c: text/html

text:
Tadżykistůn
Tadžykistan, Republika Tadžykistanu – państwo we střodkowyj Azyje, grańica mo s Ůzbekistanym, Kirgistanym, Chinůma a Afgańistanym. Stolicům kraju je Dušanbe. Je to kraj bes dostympu do mořa, bezma couko jygo powjeřchńa zajmujům gůry, pouowa kraju ležy wyžyj kej 3000 m n.p.m. Nojwjynkše pasma gůrske sam to Autaj a Pamir. Nojwyžšy je Wjyrch Ismaila Samańijego, wysoki na 7495 m n.p.m. Yno we půunocnyj tajli kraju je nižyj puožůno, urodzajno Kotlina Fergańsko. Klimat sam je kůntynyntalny a skrajńy suchy.
Problymym kraju je kůmůńikacyjo, skiž fest ćynžkich warůnkůw naturalnych nec drogowy je fest suabo rozwińynty, a s ńykerych wyžyj pouožůnych drogůw idźe kořystać yno bez lato. Srogi je sam potyncjou we hydroynergetyce, terozki wykořistywany yno we ůng. 5%. Ńywjelge wydobyće surowcůw: zuota, ůrůnu, boksytůw, industryja wuůkeńńičo a spožywčo. Bez Tadžykistan prowadzům cesty přemytu narkotykůw.
Ludność sam to we wjynkšośći Tadžyki (79,9%) a Ůzbeki (15,3%); 85% wyznowo islam sunńicki, 54% šyicki.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
"Kiesi w tej chałpie była zocno wiec: kino". fot. Ewelina Szuścik
"... o starym kinie szrajbli yny na zastawce autobusowej". fot. Ewelina Szuścik
"Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim niech sie każdy brzidzi".
Dziś ostatnia sobota grudnia, zatem zgodnie z zapowiedzią, po Zebrzydowicach spacerujemy dziś z Eweliną Szuścik - poetką, miłośniczką gwary.
Przyndymy sie po dziedzinie
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydze rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
3D Nie było ale dycki było zaimawe!
Przi głównej ceście, po lewej trónie za "Pass Hotel" w stróne Jastrzymbio, mómy takóm odropanóm chałpe w kierej dzisio sóm dwa kszefty jedyn z dortami i inkszymi maszketami a drugi s lóntami. Kiesi w tej chałpie była zocno wiec: kino. Ja, mieli my w Zybrzidowicach cosikej, czego ni miały nawet ponikiere miasta a my mieli i to na dziedzinie! Bezmała uż w roku trzicatym w gospodzie panoczka Franciszka Siwka otworzili piyrsze kino w dziedzinie, kiere 3D nie było ale dycki było zaimawe, a w sali kaj wyświetlane były filmy od czasu do czasu aji dziecka wystympowały swóli Jasełek abo inkszych uroczystości. Telewizor mioł we chałpie mało gdo tuż był to szpas móc iś do kina. W czasach kie wojna wlazowała wszyndzi aji do Zybrzidowic, w kinie kiere było miejscym co zjednywało ludzi wyświetlali filmy kierych żodyn ni mioł chynci oglóndać... Po wojnie go zrychtowali, smianowali "Syrena" i w pindziesióntym szóstym roku uzaś tusteloki mógły oglóndać szumne filmy, dziecka bojki aji rechtory prziwiyrali oczy na to kie dziecka szły do kina na lekture obowiónzkowóm zamiast czytać ksiónżke. O tym co poleci w Zybrzidowickim kinie pisali aji w "Głosie Ziymi Cieszyńskij" przez czas jego świetności a po tym w dziewiyńdziesióntym roku szrajbli tak: Kino w Zybrzidowicach zawrzite. Od tego czasu moc wody upłynyło w Pietrówce i mocka też zmiyniło sie samo kino możne i na lepsze, bo dzisio w kinie dowajóm szumne bryle i kie sie oglóndo film człowiek sie czuje jak, by do postrzodka tego filmu wloz. Dzisio ni mómy uż kina w Zybrzidowicach, a po nim zóstała szpatno, odropano chałpa i pamiynć o jego żywobyciu, możne tymu, że kożdy mo uż we chałpie telewizor a człowiek utropióny po szychcie woli se siednyć przed telewizorym niż lotać do kina. Jo jednako móm jaksióm nadzieje, że kiesi se gdosi wszymnie jak hańdowni panoczek Siwek i odewrze w Zybrzidowicach nowe kino abo możne chocioż gdosi fundnie jakóm tabulke s informacyjóm o tym co kiesi w tej chałpie było, bo puki co o starym kinie szrajbli yny na zastawce autobusowej.
cesta - droga,
kszeft - interes,
dorta - tort,
lónty - ubrania,
wlazować - wchodzić,
szpas - uciecha,
uzaś - znowu,
tusteloki - miejscowi,
rechtory - nauczyciele,
bryle - okulary,
zawrzić - zamknąć,
mocka - dużo,
szpatne - brzydkie,
utropić sie - zmęczyć się,
żywobyci - życie, żywot,
gdosi - ktoś,
wszymnyć - pomyśleć,
tabulka - tablica,
zastawka autobusowo - przystanek autobusowy
Mjyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego 2014 roku!
Dzisio Wóm zaś przeczytóm cosi od siebie a je to opowiadani "Gdo wierzi w powiarki"


text:
Gdańsk
Wspůłrzyndne: 54°22' N 18°38' E
Gdańsk (pol. Gdańsk, mjym. Danzig, łać. Gedania, Dantiscum, kaszb. Gduńsk) – mjasto we Polsce nad Mořym Boutyckym, zouožůne we 997 roku, stolica wojewůdztwa půmorskigo a archidjecezyji gdańskij. Gdańsk je tyž mjastym krůlewskym i hanzeatyckym, swygo času nojludńijšym i nojbůgatšym we I Řečypospolitej.
Uobecńy je jydnym s nojwjynkšych polskych mjast (šůste pod wzglyndym ličby ludnośći, 456 658 mješkańcůw, i śůdme pod wzglyndym placu, 262 km²).
Připisy[Sprowjej]


text:
Bangkok
Wspůłrzyndne: 13°45' N 100°31' E
Bangkok (taj.: Krung Thep; กรุงเทพฯ, abo Krung Thep Mahanakhon; กรุงเทพมหานคร) to je stolica a nojsrogše mjasto we Tajlandyji, pouožůne we pouedńowej tajli kraju nad řykům Menam, ůng. 40 km uod jeji ujśćo do Zatoki Tajlandzkij. Podug Śwjatowyj Uorgańizacyje Meteorolůgičnyj je to nojgoryntše mjasto na śwjeće. Je to tyž jydno s nojgibći rozwijajůncych śe mjast, uod zakońčyńo II wojny śwjatowyj jygo ličba ludnośći wzrosua 10-krotńy. Je wjelgim uostřodkym turustyki, a we tym tyž seksualnyj.


text:
Nazywom sie Barbara Matusiewicz, godajom mi Berbla. Prziszlach na tyn swiat przeszlo 60 lot tymu, 19 listopada 1950 roku we Gliwicach, kaj miyszkalach 32 lata. Wydalach sie jak mi bolo 20 lot, po roku prziszol na swiat nasz jedyny synek – Adas. Potym (w 1981 roku) dostali my nowe miyszkanie we Zobrzu na Osiedlu C. […]
Barbara Matusiewicz
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy…
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy… Tak se siedza i spominom, jak zaczlach robic we moji firmie, to co roku na Dziyn Kobiyt przijyzdzol z derekcji jakis fetryjter i wszystke kobiyty dostowaly szekulada i kwiotek. Nojczynscij bol to nelka abo tulpa. Wele polednia szef naszego oddzialu , jego zastympca i magazynier urzondzali nom fajer. […]
DZIYN KOBIYT – wspomnienia z dziecinstwa.
SWIYNTO KOBIYT – wspomniynie z dziecinstwa Jak kozdego roku 8 marca na colkim swiecie fajruje sie Dziyn Kobiyt. Zaliczo sie do nich wszystke frele, wydane, rozwodki, wdowy, lipsty, to znaczy kozdego czlowieka, kery nosi babske miano i nosi kecka. No ja…terozki prawie wszystke baby oblykajom galoty, ale na Dziyn Kobiyt i tak dostowajom kwiotki i […]
BOZE NARODZENIE
BOZE NARODZENIE Jak za bajtla, tak i terozki jest to dlo mie wielge przezycie. Yno teroz jest trocha inakszy. Wtynczos niy musialach sie o nic starac, bo to bolo zadanie od moji Mamy. Jo dostalach od Dzieciontka pod krizbaum skromne gyszynki, radowalach sie niymi bez pora miesiyncy, a maszkety tak se potajlowalach, coby styklo jak […]
WSPOMINOM MOJEGO OJCA cd.
WSPOMNIYNIA O MOIM OJCU Jak juz osprawialach moj Papa jak poszol na pynzyjo to sie mu okropnie mierzlo i wynokwiol bele co, coby yno co robic. Wstowol dycki wczas rano kole szosty i zaczynol gospodarzyc. Przodzi wlaziol do badycimra i do hazla. Jak juz sie oblyk to wzion z byfyja stary mlynek do melynio kawy, […]
MOJ OJCIEC
WSPOMNIYNIA O MOIM OJCU Niy jedyn roz w moich opowiadaniach wspominalach mojego Papy, ale tak richtig o Nim zech jeszcze niy osprawiala. Bol to stary Bergmon, kery na grubie przerobiol prawie colke zycie. Jak poszol na pynzyjo, to niy wiedziol, co robic z czasym, toz sie smykol do zogrody, dopatrywol swinki, dwoch barankow i […]
ŚWIYNTY MIKOŁEJ
MIKOŁEJ Za bajtla dycki mialach duzo uciechy bez te dwa ostatnie miesionce roku: listopad i grudziyn. Bo prawie w tych miesioncach sie duzo dziolo i dostowalach nojwiyncy gyszynkow. Zaczynalo sie od Wszystkich Swiyntych, potym fajrowali my moj gyburtstag, zas za dwa tydnie bola Barborka, a dwa dni niyskorzyj po swiyntowaniu Dnia Gornika, czyli Barborki, przichodziol […]
BARBORKA
BARBORKA Przeminol rok i zas bydymy fajrowac Dziyn Gornika, abo jak kto woli, Barborka. Bo to jest tak, ze Gornik niy moze fajrowac bez Barborki, a Barborka niy moze sie obynsc bez Gornika. Oba fest ze sobom czimiom. Bo sw. Barbara jest patronkom Gornikow i na kozdyj grubie stoi jeji figura, a Bergmony, co idom […]
SWINIOBICIE
SWINIOBICIE… Od bajtla pamiyntom, jak my dycki w grudniu biyli swinka, coby na Dzieciontko boly swojske wuszty i miynso. Papa na wiosna kupowol malutko swinka, potym we chlywiku jom czimol, a colko familijo i somsiady zamlowali oszkrabiny z kartofli, z gymizy, suchy chlyb abo jak co z obiadu zostalo i dziynnie wciepowali do kibla, […]
JESIENNE WIECZORY…
JESIYNNE WIECZORY… Na dworze padze dyszcz, siwo, ponuro, pogoda yno do spanio, a mie sie zas przipominajom jesiynne i zimowe wieczory z dziecinstwa, kere wcale niy boly take markotne. Jak juz prziszla jesiyn i krotke dni a duge wieczory, to jo se dycki robiola gymitlich w kuchni przi zeleznioku. Bo na jesiyn i zima Papa […]


text:
Roler Bolo mi tak ze siedym lot, jak moja ciotka (nojmlodszo siostra od moji Mamy) smykala mie bele kaj na szpacyry, abo po miescie, po sklepach, do swoich kamratkow, abo blank normalnie na lody. Ciotka bola do mie dobro, przola mi, ale niy ciyrpiala, jak jaki bajtel bol frech. Toz staralach sie dycki byc niyfrechowno, […]
Roler
HALLOWEEN
HALLOWEEN Halloween obchodzi sie dycki z 31 pazdziernika na 1 listopada, przed samym Swiyntym Zmarlych. Tak richtig, to tyn zwyczaj do Europy prziwandrowol z Ameryki dziepiyro na poczontku dziewiencdziesiontych lot zeszlego wieku, a tam przismyczyli to przesiedlyncy z Irlandii. Toz pora dni naprzod kupuja bombony, kyjksy i inksze maszkety, coby obdzielic bandy bajtlow, kere przilazom […]
MOJE SZKOLNE PRZIGODY
MOJE PRZEZYCIA WE SZKOLE c.d. Tak, jak zaczlach lazic do szkoly to skonczolo sie moje beztroske zycie. Z pryka Mama wyciepowala mie dycki wczas rano o 7.00. Ktoz to widziol, coby tak wczas budzic biydne dziecko! No ja, inkszym bajtlom niy szlo lepij. Przodzi musialach isc umyc gymba i zymby, a potym sie oblykalach i […]


text:
Karaczi
Wspůłrzyndne: 24°51'36" N 67°00'36" E
Karači, Karaći - nojsrogše mjasto we Pakistańe, we pouedńowyj tajli kraju, nad Mořym Arabskim, na půunocnym kraju delty Indusu. Je uůne stolicům stanu Sindh. Půmjyškuje we ńim ůng. 12 mln ludźi. Mjasto zouožůne we XVIII wjeku bez indyjskich handlyřy. Fest rozwinyuo śe po 1947, kej stolica Pakistanu, kerům bůuo po 1966, kej ja překludźili do Islamabadu. Nojsrogšy we Pakistańe uostřodek wuůkeńńictwa (ůng. pouowa krajowyj produkcyje), inkše industryje, we tym huta žyloza a rafineryjo.


text:
Starzikowe ôczy W starzikowych ôczach Widza modre niebo Słōnko i zegrōdka Rozparziste drzewo. Tynsknica za frelkom Ze gryfnōm buzinkom Kej targała wiśnie Na maszkytne winko. Flugi gołombeczkōw Kere sztartły z rana Biesiady do nocy Piwa połno kana W starzikowych ôczach Janioł sie ukozoł Starziku kochany! Kaj żeś chopie poszoł? Barbara Politaj
Starzikowe ôczy
Stary Rok
Stary Rok Nasz Stary Rok ku końcu idzie Nowy depto Starymu po piyntach Jo tak po prowdzie niy bołach w biydzie Dyć dołeś mi radość i piykne świynta Wyna mie wtynczos richtig darzoła Wiersze, rymeczki i gryfno szpaska We zocność ludkōw żech uwierzoła Możno to boła Pōnbōczka łaska? Ech Stary Roku płaczka sie krynci Co […]
Kaj som te młodziki
Wiycie jak żech była takom frelkom jeszcze chodziłach do liceum w Rybniku. Dycki po lekcjach szli my se pochodzić trocha po Rybniku bo my mieli wiela czasu na autobus. Zaglondali my tyż do sklepow. A były to czasy kiedy zaczynało już brakować towaru.Beztoż jak kajś my widzieli kolejki to my tam zaro lecieli bo my […]
Swada po ślonsku
Swada po ślonsku Rano stowom i niy wierza swoj dziób uzaśki otwiyrosz babo przestoń już ni moga ty go nigdy niy zawiyrosz Je żeś pyskato jak żodno jakiś dioboł siedzi w ciebie łobiecałaś mi przed ślubym -sy mnom bydziesz mioł jak w niebie- Już niy strzimja czarownico weź se mietła leć do nieba mom […]
Czerwono róża – z życio wziynte
Czerwono róża – z życio wziynte Chciałabym Wom naszkryflać historyjo z życio wziynto tako kero zdarzo sie jak by jedni padali yno w bojkach ale się zdarzyła naprowda .Toż zaczna łod tego że zygor na banchowie pokazywoł pionto po połedniu.Młody karlus we ancugu wysztrychniyty jak dorsz na świynto morza przedeptywoł ze jednej […]


text:
Biblijo
Biblijo, Pismo Śwjynte (BιBλίov, biblion – mouo kśynga, l.m. BιBλίa, biblia – moue kśyngi) – zbjůr kśůng, spisanych pjyrwotńy we godkach hebrajskij, aramejskij a greckij, uznowanych bez žydůw a chřeśćijan za natchńůne bez Bůga. Biblijo a poščygůlne jeji tajle pośadajům uodmjynne značyńy religijne lo růžnych wyznań. Na chřeśćijańsko Biblijo skuadajům śe Stary Testamynt a Nowy Testamynt. Biblijo hebrajsko – Tanach uobejmuje tajla kanůnu Starygo Testamyntu. Muzůumany uwažajům, aže tajla Biblije (np. Kśyngi Mojžešowe, Psalmy) powstoua we wyńiku boskigo objawjyńo, nale jeji treść zostoua zcygańůno.


text:
28. junija
28. junija abo 28. smažnika je 179. dźeń gregorianiskeje protyki (180. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 186 dnjow hač do kónca lěta. We wšelakorych słowjanskich krajach, wosebje w Serbiskej je tutón dźeń jako Vidovdan znaty.
Podawki[wobdźěłać]
- 1914: W Sarajewje bu awstriski arcywójwod Franz Ferdinand zatřěleny. To płaći jako wuwołacy faktor prěnjeje swětoweje wójny.
Narodniny[wobdźěłać]
Wumrěće[wobdźěłać]
- 1703: Tobias Čuderly - serbski farar a spisaćel nabožinskich spisow
- 1898: Jakub Kućank - serbski duchowny, kulturny prócowar a spisaćel


text:
Watykůn
Watykůn, Watykańske Państwo-Mjasto (it. Città del Vaticano, Stato della Città del Vaticano, łac. Status Civitatis Vaticanae) – państwo-mjasto we Ojropje, na Apeńińskim Půłwyspje, ynklawa na terytoryjům Italije, we mjeśće Rzim. Nojmńyjsze państwo śwjata podle zajmowanygo placu.
Watykůn je śedźibům nojwyższych władzůw Rzimskokatolickigo Kośćoła, kaj rezyduje papjyż. Je skuplowany bez personalno uńijo ze Apostolskům Stolicům (łac. Sedes Apostolica, Sancta Sedes). Uobywatelstwo Watykanu majům znamyńńy kośćelne dygńitarze, kardynały a Szwajcarsko Gwardyjo. Krům tygo ůng. 3000 ludźi kere ńy sům uobywatelůma Watykanu prziłaźi sam do roboty na poczće, banhowje, we radyju, cajtůngach, sklepach, medycznych służbach a inkszych. Uobywatelstwo Watykanu idźe dostać ino czasowo, kardynały dostajům je na czas byćo we Rzimje.
Geszychta Watykanu śyngo po IV stoleće n. e., wuůnczas rzimski cysorz doł we gyszynku biskupům Rzimu jedyn ze swojich pałacůw. Ńyskorzi, za sprawům důnacyje Kůnstantyna, powstało Kośćelne Państwo. Przetrwało uůne aże po 1870 rok, kej we czas zjydnoczańo Italije armijo italskigo krůla prziłůnczůła je do Krůlestwa Italije. Papjyż tygo ńy uznoł a uogłośůł aże je "wjynźńym Watykanu". Dźepjyro we 1929 roku faszystowki rzůnd Benito Mussolinigo a Apostolsko Stolica zaszrajbowały laterańske traktaty, kere dowoły gwarancyjo istńyńo państwa watykańskigo we becyrku pałaca a zygrodůw papjyskich.
Cołke terytoryjům Watykanu je uod 3 strůnůw uobtoczůne murůma. Je sam pałacowo-kośćelno skupina ze Bazylikům św. Pyjtra, placym św. Pyjtra, pałacym a krům tygo stowjyńa muzyjůw, galeryji a stowjyńůw admińistracyje. Je sam tyż Papjysko Akadymijo Naukůw a Watykańske Uobserwatoryjům (zoł. 1576).
Galeryjo[Sprowjej]


text:
Barliń (nim. Berlin) jo głowne město a stolica Nimskeje, a ma wěcej wobydlarjow a wěcej płoni ako kužde dalšne nimske město. Wón jo měsćański stat a stakim jaden tych krajow Nimskeje zwězkoweje republiki. Barliń jo jadno z nejwětšych městow pó wobydlarjach w EU.
Kultura
Ako jaden tych centrow z nejwětšym politiskim wliwom w Europskej uniji a ze swójim kulturnym derbstwom, jo Barliń jadna tych nejwěcej wobglědowanych metropolow kontinenta. Město jo wuznamny wobchadny suk a wažny góspodarski, kulturny a kubłański centrum Nimskeje. Institucije ako uniwersity, slěźeńske institucije, źiwadła, muzeje ale teke festiwale, nocne žywjenje a architektura Barlinja su swětosławne.
Stawizny
Historiski Barliń jo był wěcej raz głowne město nimskich statow ako markgrobojstwa/kurwerchojstwa Bramborskeje, kralojstwa Pšuskeje, Nimskego rajcha abo Nimskeje demokratiskeje republiki (jano pódzajtšny źěl města). Wót nimskego zjadnośenja, dnja 3. oktobra 1990, jo Barliń głowne město cełeje Nimskeje, a z głownoměstnem wobzamknjenim Nimskego zwězkowego sejma wót 1991 město jo wót 1999 teke sedło nimskego parlamenta a kněžarstwa.
Rozdźělenje města
Eksterny wótkaz
Baden-Würtembergska | Barliń | Bayerska | Bramborska | Brema | Dolnosakska | Durinska | Hamburg | Hesseńska | Mecklenburg-Pśedpomorska | Nordrhein-Westfalska | Rheinland-Pfalcojska | Saarlandska | Sakska | Saksko-Anhaltska | Šleswig-Holštejnska
1952 k Baden-Würtembergskej fuzionowali: Südbaden | Württemberg-Baden | Württemberg-Hohenzollern


text:
„Lauba pelno bluesa” w Chorzowskim Skansenie
Abecadlo zycia,spacer po parku
100 lot Rita !!!!
Urodziny Henry
Od czlonkow Slonski Godki dlo Henrego z nojlepszymi zyczyniami …..
Nowo ksionzka-Maria Kostrzewa
Co w sercu spiywo
co w duszy mi gro
autor:Maria Kostrzewa
Powodzynio Roman !!!!!
Roman Kostka przedstawio nowo piosynka pt:” Slask” publicznosci we Zabrzu podczas konkursu. Slowa napisala Urszula Oslislok. Oba som naszymi utalyntowanymi czlokami. Dziynki nim ta piosynka powstala i podbila serca publicznosci. dziynkujymy wom – zescie z nami som. Zyczymy powodzynio.
II festiwal Piosenki Slaskiej Film z fotek
Roman Kostka Slask
Slonsko Godka
Josiu-Nigdy niy przestana godac (Slonsko Godka 2013)
Mlodziezowy styl muzyki ,zas cos innego ,ale jest uciecha ze mlode pokolynie utrzymuje nasze gwara .


text:
Ksiōnżka Jest mojōm pszojacielkōm roz dowo radość roz ś niōm markotno. Zagarła moja dusza pocieszo płaczki suszy. Czasym jest dlō mie świynto ś niōm śpiywōm i rzykōm. Czas leci, a jo ô niczym niy pamiyntōm bo czytōm. Ty tyż możesz tak miłować zatracić sie przepōmnieć. Weź jōm do rynki ôtwōrz weź ksiōnżka. autor – Urszula […]
Ksiōnżka
Mōj psioczek
Jeżech sama, zaślimtano Mamy niy ma dzisiej rano Żebych chociaż psioka miała Tobych ślimtać niy musiała. Jo chca psioka kudłatego Do gōnitwy gotowego Wola jego niźli graczki Ino łōn wysuszy płaczki. Do przitułka poszłach z tatōm Psiok sie bawiōł czornōm szmatōm Łōn bōł mały i kudłaty Wylynkniōny, boł sie taty. Tyn mōj psioczek cały […]
Kasztōn
Cimpel ciyrczy – Znocie wici Kasztōn chyrczy Straciōł kwici Chrobok zjodo jego czoska Borok pódzie chnet do dioska Kasztōn kwynko I chrōmoli – Jo sie lynkōm Jak to smolić Pōdźcie do mie tu dziyńdziołki Chnet jo byda sagi cołki Przileciały Ptoszki chmōrōm Pomoc dały Kasztōn gōrōm Kwici sie roztopierzyło Do matury na czas bōło […]
Wiosna
Cimpelek ćwiyrko Kret kopie norka Na sztrōmie szczyrko Dziyńdziołōw porka Wiosna na dworze fest zawōniała Budować gniozdka wszystkich zwołała. autor – Urszula P.
JASIYŃ
JASIYŃ /jesion/ Jasiyń stoji I wachuje Czy wto broji Wypatruje Ty cichtujesz z bojtlym śmieci Kobyr spuści ci na plecy. Urszula Pilny
Farby
ŻōłtyŻōłte sōm taśki, cipki i pilki A we warkoczach szlajfki Emilki Słōnko mo żōłto wesoło maska Fest jōm wykrziwi, jak pije kwaska Do tego miodek, kery ber chce Mosz graczki żōłte, wyniyń ze dwie. Modry Modre papućki i twoja zoczka Byrki ze lasu i lalki łoczka U policmajstra uniform, czopka Mosz tyż we klockach takigo […]
KROKUS
Wyloz z ziymi mały krokus, pedzioł zrobia hokus-pokus, bo jo niy mōm nic ze lynia, zima w wiosna dzisiej zmiynia. Migym sie bracików zwołoł i łokwieciōł wszystko wkoło. autor – Urszula Pilny
Król wiosny
Król wiosny Hej krokusy, przebiśniegi robię konkurs – wielkie biegi! Główki wasze są uśpione, pod trawnikiem przyczajone. Kto się pierwszy przedostanie, królem wiosny tu zostanie! Pierwsze wzeszły przebiśniegi, jeszcze były z lodu w piegi. Mały krokus później ruszył, no i troszkę się obruszył: – Teraz królem nie zostanę, bo mam straty niesłychane, trochę później zrobię […]
Barbórkowy Konkurs Poetycki Wyróżnienie II stopnia
Barbōrka Hej, radość nōm idzie we grudniowe dziōnki skiż świynta wielgigo górniczy patrōnki Ôrkestra już ćwiczy śpiywki te co downij coby gruchnōńć z siyłōm we naszy cechowni Nogle coś kolybie w dōma wszysko jynko pewnikym na grubie cosik sie zaś zynkło Słychać fōrt waleski świedrujōncy klang na dole bōł zawał murckōw siyngnōł szlag W chodniku […]
Śniygotki
Klup! Klup! Fto tak klupie w śniygowo pierzina Że aż kfap sie bioluśki łozrywo? – To my, śniygotki malućke Na trowka nos już wypuście! Bo my chcymy radować wos ludzi Kiej prōmyczek nos woło i budzi A jak słōnko pokilo krokusy Wtedy wiosna już prziść tukej musi! Urszula Pilny


text:
BRUNOTNY BER Po cieplym lecie prziszly zas dugsze, jesiynne wieczory. Na dworze wczas sie robi cima, jest zimno, dyszcz padze, niy chce sie z chalpy wylazic, toz zas nachodzom czlowieka wspomniynia. Prawie mi sie przipomnialo, jak mi bolo tak z osiym lot, to moj bracik Jorgus kupiol mi takego brunotnego, wielgego bera. A bolo to […]
BRUNOTNY BER
JAK JO BOLA CHORO…
JAK JO BOLA CHORO Juz po Wszystkich Swiyntych, ale to niy znaczy, ze dziepiyro zas za rok pojdymy na kerchowy odwiedzic groby naszych Bliskich. Kozdy roz, jak stoja nad grobym od mojich Ojcow, to mi sie bele co przipomino z dziycinstwa. Tak tyz wspomnialo mi sie, jak moj Papa jeszcze robiol na grubie, to […]


text:
Nowy Rok nŏs czekŏ Tak wartko nōm czas uciekŏ Stary Rok sie kōńczy Dyć Nowy nŏs czekŏ Kalyndŏrz już chudy Szkartki sie wyrwało I Starego Roku Wjela nie zostało Co spōminać ô nim Kjej nōm już przemijŏ Jaki bydzie Nowy ? Co sie w nim pozmjyniŏ ? Dyć Starego szkoda Nie buł taki zły A […]
Nowy Rok nos czeko
SZCZĘSLIWEGO NOWEGO ROKU 2013 KOCHANI !
Niech na co dziyń, nie od święta, gyba będzie uśmiechnięta. Niech tyż zdrowie tęgie bydzie i kasiory niech przybydzie. Niechaj łaski płyną z nieba, tyle ile bydzie trzeba. Do Siego Roku! Płoną sztuczne ognie, płynie już muzyka, idzie Nowy Rok, stary już umyko … szalonych chwil, udanego Sylwestra i Szczęśliwego Nowego Roku 2013
Dziwoki rok….
Zawdy przi łostatku roku ludzie piszóm roztomajte wicne, szpasowne gyszichty, coby jakosik tyn rok, kiery łodłajzi kajsik fórt abo łośmiyszyć, zbłóźnić, abo pokôzać jaki bół fajnisty. A mie wlôz w grace artikel jednego móndrego chopa, Pawła Wakuły, kiery kciôłbych sam terôzki pedzieć po naszymu, po ślónsku…. Nowy Roczek wylandowôł we pojstrzodku cudzygo miasta i bez […]
Nowy Rok nos czeko
Kjej tyn Nowy Roczek przydzie czy szczynśliwy kożdy z nŏs bydzie ? życza SZCZYNŚLIWEGO NOWEGO ROKU i cobyście mjeli wjyncyj niż teraz we portōmoku co by wōm szczynści sprzyjało i zdrōweczko dopisowało
Swadźba, łostuda przi Godach…
Nó, tóż mómy półowa tego latośnego fajrowaniô. Gody ślecieli choby fto ze bicyska strzelół i terôzki ino muszymy jesce strzimać Zilwestra do kupy ze Nowym Rokiym. Ale nôjprzodzij kciôłbych sam deczko połozprawiać ło istym przi Godach zwyku, ło swadach i spiyrkach wele stoła. Wszyjskie znómy i wôżymy se te nasze świóntyczne tradycyje. Chocia, tak po […]
Śląskie Szlagiery – Szlagier Maszyna (wiązanki) Śląsko godka …
1.Mix (Jada po autobanie, Zaś nom idzie Nowy Rok, Polska gola !, 2.Telywizor-miszung (Szlagier Maszyna,Kufle w góre,Matadore,Olimp jest,Oj Dana), 3.Mix (Leżoł chop łożarty,Fyniki,Śląsko godka,Ale jajca,Kej widza Aldona,Muzyczko zagrej) ” Szczęśliwego Nowego Jorku ”
Rok ucieko
Nowy Roczek sie szykuje Stary zaroz wywandruje Czas mu przeszoł Za to Nowy Roczek już nadeszoł
Tańcowanie….
Słówa tych terôzki modernych śpiywek „rapowych” prosto do łócz gôdajóm ło „zeksie” a dzisiejsze modzioki tańcujóm pôrami, trzikóntami abo i srogszymi hormijóma. I łociyrajóm sie ło sia – festelnie procnie jes łopisać jejich ruchy tak, coby mógli to przeczytać abo posuchać dziecka. Dylikatnie gôdajónc, idzie sam przeca ło mocka wiyncyj niźli ło kryncynie łogibami. Niy […]
Happy Birthday Slonsko Ziymia !!!
Nasza gazeta SlonskoZiymia mo juz dwa latka !!! Slonsko Ziymia – ta nazwa zostala wybrano zeby ludziom przipomniec ze bez tyj ziymi niy bylo by Slonzokow, ze ta ziymia nos zywila, niy ino chlebym ale tyz kszaltowala naze zwyczaje, tradycje i naszo godka. Ta ziymia sprawila ze jak dzisioj powiym – „Jo jest Slonzok […]


text:
Halloween
Halloween abo Hallowe'en to je śwjynto ubchodzůne roz do roku 31 paźdźerńika, nojhuczńij we anglosaskich krejach. Wywodźi śe uůne s celtyckego uobrzůndku Samhain. Tradycyjo ta przekludźili do USA s Irlandyje irlandzke imigranty. We Irlandyje tygo dńa hajcowano fojyry a uodprawjano rzykańa za duszyczki umartych. Dowńij bůł to dźyń, we kerym żygnano lato, witano źima a spůminano umartych. We půgańskich czasach ludźe we Halloween przeblykali śe we kolorowe kostjumy a uodprowadzali duchy poza grańice ludzkich uosad. Mjano Halloween pochodźi wjerza uod ynglickego All Hallows Eve - "wilijo Wszyjstkich Śwjyntych".
Tradycyjo teroźnigo Halloween to uůnaczyńe roztůmajtych wrůżbůw, przeblykańy śe za duchy, wampjyrze a inksze strachy a stowjańe we uokńy wydrůnżůnych korboli s wyćyntymi dźurůma kere robjům ja podano na gowa ze ślypjůma a zymbůma uod jakego ducha; rajn do jej środka dowo śe zapalůno śwjyczka (śwjotło śwjyczki je symbolym barzołowych uogńikůw, kere poważano za duszyczki umartych). Trefjo śe tyż kośćotrupy, śmjertki a inksze. Bajtle poprzeblykane za strachy łażům po chałpach a dostowajům za byzuch bůmbůny.
Helloween je krytykowany uod bezma wszyjstkich religijůw. Krześćijańske kośćůły, judajizm a islam skiż uůnygo půgańskigo pochodzyńo, zaś rodźimowjercy skiż jygo kůmercjalizacyje, a te słowjańske skiż tygo co je to tradycyjo uobco a jeich zdańym powinno śe we krajach słowjańskich uodprowiać Dźady.


text:
Pakistan
Pakistan, Islamsko Republika Pakistanu (ang. Islamic Republic of Pakistan; urdu trl. Islāmī Jamhūriyat Pākistān, trb. Islami Dźamhurijat Pakistan) – państwo we pouedńowyj tajli Azyje, pouožůne nad Mořym Arabskym.
Wjynkše mjasta: Karači, Lahaur, Faisalabad, Rawalpindi, Pešavar, Kweta, Multan, Bahawalpur, Sakkhar, Hajdarabad.
Dugość grańic: 6 774 km, we tym:
- Indje 2 912 km
- Afgańistan 2 430 km
- Iran 909 km
- Chińsko Republika Ludowo 523 km
- wybřeže morske 1 046 km
Nojwyžšy půnkt: K2 8 611 m n.p.m., nojńižšy půnkt Uocean Indyjski 0 m Ferwaltůngowy tajlůng: 4 prowincyje, 1 terytorjům stouečne i 1 terytorjům plymjynne. Pakistan rośći pretynsyje do terytorjům Džammu i Kašmir – spornygo s Indjamůma; spůr uo tyn uobšar uod lot 50. XX wjeku stanowi zařewje powažnygo kůnfliktu mjyndzypaństwowygo. S kuli tych roščyń statystyka pakistańsko podowo wjynkšy uobšar państwa – 896 145 km².
Religje: Islam (97%, we tym 77% sůnńići i 20% šyići), wyznańa chřeśćijańske (1,6%), hinduizm (1,5%), buddyzm, śikhizm.
Skuod narodowośćowy : Pyndžabčycy (48%), Sindhowje, Beludžowje, Paštůńi, uchodźcy s Afgańistanu.


text:
Plaskato Źymja
Plaskato Źymja to bůło forsztelowańy uo Źymji jako uo płaszczyźńe lebo plaskatym dysku. We ńykerych forsztelowańach uůnyj zorty Źymja pływoła po Wszechuoceańe, lebo bůła postawjůno na puklu żůłwja abo inkszyj gadźiny. We inkszych ze wjyrchu bůła dekńynto bez Ńebo, a uod spodku bez pjekło.
Forsztelowańy uo Źymji jako uo kugli lebo sferze mjoło anfang we starożytnyj Grecyji we VI stoleću p.n.e. Forsztelowańy uo plaskatyj Źymji bůło uobyczne lo wszyjskich kulturůw ńim prziszły do jakigo poźůmu we nauce. We Chinach do XVII stolećo forsztelowano śe aże Źymja je plaskato.
Terozki fůnguje czelodka Flat Earth Society (Towarzistwo Plaskatyj Źymji), założůno we 1956 roku, nale już jino jako neczajta.


text:
Srjedźne morjo
Srjedźne morjo (tež Srjedźozemske morjo) je morjo, kotrež leži na sewjernej zemskej połkuli mjezy Europu, Afriku a Aziju.
Srjedźne morjo ma płoninu 2,5 mln km².
Na zapadźe je Srjedźne morjo zwjazane přez Gibraltarski přeliw z Atlantiskim oceanom, na sewjerowuchodźe je zwjazane přez přeliwy Dardanely, Bospor a Marmarske morjo z Čornym morjom a na juhowuchodźe je zwjazane přez Suezski kanal z Čerwjenym morjom a potajkim tež z Indiskim oceanom.
Kupy[wobdźěłać]
W srjedźnym morju leži wjele kupow, kotrež k rozdźělnym statam słušeja. Najwjetša kupa Srjedźneho morja je Sicilska.


text: Wynus – to je drugo podug uodlyguośći uod Słůńcaplaneta we Ukuadźe Słůnecznym. Tak kej Merkury, Źymja a Mars je to planeta skalisto. Wynus je jydnům s pjyńću planet, kere idźe uobezdrzeć gołymi ślypjůma. Bez to, co Wynus idźe uoglůndać ino rano a na uodwjeczyrz mjanowano je tyż Gwjazdům PorannůmGwjazdům Wjeczornům (starożytne Greki mjanowali jům Phosphorus a Hesperos). Jeji gynste chmury uodbijajům wjynkszość śwjatło a jejch żůłto farba je spowodowano wystympujůncym tam kwasym śarkowym. Wynus ńy mo kśynżyca. Mjano planety je uod rzimskij bogińi Wynus a jej symbol astrůnůmiczny to znak babůw.


text:
Zwierzenia Jak bych ino trocha mog To bych tak co zrobił trocha. Czy jo bych aż tela zmog No to siedza przi paprochach Jak bych ino trocha chcioł Abo jakby sie zachciało Może już bych cosik mioł, tak sie wszysko rozleciało Jak bych mog uwierzyć w coś to co dało by mi siła. Wtedy mogbych […]
Zwierzenia
Żonine urodziny
Żonine urodziny Żonka tak postanowiła, że uwarzi coś dlo gości, Bo przeca przi urodzinach, żodyn gość niy bydzie pościł Wymyśliła take meni, Kerego jeszcze niy znała Miała przepis tyż łod Reni Bydzie wiync kombinowaa. A jo se we kamerliku schowoł halba przi stoliku. Wiela jij niy byda godoł, ale byda kibicowoł. Piec już w kuchni […]
Wszyjscy dlo wszystkich
Wszyjscy dlo wszystkich Murorz domy murowoł, ciyngiym coś brakowało I na koncu splajtowoł, bo zlecyń mioł za mało Krawiec szył zaś ubrania, ale szył ino łod świynta. Ni mioł lokalu ani miyszkania; Ni mioł kaj przyjonć klijynta Szewc szczewiki naprawioł i szył robił to zowżdy pomału no i skiż tego biydnie żył bo ni mioł […]
Wielki napad w Orzegowie
Wielki napad w Orzegowie W Orzegowie śtyry bajtle, ukradli w “Sportowym“ hantle. Strażnik spoglondo ze zgrozom, bo tu niy wszysko jest w porzo. Jest już noc i wszyńdzie cima, wszysko jest, a hantli nima. No to dzwoni po namyśle; Niych glina ekipa prziśle. Policja drap przijechała ślady pozabezpieczała. Niy seblykli nawet mantli już zaczynli szukać […]
W Radzionkowie na Banhowie
W Radzionkowie na Banhowie W Radzionkowie na Banhowie postawili rusztowanie. I już tam z samego rana pora chopow wlazło na nie. Jedyn facet (chyba szef) łaził durś i coś tam mierzył. Za nim stoło jeszcze dwóch; mie sie zdowo, że malyrzy. Z boku stoł tam jeszcze jedyn, wyglondoł jak stary majster Pomału miyszoł coś w […]
W Katowicach przy ulicy Ordona
Turniej Ping Ponga
Rozterki Pana Jerzego
Rozterki Pana Jerzego Pewien Pan imieniem Jerzy, chciał swej lubej grzechy zmierzyć, swoim własnym grzechomierzem, w którego moc wątpił szczerze. Przyjacielowi z tego się zwierzył, bo przyjaciel był kuśnierzem. On kobiety często mierzył, gdy damie futro przymierzyl. Zatem rzekł doń: Drogi Jerzy ! Pamiętaj, byś nie był zwierzem. Wszakże ja w Ciebie wciąż wierzę, wiedz: […]
Pusto gowa
Pusto gowa Gowa to jo mom już marno i niywiela sie tam zmieści. Czasym tam zasieja ziarno do wierszyka czy powieści. Czasym do łopowiadanio, to mi sie nojczyńścij zdarzy, ale coroz wiyncyj gupot ciyngiym sie w tyj gowie warzi. Bez to musza iść na rynta bo pomysłów mi brakuje fantyzyjo mom jak flinta co szczylo […]


text:
Republika Połedńowyj Afriki (ang.:Republic of South Africa) – państwo na połedńowym ranće Afriki.
Uůnygo anfang to dwje burske republiki: Transwal a Uorańijo. Bury bůły potůmkůma uosadńikůw ńiderlandzkych przibůłych sam we XVII stoleću. Pod kůńec XIX stolećo wybuchły dwje burske wojny s Wjelgům Brytańijům. Do roku 1994 we RPA uobowjůnzywoł raśistowski systym społeczny (apartheid). Postaćům symbolizujůncům walka s państwym prześladujůncym czornych uobywateli bůł Nelson Mandela. Za swůj wkłod we dymokratyczne przemjany Mandela erbnůł we 1993 roku Pokojowo Noblowo Nadgroda. Ale uod czasu przejyńćo władzy bez czornych, gwołtowńy půgorszůła śe sytuacyjo gospodarczo a wewnyntrzno kreju, a dyskryminowańi bywajům terozki jigo bjołe mjyszkańce. Mimo tygo, RPA pozostowo nojbůgatszym państwym na kůntynyńće.
Zobejzdrzij tyż[Sprowjej]


text:
Argyntyna
Argyntyna (Argentina, Republika Argyntyńsko – República Argentina) – państwo we Americe Pouedńowyj, nad pouedńowym Atlantykym. Grańičy s Čile na zachodźe, Boliwjům a Paragwajym na půunocy, Brazylijům i Urůgwajym na půunocnym wschodźe. Argyntyna rośći pretynsyje do archipelagu Falklandůw a tajli Antarktydy. Mjano pochodźi uod uaćińskigo argentum (srebro), kerym Indjanery uobdarowali hišpańskych rozbitkůw Juano Díaza de Solís. Argyntyna je čuůnkym uorgańizacyji gospodarčyj Mercosur.
Připisy[Sprowjej]
- ↑ Statystyka argyntyńsko podaje uobšar wroz s Falklandůma (2 780 092 km²) i s terytorjům antarktyčnym (3 618 000 km²)


text:
Walijsko godka
Walijsko godka (wal. Cymraeg, y Gymraeg) to godka, a po prowdźe grupa godek s brytyjskij familije godek celtyckich, rozpowšechńůno we zachodńij tajli Wjelgij Brytańije (Walijo – wal. Cymru) a tyž we Chubuće, kolůńiji walijskich ymigrantůw we Argentyńe.
Posuguje śe ja přez 500 tyś. mjyškańcůw Waliji. W rygjůńe tym mo uůn status uřyndowyj godki. Do śe wyuodrymbńić štyry guůwne djalykty: wynedocjůński, powyski, důmecki a gwyncki. Nojstarše zabytki literacke pochodzům s VI w. Blisko spokrewńůne ś ńim sům godki: bretůńsko a korńijsko.
Podle spisa ludnośći s 2001 roku, kole 611 000 uosůb (11,5% mjyskańcůw Waliji) godo po walijsku.[1] Walijsko godka je žywo a wykořistywano we koždodźynnym žyću – radyju a telewizyji. Mynga neczajt je tyž po walijsku.
Uortůgrafijo[Sprowjej]
Walijsko godka škryflano je wersyjům alfabyta uaćińskigo tradycyjńy zawjerajůncům 29 liter, s kerych uoźym je dwuznakůma traktowanymi kej jydno buchštaba:
a, b, c, ch, d, dd, e, f, ff, g, ng, h, i, j, l, ll, m, n, o, p, ph, r, rh, s, t, th, u, w, y
Buchštaba "j" je powšychńy wuůnčano do alfabyta půmjyndzy "i" a "l", bo stosuje śe ja we ńykerych wyrazach zapožyčůnych s angelskigo (np. nazwisko Jones). Buchštaby "k", "w", "x" a "z" užywane sům we ńykerych terminach techńičnych, kej kilogram, volt, xeroser eli zero, atoli můgům uostać zastůmpjůne (co čynsto śe robi) buchštabůma walijskymi: cilogram, seroser a sero.
Nojčynstšym znokym djakrytyčnym je cyrkůmfleks, užywany do zaznačyńo dugich samoguosek.
Przipisy


text:
Dańijo
Dańijo, Krůlestwo Dańije (duń. Kongeriget Danmark) – państwo rozlygowane we půłnocnyj Ojropje (Skandynawijo), nojmyńsze ze nordyckich państwůw. We jeji skłod wlazujům tyż Grynlandyjo a Faerske Wyspy jako autůnůmiczne terytoryja. Grańiczy uod połedńo ze Mjymcůma.
70% placu Dańije przipado na Jutlandzki Půłwysep (Jutlandyjo, Jylland). Reszta kraju położůno je na 443 wyspach, ze czygo na 76 mjyszkajům ludźe. Nojwjynksze a nojważńijsze wyspy to Zelandyjo (Sjælland, na keryj je stolica kraju, Kopynhaga), Fjůńijo (Fyn), Amager, Lolland a Bornholm.


text:
Agatha Christie
Agatha Christie, Lady Mallowan, DBE, (po prowdźe: Agatha Mary Clarissa Miller Christie, znano tyž kej Dame Agatha Christie) cera Clary a Fredericka Miller (ur. 15 wřeśńa 1890 we Torquay, umřyua 12 styčńa 1976 we Wallingford) – angelsko autorka kryminalnych růmanůw.
Agatha Christie je nojbarźi znůmům na śwjeće pisarkům kryminouůw a nojlepij předajůncům śe autorkům wšechčasůw. Wydano přez miljord ygzymplaři jeji kśůnžek we angelskij godce a drůgi miljord přetuůmačůnych na 45 inkšych godek. We Francyji předano 40 miljůnůw jeji kśůnžek, lo porůwnańo: zajmujůncygo drůgi plac Ymila Zoli – 22 miljůny. Pod pseudůńimym Mary Westmacott wydoua pora powjeśći uobyčajowych, kere tyž ćešůuy śe popularnośćům.
Christie wydoua přez 80 powjeśći a štuk teatralnych. Jejich akcyjo točůua śe guůwńy we zawartych půmješčyńach, a mordercům můg być ino jydyn s mješkańcůw. Wńosua wjela nowych rozwjůnzań do tradycyjnyj štuki pisańo kryminouůw, co zapewńiuo jyj sukces. Ńykere s jeji powjeśći majům zaskakujůnce a wčeśńij ńyspotykane we kryminouach rozwjůnzańo, lo bajšpila: Zabůjstwo Rogera Ackroyda abo Morderstwo w Orient Expresśe.
Agatha Christie stwořůua suynne postaći literacke dwojga detektywůw: ekscyntryčnygo Belga Herkulesa Poirota a staršyj pańi, detektyw-amator panny Marple. Bydůnc ješče u ščytu karjery naškryfloua dwje powjeśći s tymi bohaterůma s zastřežyńym, aže majům śe ukazać dźepjyro po jej śmjerći (čyli kilkadźeśůnt lot půźńij).
Linki zewnyntřne[Sprowjej]


text:
REFLEKSJA Z OKAZJI DNIA POEZJI Wszystko co dotąd napisałem, raz jeszcze dzisiaj przeczytałem i myślę czy moje rymowanie, poezją może być nazwane? Uświadomiłem sobie, niestety, jak bardzo daleko mi do poety. Poeta to ktoś kto ma ”dar Boży”, a ja ledwo umiem rym ułożyć! Po co więc piszę, pomyślałem i zaraz sobie odpowiedziałem: jeśli przyjemność […]
REFLEKSJA Z OKAZJI DNIA POEZJI (21.03.)
Dziyń Chłopa
Dziyń Chłopa Dzisio bezmała chłopy śwjyntujōm Tuż jim babeczki zajś usługujōm Żŏl jim sie chyba zrobiło Że babski śwjynto dwa dni tymu było Tyż chcōm śwjyntować i balangować I geszynki pjykne dostować Polŏć po piwku abo po sznapsie Ale macajōm sie sztyjc po kapsie Lepszy dostŏwać niż se kupować Bo przeca dycki je na co […]
Dziyń Kobiyt – audio
Dziyń Kobiyt
Mómy już marzec i skuli tego marca idzie sam terôzki ździebko połozprawiać ło takim gryfnym marcowym zwyku, ło tym, iże fajrujymy, jak kôżdego roka, tyn gryfny „Dziyń Kobiyt”, dziyń freli, samotnych, wydanych, zowitek eli tyż klôsztornych pannów. Znôcie już to? Znocie! I, co z tego? Byda juzaś dzisiôj ło tym berôł a to skuli tego, […]
8 MARCA
8 MARCA Jest taki dziyń, szczególny dziyń Kaj wszystke inksze idom w ciyń Bo co kożdy chop chciołby mieć Jak niy ta swoja piykno płeć Czy to jest baba czy tyż cera Czy to jest anioł, czy chetera Niych kożdy chop ło tym pamiynto Że roz w roku panie majom świynto Prziniyś ji rano śniodanie […]
Faszing, zapusty, miynsopust i – audio
Faszing, zapusty, miynsopust i…
Co, medikujecie, iże byda Wóm sam eklerowôł jak sie kreple parscy? A dyć jô już łod łóńskigo szczwôrtku blank gawcyć sie na nie niy poradza, bo mi sie jesce dzisiej pierónym po nich chepie. Niyftore to ci byli take chapich, take fest przepadzite, iże na tyn tusty szczwôrtek naforantowali tych krepli tela, iże jejich niyskorzij […]
Łostatki, zapusty, kuse dni, faszing, bakusy i jak by to tam jesce mianować – audio
Łostatki, zapusty, kuse dni, faszing, bakusy i jak by to tam jesce mianować …
Łostatki abo inakszij: zapusty, miynsopust, faszing, bakusy cy kuse dni, to blank łostatnie dnioszki karnewalu. Tak po prôwdzie łostatki to wtorek skorzij Strzody Popiylcowyj ale tyż kajniykaj côłki tydziyń łod Tustego Szczwôrtku to tegóż ci tyż wtorku. A już ci ta Strzoda Popiylcowô, to napoczniyńcie tego ci Srogigo Postu i łoczekowania na Wielkanoc. Werci sie […]
Zolytnik
Zolytnik W ôczka zaglōndoł Szkamroł do uszka Tortynsztik fōndnoł Zaciōng do łōżka Terozki bawi nasz mody tata Frela mu biere cołko wypłata. autor Barbara Politaj


text:
MODERNE MIANA Eli wos tyż nerwujóm i tak jak mie – szterujóm, miana dziecek, co teroz sóm w modzie? Te Alany,Patryki, Angeliki,Jessiki… Wiyncyj u nos ich, niż na Zachodzie! Przikładowo, w niydziela – krzcinów było niywiela – możno sztyry, czy piyńć – niy pamiyntóm. Dyć same cudze miana: Sara,Daria,Dajana… Fto z wos słyszoł, że jes […]
MODERNE MIANA
Moda sie zmjyniŏ
Moda sie zmjynio Tera moda sie zmjyniła Co byś do ôkna powjesiła ? Czy gardiny,czy ekrany ? Jaki muster mŏsz ôbrany? Puste ôkno zostawjōne ? Czy co fikuśnie powjeszōne ? Tela tego do wyboru i koloru Możno jeszcze ni mŏsz wzoru ? Tuż wybjyrej se paniczko ! Możno s krałzkōm czy s kaniczkōm ? Abo […]
Moda na godka?
Moda na godka? Przaja ech przaja ty naszyj godce Fraszki wierszyki ukłodōm Je ôna dlo mie ta nojmiylejszo Niy yno na ślōnskość modōm Bioło szkartynka i kōnsek blaja A zowdy uciecha czuja Już drobnym maczkym literki lecōm Zaś cosik tam ôpisuja I jeszcze jakiś w tym pomyślunek By rymek wyloz szykowny Coby bōł […]
Konkurs Sowizdrzoła Ślonskij Fraszki – V edycjo
Co za dziołszyska Krōtko jaczka,pympek sagi z załośniczkōm Tak paradzōm frelki kjej idōm uliczkōm Dyć modne być chciały ,na nic nie zwŏżały Yno co by synkōm sie fest podobały Co to za dziołszyska! choby Sowizdrzoły ! Mamulka padali – dyć chore bydziecie A ône sie śmjoły Łutropa Sztyjc po sklepach loto Ana Wszysko ciasne , […]
Oj warkocze
Ôj warkocze Ôj te szumne warkocze Kjej ône sie straciły Taki pjykne my i mjały Kjej dziołszkami były Mama procnie i splotała Czasym starka tyż czosała Co by kożdo dziołszka Gryfnie wyglōndała Chocioż inkszym dziołszkōm Bubiki szczigali To jednak do włosōw Libela z maszkōm wpinali A kjej my podrosły Warkocze ôszczigały Inkszy friz zrobiły Bo […]
Kjeś a tera
Kjeś a tera Kożdo starka młodo była I za młodu sie strojiła W synkach se tyż przebjyrała Niż chłopeczka se wybrała Potym w dóma sie schodzili Nie jak tera moji mili Dziołchy se tam kanś lotajóm Mamulce nic nie padajóm W tym sie moda też zmjyniła Dziołcha na zolytach była Kjeś by zżarli jóm z […]
Gardiny
GARDINY Jak gardiny baba chciała To se ji kjeś heklowała Potym prała i szkrubiła I na szpaner naciongnyła Do łokna to powjeszała Poszła na dwór ,łoglóndała I sómsiadkóm sie chwoliła Że zajś gardina zrobiła A tera salóny majóm Gardiny tam sprzedowajóm Taki pjykne ,jaki chcesz Jeszcze ci uszyjóm też Bo to tera inkszo moda Na […]
Wierszyki dlo bajtli
Wierszyki dlo bajtli „Po Naszymu” Pod dymbowym stromym siadła żaba na kamiyniu, bo doś miała żabi godki i dychnoć se chciała w ciyniu. „-Chyba puda sie łopolić, bo żech je łokropnie blado, yno czy mje małej żabie w słoneczku leżeć wypado-.” „-Nie pedziała ci mamulka żaby sie nie łopalajom, bo jak w słońcu se poleżom […]
TELEWIZOR
TELEWIZOR Prawie piynćdziesiónt lot już minyło, jak my kupiyli go we „Zuricie”. Żodnymu z nos sie wtedy niy śniyło, że tak łodmiyni to nasze życie! Bo telewizor – srogi czy mały – - na piyrszym miejscu jes we chałupie. Czy nowoczesny, czy przestarzały, ważniyjszy jes niż magi we zupie! Modzi przi niymu […]
ŁABYNDZIYM BYĆ
ŁABYNDZIYM BYĆ Pokazywali w telewizorze, co z ciałym dieta-cud zrobić może. Baba, co dwiesta fóntów wożyła, z foki w labyndzia sie zamiyniyła! Tak sie to spodobało myj Cili, że niy czekała już ani chwili. Coby być chudo, jak ta żileta, zastosowała cudowno dieta. Jadła gymiza i zelter piyła, potym pół dnia na kole jeżdziyła. Jak […]


text:
WE ROCZNICA TRAGEDI NA WYSTAWIE GOŁYMBI WE CHORZOWIE
Chopy na Ślonsku taki ci chobby majom,
Toć przeca to wielki łu Nich zamiyłowani.
Ci ludzie tak fest GOŁYMBIOM przajom,
Dyć zrobiyli wystawa, jich pokozani.
Pokozać cołkimu światu chcieli,
Jaki to piykne PTOKI majom.
Ale tego niy przewidzieli,
Jako tragedyjo i łokrutne losy jich czekajom.
Był to wieczor we sobota,
Tak piyknie to wszystko wyglondało.
Wszyjscy byli fest hyrni s tego,
Że tak mocka ludzi to widzieć chciało.
Ąż tu nogle trzask, huk, zawalyni siy dachu,
Ćmok, krziki, ratonku głośne wołani.
Łokropna chwila grozy i strachu,
A nikerych we wielkich boleściach konani.
Ci, kerym siy wydostać łudało,
We płaczu, drżoncym głosym Pon Boczkowi dziynkujom.
Dziynki Ci Panie, dziynki, do Niebios wołało,
Byli też i tacy, kerych już niy łuratujom.
Za Tych, to jyno pożykać łostało,
By godnie trefiyli do Boga.
We żałobie był Ślonsk, no i Polsko cało,
Zajś dlo ich bliskich, to wielki bol i trwoga.
Hubert Mojżesz


text:
Nowy Rok Nowy Roczek sie szykuje yno kroczek przywandruje A tyn Stary wykamany Już se idzie ubeczany Urszula Oślislok
Nowy Rok
Sylwester
Sylwester We Sylwestra tańcowajōm grŏ ôrkestra wypić dajōm Niy ma kōńca tyj zabawje Nowy Rok trza witać prawje Urszula Oślislok
Grudzień
Grudzień Chodzi Grudzień już po świecie Gdzie ten śnieg ? pyta -czy wiecie ? Pani Zima zabłądziła Na biegunie się zgubiła Grudzień duma,myśli sobie Co ja tu bez śniegu zrobię ? I pan Mróz gdzieś sobie polazł ! A tu czarne wszędzie pola Nie ma śniegu,mróz nie trzyma Ciągle błądzi pani Zima Chociaż Grudzień […]
Gwjŏzda
Gwjŏzda Ô gwjŏzdo betlejymskŏ zaśwjyć na mojim niebje nō i wczora zaśwjyciła i Wilijo dobrŏ była dzisio Boże Narodzyni sōm my wszyjscy ôdmjyńyni radośnie tera śpjywōmy wszyjski kolyndy kjere znōmy radość ône nōm dŏwajōm narodzyni Dzieciōntka ôbwjeszczajōm jak pastuszki do betlyjki przed wjekami tak my idymy do kościoła złożyć pokłōn s familijami Urszula Oślislok


text:
Nó, tóż mómy już chnet tyn faszing, tyn karnewal zbyte, pójńdzie ci to wszyjsko forbaj… aże na bezrok. Jesce ino musicie szczimać (jô niy, bo nikaj sie niy wybiyróm) tónkanie harynka we wtorek i zatym popiylcowô strzoda. I tak ci sie miarkuja, co niy byda łozprawiôł jak kôżdyrok ło tyj popiylcowyj strzodzie, bo same miarkujecie, […]
Latośny karnewal chnet forbaj…
Samtyjsze i… Gorole – audio
Tłosty sztwortek
Tłosty sztwortek Maryjka se dzisiej rano skapowała , że momy tłosty sztwortek,a krepli ni mjała. Pryntko kabot na siebie oblykała i do społdzielni […]
Szukanie Wiosny
Szukanie Wiosny Festelnie zmarznióne cimple Wadzióły sie na wielkim brzimie Jedyn swiyrgoli – wiosna chnet przidzie Inny zaś – zima jeszcze fest trzimie Godały, skokały i uradzióły Że pudóm poszukać wiosny Jedyn ś nich padoł – Jak jóm znojdziecie To mi na szłapce kaktus wyrośnie I rozfurgnóły sie wszyske ptoki, Wiosny, poszukać leciały Przi stawie, […]
Olympiada a tusty szczwortek – audio
Zimowe uciychy… i niy ino – audio
Olympiada a tusty szczwortek…
Nó, tóż mómy (bydymy mieli) dzisiej fajrant ze tóm zimowóm olympiadóm. Jakech już sam gôdôł, jôch tam niy ma srogi kibic i beztóż tyż nicech ło tym Wóm, moje Wy roztomiyłe, przi śniôdaniu niy fandzolół. Chopy yntlich łod jutra przipómnóm sie, iże majóm w dóma i swoje babeczki, i swoje dziecka. Baby juzaś bydóm mieli […]
Zimowe uciychy i… niy ino…
Podwiyl co, jesce ta zima (zima… abo to my mieli zima we grudniu abo do półowy stycznia?) – niy puściyła tak na fest, i te wszyjskie gripska, kucanie i rymy jesce ludzi tropióm. A ku tymu rółz chlapaka, rółz juzaś ci śniygiym suje i tak na łobyrtka. Kiej latoś drugda, i niy ino u nôs, […]
Samtyjsze i… Gorole…
Łod zawdy sam u nôs, na Górnym Ślónsku, byli Ślónzôki i Gorole. I kiejsik niy trza sie bóło tego gańbić, nó możno ino wtynczôs, kiej sam u nôs wszyjskim reskiyrowali te sztramskie chopy zeza Brynice. Za starego piyrwyj Ślónzôk poradziół sie po kamracku dogôdać ze Gorolym, i niy bóło z tego chaji. Niyskorzij prziszli take […]
Ślonsko Godka to je jo
Ślonsko Godka to je jo Ślonsko Godko ,Godko nasza jo cie w sercu mojim nosza. Dyć tom godkom to som my Kożdy Ślonzok,jo czy ty. Kej my wszyscy mali byli Matki nasze godać nas uczyli. Na swojich kolanach nas sodzały i pięśniczki nom Ślonske śpjywały. Po robocie to Ojcowie nasi co było pjyrwy nom godali. […]


text:
Trofny sprawunek Kupia se wyna Byda jom miała Niy byda ślimtać Niy byda szkamrała Kej mi jom braknie Kupia sie nowo Do rymowanio Bydzie gotowo Wierszyki sklyci Limeryk ,fraszka Kupia zaś nowo Na piykno szpaska Kejby tak szło Nale niy idzie Kej braknie wyny Poeta w biydzie. Barbara Politaj
Trofny sprawunek
April
April Dzisioj mogesz se folgować Z kogoś mocno pobłoznować Cyganiymy i berómy 1 kwjytnia – APRIL mómy Niy mogymy być nerwowi Jak nóm kery kawał zrobi I ze szpasu sie śmiejymy Bo wiymy,że go wrócymy Autor : Maria Kotula


text:
Uniwersita Leiden
Leidenska uniwersita je najstarša uniwersita w Nižozemskej. Załoži so w lěće 1575. Za čas wosomdźesatlětneje wójny (1568–1648) přećiwo Španiskej bu město woblěhowane. Třećeho oktobra 1574 bu město wot tak mjenowanych "Geuzen" wuswobodźeny. Princ Wilhelm Oranski da Leidenčanam, jako myto za spjećowanje přećiwo Španičanam, uniwersitu. Hłowne twarjenje uniwersity leži na Rapenburgu, najrjeńšim kanalu Leidena. Twarjenje bě prěnjotnje klóšterska cyrkej. Pódla tutoho twarjenja leži Hortus Botanicus, botaniska zahroda. Ta zahroda eksistuje hižo štyri sta lět a ma rjanu rostlinarnju, w kotrejž rědke rostliny kćěja.


text:
Portugalsko godka
Portugalsko godka (port. Português) je godka ze skupiny růmańskich godkůw. Rzůńdźi we ńi 210 mln ludźůw we Portugaliji a jeji downych kolůńijach, co dowo ji 6. plac, kej idźe uo wjelość godajůncych. Literacko portugalsko godka je uoparto na půłnocnym djalekće. Nojstarsze zapisowańo po portugalsku sům ze XII stolećo. Państwa, we kerych portugalsko godka mo sztatus urzyndowyj godki (Angola, Brazylijo, Gwinyjo Bissau, Růwńikowo Gwinyjo, Mozambik, Portugalijo, Republika Źylůnygo Przilůndka, Wschodńi Timůr, Wyspy Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżynco) wespůłrobjům ze sobům we zołożůnyj we 1996 Spůlnoće Portugalskogodkowych Krajůw.
Do zapisowańo portugalskij godki używo śe zmodyfikowanygo łaćińskigo abecadła.
Klasyfikacyjo[Sprowjej]
Portugalsko godka je to godka indoojropejsko -> italsko -> růmańsko -> zachodńorůmańsko -> galo-iberyjsko -> zachodńoiberyjsko -> galajiko-portugalsko.
Necowe uodwołańa[Sprowjej]
Wikipedyjo we portugalskij godce


text:
Jan Pawoł II. a Serbja
Wudate zhromadnje z Towarstwom Cyrila a Metoda a časopisom Katolski Posoł; redakcija Gerat Wornar a Rafael Ledźbor
2005
136 s., mnoho barbnych fotow, kruta wjazba
ISBN 978-3-7420-2024-6
rubrika: Nabožne knihi za dorosćenych
rěč: hornjoserbsce
Kaž nichtó druhi před nim, tež žadyn politikar, je bamž Jan Pawoł II. Serbow a serbsku rěč mjezynarodnje powyšił. Katolscy Serbja budu stajnje z dźakownosću a česću na jeho pontifikat wot nazymy 1978 do nalěća 2005 spominać, předležaca wobrazowa kniha staja jemu wopomnjeće. W knize wopisuje so žiwjenje a skutkowanje bamža Jana Pawoła II. (1920 –2005), podawaja so rozpominanja z jeho pjera a rozprawy serbskich putnikow. K tekstam přirjaduje so přez 80, znatych a mjenje znatych fotow, kiž wučinjeja wobrazowy raz knihi.


text:
Szymon Majewski Show sezon 12 odcinek 12
Goście: Ewa Drzyzga i Karol StrasburgerTagi: Szymon Majewski Show, Szymon Majewski Show bez limitow, Szymon Majewski Show chomikuj, Szymon Majewski Show download, Szymon Majewski Show filmweb, Szymon Majewski Show hotfile, Szymon Majewski Show ipla, Szymon Majewski Show lektor, Szymon Majewski Show megavideo, Szymon Majewski Show napisy, Szymon Majewski Show napisy pl, Szymon Majewski Show ogladaj, Szymon Majewski Show online, Szymon Majewski Show opis, Szymon Majewski Show p2m, Szymon Majewski Show peb, Szymon Majewski Show playtube, Szymon Majewski Show pobierz, Szymon Majewski Show polsat, Szymon Majewski Show rapidshare, Szymon Majewski Show ściągnij, Szymon Majewski Show serial, Szymon Majewski Show streszczenie, Szymon Majewski Show tvn, Szymon Majewski Show tvp, Szymon Majewski Show vod, Szymon Majewski Show za darmo


text:
Tanzańijo
Tanzańijo, Zjydnoczůno Republika Tanzańije (suah. Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, ang. United Republic of Tanzania) – państwo we wschodńij Africe powstołe ze skuplowańo dwůch downych kolůńiji: mjymjeckij (po I wojńe śwjatowyj brytyjskij) Tangańiki a brytyjskigo uostrowa Zanzibaru, co symbolizowoło mjano utworzůne s poczůnkowych sylabůw uobu krejůw. Terozki te kreje sům podmjotůma Tanzańije jako federacyjnyj republiki.
Tanzańijo je rozlygowano mjyndzy Indyjskim Uoceanym a Wjelgim Rowym Wschodńim, we srogszyj tajli na płaskowyżu.


text:
MIKOŁEJ Za bajtla dycki mialach duzo uciechy bez te dwa ostatnie miesionce roku: listopad i grudziyn. Bo prawie w tych miesioncach sie duzo dziolo i dostowalach nojwiyncy gyszynkow. Zaczynalo sie od Wszystkich Swiyntych, potym fajrowali my moj gyburtstag, zas za dwa tydnie bola Barborka, a dwa dni niyskorzyj po swiyntowaniu Dnia Gornika, czyli Barborki, przichodziol […]
ŚWIYNTY MIKOŁEJ
Farby
ŻōłtyŻōłte sōm taśki, cipki i pilki A we warkoczach szlajfki Emilki Słōnko mo żōłto wesoło maska Fest jōm wykrziwi, jak pije kwaska Do tego miodek, kery ber chce Mosz graczki żōłte, wyniyń ze dwie. Modry Modre papućki i twoja zoczka Byrki ze lasu i lalki łoczka U policmajstra uniform, czopka Mosz tyż we klockach takigo […]


text:
BARBÓRKA Za niydugo Barbórka, świynto górników, już mundury luftujóm, połne mydalików. Zaś ich bydóm kwolić, kożdy z kożdyj stróny, zaś co drugi górnik bydzie łodznaczóny! Fajnie jes tak co rok Barbórka fajrować, coż, kej po Barbórce, trza juzaś fedrować! Skóńczy sie za chwila po plecach klepanie, gorzołkóm ze sztajgrym „na ty”przepijanie… Sztajger, jak to sztajger, […]
BARBÓRKA
ZEFEK Z FRYNCITY
ZEFEK Z FRYNCITY Dwie rzeczy dlo Zefka nojważniyjsze były, za kere dołby pochlastać sie żyły! Piyrszo to gołymbie, co erbnół po łojcu i piwo, bo piół już w niymowlyncym kojcu! Pół dnia przesiadywoł w szynku na Rasiku, druge pół w łogródku, w swoim gołymbniku. Gołymbi bezmała, tam ze setka było, dyć richtich z dwadzieścia […]
GOŁĄBKI
Gołombki Piykne ptoszki to gołymbie Znak pokoju ducha Już niy godom ło tych flugach Tam Ślonzoka duma Bo tradycjo jest Ślonzoka Gołymbnik w zegrodzie Tyn kto serce mo dlo ptoszków Gołomb go niy bodzie Kto gołymbie fest szkaluje Bez serca czowiekym? Nawet starzik ci to powiy Ty doświadczysz z wiekym Ach gołymbie mieć serduszko Marzy […]
Złoto-modrŏ fana
Złoto- modrŏ fana Złoto-modrŏ ślōnskŏ fano Takŏś nōm ôd wjekōw danŏ Ty pasujesz do Ślōnzŏka Inkszych bodziesz fest po ôkach Jak na marsze cie bjerymy Kjej na sztilu tobōm fechtujymy Ty se furgŏsz w lufcie leko Ślōnzŏk bjere cie we śwjat daleko Chce pokŏzać ,że sie niy gańbuje Że fana mŏ w zocy a […]
Sowizdrzoła Konkurs Fraszki V – edycjo
Sowizdrzoła Konkurs Fraszki V – edycjo
Sowizdrzoła Konkurs Fraszki Ślonski – V edycjo
Zoziyrok Ujzdrzeć jōm sagato Istnego marzynie Cōż kej napolyniec Widzi yno ciynie Chyrlawo Kej go widza we alkowie Rzykōm gorko – dej mi zdrowie Dej zdrōweczko i Amorka Kery wlezie w ciało Florka Na gripa Smarko, psiko, kucnoł roz Fiber tyrpie, zdrzity nos „Nalot” bydzie na aptyka Yno podzoluje kryka. „Johanka” Barbara Politaj
Piękna Ziemio Jankowicka
Piękna Ziemio Jankowicka Jest takie miejsce na naszej ziemi gdzie bieg historii zaznaczył ślad myślami wracam do lat młodości tam jest mój mały dziecięcy świat W dębowej dziupli cud hostii świętej pilnował mądrych pszczół leśnych rój gotowe walczyć żądłem rozpaczy ruszyć dla Boga w ostatni bój Tu serce dzwonu biciem obwieszcza życia ziemskiego znaczące dni […]
ŚLÓNSKO FANA
Ślonsko fana Fano nasza złoto-modro Łod wjeków żeś s nami Kjej Władysław II Opolczyk Nacechowoł cie tymi farbami Szła żeś bić sie s Ślónzokami Ło nosz kónsek ziymje We tych pjyknych farbach Wjelgachno siła dżymje I nacyjo ślónsko Za sobóm pocióngosz Taszczóm cie na marsze Ty nod nimi furgosz Dziyń radości dzisio S tobóm łobchodzymy […]
Naszo fana
I znów mamy Industriadę
30 czerwca znów INDUSTRIADA . Uzaś momy Industriada Ślonsk to dziedzictwo naszych pokolyń fabrykow grubow banchowow szoli to zimia piyrwej sadzom zmazano kierej starziki nasi tak pszoli Tu je historio życiym pisano i trza nom siły by jom flegować nie wszystko stare szpetotom straszy może tyż czasym łoczy radować I chwała Tymu co wzion sie […]


text:
Pětr Młónk
Pětr Młónk (tež: Młóńk abo Młynk; * 19. měrca 1805 w Žičenju; † 6. februara 1887 w Małej Boršći) bě serbski ludowy basnik a narodny prócowar.
Wón narodźi so jako syn roboćanskeho žiwnosćerja a ćěsle. Wjele chwile za šulu w Hodźiju njeměješe, słužeše zahe pola burow. 1821 kupi jemu nan mału žiwnosć w Dźiwoćicach a jeho 1822 woženi, zo njeby trjebał do wójska.
Zakoń wšak so změni a tež ženjeni dyrbjachu pola wojakow słužić. Pětr Młónk běše tuž wot 1825–1833 w Drježdźanach, hdźež póčnje w běhu nócnych stražow basnić. Po wojerskej słužbje chodźeše na robotu a buram na dźěło.
1844–1847 dźěłaše na twarje železniskeje čary Drježdźany-Zhorjelc, kotraž wjedźeše tež přez tehdy serbske wjeski Hodźijskeje wosady. Jako dóńdźe k zwadźe, dokelž bě sej dohladowar žadał, zo serbscy dźěłaćerjo so na twarje swojeje rěče wzdadźa, zasadźi so Młónk z wuspěchom za prawa serbšćiny. Němscy dźěłaćerjo, wšitcy z cuzby, běchu wšak w serbskich swójbach wokoliny zakwartěrowani. Młónk argumentowaše: „Jeli my tu serbsce rěčeć njesměmy, da wy wot dźensa žane bydlenje wjace njezmějeće.”
W rewoluciskim lěće 1848 podpěra Młónk (tež z basnjemi) peticiju Maćicy Serbskeje a bě dale w zjawnym žiwjenju aktiwny. Sta so wjesny sudnik w Dźiwoćicach a dźěłaše wusko z wosadnym fararjom Jaroměrom Hendrichom Imišom w Hodźiju hromadźe. 19. apryla 1876 wuzwolichu jeho Maćicarjo za čestneho čłona towarstwa.
Wulke zasłužby zdoby sej Młónk jako ludowy basnik. Móže so samo rjec, zo załoži cyłu šulu ludoweho basnistwa. Awtorojo kaž Hańža Budarjowa, Handrij Falka, Jan Hajnca, Gusta Hatas, Jan Kruža orientowachu so w swojej dźěławosći na nim. Młónk napisa stotki składnostnych, nabožnych a zdźěla politiskich basnjow, kotrež wozjewjachu so wosebje w Serbskich nowinach. Ludźo chodźachu tež ze zdalenišich wsow k njemu, zo bychu sej basnje skazali.
Słužbu wukonješe Młónk tež, hdyž w Hodźijskej wosadźe (a zdźěla tež w dalšej wokolinje) něchtó wumrje. Tehdy hišće njeběchu ćěłownje. Njebohi ležeše doma na marach. Z procesionom přewodźachu přiwuzni a přećeljo ćěło na kěrchow. Při tajkich přewodźenjach Młónk hač do wysokeje staroby modlitwy a kěrluše kantorješe.
Dnja 6. februara 1887 so Młónk, nawjedujo tajki procesion, blisko Małeje Boršće mortwy zwjeze. Pohrjeb, na kotrymž wobdźěli so wjele stow Serbow z cyłeje Hornjeje Łužicy, bě 9. februara w Hodźiju.


text:
Serbske husle
Serbske husle je zhromadne pomjenjowanje dweju typow ludowych instrumentow, kotrejž Serbja wužiwachu w swojej ludowej hudźbje. Dźe wo wulke husle, kotrež maja tři truny a wužiwachu so w katolskej wokolinje Łužicy. Instrument je něhdźe 60 centimetrow dołhi. Serbja maja tež małe husle, kotrež mjenuja kwasne abo wěrowanske huslički. Tutón typ instrumenta ma tež tři truny. Małe husle wužiwachu jenož w slepjanskej wokolinje w srjedźnej Łužicy. Hercy piskachu na nich jenož na kwasach a jenož z přewodom dudow. Serbja dźensa w normalnym padźe tute tradicionalne instrumenty hižo njewužiwaja, maja pak ansamble, w kotrychž hraja hercy na kopijach serbskich husli.


text:
Bjarnat Krawc
Bjarnat Krawc (* 5. februara 1861 w Jitru; † 25. nowembra 1948 we Warnoćicach) bě serbski hudźbnik, komponist, dirigent a hudźbny wědomostnik. Skutkowaše dołhe lěta w Drježdźanach a je čestny wobydler města Warnoćicy.
We wobłuku serbskeje hudźby je wosebje wuznamny jako nawoda serbskeho chóroweho hibanja w 1920tych a 1930tych lětach. Wobdźěłowaše ludowe spěwy. Ale tež jeho originarne kompozicije su hišće dźensa často spěwane, na př. Boža mša w serbskich kěrlušach (1938, na teksty Michała Nawki).
Přez Krawcowu twórbu Missa solemnis nabožna hudźba Serbow mjezynarodne připóznaće dožiwi. 1932 bu tuta prěni raz we Łužicy předstajena a so hižo 1934 w Bratisławje, 1935 w Zagrebje a 1936 w Poznanju spěwaše. Twórba je tež na hudźbnych medijach nahrata.
Wotkazy[wobdźěłać]
- Škowrončk ze serbskich honow Bjarnat Krawc – Viktor Velek, Rozhlad, 02/2011 (serbsce)


text:
SMUTNE WIDOKI WE PROMYKU SŁOJNCA Łoch jak tyn promyk, tyn promyk słojnca, We smutku rozjaśnio naszo Ziymjo Ślonsko. Te wszystki bergi tu łusypane, No i te doły wodom zalone. Tyż i te Gruby, kere nom pozawjyrali, I to czego już niy ma, bo na złom to dali. Kuminy, Wieże Szybowe, to już siy wali, A […]
SMUTNE WIDOKI WE PROMYKU SŁOJNCA
KONCERT JANKIELA
KÓNCERT JANKIELA Bóło cymbalistów wielu, ale żodyn s nich niy śmioł zagrać przi Jankielu! (Jankiel, bez cołko zima, kajsik sie dekowoł, teroz, ze sztabym wojska, nogle prziwandrowoł). Wszyscy ło tym wiedzóm, że na tym insztrumyncie, żodyn mu niy poradzi, w grajfce czy w talyncie! Proszóm coby zagroł, już mu smyczóm cymbały: Żyd sie wymiguje, że […]
Gŏdka
ŚLONSKO TY NASZO ZIYMJO!
ŚLONSKO TY NASZO ZIYMJO! Ziymjo piykno,ziymjo naszo, Dzisio wszystkim to łogłoszom. S tond pochodza, jo je s tond, Czorny, zryty, ale piykny tyn Ślonski lond. Tu rodzina naszo żyła, Tu mjy Matka łurodziyła. Tu mje Łojcowie wychowali, Wszystko co dobre, to mi wpojali. Tu przeca som familije mojij korzyni, Tego już żodyn we śwjecie niy […]
Ślonsko Godka to je jo
Ślonsko Godka to je jo Ślonsko Godko ,Godko nasza jo cie w sercu mojim nosza. Dyć tom godkom to som my Kożdy Ślonzok,jo czy ty. Kej my wszyscy mali byli Matki nasze godać nas uczyli. Na swojich kolanach nas sodzały i pięśniczki nom Ślonske śpjywały. Po robocie to Ojcowie nasi co było pjyrwy nom godali. […]
SKOND SIE WZIYNA ŚLONSKO GODKA
SKOND SIE WZIYNA ŚLONSKO GODKA Na poczontku świata jak Ponboczek dzielył swojimi darami Miyndzy wszelakom gadzinom i ludziami Ludzie czekali podle raje na swoja mowa Lew dostoł ostre pazury , zajonc dłogi uszy a rogi dostała krowa Dzielył Ponboczek – ludzi mowom i rostomańtymi talyntami A gadzina kopytami , skrzidłami abo puklami Wszyjscy cojś dostali […]
NASZO PIYKNO ŚLONSKO GODKA
NASZO PIYKNO ŚLONSKO GODKA Jak jo śłysza ślonsko godka, To miy w sercu w duszy gro. Tak godali Łujec, Ćiotka, Tak tyż godom dzisio jo. Dyć po ślonsku my godomy, Czytomy, no i piszymy. Łuczmy dziecka nasze tego, Przeca na Ślonsku żyjymy. I niy dejmy żeby godki ślonskij, Wnuki nasze niy łumialy. Dyć to richtig […]
ŚLONZOKOW ZIYMIA !
ŚLONZOKOW ZIYMIA ! Ślonsko Ziymio, złorano, zatruto i zryto, Ale sztyjc Tyś dlo nos jak Matka. Przeca w Tobie siyła, bogactwo i mjyłość łukryto, To tyż Ślonzoki pszoć Ci bydom, wierzyć w Ciebie, I bronić Cie bydom do łostatka. Bo wiara w Ciebie, jest naszom nadziejom, Że nadyńdzie czas, kiyj Ty bydziesz we Polsce […]
NIY ŁUMIA TEGO SPOKOPIĆ !
NIY ŁUMIA TEGO SPOKOPIĆ ! Dyć i Sond już niy łuznowo nos Ślonzokow, Chce zrobić z nos Hanysow, na siyła Polokow. A jo nigdy w życiu niy był ani Niymcym, ani Polokym, Wy mie ślonsko siedzi dusza, łod poczyńcioch je Ślonzokym. Zajś moj Łojciec sztyjc mi godoł, być ty hyrny s tego, Że ty synku […]
CIOS WE GORNICTWO
CIOS WE GORNICTWO TAK TO WYKOJNCZYLI NASZO KOP. IGNACY, DOWNIJ HOYM-GRUBA Ślonzoku co siy dzieje, kiyj Gruby ślom na złom. Nasz Ślonsk sztyjc nom biydnieje, tak robi kożdy Rzond. Na Hoymie szyb Kościuszko zlikwidowali nom, A potym szyb Głowacki , łoddali tyż na złom. Bergmony we żalobie, żegnajom Ciebie dziś, Ty w sercach pozostaniesz, nom […]


text:
Jordańijo
Jordańijo (الأرد Al-Urdunn, poune mjano: Jordańske Krůlestwo Hašymidzke, المملكة الأردنية الهاشمية Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja) – państwo arabske na Bliskim Wschodźe, můnarchijo kůnstytucyjno.
Grańica mo s Izraelym, Zachodńym Břegym Jordanu, Syryjům, Irakym a Arabjům Saudyjskům. Mo fest ńywjelgi dostymp do Mořa Čyrwonygo - yno 27 km.
Wjynkšość Jordańije zajmujům puaskowyže (700 - 1000 m n.p.m.), nojwyžšy ščyt Dżabal Ramm, 1754 m n.p.m. Nojnižšym půnktym je depresyjo nade břegym Mořa Martwygo (408 m p.p.m.).
Yno na půunocnym zachodźe kraju sům warunki do bauerstwa, rešta placu zajmujům půupustyńije Moab a Idumea a pustyńijo Harra na wschodźe. Je sam stouy ńydobůr wody, krům uokolic nade Jordanym a štučńy nawodńonymi rygjůnami kole tyj řyki.
Eksploatacyjo fosforytůw, ropy naftowyj a inkšych. Industryjo petrochymično, hutńictwo, wuůkyńńičo a spožywčo.


text:
Liberyjo
Liberyjo (Republika Liberyji, ang.: Republic of Liberia) – państwo we zachodńij Africe, nad Atlantyckim Uoceanym. Grańica mo ze Gwinyjům, Wybrzeżym Elefantowych Gnatůw a Sierra Leone. Půł wjyrchu Liberyje zajmuje růwńikowy las. Liberyjo powstoła podug umowy mjyndzy Amerikanůma a autochtonůma, podug keryj uosadzano sam wyzwolůnych ńywolńikůw, a uůne mjoły żyć do zgody ze 18 plymjůnůma tubylcůw. Uod 1847 je ńypodległo a bůła to pjyrszo republika we Africe. Uod anfanga mo festylne zwjůnzki ze USA, we polityce a gospodarce. Liberyjo je znůmo jako krej tańij bandery.


text:
CWERG ALBIN W pojszodku lasa kaj sie mało rzyczka rozlywała Miyszkoł jedyn znany cwerg”Albin Dżistała” Mioł chałupka pod zandolym , kole starego dymba I dycki rozjechano gymba Trocha był szczyrbaty i fest stary A w bojaniu ni mioł żodnej miary Z tego znały go zajonce , żaby , sorniki i staro wrona go znała Bo […]
CWERG ALBIN
GOŁOMB
GOŁOMB Jedyn młody gołomb nazywoł sie „Zefek Furgała” Jego mama na loty pocztowe lotała Teraz je starszo i nie furgo tak daleko Siedzi na jajcach i na młodziki czeko Tak też odchowała „Zefka” małego Na gołymbia ogromnie gryfnego Mioł bystre oko jak majom briwy Wyglondoł jak gołomb pocztowy prawdziwy Gospodorz o niego fest dboł a […]
Tańczonce Gawrony
Tańczonce Gawrony Mroźno Zima za oknym sypie biołym śniegiym. Mały synek do okna zaglondo , jak na dworze śnyg pado. Naroz mu serduszko radośnie, zatańczyło jak płatki na wietrze. Jego oczy jak gwiazdki zaśwjyciyły i figlarnie w szybie odbjyły. Mamo , mamo uradowany woło. Śniegu napadało i już je bioło. A dwa Gawrony przyfjurgały, rozglondajom […]
KRET I ZAJONC
KRET I ZAJONC Jednymu kretowi co sie nazywoł „Bercik Kopała „ Roz głowa z kretowiny wylazowała Wystyrczył se kichol na chwila, na słońce Zaroz prziszły ku nimu dwa zajonce Tyn jedyn ni mioł zymba , nazywoł sie ” Florek Szczyrbaty „ A tyn drugi „Jorgel Buła „- miano erbnył od taty „Jorgel” pozdrowiył piyknie kreta […]
OSKAR OSPRAWIO: Nowy dom.
OSKAR OSPRAWIO: Urodziny i nowy dom. Jestech ptoszek, wszystke piorka mom niybieske yno dokola dziubka biole, na lebku piorka ulozoly sie jak fale na morzu, bez toz nazwali mie „PAPUZKA FALISTA”. Wyklul zech sie bez lato w 2002 roku do kupy z inkszymi pisklokami. Jak nom bolo tak kole 6 tydni, to nasz hodowca […]
ZEFEK Z FRYNCITY
ZEFEK Z FRYNCITY Dwie rzeczy dlo Zefka nojważniyjsze były, za kere dołby pochlastać sie żyły! Piyrszo to gołymbie, co erbnół po łojcu i piwo, bo piół już w niymowlyncym kojcu! Pół dnia przesiadywoł w szynku na Rasiku, druge pół w łogródku, w swoim gołymbniku. Gołymbi bezmała, tam ze setka było, dyć richtich z dwadzieścia […]
Cirlip
Cirlip Siedzi cirlip se na strómje Jo mu godóm – poć sam do mje Dóm jo trocha ci łokryszek Zatkosz se ty nimu brzuszek Bo na dworze ni ma słónka Nie znojdzesz tyż ani ziorka Wszysko śniegym zasypane Przydź sam do mje na śniodanie Dom ci […]
Misia
Misia Ciotka Ucka miała psioka Tako raszka mało Gryfno bóła i pocieszno Chałpy wachowała Misia bóło ji na miano Miała troszka sadła Ucka ś nióm szpacyrowała Coby „z wogi spadła” Idzie Ucka pomaluśku A mało durś szczeko Pozdało ji sie ,że Miśka Na szłapki narzyko Wziyna jóm na rynce Cołki czos jóm niesie Ucka je […]
Malućko ptŏszyna
Malućko ptŏszyna Cichutkim głosikym świyrgoli ptŏszyna Piŏrka mo mokre,w szłapecki i zima Wziołabych ciebie w ciepełku skukała Kejbyś sie yno mi chycić dała A ty hań siedzisz na goły gałynzi Niy chcesz mieć z ludźmi tak bliski wiynzi Eli nocka przeżyjesz? Doczkosz ty dzionka? Eli cie ôgrzejom promyki słonka? Kej stana raniutko eli cie usłysza? […]
Łoszkliwe kumkanie
Łoszkliwe kumkanie Sie rapica naplompała Chnetko jom łozerwie Boczoniowi nazdowała We same połednie Że jest żadny ,wyszkubany Że furgo koślawo Że mo szłapy pofarbione Że klekoce słabo Niy z boczoniow pochodzynie Że sie przefarbowoł Z ciepłych krajow niy przifurgoł Że sie w zima schowoł A dyć łona zno fałszywca Że sie kamufluje I że na […]


text:
Trofny sprawunek Kupia se wyna Byda jom miała Niy byda ślimtać Niy byda szkamrała Kej mi jom braknie Kupia sie nowo Do rymowanio Bydzie gotowo Wierszyki sklyci Limeryk ,fraszka Kupia zaś nowo Na piykno szpaska Kejby tak szło Nale niy idzie Kej braknie wyny Poeta w biydzie. Barbara Politaj
Trofny sprawunek
Ślōnski Dom mo 4 lata!
Ślōnski Dom 100 lŏt 100 lŏt piykno strōnko Chociŏż wiek twōj mody Pomyślności Ci winszuja Na bok wszyske kłody Ludzi kupluj tyż ku siebie Co Ślōnzkowi przajōm Niychej wprawy we pisaniu Ciyngym nabiyrajōm Ślōnzek piykny nōm pokazuj Chwol go wierszym , pieśniczkami Wspiyrej naszo piykno godka Być na zŏwdy z Ślōnzokami! Barbara Politaj
A kto sie w styczniu urodzioł…
Stary Rok
Stary Rok Nasz Stary Rok ku końcu idzie Nowy depto Starymu po piyntach Jo tak po prowdzie niy bołach w biydzie Dyć dołeś mi radość i piykne świynta Wyna mie wtynczos richtig darzoła Wiersze, rymeczki i gryfno szpaska We zocność ludkōw żech uwierzoła Możno to boła Pōnbōczka łaska? Ech Stary Roku płaczka sie krynci Co […]
Skirz hicy
Skirz hicy Kurde bele kaj ta wyna? Z hicy skryła sie do ciynia Niy ma szpaski niy ma fraszki Yno cołkym ciyńkie łaszki Zamiast wiersza zbōnek wody Dobry przeca dlo ochłody Na liryka niy ma chynci Bo sie z ciepła w gowie krynci Pot sie leje ,w karku sucho Wiater lichy, nic niy dmucho Kopruch […]
Nasze wierszowane SG
Nasze wierszowane SG


text:
Glasgow
Wspůłrzyndne: 55°52'12" N 04°16'12" W
Glasgow (gael.: Glaschu, scots: Glesca/Glesga) to je nojsrogsze mjasto Szkocyje. Leży uůne nad rzykům Clyde. Mjasto zaczyno śe rozwijać we XVIII stoleću skiż wzbogacyńo śe uokolicznych kupcůw na handlu tytůńym, baumwolům a růmym. We XIX stoleću jego ludność wzrosnůła 10 razůw. Powstały wuůnczas stoczńe na rzyce Clyde a ćynżko industryjo, nale tyż i srogo dźelńica slumsůw, kero istńała jeszcze po II wojńy śwjatowyj. We 1990 Glasgow dostoł titel "Ojropejskij Stolicy Kultury". Fůngujům sam dwa znůme kluby fusbalowe: Glasgow Rangers a Celtic Glagow. Rangers je kojarzůny ze protestantůma, a Celtic s katolikůma. Stadjůn Hampden Park we Glasgow je norodowym stadjůnym Szkocyje.


text:
Uodra
Uodra[1] (czes. a pol.: Odra, mjym.: Oder, dolnośl. Uder) to je rzyka we Postrzodkowyj Ojropje. Płyńe bez Czesko Republika, Polsko a Mjymcy. Mo 854 km dugośći a 118 861 km² wjyrchu śćykańo. Wypływo na wschodzie Czech na wysokości 634 myjter n.p.m. W dorzyczu uodry je 7 elektrownia wodna[2].
Przi uodrze sům take mjasta jak: Ostrawa we Czechach oraz Uopole, Wrocłow i Sztetin we Polsce[2].
Wojewůdztwa przez jake płyńe to[2]:
- Wojewůdztwo ślůnske;
- Wojewůdztwo uopolske;
- Wojewůdztwo dolnoślůnske;
- Wojewůdztwo lubuske;
- Wojewůdztwo zachodńopůmorske


text:
Muzyka
Muzyka to je kůnszt uorgańizacyje dźwjynkowych sztruktur we czaśe. Sztruktury dźwjynkowe skłodajům śe ze zestowůw akustyznych welůw uo uodpedńo nasztalowanych czynstotliwośćach a amplitudach. Cwekym muzyki je dźałańy na śwjadůmość tygo, co uůn sucho. Muzyka je uodbjerano subjektywńy, znoleżńy na uosobistych dośwjodczyńach suchocza, kulturowygo kryngu, nastroju a inkszych. Uod mołwy uodrůżńo śe tym, co jeji treśći sům barzi absztrakcyjne, a do jeji tworzyńo używo śe, krům głosu, roztůmajtych muzycznych insztrůmyntůw. We tradycyjnym a nojbarzi ajnfachowym ujyńću, na muzyka składo śe rytm, nuta a ajnsztimůng.


text:
Zyma
Zyma je najzymniša ze štyri počasow w měrnej arktiskej klimowej conje. Za tym hač wón na južnej połkuli abo sewjernej połkuli knježi, rozeznawaju mjez sewjernej a južnej zymu. Dla pućowaceho cenitoweho stawa słónca mjez južnym a sewjernym wobrotnikom wospjetuje so zyma w kóždej hemisferje z lětnym turnusom.
Astronomisce so započina sewjerna zyma ze zymskim zawrótom słónca – časowym dypkom, na kotrymž słónco padorunje nad južnym wobrotnikom steji a dny su najkrótše:
- na sewjernej hemisferje 21. abo 22. decembra a
- na južnej hemisferje 21. junija.
Potom bywaja dny zaso dlěše a nocy krótše. Zyma kónči so z nalětnjej runonócnosću
- 20. měrca abo w nocy k 21. měrca na sewjernej połkuli a
- 22. abo 23. septembra za južnu połkulu.
Wón traje potajkim 89 dnow na sewjernej połkuli a 93 dnow na južnej połkuli.
Dokelž wobkružna čara zemje wokoło słónca wokoło 1,7 % wot idealneho kruhoweje čary so wotchili, štyri počasy njejsu cyle runje dołhe. Nimo toho su sewjerne zymy dla bliskosće słónca (perihel 3. januara) tróšku krótše a miliše hač južne zymy.
Meteorologisce widźane započina (sewjerna) zyma 1. decembra. Meteorologojo přirjaduja počasy połnym měsacam. (Sewjerna) nazyma so kónči za meteorologow 30. nowembra. Meteorologiska (sewjerna) zyma wobsahuje měsacy december, januar a februar.
Fenologisce móže spočatk zymy wot astronomiskeho njesnadnje wotchilować a so nimo krajo-morjoweho rozdźělenja (maritimny vs. kontinentalny klima) často přez spočatk trajneje sněhowe wodźěće markěruje. Přiběranje abo wotebranje wot lodowcow wotwisuje pak mjeńše wot zymskeho sněhoweho połoženja hač wot prěnjeho noweho sněha w nazymje, kotryž ablaciju haći. Bližene přidźěluja zymje měsacy december, januar a februar a w južnej hemisferje junij, julij a awgust. Na geografiskich čopach knježi poł lěta „polarna nóc“; blisko čopownika traje někotre dny hač tydźenje.
Kaž w lěću su tež w zymje stare nałožki, kotrež zdźěla přežiwjachu abo buchu znowa wožiwjowane: na př. zawrót słónca jako hody, Alban Arthuan (keltisce), Julowy swjedźeń (nordisce/ germansce), karnewal/ póstnicy/ fašing, maskowy bal a zymske palenje.
Zapřijeće zyma so pak tež w pomjenowanjach wužiwa, kotrež wjace hač poł lěta traja, kaž na př. zymske połlěto, zymski jězdny plan, zymski semester, zymski tarif, zymski spar (při zwěrjatach), zymski čas a. d.


text:
Měsačk (łaćonsce: Luna) je jenički přirodny satelit zemje, a pjaty najwjetši satelit w słóncowym systemje.
Přerězna distanca mjezy srjedźišćomaj zemje a měsačka je 384.403 km, něhdźe třicećikróćny přeměr zemje. Přeměr měsačka je 3.474 km, tróšku wjace hač štwórć přeměra zemje. To woznamjenja, zo wolumen měsačka je něhdźe 2 procentaj wolumena zemje, a přićahliwosć grawitacije na jeho powjerchu něhdźe 17 procentow tuteje zemje. Měsačk trjeba za dospołny wobběh wokoło zemje 27,3 dnjow (orbitowa perioda), a periodowe chabłanja w geometriji systema zemja-měsačk-słónco su zamołwite za měsačkowe fazy, kotrež so kóžde 29,5 dnjow (synodiska perioda) wospjetuja.
Měsačk je jeničke njebjeske ćěleso, ke kotrymž ludźo pućowachu, a na kotrymž ludźo přizemjachu. Prěni kumštny objekt, kotryž je grawitaciji zemje wućekny a blisko měsačka nimo lećeše, běše Luna 1 Sowjetskeho zwjazka; prěni kumštny objekt, kotryž trjecheše powjerch, běše Luna 2; a Luna 3 činješe prěnje fota ze zemje njewidźomneho boka měsačka. Tute podawki su so w 1959 wotměli. Prěnja swětnišćowa łódź, kotraž wuspěšnje mjechko přizemi, běše Luna 9, a prěnja swětnišćowa łodź bjez pilota, kotraž měsačk woblěći, běše Luna 10, wobě w lěće 1966. Projekt Apollo ze Zjednoćenych statow Ameriki běše jenička dotalna misija z wobsadku, za čas šěsć přizemjenjow mjez 1969 a 1972. Wuslědźenje měsačka přez ludźi skónči so z kóncom Projekta Apollo, hačrunjež někotre kraje plany připowědźichu, ludźi abo roboterowe swětnišćowe łodźe k měsačkej pósłać.
PochadWobdźěłać
Eksistuja rozdźělne teorije wo pochadźe měsačka. Wón je nic jenož mjeńši hač zemja, ale jara hinak. Zemja ma skalny powjerch z kapalnej wodu a jadro z kapalneho železa, štož skutkuje, zo zemja je magnetiska, měsačk wšak je cyle skalny. Faluje jemu powjerchowa woda, powětr, žiwjenje, magnetosfera a kontinenty. Wón je cyle mortwy swět bjez změnow, wothladajo wot wliwow meteoritow.
Dokelž wón je tak hinak, njeje měsačk jasnje na samsne wašnje kaž zemja nastał. Tuchwilu najbóle popularna teorija praji, zo zemja, hdyž je młoda była, bu přez wulki asteroid rozšćěpjena a z wulkeho krucha skały by měsačk nastał. Wšako měsačk je kaž skalny dźěl zemje. Samo nětko so měsačk jara pomału wot zemje wotsaluje.
Po druhej teoriji je měsačk njebjeske ćěleso, kotrež je zemja popadnyła. Ale fyzikaliski zakład za tajke popadnjenje jasny njeje.
StawiznyWobdźěłać
21. julija 1969: astronawtaj Neil Armstrong a Buzz Aldrin ze Zjednoćenych statow Ameriki přizemištaj na měsačku a běštaj prěnjej čłowjekaj, kotrajž druhi swět wopytaštaj. Cyłkownje 12 ludźi přizemichu za čas tutoho a pječ slědowacych lětow hač do lěta 1972.
ZajimawostkiWobdźěłać
Wot zemje hodźi so widźeć, kaž měsačk kóždy měsac štyri fazy přeběži. Fazy měsačka rěkaja: młody měsačk, přiběracy měsačk, połny měsačk a woteběracy (tež: stary) měsačk. Měsačk zawinuje přiliw a wotliw na zemi.
Dla někotrych geometriskich a orbitowych fenomenow tutón bok njeje cyle konstantny, je móžne widźeć wot zemje něhdźe 55 procentow měsačkoweho powjercha. Zbytk bě absolutnje njeznaty hač do 7. oktobra 1959, hdyž sowjetska sonda Luna 3 pósła prěnje fota zadnjeho boka. 10. nowembra 1966 sonda Lunar Orbiter wot Zjednoćenych statow Ameriki 1 pósła prěnje wobrazy, z wyšej kwalitu, z wokołoměsačkoweho orbita.
Žiwjenje?Wobdźěłać
Po aktualnym wědźe žane žiwjenje na měsačku njeeksistuje. Bjez powětra a kapalneje wody je wón jara žiwjenja njepřećelski wobswět.
Najwjetši dźěl antikskich towarstwow měchu měsačk jako bóh (Selene w grjekskej mytologiji, Luna w romskej mytologiji), a aktualni nowopohanojo praktikuja kult wo jón jako aspekt změnjaceje bohowki. Dokelž je druha najbóle widźomne njebjeske ćěleso a jeho fazow dla měsačk je baza wjacorych kalendrow, kaž tutón Židow a moslemow. W někotrych rěčach wšědny dźeń (póndźela) je po měsačku mjenowany, kaž na př. němsce Montag. W alchimiji a při woponach měsačk so z kowom slěbro asociěruje.
Kartografija měsačkaWobdźěłać
Prěnje mapy:
- 1647: Selenographia fare de Johannes Hevelius
- Giovan Battista Riccioli
"Geografiska" terminologija měsačka
ŽórłaWobdźěłać
- ↑ (jendź.) National Space Science Data Center, websydło NASA
- ↑ (jendź.) JPL's HORIZONS system, Jet Propulsion Laboratory
Hlej težWobdźěłać
Eksterne wotkazyWobdźěłać
Słónco · Merkur · Wenus · Zemja · Mars · Ceres · Jupiter · Saturn · Uranus · Neptun · Pluto · Eris
Planety · Miniplanety · Měsački · Meteoroidy · Asteroidy · Komety
Asteroidowe pasmo · Kuiperowe pasmo · Oortiska mróčel · Heliopause


text:
HANEK Moj Papa robiol na grubie za sztajgra. Dycki ze wszystkimi kamratami zol we zgodzie, niy wadziol sie z zodnym, jak jedyn abo drugi bol w potrzebie, to piyrszy wyciongol rynka do pomocy, a jak kery niy miol co jesc, to Papa oddowol mu pola swojego chleba. Ale onego tyz wszyscy mieli radzi i jak […]
Moj kamrat Hanek
Roler
Roler Bolo mi tak ze siedym lot, jak moja ciotka (nojmlodszo siostra od moji Mamy) smykala mie bele kaj na szpacyry, abo po miescie, po sklepach, do swoich kamratkow, abo blank normalnie na lody. Ciotka bola do mie dobro, przola mi, ale niy ciyrpiala, jak jaki bajtel bol frech. Toz staralach sie dycki byc niyfrechowno, […]


text:
Indjanery
Indjanery to je mjano nojsrogšyj grupy rdzynnyj ludnośći Ameriki (uobok Inujitůw a Aleutůw), kero uobejmuje mynga roztůmajtych plymjůn a grup uo roztůmajtym poźůmje rozwoju, charaktyře a kultuře. Zaličo śe jeich we antropolůgije do rasy žůutyj. Jeich mjano je po prowdźe felerne, a wźyno śe skiž tygo co Křištof Kolůmb myślou, co dopuynyu do Indji. Terozki užywane sům tyž inkše mjana, jako Aboriginal Peoples (ludy pjerwotne), Native Americans (rdzynne Amerikůny) abo Amerindjanery. Podug nojšyřyj přijyntyj we nauce teoryje, Indjanery přykludźiuy śe do Ameriki s Azyje we čos uostatńij epoki lodowcowyj (20-35 tyś. lot nazod) bez Ćyśnina Beringa. We uokreśe kolůńizacyje ojropejskij we Americe bůuy ůune fest tympjone a śiuům nawrocane na chřeśćijaństwo. Ńykere jeich fest rozwińynte kultury coukim upoduy (Inki, Azteki, Tolteki a inkše). We USA a Kanadźe wjynkšość ś nich pozawjyrano we rezerwatach. Terozki majům we kůnstytucyjach a inkšych aktach prawnych państw Ameriki zagwarantowane růwne prawa a swoboda, we tym tyž swoboda religijno. Skiž tygo powstou a rozwijo śe ruch panindjanerski, kery odwouůje śe do kulturowyj a etńičnyj wspůlnoty Indjanerůw.
Krojcoki Indjanerůw s bjouymi mjanuje śe Metysůma, a s Negrůma - Zambo.


text:
Burkina Faso
Burkina Faso (fr.: (le) Burkina Faso) – państwo we Africe Zachodńij bez dostympu do mořa. Dowńij Gůrna Wolta (Republique du Haute-Volta), we 1984 prezydynt Thomas Sankara nadou mu nowe mjano, kere uoznačo "kraj prawych ludźi" we godkach mossi a diula, kere sům guůwnymi rdzynnymi godkůma kraju.
Burkina Faso, downo kolůńijo francusko, dostoua ńypodlygość we 1960 roku. Destabilizacyjo państwa we lotach 70. a 80. XX w. popředźiua wjelopartyjne wybory we wčesnych lotach 90.
Stolicům kraju je Wagadugu (Uouagadoůgou), mjanowane bez Burkińčykůw Úouaga.


text:
Piosenki Dla Babci i Dziadka, Omy i Opy, Starki i Starzika Na Slonski Tube na linku: http://st.slonskogodka.com/category/tematycznie/dzien/babci-i-dziadka/
Dla Babci i Dziadka, Omy i Opy, Starki i Starzika
SPORT TO ZDROWIE
SPORT TO ZDROWIE czyli plusy gimnastyki Po tyj mojyj wizycie u dochtora zaczoł żech myśleć o tyj gimastyce, co mi o niyj dochtor godoł. Za młodu to sie grało i w fuzbal, i w siatka. Jak żech sie ożyniył, trza było izby do nos przyrychtować. Potym dziecka były małe. Cały czos robota, a po robocie […]
BÓL W KRZIŻU
BÓL W KRZIŻU czyli jak mi wlazła heksa Jakiś czas tymu budza sie rano, a tu w krziżu niymożliwy ból. Myśla se, musioł żech sie wczoraj przemożyć. Bo dziyń pryndzy przywiyźli nom muł na zima i trza go było trocha podciepać. Ale nic. Jakoś żech sie zwlykł z wyrka i ida taki pokrziwiony do łaziynki. […]
PRZESONDY
WYCIECZKA DO CZYNSTOCHOWY
WYCIECZKA DO CZYNSTOCHOWY czyli chłopskie mynki W niydziela po mszy farorz ogłosiył, że parafia organizuje wyjazd do Czynstochowy i mogymy sie zapisywać. Jako że obiycoł żech Maryjce, że z okazji tych naszych złotych godów pojadymy do Matki Boskiej Czynstochowskiej, zaros po mszy leca do zakrystyji, coby niy brakło miejsc. Farorz biere ta lista, patrza, a […]
NIEDZIELNO MSZO ŚWIYNTO
NIEDZIELNO MSZO ŚWIYNTO czyli o katolickim obowionzku Ci, co mie znajom, to wiedzom, że może nojpobożniejszy we wsi to jo niy jest, ale som rzeczy zwionzane z wiarom, kerych całe życie se pilnuja. Niy było na tyn przykład roku, co bych niy wpuściył do chałupy ksiyndza z kolyndom (ale o kolyndzie to wom opowiym kiedy […]
100 Lot domownicy !!!
TELEFON
TELEFON czyli komórkowe wariactwo Jak już wiycie, łońskiego roku mielimy z Maryjkom te nasze Złote Gody. Wtedy tyż nasze dzieci przyszły na pomysł, że muszymy mieć swoje telefony. Padali, że som my już niy nojmłodsi (fajnie to wymyślyli, zamiast pedzieć starzy, padali niy nojmłodsi) i jak kaj idymy albo jadymy muszymy mieć przy sobie telefon. […]
RINGI I OBROZKI
RINGI I OBROZKI czyli o dziurkowaniu i malowaniu Dwa tydnie tymu, w niydziela, była nos odwiedzić nasza Anka z chłopym i dzieciami. Na te odwiedziny to jo sie nojbardziyj raduja dwa razy. Piyrszy roz jak przijeżdżajom, że moga se te moje dzieci wyściskać. I drugi roz jak już jadom do dom, bo zawsze po poru […]


text:
Gwinyjo
Gwinyjo (Guinée, Republika Gwinyje – République de Guinée) – państwo we zachodńij Africe nad Uoceanym Atlantyckim. Grańica mo s Gwinyjům Bissau, Synygalym, Mali, Liberyjům, Wybřežym Elefantowych Gnatůw a Sierra Leone.
Kolůńizowano bez Portůgalijo uod 1460, po XIX wjek jedyn s rygjůnůw, s kerygo překludzano nojwjyncy ńywolńikůw do roboty na plantacyjach we Americe. Uode 2 pouowy XIXstolećo okupowano bez Francyjo, we 1904 wlozua we skuod Francuskij Afriki Zachodńij. Ńypodleguość uzyskoua we 1958.
Gospodarka uoparto guůwńy na bauerstwje, eksport boksytůw, mimo aže znajome sům sroge zuoža inkšych surowcůw jejich eksploatacyjo je mouo rozwińynto.


text:
Pavle Jurišić Šturm
Pavle Jurišić Šturm (* 22. awgusta 1848 w Zhorjelcu, † 14. januara 1922 w Běłohrodźe) bě serbiski general za čas Prěnjeje swětoweje wójny.
Wón je 1848 w Zhorjelcu rodźeny a je we Wójnskej akademiji we Wrócławje dowuknył. W Francosko-Pruskej wójnje 1870-1871 je jako oficěr pruskeho wójska wojował. Hdyž Serbiske wjerchowstwo wojowaše wot 1876 hač do 1878 z turkowskimi, je Pavle Šturm přišoł jako dobrowólnik do serbiskeho wójska a je bataljony komandował. W času Prěnjeje swětoweje wójny 1914-1918 je hižo general był a je třeću serbisku armeju komandował. Pavle Jurišić Šturm je w lětu 1922 w Běłohródźe w Serbiskej wumrěł.


text:
I kadencja (lata 1990 – 1994)
Wójt - Ryszard Jaśkowski
Rada Gminy: Bagiński Edward, Bukowski Zdzisław, Chyc Elżbieta, Danowski Edmund, Grzymkowski Zdzisław, Karwowski Wiesław, Lubiński Telesfor, Maciorowski Tadeusz, Modzelewski Alfred, Nitkowski Stanisław, Popowski Wacław, Randzio Danuta, Rożyński Henryk, Skrodzki Czesław, Skrodzki Tadeusz, Szymkiewicz Jarosław, Zawistowski Marian, Żbikowski Edward
II kadencja (lata 1994 – 1998)
Wójt – Ryszard Jaśkowski
Rada Gminy: Cybula Jan, Gałązka Henryk, Grabowski Lucjan, Grzymkowski Zdzisław, Komosiński Antoni, Krukowski Waldemar, Kurkowski Władysław Błażej, Łajewski Jan Sławomir, Modzelewski Wojciech, Nitkowski Jan, Nowicki Tadeusz, Poniatowski Jan, Rożyński Henryk, Skibniewski Eugeniusz Lucjan, Skrodzki Tadeusz, Sosnowski Waldemar Tadeusz, Wiśniewski Ludwik, Żbikowski Jan
III kadencja (lata 1998 – 2002)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Borawski Jarosław, Borawski Mirosław, Gołąbek Grzegorz, Kowalewska Elżbieta, Łajewski Jan Sławomir, Łepkowski Sylwester, Mioduszewski Wojciech, Nitkowski Jan, Orłowski Wiesław, Płoński Mirosław, Przyborowski Eugeniusz, Skrodzki Tadeusz, Sokołowski Józef Sławomir, Sulewski Ryszard, Sulima Aleksander Józef, Szumski Heronim, Witkowski Kazimierz, Żebrowski Zbigniew
IV kadencja (lata 2002 – 2006)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Borawski Mirosław, Dąbrowski Jan, Gardocki Grzegorz, Gardocki Tadeusz, Gołąbek Grzegorz, Grabowski Lucjan, Gutowski Czesław, Nitkowski Jan, Orłowski Wiesław, Przyborowski Eugeniusz, Rydzewska Jadwiga, Szarnecki Mieczysław Stanisław, Szklarzewski Andrzej, Walicki Stanisław, Waszkiewicz Mirosław, Wróblewski Edward
V kadencja (lata 2006 – 2010)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Blaszko Marian, Borawski Mirosław, Dąbrowski Jan, Gardocki Grzegorz, Grabowski Lucjan, Gutowski Czesław, Kowalewska Elżbieta, Malinowski Krzysztof Sławomir, Organek Henryk, Szarnecki Mieczysław Stanisław, Szklarzewski Andrzej, Walicki Stanisław, Waszkiewicz Mirosław, Wróblewski Edward, Żabiński Mirosław
VI kadencja (lata 2010 – 2014)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Dąbrowski Jan, Gardocki Grzegorz, Gutowski Czesław, Kacprowski Waldemar, Kozikowski Janusz, Motus Marek, Nitkowski Jan, Organek Henryk, Polkowski Czesław, Szumska Elżbieta, Walczak Tadeusz, Waszkiewicz Mirosław, Witkowski Wiesław, Wróblewski Edward, Zalewski Stanisław


text:
Sylwester We Sylwestra tańcowajōm grŏ ôrkestra wypić dajōm Niy ma kōńca tyj zabawje Nowy Rok trza witać prawje Urszula Oślislok
Sylwester
Szpaski piwne
Fraszki s kōnkursu Sowizdrzoła
Co za dziołszyska Krōtkŏ jaczka,pympek sagi z załośniczkōm Tak paradzōm frelki kjej idōm uliczkōm Dyć modne być chciały ,na nic nie zwŏżały Yno co by synkōm sie fest podobały Co to za dziołszyska! choby Sowizdrzoły ! Mamulka padali – dyć chore bydziecie A ône sie śmjoły Łutropa Sztyjc po sklepach lŏtŏ Ana Wszysko ciasne […]
DZIYN KOBIYT – wspomnienia z dziecinstwa.
SWIYNTO KOBIYT – wspomniynie z dziecinstwa Jak kozdego roku 8 marca na colkim swiecie fajruje sie Dziyn Kobiyt. Zaliczo sie do nich wszystke frele, wydane, rozwodki, wdowy, lipsty, to znaczy kozdego czlowieka, kery nosi babske miano i nosi kecka. No ja…terozki prawie wszystke baby oblykajom galoty, ale na Dziyn Kobiyt i tak dostowajom kwiotki i […]
ZIMA
ZIMA Wycie jak jo lubia zima To chyba kożdy bajtel je rod kej śniegym suje. Zaroz leca do pywnicy coby wypucować sanki , bo skurzoły sie bez te wszyske miesiōnce. Jo mom wielgo uciecha posjyżdżać ze gōrek chocioż niyroz i rzić poczaskom nale co tam idzie strzimać. Jeszcze kej na placu szkolnym wylejōm woda […]
Dzień Kobiet 8 Marca
Zabawa, Dzień Kobiet, Szlager, Biesiada, 8 Marca „Dzień 8 marca dzisiaj mamy, więc kobietom kwiaty damy, szczerze z serca swojego, dla stworzenia boskiego, by przynajmniej raz w tym dniu, były pełne uśmiechu. Dużo szczęścia i radości, przede wszystkim też miłości. Byś kochana zawsze była, w samotności już nie […]
.Abbrechen Änderungen speichern Akordeonowe Instrumentalne Melodie 4
Akordeonowe Szlagry, Taniec, Melodie, Parti, Zabawa, Instrumentalne Melodie, Szlager, Akordeon — 1.Jeszcze po kropelce,2.Głęboka studzienka,3.Wszystkie Rybki,4.Poszła Karolinka,5.Szła dzieweczka,6.O Maryjanno
Captain Cook – Saksofonowe Szlagry 1
Saksofonowe Szlagry, Taniec, Melodie, Parti, Zabawa, Instrumentalne Melodie
Dzień Babci i Omy, Dzień Dziadka i Opy 21 i 22 stycznia
Śląskie Śpiywanie, Dzień Babci i Omy, Dzień Dziadka i Opy, Zabawa, Śląsko Muzyka, Śląskie Szlagiery, Biesiada, Staroszkowie
Damian Holecki (Gdybym miał skarby świata całego …)
Śląskie Śpiywanie, Damian Holecki, Zabawa, Śląsko Muzyka, Śląskie Szlagiery , Biesiada — 1.Chce wrócić tu, nie czekam, 2.Coś Połączyło Nas, 3. Dziś kochać chcę, 4.Biały Księżyc, 5.Gdybym miał skarby świata całego


text:
Wikipedija (kumštne słowo: hawajan. wiki wiki, malsnje; eng. Encyclopedia) jo mjazynarodny projekt, kenž co zestajiś lichotnu encyklopediju we formje seśowego boka, kótaregož nastawki se njepósrědnje wobźěłaś mógu (Wiki, nic mark!).
Wikipedija, seśowy projekt, kenž co zestajaś encyklopediju; Zachopjeńk engelskego wudaśa 2001, z lěta 2003 w nosarstwje Wikimedia Foundation. Na zachopjeńku junija 2005 jo Wikipedija wopśimjeła wěcej ako 1 mil. nastawkow (240.000 nim.) we wěcej ako 80 rěcach.
Wikipedija jo nastała na zakłaźe tak mjenjowaneje "Wiki" (softwarowy interfejs za wužywarjow seśe za aktiwne a pasiwne wužywanje). Za pśinoski płaśijo GNU-licenca za lichotnu dokumentaciju, kótaraž dowóli změnjenja a komercielne wužywanje.


text:
Krakůw
Krakůw (pol.: Kraków) – mjasto we połedńowyj Polsce, stolica wojewůdztwa mauopolskigo, leży nad Wisłům. Je uůno grodzkym krysem. Jydno s nojsrogszych mjast we Polsce, poza Warszawům. Downo stolica Polski a śedźiba krůlůw Polski. Krakůw je mjastym uo bez tyśůncletńij gyszichće a srogej kulturze a bałkůnszće.
Je znoczůncym uostrzodkym ůńiwersyteckym, s nojstarszym we Polsce Uńiwersytetym Jagellůńskym.
Je kluczowym wynzłem kůmůńikacyjnym, drůgowym i kolejowym. W pobliskych Balicach znojduje śe mjyndzynarodowo hawyna lotńicza.
Plan zabudowy starego Krakowa – uobecńy postrzůdmjeśće we uobrymbje Plant – wkludzony zostoł do zabytkůw klasy "0", nojwożńyjszej we skali mjyndzynarodowyj. Do inkszych zabytkůw trza wkludzać tyż Wawel, Barbakan, downe mjasto żydowske Kaźimjerz a wjela inkszych.
Szpilajům sam tyż dwa jydne s nojstarszych we Polsce klubůw szportowych: Cracovia (ajshokej a fusbal) a Wisła Krakůw (fusbal a korbbal).
Mjasta partnerske[Sprowjej]
Mjasta bliźńacze:
Mjasta partnerske:
Wspůłpraca mjast bes umowy:
Przipisy


text:
Stambuł
Stambůu (Istambůu, tur. İstanbul - s greckigo is ten poli - do mjasta (tak godali greccy mjyškańcy w časach podboju tureckigo)), we starožytnośći Bizancjum (BuZάvtιov Byzantion), půźńij Kůnstantynopol (gr. Kwvσtavtιvoύπoλις Konstantinupolis, uać. Constantinopolis, nowogr. Kwvσtavtιvoύπoλn Konstantinupoli - mjasto Kůnstantyna), we krajach suowjańskich dowńij Carogrůd – kolůńja grecko zouožůna we 660 p.n.e. we ojropejskij tajli Bosforu, we 330 n.e. zostou stolicům Cesarstwa Wschodńořimskigo, 324-1930 Kůnstantynopol, 1453-1930 mjana Kůnstantynopol a Stambůu užywane zamjynńy, uod 18 marca 1930 uoficjalne mjano Stambůu - mjasto nad Ćeśńinům Bosfor uůnčůncům Moře Marmara s Mořym Čarnym.
Nojwjynkše mjasto Turcyje a jydno s nojwjynkšych mjast śwjata, nojwjynkšo aglůmeracyjo mjejsko we Ojropje. Stolica prowincyji (il) İstanbul. Rozwińjynty uośrodek přymysuowy, wytwařajůncy uokouo ¼ produkcyje kraju. Guůwne cyntrům finansowe Turcyje, śedźiba kilkudźeśyńću bankůw a geudy papjůrůw wartośćowych. Dužy wynzeu kůmůńikacyjny: nojwjynkšy port handlowy Turcyje; dwa mjyndzynarodowe porty lotńiče Atatürk Havalimanı a Sabiha Gökçyn Havaalanı, kůńcowo stacyjo kolei ojropejskij (dwořec Sirkeći) a počůntkowo kolei na Bliski Wschůd (banhof Haydarpasha). Śedźiba 5 ůńiwersytetůw, s kerych nojstaršy - Ůńiwersytet Stambulski - zostou zouožůny we 1453.
Ćeśńina Bosfor (šyrokość do 4 km) dźeli mjasto na tajla ojropejsko a azyjotycko (Stambůu je jydynym mjastym na śwjeće pouožůnym na dwůch kůntynyntach). We Stambule zbudowano dwa mosty uůnčůnce uoba břygi Bosforu - jydyn, mjanowany Mostym Bosforskym a ukůńčůny we 1973 mo dugość 1074 m, a drůgi - Most Mehmeta Zdobywcy ukůńčůny we roku 1988, mo dugość 1090 m. Ńyspeuna kilůmetrowo zatoka Zuoty Růg dźeli tajla ojropejsko na pouedńowo dźelńica Stary Stambůu a půunocno Beyoğlu.
Stambůu je śedźibům prawosuawnych patrjarchůw Kůnstantynopola. Katedra patrjaršo mo plac we dźelńicy Fanar. Dźelńica ta je nojwjynkšym skupiskym ludnośći greckij we mjeśće. Ze wzglyndu na lokalizacyjo śedźiby patrjarchatu zamješkujůncy Fanar Grecy ńy zostali wyśedlyńi do Grecyji we lotach 20. XX wjeku wroz s couům pozostouům greckům ludnośćům Turcyje. We Stambule we 1855 roku umor Adam Mickiewicz.


text:
Uůmůn
Uoman (عُمان Uman; Sułtanat Uomanu – سلطنة عُمان Saltanat Uman) – państwo we Azyji, na Arabskim Půłwyspje, nad Arabskim Morzym a Uomańskům Zatokům. Grańica mo ze Zjydnoczůnymi Arabskimi Ymiratůma, Saudyjskům Arabijům a Jymynym. Noleży do Ligi Arabskich Państwůw.
Klima sam je zwrotńikowo sucho, ze pustyńijůma a půłpustyńijůma. We lipcu tymperatura luftu poradźi dolyźć do 50 °C.
We staroroczach znůmy jako uostrzodek produkcyji kadźidła. Zislamizowany we VIII stoleću. Uod anfaga XVI stolećo penetrowany bez Portugalczykůw, kere zołożyli 1515 teroźno stolica - Maskat. We noworoczach popadoł we zależność uod Persyje, Turcyje a Wjelgij Brytańiji, kero we 1891 utworzyła sam protektorat. Ńypodległy uod 1951 roka.
Nojsrogsze dochody Uoman mo ze dobywańo naftowyj ropy.


text:
Maurytańijo
Maurytańijo(arab. موريتانيا Muritanija, uoficjolne mjano Islamsko Republika Maurytańsko arab. الجمهورية الإسلامية الموريتانية Al-Dżumhurija al-Islamija al-Muritanija) – państwo we půłnocno-zachodńij Africe, nad Atlantyckim Uoceanem. Grańica mo s Synegalem, Mali, Algeryjům a Zachodńům Saharům. Wjynkszo tajla kraju to pustynne teryny Sahary.
Prawo sam je miszůngem islamskigo prawa a francuskigo Cywilnygo Kodeksu.
Maurytańijo je ubogim krajym, kerygo gospodarka je uoparto o bauerstwo (we dolińe rzyki Synegal) a łowjyńy rybůw, dochody dowo tyż fedrowańy rudůw żyloza. Krům żyloza, dobywo śe sam naftowo ropa (ze podmorskich złożůw), złoto, mjydź a gips.


text:
OBJAWIYNIE PANSKE czyli swiynto „Trzech Kroli.” Kej Dziyciontko prziszlo na swiat na niebie ukozala sie Gwiozda Betlejymsko. Ujrzalo jom trzech Myndrcow ze Wschodu. Byli to Kacper, Melchor i Baltazar. Fest sie uradowali kej sie dowiedzieli, ze prawie narodziolo sie Dziyciontko Jezus, toz sie zgodali i kozdy z nich narychtowol jakis gyszynk na prziwitanie nowo narodzonego […]
OBJAWIYNIE PANSKE, czyli swiynto „Trzech Kroli”
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ Tak, jak kozdego roku, za pora tydni bydymy fajrowac Gyburtstag od Pana Jezusa, czyli Dzieciontko. Bez toz sztyry niedziele przed tym momy czas przigotowac sie na te wydarzynie. Spominom, jak piyrwy Mama bastlowala piykny wionek adwyntowy ze swiyrkowych chabinkow, kere przismyczola z naszyj zogrody. Rada sie prziglondalach, jak tyn wionek robiola, […]
Ô bergmonie
Ô bergmōnie Gōrniku bergmōnie cojś tam kopŏł na ścianie bergmōnie pjerōnie cojś ty kopŏł tam ? Jŏ kilofym wywijŏł,wywijŏł a pyrlikym pobijŏł i szychta żech mjŏł Gōrniku pjerniku cojś tam robjōł w chodniku bergmōnie pjerōnie cojś ty robjōł tam ? Jo żech wōngiel fedrowŏł,fedrowŏł cołko nocka harowŏł potym żech do szole szoł Gōrniku bergmōnie kaj […]
Stary pjernik
wszyskim gôrnikōm,bergmōnōm i grubjorzōm SZCZYNŚĆ BOŻE
Łonacynie
„Łonacynie“ ——————– UWAGA! Już niykere mi pisali Cobych niy świntuszoł dali A kiej inkszych to tak razi Niych na strona sam niy włazi! 22.10.2008r. * U starego! Głowa – już posiwiała Dupa – dalej szalała. * Młodzian! Jeszcze nie ma wąsa A już się na panny dąsa. * Niynażarto! Zowdy wszystkigo miała za mało Wzion […]
SOWIZDRZOŁA KONKURS FRASZKI
SOWIZDRZOŁA KONKURS FRASZKI RUDA ŚLĄSKA MIGLANC Synek gibki i do szpasu Frelkom przaje? Ech do czasu Hań pozgobi hań zahoczy Freli zańdom płaczkom łoczy. – - KOMINORSKE SZCZYŃŚCI Szczyńsci przi nim ponoś zowdy Knefel łapniesz dowiysz prowdy? Sadza furgnie ci przi łoku Bier te szczyńści niy patrz z boku. – - KLACHULA Niy łod wieku […]


text:
Biškek
Biškek je hłowne město a runočasnje politiske, ekonomiske a kulturne srjedźišćo Kirgiskeje. Ma 589.000 wobydlerjow.
Geografija[wobdźěłać]
Biškek leži we wysokosći 800 metrow nad mórskim niwowom při sewjernym dźělu hač do 4800 metrow wysokeho Ala-Too-hórskeho hrjebjenja, podlěšk Tien Šan-horiny. Sewjernje města so rozpřesćěra žołmojta stepa hač do nimale Kazachstana. Blisko města běži rěka Čuj.
Stawizny[wobdźěłać]
Město so je z karawanskeho wotpočowišća při židźaneje dróhi wuwiwało, kotraž wjedźe přez Tian-Sxan-horinu. W lětu 1825 daše uzbekski Chanpo z Kokanda twarić tam cyhelowu twjerdźiznu, kotruž ruske wojacy su w lětu 1862 okupowali a rozbiwali. Rusy su tam garnizonu załožowali a přiwabjowane ruscy burja su produktiwne čornozemjowe dno zwužitkowali a městno wuwiwaše so spěšnje. W lěće 1878 su tam załožili město Pišpek.
W lěće 1926 město so sta hłowne město nowje załožowaneje, sowjetskeje Kirgiziskeje a runočasnje změni mjeno k Frunse – po Michail Wasiljewič Frunse, kotryž so narodźeny w Pišpeku a wuspěšnje wojował za čas Ruskeje nutřkokrajneje wójny w centralnej Aziji za bolšewizm.
Z njewotwisnosću Kirgiziskeje zaso dósta město swoje stare mjeno – w kirgiziskej formje – a rěka wot toho časa Biškek.
Mjeno[wobdźěłać]
Kirgizisce słowo biškek abo pišpek znamjeni sudobjo za kumys. Eksistuja wjele legendow, kotrež pospytuja zwisk mjezy městom a tajkim sudobjom dopokazować. Wědomostne kalrigoj měnja, zo mjeno nasta přez ludetymologiske wuznaće (interpretaciju) stareho słowo wo Městno niže při horje.
Biškek dźensniše[wobdźěłać]
Dla krótkich stawiznow, Biškek nima stawizniske twarjenja. Wón je typiske sowjetske město z wulkimi městna, typiskimi platowymi domami, wulkimi pompskimi domami.
Powětrowe womazanje w Biškeku je jara małe, hačrunjež w bliskosći leži nimale cyła industrija Kirgiziskeje.


text:
Wynezuela
Wynezuela (Boliwarjańsko Republika Wynezueli, República Bolivariana de Venezuela, mjano wprowadzůne bez Hugo Cháveza we 1999 roku) – państwo pouožůne we půunocnyj tajli Ameriki Pouedńowyj.
- Wjynkše mjasta: Caracas, Maracaibo, Valencia, Barquisimeto, Ciudad Guayana, Maracay, Ciudad Bolívar, San Cristobal, Maturín, Barcelůna
- Wynezuela grańičy s nastympujůncymi państwůma:
- Coukowita dugość grańic: 4 993 km
- Nojwyžšy půnkt: Pico Bolivar 5 007 m
- Nojńižšy půnkt: tafla Mořa Karaibskigo 0 m
- Podźou admińistracyjny: 22 kraje zwjůnzkove, jydno terytorjům federalne a 72 depyndyncyje.
- Wyznawcy poščygůlnych religji: 95% katolicy, 2% protestańći
- Klimat: tropikalny, ćepuy, wilgotny, baři ůmjarkowany na wyžynach.


text:
-
3 rocznica SD 2013100 lot i jeszcze trocha !!!
-
Ślonski Dom 3 latkaWszystkigo nojlepszego Slonski Dom i wszyscy domownicy !!!
Dziynkujymy za wspanialo robota kero odwalocie kozdego dnia.
Dziynki wom te strony som i sie rozwijajom.
-
100 lot Renia.wmvWszystkigo nojlepszego Ci zyczymy !!!!
-
-
-
-
-
Nowo ksionzka-Maria Kostrzewa.wmvCo w sercu śpjywo ..Co w duszy mi gro
Autor - Maria Kostrzewa
-
100 lot Nina.wmv100 lot Nina !!!
-
-
-
100 lot Ulka !!!.wmvWszystkigo nojlepszego Ci zyczymy.
Calo zaloga SG.
-
-
Nasze bajtle-Kumpliki.wmvWszystkigo nojlepszego naszym bajtlom zyczymy !!!
-
Milosc Matki-Karpowicz Family.wmvDziynkujymy Hyjdla.
-
Prezyntacjo Slonskiego Domu przez domownikow.wmvSlonskiDom.com mo roczek. Z tyj okazji nasza domowniczka Hyjdla zrobila tyn piykny film coby przedstawic niykerych naszych domownikow. Piyknie ji za to dziynkujymy i zaproszomy wszystkich w nasze p...
-
19.02.2011-SKF-Powodzynio Roman.mpgRoman przedstawio nowo piosynka pt: Slask publicznosci we Zabrzu podczas konkursu. Slowa napisala Urszula Oslislok. Oba som naszymi utalyntowanymi czlokami. Dziynki nim ta piosynka powstala i podbi...
-
SKF Hyjdla i Ojgyn.mpgSKF-Nowy Rok-Nowe Lato-Ojgyn z Pniokow
Nasz wspanialy gawyndziorz Ojgyn z Pniokow.
-
Roman Kostka SlaskTekst : Urszula Oslislok, Muzyka i spiew : Roman Kostka.
Dziekuja bardzo Hyjdli za zmontowanie tego fajnego filmiku
-
Karlus ze Slonska !.asxTo jo.
Dziynki Hyjdla ze te piykne video.
-
Szalency z pod mostka przijazniPiosenka Romana Kostka dla Szalencow.
-
Slonsko Godka .wmvVideo zrobione przez Jadzia ze Francje do piosynki Slonsko Godka napisanyj przez Barbara Politaj ze muzykom i spiywano przez Roman Kostka.
-
Wywiad ze Roman Kostka_SG.wmvRoman Kostka godo ze Slonske-Muszketery na audycji wspolnyj ze SlonskoGodka.com i przedstawio swoja nowo piosynka pt: Slonsko Godka
-
SlonskoGodkaNowo ,piosynka Romana Kostka do slow Barbary Politaj.
Wlyz, posuchej i zrob video do tyj piosynki.
Kozde video bydzie pokozane tu na naszym kanale i na stronach www.slonskogodka.com
Zaproszomy d...


text:
Czeski Ślůnsk
Ślůnsk Česki, dowńij tyż Morawski Ślůnsk, do 1918 Austrijacki Ślůnsk, mjyndzy 1918 a 1945 tyż Sudecki Ślůnsk – je to geszichtowo krajina położůna na wschodźe Czeskij Republiki uo wjyrchu 4 452 km2 zamjyszkana bez ůngyfer 1 miljůn ludźi. Historyczno stolica to Uopawa. Krům teroźnygo uobwodu Jeseník (kery je tajlům Olmickigo Kreju), terytorjům noleży do Ślůnskomorawskigo Kreju. Na połedńu Czeski Ślůnsk sůmśaduje ze Morawijům; na połedńowym wschodźe ze Słowacyjům; na wschodźe, půłnocy a połedńowym zachodźe ze polskům tajlům Ślůnska (gynau s wojewůdztwůma dolnoślůnskim, ślůnskim a uopolskim).