text:
Zoziyrok Szynkosz Felek świtnoł z rana kej loł piwo Anie – w kana Siodme poty hercklekoty Kecka mini miała Ana. Barbara Politaj
Zoziyrok
Gŏdka
Laureaty we konkursie ślōnskich limerykōw „Ze Wiyrka”
Wiyrecke limeryki – – – Kolanijo Ficinus Na Ficinus sie wybrala Na deptaku podeptała Wele płotka Kościōł z przodka W „Kuźni Smaku” pośniodała. – – – Handlyrz z Wiyrka Jedyn handlyrz ze torgu na Wiyrku Bez cołko szychta myśloł ô biyrku Smola kokoty Ziylōne szałoty Ni ma jak laba po biyrku we „wyrku”. – – […]
IX REGIONALNY KONKURS POETYCKI – PO ŚLONSKU IM.KS.BONCZYKA
Ruda Śląska 29.11.2013r.
Ecikowe przonie
Kominiorske szczyńści
Kej sie trefiymy?
„Chycony na fraszki”
Chycony na miesionczka? – – – Do miesionczka szkamro frelka Blynduj we izbetka Felka Niych wylezie ku mie przidzie W strzybno nocka przonie bydzie. – – – Chycony na krepla? – – – Krepel z marmeladom lukrym oblywany Maszkyt na zolytach u wyzgerny Any Dyć cie zymdli synku biadoli matula Bliknij roz za kej na […]
Ania i bania
Ania i bania Szkryfna dzisioj ô ty bani Co rosła w zegrōdce Ani Ania fest ô bania dbała Dziynnie jōm tam podlywała Rosła bania ôgromniasto Grzondka była trocha ciasno Farby piykny tyż nabrała Fest sie Ania radowała Trza wykopać już ta bania Niy do rady sama Ania Wziyna ze sobom Jorgusia Klarka ,Wiki no ji […]
Nowobytōmske limeryki
Pływok Ze Fryncity szwarny Tyjo Tyn to wody niy ômijo Basyn w zocy Dowo mocy Blyndzi mu sie Otylijo. Murchla Ze Kaufhausu staro Klara Z klachōm loto durś na fara Iże Lidka Je zowitka Klara , Klara z ciebie mara. Wieża wodno Kaj nojwyży siyngo ôko Tam kaj yno cimpel skoko Na Fryncicie Przeca wiycie […]


c: text/html

text:
Ślōnski Dom 100 lŏt 100 lŏt piykno strōnko Chociŏż wiek twōj mody Pomyślności Ci winszuja Na bok wszyske kłody Ludzi kupluj tyż ku siebie Co Ślōnzkowi przajōm Niychej wprawy we pisaniu Ciyngym nabiyrajōm Ślōnzek piykny nōm pokazuj Chwol go wierszym , pieśniczkami Wspiyrej naszo piykno godka Być na zŏwdy z Ślōnzokami! Barbara Politaj
Ślōnski Dom mo 4 lata!
Grudniowe Świynto
Grudniowe Świynto Nutki lecōm jedna za drugom Grudniowy dzionek niesie nōm Świynto Pieśniczki bergmōńske ô strofach przepiyknych Ô Świynty Barbarze kożdy pamiynto Trombki ,werbelki, bymbny i tuby Tak nōm że ranka gro swojsko muzyka Piōra na czako fest sie kiwajōm Za rok bergmōński potrza nōm rzykać Zwōny kościelne dowajōm znać Iże Barborka kwieciym ôkryto Niyroz […]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Teściowŏ A moja teściowŏ To fajnŏ babeczka Czasym trocha ôpjerniczy Dyć postawi tyż flaszeczka Rzōndzić to ôna poradzi Niy śmisz w niczym i tyż wadzić Po swojimu wszysko robi Niych nō kjery sam co zgłobi Połustawjŏ go zarŏzki I jeszcze sprzezywŏ djŏskym Ale nich tam,niych i bydzie Dyć ze zistōm potym przydzie Postawi tyż bōnkaweczka […]
Teściowŏ
Ta teściowŏ-szwigermuter
Ta teściowŏ-szwigermuter Dyć moja teściowŏ Dyć ta szwigermuter Baba starej daty Chodzi sztyjc po placu Zbjyrŏ stare graty Już pelnŏ kōmora Tego nachabiła I kōnty w pywnicy Tym już zawaliła Wszysko sie i przydŏ Wszysko trza sztaplować I niy mogesz na to Niczego i gŏdać Dyć niychyrskŏ przeca Ôna wcale niy ma Gasi dycki śwjatło […]
List do małego dzieciątka
List do małego dzieciątka Niech w dzień Twych narodzin mój Jezu malutki odejdą od dzieci kłopoty i smutki Niech w naszej rodzinie na zawsze zagości zgoda pojednanie i uśmiech radości By na stole była zawsze kromka chleba i błogosławieństwo Pana Boga z nieba By mama i siostra zawsze zdrowe były kłopoty z pieniędzmi wreszcie się […]
Niydzieliczka Boży dziyń
Niydzieliczka – Boży dziyń Dzisio mōmy niydzieliczka Pjykny Boży dziyń Ôdpocznymy se troszyczka Za cołki tydziyń Pōjdymy se do kościoła Bo zwōn już nŏs wszyskich wołŏ Bije z wjeże bim bam bōm Pōjdzcie na mszŏ – godōm wōm Kożdy mŏcie ô co prosić Do Pōnbōczka rynce wznosić I ô zdrowi i ô zgoda Ô […]
Nowy Rok nos czeko
Nowy Rok nŏs czekŏ Tak wartko nōm czas uciekŏ Stary Rok sie kōńczy Dyć Nowy nŏs czekŏ Kalyndŏrz już chudy Szkartki sie wyrwało I Starego Roku Wjela nie zostało Co spōminać ô nim Kjej nōm już przemijŏ Jaki bydzie Nowy ? Co sie w nim pozmjyniŏ ? Dyć Starego szkoda Nie buł taki zły A […]
Wilijo
Wilijŏ Jak pjyrszŏ gwjŏzdka na niebje zaśwjyciła to jŏ s familijōm do stoła zasiednyła na bjŏłym serwecie 12 strawōw stŏło i wszyskim razym było nŏm fest wesoło ôpłatkym my sie przełŏmali a potym wźyni łyżki i wszysko kosztowali cało wjeczerzŏ jŏ ta łyżka trzymała tak jak starŏ tradycyjŏ nakazowała jymjoła nōm nad stołym wisiała co […]
Dzisio niydziela
Dzisio niydziela Dzisio mómy niydzieliczka Taki pjykny dziyń Idzie se polyniuchować Z famjlijóm przesiadować Rano idzie długo spać Potym do kościoła gnać Wartko łobjod se nawarzyć Potym przy bónkawje gwarzyć A jak jaki byzuch przydzie I spaskudzić też co bydzie Bo jak bywo na niedziela Pjecze zista kożdo frela Pichci tyż tam cojś mamulka Do […]
Mila i placki
Mila i placki Jak dzisio Mila łobjod warzyła Fest sie przy tym namynczyła Placki pichcić chciała A zimjoków już ni mjała Tuż wartko sie łoblykała I do sklepu gibym gnała Toć już wszysko płacić mjała A portómela w dóma zapómniała Zajś w te pyndy nazot sie wróciła A potym płacić i sprawunki wziyna Cołko dróga […]
Mila i placki
Tata – tatuliczek
Tata – tatuliczek Tatuliczku nasz kochany Dzisio tak fest wyściskany Przeca dziynnie ci pszajymy Ale dzisio winszujymy Za twoji ło nos starani W naszym życiu pomogani Za kludzyni w wjelki śwjat Ty żeś łojciec,kamrat,brat Dycko na cia liczyć moga Kjej mi serce tropi twoga Kjej mi źle je na tym śwjecie Ty utulisz swoji dziecie […]


text:
WILIJO Zbliżo sie Wilijo, już za łoknym stoji, w kożdym pomiyszkaniu chojinka sie stroji. Kapry już we wannie nerwowo szpluchtajóm, widać, że swój rychły kóniec przeczuwajóm. Ludzie sie radujóm, Syn Boży sie rodzi, a mie to jakosik niywiela łopodzi. Wrocóm sie myślami w te lata modości, wspóminóm te świynta, tak połne radości… Świyżo jedliczka, z […]
WILIJO
FTO MO RESKYROWAĆ?
FTO MO RESKYROWAĆ? Wadziyły sie tajle ludzkigo ciała, kero z tych tajlów by rzóndzić miała? Kero s nich w ciele jes nojważniyjszo, bardzi wercito i potrzebniyjszo. Piyrszy ze wszyskich sie mózg łodezwoł: „Gelduja nojbardzi, to jo wos tu wezwoł! To jo ło wszyskim tu decyduja, wszysko w tym ciele jo kóntroluja!” „A my ze wszyskich […]
BOSKE ŁOSZCZYŻYNIE
BOSKE ŁOSZCZEŻYNIE Suchej człowiecze, co chca ci wyłożyć i radza byś dobrze to zapamiyntoł! Eli chcesz jeszcze na tyj Ziymi pożyć, czas już nojwyższy, byś sie łopamiyntoł! Niydugo kończy sie nasza umowa, co my zawarli tysionce lot tymu. Czas, byś spokopiół, że trza użytkować, ta zdrachano Ziymia blank po nowymu! Coroz to wiyncyj zużywo sie […]
ZOWISTNIK
ZOWISTNIK Zanim legnół w pryko,do Pónbóczka rzyko: „Prosza Cie, Pónbóczku, coby moja Cila, w moje ciało wlazła, choby roz, na chwila! Niych na własnyj skórze chocioż roz łodczuje, wiela mnie robota na grubie kosztuje! Niych sie roz przekóno, jak jyj chop sie trudzi, kej łóna w chałupie siedzi i sie nudzi. AMYNT.” Widać Pón Bóg […]
NASZA TOŻSAMOŚĆ
NASZA TOŻSAMOŚĆ Piyknie po ślónsku godała óma, my już tak piyknie niy poradzymy. Jeszcze godómy po ślónsku w dóma, dyć poza dómym – już sie gańbiymy! W robocie, w sklepie abo w urzyndzie, w szkole, w kościele, na kożdym kroku, niy słychać godki, mówi sie wszyndzie. Eli na Ślónsku już niy ma Ślónzoków?! Ci, co […]
NASZA ZIYMIA
NASZA ZIYMIA Ziymio nasza, ślónsko ziymio, tyś je sercym naszym, duszóm! Wielge skarby w Tobie drzymióm i łod downa ludzi kuszóm. Wszystko,z czego proca majóm, wysnożajóm z Twego łona! Nóm – apfale łostowajóm, luft i gleba zajadzóno. Do Twyj krziwdy-dzisio wiymy- tyż my rynka przikłodali. Dzisio w piersi sie bijymy, że my Ci tak wyrzóndzali! […]
TATA
TATA Pamiyntosz tata, jak my fusbal grali, ciepali cegłóm – fto ciepnie dali? Jak żeś mie uczół jeździć na kole? Piyrszy żech z bajtli jeździół we szkole! Jak my w namiocie spali na wczasach, jak my pływali łódkóm w Wilkasach? Jak żeś mie uczół pływać „Na Bagrach,” jak kara zrobiółś mi na kuglagrach? Jak my […]
DO MAMY
DO MAMY Mijo rok za rokym, kero to już zima, jak Ciebie mamulko, miyndzy nami niyma? Fajrowali by my dziś Twoje stulecie, kebyś jeszcze była z nami na tym świecie. Łod kedy Cie niy ma miyndzy nami, mamo, rodzina bez Ciebie, to już niy to samo! Niby jest nos wiela, ale my sómy sami, jak […]
„SZTRIKOWANO” GYŃŚ
„SZTRIKOWANO” GYŃŚ Świónteczny łobiod, cołko rodzina, jak to we świynta – połny stół gości. Rolady łowiynzie i gynsina… Już myśli lecóm w lata modości. Werdón, po wojnie, biyda – aż piszczy! Mama i ópa, szóstka lebóni. Zjodo sie wszystko, nic sie niy zniszczy, nojwyżyj zaszkodzi i przegóni. We familoku z nami miyszkajóm, dwie stare ciotki: […]
TAKI DZIYŃ
TAKI DZIYŃ Jest taki dziyń listopadowy, kej połne ludzi sóm kerchowy. Znicze świycymy nad bliskich grobami, kerych już niyma tu, miyndzy nami. Ópy i Ómy, mamy i taty, tych, co przeniyśli sie już w zaświaty. Eli sie s niymi jeszcze trefiymy? Takóm nadziejóm przeca żyjymy! Tóż Wszystkich Świyntych świyntujymy i miyndzy niymi upatrujymy, swoich […]


text:
Linuxcsb – Archiva
Ùniższé archiwa zamëkają w se wãzłowatą wëdowiédzã ò kaszëbsczim Linukse jakno ë lopczi z jegò wëdôwkama, chtërné darzëło sã nama ùsôdzëc. Mómë nadzejã, że to co sã nama ùdało we dwóch zrëchtowac w ne 6 lat bãdze dobrim przëmiôrã dlô jinszich co dostóną chãc do robòtë przë kaszëbsczim softwôrowich ùdbach.
Linuxcsb to nick jinszegò jakno kaszëbsczi remix distribùcëji Kubuntu, dofùlowóny kaszëbsczim jãzëkã, dodôwnyma programama ë kąsk zmòdifikòwóny.
Linuxcsb bëł pierszą òperacjową systemą pò kaszëbskù – miejmë nôdzejã, że nie slédną!
Mark Kwidzińsczi ë Michôł Òstrowsczi


text:
Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro (rodz. 5 lutego 1985 r. we Funchal) – portugalijski fusbalszpiler, kery gro we Realu Madryt. Zauobycz gro kej půmager, abo napadźorz.
We lotach 2001-2003 groł we Sportingu Lizbůna, kaj zagroł 25 szpilůw a trefjůł 4 tory. Ńyskorzi wystympowoł we Manchester United, kaj zagroł 196 szpilůw a trefjůł 84 tory. Uod 2009 gro we Realu Madryt kaj do 3 listopada 2012 zagroł 111 szpilůw a trefjůł 123 tory. Erbnůł Złoto Bala za 2008, a Złoto Bala FIFA za 2013 rok.
Sztatystyki karjery[Sprowjej]
[2]
1(Superpuhar krejowy,Superpuhar Ojropy UEFA, Klubowe Mistrzostwa Śwjata)
Necowe uodwołańa[Sprowjej]
Przipisy


text:
Śląskie Mity – warszaty dlo bajtli
Pamiyntocie beboka, heksa, skarbka i meluzyna Ewy Kucharskij? Jak niy, to Wom tu zaroz tu poleku wytublikujymy.
Jakiś czas tymu pisali my ło ksiożce „Śląskie mity”, kiero była pracom dyplomowom na ASP w Katowicach. Wyłobroźcie se, że jom se już idzie sprawić i kożdy se jom może połoglondać i poczytać.
Kożdy z nos wiy, co to je bebok, skarbek i inksze diobły. Toż to je rozprowka ło tych pierzinach ino, że kiej żyjom tukyj i teroz, we ślonskim familoku i z dzisiyjszymi utropiyniami. Choby ło nos, kierzy kożdego dnia momy jakisi łostudy.
I łona je łobleczono w gryfne łobrozki Ewy a cołko historyjo do nich łobmyślił i napisoł Marek Jagielski. Mało tego, w tym łopowiadaniu som tyż ślonski słowa.
A idzie sie jom łoboczyć teroz w ta sobota 13.04.2013 i jeszcze trefić z jeji autorami. Toż niy lotejcie po tych wielich gyszeftach ino przijedźcie do Katowic do Złej Buki na trzeciom po połedniu. A weźcie ze sobom bajtle, bo dlo nich tyż bydzie moc uciechy.
Kiedy i kaj?
Księgarnia Zła Buka
Galeria Rondo Sztuki
Rondo im. Gen. Jerzego Ziętka 1, Katowice
sobota 13.04.2013 g. 15:00
Wiyncyj tukyj:


text:
"...piekne kolco...". fot. FJD
"...w Cespie wyrobiali wszelijaki szwajs aparaty...". fot. FJD
Dzisio Wóm zaś poczytóm po naszymu opowiadanie "Sceniczne kłopoty", Heryka Jasiczka z książki "Humoreski Beskidzkie". fot. FJD
"Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim niech sie każdy brzidzi".
SZPACYRKYM PO CIESZYNIE
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydze rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
Duchać do fyrnioka
Mało razy przi tym szpacyrowaniu po naszym pieknym Cieszynie trefióm sie nóm taki dziwy jako na Frysztacki nomero sztyrycetdziewiyńć. Bo podziwejcie sie ludzie, że jednakowóż znaszli sie też jacysi móndrzi co sie szprajcli i nie dali se obalić swojigo werku. To sóm przeca dziwy nad dziwami coby jednakowóż tacy sie ludzie w Cieszynie naszli i nie dali se duchać do fyrnioka. Jak tam kiedy tyndy bydziecie sie szmatłać na szpacyrze to nie ściepujcie bryli ani nie trzijcie łoczy, bo je to fakt prowda, że tam stoji tym werk co stoł eszcze za socjalizmu i mało tego fórt cosi wyrobio. Bo nie wiym czy wiycie ło tym jako to gorole prawióm o tej prowdzie i se wymyślili aże trzi prowdy: 1. Prowda 2. Cało prowda 3. Guwno prowda. A ło tym werku kiery sie tam obstoł to je ta cało prowda abo eszcze inakszyj - tuplowano prowda. Mało, że go nie obalili to eszcze dzisio wyrobiajóm tam fest potrzebne wieca, kiere przedujóm kóncernóm motoryzacyjnym. Sóm to wszelijaki odkuwki ze zielaza, kiere łóni potym przerobiajóm na przydajne tajle to autów. Kiejsi tyn "Promot S.A." nazywoł sie "Cespóm" ale isto dzisio cosi tymu liberalizmowi nie pasowało i musieli sie przechszcić na insze miano. W Cespie wyrobiali wszelijaki maści szwajs aparaty, kiere wszeckim były przydajne i naroz tak jak s inszymi wiecami s Cieszyńskich werków przestały sie godzić. Obstoło sie też tam na jejich chałupie piekne kolco, kiere kiejsi zamis pucu abo farby gdosi pieknie poukłodoł s potłóczónych żbónków abo talyrzi i do dzisia sie to pieknie na tej ścianie dzierży. Widać s tego, że aji kiejsi udało sie cosi porzóndnie przirazić do ściany.
Mini słownik:
trefić - spotkać,
podziwać się - popatrzeć,
jednakowóż - jednakże,
szprajcnóć się - zaprotestować,
werk - zakład,
duchać - dmuchać,
fyrniok - twarz,
szmatłać sie - spacerować bez celu,
bryle - okulary,
fórt - ciągle,
prawić - mówić,
tuplowano - podwójnie potwierdzone,
wieca - rzeczy,
obstoło sie - przetrzymało,
puc - tynk,
żbónek - dzbanek.
Mjyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku.
Dzisio Wóm zaś poczytóm po naszymu opowiadanie "Sceniczne kłopoty", Heryka Jasiczka z książki "Humoreski Beskidzkie".


text:
SPOMINOM SIY MOJA STARKA
Łostawiyłaś tu serce,choć duszom żeś łodpłynyła,
Chmury na niebie zakryły Twoj ciyń.
Łotulona luftym, skrzidła żeś rozwinyła,
I zapadłaś we błogi sen.
Te dobre Twoji łoczy, tam kańsik łutkwiyły,
Wargi Twoji we wieczności zamarły.
Zawrzyłaś Twoji powieki, dlo mie był to widok niy miyły,
A płaczki szlak żalu zatarły.
Tak żeś łod nos łodeszła, musiałaś,
Hury Aniołow psalmy śpiywały.
Choby jaki ptok, do Niebios poleciałaś,
Obłoki na Niebie Ci droga przciyrały.
Szyroko łotwarło siy Niebo przed Tobom,
A Twoja Dusza, fest jasnojść owiyła.
Tyś była dycki dlo mie najdroższom łosobom,
I chcioł bych żebyś Ty sztyjc niom była.
Tak mi cojsik szeptło, przilecioł żech do Ciebie,
Tyś łodyść niy chciała sama,
Wiym, że Ci Starko dobrze tam we Niebie,
Tyś przeca do mie była jak moja Mama.
Hubert Mojżesz


text:
Afgańistan
Afgańistan, Islamsko Rybublika Afgańistanu (dari افغانستان, trl. Afghānestān, trb. Afghanestan; جمهوری اسلامی افغانستان, trl. Dawlat-e Eslāmī-ye Afghānestān, trb. Daulat-e Eslami-je Afghanestan; pašto افغانستان, trl. Afghānistān, trb. Afghanistan; د افغانستان اسلامي جمهوریت, trl. Də Afghānistān Islāmī Dawlat, trb. Dy Afghanestan Eslami Daulat) – střůdlůndowe państwo pouožůne we Azyji Střodkowyj.
Přez 4/5 placu zajmujům gůry. S půunocnygo wschodu na pouedńowy zachůd rozpośćero śe Hindukuš s nojwjyžšym ščytym kraju (Nušaak, 7 455 m n.p.m.), přechodzůncy we surowe uobšary Wyžyny Irańskij, a nastympńy we půupustyńa Rygistanu, mjyndzy kerymi znojduje śe Wyžyna Haradžat s kilkůma přeuynčůma ůmožliwjajůncymi kůmůńikacyjo půmjyndzy rygůnůma kraju.


text:
DZIYN WSZYSTKICH SWIYNTYCH Jak co roku, tak i dzisiej swiyntujymy Dziyn Zmarlych. W tyn szczegolny dziyn wspominomy naszych Bliskich, Przijocieli i Znajomych, kerzy odeszli. Kozdy z nos musiol kedys pozegnac kogos kochanego, kozdy z nos przezywol zaloba w sercu. Piyrwy laziolo sie na kerchow, strojolo groby zielonymi astami, stowialo kwiotki i swiyciolo swiyczki, blank normalne […]
WSZYSTKICH SWIETYCH
BOZE NARODZENIE
BOZE NARODZENIE Jak za bajtla, tak i terozki jest to dlo mie wielge przezycie. Yno teroz jest trocha inakszy. Wtynczos niy musialach sie o nic starac, bo to bolo zadanie od moji Mamy. Jo dostalach od Dzieciontka pod krizbaum skromne gyszynki, radowalach sie niymi bez pora miesiyncy, a maszkety tak se potajlowalach, coby styklo jak […]
Kapelonek!
Kapelonek! Piciym wina – kapelonek Rozpoczynoł zowdy dzionek Chociorz farorz tyż rod pioł Skuli z tego – niyrod boł Łon farorza prawo rynka Ale z niym to jest udrynka Kapistranty i kuchara Mocno w łapach majom fara Tyn zaś loto wszandy kuko Już łod rana „dziurki” szuko Jedna dziurka w życiu znoł Beztóż dziurce z […]


text:
Urzyndowo godka
Godka urzyndowo je to godka, kero erbła uńikatowy status prawny na teryńe państwa abo jygo tajle. Nojczyńśćij je to godka kero je używano we strukturach legislacyjnych l.b. we parlamyńće. We wjynkszośći państw godka lebo godki urzyndowe sům uokreślůne we kůnstytucyje abo inkszych urzyndowych papjůrach. Ńykere państwa ńy majům wcale uokreślůnyj godki urzyndowyj, l.b. Szwecyjo, Wjelgo Brytańijo a USA. Inksze majům pora godek urzyndowych we cołkim państwje, abo ńykere majům status urzyndowy ino we jygo tajle. Ślůnsko godka ńikaj ńy mo statusu godki urzyndowyj.


text:
Wolfgang Amadeus Mozart
Wolfgang Amadeus Mozart, poune mjano: Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart (rodz. 27 styčńa 1756 we Salzburgu, um. 5 grudńa 1791 we Wjedńu) – austryjocki kůmpozytor a muzyk, uoroz s Haydnym a Beethovynym zaličany do klasykůw wjedyńskich, jedyn s nojwybitńijšych we gešychće. Kůmponowou guůwńy uopery (20), krům ńich tyž utwory religijne (19 mšy), symfůńije (68), kůncerty fortepjanowe a na inkše inštrumynty (27). Cuzamyn stwořyu wjyncyj kej 600 roztůmajtych kůmpozycyji.
Uopery[Sprowjej]
- Die Schuldigkeit des ersten Gebotes
- Apollo et Hyacinthus
- Bastien und Bastienne
- La finta semplice
- Mitridate, re di Ponto
- Ascanio in Alba
- Il sogno di Scipione
- Lucio Silla
- La finta giardiniera
- Il re pastore
- Zaide
- Thamos König in Ägypten
- Idomeneo
- Die Entführung aus dem Serail
- L'oca del Cairo
- Lo sposo deluso
- Der Schauspieldirektor
- Le nozze di Figaro
- Don Giovanni
- Così fan tutte
- Die Zauberflöte
- La clemenza di Tito


text:
Malezyjo
Malezyjo (mal. Malaysia) – państwo we Połedńowo-Wschodńij Azyji, na Malajskim Půłwyspje a wyspje Borneo; wjyrch 329 847 km², ludźůw 23 275 tyś. (lipjec 2000), stolica Kuala Lůmpur (ůng. 1 500 000 mjyszkańcůw), śedźiba rzůndu we Putrajaya. Malezyjo na Malajskim Půłwyspje mo grańica s Tajlandyjům, na wyspje Borneo s Brůnei a Indůnezyjům.
Państwo uobejmuje dwa terytoryja uoddźelůne Połedńowochińskim Morzem: połedńowo tajla Malajskigo Půłwyspu a tyž půłnocno tajla wyspy Borneo. Uksztołtowańy terynu je podane na śa we uobu tajlach - nadmorske růwńiny przechodzům we gynsto zaleśůne zbocza gůrůw. Nojwyższym szczytym Malezyji je Kinabalu, 4101 m n.p.m., położůny na Borneo.
Malezyjo znojduje śe we strefje růwńikowyj klimy. Nawjydzajům jům połedńowo-zachodńe (uod kwjetńa do paźdźerńika) a intynsywńijsze, půłnocno-zachodńe můnsůny (uod paźdźerńika do lutygo).


text:
Pjykne chwile Pjykne chwile już za nami To tyn fajer s kamratami Co po śwjecie rozciepani Przyjechali na spotkani Moc łuścisków i kusioli Jedyn s drugim sie pośmjoli W sercu radoś kożdy mjoł Humor wszyskim dopisoł A nasz Karlus jak tatulek Wyściskoł sam wszyskich czule Krynciła sie płaczka w łoku Łutrzyłach se […]
Pjykne chwile
Mój dziubeczku
wjersz–Mój dziubeczku–pjosynka Dziubeczku mój złoty wykonani Baba z Chopym
Zolyty-Autor nieznany
Piekna piosenka o mlodych zakochanych razem spedzajacych czas. Zolyty,fto tego niy lubi jak sie wylazi na randki i pokryjomu dostowo kusiola .


text:
Wjelki grani WOŚP Ôd rana już ôrkjestra grŏ Kŏżdy jakijś grosik dŏ Do szkarbōnki,do puciynki Ciepejcie dziołchy i synki Jak co roku już tak grajōm Chorym dzieciōm pomŏgajōm Do szpitali sprzynt kupujōm No i życi tym ratujōm Bo do wszyjskich dzieci grajōm Serduszka za datek dowajōm Znani już sōm w cŏłkim śwjecie Wjelko Ôrkjestra – […]
Wjelki grani WOŚP
Walynty
Walynty Mōj Walynty ni ma śwjynty dyć ôn broji jak najynty przeca to je chłop robotny ale czasym je ôkropny dŏ mi przeca tyż kusiczka i pochalŏ we głowiczka poprzytulŏ sie kapeczka dyć żech jego je babeczka kjejby kŏżdy s tych Walyntych buł choć troszka kapka śwjynty babeczki by jich chwŏliły a i frelki […]
Miłość
Miłość W purpurze róży złote obrączki złączyły na zawsze serduszka dwa miłość rozkwitła magicznym czarem płatkami radości ze szczęściem gra Jedną melodię na wspólne życie na chwile dobre i chwile złe gdy będzie wierna oddana czuła wśród burz życiowych nie zgubi się Smutki radości w duszy zachowa by czerpać z nich siły na wiele lat […]
MALUĆKE SERDUSZKA
MALUĆKE SERDUSZKA Już grudniowe Świynta, Jezusek sie rodzi, idōm Go nawiedzić i starzi i modzi. Hej, nōm czas już sie weselić! Gwiozdeczka na niebie, pokazuje kerōm drōgōm nojbliży do Ciebie. Idōm do kościoła Franek i Maryjka ôglōndać Jezuska i Jego betlyjka. Hej… Dzieciōntko tam czeko na bajtliki grzeczne, bo yno z grzecznymi czuje sie bezpieczne. […]
Najpjykniyjszy mjesiónc
Najpjykniyjszy mjesiónc Tyn majowy pjykny mjesiónc Wszyndzi kwitnie pełno kwjecio Zielono je trowiczka Gynsipympek dźwigo s ni głowiczka Mlycze tepich rozcióngnyły Cołko łónka już pokryły Nie czekała cygóneczka Bronotno łepka wycióngo do słóneczka Na zegrodzie zawóniało Flidry kwjyciym łobsypało Bjoły,lila i różowy Kożdy krzok je kolorowy A pod flidrym żabiłoczka Co modre puszczajóm łoczka Kole […]


text:
Wuhlikowy monoksid
Wuhlikowy monoksid (chemiska formula: CO) je (pod normalnych wuměnjenjach) bjezbarbny, njewonjaty płun. Wón je tróšku ćeši hač powětr, ale ma samsnu molekularnu wahu kaž dusyk. Skapalnjuje so při temperaturje wot -192 °C (81 K) při atmosferiskim ćišću a stwjerdnje při temperaturje wot -205 °C (68 K), a we wodźe lědma so pušće.
Zapalo, pali z módrojtym płomjenju k wuhlikowemu dioksidej.
2 CO + O2 -> 2 CO2
Wón je dobre redukowadło, wužiwany we metalurgiji. W organometaliskej chemiji wuhlikowy monoksid funguje kaž ligand na př. k metalam kaž rodium, wolfram a wjele druhe.
Za čłowjeki a zwěrjata wuhlikowy monoksid je smjertny jěd, dokelž so zwjazuje k hemoglobinej wjele sylnišo hač přaty kislik, a tak transport kislika w ćěle blokuje. To je strašnje jeli hdźe wo kachle złe wothladowane, dokelž njekompletne palenje palidło móže wuhlikowy monoksid twori. Nacisća su židow z nim zamordowali prjedy hač wužiwali wodźikowy cyanid.


text:
Zmarł Herbert Gawlik
31 stycznia 2014 r. zmarł nasz Kolega i Przyjaciel
Śp. Herbert Gawlik
WSPÔMNIYNIE
Ciynżko mi sie dzisiej pise, bo to co chca pedzieć musi być we czasie miniônym – był, zrobiył, poszeł, żył… Niy ma juz z nami Herbeta Gawlika. To ło niym chca napisać pora słôw. Był naszym kamratym, człônkym Zwiônzku Gôrnoślônskigo. Myśla, że niy ino my go znali. Bez te łoziymdziesiôn lot, wtore mu Pônbôcek doł, udało mu sie wiela dobrego zrobić. Był rechtorym na pynzyji ale durch coś robiył. Mioł swojigo ptoka, a tak po prowdzie pora ptokôw. Zbiyroł pijôndze roztomajtych nacji, łoznaki, medale, fanki, abcybildry na sztrahecle. Te wszystko możno mu zajmuwało pôł chałpy. Rod to pokazuwoł inkszym, przirychtuwoł wystawy i fajnie umioł ło tych swojich ptokach łosprawiać. Był malyrzym amatorym. Niy jedyn łoglôndoł jego łobrozki cerkwi wtore narysuwoł blajsztiftym. Jako Ślônzok dboł coby ło ziymi na wtory żyjymy i ło Ślônzokach inksi môgli sie jak nojwiyncy dowiedzieć, bezto napisoł ksiônżka „Piekary Śląskie – informator o walorach krajoznawczych i kulturowych” i do kupy z inkszymi leksykôn ło piekarzanach. Przoł ślônski godce i łôńskigo roku na „Kônkurs gryfny godki” przełônacył na ślônski „Maratôn”. Umiôł łosprawiać po niymiecku i jak ino wto był we potrzebie to pômogoł przekłodać z jednego jynzyka na drugi. Rod tyz łaziył po naszych Beskidach, gryfnie ło nich godôł, bo był srogym lufciorzym. Żol mi, że juz ło dziewiônty rano niy łobejrza bez łokno jak łazi ze kijami do nordic walkingu, że niy trefiymy sie coby połosprawiać ło Piekarach, powspôminać jak to kejś było, że niy zaśpiywômy na rajzie na Anaberg „Do przodu, do zadu sie kolibali”. Był cowiekym, wtorymu zawsze sie chciało zrobić coś dobrego. Nôm niy łostało nic ino ło niym pamiyntać, wspôminać i porzykać.
Helena Leśniowska
SPOTKANIE KOLĘDOWE – 9 stycznia 2014 r. Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego – 21.02.2014 r.


text:
Kulturny časopis "Psí víno"
Psí víno je literarny časopis, kotryž wuchadźa w morawskim měsće Zlín a zaběra so z načasnej poeziju. Wón rěka "Psí víno" (Psyče wino) a zajimawe je, zo wozjewjeja so na jeho stronach nimo čěskeje poezije tež přełožki basnjow z druhich rěčow – na př. z němčiny, pólšćiny, rušćiny, słowakšćiny a hdys a hdys tež basnje serbskich poetow – znatych a tež cyle młodych. Kóžde čisło ilustruje jedyn dobry, ale nic tak cyle znaty čěski grafikar abo ilustrator.
Załožer časopisa "Psí víno" je basnik a tworjacy wuměłc Jaroslav Kovanda. W redakciji tutoho časopisa je tež w Serbach znaty basnik a publicist Milan Hrabal.


text:
Malawi
Malawi, Republika Malawi (ang. Republic of Malawi; čičewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) downij Ńjasa – państwo we wschodńij Africe, bez dostympu do mořa. Grańičy s Tanzańjům, Mozambikym a Zambijům.
S půunocy na pouedńe kraju rozćůngo śe Wjelgi Růw Zachodńi, we uobrymbje kerygo znojduje śe třeće co do wjelgośći jeźoro afrikańske - Ńjasa, powstoue we wyńiku ruchůw tektůńičnych na placu Wjelgich Rowůw Afrykańskych. S pouedńowych krańcůw jeźora wypúywo řyka Shire, kero je dopuywym Zambezi. Na wschůd a zachůd uod jeźora Ńasa we krajobraźe důminujům wysoke puaskowyže. Pouožůna na půunocy kraju wysočyzno Nyika śyngo 2600 m n.p.m. Na pouedńe uod jeźora Ńjasa rozćůngo śe wyžyna Shire wyžyna), kero přechodźi we masyw gůrski Mlandži, uośůngajůncy wysokość 4000 m n.p.m. Klimat Malawi na přewažajůncym uobšaře podzwrotńikowy.


text:
Śńyżka
Śńyżka (czes. Sněžka, pol. Śnieżka, mjym. Schneekoppe, dolnoś. Schniekuppe) – nojsrogszy wjyrch Ślůnska a Czeskij Republiki, srogo na 1603 metry[1]. Położůno je we Gůrach Uolbrzimich, kere sům tajlům Sudetůw.
Na wjyrchu stoji restauracyjo a astrůnůmiczne uobserwatoryjům; po czeskij strůńe trwo budowa nowygo schrůńiska turystycznygo. Dowńi na Śńyżce stały dwa schrůńiska - mjymjecke uod 1850 pod mjanym Preussische Baude, kere rozebrali Poloki we lotach 60. XX stolećo a czeske Böhmische Baude (w tyn czas austrijocke) uod 1868. Zawarte bůło uod 1989, a rozebrano je we 2005.
Śńyżka je fest popularno postrzůd turystůw uod XVI stolećo. Dźiśej prowadzům tukej cesty uod Polski a Czechůw. Ze czeskij strůny dźało tyż zajlbana uod mjasta Pec pod Sněžkou.
We marcu 2009 przitrefiła śe na Śńyżce budowlano katastrofa - na pora tydńi zawarto uobserwatoryjům a cesty na wjyrch uod polskij strůny[2].
Śnyżka je przedstawjůno na wapyńe Karpacza.


text:
Nerwowy wiater Zima zaczła śniegym sypać. Wiater musioł prawie drzymać. Kej zmiarkowoł że je bioło. Było wtedy za nieskoro. Zacznył fuczeć ,śniyk zdmuchiwać. Aż se stromy zaczły kiwać. Zomjyntow nadmuchoł, kaj yno umioł. Ze złości w kominie głośno gwizdoł. Co zima przistojyła fajnie śniegym. Rozjuszony wiater zdmuchoł bjegym. Fuczoł, jynczoł ,durch mioł mało. Aż to […]
Nerwowy wiater
SWINIOBICIE
SWINIOBICIE… Od bajtla pamiyntom, jak my dycki w grudniu biyli swinka, coby na Dzieciontko boly swojske wuszty i miynso. Papa na wiosna kupowol malutko swinka, potym we chlywiku jom czimol, a colko familijo i somsiady zamlowali oszkrabiny z kartofli, z gymizy, suchy chlyb abo jak co z obiadu zostalo i dziynnie wciepowali do kibla, […]
MOJ KAMRAT JAREK
MOJ KAMRAT JAREK Jarek bol z tzw. „dobrego domu”. W colkim miyszkaniu na dylowce boly rozlozone tepichy, kere gosposia dziynnie pucowala jak pan z paniom poszli do biura, tyrala ze szmatom i sciyrala kurze z wszystkich meblow i drogich figurek. Jarek dziynnie cwiczol granie na klawiyrze, bo musiol lazic do szkoly muzycznyj. A tyn klawiyr […]
Fajnie było
Prowda
Prowda ◆ „Tako prowda” – tak gŏdomy Kej z kamratym ôsprawiomy Uwierz prosza niy cygania Kaj jes prowda? Sōm dwa zdania ◆ Chociŏż ciyngym mu klarujesz Bijesz w klota sie nerwujesz Ôn ci powiy yno na to Gŏdej prowda ta „sagato” ◆ Zaś na nowo to „manglujesz” Argumynta przeciepujesz Kiwo gowom … dyć mo „ale” […]
Kjej bych mjała moc
Kjej bych mjała moc Kjej bych poradziła Kjej bych ta moc mjała To colutki Ślónzek Bych sam skuplowała Kamrat do kamrata Hanys do Gorola Żodyn by nie padoł Jo to wszysko smola Razym na tym Ślónsku Przeca sam mjyszkómy Na tyj czornej ziymi Swoji chałpy mómy Jedni łod korzyni Łojcowizna majóm Inksi sam za chlebym […]
Dyplomy i wyróżnienia
Tomik wierszy wydany w pięciolecie konkursu im.ks.Norberta Bończyka a w nim wyróżniony wiersz Wierność Moj ty gołombku wierny kamracie ratuj mie prosza ,szukej pomocy pod tym betonym co mie przywaloł nie moga przeca umrzeć tej nocy. Poleć wysoko do samego nieba powiydz Ponboczkowi że jo tu czekom i chocioż bydom niedzielne loty jo na msza […]


text:
CWERG ALBIN W pojszodku lasa kaj sie mało rzyczka rozlywała Miyszkoł jedyn znany cwerg”Albin Dżistała” Mioł chałupka pod zandolym , kole starego dymba I dycki rozjechano gymba Trocha był szczyrbaty i fest stary A w bojaniu ni mioł żodnej miary Z tego znały go zajonce , żaby , sorniki i staro wrona go znała Bo […]
CWERG ALBIN
ANIOŁY OD PONBOCZKA
ANIOŁY OD PONBOCZKA Wszyski Ponboczkowe anioły Nigdy niczego sie nie boły Dycki śpiywły piyknie w niebie Na ziymia szły – jak kero dusza była w poczebie Leciały na ziymia jak słyszały głośne wołani Abo czyjiś rzykani Leciały tez zaroz jak kery wołoł pomocy To było jedno – bez dziyń abo w nocy Jedne odlatowały , […]
1 marca
UTOPEK „SZUSTEK BANIA”
UTOPEK „SZUSTEK BANIA” Antek i Francek dwa najwiynksze we wsi wandrusy Znane nierobisze i chlebusy Robić im sie nic nie chciało Za to gorzołki mieli sztyjc mało Mało kedy sie myli i mieli szwajsfusy Te dwa chachary i ochlapusy Oba miyszkali i na kuście byli u mamy i taty Antek był chudy a Francek bachraty […]
Dobry krepel
Dobry krepel Krepel zawsze dobry je Na mjynsopust przydŏ sie Bo to dzisio czwortek tłusty Je karnewal i zapusty Tuż już ciasto zamjynszōne Kreple też już sōm pjeczōne Do pjekŏrza jedni lecōm Inksi w dōma kreple pjeczōm Co by były wydarzōne Dobrze muszōm być zrobjōne Ciasto dobrze wyboksować Potym dziepjyr jich formować Już wyciōngłach fet […]
25 luty SD – 4 roki
WE SZTWORTE ŁURODZINY ŚLONSKIGO DOMU !
WE SZTWORTE ŁURODZINY ŚLONSKIGO DOMU ! Już sztyry roki nom przeminyły, Jak siy Ślonzoki budowy chyciyły. Tak siy to zbudowali Ślonski Dom – Ślonsko Chałupa, Kaj siy zebrało Ślonzokow kupa. Tu siy szkryflajom, tu pogadujom, Ło tym jak swoj Ślonsk, wszyjscy wjelcy mjyłujom. Tyż siy po ślonsku tu pośpjywajom, Boć przeca wszyściutko co ślonski, to […]
Nasza chałpa – Ślōnski Dōm
Nasza chałpa – Ślōnski Dōm Pjyrszŏ była Ślōnskŏ Gŏdka Nie pomjeściła nŏs do pōjszczodka Karlus za chałpy wziōn sie stawjani Bo budowani to jego zadani Pjykny Dōm Ślōnski w necie zmajstrowŏł Wszyskim izby tam wyszykowŏł My se tam pjyknie mjyszkali S kamratami po ślōnsku berali Cōż kjej za mały tyn dōm buł Tuż za budowani […]
GOŁOMB
GOŁOMB Jedyn młody gołomb nazywoł sie „Zefek Furgała” Jego mama na loty pocztowe lotała Teraz je starszo i nie furgo tak daleko Siedzi na jajcach i na młodziki czeko Tak też odchowała „Zefka” małego Na gołymbia ogromnie gryfnego Mioł bystre oko jak majom briwy Wyglondoł jak gołomb pocztowy prawdziwy Gospodorz o niego fest dboł a […]


text:
Zo by słownik wočinił, klikń na tłóčatko horjeka. Pokiwy, kak móžeš słownik wužiwać, namakaš na stronach pomocy.
“La Vortaro”Pilger: “BER”Bick: “Esperanto-dansk”
Pomoc: * ?
Esperanto hodźi so na wšelakore wašnje wužiwać. Najčasćiše su najskerje tele:
Je jara zajimawje "z" Esperantom pućować. Ludźo móža doma pola druhich esperantistow bydlić (často darmo) a tak kraj resp. region wotnutřka zeznać. Kóžde lěto wuchadźa knižka Pasporta Servo, kotraž adresy hosćićelow we wjace hač 80 krajach wobsahuje. (Klikń na pódlanski wobraz, jeli chceš dalše informacije dóstać.)
Prawidłownje wotměwaja so rozdźělne zetkanja w esperanće. Někotre přikłady su: Internacia Junulara Kongreso (IJK; Mjezynarodny młodźinski kongres, z něhdźe 400 młodostnymi), Edukado@Interreto-seminarioj (seminary wo interneće), Universala Kongreso (UK; swětowy kongres, najwjetše zetkanje, zwjetša z wjace hač 1500 wobdźělnikami) a Junulara E-Semajno (JES; Młodźinski esperantowy tydźeń, wulki nowolětny swjedźeń w Němskej abo Pólskej).
Jeli rady e-mejl wužiwaš, chattuješ abo w diskusijnych skupinach nowinki wuměnješ, da njepobrachuja móžnosće z druhimi rěčnikami esperanta wo najrozdźělnišich temach komunikować. Internet a Esperanto so woprawdźe derje hromadźe hodźitej! (Klikń na pódlanski wobraz, jeli chceš wjace wo tym čitać.)


text:
Domowinska skupina O2
O2 je młodźinske towarstwo pod třěchu Domowiny, kotrež skutkuje we Wotrowje a wokolnych wsach. Mjeno je skrótšenka za łaćonske „ob origem” (korjenjam napřečo) a pokazuje na hłowne wotmysły zjednoćenstwa – skrućić serbske wědomje mjez přisłušnymi młodostnymi.
Započatki[wobdźěłać]
Młodźinski klub O2 we Wotrowje, dźensa skrućene młodźinske towarstwo, wurosće z wšelakich šmjatow a njedorozumjenjow wokoło mejestajenja a chodojtypalenja w lěće 2003. Situacija bě napjata, wjesnjenjo so dla wšelakich misnjenjow na młodźinu hóršichu. Tute njeluboznosće běchu tema rozmołwow při stražowanju meje, z kotrychž wukristalizowa so na kóncu wotmysł, njedostatki młodźinskeho dźěła we wsy wotstronić. Iniciatorojo noweho spočatka chcychu zdobom składnosć wužić a so při młodźinskim dźěle tež za skrućenje serbskeho wědomja a (přez wutworjenje wšelakich klikow nakaženeje) zhromadnosće zasadźeć. Z wobšěrnym listom wobroćichu so młodostni na wjesnjanostu Pjetaša a skedźbnichu tak na wažnosć zetkawanišća za Wotrowskich młodostnych. Tež wosadneho fararja Kilanka prosychu wo radu. Hižo po třoch tydźenjach móžeše so nowe hibanje we wsy zjawnje prezentować: Młodostni přewjedźechu tradicionalne mejemjetanje. Holcy běchu so k tutemu nałožkej narodnu drastu zwoblekli, štož njebě we Wotrowje lětdźesatki dołho hižo z wašnjom.
Nowy domicil: Młodźinski klub[wobdźěłać]
Hłowny a komplikowany nadawk přichodneho časa bě organizowanje rumnosćow za zhromadny klub. K tomu wjedźechu iniciatorojo mnohe rozmołwy z wjesnjanostu. Nadawk wšak wopokaza so jako njewšědnje komplikowany. Hakle w nowembru 2004 so wuhlady na rumnosće za młodźinski klub polěpšichu. Zo wšak móhli so gmejnske rumnosće w starej šuli młodźinje přepodać, za to dyrbješe so wona wšak oficialnje ze zjednoćenstwom abo towarstwom stać. Młodostni rozsudźichu so – hladajo na zaměry kaž skrućenje narodnosće – po rozmołwach z regionalnej rěčnicu Domowiny Cyžowej a županku župy „Michał Hórnik” Trudlu Kuringowej, jako młodźinski cyłk třěšnemu zwjazkej přistupić. Hišće w decembru samsneho lěta přepoda wjesnjanosta Pjetaš młodostnym kluče do noweho domicila. Tući starachu so spěšnje wo wuhotowanje rumnosćow, organizowachu sej stare kompeje, stólcy a dalše meble. Jako bě klub najprjedy raz zarjadowany, přeprosychu sej młodostni wjesnjanow do njeho.
Dalša dźěławosć[wobdźěłać]
Nětko wuwi so čiła dalša dźěławosć. O2 zarjadowa blidotenisowy turněr pod hesłom „Sport – zwjazany ze spominanjom na serbskeho wótčinca”, mnoho dalšich młodźinskich a wjesnych zetkanjow. Tež silwesterski swjedźeń w starej šuli sobu wuhotowa. Sćěhowaše dalši blidotenisowy turněr wo Cup Michała Nawki. Wězo přewza klub tež tradicionalne nadawki młodźiny we wsy: Wobdźěli so na dźěłach wokoło mejestajenja a chodojtypalenja, přewjedźe mejemjetanje a pomha při wuhotowanju wjesneho swjedźenja. Jako cyłk wobdźělichu so w O2 organizowani młodostni na wšelakich sportowych turněrach, podpěrowachu swětowe zetkanje młodźiny 2005, dojěchu sej na folklorny festiwal do Chrósćic kaž tež na zarjadowanje Lózych hólcow/SG Sněhowki w Haslowje, nawichu tójšto rankow a swjećichu na wjacorych dumpańcach. Tež krótkodobne wulěty, na př. na koncerty serbskich skupin, so organizowachu. Nimo toho zarjadowachu přednošk Bena Budarja wo knize „Tež ja mějach zbožo”. Zhromadnosći přinošowaštej tež adwentnička na Wotrowskej farje a hodownička w klubje. Čłonojo O2 zetkawaja so prawidłownje póndźelu wječor, zo bychu zhromadnje młodźinske wusyłanje Radio Satkula poskali.


text:
NIEDZIELNO MSZO ŚWIYNTO
czyli o katolickim obowionzku
Ci, co mie znajom, to wiedzom, że może nojpobożniejszy we wsi
to jo niy jest, ale som rzeczy zwionzane z wiarom, kerych całe życie
se pilnuja. Niy było na tyn przykład roku, co bych niy wpuściył do
chałupy ksiyndza z kolyndom (ale o kolyndzie to wom opowiym kiedy
indzi). Tak samo niy moga se przedstawić niydziele abo świont bez
mszy. Tako niydziela, to niy byłaby niydziela, a takie świynto, to
psinco niy świynto. Co sie należy zrobić, to sie należy. Jak żech
chodziył do roboty, to nigdy niy miołech żodnyj bomele, bo robota to
był mój obowionzek. Tak samo jak żech jest katolik, ochszczony, to
mom obowionzek i musza go wypełnić. Tak mie chowali ojcowie i tak
my z Maryjkom chowali nasze dzieci. I niy było tu zmiłuj. Jakbych w
niydziela niy poszoł do kościoła, to kluska z niydzielnego obiadu niy
przelazła by mi chyba przez garło (niy wspomna nawet o roladzie).
Pamiyntom, jak jednego razu nasz Paulek, a było mu wtedy z
dziewiytnoście, był w sobota na zabawie. Przyszoł niyskoro z tyj
zabawy, no i niydziela rano, a on śpi. My z Maryjkom, to nojbadziyj
lubiymy chodzić na piyrszo mszo, u nos to jest o pół łósmyj. Maryjka
mo potym czas, na warzynie obiadu, a jo se w moim fotelu czytom.
No to przychodzymy z piyrszyj, a Paulek śpi. Zbliżo sie pół
dziesiontyj – u nos drugo msza – on śpi. Już mie pomału to nerwuje.
Nastympno mszo o 11. O pół jedynosty niy wytrzymoł żech. Właża
do jego izby i godom:
– Wiysz kero godzina?
37
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
Otwiyro ślypia i sie pyto:
– A stało sie coś?
– Jak zaros niy wyleziesz z wyra i niy pójdziesz do kościoła, to
stanie sie na pewno.
– Ale jo dzisioj chyba do kościoła niy pójda. Niyskoro żech
przyszedł, nogi mie bolom i jakiś taki słaby żech jest.
On jest słaby! Słyszeliście?!
– To trzynść sie przy tyj waszej dziki muzyce jakby cie prond
kopoł przez pół nocy, toś niy był słaby, a teraz żeś tak osłob?
Ciśniynie to mioł żech chyba z 250, a ryczoł żech już tak, że
Maryjka w momyncie była w dzwiyrzach.
– Paulek mosz 10 miniut, żeby sie pozbiyrać do kościoła. Jak sie
niy wyrobisz, to ci nogi z … (Maryjka zakryła mi gymba) powyrywom!
A i to cie niy uratuje, bo w tyn czos na rynkach polecisz!
Paulek już był cołkiem obudzony i lecioł do łaziynki. Za osiym
miniut był gotowy.
– To jo ida .
– Pamiyntej, to było piyrwszy i ostatni roz! – Niy wiym czy to
słyszoł, bo już go niy było, ale nigdy wiyncy niy naszły go takie
słabości, żeby chcieć niy iść do kościoła.
Jak wiycie u nos wszyndzie jest blisko. No to do kościoła tyż.
Kiedyś to ludzie wiyncy piechty chodzili. Teraz zaś autami. Nawet
som tacy, co majom chnet dali do garażu niż do kościoła, a i tak
autami jeżdżom. Ale co tam. Ich prawo. My to chodzymy se piechty.
W kościele mom swoje stałe miejsce. Tak jakoś żech sie
przyzwyczaijł i w tym jednym miejscu se stoja. Za ławkami, pod
chórym. Po chłopskiej stronie. Jak by ktoś niy wiedzioł, to downi w
kościele były dwie strony: chłopsko i babsko. A mielimy kiedyś tako
siostra zokonno, co była organistkom. I jak było Boże Narodzynie, to
siostra zapowiadała: „chłopy na baby”. I chłopy zaczynały: „Bracia
patrzcie jeno”, i dalyj śpiwywały baby: „Jak niebo goreje” – i tak cołko
kolynda.
Ale teroz to w kościele niy ma dwóch stron, ino jest jedna, tako
pomiyszano chłopy z babami. No to jo stoja se pod chórym za
ławkami, bo tam i dobrze słysza, i dobrze widza. A Maryjka idzie se
do ławki. Jest tam nos zresztom poru takich, co majom swoje
miejsca i niy włażymy se w parada. Ale czasym, przyjdzie na mszo
ktoś cudzy i stanie mi na moim miejscu. Kiedyś toch sie nerwowoł,
ale wymyślył żech, jak sie takiego pozbyć.
38
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
Staja zaros koło niego, nawet choćby było wkoło pełno wolnego
miejsca. Jo stoja tak blisko niego, że on wol niy wol konsek sie
przesuwa. No to wtynczas tyż sie konsek przesuwom. No to on zaś,
no to jo zaś. I tak aż stana w końcu na moim miejscu. Co zrobia, jak
w tym miejscu nojlepiyj mi sie rzyko? A nojwiynkszo ciżba pod tym
naszym chórym to jest w pastyrka. Jako że stojom tam przeważnie
chłopy, a w Wilijo, po wieczerzy niyjeden kielicha se strzeli na
trawiynie, to na tyj pasterce, jak zacznom chuchać, to chnet trza by
było z kiszonymi ogórkami na zagrycha przychodzić. Ale to tak ino
roz w roku.
Musza wom pedzieć, że kościół momy bardzo fajny i zadbany.
Czy to „stary” (farorz), czy to „nowy”, widać, że sie starajom. Tak po
prowdzie, to jest mi jedno, kto mszo odprawio, bo przeca jo do
kościoła niy do ksiyndza chodza, ino do Pón Bóczka. Ale som takie
rzeczy, co mie wnerwiają i kierych niy moga pokapować.
Na tyn przykład przychodzom chłopy do kościoła, witajom sie
i zaczynajom łosprawiać. Tu sie mszo zaczyno, a oni godajom.
Brzynczom i brzynczom. Tak jaby wom kopruch koło ucha lotoł.
Myśla se, chłopy, jakbych mioł klapaczka, a prasnył jednego
i drugiego w tyn pusty łeb, zaros byście skończyli. Niy wiym, może to
jest po to, co bych sie w ciyrpliwości wprawioł. Ale i tak tych chłopów
niy kapuja.
Jako żech niy jest uczony tak bardzo w religii, to moga niy
wiedzieć, ale kiedyś jak „stary” (farorz) był u nos na kolyndzie, musioł
żech sie go o coś spytać. A zaczyło sie to od tego, że jak przyszło na
mszy do czytanio, to ksiondz se poszoł siednonć, a do tego pulpitu
przyszoł ministrant. Mioł tak z 10 lot, meter dwadziyścia w
kapeluszu, jak to u nos godajom. Zniżył se tyn mikrofon i zaczyno
czytać. Z mojego miesca wyglondało to tak, jakby same włosy tam
stoły i czytały. Słuchom, a tu z głośnika, ciyniutki głosik godo: „Żony
bądzcie posłuszne mężom…”, mie zamurowało. To taki bajtel, taki
kurdupelek czyto, a tu w kościele może jest jego matka, babka,
somsiadka. I on do nich „żony”! Czy w tyj naszyj parafii niy ma kogoś
starszego? Poważniejszego? My naszym dzieciom, jak były takie
małe, kupowali takie ksionżki „Poczytaj mi, mamo”, a teroz to Pismo
Świynte czytajom i to w kościele. Tego tyż niy kapuja.
Jest jeszcze jedna rzecz kieryj niy kapuja. Downi to na kożdyj
mszy było kozanie. I było w porzondku. Farorz wytłumaczył co od
nos chce Pon Jezus, potym sprzezywoł nos trocha, potym pochwolył
39
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
trocha i było wszystko jasne. Teroz co drugo niydziela cztajom listy.
A to list od Episkopatu, a to list od biskupa, a to list od jakiś komisji,
a to zaś od kogoś innego. Ludzie, to jo se tak myśla, czy jo przyszoł
do kościoła, czy na poczta? Jak ktoś chce napisać do mie list, to
niech mi przyśle go do chałupy i sami se poczytomy, a w kościele, to
jo chca posłuchać kozanio! Niy wiym, moga sie mylić, ale tego niy
kapuja.
I do kościoła i ze kościoła idymy se z Maryjkom zawsze pod
pacha. Jak już przyjdymy se do dom, to Maryjka robi kawa. I powiym
wom, niy wiedzieć czymu, ale ta kawa smakuje całkiem inakszy niż
ta, co jom pijymy na bez tydziyń.
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
wysłuchane i spisane przez Piotra Będzińskiego
CDN …… Tak co 7-10 dni nowy konsek dodomy


text:
20 stycznia 2014 w Restauracji „Barbórka” w Rudzie Śląskiej Kochłowicach miała miejsce niebywała uroczystość mianowicie finał Barbórkowego Konkursu Poetyckiego zorganizowanego przez Wiadomości Rudzkie. Była to już IX edycja tego konkursu na najpiękniejszy wiersz o św. Barbarze.Każda edycja w której brałam udział przyniosła mi jakąś nagrodę .Poniżej kilka fotek z konkursów oraz parę wierszy o św.Barbórce […]
Finał Barbórkowego konkursu poetyckiego
W starej cechowni
W starej cechowni Barborka stoji W starej cechowni Barborka stoji sama jak palec za czymś wyglondo płaczka we łoku blysknyła jyno bo żodyn berkmon tu niy zaglondo Prziszoł pod kryczkom tu Francik stary zegnoł kolano chocioż fest boli pora Zdrowasiek porzykoł cicho a we pojstrzodku sromota poli Francik rozumi że ciynżki czasy Łonymu tyż przeca […]
Bergmōny
Bergmōny Bergmōny ,bergmōny dzisio śwjyntujecie na co dziyń na gruba na szychta jedziecie Tam niy ma słōneczka ani ôkyneczka po ćmoku chodzicie śwjata niy widzicie Czŏrni,umazani wōngel fedrujecie a potym zmochani do szole idziecie Na wjyrchu w cechowni na klynczkach rzykocie i kŏżdy sjazd na dōł szczynśliwy mjeć mŏcie Barbōreczka śwjyntŏ niych ô wŏs pamjyntŏ […]
W starej cechowni Barborka stoji
W starej cechowni Barborka stoji W starej cechowni Barborka stoji sama jak palec sztyjc kajś wyglondo płaczka we łoku blysknyła jyno bo żodyn berkmon tu niy zaglondo Prziszoł pod kryczkom tu Francik stary zegnoł kolano chocioż fest boli pora Zdrowasiek porzykoł cicho a we pojstrzodku sromota poli Francik rozumi że ciynżki czasy Łonymu tyż przeca […]


text:
Jazor
Jazor (teke jazoro) słuša ku kategoriji stojecych wódow, kótarež mógu pśi- abo wóttok běžeceje wódy měś a su dopołnje z krajoweju płoninu wobdane. Wón wóznamjeni se w dalokej měrje pśez zamknjony ekosystem.
Wopśimjeśe
Definicija[wobźěłaś]
Jazor jo nutśikokrajne wódy, w kótarychž se (wětša) kopica wódy we wužłobjenju zemje nagromaźiś móžo. W pśeśiwje k nutśikokrajnem mórju (kaž na pśikład Srjejźne mórjo) njama jazor direktny zwisk k oceanam na wusokosći głaźiny mórja, ze comž se teke žeden pśi- abo wóttok pśez mórske tšuženje njepokazujo. Kopica pśi- a wóttoka jo w pśirownanju ze cełkowneju kopicu wódy w jazorje skerjej małe. W rozdźělu k běžecej wóźe jo jazor płony a njepokazujo žeden spad.
Z wida limnologiskeje definicije jo jazor pópšawem zasadnje dłymšy ako gat abo łuža, tak až móžo se pśez dny abo mjasece stabilne temperaturne warstowanje wutwóriś. Z frekwency pśeměšanja, kótaraž ma daloko segajuce ekologiske slědy, góźe se jazory kategorizěrowaś. W toś tom zmysle někotare niske jazory, kaž na pśikład Balaton, scełego ako „wopšawdne“ jazory njepłaśe.
Pśi wšym jo wótgranicowanje mjaz jazorami, gatami a łužami atd. njedokradne a pśecej subjektiwne. Togodla mjenjuju někotare limnologi kuždu z wódu napołnjonu wužłobinu ako jazor. Za kategorizěrowanje by pótom bźez wuznama było, lěc jo jazor stawnje, periodiski abo epizodiski z wódu połnjony a lěc stawne warstowanje wutwóri.
Jazor wopśimjejo zwětšego słodku wódu, eksistěruju pak teke wjelike słone jazory, kaž na pśikład Kaspiske mórjo, Aralski jazor a Marłe mórjo. Někotare jazory su teke bogate na sodu, kaž jazory wokoło wjelikego groblowego pśełama we pódzajtšnej Africe.
Druga móžnosć definicije góźi se pśez wjelikosć zawjasć, pó kótarejž musy jazor nejmjeńša jaden hektar wjeliki byś.[1]
Teke w astronomiji powěda se wó jazorach, jolic drugu žydku maśiznu wobpśimjeju – kaž metanowe jazory na Titanje, mjasecu Saturna.
Nejwětše jazory swěta[wobźěłaś]
Nejwětše łužyske jazory namakaju se w (kumštnej) Łužyskej jazorinje a su nastali z něgajšnych brunicowych jamow. Nejwětšy z nich jo Sedlišćowy jazor, kótaryž lažy na dłujkem zajtšu Złego Komorowa a ma pśestrěń wót 13,3 kwadratnych kilometrow. Pśisamem samsku wjelikosć ma nejwětšy pśirodny jazor Łužycy (a cełeje Bramborskeje), Gójacki jazor na pódpołnoc Błotow.
Žrědła[wobźěłaś]
- ↑ Rüdiger Mauersberger: Klassifikation der Seen für die Naturraumerkundung des nordostdeutschen Tieflandes Templin, 2006.