03. Tak dóńdźe k ryzy duelej regionalneju ligistow. Hižo w pokalnej sezonje 2020/2021 kasěrowaše FCE w połfinalu poražku 0:3.
Po wotchadźe trenarja Dirka Lottnera chcyše tehdom Damir Agović, trenar młodźiny A, muži do krajneho pokalneho finala wjesć. To pak je so kompletnje nimokuliło.
Wjele brizancy skići tež dalša połfinalna hra. W njej nastupi aktualny načolnik wyšeje ligi-juh VfB Kśišow (Krieschow) přećiwo pjatnatemu wyšeje ligi-sewjer MSV Neuruppin. VfB Kśišow 15 kilometrow před wrotami města Choćebuza je nětko na najlěpšim puću, do štwórteje ligi postupić. Wo strowu hospodarsku stronu stara so za towarstwo twarske předewzaće Lehmann. A wone je so tež wo to starało, zo su tam nimale jenož koparjo aktiwni, kiž běchu so w dorostowych mustwach FC Energije wukubłać dali.


text:
Podobnje kaž w druhich městach su tež we Wojerecach wažne zarjadnišća pod jednej třěchu zjednoćene.
Wojerecy (AK/SN). Měšćanska zwěrjencowa, kulturna a kubłanska towaršnosć Wojerecy je njeparujomna za identitu města. Wot časa załoženja je so wona kruće etablěrowała a solidnje hospodariła. Tole rjekny jednaćel Arthur Kusber na wčerawšim posedźenju Wojerowskeje měšćanskeje rady. „W lěće 2020 mějachmy wjace hač milion eurow wobrota. Bilancna suma rozrosće w času wot 2011 do 2020 wo 45 procentow. Tuchwilu mamy 81 přistajenych“, wón zdźěli.


text:
Wobsedźerjo Biskopičanskeho kina nochcedźa konkurenca być
Biskopicy (UM/SN). Plany za bywše Biskopičanske kino su tam njedawno we wobłuku wječora wotewrjenych duri předstajili. Při tym jewješe so wězo prašenje, kak so projekt z kulturnym domom w měsće znjese. „Ně, njejsmy konkurenca kulturnemu domej“, wotmołwi Heiko Düring, sobuzałožer towarstwa Kulturort. Te běchu 2014 załožili, zo móhli dźěl tehdy zrodźenych idejow za wožiwjenje kulturneho žiwjenja w Biskopicach zwoprawdźić. Jedna z idejow bě, kino wožiwić.
Wot toho časa dźěłachu iniciatorojo projekta skerje za ćichim. Nětko pak swoje plany zjawnosći předstajichu. Mjez druhim chcedźa programowe kino etablěrować a z Budyskim Němsko-Serbskim ludowym dźiwadłom zhromadnje dźěłać, kotrež móhło na Krala Albertowej žurli wustupić. Wobydlerjo sami móhli dalše ideje zapřijeć.


text:
Smjertnej woporaj na awtodróze
Budyšin. Tragiski wukónc měješe wobchadne njezbožo předwčerawšim na awtodróze A 4 mjez Budyšinom a Zhorjelcom. 64lětny wodźer Opela bě wokoło 22 hodź. do směra na Zhorjelc po puću, jako swoje awto hižo pod kontrolu njeměješe, do srjedźneho wobhrodźenja zrazy a so zwjertny. 76lětna wodźerka transportera po wšěm zdaću njewobswětlene awto pytnyła njeje a frontalnje do njeho zrazy. 64lětny a jeho 63lětna sobujěduca na městnje njezboža zemrěštaj.
Znowa livestream planowany
Budyšin. Přihoty serbskeje wubranki muži na lětušu europeadu w Korutanskej połnje běža. To zhonichu wčera čłonojo přihotowanskeho wuběrka w Budyšinje. Planowane je znowa koparske duele serbskeje wubranki w livestreamje wusyłać, za čož wjedźe tuchwilu team wokoło Michała Cyža planowanske rozmołwy z MDR. Kónc meje chcedźa doskónčny kader wubranki zjawnosći předstajić.
Incidenca zaso wyša
Budyšin. Roberta Kochowy institut je dźensa z 557,7 za Budyski wokrjes a 454,6 za Zhorjelski stupacej incidency wozjewił. Za wokrjes Budyšin mjenowaše RKI dale 381 zwěsćenych natyknjenjow z koronawirusom a smjertny pad. Strowotniski zarjad w Zhorjelcu informowaše wčera za dobu wot minjeneje soboty wo 281 infekcijach a třoch w zwisku z koronu zemrětych ze 16. a 17. apryla.
Dwójce telko honjakow
Kulow (AK/SN). Módro-čerwjeno-běłe lipowe łopješko hnydom napadnje. „Tule serbšćinu dožiwiće“, steji na metalowej steli při Kulowskim Kolpingowym naměsće. Wona skedźbnja na serbske Bože mšě w farskej cyrkwi, na ptači kwas SLA w sportowni, na procesion na Bože ćěło, na křižerjow a mejemjetanje. „Z tym reagujemy na naprašowanja wopytowarjow. Wobstajnje so prašeja, hdźe móža w Kulowje serbšćinu dožiwić a słyšeć“, praji twarski nawoda města a społnomócnjeny za serbske naležnosće Stephen Rachel. „Tu bydlacych Serbow ma tafla pozbudźować, so k swojej maćeršćinje sylnišo wuznawać a ju rěčeć.“
Něhdźe 4 000 eurow je stela płaćiła. Financowało je ju město z tak mjenowaneje serbskeje komunalneje pawšale. QR-code skedźbnja na dalše serbske terminy na internetnej stronje města. „Tuchwilu někotre wobłuki našich internetnych stron do serbšćiny přełožujemy. Poněčim maja wšitke strony serbsce w syći być“, Rachel rozłožuje.
Stróža (CS/SN). 19. němsko-serbske nalětnje wiki přirody na dworje zarjadnistwa biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty w Stróži (Wartha) móžachu so předwčerawšim bjez koronowych wobmjezowanjow wotměć. Něhdźe 4 600 wopytowarjow je po wšěm zdaću jenož na to čakało, ze swójbu po wikach dundać, sej rostliny za balkon a zahrodu wobstarać, regionalne chłóšćenki woptać a znatych zetkać. Při słónčnym wjedrje běchu prěni hosćo hižo do wotewrjenja přišli a chwalachu sej dobru organizaciju, kotraž je kóždemužkuli stresej a wšej hektice zadźěwała. Wikowarjo njeposkićowachu jenož najwšelakoriše rostliny, ale tež drastu kaž tež drjewowe a keramiske wudźěłki. Tež Ludowe nakładnistwo Domowina bě z knižnym blidom zastupjene. Mnozy so za literarne dźěła a wobrazowe zwjazki zajimowachu. Dale sy přihladować móhł, kak so kosa klepa, korby pletu a powjazy nastawaja. Kwis drje njebě cyle lochki, za to pak kiwachu za prawe wotmołwy rjane myta.
Bóšicy (SN/MiR). Nadměru wulki bě wothłós na kónctydźensku jězbu dwu- a štyritaktowych oldtimerow po třiróžku mjez Bóšicami a Wětrowom. Wjace hač 1 500 wopytowarjow, kaž běchu organizatorojo wočakowali, je sej wobhladało jězbu 80 motorskich kaž tež tajkich z přiwozom, kotrež jězdźachu, haj samo smalachu, po dróhach, kotrež Wětrow, Bóšicy a Nowe Bóšicy zwjazuja. Wobdźělnicy běchu z cyłeje Němskeje a ze susodneje Čěskeje do Łužicy přijěli.


text:
Přichodnu sobotu, 18. julija, wotměje so we Worklecach 2. captainscup we volleyballu. Jurij Bjeńš měješe k tomu na hłowneho organizatora Maćija Šěna z Hrańcy někotre prašenja.
Maćijo, sobotu budźe we Worklecach zaso volleyballowy turněr z mjenom captainscup. Što tele mjeno poprawom woznamjenja?
M. Šěn: My we Worklecach pijemy rady dobry rum z mjenom Captain Morgan a z toho smy sej mjeno wotwodźili (so směje). Ale žadyn strach, tón njepijemy wosrjedź hrow, jeli, jenož po tym.
Kelko mustwow je so na lońšim captainscupje wobdźěliło?
M. Šěn: Na trawniku mějachmy dźesać mustwow, na beachvolleyballnišću dźewjeć dwójkow. Lětsa je jich hižo wosom beach-dwójkow, ale jeničce šěsć cyłkow za hry na trawniku.
To rěka, zo smědźa so mustwa hišće přizjewić?