text:
Štomy su nětko wosebita pycha přirody – w nazymskim počasu, hdyž so wone w najrjeńšich barbach prezentuja. To njech je nam nastork, so jim z rěčneho aspekta trochu wěnować, to rěka jich serbskim pomjenowanjam a tomu, kak so wone w našich wjesnych a ležownostnych mjenach wotbłyšćuja.
Na brězu dopomina tójšto łužiskich wsow ze swojim mjenom. Kaž štom samón, potajkim Brěza, rěka wjeska pola Hodźija (Birkau). Tu tči w němskim mjenje štomowy wotpowědnik serbskeje brězy – Birke. Zwjetša wšak su so serbske mjena wsow přewzali z wěstymi zwukowymi a słowotwórbnymi změnami tež do němčiny, tak zo němske mjena jich serbski pochad jasnje pokazuja. Tak je to na přikład pola Brězynki, kotruž mamy dwójce w Hornjej Łužicy: pola Malešec – němsce je to Briesing – a pola Huski (Gaußig); tale wjes rěka němsce Brösang. Njedaloko Hućiny leži Brězyna, kotrejež němski wotpowědnik je Brösa. Njech su tu hišće mjenowane Brězecy pola Wósporka, kotrež němsce rěkaja Brießnitz.


c: text/html

text: Budyšin (CK/SN). W Hornjej Łužicy bě w aprylu 20 084 žonow a muži bjez dźěła. To je 1 428 mjenje hač měsac do toho. Kaž šef Budyskeje agentury za dźěło Thomas Berndt praji, je bjezdźěłnosć samo spěšnišo woteběrała hač wočakowane. To je wuskutk nowonastatych dźěłowych městnow, po połojcy pak tež wuskutk demografiskeho wuwića. Mjeztym zo je kwota bjezdźěłnosće w Radebergskim a Kamjenskim regionje pod štyrjomi procentami, štož po měnjenju fachowcow połnemu dźěłu wotpowěduje, wostanje wona w Zhorjelcu z dwanaće procentami a wulkim wotstawkom dale na wysokim niwowje konstantna.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dźensniši swjedźeń Chrysta Krala je posledni wulki podawk cyrkwinskeho lěta, prjedy hač so přichodnu – prěnju adwentnu – njedźelu nowe duchowne lěto započina. Ideja, zo je Bóh z kralom, je minjene lětdźesatki swoju wuswobodźacu móc přisadźiła: Našim prjedownikam bě tróštowace sej předstajić, zo je nad kralemi, kotřiž su nim wjele ćežmow nabrěmjenjeli, hišće wjetši, mócniši kral, kiž wot zemskich poddanow wšě wobćežnosće w njebjesach zaso bjerje. W našim času pak je jenož kralow w Europje, kotrychž jenička funkcija w tym wobsteji, demokratiji kusk přidatneje pychi posrědkować.
Tak je Bóh jako kral jenož hišće dwělomna legitimacija cyrkwinskich awtoritow, přećiwo wěriwym něšto přesadźić, štož woni njedowidźa – hlej na kralowske činki Drježdźanskeho biskopa Joachima Reinelta napřećo Wotrowskej młodźinje w zwisku z wotwołanjom fararja Dawidowskeho ze serbskeje wsy. Pobrachowaca duchowna transformacija tajkich zapřijećow kaž „Chryst kral“ ze zańdźenosće do přitomnosće je najwažniša přičina za razantne woteběranje křesćanskeje wěry mjez modernymi ludźimi.
Čehodla pak je Bóh čłowjeka stworił? Hdyž nabožne wusyłanja poskaš, móžeš jenož ke konkluziji dóńć: Zo by wón čłowječe stworjenje z alternatiwu mjez dobrym a złym do wušparanjow přinjesł, z kotrychž móže čłowjeka zaso wumóžić. Demokratiska kwalita kolektiwneje mudrosće, posrědkowaneje přez mjezsobnu wotewrjenu wuměnu a na kóncu wothłosowanje, pak w realnoeksistowacym křesćanstwje bohužel přewažnje faluje.
Snadź je Bóh nas stworił, zo by swět tež za njeho zajimawši hač bjez nas był? Snadź njedawa jenož rozpuć mjez dobrym a złym, ale wjele akceptabelnych pućow? Snadź přichadźa z adwentom tež nowe myslenje, zo Bóh nochce z kralom w klasiskim zmysle być? Snadź tči w horcej diskusiji demokratiskeho gremija kaž na přikład zwjazkoweho předsydstwa na kóncu wjac wuswobodźaceho potenciala hač w samlutkich rozsudach starych knjezow w swojich rezidencach. Cyrkej sama je dawno připóznawała, zo samo wěčna telogiska mudrosć přez časnosć rosće, zo wěra w běhu dobow čłowjestwa na pozitiwne wašnje dale a rozumniša bywa – potajkim: Njech adwent přichadźa!


text:
Śńyżka
Śńyżka (czes. Sněžka, pol. Śnieżka, mjym. Schneekoppe, dolnoś. Schniekuppe) – nojsrogszy wjyrch Ślůnska a Czeskij Republiki, srogo na 1603 metry[1]. Położůno je we Gůrach Uolbrzimich, kere sům tajlům Sudetůw.
Na wjyrchu stoji restauracyjo a astrůnůmiczne uobserwatoryjům; po czeskij strůńe trwo budowa nowygo schrůńiska turystycznygo. Dowńi na Śńyżce stały dwa schrůńiska - mjymjecke uod 1850 pod mjanym Preussische Baude, kere rozebrali Poloki we lotach 60. XX stolećo a czeske Böhmische Baude (w tyn czas austrijocke) uod 1868. Zawarte bůło uod 1989, a rozebrano je we 2005.
Śńyżka je fest popularno postrzůd turystůw uod XVI stolećo. Dźiśej prowadzům tukej cesty uod Polski a Czechůw. Ze czeskij strůny dźało tyż zajlbana uod mjasta Pec pod Sněžkou.
We marcu 2009 przitrefiła śe na Śńyżce budowlano katastrofa - na pora tydńi zawarto uobserwatoryjům a cesty na wjyrch uod polskij strůny[2].
Śnyżka je przedstawjůno na wapyńe Karpacza.


text:
Hanek mi pedzioł, coby niy chcioł robić za rechtora.
Nojsompiyrw, kery to je Hanek:
Hankowi wierzyć nie trzeba, ale słuchać wypada uważnie i z szacunkiem. Ból i żal przemycał zgrabnie w dowcipach i wulgaryzmach – życie takie właśnie bywa. O wszystkim zdanie swoje miał, ale rzadko upierał się przy swoim.
Przykazań dziesięć to jego fundament – budowle stawia na nich trwałe i piękne. Przykazanie miłości to dla niego ideał ludzkości. Co wbrew niemu, to już nawet nie barbarzyństwo – to barborske.
Jedno, co mosz, to to, coś rozdoł. Niy styknie sie dzielić – wszyjsko trza dać. Tela Twojigo. Tela weźmiesz na tamtyn świat.
Żeby dować, to trza mieć. Trza mieć serce i gowa. Piniōndze tyż.
Biydny, to niyszczynśliwy, a niyszczynśliwy, to gupi.
Niy mosz piniyndzy, to czym sie chesz dzielić? Ino robotōm! A robota to
i piniōndz i szczynście.
Nie mogōm być dwie prowdy, jyno jedna. Niy może być robota byle jako.
Robota mo być z sercym i z gowōm. Robota mo mieć dusza.
Taki je Hanek, a tyn Hanek mo litoś do rechtorōw. Rechtor, a terozki i rechtorki moc mo ôdpowiedzialnoś, bajtli mu edukować, frelki i karlusōw tyż, świat im mo rozewrzyć, ducha, serce a gowa!
Przedstow se, iże bajtli, frelki i karlusōw kminisz.
Inksze co suchajōm ôd Cia, inksze ôd Ôjcōw a Starzikōw.
To niy je dobre do dziecka. Do nikogo to niy je dobre. Prowda je dobro – niyprowda niy je dobro.
Kerymu majōm dować wiara – Ciebie eli familije?
Przedstwo se, co szacunku uczysz ino do swojich!
To jako terozki taki rechtor, eli tako rechtorka mo robić coby roboty niy stracić, a gupot niy godać?
Bajtli, frelki i karlusy to wielgo ôdpowiedzialnoś!
Taki je Hanek, ôpisany we buchu: Mimry z mamrami. Hanek i oni (elwry, lebry, pampōnie, sorōnie, hadziaje i barbory) – albo ô mojich przodkach i zadkach.
Aleksander Lubina
*Za zgodność z ortografią śląską pan Anrzej Rczniok


text:
Žadaja sej stejišćo
Wjelcej (ch/SN). Frakcija CDU/Zeleny přichod we Wjelčanskim měšćanskim parlamenće žada sej wot měšćanostki Birgit Zuchold (SPD) stejišćo k připowědźenym wotškódnjenskim płaćenjam wobydlerjam Wjelceje přez hórniski koncern Vattenfall. Wo wotpowědnej próstwje debatuja dźensa na posedźenju měšćanskich zapósłancow. Vattenfall chce po zwolenju brunicoweho plana za nowu wuhlowu jamu Wjelcej II domjacnosćam znajmjeńša 15 lět jako wotrunanje za wobćeženja přez wuhlowu jamu něhdźe 10 000 eurow přewostajić. Měšćanostka pak zapowědźi najebać wospjetne naprašowanja jasne wuprajenja wo stawje jednanjow, kritizuje Hannelore Wodtke (Zeleny přichod Wjelceje).
Swjeća róčnicu parka


text:
Rozmołwa z tworjacym wuměłcom, z Łužicy pochadźacym Reinhardom Royjom
Reinhard Roy, syn serbskeho komponista Hinca Roja z Klětnoho, je w Němskej a we wukraju znaty moler, grafikar a rězbar. Wón bydli blisko Frankfurta nad Mohanom. Srjedź apryla je rodźeny Klětnjan w Berlinje prapremjeru sinfonije „Stalingrad“ swojeho nana dožiwił. Alfons Wićaz je so ze znatym wuměłcom rozmołwjał.
Kak sće sinfoniju nana přijimał, je Was wona jako tworjaceho wuměłca jimała?
R. Roy: Za mnje hraje tworjace wuměłstwo wulku rólu, a wězo widźu je tež w zwisku k hudźbje. Tema, kotruž je sej mój nan wuzwolił, ma w tworjacym wuměłstwje najskerje poćah k realizmej. Ja wšak so w tymle wobłuku na cyle hinašich slědach pohibuju, tak zo směm rjec, zo njeje tule žanoho mjezsobneho wobwliwowanja. Prapremjera bě za mnje wjeršk nanoweho tworjenja. Před lětomaj běch na wopomnjenskej swjatočnosći we Wolgogradźe. Tam přepodach ruskemu komponistej a dirigentej Swjerowej partituru sinfonije „Stalingrad“.


text:
Sylt
Sylt (dansce Sild, sewjerofrizisce Söl) je najwjetša ze sewjerofriziskich kupow w Sewjernym morju a zdobom najsewjerniša kupa Němskeje. Nadeńdźe so něhdźe 10 do 16 kilometrow před zapadnym brjohom Schleswigsko-Holsteinskeje a Danskeje a słuša do wokrjesa Nordfriesland. Z wulkosću wot nimale 100 km² je wona štwórta najwjetša kupa Němskeje a najwjetša němska kupa w Sewjernym morju. Hłowne sydlišćo je Westerland. Sylt je woblubowany turistiski cil a je wot lěta 1927 přez Hindenburgowy nasyp zwjazany z twjerdźu.
Sylt je jedna z tych kupow, na kotrychž so hač do dźensnišeho tež frizisce rěči.


text:
Greifswald
Uniwersitne a hansowe město Greifswald (delnjoněmsce Griepswold) je pjate najwjetše město Mecklenburgsko-Předpomorskeje a nadeńdźe so na sewjerowuchodźe zwjazkoweho kraja w Předpomorskej při brjoze Baltiskeho morja. Leži při wuliwje rěčki Ryck (= „rěka“) do Greifswaldskeho zaliwa mjez kupomaj Rujany a Usedom a ma něhdźe 56.000 wobydlerjow.
W lěće 1456 załožena uniwersita w Greifswaldźe je po Roztokskej druha najstarša w baltiskim rumje a ma něhdźe 11.000 studentow.
Z lěta 2011 je Greifswald zarjadniske sydło wokrjesa Předpomorska-Greifswald.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěnje naspomnjenje jako oppidum Gripheswald pochadźa z lěta 1248. W dalšim wopismje nadeńdźe so pokiw, zo je němske mjeno města Gripeswald, štož pokaza na to, zo měješe město hišće druhe, snadź słowjanske abo danske mjeno. 1250 dósta Greifswald wot wójwody Wartisława III. měšćanske prawa. 1278 mjenuje so město prěni raz jako čłon Hansy. 1456 załoži wójwoda Wartisław IX. po iniciatiwy města pomorsku krajnu uniwersitu w Greifswaldźe. Wot 1631 hač do 1815 słušeše město kaž nimale cyły pomorski pobrjóh k Šwedskej. W Druhej swětowej wójnje njebu město wulce wobškodźene.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Statistiski krajny zarjad Mecklenburgsko-Předpomorskeje – wuwiće ludnosće wokrjesow a gmejnow 2017 (XLS-dataja)


text: Koporcy (UM/SN). Jedyn z derje wopytanych wotewrjenych pomnikow předwčerawšim, njedźelu, bě hród w Koporcach pola Bukec. Knjez nad hrodom Sebastian Flämig móžeše tam mnohich wopytowarjow witać. Zapřijeće „knjez nad hrodom“ wšak so Drježdźanskemu hudźbnemu pedagogej prawje njelubi. Radšo wobhladuje so jako zachowar hrodu. A zachować hodźi so w knježim domje bywšeho Koporskeho ryćerkubła tójšto, wšako zhladuje twar na wjacore lětstotki stare stawizny. Za čas Němskeje demokratiskeje republiki słužeše jako bydlenski dom, zwjetša za ćěkancow ze Šleskeje. Najwjace skóncowali pak su při njeporadźenym saněrowanju spočatk 1990tych lět.


text:
Francek Fyrtok, 10.01.1921
Wachtyrz prezyntuje ślōnske artykuły ze starych cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Trzeba je rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd redakcyje.
Kochany Hanysie!
Dziynkuja ci za życzynia na Nowy Rok, ale mi tak życzysz z cudzej kabsy, bo padosz, żeby mi dziouchy fest przoły. Zebyś to pedzioł, iże ty mi bydziesz przoł, to by to było co inszego, ale dziouchami sie wyrynczać, tego nie robi najporzōndniejszy Kocynder. Jużeś zapewne słyszoł, iże ksiynża sōm wolni ôd przisiyngi, co jōm przisiyngali rzōndowi pruskymu. Przisiynga ta już nie geltuje. Bydzie to radość dla porzōndnych ksiynży, bo wolność to radość, a radość to raj. Boja sie ô Ulitzki, żeby tego zwolniōno ôd przisiyngi inaczej nie zrozumioł, bo to mu sie czynsto zdarzo. Jo bych wszystkich ksiynży zwolnił ôd przisiyngi, jyno Ulitzki nie. Bo ślubowoł, iże bydzie nauczać religije, a ôn kocyndruje z heimatsbojami. Ulitzka nie jest bylejaki chłop, bo keby mioł siostra, napewno chodziłaby per klinke z lojtnantym. Ale jak teraz wolny jest ôd przisiyngi berlińskej, to kto wie czy nie przisiyngnie na Turka. Przeca bez wojna turecki bōg Allach z niymieckim sztanga trzimali. Ulitzce sie to bardzo podobało. Niech powie że nie, a pokoża mu, boch na nie jednym jego kozaniu był.
Szkoda, iże Urbanek nie jest ksiyndzym abo Quester, choć jedyn i drugi żyjōm tak jak ks. Jankowski, kozielski unterkōmisarz za Niymcami, a nie, jak godajōm ludzie, za Niymkami.
Hanysku, poprow sie, choćby na szperka, nie ôbgoduj mie, iżech sie smykoł kole Raciborza i Głogōwka. To prowda, iżech był w Głogōwku. Tam sōm fajniste dziouchy jak kroszōnki, a chodzōm jak zegarki. Radza ci, abyś se tam libsta wyszukoł. Z tamtych strōn pochodzi Urbanek, ale ôn już poprzerostoł kulturōm pruskōm i pysk mo jak kalfas, że ani mu sie pokozać w swojich strōnach. Keby sie tam pokozoł wszystke wrōble i wrōny by pouciekały.
W Raciborzu ech też był. I tam sōm szwarne dziouchy, alech z nimi nie rzōńdził, bo nie było czasu, aże mie jankor w serce piznōł. Takich dziouch, jake sōm w Syryni, Lubōmi, Wojnowicach, Biynkowicach, Tworkowie i inszych wsiach raciborskich, jeszcześ nie widzioł. Jakbych ci je ôpisoł dokumyntnie to byś uciekł z Bytōmia.
Pamiyntej Hanysie, żebyś mie w „Kocyndrze” już wiyncej nie szlechtowoł, iże sie smykōm. Skirz tego, iżeś napisoł ô Raciborzu i Głogōwku, wszystke moje libsty bydōm złe, iżech u nich w Nowy Rok nie był. A joch nie mioł blank czasu. Anich nie mōgł rozdzielić podarunkōw noworocznych. A zostawiōno u mie taki podarunki:
dlo Urbanka: nowy hełm,
dlo Ulitzki: galoty z bizami i berliński ôrder, „suum gumique”, co znaczy: kochaj bliźniego, weź żyła, a liźnij go.
dlo Questera: dwie sowy, już bez zymbōw, aby sie jeszcze mōgł dwa razy verlobować i flaszka ôleju, aby mōgł dobrze majtać do Berlina,
dlo „Volksstimmy”: czorcińca i powrōz,
dlo „Schwarze Adler”: nowy garnuszek z uszkym co stoji pod… łōżkym,
dlo „Dzwōna”: kōnewka rycynusu i elymyntarz polski, aby sie mowy polskej nauczył,
dlo „Morgenpost”: gramofōn prosto ôd Willigera,
dlo Woli Ludu: telefōn z Brzega ôd Hobusa, lejtnanta, a Żmudzie floster, bo go strziko.
Jeszcze mōm kupa podarunkōw i dziepiero ich nieskorzi rozdziela a teraz Hanysku dej pyska
Franckowi Fyrtokowi.


text:
Es handelt sich hierbei um einen Auszug aus dem sorbischen Lesebuch für die 8. Klasse. Diesen, in vollendeter, wundervoller sorbischer Sprache verfassten Aufsatz zu übersetzen, wagen sich die Redakteure dieser Internetseiten nicht. Wir bitten um Verständnis!
(wujimk z čitanki za 8. lětnik, Ludowe nakładnistwo Domowina)
Zawěrno, Pěskecy su jedne z mało hišće dokoławokoło z holu wobdatych sydlišćow we Łužicy, do kotrehož so hinak njedóstanješ, dyžli přez lěs. Pěskečenjo do dźensniša njedóstachu tak bliskich susodow, z kotrymiž bychu so při rozšěrjenju swojeho sydlišća a při powjetšenju polow a łukow lěs trjebjejo něhdźe zetkali.
Što pak bě słowjanske rodźinstwo něhdy pohnuło, so tule na pěsku zasydlić? Našli su tu kruch płódneje pódy, dźakowano roztawacym lodowcam na kóncu lodoweje doby je tule nastało ramjo herbskeho Čorno-Halštrowskeho prarěčnišća. Na wyšich kopičkach, hdźež ze spadowaceje wody pěskojta póda sahać poča, so spěšnje poróst zadomi. Po wonym šěrokim prarěčnišću blisko Pěskec su zwostałe hrjebički a přirowy, w kotrychž měrna wodźička ćeče a wurywanjom přehłubokich a pozdźišo njewobrosćenych přirowow přewjele włóhi z honow wotpušći.
Najdale wot wsy zdalena rola Pěskečanow ćehnje so dźensa něhdźe dwaj kilometraj k połnocy, dele k "Wowčerni" při Jitrowskim puću. Tym najbóle zdalenym tam rěkaja "Amerika". Na napřećiwnej stronje, w połdnju, k Serbskim Pazlicam horje, saha zelena hola hišće dźensa zdźěla hač do zahrodow někotrych wjesnych statokow. Njewunošna pěskojta hórka bě tam hižo zdawna była přirodny zadźěwk při rozšěrjenju sydlišća a ratarskich honow.
Mało abo lědma bliže dyžli k "Wowčerni" jězdźa Pěskečan ratarjo na swoje přestrěnje "Za wosykowu horu" na "Tružki" hač k "Staremu hatej". Jenož poł abo mjenje teje zdalenosće maja přez "Wuměnki" k ranju, na směr Róžant. Šwarna šlapa polow a łukow ćehnje so přez "Hliny" nimo Čěslicow "Pod horu" won ke krótkemu wječoru, do "Dubin" podłu "Sandmłynskeho puća". Tele połoženje polow a łukow pokazuje, hdźe poskićeše přiroda sydlerjam "na pěsku" kmanu pódu. A ta je tež tajka, zo móža tam dźećel, pšeńcu a samo cokorowu rěpu plahować. Wězo njejsu wunoški tak dobre kaž wokoło klóštra.
Tak kaž ma załožićel swójskeho statoka dźensa měć zawěsćenu wodu, bě woda něhdy wuměnjenje za zasydlenje rodźinstwa, za załoženje sydlišća. Na mnohich městnach dosahaše zaryw łopače do zemje, zo bychu sydlerjo za žiwjenje wažnu mokriznu docpěli. Najpłódniša póda poskićeše so wězo podłu rěčki, kiž ćećeše přez wjes w směrje na Nowy Tružči hat dale do Stareho hata.
Woda njeběžeše stajnje. Wona z chwilemi móhłrjec zaprahny, dokelž ju młynk, dźensa Šwejdźic statok, před swojej młyncu hromadźeše w zběrniku. Hdyž bě tón napjelnjeny, młynk wodu na swoje młynske koło pušći, zo by wjesnjanam ze zorna namlěł muki a jim natołk jahłow a z hejduše krupow. Doniž z hórki wyše wsy do kótlika naběžana woda dosahaše, běžeše wona, jako tuni wotročk młynsku słužbu wukonjawši a tuž młynska rěka mjenowana, přez wjes dale přez "Tružki" a "Brězniki" podłu Jitrowskeho puća k połnocy dele. W "Zawalcy" pak zawiny wona jako "Walec hrjebja" k ranu, zo by "Za wosykowej horu" pjelniła hižo mjenowane haty.
Komu chcyło so dźensa hišće wěrić, zo bě tu w Pěskecach hdy wodowy młyn klepotał, hdyž tu ani hrjebički we wsy njewidźiš. A tola, přetož je zapisane, zo předa młynk Michał Šěn swój wětrnik a wodowy młyn z tołčernju za 200 toler swojemu jeničkemu synej Michałej Šěnej. Nan bě jón prawdźepodobnje 25.7.1758 kupił wot Maćija Cyža (abo Křižana). Tónle młódši Michał Šěn je swój wětrnik a wodomłynski statok ze žiwnosću z dowolnosću klóštra Marijina hwězda dnja 13.7.1827 předał Michałej Wawrikej z Chrósćic.
Tón jón hižo 7.11.1828 swojemu synej Mikławšej předa. W zwisku z młynom jewi so tež mjeno Michał Kleta. Swójbne mjeno "Glećic" je staršim Pěskečanam hišće derje znate z Rewjerkec-Nukec statoka.
Stawizny Pěskec su wězo wusko spjate z knježim dworom. Jeho pisomne swědki započinaja so z lětom 1225. Wone zdobom wobswědčuje wobstaće wsy, kiž je wěsće starša.Prawdźepodobnje je Bjarnat I. po swojim zasydlenju "na kamjenju" , potajkim w Kamjencu, wokoło lěta 1200 jedneho ze swojich wićazow jako knježićela nad serbskim sydlišćom "na pěsku" postajił a tam zaměstnił. Posledni zemjan bě hač do nowembra 1902 Otto Edler von Planitz. W lěće 1913 połoži Sakski stat ruku na Pěskecy. Přičina: Wuhlo! W nuzy po druhej swětowej wójnje zahajene wudobywanje na Pěskečan honach blisko Serbskich Pazlic bu hižo dla znateje snadneje wunošnosće zaso zastajene. Wboha přiroda a wboha serbska zemja wokoło Pěskec, zahaji-li so raz wudobywanje kaolina, kotryž tu tež w zemi leži!
"Wjes na wuwróćach Serbstwa" mi před někotrymi lětami Pěskečan přećel swoju wjes woznamjeni. Dołho tu Pěskecy jako tajka nabožno-narodna twjerdźizna steja, po tym zo ewangelske susodstwo (Němske Pazlicy a Jitro) doskónčnemu přeněmčenju podleža. Tak jakne serbske, kaž je mjeno wsy tež w jeho němskej formje, su naspomnjene scyła wšitke Pěskečan ležownostne mjena, kiž maja zwjetša stawiznisko-přirodowědny zakład. Ani w lěće 1933 na rańšej kromje wsy - wěsće nic z dobrym wotmysłom napřećo Serbam - wot nacijow załožene barakowe lěhwo dźěłoweje słužby (RAD = Reichsarbeitsdienst) njezamó narodnu dušu wěriwych Serbow zlemić. To měješe pozdźiši tajnje točacy ćerw wjetši wuspěch.
Lěto 1777 podawa ličbu 38 statokow - z toho dźesać burskich - z něhdźe 220 dušemi. Znajer Pěskec statoki derje we wsy zaměstnić wě. W lěće 1834 naličichu 227 wobydlerjow. Tale ličba spadny do lěta 1925 na 186. Něhdźe dwacećo běchu stajnje Němcy. Ći běchu wěsće doma na knježim dworje. Tam měwachu často tež cuze dźěłowe mocy, mjez nimi Čechow a Polakow. Někotre nowe domčki nastachu we dwacetych lětach. We wojowanju nalěto 1945 bě wjes tójšto škody poćerpjeła. Tak dospołnje zničeny Riemerec statok wjace natwarjeny njebu. Tež Najčec mały dwór ze smjerću poslednjeju wobydlerkow, Najčec Hany a Hańže, po wójnje zańdźe. Po starym Hórbanec statoku zeza Kowarjecow, kiž je prawdźepodobnje hižo něhdźe 1846 zašoł, je zwostała "Hórbanec zahroda". Brodlec statok w Barčec susodstwje (dźensa Měrćinkec-Krawcec zahroda) pak so w lěće 1937 z potorhanjom posledneho zbytka, stareje bróžnje, pominy. Z tym je zabyty kaž wěrna podawizna, na kotruž dyrbješe wěčnje dopominać na rozpuću Sernjany - Serbske Pazlicy stejacy kamjentny křiž.
Pěskecy běchu (a wostachu) ryzy rólniska wjes. Młyn a kowarnja běštej jeničkej, dokelž njeparujomnej rjemjesle we wsy, k tomu korčma a wjele pozdźišo póst. A pječa mějachu něhdy tež swoju piwarničku, a to w Kirsteinec statoku. Młyn je zabyty. Dopomnjenka na kowarnju je jenož hišće z mjenom do domu, "Kowarjecy" žiwa. Z konsumowej předawarnju w bywšim hrodźe je socialistiski stat w swojim času zaměrnje rozbił Mjechelic-korčmarjec w lěće 1927 załožene małe klamarstwo. W lěće 1970 je zawrěchu. Pěstowarnja za wjesne dźěći bě zaměstnjena w bywšim barakowym lěhwje. Jako tajka wot swěta zdalena wjes mějachu Pěskecy, kaž so powěda, něhdy tež swoju šulu we wsy. Wěrje podobnje tajke něšto je, a přičina tuž, zaměrnišo za tym slědźić. Hospodarsce dyrbjachu Pěskecy po druhej swětowej wójnje chcyjo nochcyjo doprědkarić na bywšim knježim dworje. Rozžohnujemy so ze swojeho krótkeho wopyta w Pěskecach srjedź wsy pola wjesneho swjateho křiža. Za čas pisanja tychle rjadkow Pěskečan wjesni křižerjo swoje konje sedłachu. A zwónčk z Domaškec-Matkec domskeho wołaše jich z dworow na nawjes, hdźež steji njedawno dotwarjena pyšna wjesna kapałka.


text: Chrjebja-Nowa Wjes (FAG/SN). Jónu w lěće přeměni so hrodowy park w Chrjebi-Nowej Wsy na swjedźensku milu z mnohimi sportowymi a kulturnymi wjerškami. Minjeny kónc tydźenja bě zaso raz tak daloko, zo wotměchu tam lětni, sportowy a hrodowy swjedźeń – mjeztym hižo 71. raz –, kotryž je tež lětsa zaso tysacy hosći přiwabił. „Hižo pjatk wječor poskići 130 sobuskutkowacych wulku rejwansku show. Lětsa bě na tym šěsć skupin wobdźělenych, kotrež pokazachu wulkotny třištwórćhodźinski program. Pjatkowne předstajenje je generalna proba, wšako rejwansku show njedźelu popołdnju hišće raz pokazaja“, rozłoži Reiner Preuß z kulturneho towarstwa. Lětsa steješe wšitko pod hesłom „Wobkuzłacy swět Disneyjowych filmow“. „Kostimy za program su sej kaž kóžde lěto žony ze wsy sami wumyslili a zešili“, Reiner Preuß doda.


text:
Budyšin (CRM/SN). Nimale 110 lět stare pišćele z Budyskeje dźěłarnje Herrmanna Eule w ewangelskim dźělu tudyšeje simultaneje tachantskeje cyrkwje swj. Pětra zaso klinča. Minjenu sobotu hraješe na nich Feliks Brojer na hudźbnym nyšporje, kotryž je spěwarka Katrin Pehla-Döring z Drježdźan sobu wuhotowała. Liturgiski nawod měješe superintendent Werner Waltsgott.
W prěnim dźělu nyšpora stejachu předewšěm wokalne twórby z přewodom pišćelow kaž tež kompozicije za pišćele z dobow renesansy a baroka na programje. Organist zahra tohorunja „Preludij a fugu“ w c-moll, opus 5 Carla Englera (1877–1959). Engler běše w lětach 1928 do 1945 katolski hudźbny direktor tachantskeje cyrkwje. Zdobom běše swój čas wučer na tachantskej šuli z natwarjacymi rjadownjemi a tak zdobom kubłar tamnišich serbskich chowancow. Nětko bě radosć a duchowne wokřewjenje, na nadobnu hudźbu w tak dostojnej interpretaciji słuchać.


text:
Hižo do kónca Druheje swětoweje wójny běchu so třo wodźacy reprezentanća antihitlerskeje koalicije dojednali, načolnych němskich wójnskich złóstnikow a politikarjow NSDAP ze smjerću chłostać. Jendźelski premier Churchill namjetowaše, sta wodźacych nacijow a generalow hnydom zatřělić. Stalin žadaše sej w mjenje Sowjetskeho zwjazka (ZSSR), tule ličbu na 50 000 rozšěrić. Prezident USA Roosevelt wupraji so za wotprawjenje złóstnikow ze sekeru abo na šibjeńcy. Na te wašnje su nazymu 1946 tež smjertne wusudy wuwjedli.
Wójnske ministerstwo USA pak namjetowaše na kóncu wójny 1945 nowemu prezidentej Trumanej, mjezynarodne wojerske sudnistwo wutworić. Wone njeměło jeničce načolnych złóstnikow, ale tež nacistiske organizacije a jich zahubnu ideologiju po dokładnym juristiskim jednanju zasudźić. Jako dotal njeznata wobskóržba buchu „złóstnistwa přećiwo měrej a čłowjestwu“ poručene, do čehož słušachu nadpady na druhe staty, złóstnistwa wójska přećiwo cuzym wojakam a na ciwilnej ludnosći, ale tež masowe morjenje ludow kaž Židow.


text:
Atlantycki Uocean
Uocean Atlantycki, Atlantyk – drůgi pod wzglyndym wjelgośći uocean na Źymji, kery pokrywo ůngyfer 20% jeji powjeřchńi. Mjano wywodźi śe s mitolůgji greckij a uoznačo "Moře Atlasa".
Atlantyk mo kštout půgrubjůnyj a ńyco rozćůngńjyntej buchštaby "S"(abo lekko zńykštoucůnyj papůgi, uobrůcůnyj dźobym na lewo). Znojduje śe půmjyndzy: Ojropům, Afrikům, Amerikům Půunocnům, Amerikům Pouedńowům a Antarktydům. Atlantyk pouůnčůny je s Uoceanym Spokojnym bez Uocean Arktyčny na půunocy a Ćeśńina Drake'a na pouedńu.
Atlantyk wroz s přileguymi mořůma zajmuje powjeřchńo ůng. 106 450 000 km², a bes ńich 82 362 000 km². Přibližůno uobjyntość tygož uoceanu wynośi 354 700 000 km³ (z mořůma) a 323 600 000 km³. (bez můř). Středńo guymbokość: 3600 m; nojwjynkšo - Růw Puerto Rico - 9220 m. Dugość lińji břygowej: 111 855 km (nojbařij urozmaicono we tajli půunocnyj). Rozćůnguość růwnoležńikowo we nojwjynkšym přewynžyńu mjyndzy wybřežůma Ameriki Pouedńowyj a Afriki wynośi 2 800 km, a 13 500 km rachujůnc uod zachodńigo kraja Zatoki Meksykańskij do wschodńygo břygu Mořa Čornygo.
Charakterystyčnymi lo dna Uoceanu Atlantyckigo sům wzńyśyńo Gřbjetu Śrůdatlantyckigo rozćůngajůnce śe bez střodek dna. Guymbja Růmanche (7 758 m) dźeli Gřbjet Śrůdatlantycki na půunocnoatlantycki a pouedńowoatlantycki. Na wschůd uod Gřbjetu Śrůdatlantyckigo wystympujům basyny uoceańične - Hišpański, Gwinyjski, Angolski, Kapski, Afrikańsko-Antarktyčny a Źelůnygo Přilůndka, natůmjast zachodńo tajla Uoceanu Atlantyckigo zawjero basyny - Gujański, Půúnocnoamerykański, Labradorski, Brazylijski a Argyntyński.
Uogůlno powjeřchńa wysp pouožůnych na Uoceańy Atlantyckym to 8,6 mln km². Wjynkše wyspy a archipelagi: Grynlandja, Wyspy Brytyjske, Islandja, Źymja Baffina, Nowo Fůndlandja, Wjelge a Moue Antyle, Bahamy, Azory, Wyspy Kanaryjske a Wyspy Źelůnygo Přilůndka.
Myńše wyspy: Wyspa Bouveta, Georga Pouedńowo, Sandwich Pouedńowy, Tristan da Cunha, Gough, Wyspa Śwjyntej Helyny.


text:
W rjedźe „Wobkuzłaca klasika special“ pokazuja orchester Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom Andreasa Pabsta znowa jich wulku wjelestronskosć w programach a skića hudźbu za kóžde wucho. Podpěru dóstanje orchester wot spěwneju solistow Jae-Hyung Cho (bariton) a Jany Marie Gropp (sopran). Poslednja z njeju njeje jenož wulkotna solistka, ale připódla tež lěkarka. Hudźbnje je wona wosebje na musical wusměrjena a přeswědčeše hižo w tójšto rólach.
Štož Wolfgang Amadeus Mozart za klasiku woznamjenja, je Andrew Lloyd Webber za musical. Ze swojej hudźbu za „Das Phantom der Oper” sta so wón mjezynarodnje znaty. Dalši wjeršk programa je titul „Märchen schreibt die Zeit“ ze znateho musicala „Die Schöne und das Biest“.
John Williams pak bu z filmowej hudźbu sławny. Ze swojej kompoziciju k mišterskemu filmej „Schindlers Liste” Stevena Spielberga žněješe wón 1994 jedyn z pjeć oscarow. Lěto pozdźišo nominowaše so tež hudźba Alana Silvestrija za filmowy klasikar „Forrest Gump” za oscara, kiž zaklinći tohorunja w koncerće. Twórby serbskich komponistow Detlefa Kobjele a Jurija Pilka skulojća jónkrótny program.
orchester Serbskeho ludoweho ansambla
Jana Marie Gropp (sopran)
Jae-Hyung Cho (bariton)
Ling Show Lee (husle)
Ralf Sarodnik (oboa)
hudźbny nawod: Andreas Pabst
moderacija: Kristina Nerád


text:
Zjednoczůne Arabske Ymiraty
Zjednoczůne Arabske Ymiraty, Państwo Zjednoczůnych Arabskich Ymiratůw (ar.: الإمارات العربيّة المتّحدة) – państwo we Azyji, na Bliskim Wschodźe, na Půłwyspje Arabskim nad Perskům Zatokům a Uůmańskům Zatokům. Skłodo śe ze śedmju ymiratůw: Abu Zabi, Dubaj, Szardża, Ajman, Umm al-Kajwajn, Ras al-Chajma a Fudżajra. Grańica mo s Saudyjskům Arabijům, Katarym a Uůmůnym.
We VII stoleću teryn ZAY zajyńi muzułmany, pynetracyjo ojropejsko uod XVI stolećo (wuůnczas pora fortůw założyli sam Portugalczyki). We XVII stoleću tajlůng sztrefůw ajnflusu mjyndzy Portugalijům a Uosmańskům Turcyjům. We 1892 Wjelgo Brytańijo szrajbowała traktaty ze wszyjskimi ymiratůma, podle kerych uůna uodpadoła za jejich zagrańiczno polityka. Mjanowano to bůło Traktatowy Uůmůn, a rzůndźiła ńim rada śedmju ymirůw. We lotach 60. XX wjeka Traktatowy Uůmůn wzbogaćił śe skiż eksploatacyji ropy naftowyj. We 1968 Wjelgo Brytańijo uodgłośiła co wycofo swojo armijo, a ymiraty uogłośiły powstańy Federacyje Arabskich Ymiratůw, do keryj wlazowały tyż Katar a Bahrajn. We 1971 wylozły s Federacyje Bahrajn, Katar a Ras al-Chajma, kere proklomowoły własne państwa. Reszta ymiratůw utworzůła Zjednoczůne Arabske Ymiraty. Rok ńyskorzi, we 1972, Ras al-Chajma przistůmpiła do tyj Federacyje nazod.
Terozki je to jedyn s nojbogatszych a nojgibćij rozwijajůncych śe krajůw śwjata. Dochůd narodowy na mjyszkańca wynośi ůng. 28 tyś. USD. We gospodarce i terozki sroge znoczyńe mo ropa naftowo a jeji rafinacyjo, nale rozwijo śe tyż nowe technologije a inwestuje we turystyka.
Skiż srogigo zapotrzebowańo na śiła roboczo, przilozło sam kupa ymigrantůw a terozki Araby a Persy to yno 42% mjyszkańcůw ZAY. Reszta ludźi to ymigranty, głůwńy s połedńowo-wschodńij Azyje, Indji a Bangladeszu.
Prawo sam je uoparte na islamje a je fest surowe, uorzekano je kara śmjerći, we tym za buzeranctwo.


text:
Pančicy-Kukow (SN/BŠe). Zasada Serbskich Nowin je, ludźi we formje powěsćow, reportažow, interviewow, dopisow a pokiwow informować. To wuzběhny wčera šefredaktor dźenika Janek Wowčer na čitarskej rozmołwje w Pančičansko-Kukowskej „Karstenowej piwowej stwičce“, na kotruž bě tamniša Domowinska skupina přeprosyła. Něhdźe 25 zajimcam šefredaktor rozłoži, kak wšědny wječornik nastawa. Runje tak skedźbni wón na starosće, z kotrymiž so redaktorojo bědźa. Tak pobrachuje žurnalistiski dorost, kwalita zapodatych přinoškow woteběra a datowy škit wosebje nastupajo fota je wobćežny. Hladajo na razantne wuwiće digitalnych medijow je ćežko konkurencykmany wostać. „Přiwšěm zhladujemy na wobstajnu ličbu něhdźe 1 700 abonentow“, Wowčer rjekny.
Pančičan Alfons Kuring měnješe, zo měli Serbske Nowiny bóle za sebje wabić. Skerje je starši hač młódši ludźo čitaja, štož je jara škoda. „Mnozy maja serbsku nowinu za samozrozumliwu, ale njewědźa, kelko dźěła za tym tči“, wón rozłoži.


text:
Słónco swěći přijomnje do wulkeho wokna Drježdźanskeje kofejownje „Palasteck“. Sedźu tam při šalce kofeja ze 37lětnej slawistku dr. Dianu Hickec, pochadźacej z Radworja.
„Sym zbožowna, zo móžu wot awgusta zašłeho lěta w Instituće za slawistiku na Drježdźanskej Techniskej uniwersiće tydźensce, štwórtk a pjatk, studentow wuwučować. Mam nětko dwě časowje wobmjezowanej poł městnje jako wědomostna sobudźěłaćerka, jedne hižo někotre lěta na Uniwersiće Justusa Liebiga w Gießenje. Tam tež z mandźelskim a sydomlětnym synom Borisom a třilětnej dźowku Josefinu bydlu. W Gießenje sym tamne dny tydźenja w Instituće za slawistiku přistajena. Wuwučuju chorwatsku literaturu přirunujo z powšitkownej literaturu, wosebje z wuchodnej literaturu a kulturu. Nimo toho dźeržu tematiske seminary a přihotuju projekty. W Drježdźanach do swojich seminarow tež přitomnostnu serbsku literaturu 20. lětstotka zapřijimam“, Serbowka powěda.
Myslički k nowemu Paternostrej ... we wosom wotrězkach
Pjera so jimać, tajki dźiwny anachronistiski wobraz, hdyž so tola najwjace literatury ani wjace z ruku njepisa, ale z porstami na tastaturje klak klak klak abo hnydom na ćichej škleńcy wobrazowki, kaž móhł sej to derje za baseń „appsolutna lubosć“ Fabiana Brycki předstajić. Wěnuje so wšak dźensnišemu zjawej zwjazanosće bjez bliskosće, rěčna hra a žedźba za analognej přitomnosću inkluziwnje.
Pjera so potajkim nichtó z třinaćoch zastupjenych awtorow a awtorkow jimał njebě, přiwšěm so z metafru hišće cyle rozžohnować njetrjebamy. Zwobraznja dźě dohromady 17 přinoškow prěnje pjerka, kotrež móhli něhdy k literarnym křidłam wurosć. Z tajkimi je dźě hižo prěnja Paternostrowa generacija do wyšiny wotlećała ... Lubina Hajduk-Veljkovićowa, Hanka Jenčec, Maksymilian a Benjamin Nawka.
W Ludowym nakładnistwje Domowina ma srjedź junija wuńć literarna kniha poetkow Róže Domašcyneje, Měrany Cušcyneje a Měrki Mětoweje noweje basniskeje formy. Knihu maja wudospołnić fota Jürgena Maćija. Alfons Wićaz je so z awtorkami rozmołwjał.
Kaž sym słyšał, je so Wam při škleńčce wina zrodźiła ideja zhromadneho literarneho projekta, tak mjenowaneho rjećazoweho basnjenja. Zběrka ma pod titulom „Znaki, pominaki, kopolaki“ wuńć. Rjećazowe basnje – štó je tutu formu literarneho tworjenja wunamakał?
R. Domašcyna: Zetkawamy so hižo dlěši čas, zo bychmy sej swoje nowše literarne wěcy předčitali. Při tym tež zhromadnje warimy, sej dobru wječer popřejemy a škleńčku wina wupijemy. Rjećazowa baseń samo na sebi ničo noweho njeje, chiba w serbskej literaturje. Wosobinsce znaju rjećazowe basnje, kotrež nastachu w Awstriskej, tež w Němskej a druhich krajach. Smy tři spřećelene basnicy, a tuž je so takrjec z našeje zhromadnosće wuwiło, zo raz tajki rjećaz pisamy.
Marko Bruk w Budyskej měšćanskej bibliotece wustajał
Wuměłstwowi kubłarjo maja kluč za přistup dźěćiny do kraja tworjaceho wuměłstwa w horšći. Husto su woni skerje wuměłcy hač wučerjo, štož je lěpje hač nawopak: Marko Bruk je jako wuwučowacy cyle wočiwidnje tež wobdarjeny wuměłc. Na žurli Budyskeje měšćanskeje biblioteki běchu hač do kónca apryla pod hesłom „Mix Tour“ dźěła molerstwa, grafiki a ćišća widźeć, kotrymž je wón podtitul „bliske, daloke a wumyslene“ dodał. Byrnjež jeno dźesatk twórbow wupowěsnjenych było, wotwěraja akrylowe mólby, akwarele a monotypije pohlad do šěrokeho pola skutkowanja wuměłca. Wobrazy su z najnowšeho časa, zwjetša z lońšeho lěta.
Našu njeboh wowku, jednoru ratarsku dźěłaćerku z Droždźija, wuswarichu jónu přesydlency, dokelž běše we wjesnej předawarni serbsce rěčała. Wona pak jim rjekny: „Wenn ich nicht deutsch könnte, könnte ich immer noch sorbisch sprechen. Aber wenn ihr nicht mehr deutsch könnt, müsst ihr bellen!“ Swojorazne wułožowanje, zo je dwurěčnosć wužitna, so spěšnje po wsy roznjese. Mnohim přisłušnikam wulkich narodow dźě ma so rjec, zo sy zdźěłaniši, znaješ-li wjace dyžli jenož jednu rěč. We Wendlandźe měnješe we 18. lětstotku hannoverski krajny knježk, zo swědči wo bohatstwje, hdyž wjele ludow, rěčow a kulturow k jeho poddanym słuša. Wučer, archeologa, pućowanski spisowaćel a čłon Royal Society Johann Georg Keyßler (1693–1743) zapisa lěta 1741, zo su „[...] auf die Gedanken gerathen, es gereiche zu der Ehre eines Landesherrn, wenn vielerley an Sitten und Sprachen unterschiedene Völker seine Oberherrschaft erkenneten [...] daher [sei] diesen Wenden befohlen worden, ihrer ehemaligen Muttersprache sich wieder zu gebrauchen.“ (B. Wachter et.al.
Kónc februara běch w Choćebuzu na sympoziju składnostnje 400. posmjertnin serbskeho uniwersalneho wučenca Albinusa Mollera. W přiručce sympozija rěkaše: „Prěnja ćišćana serbska kniha běchu ewangelske spěwarske z małym katechizmom Luthera, kotryž bě Mollerus z němčiny přełožił. Knihu ze 120 psalmami a kěrlušemi da na swójske kóšty w lěće 1574 w Budyšinje pola Michała Wolraba ćišćeć.“ – Jako so njedawno w knihikupstwje prašach, kotra kniha je we wokomiku najpožadaniša, mi prajichu, zo je to najnowša kniha Ferdinanda von Schiracha. Prjedownicy von Schiracha su serbscy ewangelscy fararjo Šěrachojo. Jedyn z nich załoži w lěće 1716 sobu Lipšćanske prědarske towarstwo, we wěstym zmysle předchadnik dźensnišeje Sorabije, a jeho syn je wuznamny farar a pčołar Hadam Bohuchwał Šěrach (1724–1773) – připad drje, a tola ma woboje něšto z knihami a ze Serbstwom činić!
Susodźa
Mićo Cvijetić
Zdawna znajach jeho wot widźenja,
Zetkachmoj so w zachodźe k schodźišću.
Mjelčo dźěchmoj jedyn nimo druheho.
Wobkedźbowach jeho, znajmjeńša do wčerawšeho,
kak poda so na wšědne přechodźowanje,
Zeprěwajo na tři nohi swoje ćěło,
Zhubi so za róžkom našeho mróčelaka.
Při zachodźe je přilěpjeny smjertny nawěšk,
Fotografija z něčejeho bywšeho žiwjenja,
Wjesołe woči a šěroki posměwk na mjezwoču,
Kaž bych widźał přichodneho podobnaka.
Přepozdźe, zo damoj sej mjez sobu ruku,
Ženje njejsmój so postrowiłoj kaž čłowjekaj,
Ženje njejsmój sej rjekłoj ani jeničkeho słowčka.
A měłoj smój wo tym a tamnym nadosć powědać,
Móhłoj bachtać wo wšěm a kóždym,
Najwjac wo něhdyšich a tučasnych wozbožerjach,
Kotřiž nas slepych na lód wjedu.
(přełožk Dorothea Šołćina)


text:
Na zicher wiycie już, że na kożdym krajiczku Ślōnska idzie trefić cosik gryfnego, pra? Ale wiycie jakie sztele my mōmy nojbardzij w zocy? Takie, na kere niy yno fajnie sie zaglōndo, ale idzie tyż nabrać dobrych szprymōw a wynauczyć sie czego nowego. I gynau ô takie szpecjalne sztele staro sie Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu. Pōdźcie snami na rajza po Sztolni Krōlowo Luiza, Parku 12C a Grubie Guido. Bydzie superowo!
Ślōnskie atrakcyje – Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu
Weekynd, krōtki urlaub abo fraj popołednie to sōm perfekt przileżytości, coby nafolować akumulatory. Ale niy werci sie wtynczos przesiodywać na tapczanie przed telewizorym abo kōmputerym. Werci sie we plac tego zajechać kajś po blisku, kaj idzie sie moc nauczyć. Perfekt idyjōm na tako krōtko rajza je byzuch na Grubie Guido, Parku 12C abo Sztolni Krōlowo Luiza do kupy z ôd nij nojnowszōm atrakcyjōm – Podziymnōm Sztrekōm Wodnōm.
Park 12C we Zobrzu
Park 12C we Zobrzu fest nos udziwił. Przōdzij ani my niy wiedzieli, że taki zwiedowny a moderny plac je kajś na Ślōnsku. Perfekt sztela dlo familijōw, w kerej kożdy trefi cosik dlo sia. Je tamek i Bajtel Gruba, na kerej bajtliki umiōm na chneda ôstoć fedrujōncymi grubiorzami, i miyjsce na grilla a na spōlny fajer dlo starszych byzucherōw. Na co kōmu działka, ô kero sztyjc trza sie starać, kosić trowa a ônaczyć nastympne rymōnty, jak we cyntrum miasta mo sie tak fajny a doporzōndku zôrganizyrowany plac choby Park 12C we Zobrzu?
Keby tego bōło sztyjc niywiela, to zaro kole Parku 12C je Park Techniki Wojskowej, w kerym fani wojynnych wozideł ajnfach ôgupnōm. Fligry, auta, pancery – je tam naprowda wszyjsko. A ku tymu te wszyjskie masziny niy yno zocnie wyglōndajōm, ale idzie sie tyż nimi karnyć. Wejrzijcie na mus!
Gruba Guido we Zobrzu
Gruba Guido we Zobrzu, kerej wszyjscy fest przajōm, to je już sztela kultowo. Masowo byzuchowano w sezōnie a wele niego. Charakterystyczny plac na karcie Ślōnska, do kerego sztyjc rajzujōm wandrusy ze roztōmaitych landōw. Szpecjalne miyjsce, w kerym idzie sie wybrać na szychta a douczyć masy zwiedownych informacyji ô regiōnie a blank skuplowanōm śniōm industryjōm wōnglowōm. To je tyż wyjōntkowo sztela na wycieczki szkolne abo firmowe rajzy integracyjne.
Fol wrażyń, ymocyji a ku tym zjazd bai na 355 metrōw szolōm pod ziymia. Ku tymu sztygarskie klamoty a werkcojgi a pora niylekich grubiorskich zadań do wyônaczynio. Gryfne szprymy a masa nowych wiadōmości ô ślōnskim wōnglu. Keby tego sztyjc bōło mało, ôkrōm zwiydzania gruby umicie użyć posług Hostelu Guido, Cōuny K8 abo nojgłymbij polegniyntego szynku w Europie – Hali Pōmpōw. Kuknijcie na Gruba Guido we Zobrzu, richtich we wercie!
Sztolnia Krōlowo Luiza we Zobrzu
Sztolnia Krōlowo Luiza we Zobrzu to je miyjsce unikatowe we skali Europy a świata. To je tyż dzisiej nojdugszo sztela hydrotechniczno we bergmōństwie wōnglowym na świecie. Ôstała wyônaczōno, coby szło ôdwodniać gruby Krōlowo Luiza a Krōl, ale tyż coby szafnyć wyciōnganie wōnglo na wiyrch. A dzisiej? Dzisiej skuli nij idzie wyciōngnyć na wiyrch nauka, kultura a wrażynia niy do przepōmniynio.
Poradziesiōnt metrōw pod wiyrchniōm zobrzańskich drōg, ôddekować umicie tamek poroztopiyrzano neca chodźbōw, efekty ciynżkij roboty, a ku tymu bajszpile na niyôbyczajno moc natury. Dotynczos byzuch we Sztolni Krōlowo Luiza we Zobrzu bōł kludzōny przede wszyjskim podug Podziymnej Sztreki Turystycznej a Podziymnej Sztreki Familijnej. Skirz tych drōg idzie sie perfekt ôbznajōmić ze historyjōm sztolnie, podziwać sie z bliska na flyce abo poprōbować roboty z grubiorskim krōmpoczym w rynce. Idzie chcieć czegoś ekstra ku tymu? Toć, że ja!
Pora tydni do zadku, gynau 14. wrześnio, ôdewrzito ôstała nowo atrakcyjo turystyczno na mapie Ślōnska – Podziymno Sztreka Wodno. Skuli nij mōmy terozki przileżytość przepłynyć łōdkōm przeszło 1100 metrōw pod ziymiōm. To je echt gryfno ôpcyjo ku wycieczce we wercie, na kerej kożdy znojdzie cosik dlo sia. Na Sztrece Wodnej Sztolni Luiza treficie m.in. Skarbnika abo Utopka, wsłuchocie sie w klang kapiōncej wszyndzi wody (w pauzach ôd pozornego słuchanio ôprowodzocza!) a bydziecie umieli podziwać sie z bliska na naciyki wapiynne abo na flance, kere znodły knif coby rōść po cimoku, przeszło 40 metrōw pod delōwkōm.
Byzuch we Sztolni Krōlowo Luiza to je rajza, kerej sie niy przepōmni. Beztōż narychtowalimy jeszcze jedyn tekst, z kerego spokopicie jeszcze wiyncyj ô tej hyrskij ślōnskij atrakcyji. Prymiera już za tydziyń!
Gryfne sztele na weekynd? Kuknij do Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego!
Kedyś trefiało nōm sie tak, że niy mielimy idyji na weekynd na Ślōnsku. Terozki, dziynki atrakcyjōm choby te, nad kerymi piecza trzimie Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu, naszym yno jednym probymym je tera wysznupanie czasu fraj, coby to wszyjsko pozwiydzać. Zajedźcie se do Zobrza, bo to niy ma yno zwiedowne ślōnskie miasto, ale tyż cyntrum szpecjalnych turystycznych atrakcyji, kerymi umiymy sie poasić przed cołkim światym.
Tekst ôstoł narychtowany społym z Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu. Fest dziynkujymy za zaproszynie a za richtich fajno ôprowodzka!
Byzuchowaliście już sztele Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu?
Łaziliście po Sztolni Luiza, Parku 12C abo Grubie Guido? Czekōmy na Wasze kōmyntorze!


text:
Radźićeljo maja so lětsa wažnym gmejnskim naležnosćam wěnować
Njebjelčicy (SN/mwe). W Serbskich Pazlicach matej lětsa nowej busowej čakarni nastać. Inwesticija płaći něhdźe 18 000 eurow. Projekt předstajił je wčera wječor na prawidłownym posedźenju gmejnskeje rady w Njebjelčicach Peter Linke z Drježdźanskeho inženjerskeho a twarskoplanowanskeho běrowa. Radźićeljo su na to wobzamknjenje k inženjerskemu zrěčenju schwalili.
Schwaliła gmejnska rada tohorunja je, podpisać zrěčenje planowanskeho dojednanja mjez Budyskim wokrjesom, gmejnu a Kamjenskim zaměrowym zwjazkom za wopłóčki. „Hdźe wo to, planować puć ze Serbskich Pazlic do směra na Miłoćicy a dale přez wjes hač k přemysłowej štwórći. To rěka, štó kotre kóšty přewozmje“, wjesnjanosta Tomaš Čornak (CDU) našemu wječornikej rozłoži. Inwesticija ma něhdźe tři miliony eurow płaćić. Gmejna ma so ze swójskim podźělom na kóštach za kolesowarsku šćežku, za chódniki a wobswětlenje starać. Twar noweje dróhi, kotryž je wot klětušeho hač do lěta 2020 planowany, ma so w třoch wotrězkach přewjesć.


text:
Kónctydźenska kopańca
18.04. 17:45 ST 1922 Radwor –
TSV Połčnica
18.04. 18:00 BFC Dynamo –
Biskopičanske KT
18.04. 19:00 Germania Halberstadt –
Hornja Łuž. Neugersdorf
20.04. 13:00 Germania Budyšin II –
ST Bart
20.04. 15:00 Horni kraj-Sprjewja II –
TSV Wachau
21.04. 14:00 Přećeljo sporta Lotte –
FC Energija Choćebuz
22.04. 15:00 SJ Chrósćicy –
ST Drježdźany-Strěžin
Po jutrach so pohibować
Natwar Němske Pazlicy přeproša swójby, sportowče a sportowcow na nětko hižo tradicionalne wotběhanje jutrownych jejow, a to 22. apryla. Loni bě so na akciji 280 ludźi wobdźěliło, před lětomaj 180. Pjeć kilometrowske koło je za kóždeho zmištrujomne, wšako ma čara chětro płony profil. Start budźe w 10 hodź.
Hižo tójšto přizjewjenjow
Sobotu, 20. apryla, přewjedu so 42. Biskopičanske běhi na dlěše distancy. Jednotliwe hłowne wurisanja su 4,5, 10 a 20 km. Předšulske dźěći a młódši šulerjo wubědźuja so na distancy 0,8 km. Start a cil budźetej při Biskopičanskim stadionje. Po swojim wašnju je to sobu najstarše wubědźowanje w Sakskej, kotrež měješe z nimale 700 starterami 1989 swój dotalny rekord. W 14 hodź. so běhi započnu, kotrež hódnoća so mjez druhim za rjadnu lisćinu Wopačanski cup.


text:
W lěśe 1848 stej Karl Marx a Friedrich Engels wudałej swój „Komunistiski manifest“. Na wjele městnach we Europje jo była rewolucija. We Łužycy jo na to slědował liberalny cas, na pśikład nastupa- jucy emancipaciju Žydow. Pšuska narodna zgromaźina jo pominała mjazy drugim liberalnu wustawu (Verfassung), parlament z wótpósłanymi ako su se dejali wuzwólowaś wót luda, lichotu buram, wótpóranje casnikarskeje censury a docełego wěcej demokratije a pśikrotcenje kralojskeje mócy. Teke w Mužakowje, Grodku, Picnju a hynźi su byli demonstracije a njeměry. W Chóśebuzu jo magistrat zawołał k pomocy wójnstwo, aby rewolucionarne gibanje pórazyło.
Pód śišćom zběga jo pšuski kral Fryco Wylem IV. se cuł nuźony, někotare pominanja zběgowarjow dopołniś, a jo zlubił demokratiske reformy. To pak njejo žednje doźaržał.
To njejo pśipad, až rowno srjejź togo casa jo se naroźiło prědne łopjeno w dolnoserbskej rěcy: 5. julija 1848 jo se wuśišćało prědne wudaśe tyźenika Bramborski Serbski Casnik. Iniciator pśedewześa jo był chóśebuski krajny raźc von Schönefeldt, nimski kněžk we Wjerbnje.


text:
Debata wo wokrjesnej reformje
Choćebuz (dpa/ch/SN). Nutřkowny wuběrk Podstupimskeho krajneho sejma je dźensa wo ćežišćach planowaneje wokrjesneje reformy debatował. Čerwjeno-čerwjenej knježerstwowej frakciji stej doporučenje k wobzamknjenju předpołožiłoj, kotrež předwidźi, zo měli wokrjesy a bjezwokrjesne města přichodnje znajmjeńša 150 000 wobydlerjow měć. Choćebuz, Brandenburg nad Habolu a Frankfurt nad Wódru bychu tak swoju samostatnosć zhubili a so do wokolnych wokrjesow zarjadowali. Zaměr čerwjeno-čerwjeneho knježerstwa je, zo woteběraceho wobydlerstwa dla jenož hišće maksimalnje dźesać regionalnych zarjadnistwow dźěła. Wyši měšćanosća potrjechenych městow so tomu wobaraja, zo bjezwokrjesnosć zhubja. Opozicija CDU w krajnym sejmje jich při tym podpěruje.
Čěski politikar bydli w Žitawje


text:
Kak atraktiwne je město Kamjenc młodostnym, što woni w měsće maja a što jim pobrachuje? To chcyše syć za dźěćace a młodźinske dźěło wědźeć. Wuslědki zdźěla překwapjeja.
Kamjenc (UM/SN). Dohromady 729 dźěći a młodostnych w starobje dźesać do 20 lět wobdźěli so na wulkim naprašowanju syće za dźěćace a młodźinske dźěło na Kamjenskich šulach sekundarneho schodźenka. „Z tym drje je naše naprašowanje najwjetše swojeho razu w Sakskej“, wjeseli so Torsten Kluge z mjenowaneje syće a jedyn z hłownych akterow naprašowanja. Naspomnić so w tym zwisku ma, zo něhdźe 40 procentow woprašanych w Kamjencu njebydli, ale we wokolnych městach a gmejnach, mnozy z nich w serbskim sydlenskim rumje. Jich su do naprašowanja zapřijeli, dokelž w Lessingowym měsće do šule chodźa.


text:
zapust
- Details
- Category: Uncategorised
- Published on Wednesday, 30 May 2012 18:07
- Written by Denny Müller
- Hits: 2636
Camprowanje
Camprowanje jo we Łužycy daloko rozšyrjony. Toś ten nałog ma swoje kórjenje w pśedkśesćijańskej wěrje a jo guslowanje płodnosći abo wótwoboranja. Na dnjach do podjebnice chojźe źiśi a młodostne pśegótowane w kostimach pśez wjas. zdźěla maju samobaslone instrumente sobu. Spiwajucy a rušujucy śegaju po jsy a pšose wo jaja, tuk a pjenjeze. Něga su se zdrastwili camprowarje kostimy, kótarež su měli wósebny wóznam. Šumjel a bóśon stej pokazałej na zachopjeńk nalěśa, mjadwjeź na zymu, kótaraž se kóńcy. Dwojna wósoba jo wugroniła, až "njabogi njaso njenjabogego". Cazaŕ jo wumjatł zymske šarjenja. Žandarm jo zastupił wušnosć a jajowa žeńska jo gromaźiła dary za zapustojski swěźeń. Źinsa se nałog z luštnymi pisanymi kostimami swěśi, za wětšy źěl bźez wonych typiskich figurow. Camprowarje spiwaju a rejuju na kuždem dwórje a dostanu za to jaja, tuk a pjenjeze. Ako źěk pśepšosyju do rejki abo wuźěliju paleńc. Nacamprowane dary se na mlincowem swěźenju zjeźe. Źiśi - camprowarje dostanu za swojo spiwanje słodkosći a pjenjeze.


text:
Wikipedija:Wandalizm
Wandalizm je přidaće, wotstronjenje abo změna wobsaha, z wotmysłom činjena zo by kajkosć Wikipedije pomjeńšował. Najbóle wšědne wašnje wandalizma je narunjene teksta přez obscene wěcy, wuprózdnjowanje strony abo zasadźowanje žortow abo druhich njezmysłow. Na zbožo, tajki wandalizm powšitkownje je lochko namakomny.
Wšón dobrowolny pospyt Wikipediju polěpšić, njeje wandalizm, samo jeli wón je faktisce wobsah zhóršował.
Hdyž namakaš wandalizm, wobnowjej předchadnu wersiju nastawka. Zo by to činiło, wužiwaj rajtark "stawizny" w hornjej pole strony. Potom klikń na njewandalěrowanu staru wersiju, po tym klikń "wobdźěłać" a skónčnje "składować".
Jeli wužiwar wjacekróć wandalěruje, proš na stronje Wikipedija:Wozjewjenje wandalizma, zo administrator by tutoho wužiwarja zablokować měł. Jeli sy sam administrator, na tutym padźe móže jednory sam jeho zablokować.
Jeli strona bu wjacekróć wandalěrowana rozdźělnych wužiwarjow, potom proš zo administrator njech stronu škita. Administratorojo njech znowa jednory sam činja.


text:
Wuměnjenja za idejowe wubědźowanje za sakski fonds „Čiń sobu“ budu 15. měrca wozjewjene. Je tuž načasu wo projektach rozmyslować. Předsydstwo župy „Jan Arnošt Smoler“ je to činiło.
Budyšin (kl/SN/at). Poskitk sakskeho knježerstwa, zo wobydlerjo ze swojimi idejemi strukturnu změnu we Łužicy přewodźeja, wabi tež Budysku župu „Jan Arnošt Smoler“. Čłonojo předsydstwa su na swojim wčerawšim posedźenju w Budyšinje spěchowanski program tak mjenowaneho „Sakskeho fondsa Čiń sobu“ (Mitmach-Fonds Sachsen) rozjimali. Rěčeli su dale wo tym, kak měli swójsku próstwu najlěpje sformulować. Zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Hajko Kozel (Lěwica) njeje župnemu předsydstwu wčera jenož wažne pokiwy dał, wón chce cyłkowny proces tež přewodźeć. Rozsudne je, zo so wša próca wudani a zo hodźi so projekt tež po spěchowanskej dobje dale wjesć.


text:
Spis mogił opisanych w wątku " Mogiły powstańców śląskich".
Jeśli czegoś zapomniałem lub napisałem coś źle, proszę o PW, poprawię bądź uzupełnię.Edycja:
Pierwotny autor - Conan
, obecnie spisem opiekuje się Heniekwojewództwo MałopolskieCmentarz wojskowy w Krakowie, przy ulicy Prandoty.Tarnów cm.
Symboliczny Adama Dobrzańskiegowojewództwo mazowieckieWarszawa Stare Powązki
Kazimiwrz DobrzynieckiWarszawa Stare Powązki
Zbigniew DaszczyńskiWarszawa – Cmentarz Stare Powązki
Franciszek SokółWarszawa-Powązki
Józef i Irena Borowska,Teofil Szyller,Franciszek Wochnik,Stanisław Pelc,Warszawa – Cmentarz Wojskowy na Powązkach
Kwatera weteranów powstania wielkopolskiego i powstań śląskich (C-7 i C-9).
por. Franciszek Wicher 1904-1961, powstaniec śląski
mjr Karol Politowski 1889-1977, powstaniec śląski
płk Władysław Spałek 1888-1977, powstaniec śląskihttps://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82ad
... pa%C5%82ek
ppor. Jan Przytulski 1900-1977, powstaniec śląski
kpt. Tadeusz Mazurkiewicz 1898-1977, powstaniec śląski, POW, obrońca Modlina
ppor. Julian Pietroń 1897-1977, powstaniec śląski
mjr Stefan Larisa Meyer 1895-1978, powstaniec śląski
ppor. Stefan Szejtan 1902-1978, powstaniec śląski
kpt. Stanisław Nasięgniewski 1901-1979, powstaniec śląski
ppłk Euzebiusz Jarema 1902-1979, powstaniec śląskihttps://www.1944.pl/powstancze-biogramy
... 13130.html
ppor. Adam Łebek 1896-1979, powstaniec śląski
ppor. Wincenty Grobelny 1900-1979, powstaniec śląski
ppor. Wiktor Chmurzyński 1898-1979, powstaniec śląski
ppor. Mieczysław Kosieradzki 1907-1979, powstaniec śląski
ppor. Stefan Nasiorowski 1902-1979, powstaniec śląski
ppor. Bronisław Palacha 1900-1980, powstaniec śląski
mjr Ryszard Zalewski 1905-1980, powstaniec śląski
ppor. Jan Popłoński 1900-1980, powstaniec śląski
por. Roman Rogalski 1902-1980, powstaniec śląski
ppor. Wacław Sobol 1903-1981, I i III powstanie śląskie
ppor. Stanisław Głuszkiewicz 1901-1981, powstaniec śląski
ppor. Stanisław Leśniewski 1900-1981, powstaniec śląski
ppor. Paweł Piotr Makarski 1903-1981, powstaniec śląski
ppor. Jan Janczewski 1898-1981, powstaniec śląski, legionista, POW
ppor. Witold Romanowski 1905-1981, powstaniec śląski
por. Bronisław Styś 1902-1981, powstaniec śląski
ppor. Wincenty Regulski 1903-1981, powstaniec śląski
ppor. Bolesław Jaroszek 1903-1982, powstaniec śląski
kpt. Tadeusz Pawlak 1900-1982, powstaniec śląski
kpt. Paweł Kanczewski 1903-1982, powstaniec śląski
ppor. Marian Pomierny 1901-1982, powstaniec śląski
ppor. Józef Hlond 1896-1982, powstaniec śląski
ppor. Stanisław Krajewski 1897-1983, powstaniec śląski
mjr Feliks Gardias 1901-1983, powstaniec śląski
ppor. Józef Rybiński 1901-1983, powstaniec śląski
ppor. Wacław Lisowski 1896-1983, powstaniec śląski
ppor. Czesław Fernik 1901-1983, powstaniec śląski
ppłk Lucjan Fajer 1904-1984, powstaniec śląski, powstaniec warszawski ps. „Ognisty”https://pl.wikipedia.org/wiki/Lucjan_Fajer
ppor. Aleksander Jagucki 1899-1984, powstaniec śląski
ppor. Klemens Kisiel 1897-1984, powstaniec śląski
por. Antoni Kowalski 1898-1984, powstaniec śląski
ppor. Mateusz Mańkowski, 1905-1984, powstaniec śląski
ppor. Marian Milcarz 1892-1985, powstaniec śląski
ppor. Roman Smakowski 1903-1985, powstaniec śląski
ppłk Bolesław Górnik 1904-1985, powstaniec śląski
ppor. Kazimierz Urban 1893-1985, powstaniec śląski
por. Henryk Cyryl Kopeć 1899-1985, powstaniec śląski
ppor. Stefan Barański 1898-1985, powstaniec śląski
ppor. Stanisław Usakiewicz 1903-1985, powstaniec śląski
por. Stefan Kwapisz 1902-1986, powstaniec śląski
kpt. Stefan Gocman 1903-1987, powstaniec śląski
ppor. Władysław Machnowski 1899-1987, powstaniec śląski
ppor. Aleksander Bramiński 1897-1987, powstaniec śląski, działacz społeczny za sanacji
kpt. Janusz Dębicki 1901-1988, powstaniec śląski
kpt. Józef Bolesław Zommer 1898-1988, powstaniec śląski
kpt. Czesław Zagórski 1902-1989, powstaniec śląski, kampania wrześniowa
ppor. Stefan Gontarski 1897-1989, powstaniec śląski
mjr Oswald Peschel 1900-1989, I,II i III powstanie śląskie
ppor. Konstanty Sobolewski 1900-1989, powstaniec śląski
por. Stefan Borysowicz 1897-1989, powstaniec śląski
kpt. Antoni Łukasiewicz 1902-1990, powstaniec śląski
ppor. Mateusz Starowicz 1902-1990, powstaniec śląski
ppor. Ignacy Jakubowski 1905-1990, powstaniec śląski
ppor. Stefan Różański 1901-1991, powstaniec śląski
ppor. Roman Magierek 1900-1991, powstaniec śląski
ppor. Karol Budzyński 1903-1992, powstaniec śląski
ppor. Franciszek Rajewski 1900-1994, powstaniec śląski
por. Eugeniusz Zieliński 1902-1994, powstaniec śląski, POW
ppor. Antoni Ćwiek 1899-1994, powstaniec śląski
ppłk Marian Byliński 1902-1994, powstaniec wielkopolski i śląski, żołnierz AK
ppor. Stanisław Burchacki 1899-1996, powstaniec śląski
ppor. Czesław Mikuła 1907-1997, II i III powstanie śląskie
por. Zygmunt Malinowski 1908-2001, powstaniec śląski
por. Stanisław Wieczorek 1908-07.04.2001, powstaniec śląskiWarszawa - Cmentarz Wojskowy na Powązkach
Roman Siekiel-Zdzienickiwojewództwo opolskieDębina
powstaniec KostGóra św. Anny,cm. za klasztorem.
16 nieznanych powstańcówGorzów Śląski c. komunalny
Karol Wozny,Jan Kansy,Wincenty Kansy,Augustyn Twardawa,Augustyn Makieła,Krystian Lipiński,Wojciech Mycka,Jan Mencel,Paweł Środa,Piotr Mrozek,Jambor Linni,Kędzierzyn-Koźle; dzielnica Miejsce Kłodnickie
grób nieznanego powstańcaKielcza cm. parafialny
Wilhelm Pawelek,Franciszek Bieniek,Pilip Szwarc,Ryszard Ogiewka,N.N.,Leśnica
Jan Pogodała,Jan Gruchman,Obrowiec
Brunon Dyla,Ryszard Dyla,Wiktor Kudrisz,Olesno cm. komunalny
Bukowski, Franciszek Dragon, Piotr Marona, Michał Wyrwich, Josef Stebinski,Josef Mazur,sześciu N.NRoszowicki Las cm. przy kościele
Józef Burek,Adolf Burek,Zawadzkie cmentarz
J.Janiczek,P.Opielka,J.Przygodzki,B.Nitko,P.Osieński,J.Młostek,Fr.Lorek,W.Malasa,A.Kaczorowski,A.Siego,województwo śląskieBielsko Biała,cm. komunalny
Jan GrzbielaBytom cm. na ul. Kraszewskiego
Pola MaciejowskaBytom Bobrek cm. ul.Konstytucji
Władysław Pająk,Adolf Labisz,Józef Pikosz,Ambroży Stelmach,Ryszard Ramlow,Piotr Niewiadomski,Karol Macioszek,Paweł Gwózdż,Franciszek Bendkowski,Wacław Staszek,Adolf Goły,Marceli Niewiadomski,Tomasz Szewczyk,Bytom cm. ul. Staffa
Alfons Gwózdz,Jan Ludyga,Józef Włodarczyk,R.Janson,Bytom cm. ul. Staffa
zmiana wygląduBytom Łagiewniki cm. ul. Chorzowska
Wiktor Paliński,Jan Voreiter,Bernard Deptała,Bytom Karb cm. ul. Konstytucji
Augustyn Trzensimiech,Augustyn Lisok,Brzeziny Śląskie cm.
Teodor TrautmanChorzów cm. przy kościele św.Barbary
Henryk MajętnyChorzów cm. parafii św.Jadwigi
Paweł DubielChorzów cm. parafii św.Jadwigi
Jan FaskaChorzów cm. parafii św.Jadwigi
Antoni KlejnotChorzów cm. parafii św.Jadwigi
Franciszek Czembor,Paweł Duda,Chorzów cm. parafii św.Jadwigi
Emanuel TrzoskaChorzów Stary cm.na ul.Kalusa.
Alojzy Watoła,Marcin Watoła,Franciszek Wieczorek,Paweł Sojka,Chorzów Stary cm.na ul.Kalusa
Wincenty Machajski,Chorzów Stary cm.na ul.Kalusa
zmiana wyglądu nagrobków powstańczych:
Alojzy Watoła,Marcin Watoła,Franciszek Wieczorek,Paweł Sojka,Wincenty Machajski,Czerwionka-Leszczyny,stary cmentarz w Leszczynach
Ludwik GroboszCzernica przy kościele
Jan BarciokCzernica przy kościele
Jan BarciokCzęstochowa cm. Kule
Jan Bielas,Dąbrowa Górnicza, ul.Kościelna
Bolesław BielawskiGliwice ul. Cmentarna
Józef Machalica,Franciszek Wilczek,Józef Kołodziejczyk,Paweł Dziewior,Urban Dusza,Jankowice Rybnickie cm. przy ul. Rybnickiej
Franciszek Hudzik,Franciszek Przeliorz,Stanisław Krzykowski,Wacław Węgrzyk,Jastrzębie Zdrój
Maxymiljan Bronny,Konstanty Cnota,Adolf Wodecki,Leon Kupsz,Paweł Grzonka,Katowice-Janów cmentarz
F.Kapuściok,L.Tworuszka,J.Balski,J.Orzeł,L.Ziobro,K.Marzec,W.Barborka,P.Dłucik,Fr.Jaromicki,J.Targieł,
T.Juda Goj,Katowice cm. na Sienkiewicza
Piotr KoczubikKatowice cm. na Sienkiewicza
Arka Bożek,Katowice-Szopienice cm. katolicki
Karol WozniakKatowice-Szopienice cm. katolicki
Karol WozniakKatowice-Szopienice cm. katolicki
,Jadwiga i Józef DanielKatowice ul.Ceglana cm.wojskowy.
Robert Oszek i sam. pancerny "Korfanty"Katowice ul.Ceglana cm.wojskowy
Paweł Oszek,brat Roberta,Katowice ul.Ceglana cm.wojskowy
Stanisław MasztalerzKatowice-Załęże cm. ul. Bracka
Władysław Szlif,Paweł Bronder,Franciszek Rudek,Reinold Rudek,A.Musioł,Franciszek Górecki-Zagórski,Katowice-Załęże cm. ul. BrackaKatowice Załęże ul. Bracka
Edmund GryglewiczKatowice Załężę cm. ul. Gliwicka
Bronisław MorawskiKatowice cm. katolicki ul. Francuska
Dr. Józef Rostek,Antoni Rostek,Tadeusz Prabucki,Tadeusz Klonowski,Robert Kula,Katowice cm. katolicki ul. Francuska
Józef RymerKatowice cm. katolicki
Józef Rymer,uszkodzony grobowiecKatowice cm. katolicki ul. Francuska
Wojciech KorfantyKatowice cm. ewnagelicki ul. Francuska
Tadeusz MichejdaKatowice Panewniki,cm. naprzeciw bazyliki
pomordowani powstańcy i harcerze w lasach panewnickichKamień Śląski cm. parafialny
zbiorowa mogiłaLubsza
Czornik Augustyn, Szczech Alojzy,N.N,Łąka cmentarz
Paweł Domzoł,Jan Knopek,Ludwik Pawełczyk,Stefan Staler,Marklowice
A.Oślizlok,Fr.Musioł,H.Karkosz,J.Smyczyk,Fr.Jakubczyk,R.Kaczor,P.Płaczek,Mikołów cm. przy ul.Wyszyńskiego
Wnuk Juliusza Ligonia Jan LigońMikołów-Paniowy cm.
Leon Zając,Leon Mucha,Jan Kobza,Jan Niestrój,Miasteczko Śląskie
Piotr Kiciński,Wilhelm Pawełczyk,Paweł Rola,Józef Szmelczarczyk,Piotr Wilczek,N.N.Mysłowice cm. ul. Mikołowska
Klemens Siwica,Piotr Wróbel,Franciszek Zawadzki,Tadeusz Blok,Wilhelm Lis,Maksymiljan Ziaja,Augustyn Bachen,Karol Bełkowski,Jan Cholewa,Wilhelm Chwila,Konrad Czop,Jan Chrostek,Antoni Joska,Paweł Jendrzejczyk,Kamiński Fr. I,Kamiński Fr. II,Franciszek Keller,Emanuel Miske,Piekary Śląskie cm. przy kalwarii
Teofil Jędruś,Konstanty Cieśla,Ignacy Drzyzga,Hugon Kubica,Piekary Śl.-Kozłowa Góra,powstańcom na ścianie kaplicy.
Szymon Kalyta,Sylwester Hojka,Józef Machura,Wincenty Czarnecki,Ryszard Ludyga,Połomia cmentarz
Leon Wita,Teodor Antończyk,Józef Antończyk,Teodor Białecki,Pszczyna cm. Wszystkich Świętych
Stanisław KrzyżowskiPszczyna cm.ul. Katowicka
Hubert Piecha,Pszczyna cm. Wszystkich Świętych
Bonifacy Mitas,Pszów cm. przy kościele
BRAK ZDJĘĆRadzionków
Józef Machura,Józef Purgoł,Paweł Wostal, Sylwester HojkaRogów
Józef Michałek,Gabriel Błędowski,Józef UrbaniecRuda Śląska-Kochłowice cm. Trójcy Przenajświętszej.
Piotr Krzymyk,Tomasz Nowok,Piotr Szymała,Florian Zimon,Jan Wilk,Teodor Nowok,Józef Szlauer,Franciszek Brzozowski,Ryszard Szekiel,Wincenty Podstawski,Jan Kołodziej,Jan Szymura,Paweł Wus,Ruda Śląska cm. ul.Porębska
Herman Stanik,Wiktor Weideman, Franciszek Gajda,Ruda Śląska Halemba,cm. M.B. Różańcowej
Jan Cipa,Ryszard Jureczko,Ignacy Falkus,Wiktor Moroń,Ryszard Krzyszkowski,Wojciech Pakuła,
Józef MańkaRuda Śląska Godula cm.
Wincenty lip,Alojzy Janus,Józef Maniura,Juliusz Tuszy,Herman Nowak,Ruda Śląska Wirek cm. przy koś. św. Wawrzyńca i św. Antoniego
Augustyn Piecroniec,Maksymiljan Tomas,Józef Szczotka,Alojzy Baum,Ruda Śląska-Orzegów,nieczynny cm. z 1895 roku.
Adolf Lutz,Wilhelm Lukaszczyk,Leon Barański,Augustyn Stach,Konrad Mrozek,Oskar Moszny,Ruda Śląska Wirek cm. ul. Magdziorza
Paweł Myszor,Alojzy Kocyba,Rybnik cm. główny
Jan WyglendaRybnik cm. główny
Alfons Zgrzebniok,Wilhelm Bluszcz,Maksymiljan Iksal,Józef Nowak,Rybnik-Boguszowice stary cm.
Franciszek Pustolny,Franciszek Przeliorz,Jan Sobik,Emil Sobik,Robert ,Franciszek Ludwik,
Szymon Kalyta,Sylwester Hojka,Józef Machura,Wincenty Czarnecki,Ryszard Ludyga,Rydułtowy - cm. Św. Jerzego
BRAK ZDJĘĆRydułtowy, okolice ul. Raciborskiej na wysokości dyskontu
Jerzy DembczykSiemianowice cm. ul. Michałkowickiej
Józef DreyzaSiemianowice cm. ul. Michałkowickiej
Jan Nepomucen Stęślicki,Siemianowice-Michałkowice,cm.parafialny
Władysław Kozielski,Paweł Cebulski,Teodor Nietsche,Tomasz Szołtysik,Wojciech Jadwiszczok,Wojciech Kocot,Wiktor Guzy,Jan Woznikowski,Sosnowiec cm. Aleja Mireckiego
Aleksander MierzejewskiŚwiętochłowice Lipiny,cm.parafii św. Augustyna
Wojciech Syska,Tomasz Lompa,Franciszek Skibski,Wiktor Szopa,Ludwik Drobik,Robert Hałacz,Feliks Sekuła,Ryszard Gryszczyk,N.N.,Józef Poloczek,Augustyn Świder,Tytus Jaszkowski,Świętochłowice Lipiny,cm.parafii św. Augustyna
zmiana nagrobków Tomasza Lompy i Wojciecha Syski,dodano Wincenty Jończyk,Feliks Lazar,Świętochłowice Lipiny,cm.parafii św. Augustyna
Augustyn CzarnynogaŚwiętochłowice Lipiny,cm.parafii św. Augustyna
Leon Sułkowski,Paweł Ogaza,Świętochłowice Lipiny,cm.parafii św. Augustyna
ostateczna wersja aleji powstańczejŚwiętochłowice,cm. ul.Cmentarna
zbiorowa mogiłaŚwiętochłowice,cm. ul.Cmentarna
zmiana wyglądu zbiorowej mogiłyŚwiętochłowice cm. ul.Cmentarna.
Ludwik Mańka,Świętochłowice cm. na Cmentarnej
Wilhelm Mesjasz,Józef Paul,Świętochłowice,ul.Szpitalna cm. parafialny
Teodor MańczykŚwiętochłowice,ul.Szpitalna
Alojzy BrzozowskiŚwiętochłowice Chropaczów,cm. parafialny
Rafał Czopik,Ludwik Sowa,Tarnowskie Góry
Mikołaj KrzemieńWodzisław Śląski - Jedłownik nowy cmentarz
**Zabrze Biskupice cm.ul. Bytomska
Sześciu powstańcówZabrze Mikulczyce,Park Zapolskiej
Edward Bulik,Wincent Czerwionka,Jan Gol,Jan Gorywoda,Norbert Gorecki,Augustyn Greddi,Alojzy Grzenczyl,Feliks Gabor,Juliusz Gizner,Roman Heler,Michał Imiela,Józef Konka,Maksymilian Kurc,Brunon Kudlek,Konrad Kudlek,Augustyn Karalus,Wiktor Kapuściok,Juliusz Knop,Jan Kulik,Augustyn Luc,Jan Macioszek,Paweł Mroz,Ryszard Nocoń,Roman Pustelnik,Henryk Pierskała,Paweł Ralke,Feliks Szczeponik,Paweł Szczeponik,Alojzy Szmit,Józef Sons,Paweł Sons,Teodor Szmatłoch,Robert Winkler,Paweł Wos,Zabrze cm. parafii św. Andrzeja
Paweł Binias,Józef,Blania,Henryk Brol,Jan Bronder,Wiktor Brysz,Józef Ciupka,Emanuel Czogała,
Jan Długosz,Ryszard Dziombor,Aleksander Englisz,Jan Ficek,Jan Froclich,Feliks Goły,Karol Gorzawski,
Karol Hermisz,Konrad Jendrysik,Teodor Kisiel,Paweł Kłyk,Wiktor Kozub,Klemens Krawczyk,Paweł Krochmal,
Zygfryd Kopka,Antoni Lazar,Paweł Majnusz,Stanisław Manoszek,Franciszek Mikosz,Antoni Milicz,Melchir Mrozek,
Józef Nawrat,Roman Nowak,Wiktor ****ch,Feliks Prem***,Tomasz Puchałka,Jan Puzik,Alojz Pyrecki,Jan Słaboś,Filip Słodczyk,Stanisław Struzik,Józef Wasiczek,Franciszek Widera,Jan Woznica,Józef Weindoch,Zabrze - Rokitnica cm.Najświętszego Serca Pana Jezusa
Eugeniusz Modla,Adolf Ludynia,Antoni Szafarczyk,Alojzy Grabowy,Paweł Próba,Wiktor Herdzina,Zabrze Kończyce,cm. na Paderewskiego
Emil Pasternak,Józef Wolny,Alojzy Nocoń,Wilhelm Fusek i Józef Bończyk.Żory nieczynny cm. ul. Klimka
Rudolf Buchta,Franciszek Kumor,Piotr Pazdzior,Jan TesznerŻywiec
Tadeusz Janichówwojewództwo łódzkieWieluń
Julian Łuczak,Władysław Łużyński,Franciszek Sztencel,Tomasz Słowik,Piotr Wojter,Stanisław Nowicki,Paweł Kozak,Wł.Przybylski,Józef Pawłowski,Mateusz Legenza,Antoni Wojdyło,Piotr Pasicz,Władysław Smolec,Wincenty Kapiela,Franciszek Pisula,Stefan Bonkierdorf,Tomasz Staniewski,Piotr Płaczek,Tomasz Tomala,Tomasz Drzewiński,Józef Pyra,Walenty Gaik,Józef Golec,Jacenty Kwapień,Piotr Msczek,Bernard Habryka,Herman Habryka,województwo wielkopolskieGłuchowo
Autor postu otrzymał pochwałę


text:
Powěsće: póndźelu, 10.09.2018
Hauptinhalt
Na tutej stronje:
- Hornja Łužica: Dźeń wotewrjeneho pomnika
- Stróža: Wuspěšne přirodowe wiki
- Krabatowe towarstwo: Nowa brošurka wušła
- Budyšin: Akciski tydźeń přećiwo zabyću
- Wochozy: Chórowy festiwal w parku błudźenkow
Hornja Łužica: Dźeń wotewrjeneho pomnika
Hornjołužičenjo zajimuja so za swoje pomniki. Tohodla bě wčera wjele ludźi składnosć wužiło, sej tudyše pomniki wobhladać, mjez druhim Budyske jastwo, hrodaj w Koporcach a Ketlicach a staru kowarnju w Hornjej Hórce. Hižo dopołdnja steješe dołha waka ludźi před Budyskim krajnoradnym zarjadom. Tež serbske institucije kaž ansambl, muzej a dźiwadło swoje twarjenja spřistupnichu. Na serbskich wsach bě Radworske dwórnišćo wočinjene kaž tež stary młyn w Swinjarni, hdźež bě jara zajimowany wosebje serbski publikum.
Stróža: Wuspěšne přirodowe wiki
W Stróži pola Hućiny je sobotu nimale 5.000 ludźi na 21. Němsko-serbske přirodowe wiki přichwatało. Wjace hač 80 překupcow a rjemjeslnikow je tam swoje twory poskićało. Někotre su tež na městnje produkty na tradicionelne wašnje zhotowili. Hižo dźeń do toho běchu na serbskim koncerće hudźba na teksty z knihi Jurja Brězana "Moja archa Horni Hajnk" słyšeć. Kaž kóžde lěto je Stróžanske wjesne towarstwo "Radiška" wiki zhromadnje z biosferowym rezerwatom Hornjołužiska hola a haty wuhotowało.
Krabatowe towarstwo: Nowa brošurka wušła
Krabatowe towarstwo je nětko předźěłanu brošurku wo Krabatowej kolesowarskej šćežce wudało. Na wjace hač 30 stronach zbliža zajimcam turistiske poskitki a regionalne wosebitosće podłu kolesowarskeje šćežki a pozadki Krabatoweje powěsće. Nimo toho so 90 kilometrow dołha čara mjez Wojerecami, Kamjencom a Budyšinom čěsce, pólsce, serbsce a němsce wopisuje. Pjenjezy za předźěłanje dóstachu z europskeho LEADER-programa.
Budyšin: Akciski tydźeń přećiwo zabyću
Tutón tydźeń přewjedźe so w Budyšinje druhi akciski tydźeń přećiwo zabyću. Měšćanske towarstwa kaž Budyšin wostanje pisany, Pro Museo a strona Lěwica chcedźa na rozestajenja z ćěkancami w nazymje 2016 a na prawicarske struktury w regionje dopominać. Za to přewjedu kóždy dźeń wuměłske dźěłarnički, instalacije a předstajenja. Přichodnu njedźelu so akciski tydźeń z mjezykulturelnej swačinu pod hołym njebjom zakónči.
Wochozy: Chórowy festiwal w parku błudźenkow
Wjacore dźesatki ludźi su wčera 1. Němsko-serbski chórowy festiwal we Wochožanskim parku błudźenkow wopytali. Nimo Wojerowskeje wokalneje skupiny dožiwichu woni z Błótowskim žónskim chórom z Lubina a serbskim muskim chórom Delany tež serbskej cyłkaj. Mjeztym zo wěnowachu so Lubinske žony narodnej drasće a delnjoserbskim pěsnjam, předstajichu delanscy mužojo hłownje hornjoserbske a słowjanske pěsnje. Z němsko-serbskim chórowym festiwalom prócuje so spěchowanske towarstwo Wochožanskeho parka błudźenkow mjez druhim wo wjac serbskosće w parku.


text:
Essaouira (po polsku As-Sawira, za starego piyrwy Mogador) to je w czasie rajzy po Maroku punkt ôbowiōnzkowy. Wiecznie wietrzne miasto modrych łōdek to nojbardzij wyluzowane postrzōd wiynkszych marokańskich mieścin. Treficie tukej mynij zorganizowanych wycieczek ze rajzybiur, a wiyncyj wandrusōw ze rukzakami na plecach. We lufcie poczujecie czasym kurzōnego skrynta. Je tamek gryfny port, w kerym umicie zoziyrać robota rybokōw i kupić fryszne ryby gynau ze ôcyanu. Kole portu twiyrdza, kero za czasōw Portugalczykōw brōniła miasta. Cołkie marokańskie familije na wczasach. Fol przileżytości ku zakupōm, poprōbowaniu roztōmaitego jodła, ale i chycynia durśfalu. Essaouira je poskłodano ze masy rōżnych tajli, kere do kupy sōm fest zwiedownym, farebnym miastym, w kerym werci sie sztopnyć i na pora godzin, i na pora tydni.
Ludzie Essaouiry
Nojwiyncyj uwidzicie we tym tekście bildōw, na kerych sōm ludzie. Bo to ôni i ôd nich żywot nojbardzij nōm sie we Essaouirze przipodobały. Pomiyszkańcy tego miasta, tak jak kożdy z nos, muszōm dziynnie tyrać do roboty, na zakupy, na klachy do sōmsiodki. Postrzōd tych wożniyjszych marokańskich miast, yno we Essaouirze idzie na to pozoziyrać. Bo chocioż turystōw z cołkigo świata przijyżdżo tamek rok w rok masa, to Mogador żyje se po swoimu, we swoim tympie. Beztōż ni ma tam takigo naciōnganio na zakupy jak we Fezie abo Marrakeszu, idzie se richtich dychnyć. No i postoć se kapka we jednej raji ze Fatimami i Mohamedami. Poznać ôd nich żywot, taki ajnfachowy, ale wyjōntkowy.
Mielimy te szczynście, że moglimy bez sztyry dni cieszyć sie essaouirskimi tażinami, pioskiym (chocioż pogoda niy spasowała), grilowanymi sardynkami i misztrzowskim kwatyrunkiym. I chocioż wszyjscy naôkoło dobrze wiedzieli, że sōm my z Europy, to moglimy sie chocioż kapka poczuć jak Marokanery. Torżylimy, siodalimy wszyjscy razym do ôbiadu przi epnym tiszu, rano lecielimy po gorkie ajerkuchy, godalimy „szokran” i „łacha”. To bōł dobry czos, kery kożdymu, fto bydzie po Maroku rajzowoł, doradzōmy wygospodorzić.
Atrakcyje miasta
Port d’Essaouira
Modre łōdki to symbol Essaouiry. Niy yno skirz tego, że piyknie wyglōndajōm na bildach. Wiynkszo tajla chopōw we mieście to rybiorze, a te kōnski drzewa posztrajchowane na modro to je ôd nich szac, bez kerego niywiela w życiu mogōm. Beztōż rajza po porcie je tako gryfno i tako prawdziwo. My jeszcze sie niy zwyrtnymy we łōżkach na drugi bok, a Hassan z Alim już szkubiōm tamek rekina, czochtajōm ryby i pucujōm ôśmiornice we piosku. Capi tamek jak pierōn, ale choby sie Wōm dźwigało, to połazić musicie (nojlepij idźcie podwiela bydziecie śniodać). Kupcie cosik do pomaszkecynio i zaniyście do keryjś knajpy przed portym. Za pora dirhamōw dociepnōm gewircōw i ugrilujōm. A i dejcie pozōr na mewy!
Twiyrdza – Skala de la Kasbah
Kole łōdek, na szkartkach ze Essaouiry, zawdy je twiyrdza. Postawili jōm Portugalczycy we ôziymnostym wieku, jak sztyjc im sie chciało i kalało tego miasta brōnić. Dzisioj idzie se poszpacyrować po murach, pozaglōndać na kanōny z bliska i na biołe miasto z daleka. O, a zaglōndocie na „Gra ô Trōn”, pra? Kojarzicie Astapor? To tamek Daenerys (ta ôd drachōw, sagich cyckōw i fojery) wziyna se „niyskalanych”. No, to Astapor to Essaouira, a Niyskalani łazili po placu przi Skala de la Kasbah. Tukej umicie wejrzeć na post ô sztelach, w kerych kryncili GoT i wszyjsko bydzie jasne.
Medyna
Essaouiersko medyna je zaplanowano bez Francuza, beztōż ni ma tako skōmplikowano jak kaj indzij we Maroku. Stare miano miasta – Mogador – znaczy „dobrze poplanowane”, tōż już po piyrszym dniu leko pochytocie co kaj je, spamiyntocie bai i kōnkretne geszefty. Medyna ôd 2001 roku je na liście UNESCO, tōż ni ma błoznōw. Na isto uwidzicie, że biołe chałpy ze turkusowymi dźwiyrzami miyszajōm sie tamek ze brōnotnymi, kapka schacharzōnymi stawiyniami przi głōwnej drōdze. To beztōż, że ni ma tamek pojyncio „przestrzyństwa spōlnego” – je abo „moje”, abo „ôd nikogo”. Ale podle nos to dodowo yno medynie klimatu.
Plaża
Szyroko, dugo, snożno – tak spamiyntalimy plaża we Essaouirze. Piyrszo, na kerej kapka my polygiwali bez nasza marokańsko rajza. Chocioż klary niy było, a we plac ôbiecanej powiyruchy nad łepami stoło kalne niebo, to i tak nos wszyjskich spoliło. Tak jak we cołkim mieście, masa je tam artystōw – muzykōw, malyrzy i inkszych. I idzie pograć we fusbal z bajtlami.
Sidi Kaouki
Trocha to gupio wyglōndo, bo jak we jednym wicu ô Sosnowcu*, ale fajnōm atrakcyjōm jak sie je we Essaouirze je tyż byzuch na plaży we Sidi Kaouki. Ni ma to daleko, co chwila ciśnie autobus tam a nazot, a i dychnyć na miyjscu idzie, i trefić kōnie abo kamele. Mekka surferōw.
*Wic: Co nojlepszego idzie trefić we Sosnowcu? Autobus do Katowic.
Essaouira – spanie
Mielimy pomiyszkiwać we Essaouirze we chałpie znolyziōnej bez Airbnb bez trzi dni. Ale tak my wszyjscy tej szteli przoli, że ôstalimy jedyn dziyń dużyj. 40€ za nocka za cołkie miyjsce, ze sześciōma sypialkami i kōmpielkami, epnōm kuchniōm, dwōma tarasami i srogim salōnym – no bojka. Znojdziecie tukej: super chałpa we Essaouirze na Airbnb. Psst… jak sztyjc ni mocie kōnta, to gibko zakłodejcie i biercie ôd nos zniżka: rejestracyjo i zniżka na Airbnb. A! We chałpie je dobre wi-fi, telewizor, satelita i stōł do grania we fusbal (jakby sie tak kerymu
przitrefiło to co Matisowi i musioł ôstoć blisko haźla zmierzło zwiydzanie).
Taszki, mazidła i portōmele – zakupy
Je moc tōnij jak we Fezie i Marrakeszu. We Essaouirze pokupowalimy nojwiyncyj – ôd skōrzanych portōmeli, bez farebne talyrze, ku arganowymu ôlyjowi. Trza yno dać pozōr, bo zdo sie, że wybôr je epny, ale czynsto idzie trefić tyż chiński sprowadzany szajs. Łaźcie, pytejcie sie, zaglōndejcie pora razy, cychtujcie sie. To mo być szpas. 🙂
Essaouira – jodło
Na kōniec naszo ôblubiōno tajla – maszkety. 🙂 Połaźcie, posznupejcie miyndzy stawiyniami, straćcie sie we medynie. Jak bydziecie mieli cufal, to treficie na wōnioczka tażinōw, kere bydōm sie grzoły na ôgiyniu, a wele kerych zicać bydōm yno „lokalsi”. I tam zjydzcie. Torżyć tyż idzie. Yno niy mińcie czasym fynstera, w kerym za 10MAD zjycie żymła ze tōmatowōm zōłzōm i masōm rybnego miynsa. Sprōbujcie tamek tyż „miksa” (sztyry kōnski roztōmaitych rybōw, tyż 10 MAD).
Przidajne dorady
- Petit Taxi ze medyny do Carrefoura – 7MAD, max 3 pasażerōw
- Autobusy Supratours i CTM sztartujōm ze inkszych szteli, wejrzijcie przōdzij na Google Maps
- Jak popołedniu baba przi tażinach mo yno dwa, kere sie sztyjc grzejōm, to dostaniecie ôba za 50MAD


text:
Rybnik dowo masa możebności ku szpasowi a fajnymu spyndzaniu czasu fraj. Kuknijcie na 8 rybnickich wydarzyń, kerych niy śmicie przepasować we 2019 roku!
ślōnskie
-
Bierymy Wos pod ziymia, coby kuknyć na nojnowszo atrakcyjo Ślōnska. Zogibujcie kaski, wlazujymy do łōdki a napoczynōmy rajza. Sztreka Wodno czeko!
-
Ślōnsk umi sie poasić wyjōntkowymi we skali świata atrakcyjami turystycznymi. Dzisiej byzuchujymy sztele Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu.
-
Postindustryjalne zabytki to jedne ze nojsrogszych atrakcyji Ślōnska. Pozawiyrane gruby ôdmykujōm sie dlo turystōw, przizwolajōm sjyżdżać i poznować warōnki fedrōnku. Eli turystycznōm atrakcyjōm śmi być yno sztela, kero przestała robić hań downij?
-
Nojgryfniyjsze sztele na Ślōnsku – kaj zajechać, coby nawiydzić cosik zwiedownego, czegoś sie nauczyć i nacieszyć ślypia. Yno nojlepsze ślōnskie miyjsca.
-
Nikisz to je plac kaj nasz hajmat idzie nojlepij spokopić, kaj na ślōnskość idzie sie podziwać i wywōniać jōm w lufcie. Bo gynau tukej je ślōnskie serce.
-
Pojyziyrze Palowickie mo wszyjsko, czego trza, coby pasownie dychnyć. Kolorskie sztreki, drōgi dlo piechciorzy i rozmaite zorty zwiyrzy i flancōw.
-
Znocie Tyskie? A wiycie, że plac kaj sie te piwo warzi, je piykny i noleży do Sztreki Zabytkōw Techniki? Pōdźcie na rajza po Tyskich Browarach Ksiōnżyncych!
-
Rybnik jest naszym domem. A powrót z każdej kolejnej podróży utwierdza nas w przekonaniu, że to tutaj jest nasze miejsce na ziemi.
Na kraju wojewōdztw ślōnskigo i ôpolskigo, miyndzy korōnami strōmōw, ze ktajōncymi na wiosna bzym i magnoliōm naôbkoło, je skukany Pałac we Sławikowie
Za starej piyrwy symbol dobroty i mocy ślōnskij industryji. Dzisiej miszōng familijnej ciepłości ze kapkōm frustracyji. Witejcie na Familokach we Czyrwiōnce.


text:
Pjerizna ma w chlěwach wostać
Drježdźany. Po najnowšim padźe ptačeje gripy w Sakskej dyrbi pjerizna nětko po wšěm zwjazkowym kraju w kurjencach a chlěwach wostać. Tole ministerstwo za socialne a škit přetrjebarjow wčera wječor wukaza. Tak chcedźa tomu zadźěwać, zo so strašny wirus H5N8 mjez pjeriznu dale rozpřestrje.
Hłowna dróha zawrjena
Pančicy-Kukow. Znajmjeńša hač do kónca tydźenja wostanje hłowna dróha z Budyšina přez Pančicy-Kukow na směr Kamjenc zawrjena. Přičina je, zo wutwarjeja tam hižo dlěši čas kolesowarsku šćežku hač ke klóšterskej muri, zo su zajězd do Lipja wo tójšto powjetšili a zo přińdźe nětko na dróhu nowa woršta bitumena. Po zdźělenju zamołwitych je wobjězd na taflach derje wupisany.
Z jastwa tuńšo telefonować


text:
Dwóch Ślōnzokōw mōmy już w 1/8 finału Ligi Majstrōw. Awans w kapsie jeszcze przed rozklupaniym Legii miała Borussia Łukasza Piszczka. W ôstatni wtorek bilety do 1/8 przisztymplowało tyż Monaco Kamila Glika dziynki wygranej z Tottenhamym. To jednak sztyjc niy kōniec…
Terozki po kolei. Rajza po europejskich stadiōnach zacznymy ôd Dortmundu, bo tamek jakby sie niy dziwać dzioło sie nojwiyncyj. Łukasz Piszczek zaglōndōł sie jednak na tyn historyczny szpil z ławki. Tryner Tuchel po wygranej w ligowym szlagrze z Bayernym doł dychnōńć aż 9-ciu podstawowym groczōm. Zmiynnicy pokozali jednak co to znaczy uciecha z fusbalu. Kieby niy hymn Ligi Majstrōw forgot szłoby pomyśleć, że to gierka tryningowo abo szpil C klasy. Było przinajmij na co sie dziwać. 8:4! Łukaszowi moge być yno żol, że niy wyloz na murawa, bo szpil rozônaczōł praje wszyjski możliwe rekordy. Nasz reprezyntant moge sie jednak asić, że prziłożōł sie do kosmicznego wyniku dwuszpilu. Borussia-Legia 14:4!
Przi telkich cudach jak sam tera relacjōnować szpil w Monaco? Skrōmne 2:1 z Tottenhamym stykło jednak coby ksiynstwo mōgło zaczōnć fajrować. Ci, kerzi losowani byli w tej grupie z ôstatnigo koszyka majōm na kolejka przed kōńcym pewny piyrszy plac. Niy było by tego jednak bez jednego synka z Jastrzymbio. Kamil Glik to jedyny Ślōnzok, kery tyroł po szpilplacu w ôstatnij kolejce Ligi Majstrōw. Jego wystymp na pewno widoczny. Faul na elwer plus żółto kartka i szlag, kery po kerym byłoby 3:1, keby niy gryfno parada tormana.
Na sōm kōniec trza jeszcze dać pozōr co pocho sie w Neapolu. Tamek kokotek z bramami durś zasztrabowany. Ôdkōnd Arek Milik je na rewiyrze forgot ni mo kto chycić sie szczylanio. Trza pedzieć, że z Dynamym Kijōw Napoli cisło bez cołki szpil, żodyn jednak niy poradziōł wrazić bala do neca. 0:0 i wszyjskigo dowiymy sie w ôstatnij kolejce. Włochy sztyjc kludzōm w grupie B, ale trzeci Besiktas, z kerym zagrajōm 6 grudnia traci yno jedne ôczko. Co prziniesie Arkowi Mikołoj?


text:
Rolf Hoppe
Rolf Hoppe (* 6. decembra 1930 w Ellrichu; † 14. nowembra 2018 w Drježdźanach) bě němski dźiwadźelnik. Słušeše k najznaćišim dźiwadźelnik w Němskej demokratiskej republice.
Hoppe skutkowaše na jewišćach w Jarobrodźe, Greifswaldźe, Lipsku, Berlinje a Drježdźanach a wot lěta 1963 tež we wjele hrajnych filmach. Mjezynarodnu znatosć zdoby sej přez rólu Hermanna Göringa w produkciji Mephisto, kotraž dósta w lěće 1982 oscar jako najlěpši mjezynarodny film. W 1990tych lětach załoži sej swójske dźiwadło (Hoftheater) blisko Drježdźan.
Wón běše zmandźeleny a bydleše w Drježdźanach-Wysokej. Jeho dźowce Christine a Josephine stej samej tež dźiwadźelnicy.
LiteraturaWobdźěłać
- Eberhard Görner: Der Schauspieler Rolf Hoppe. Henschel, 1996, ISBN 3894872535
WotkazyWobdźěłać
- Rolf Hoppe w Mjezynarodnej datowej bance filmow (IMDb) (jendź.)
-
- Rolf Hoppe – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki (němsce)


text: Brětnja/Michałki (HH/SN). „Na pućowanja do přirody, bjezposrědnje před domjacymi durjemi so zrědka abo scyła njenastajam. Jeli pak nazhonity fachowc tajke wuprawy nawjeduje, nazhoniš wjele zajimaweho“, praji Heidrun Biesold ze Sepic. Podobnje mysleše 30 dalšich lubowarjow přirody, jako so njedźelu rano zhromadnje z Hagenom Rothmannom, nawodu Kulowskeje městneje skupiny němskeho přirodoškitneho zwjazka (NABU) na puć po Dubrjenskim bahnu nastajichu. Při rjanym wjedrje pućowachu po 1 700 hektarow wulkej, třećej najwjetšej přirodoškitnej płoninje Sakskeje. Za dowolowy a prózdninski čas poskića Kulowska skupina NABU organizowane pućowanja po Dubrjenskim bahnu. Na 4,5 kilometrow dołhej čarje po přirodoškitnej krajinje dóstachu wobdźělnicy pola Michałkow z wuhladneje wěže přehlad wo bahnu. Dale dźěše podłu łučinow hač k hatam pola Klóšterskeje Noweje Wsy. Po puću rozłoži Hagen Rothmann wobdźělnikam zajimawostki wo nastaću a tuchwilnym stawje škitneho pasma.


text:
Linia nr 130n
Kierunek: Katowice Dworzec
Halemba Pętla Halemba Energetyków Halemba Solidarności Halemba Park Wodny Halemba Grunwald [nż] Halemba Kopalnia Halemba Most Halemba Żytnia [nż] Halemba Orzeszkowej Halemba Panewnicka Kochłowice Park Pamięci Kochłowice Rynek Kochłowice Szkoła Kochłowice Kalinowa Kochłowice Szyb Radoszowy Chorzów Batory Rondo Gębały Chorzów Batory Klonowa Chorzów Batory Pętla Chorzów Batory Klonowa Chorzów Batory Rondo Gębały Chorzów Batory Szyb Kleofas [nż] Osiedle Witosa Droga Kochłowicka Osiedle Witosa Centrum Osiedle Witosa Rataja Załęska Hałda Bocheńskiego Autostrada Katowice Osiedle Kopalni Wujek Katowice AWF Katowice Mikołowska Katowice Mikołowska Sąd Katowice Dworzec
Kierunek: Halemba Pętla
Katowice Dworzec Katowice Andrzeja Dworzec Katowice Kopernika Dworzec Katowice Mikołowska Katowice AWF Katowice Osiedle Kopalni Wujek Załęska Hałda Kolońska Osiedle Witosa Rataja Osiedle Witosa Centrum Osiedle Witosa Plac Św. Herberta Osiedle Witosa Droga Kochłowicka Chorzów Batory Rondo Gębały Chorzów Batory Klonowa Chorzów Batory Pętla Chorzów Batory Klonowa Chorzów Batory Rondo Gębały Kochłowice Szyb Radoszowy Kochłowice Kalinowa Kochłowice Szkoła Kochłowice Kościół Kochłowice Park Pamięci Halemba Panewnicka Halemba Orzeszkowej Halemba Żytnia [nż] Halemba Most Halemba Kopalnia Halemba Grunwald [nż] Halemba Park Wodny Halemba Solidarności Halemba Energetyków Halemba Pętla


text: Na wustajeńcy dweju serbskeju wuměłčow směmy so w septembrje w Budyšinje wjeselić. Wustajatej Iris Brankačkowa a Wórša Lanzyna. Wobě stej ze swojim dźěłom we Łužicy zakótwjenej. Lanzyna, kotraž by jako młoda wuměłča rady w Berlinje wostała, na kotruž pak čakaše w LND w Budyšinje dźěło jako wuhotowarka, čerpa wosebje w swojim wobšěrnym keramiskim tworjenju ze serbskeje ludoweje kultury. Tež Brankačkowa, wona je tohorunja wuhotowarka, nachadźa temy za swoje molerstwo we łužiskej krajinje. Jutře, sobotu, w 15 hodź. wotewru w Muzeju Budyšin wustajeńcu „Wo prěčenju rěkow“ z molerstwom Iris Brankačkoweje. Na zarjadowanju porěči Marius Winzeler, kotrehož smy w junijskim Rozhledźe předstajili. 19. septembra we 18 hodź. wotewru přehladku twórbow Wórše Lanzyneje w Serbskej kulturnej informaciji.


text:
Dolny Ślůnsk
Dolny Ślůnsk (śl-mjym. Niederschläsing, pol. Dolny Śląsk, łać. Silesia Inferior, ńym. Niederschlesien, czes. Dolní Slezsko) – tajla krajiny historycznyj Ślůnsk położůno we połedńowo-zachodńij Polsce nad strzodkowům Uodrům (podug tradycyje historycznyj kůnsek Dolnygo Ślůnska znojduje śe tyż we Czeskij Republice a we Mjymcach), kero właźi do wojewůdztw dolnoślůnskigo, lubuskigo a uopolskigo. Pora gmin właźi tyż we skłod wojewůdztwa wjelgopolskigo (uokolice Bralina). Krajina ta powjůnzano je ze plymjyńym Ślynżanůw, poczůnkowo zgrupowanych we uokolicach gůry Ślynży (kole Breslawji), uod kerych wywodźi śe mjano Ślůnsk.
Nojwjynkszům gůrům Dolnygo Ślůnska (a tyż cołkjego Ślůnska) je Śńyżka.


text:
Italijo
Italijo, Republika Italsko (it.: Italia, Repubblica Italiana) – państwo położůne we Połedńowyj Ojropje, na Apyńińskim Půłwyspje, je ůune człůnkym wjelu uorgańizacyjůw, m.in.: Ojropejskij Uńije, NATO. Italijo noleży do uoźmju nojbarźi industryjowonych a bogatych państw śwjata - G8.
Cołkowito dugość lůndowyj grańicy Italije wynośi 1932,2 km. Sůmśaduje uůna s Francyjům – 488 km grańicy, Szwajcaryjům – 740 km, Austrijům – 430 km i Słowyńijům – 232 km). Wnůntzr terytorjům Italije znojdujům śe tyż dwa państwa-ynklawy: San Marino (39 km grańicy) a Watykůn (3,2 km).
Dugość wybrzeża italskigo wynośi aże 7600 km. Uoblewajům je wody poru akwynůw Strzůdźymnygo Morza: Liguryjske Morze, Tyrryńske Morze, Jůńske Morze a Adrjatycke Morze.
Nojwyższy půnkt połožůny je na nojwyższym masywje Ojropy, Můnt Blanc. Nośi uůn mjano Můnt Blanc de Courmayeur – jygo wysokość to 4807 m n.p.m.
Italijo podźelůno je na 20 rygjůnůw (5 ś ńich na szczygůlnych prowach), 109 prowincyji (s kerych 2 sům autůnůmiczne) a 8092 gminy.


text:
Poslednje stele noweho wodźenskeho systema za pěškow nastajene
Budyšin (CS/SN). Runje sčasom do jutrow je nowy wodźenski system za pěškow w Budyšinje dospołny. Zawčerawšim su poslednje dźesać z dohromady 25 stelow nastajili. Wone pokazuja wopytowarjam puć k dohromady 40 najwažnišim zajimawostkam města. Na wšitkich dwaj metraj wysokich a 30 centimetrow šěrokich stelach je nimo němskich a serbskich informacijow wurězk měšćanskeho plana widźeć. Prěnje pjeć stelow běchu 2015 stajili, dźesać dalšich lěto po tym. Prěnje tajke stajichu tam, hdźež wopytowarjo do Budyšina přichadźeja, potajkim při dwórnišću a busowym zastanišću kaž tež na parkowanišćomaj na Schliebenowej a na Třělnišću. Poslednje dźesać stelow postajichu nětko w nutřkownym a starym měsće. Kaž Budyski wyši měšćanosta Alexander Ahrens (SPD) rjekny, je wažne, zo móža so turisća tež analognje, to rěka bjez elektroniskich pomocnikow, orientować.


text:
Misspell wertykzlizm był odwiedzany 42 razy w internecie.
Pokrewne misspelles dla:
wertykalizm
2ertykalizm , 3ertykalizm , aertykalizm , eertykalizm , ertykalizm , ewrtykalizm , qertykalizm , sertykalizm , w3rtykalizm , w4rtykalizm , wdrtykalizm , we4tykalizm , we5tykalizm , wedtykalizm , weertykalizm , weetykalizm , weftykalizm , wer5ykalizm , wer6ykalizm , werfykalizm , wergykalizm , werrtykalizm , werrykalizm , wert6kalizm , wert7kalizm , wertgkalizm , werthkalizm , wertkalizm , wertkyalizm , werttkalizm , werttykalizm , wertukalizm , wertyaklizm , wertyalizm , wertyializm , wertyjalizm , wertykaalizm , wertykailzm , wertykaizm , wertykakizm , wertykal8zm , wertykal9zm , wertykaliam , wertykaliizm , wertykalim , wertykalimz , wertykalism , wertykalixm , wertykaliz , wertykalizj , wertykalizk , wertykalizmm , wertykalizn , wertykalizzm , wertykaljzm , wertykalkzm , wertykallizm , wertykalozm , wertykaluzm , wertykalzim , wertykalzm , wertykaoizm , wertykapizm , wertykkalizm , wertyklaizm , wertyklizm , wertykqlizm , wertykslizm , wertykwlizm , wertylalizm , wertymalizm , wertyoalizm , wertyykalizm , werykalizm , werytkalizm , weryykalizm , wetrykalizm , wettykalizm , wetykalizm , wretykalizm , wrrtykalizm , wrtykalizm , wsrtykalizm , wwertykalizm , wwrtykalizm


text:
„Pingufant za Pawla“ – tak rěka nowostka Ludoweho nakładnistwa Domowina, kotruž je Thomas Binder njedawno w Serbskimaj zakładnymaj šulomaj Budyšin a Chrósćicy zhromadnje z přełožowarjom Michałom Nukom předstajił. Žortna stawizna je dźěći tak putała a zajimowała, zo chcychu ju hač do kónca předčitanu měć. Tola kónc wostajištaj wotewrjeny.
Po puću mjez Baćonjom a Prawoćicami wuhladaš z awtom nimo spěchajo nimale kóždy dźeń jednotliwych putnikow z wačokom a kijom, kotřiž du po Jakubowym puću. Što jich pohnuwa so na puć podać a z pěši putnikowanjom zwjazane ćeže na so wzać? Kóždy z nich ma swoje přičiny. Kotre móža to być, móžeće sej na přikład w nowostce „Ze žohnowanjom na puć. Serbja ducy k hnadownym městnam“ čitajo wotkryć. W knize, kotruž je Gerat Wornar njedawno w LND wudał, je wjace hač třiceći žiwych awtorow ze swojimi přinoškami zastupjenych.
Tak je so mjez druhim Günter Měrćink na putnikowanje nastajił, po tym zo běštaj jeho přichodnaj staršej nahle zemrěłoj a mandźelska na raka schorjeła: „Wědźach a začuwach, zo budźe nam paćer k Janej Pawołej II. wo zastupnu próstwu pola Boha Knjeza pomhać a zo so nam pokaza wupuć z ćmoweje nocy, kotraž nas wobdawaše ... Wot toho dnja podach so wědomje na putnikowanje po slědach Jana Pawoła II., wopytujo najwšelakoriše městna jeho skutkowanja a česćowanja. Na tutych městnach prošach přeco zaso, zo by moja žona ćežu chorosće přewinyła a Bóh ju a našu swójbu njewopušćił ... “
Ingrid Kalensee a Brigitte Mahnkopf stej zhromadnje wudałoj knihu „Krabat und Schadowitz. Geschichte einer Spurensuche in der Lausitz“. Awtorka Ingrid Kalensee wuwučowaše na wysokej šuli za socialnu pedagogiku w Mannheimje z ćežišćom dźěćaca a młodźinska literatura. Při zaběrje z figuru Krabat nasta přeće, wjace zhonić wo nim a wo Łužicy jako njeznatej krajinje. Wot lěta 1991 sćěhowachu lětne wopyty zhromadnje z přećelku Renatu Schedler a 1997 samo přednoški. Po lěće 2005 (awtorku je boža ručka zajała) bě nadźija na wudaće swójskeje knihi wo Krabaće wotewrjena. Pomoc přińdźe wot jeje něhdyšeje koleginy Brigitty Mahnkopf. Wona přestudowa wšitke materialije, wupytane we wšelakich archiwach a krajach, a noticy, přehlada fota a spisa město awtorki tutu knihu. Zawěsće budu so w Kulowje, Čornym Chołmcu, Ždźarach a w druhich serbskich wsach nad wudaćom tuteje knihi z awtorkomaj a knjenju Schedler wjeselić.
Runje dźens tydźenja je awtorka Lubina Hajduk-Veljkovićowa šulerjam Budyskeje Serbskeje zakładneje šule ze swojeje najnowšeje dźěćaceje knihi „Za wšě pady přećelki!“ čitała. A kaž hižo w Ralbicach a Chrósćicach je tež tam zajim młodych čitarjow zbudźiła. Přeće za knihu, w kotrejž wo konje dźe, su dźěći na druhich čitanjach stajnje zaso wuprajeli. Tež z mojeho časa, jako w bibliotece dźěłach, dopominam so na hromady konjacych knihow, kotrež sej holcy wupožčowachu. Haj, běchu to wosebje holcy, a za nje su „Za wšě pady přećelki!“ w prěnim rjedźe myslene. Jim, kotrež bydla tu w serbskej wokolinje, je so z předležacej nowostku takrjec přeće spjelniło, nimo toho je stawizna do jich znateho wobswěta zapołožena.
Hdyž so ze swojimi přećelemi w socialnych syćach skontaktuješ, nańdźeš tam stajnje tež retomas wosobinskich fotow swójby, eksotiskich dowolowych cilow, swjedźenjow abo – cyle profanje – fotografowane talerje z jědźu abo škleńcy z napojemi, kotrež su sej zesłodźeć dali. Tež dźensa jara woblubowane tak mjenowane selfije njesmědźa při tym falować. Wšitko so zapopaduje, dokumentuje a zjawnosći sobu zdźěla. Do albumow, kaž hišće před generaciju, so tele wobrazy njelěpja. Kotru wahu pak změja wone za někotre lěta? Budźemy so na z nimi zwisowace dožiwjenja wědomje dopomnić? Wotbłyšćuja tele fota na přiměrjene wašnje dźensniše žiwjenske poměry w Serbach, we Łužicy?


text:
Belgijo
Belgijo, Krůlestwo Belgije (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne we zachodńij Ojropje, we pouedńowych Ńiderlandach. Grańičy uod zachodu s Francyjům (620 km), uod pouedńo s Luksymburgjym (148 km), uod wschodu s Ńymcůma (167 km) a uod půunocy s Holandjům (450 km). Uůnčno dugość grańic lůndowych wynośi 1 385 km, půnadto istńije 64-km fragmynt wybřeža Mořa Půunocnygo. Podźelůno je uůna na tři strefy godkowe: francusko, ńiderlandzko i mjymjecko. Bruksela, stolica Belgije, je jydnočeśńy "stolicům" Uńje Ojropejskij.


text:
Czasowo strefa
Czasowo strefa – wytyczůny wjyrch powjyrzchńi Źymje uo szerokośći 15° dugośći geograficznyj, kery rozćůngo śe połedńikowo mjyndzy bjygůnůma, we kerym urzyndowo uobowjůnzuje jednoki czas (czas strefowy). Je uůn słůnecznym czasym strzedńim postrzedńygo połedńika tej strefy, kery růżńi śe uo cołkowito liczba godźin uod uńiwersalnygo czasu.
Wszyjske půnkty położůne na tym samym połedńiku majům tyn sům lokalny czas (mjejscowy). Kożdo zmjana dugośći geograficznyj powoduje zmjana lokalnygo czasu - we uokreśe, kej ludźe zaczyńi przekludzać śe coroz czyńśći a gibći, stowało śe to fest ńywygodne. Cołko Źymja potajlowano na 24 strefy czasowe. Uńiwersalny czas a czasowe strefy zostoły zapropůnowane we 1878 roku uod kanadyjskigo wynalazce Sandforda Fleminga, zaś wkludzůno je we 1884 roku.
Strefy czasowe we ńyzmjyńůnym ksztołće uobowjůnzujům na morzach a uoceanach. Na lůndach jejich ksztołt zostoł zmodyfikowany tak, coby małe a strzredńe państwa znodły śe we uobrymbje jednyj czasowyj strefy, czyli uobowjůnzywoł we ńich jedyn czas. Wjynksze państwa, take kej Zjednoczůne Sztaty, Kanada, Brazylijo, Rusyjo abo Australijo, znojdujům śe we kilku czasowych strefach. Nojwjynkszym krajym na śwjeće, we kerym na cołkim terytorjům uobowjůnzuje ta sama czasowo strefa sům Chiny i to půmimo, aże růżńice we suůnecznym czaśe mjyndzy wschodńimi i zachodńimi prowincyjůma wynoszům przez 3 godźiny.


text:
Jun 19, 2017
Jun 19, 2017
860
377
http://zbc.uz.zgora.pl/publication/51323
Bobowski, Bogdan Karczewska, Joanna Benyskiewicz, Krzysztof Kuczer, Jarosław Konopnicka, Małgorzata Ostrowski, Grzegorz Łukasiewicz, Dariusz Nodzyński, Tomasz Siemaszko, Karol Koteluk, Daniel Sikorski, Juliusz Skobelski, Robert Nitschke, Bernadetta Krawczyk, Danuta Wyder, Grażyna Polak, Alina Domke, Radosław
Skobelski, Robert - red. Benyskiewicz, Krzysztof Krajniak, Wiktor Łukasiewicz, Dariusz Kiec, Olgierd Halczak, Bohdan Šmigel, Michał Trojanowski, Michał Koteluk, Daniel Bartkowiak, Przemysław Woźniak, Sylwester Michalak, Ryszard Sobczak, Marika Jakubowski, Edward Nowak-Małolepsza, Fatima Sochacka, Irena Partyka, Piotr Karczewska, Joanna Podolan, Eligiusz Kostka, Krzysztof Nodzyński, Tomasz Siwicki, Maciej Domke, Radosław
Szczegóła, Hieronim (1931- ) - red. Osękowski, Czesław Malinowski, Tadeusz Pilarczyk, Franciszek Strzyżewski, Wojciech Ciesielski, Rafał Dolański, Dariusz Burda, Bogumiła Jaworski, Tomasz Halczak, Bohdan Nodzyński, Tomasz Wyder, Grażyna Benyskiewicz, Joachim (1936-2011) Szczegóła, Hieronim (1931- )
Osękowski, Czesław - red. Sadowski, Wojciech Wojecki, Mieczysław Mochocki, Władysław Hładkiewicz, Wiesław Sikorski, Juliusz Skobelski, Robert Michalak, Ryszard Nitschke, Bernadetta Kozłowski, Waldemar Zawadka, Marek Sługocki, Waldemar Piasecki, Andrzej
Osękowski, Czesław - red. Malinowski, Tadeusz Świderska, Urszula Zdrenka, Joachim Dolański, Dariusz Burda, Bogumiła Konopnicka, Małgorzata Jaworski, Tomasz Strzyżewski, Wojciech Kobzarska-Bar, Barbara Korcz, Władysław (1913-1997) Turek, Wojciech Koćwin, Lesław Zawadka, Marek Nitschke, Bernadetta Skobelski, Robert Michalak, Ryszard Janzen, Jörg Eckert, Marian Grzesik, Anetta Dudek, Jarosław Suleja, Teresa
Skobelski, Robert - red. Kuczer, Jarosław Kouli, Yaman Utracki, Damian Bartkowiak, Przemysław Dudra, Stefan Karp, Paweł Koteluk, Daniel Krystians, Piotr Kurowska, Hanna Halczak, Bohdan Domke, Radosław Wasilewski, Krzysztof Glinka, Kamil Trojanowski, Michał Nodzyński, Tomasz Wojewódzki, Ireneusz
Osękowski, Czesław - red. Malinowski, Tadeusz Karp, Paweł Zdrenka, Joachim Dolański, Dariusz Konopnicka, Małgorzata Świderska, Urszula Burda, Bogumiła Pilarczyk, Franciszek Bujkiewicz, Zbigniew Sikorski, Juliusz Zawadka, Marek Nitschke, Bernadetta Tyszkiewicz, Jakub Michalak, Ryszard Dudra, Stefan Skobelski, Robert Osękowski, Czesław Koćwin, Julitta Tomiak, Anna Eckert, Marian Koćwin, Lesław Strzyżewski, Wojciech Kozłowski, Waldemar Grzesik, Anetta Dudek, Jarosław Nodzyński, Tomasz
Skobelski, Robert - red. Karp, Paweł Maciejewski, Marcin Kuczer, Jarosław Skierska, Jolanta Benyskiewicz, Krzysztof Partyka, Piotr Kiec, Olgierd Belzyt, Leszek Baziur, Grzegorz Koteluk, Daniel Marczak, Agnieszka Gorzków, Dorota Kotuła, Jacek Jarząbek, Wanda Osękowski, Czesław Trojanowski, Michał Pielka, Mateusz Wawryszuk, Paweł Łukasiewicz, Sergiusz Karczewska, Joanna Nodzyński, Tomasz Dudra, Stefan


text:
Jednako jak prziszoł na pynzyjo, to jedyn kamrat ôdstōmpiył mu kōnsek swoji zegrōdki i tam Francik mioł tyn swōj raj! Wiela tego niy bōło, tak ze dwaścia na dwaścia metrōw, ale chop postawiył se tam maluśko lauba na norzyndzia a jeszcze myńszy hajźlik. Nad laubōm mioł swōj upragniōny gołymbnik, a kupa pultōw w nim trzimoł. Na tyj ôd niygo zegrōdce rosły dwa stare strōmy: wielgo płōnka, co już downo niy miała żodnej płōnki, choby chrobaczywej, a troszka myńszo prawo śliwka, co sie dycki aże ôginała pod śliwkami. Krōm tego na ôbuch strōmach bōło połno kadubkōw, bo Francik ptokōm ôgrōmnie przoł! Jak se tak roz siedzioł na tyj zegrōdce, doł pozōr, że na staro płōnka siod jakiś wielgi ptok, co mioł roztoliczne farby. Takigo to Francik jeszcze we żywocie niy widzioł i zamiarowoł go chycić. Bezto wziōn drabina, coby na strōm wylyź. Kej bōł już cołkiym blisko, ptok wrzasnōł po nimiecku: Guten Tag! (Dzień dobry!).Tego to sie stary Ôdrobka niy spodziywoł i zgupioł we piyrszyj kwili, bo ptoka widzi a głos ôd chopa słyszy!
– Wyboczōm panoczku ! – wystynkoł. – Jo se myśloł, żeście sōm ptok!
– Wyboczōm! – wrzaskło ptoszysko!
– Jak sie na mie niy gorszycie, to se wypijymy we moji laubie po gorczku fefermynice, co je dobro na taki chyc jako dzisio!
– Keine Angst!(Bez obaw!) – zaskrzeczoł ptok, a potym ôdbiōł sie ôd gałynzie, a polecioł kajś dali. I tela go Francik widzioł!
We wieczōr na zegrōdka prziszoł Francikōw kamrat i Francik mu wszyjstek ōpedzioł, a ôn padoł mu tak:
– Cosik mi sie zdo Franciku, żeś ty widzioł papagaja, co uciyk farorzowi ze Ôrzegōwa! Szkoda, żeś go niy chyciył, bo tyn chop 20 marek ôbiecoł zapłacić tymu, co mu go nazōd prziniesie!
– No ja! Jo se to mōg zaroz pōmyśleć, bo cosik mi tu niy sztimowało! Niby to bōł ptok, a po ludzku godoł, chocioż niy cołkiym po naszymu! Tako szkoda! Przedstow se yno Gustlik, wiela by my piwa mieli za tako nagroda! A tak ôstanymy ô suchym pysku!
Francik żył jeszcze kupa lot, ale papagaja wiyncy na swoji zegrōdce niy ôglōndoł!
Ps. Dziynkuja panoczkowi Alojzowi Zimōńczykowi za pōmōc we ślōnski korekcie.Tweet
Grymlino
Informujemy, że:


text: Godka urzyndowo – godka, kero erbła uńikatowy status prawny na teryńe państwa abo jygo tajle. Nojczyńśćij je to godka kero je używano we strukturach legislacyjnych l.b. we parlamyńće. We wjynkszośći państw godka lebo godki urzyndowe sům uokreślůne we kůnstytucyje abo inkszych urzyndowych papjůrach. Ńykere państwa ńy majům wcale uokreślůnyj godki urzyndowyj, l.b. Szwecyjo, Wjelgo Brytańijo a USA. Inksze majům pora godek urzyndowych we cołkim państwje, abo ńykere majům status urzyndowy ino we jygo tajle. Ślůnsko godka ńikaj ńy mo statusu godki urzyndowyj.


text:
Materialije
běła papjera
wodowe barby
tołste seršćowcy
słomički
čorne filcowe pisaki abo třepotate wóčka we wšelakich wulkosćach
stare nowiny
Monsterowa hra:
wjele městna
gymnastikowe rynki
zwónčk abo druhi instrument
Přihot
Blido z nowinami pokryć.
Přewjedźenje
Kóžde dźěćo wuzwoli sej wodowu barbu. Dźěći kapnu ze seršćowcom tołstu kapku barby na łopjeno. Ze słomičku rozduja barbu do wšěch směrow, tak zo so blak rozdźěli. Duja a wjerća při tym łopjeno tak dołho, doniž njejsu ze swojim barbowym monsterom spokojom. To woni wospjetuja, z tym zo łopjeno z małymi a wulkimi monsterami pjelnja. Potom wostanu łopjena k schnyću ležo. Po tym namoluje abo zlěpi kóžde dźěćo na swoje barbowe monstery dwě wóčce.
Monsterowe činitosće
Na kóncu zesydaja so wšě dźěći na zemi do koła. Kóžde dźěćo wumysli sej za sebje wjesołe monsterowe mjeno. Jedne dźěćo stupi so jako prěni monster dosrjedź kruha a praji swoje monsterowe mjeno. Potom pokaza pantomimisce činitosć, kotruž monster lubuje: na štom zalězć, jara wjele jěsć, rady rejować. Tamni spytaja činitosć wuhódać. Štó chce tež raz monster być?
Monsterowa hra
Po tym přewjedźće z dźěćimi sćěhowacu hrajnu aktiwitu, kotraž žadosć dźěći so pohibować wobkedźbuje. Wjacore gymnastikowe rynki leža derje rozdźělene w rumje. Dźělće dźěći do dweju skupinow. Jedna skupina su monstery a tamna skupina su dźěći, kiž před monsterami na wuchowanske kupy (gymnastikowe rynki) ćěkaja.
Monstery pohibuja so křičo a z wulkimi monsterowymi krokami po rumje. Tež dźěći běhaja wokoło. Wone pak su cyle mjelčo a spytaja, monsteram z puća hić. Hdyž zwónčk zazwoni, ćeknu wšě dźěći spěšnje před monsterami na jednu wuchowansku kupu. Na kóždu wuchowansku kupu móže so jenož jedne dźěćo wuchować. Štóž žanu swobodnu kupu njedocpěje, je nětko sam monster. Dźěći, kotrež su monstery popadnyli, přeměnja so tohorunja do šerjacych monsterow.
Potom dźe hra dale. Wšitcy so zaso po rumje pohibuja, w kotrymž honi je nětko hišće wjace monsterow. Štó je so na kóncu hry móhł před monsterami na jednu kupu wuchować?