text:
Himalaja
Himalaja jo smuga górow w pódpołdnjowej Aziji, w kótaremž se nejwuše góry swěta namakaju.
Rozpśestrěwa se na dłujkosći wót něźi 3.000 kilometrow mjaz Afghanistanom a Burmu a twóri až do 350 kilometrow šyroku geografisku barieru mjaz indiskim subkontinentom w pódpołdnjowu a Tibetiskej wusocynu w pódpołnocu. W Himalaji stoje źaseś wót cełkownje styrnasćo wosomtysačnikow, mjaz nimi Mount Everest (8.848 m), nejwuša góra na swěśe.
Ako pódwjacorny kóńc Himalaja płaśi Khyberski pas njedaloko afghanisko-pakistańskeje granicy. W pódpołnocnej Pakistanje namaka se Karakorum, kótaryž jo drugi nejwušy źěl Himalaja z drugeju nejwušeju góru swěta, K2. Dalej běžy Himalaja pśez pódpołnocnu Indisku, Nepal, Tibet, Bhutan a pódpołnocnu Burmu.
Mě Himalaja póchada ze Sanskrita a wobstoj ze słowowu hima (sněg) a alaja (městno, bydlenje).
Himalaja jo złožowane góriny, kótarež su nastali pśez koliziju Indiskeje platy z Euraziskeju pśed něźi 40–50 milionami lětami.


c: text/html

text:
Gyszichta Ślůnska
Źymja, kero mjanuje śe Ślůnsk (tyż Ślůnsko) je rozlygowano we połedńowyj Polsce a we půłnocno-wschodńij tajli Czeskij Republiki. Roztomajte prziczyny a warůnki, kej bez tyn przikłod geograficzne rozlygowańy lebo naturalne bogajstwa, sztyjc ćůngły sam wojny a najazdy. Kultura tygo regijůnu uostała uksztołcůno uod polskich, mjymjeckich a czeskich ajnflusůw.
Treść
Pjyrsi ludźe a przinależność do Kśynstwa Wjelgomorawskego[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Pjyrsze znoki pojawjeńo śe czowjeka na Ślůnsku uoddykńynto we uokolicach Strzygůńa na Dolnym Ślůnsku. Bůły tam kamjynne werkcojgi ze uůn. 500 tys. lot tymu[1]. Pod kůńec IX, abo X stolećo, wedle wjynkszůśći naukowcůw, Ślůnskem rzůndźiło Wjelgomorawske państwo, nale ńy je to cołkjym zicher, beztuż je to kůntrowersyjům. Uobecno wjedza archeologicznona zicher godo ino uo kulturze wjelgomorawskej na Ślůnsku[2].
Pjastowski Ślůnsk[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Wjerza mjyndzy 985 a 990 rokym, skiż tygo na zicher kej kůńczůło śe X stoleće, Ślůnsk noloz śe pode włodańym Mjeszka I, we grańicach polskigo kreju. Mjyszkały tedy we Ślůnsku roztomajte plymjůna - we Sowich Gůrach żywobyli Uopolany, Morawjoki, Golynszycy, Dźedoszany. Cołki teryn bůł spůjny dźynka Uodrze, kero stanowjůła zdrzyń lo uosodzańo grodůw a ślůnskich mjastůw. We lotach 1010 a 1017 mjymjecki krůl Hajnel II Śwjynty napadoł na zachodńo tajla Ślůnska, bezto plymje Dźedosznůw upadło. We 1038 kśůnże czyski Brzetysław I napodł a prziłůnczůł tajla Ślůnska po lewyj zajće Uodry do Czechůw. Ńyskorzi po 12 lotach Kaźimjyrz I Uodnowićel zdobůł zaś cołki Ślůnsk lo Krůlestwa Polskego. Do 1106 roku bůło wjela wojyn Polski ze Czechůma, potym s mjymjeckim cesarzym Hajnlym V, Ślůnsk bůł tajlowany, aż we 1137 po pokoju kłodzkim ustalono, iże źymja opawsko, karńowsko a kłodzko bydźe należoła do Czechůw a reszta Ślůnska do Polski.
Ślůnske Kśůnżynstwa 1138-1327/1335[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
We 1138 bez testamynt Bolesława Krziwoustego, kery napoczůn uoztajlowańe dźelńicowe Polski, Ślůnsk dostoł jigo nojstarszi syn Władysław II Wygnańec. Jigo władza zakůńczůła śe we 1146 roku, kaj przegroł bitwa s jigo braćikůma a ućeknůł do Rzimu i poprośůł uo hilfa szwagra Kůnrada III. Po wygronych bitwach bez Kůnrada III a śmjyrći Wygnańca Ślůnsk trefjůł do jigo nojstarszego syna Bolesława I. We 1172 juńorzy (braćiki Bolesława I): Mjeszko a Kůnrad wroz ze jigo synem Jarosławym wywołali wojna domowo, po kerej Kśynstwo Ślůnske uostoło roztajlowane na sztyry tajle.
We 1178 kśůnże krakowski Kaźimjyrz doł kśynću uopolskemu terytorja małopolske: kasztalańa bytomsko, uośwjynćimsko a Chrzanów. Uode tygo czasu przyjmuje śe noleżnůść tych źymji do Ślůnska.
We 1201 Mjeszko doł anfang kśynstwu uopolskemu a po śmjyrći Bolesława I jigo władza dostoł Hajnel I Brodaty, założyćel mjanowanyj powszechńe Dynastyji Hajnlůw Ślůnskich. Cwekym tyj dynastyji bůło zdobyće władzy we cołkej Polsce. Jich rzůndy to czas srogi napływ uosadńictwa mjymjeckego, wzrost gospodarczy, wzrosła wjelość ludźůw, powstoło wjela mjast a wjosek na prawje mjymjeckim (nojczynśći magdeburskim)[3]. Kůńec rozwoju Ślůnska doły napady Mongołůw, śmjyrć wjelu ludźůw, wroz ze Hajnlym II kery umrził we bitwje pod Legńicům.
25 listopada 1202 kśůnżynta Hajnel Brodaty a Mjyszko Plůntonogi podszkryflali umowa kero zatwjerdźůł papjyż Innocynty III, skiż kerej Ślůnsk uostoł potajlowany na Dolny mjanowany kśynstwem ślůnskim (ducatus Slezie), a Gůrny mjanowany kśynstwem uopolskim (ducatus Opol)[4]. We XIII stoleću nastympowoło fest gibke tajlowańe kśůnżynstw Dolnygo Ślůnska (uod 1249 r.) a Gůrnygo Ślůnska (uod 1281 r.) na majse, a pod kůńec XIII st. bůło kilkanośće uosobnych kśynstw pjastowskich.
Ślůnsk we czeskim państwje[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Kej pomarli krůle Polski a Czech Wancel II (1305 r.) a Wancel III (1306 r.) uo ślůnske kśůnżynstwa spůrkowali śe Luksymburski Jůn (krůl Czech) a polski krůl Władysław I Łoketek we 20-tych lotach XIV stolećo. We czaśe wojny Łoketka ze Brandenburgjům Luksymburski Jůn zebroł armja a we roku 1327 wyruszůł na Ślůnsk. Ńim wloz na teryny kśůnżynstw we Uopawje hołd uůnymu złożyło pora kśyńćůw, a ńyskorzi kolyjne. Zatrzimany bez Łoketka uostoł dopjyro przed Krakowym. Podczas uobrad we Trenczyńe (24 śyrpńa 1335) a ńyskorzi we Wyszehradźe na Madźarach (12 listopada 1335), we kerych udźoł broł m.in. madźarski krůl, Wjelgi Kaźimjyrz a Luksymburski Jůn uzgodńůno, aże zowdy uznowane bydźe zwjyrzchńictwo Luksymburskigo Jůna we kśůnżynstwach kerych władcy uůnymu uoddoli hołd. Luksymburski Jůn tyż przestoł używać titel krůla Polski (kery podug ńygo mu śe noleżoł) a uod kśůnżynstw ślůnskich dostoł uobjetńica wypłaceńo 20 000 kop praskich groszy. Układy te trefjůły śe ze uodporům po polskij a czeskij zajće, nale uobje zajty doły do zrozumjeńo, aże dowo to mogebność dyplomatům dźołać we uo wjela ważńijszych sprawach[5].
Regle te uznowane za status quo (śl. tum. Sztand rzeczy) potwjerdzůne tyż układym ze 1339, pomjyńůła ńyskorzi we lotach 1345-1348 wojna czesko-polsko. Fest ajnflus na ńa mjoło połedńowo tajla Uodry. Krůl Polski Wjelgi Kaźimjyrz sznupajůnc za pretekstym, kery doł by mu mogebność zdobyćo ślůnskich terynůw uodnołd go przi spůrze biskupa Bryslału Nankera a jigo mjejskům radům. Pod pretekstym uobrůny wolnośći biskupstwa Bryslału, kere należoło do archidjecezyji Gńeźńejskij polsko zajta doła poparće biskupstwu a sztarowoła śe, coby zbajstlować zło opińa czeskimu krůlowi. Wygrano Nankera mjoły by zły ajnflus na Bryslał, kery bůł przodńim mjastym władzy czeskij na Ślůnsku. Ńy bůło beztuż cufalu, aże drugi angrif wojny czesko-polskij bůł na wrocłowske kśůnżynstwo, nale ńy rachujůnc wschodńij tajli kśůnżynstwa polske wojska ńy uodńosły wjelkego sukcesu[6].
Na terynach Gůrnygo Ślůnska czeski krůl Luksymburski Jůn ńy mjoł poparća we srogich mjastach kej Bryslał, beztuż fest potrzebna uůnymu bůła hilfa uod zajty kamratůw - kśyńća uopawskego a raćiborskego Ńikolałsa II ze rodu Przemyślidůw, kery zaś rychtowoł na hilfa Luksymburskigo Jůna przi zdobyću raćiborskego dźedźictwa po swojim szwagrze. We styczńu 1337 Luksymburski Jůn doł wolne lenno Nikolałsowi II co wywołoło spůry ze uopolskimi Pjastami. Ńyskorzi krůl sprzedoł za prajza 2000 grzywjyn Ńymodlińskimu Bolesławowi Průdńik, zaś bytomskimu Władysławowi Koźle i Glywicy, a skiż tygo wzmoćnůł swojo armijo a kśůnżynstwo Ńikolałsa II uoblozło śe bez angrifůw[7].
Rodowo důmyna kśůnżůnt ze rodu Przemyślidůw — Uopawske kśůnżynstwo, należoła tydy do Morawůw, beztuż po zdobyću raćibůrskij źymji zaczyli dźołać we polityka na Ślůnsku. We 1345 roku polske wojska ze hilfům madźarskich a litewskich zaangrifowoły we důmyna Ńikolałsa II, uopawske kśůnżynstwo, a zdobůły Rybńik a Pszczyna. Kśůnżynta uopawski a raćibůrski za cyntrům uobrony wźyli Żory, kaj ńy bůło kamjůnnych murůw ino drywńane wały, nale krůl Luksymburski Jůn szafnůł napadźorůw pokonać a zaloz ze wojskjym aż po Krakůw, skůnd poszoł nazod, skiż powjynkszajůncygo śe wojska madźarskego. Wojna czesko-polsko ze lot 1345-1348 jeszcze barzij roztajlowoła teryny ajnflusůw na Ślůnsku půmjyndzy Czechy a Polsko[8].
Uod kedy we 1337 kśůnżynstwo raćibůrske a uopawske śe skuplowoły i powstoło kśůnżynstwo uopawsko-raćibůrske, kerych kśynćem bůł Ńikolałs II mjoło sroge polityczne znaczyńy. Ńyskorzi we 1339 roku, skuli spůru ze Luksymburskim Jůnym a jigo nojstarszym synem Karolym muśoł uoddać połedńowe teryny a doć mocka pjyńyndzy czeskimu krůlowi. We tym samym roku mjanowoł uopolskij szlachće przywilej, kery dowoł prawo do uodwołańo śe uode krůlewskigo gerichtu. 26 śyrpńa 1346 krůlem Czechůw uostoł Luksymburski Karol IV, a ślůnske kśůnżynstwa dalij uoddowoły sam lenno[9]. 7 kwjetńa 1348 Luksymburski Karol prziuůnaczůł Ślůnsk do Korony Czeskigo Krůlestwa[10], krům tygo aże świdńicko-jaworske kśůnżynstwo bůło tedy cołkym samostanowjůne. Ustawa ta protwjerdźůł we 1355 kej rzimski cesorz. Polski krůl (Wjelgi Kaźimjyrz) zaś wloz na teryny wrocłowskigo kśůnżynstwa. Spůr tyn zakůńczůno namysłowskim pokojem. Uod poczůntku XIV stolećo ślůnske mjasta tworziły pokojowe zwjůnzki, kerych cwekym bůła wspůlno uobrona a chytańy uoszydzorzůw. We 1383 roku wzajemno hilfa napoczyły szrajbować mjasta gůrnoślůnske wroz ze małopolskimi, kerymi włodoł Władysław II Uopolczyk. We matyrjołach zdrzůdłowych, kere sům do dźiśoj do śe nojść godka m. in. uo namjarach stworzyńo cyntralego ferwaltůngu do chytańo roztomajtych uoszydzorzůw[11].
Krům tygo napoczyła śe tworzyć uogůlnokrejowo ślůnsko śwjadomość. Przelyźůno uod dowńij używanygo titla Polonia, kerym Czechy mjanowali teryny ślůnskich kśůnżynstw, do mjana Silesia, kere bůło tyż gryfne lo luksymburskij a pjastowskij dynastyji skuli jich tajlůngu ajnflusůw a zrzeczyńo śe bez Luksymburskigo Jůna we 1335 roku titla polskigo krůla. Title kśůnże ślůnski a pon mjasta pjyrśi używali dolnoślůnske Pjasty, ńyskorzi uod 80. lot XIV stolećo dowoło śe to uobrzirać tyż u kśůnżůntw gůrnoślůnskich. Zaś na poczůntku XV stolećo title te fůngowoły już wszandy na Ślůnsku. Wroz ze coroz wjynkszům śwjadomośćům ślůnskům uoderwanům uod grańic polskego państwa zaczyły śe pojawjoć pjyrsze podpory půmjyndzy ślůnskimi kśůnżynstwůma, nojfestelńyj na dworach biskupůw breslawskich.[12].
Przipisy
- ↑ Rościsław Żerelik, Dzieje Śląska do 1526 roku, w: M. Czapliński, E. Kaszuba, G. Wąs, R. Żerelik, Historia Śląska, Wrocłow 2002, z. 19.
- ↑ Przemysław Urbańczyk, "Trudne Początki Polski", Fundacyjo na Rzecz Nauki Polskej, Bryslał 2008, z.200
- ↑ Higounet, Charles: Die deutsche Ostsiedlung im Mittelalter. Berlin: Siedler, 2001. – ISBN 3-88680-141-1.
- ↑ Rudolf Žáček, Górny Śląsk na progu historii, z. 106, w: Historia Górnego Śląska, red. Joachim Bahlcke, Dan Gawrecki, Ryszard Kaczmarek, Wyd. Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, Gliwice 2011.
- ↑ Martin Čápský, Historia Górnego Śląska. Polityka gospodarka i kultura europejskiego regionu. z. 117-118, ISBN 978-83-60470-41-1
- ↑ Martin Čápský, Historia Górnego Śląska. Polityka gospodarka i kultura europejskiego regionu. z. 118-119, ISBN 978-83-60470-41-1
- ↑ Martin Čápský, Historia Górnego Śląska. Polityka gospodarka i kultura europejskiego regionu. z. 119-120, ISBN 978-83-60470-41-1
- ↑ Martin Čápský, Historia Górnego Śląska. Polityka gospodarka i kultura europejskiego regionu. z. 120, ISBN 978-83-60470-41-1
- ↑ Martin Čápský, Historia Górnego Śląska. Polityka gospodarka i kultura europejskiego regionu. z. 121-122, ISBN 978-83-60470-41-1
- ↑ Jerzy Wyrozumski, Kazimierz Wielki, Bryslał 2004, z. 126
- ↑ Martin Čápský, Historia Górnego Śląska. Polityka gospodarka i kultura europejskiego regionu. z. 125-126, ISBN 978-83-60470-41-1
- ↑ Martin Čápský, Historia Górnego Śląska. Polityka gospodarka i kultura europejskiego regionu. z. 126-127, ISBN 978-83-60470-41-1

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Totalitarysm
Totalitarysm – charakterystyčny lo XX-wječnych režimůw dyktatorskych systym řůndzyńo, kery důnžy do coukigo podpořůdkowańo spouečyństwa państwu při půmocy monopolu informacyjnygo a propagandy, idyjolůgije państwowyj, terroru tajnych instytucyji a masowyj monopartyji. Mjano uostouo utwořůny bez italskigo filozofa Giovannigo Gentile, idyjolůga Italije fašystowskych. Guůwnymi tyjoretykůma genezy totalitarysmu sům ntp. Hannah Arendt a Karl Popper.
Totalitarysm uoznočo państwa, we kerych ambicyje moderńizacyjne a mocarstwowe idům do kupy s brakym tradycyje demokratyčnyj abo - jako we připadku Ńymcůw - uobmjerźlyńo do demokracyje, jeji kryzysym abo ubůstwym. Přikuadůma państwůw totalitarnych bůuy nacyjowo-socyjolistyčno III Rajch, stalinowski Sojuš Socjalistyčnych Sowjeckich Republik lebo Chiny Mao Zedonga. Totalitarny systym řůndzyńo istńije do chwili uobecnyj we Koryji Půunocnyj.


text:
przez górol » Pt, 17 stycznia 2014, 09:15
@chłopy -bobek i gonzo,jo wos sakramyncko pszeprosom zem dołoncył adres strony "łotkryjbeskid wyspowy" weśta i go wykasujcie,a jako niy to Wos prosem ło pszyzwolynie cobym mog go dołoncać,pszecio jako by nie beło to pszecio Wom konkurencyji nie robiem,a moze być tak ze i Wy mozecie mieć darmowom reklame na tyk wycieckak, Pedojcie ,pewnikom zeście ziorneli na tom strone ,i nie powiycie ze nie worto.
a tero do zecy,pszysam Bogu jo tom pszenice zasioł ,a zem jes s tygo Beskidu Wyspowego,a dokłannie s tygo --no i jak tu pisać jako znowu mnie posondzicie ło psełudoreklame--moze napisem ze kapke łot Limanowe f kierunku Mszane Dolne,
jesce jenno ,jako Wos młoji łostomili drożni ze se tak pisem to skoda bo myślołek ze cosik kapke zmionio,myślołek tys ze za pszyzwoloniom Wasym moze bym i napisoł po swojymu jakie bajanie,no ale jak Wos drożni ton styl to trunno , mimo to cekom na łopinie co do zasionygo zbozo,cym zasilić ku wiośnie,pedom tak ze beła kukurydza na kisonke ,potym wywiezione kupa gnojowicy
pozdrowiom górol s Beskidu Wyspowego
ale jus bes tygo drożliwego, linka hej!!


text:
Paweł Michalczuk - Z nim będziesz szczęśliwsza - SDM
Piotr Michalczuk vs Paweł Wiszniewski_set_1_(0_1).avi
Piotr Michalczuk vs Paweł Wiszniewski_set_4_(2_2).avi
Piotr Michalczuk vs Paweł Wiszniewski_set_5_(3_2).avi
Piotr Michalczuk vs Paweł Wiszniewski_set_2_(0_2).avi
Piotr Michalczuk vs Paweł Wiszniewski_set_3_(1_2).avi
Piotr Michalczuk vs Paweł Wiszniewski_set_5_(3_2).avi
Piotr Michalczuk vs Paweł Wiszniewski_set_2_(1_1).avi
1. Jeden z Dziesięciu - Odc.5 - 68 Edycja (28.11.2011)
Centrum Jana Pawła II w Lublinie


text:
Mapa kodów pocztowych ulica Stara CynkowniaUlica: Stara Cynkownia
Miejscowość: Bytom
Gmina: Bytom
Powiat: Bytom
Województwo: śląskie
Kod pocztowy: 41-905
Kody pocztowe
Częstochowa kody pocztowe
Grzegorzówka kod pocztowy
aleja Dworcowa 60 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 61 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 62 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 63 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 64 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 65 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 66 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 67 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 68 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 69 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 70 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 71 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 72 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 73 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 74 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 75 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 76 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 77 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 78 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 79 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 81 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 82 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 83 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 84 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 85 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 86 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 87 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 88 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 89 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 90 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 91 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 92 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 93 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 94 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 95 Ruda Śląska kod pocztowy
aleja Dworcowa 96 Ruda Śląska kod pocztowy
Mapa strony


text:
Wodno hawyna
Wodno hawyna (ze uać. Portus) – plac lo wodnych pojazdůw, kaj może tyż śe uodbywać ładowańy towaru, właźyńy ludźůw na szif, tankowańy a inksze[1].
Zorty[Sprowjej]
Podle zorty wodnyj skupiny przi keryj nojdźi śe wodno hawyna wyrůżńo śe[1]:
- morsko hawyna
- strzůdlůndowo hawyna
- morsko-rzyczno hawyna
Podle funkcyji jake mogům spełńać wodne hawyny wyrůżńo śe:
- handlowo hawyna
- rybacko hawyna
- wojenno hawyna
- jachtowo hawyna
Ńyskorzi kajńykaj jedno morsko hawyna spełńo wjela funkcyji, kere sům uůnaczůne we uosobnych tajlach[1].


text:
Achim Brankačk
Achim Brankačk (němsce Achim Brankatschk; * 21. awgusta 1926 w Měrkowje; † 18. februara 2013 w Kamjencu) bě serbski wučer, chórowy nawoda a awtor.
Po studiju stawiznow a jendźelšćiny w pólskim Wrócławju dźěłaše jako wučer na Budyskej Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli (dźensnišim Serbskim gymnaziju). Běšě dołholětny nawoda tamnišeje Prěnjeje serbskeje kulturneje brigady a nawjedowaše 47 lět Radworski chór Meja.
Brankačk skutkowaše nimo toho jako awtor, přełožowar a wudawaćel wěcnych knihow. Wěnowaše so přewažnje hudźbnym temam, kaž na přikład zestajenju serbskich spěwnikow, žiwjenju serbskeje organistki Lubiny Holanec-Rawpoweje abo listowanju serbskeho komponista Bjarnata Krawca.
Achim Brankačk wumrě w starobje 86 lět w Kamjenskej chorowni.


text:
Piotr Żyła
redaktor.naczelny@radiofonia.net
. ., Adrian Gonciarz, Alicja Kowalczewska, Aneta Hudzik, Anika Idczak, Anna Duszczyńska, Anna Morawiec, Anna Nacher, Arek Łukaszewicz, Arkadiusz Milcarz, Artur Krupnik, Daria Gosek, Deep Impact, Duszan Wolczyński, Emilia Piesiak, Fesitval Copernicus, Grzegorz Bińczycki, Joanna Szewczyk, Justyn Skiba, Justyna Jochym, Katarzyna Miś, Katarzyna Trzeciak, Krzysztof Pietraszewski, Marcel Kwaśniak, Marcel Wandas, Marcin Koziej, Marcin Lewandowski, Marcin Piotrowski, Marcin Sztaba, Mateusz Krasucki, Mateusz Kubik, Michał Gancarski, Michał Sowiński, Ola Paduch, Paweł Polak, Paweł Szczepanik, Piotr Czarnota, Piotr Dudek, Piotr Gołąb, Piotr Żyła, Radek Fąfara, Tomasz Charnas, Tomasz Kuźmiński, Tomasz Wyszomirski, Wojciech Jędrosz, Wojciech Wolski, Łukasz Pytko


text:
Иrpы - III Liga małopolsko-świętokrzyska (Пoлbшa)
ПoпyляpHaя лиrи
ЭkcTpakлaca Лиra I II Liga III Liga dolnośląsko-lubuska III Liga kujawsko-pomorsko-wielkopolska III Liga lubelsko-podkarpacka III Liga łódzko-mazowiecka III Liga małopolsko-świętokrzyska III Liga opolsko-śląska III Liga podlasko-warmińsko-mazurska III Liga pomorsko-zachodniopomorska Kyбok Пoлbши Лиra II BocToчHый Лиra II ЗaпaдHый III Liga opolsko-śląska (north) III Liga opolsko-śląska (south)
Bce пpaBa зaщищeHы oT iBeq.pl - 2009-2015


text:
Radwor
Koordinaty: 51°15′0″N 14°24′0″E /  51.25, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *
Radwor (němsce Radibor) je wjes a přisłušna gmejna we wokrjesu Budyšin w Hornjej Łužicy, něhdźe 10 km sewjernje Budyšina. Wjes sama ma wokoło 650 wobydlerjow, gmejna wokoło 3200. Wosebje w přewažnje katolskim juhu gmejny rěči wulki dźěl ludnosće serbsce.
Wobsah
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Radworski gmejnski teritorij rozpřestrěwa so wot Budyskeje měšćanskeje hranicy w juhu hač do krajinje hornjołužiskeje hole a hatow w sewjeru.
Južny dźěl gmejny słuša k pahórkatym Hornjołužiskim zahonam z wunošnymi pódami. Najwyše wuhorbjenje je 199,3 m wysoka Kaponica mjez Drobami a Łupjanskej Dubrawku. Přez płony sewjer gmejny běži Mała Sprjewja, najdlěša rěka w Radworskej gmejnje a zdobom zakład mnohich rybjacych hatow. Z jeje přitokom je z Łomska pochadźaca Łomšćanka. W samym sewjeru leži z Minakałskej holu jedne z najwjetšich lěsnišćow Hornjeje Łužicy.
Radwor mjezuje na gmejnje Łaz a Hamor w sewjeru, Wulku Dubrawu we wuchodźe, město Budyšin a gmejnu Hodźij w juhu a na gmejnje Njeswačidło a Rakecy w zapadźe.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1221 jako Ratibor, bě pak hižo w srjedźowěku stejišćo wodoweho hrodu, ležaceho w sewjernym dźělu nowowěkowskeho hrodu. Hrjebja tuteje twjerdźizny je pola dźensnišeho hrodu přeco hišće spóznajomna. Na Hrišći, małym kopcu z dobrym wuhladom přez nižinu Łomšćanki při puću do Kamjeneje, namakachu w běhu twarjenja železniskeje čary Radwor–Lubij w lěće 1905 zažnostawizniske pohrjebnišćo, kotrež so wot srjedźneje bronzoweje doby (1500 do Chr.) hač do zažneje železoweje doby (500 do Chr.) wjace hač tysac lět dołho wužiwaše.
Za zakład wjesneho mjena maja mjenowědnicy muske předmjeno z woznamom „tón, kiž rady wojuje“ (rad = rady, wjesoły; boriti = wojować).
Prěnja drjewjana cyrkej steješe hižo w lěće 1270 při nawsy.[1] Za lěto 1359 su skótne wiki w Radworju zapisane, kotrež so pozdźišo do Rakec a wokoło 1870 do Njeswačidła přepołožichu. Jako zarunanje dósta Radwor kermušne wiki za holanske produkty. W lěće 1397 załoži wěsty Sigmund Behr z Budyšina Radworsku křižnu cyrkej a dari ju wjesku Kamjenej. W lěće 1495 naspomni so Radworska cyrkej w Mišnjanskim wopismje jako jedna z 18 Budyskemu tachantstwu podrjadowanych cyrkwjow. Wot teje stareje wosadneje cyrkwje z 15. lětstotka je so jenož něhdyše wołtarnišćo wobchowało, kotrež je dźensa po zdaću najstarše twarjenje we wsy. Posledni pohrjeb na tamnišim starym kěrchowje bě 1883.[1]
Doba reformacije a jeje wuskutki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Radworske ryćerkubło bě wot 1463, přez dobu reformacije, hač do 1589 we wobsydstwje swójby von Plaunitz. Jako Radworski knjez spyta Hans von Plaunitz, ewangelsku konfesiju přećiwo woli Radworčanow zawjesć, štož bu pak 1575 wot kejžora Maksimiliana II. zakazane. Jeho naslědnik kejžor Rudolf II. w ramiku pobyta w Budyšinje zasadźenje katolskeho duchowneho w Radworju wosobinsce podpěrowaše. Zwada wo nabožinsku přisłušnosć serbskeje wsy traje tež pod knjezami von Minckwitz w 17. lětstotku a wosebje w Třicećilětnej wójnje dale. 1632 chcyše knjez Christoph von Minckwitz samo jutrowne jěchanje jako typiski katolski nałožk zakazać, štož k wulkej bijeńcy z dobyćom wjesnjanow wjedźeše. Diferency mjez Radworčanami a jich knjezom trajachu hač do lěta 1675 a Radwor wosta jako wuslědk jenička katolska wosada z ewangelskim knjezom w cyłej Sakskej.
Dźensniši hród bě so hižo wokoło 1720 natwarił. K prěnjemu razej po reformaciji přewza z generalom Josephom von Riedom w lěće 1765 zaso katolski knjez Radworske ryćerkubło. Wot 1782 bydleše tam hrabina von Bolza, pod kotrejež knjejstwom so poćeženje Radworčanow přez wotedawki přiwótři. 1854 kupi Clemens von Einsiedel ryćerkubło.
Hižo 1650 měješe Radwor swójsku šulu, na kotrejž wučeše hač do 1850 jenički wučer. Mikławš Brojer wuwučowaše w lěće 1836 na přikład cyłkownje 120 šulerjow w třoch rjadownjach. W lěće 1848 so mjeztym hižo wjace hač 200 šulerjow na Radworskej šuli wuwučowachu, z kotrychž rěčachu 98 % serbsce.[2] Wjetša šula natwari so w lěće 1874 za hatkom w zapadźe wsy.
W rewoluciskimaj lětomaj 1848 a 1849 wuwi so Radwor k srjedźišću serbskeho burskeho hibanja. Při tym hraješe Serbske burske towarstwo, kotrež so 4. junija 1848 załoži, z jeho předsydu Michałom Ćěslu centralnu rólu. Po tutym přikładźe załožichu so podobne towarstwa w dalšich serbskich wsach, kotrež wjesne towaršnostne žiwjenje organizowachu. W oktobrje 1848 so 17 towarstwow z 1200 čłonami k Zjedoćenym serbskim towarstwam zjednoćichu a tak prěni serbski třěšny zwjazk załožichu. Po poraženej byrgarskej rewoluciji w meji 1849 bu zwjazk zakazany.
Po zwrěšćenym pospyće Christopha von Minckwitza křižerski procesion 1632 zakazać, so nałožk tola zhubi. Hakle 1882 so jutrowne jěchanje, po wjace hač dwě sćě lětach, znowa wožiwi, spočatnje do Zdźěrje a wot 1892 do noweje Baćonjanskeje wosady. Jenož we wójnskim lěće 1945 so njejěchaše.[1]
Dokelž njebě dalšeho městna we wjace hač 400 lět starej cyrkwi při nawsy, staji hrabja von Einsiedel ležownosć při puću do Chelna w juhu wsy za nowotwar k dispoziciji. Tam natwari so w lětomaj 1895/96 pod nawodom Drježdźanskeho architekta Ernsta Giese nowa wosadna cyrkej „Marije kralowny róžowca“.
20. lětstotk[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Poslednja wobsedźerka před rólnej reformu po Druhej swětowej wójnje bě Johanna von Welck. Přez rólnu reformu rozdźělichu so ležownosće ryćerkubła. Pri tym přeńdźe tež dźěl něhdyšeho kublerskeho lěsa za dźensnišim stadionom do wobsydstwa Radworskeje gmejny, kotryž słuša dźensa k poslednim lěsam na Radworskich honach.
W lěće 1935 wučachu při Radworskej šuli pjećo serbscy a jedyn němski wučer, štož bě w tym času nimale jónkrótne. Prawidłownje protestowaše wjednistwo nacionalsocialistiskeho „Jungvolka“ přećiwo tymle wobstejnosćam a přećiwo narodnemu nastajenju serbskich wučerjow, při čimž naspomnichu wosebje wučerja Michała Nawku a šulskeho nawodu Jana Andrickeho jako „radikalneju Serbow“. Zdobom spyta němski wučer Ebermann na šuli struktury nacionalsocialistiskeho młodźinskeho dźěła přesadźić. Farar Józef Nowak a serbscy wučerjo přećiwo tomu swójske serbsko-katolske młodźinske dźěło zesylnjachu, tak zo bě w awgusće 1935 jenož 29 wot 64 Radworskich hólcow z čłonom Jungvolka.[3] 1937 přesadźichu so serbscy wučerjo Michał Nawka, Jurij Kubaš a Hańža Welsec do zapadneje Sakskeje, tak zo bě na Radworskej šuli jenož hišće jedyn serbski wučer přistajeny.[4]
Pomniki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Při starej Budyskej dróze južnje wsy steji srjedźowěkowski kamjentny křiž.
Ze starej wosadnej cyrkwju z 15. lětstotka při nawsy, trochu staršej křižnej cyrkwju na kěrchowje při puću do Lutobča a nowej wosadnej cyrkwju swjateje Marije, kralowny róžowca z lěta 1896 steja w Radworju tři katolske cyrkwje. We wsy a na Radworskich honach namakaja so mnoho swjatych křižow a postawow madony, kotrež zwjetša z 19. a 20. lětstotka pochadźeja.
Radworski hród je so ze zažneho 18. lětstotka wobchował.
Wobydlerstwo[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Po Arnošta Mukowej statistice měješe Radwor we 1880tych lětach 571 wobydlerjow, mjez nimi 548 Serbow (96 %) a 23 Němcow.[5] W lěće 1956 zwěsći Arnošt Černik serbskorěčny podźěl ludnosće wot 73,2 %,[6] zdźěla přez přićehnjenje wuhnatych z něhdyšeho němskeho wuchoda po Druhej swětowej wójnje.
W lěće 1925 bě we wsy samej mjez 705 wobydlerjemi 579 katolskich (82,1 %) a 126 ewangelskich (18,9 %). Po ludličenju lěta 2011 bě 34,4 % wobydlerjow Radworskeje gmejny katolskeje a 32,6 % ewangelskeje konfesije. 33 % njepřisłušachu žanemu nabožinskemu zhromadźenstwu.[7]
Wobkedźbowanja hódny je snadny podźěl žónskeho wobydlerstwa w starobje 18–29 lět. Wot 385 wobydlerjow w tutej starobnej skupinje bě 234 mužow (60,8 %) a jenož 151 žonow (39,2 %).[8]
Wjesne dźěle[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Dźewjatej najwjetšej gmejnje Budyskeho wokrjesa přisłušeja slědowace dohromady 21 wjesnych dźělow (tabulka hodźi so sortěrować):
Sydlišći Stróžišćo a Přezdrěnk słušatej k Miłkecam respektiwnje Wulkemu Přezdrěnjej.
Politika[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Radworska gmejnska rada ma tuchwilu 16 čłonow. Minjene komunalne wólby mějachu slědowace wuslědki:
Radworski wjesnjanosta je Wincenc Baberška (CDU). Wón bu dnja 3. měrca 2013 z 78,3 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny. Wolerske wobdźělenje wučini 59,2 %.[10]
W zwisku ze sakskej wokrjesnej reformu chcyše so gmejnske zarjadnistwo w lěće 2008 ze susodnej Wulkej Dubrawu zjednoćić. Při wobydlerskimaj rozsudomaj rozsudźi so w Radworju snadna wjetšina za fuziju, we Wulkej Dubrawje pak wulka wjetšina přećiwo tomu.
Infrastruktura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wobchad[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Najwažniše dróhi na gmejnskim teritoriju su Zwjazkowa dróha 96, kiž zwjazuje Budyšin z Wojerecami a wjedźe přez Chelno a Čorny Hodler kaž tež statnej dróze 106 (Mały Wjelkow–Minakał) a 107 (Delnja Hórka–Radwor–Haslow). Najblišej najězdaj awtodróhi 4 stej Budyšin-zapad něhdźe sydom a Słona Boršć wokoło wósom kilometrow wot Radworja. Na železniskej čarje Lubij–Radwor z dwórnišćomaj pola Lutobča a Radworja jězdźachu wot 1. meje 1906 hač do nazymy 1972 wosobowe ćahi. W 1990tych lětach so čara tež za nakładny wobchad zawrě a so w lěće 2004 doskónčnje wottwari.
Kolesowanska šćežka „Serbske impresije“ wjedźe přez Měrkow, Lutobč, Radwor a Chasow dale do Njeswačidła. W sewjeru gmejnskeho teritorija přeprěkuje „Žabjacy kolesowarski pućik“ gmejnske dźěle Hat, Wjesel, Lipič a Psowje.
Kubłanje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W Radworskej gmejnje stej dwě šuli; Serbska zakładna a Serbska wyša šula „dr. Marja Grólmusec“ w Radworju samym. Do zakładneje šule chodźachu w šulskim lěće 2014/15 149 šulerjow.[11] Na wyšej šuli běchu w samsnym času 170 šulerjow a 22 wučerjow. Šulske twarjenje bu w lětomaj 1925/26 natwarjene.
Pěstowarnja eksistuje we wsy hižo z lěta 1898. 1984 so do farskeho domu přesydli a mjeno „Alojs Andricki“ přiwza. Pod nacionalsocialistiskim knjejstwom přińdźe statna pěstowarnja k tomu, w kotrejž so pak zwjetša němsce rěčeše, tež w časach NDR. Prěni statny žłobik nasta hakle w lěće 1991.[1]
Wosobiny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W Radworju so narodźili[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Alojs Andricki (1914–1943), katolski měšnik a martrar
- Michał Awgust Brojer (1801–71), wučer, kulturny stawiznar
- Michał Ćěsla (1809–52), zahrodkar a gmejnski předstejer, wjednik serbskeho burskeho hibanja 1848/49
- Jan Grólmus (1851–1924), wučer, šulski direktor, kulturny prócowar
- Jan Jurij Prokop Hančka (1731–89), rjadnik, rěčespytnik, spisaćel nabožinskich spisow
- Michał Handrik-Ćěsla (1846–1928), mjezynarodnje připóznaty wuměłski knihiwjazar
- Cyril Kola (* 1927), publicist, spisowaćel a kulturowědnik
- Franc Kral (1886–1915), wučer, spisowaćel a redaktor
- Jurij Kral (1864–1945), farar, słownikar, gramatikar
- Pawoł Kurjo (1897–1935), prawiznik, stawiznar, redaktor, załožer časopisa Serbski student
- Jakub Lorenc-Zalěski (1874–1939), spisowaćel
- Anton Nawka (1913–98), spisowaćel
- Błažij Nawka (1922–2008), ludowědnik
- Michał Nawka (1885–1968), wučer, narodny prócowar, spisowaćel, basnik, rěčespytnik, hudźbnik
- Maks Rječka (1908–44), wučer, domiznowědnik
- Beno Šołta (1891–1968), farar, dr. phil.
- Jurij Šołta (1886–1978), wučer, kantor, kulturny prócowar
- Jurij Winar (1909–1991), komponist
- Jakub Wróbl (1853–1933), zamkar a misionar
W Radworju skutkowali[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Jan Andricki (1880–1955), wučer, kantor, kulturny a narodny prócowar, dirigent; 1900–08 wučer a 1908–37 kaž tež 1945–48 šulski nawoda w Radworju
- Mikławš Čórlich (1784–1858), duchowny a narodny prócowar; 1813–20 kapłan a 1820–58 farar w Radworju
- Jakub Kral (1828–1911), wučer, domiznowědnik, ludowy spisowaćel; 1853–94 wučer w Radworju
- Jakub Nowak (1821–75), duchowny, kulturny prócowar; 1858–75 farar w Radworju
- Józef Nowak (1895–1978), duchowny, basnik, dramatikar a redaktor; 1931–40 a 1945–67 farar w Radworju
- Beno Pětr Šołta (1851–1908), wučer a towarstwowy prócowar; 1872–1908 wučer w Radworju
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Radwor w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (něm.)
- Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft (= Werte der deutschen Heimat. Zwjazk 67). 1. nakład. Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2005, ISBN 978-3-412-08903-0, str. 223–228.
- Cornelius Gurlitt: Radibor. W: Beschreibende Darstellung der älteren Bau- und Kunstdenkmäler des Königreichs Sachsen. 32. Zwjazk: Amtshauptmannschaft Bautzen (II. Teil). C. C. Meinhold, Dresden 1908, str. 48.
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Hańža Winarjec-Orsesowa: Wobraz Radworja něhdy a dźens. W Rozhledźe 2/1993 [43], str. 45–49
- ↑ Peter Kunze: Sorbisches Schulwesen. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2002, str. 126
- ↑ Edmund Pjech: Wuskutki nacionalsocializma na serbske šulstwo w Sakskej. W Rozhledźe 2/53 [2003], str. 57/58
- ↑ Edmund Pjech: Wuskutki nacionalsocializma na serbske šulstwo w Sakskej (2. dźěl). W Rozhledźe 3/53 [2003], str. 96
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 59.
- ↑ Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 246.
- ↑ Wuslědki censusa 2011 za Radworsku gmejnu: Nabožina
- ↑ Wuslědki censusa 2011 za Radworsku gmejnu: Staroba a splah
- ↑ Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Radwor (něm.)
- ↑ Wuslědki Radworskich komunalnych wólbow dnja 3. měrca 2013 na statistik.sachsen.de
- ↑ Podaća w sakskej šulowej datowej bance
Wotkaz[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Biskopicy | Bóšicy | Bretnig-Hauswalde | Budestecy | Budyšin | Bukecy | Dobruša-Huska | Frankenthal | Großharthau | Großnaundorf | Halštrow | Halštrowska Hola | Haselbachtal | Hodźij | Hornja Hórka | Chrósćicy | Kamjenc | Kinspork | Kubšicy | Kulow | Kumwałd | Łaz | Łuty | Łužnica | Malešecy | Neukirch | Njebjelčicy | Njedźichow | Njeswačidło | Ohorn | Ottendorf-Okrilla | Pančicy-Kukow | Połčnica | Porchow | Radeberg | Radwor | Rakecy | Ralbicy-Róžant | Ramnow | Schönteichen | Sćenjow | Sepicy | Smělna-Póckowy | Sprjewiny Doł | Swětła | Šěrachow-Korzym | Wachow | Warnoćicy | Wjazońca | Wjelećin | Wojerecy | Wołbramecy | Worklecy | Wóslink | Wóspork | Wulka Dubrawa | Wulke Rědorjecy | Załom | Zemicy-Tumicy


text:
Ralbicy
Ralbicy (němsce Ralbitz) su wjes z 324 wobydlerjemi w sakskim wokrjesu Budyšin. Wjeska słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Ralbicy-Róžant[1] a leži w serbskim sydlenskim rumje Hornjeje Łužicy.
Wjes leži 22 kilometrow sewjerozapadnje wot Budyšina a 13 kilometrow wuchodnje wot Kamjenca w Delanach, we łučnej nižinje Klóšterskeje wody. Wuchodnje a sewjerowuchodnje wot Ralbic namakaja so wulke lěsy na směr Rakecy. W zapadźe je přirodoškitna kónčina Łazkowski niwowy lěs.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wjes naspomni so prěni króć wokoło lěta 1264 jako Radelwiz.[1]
We 1880tych lětach měješe wjes po statistice Arnošta Muki cyłkownje 260 wobydlerjow, z nich 259 Serbow a jenož jedyn Němc.[2] Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 88,5 %.[3]
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ 1,0 1,1 Ralbicy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (něm.)
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 100.
- ↑ Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 251. [269 wobydlerjow, z nich 168 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 7 z pasiwnymi, 63 serbskich dźěći a młodostnych, 31 bjez znajomosćow]


text:
Mapa kodów pocztowych Bielawy GołuskieMiejscowość: Bielawy Gołuskie
Gmina: Bieżuń
Powiat: żuromiński
Województwo: mazowieckie
Kod pocztowy: 09-320
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Dąbrowa Górnicza kody pocztowe, Bonaparte Napoleona Warszawa kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 2 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 3 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 4 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 5 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 6 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 7 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 8 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 9 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 10 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 11 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 12 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 13 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 15 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 16 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 17 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 18 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 19 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 20 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 21 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 22 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 23 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 24 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 25 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 26 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 27 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 28 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 29 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 30 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 31 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 32 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 33 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 34 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 35 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 36 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 37 Iława kod pocztowy, Broniewskiego Władysława 38 Iława kod pocztowy
Mapa strony


text:
Wokrjes Prignitz
Wokrjes Prignitz je krajny wokrjes w sewjerozapadnej Braniborskej mjez Berlinom a Hamburgom, kiž wobsteji wot 6. decembra 1993 a ma něhdźe 78.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 2.139 km². Sydło krajnoradneho zarjada je Perleberg.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wokrjes Prignitz mjezuje z mecklenburgsko-předpomorskim wokrjesom Ludwigslust-Parchim w sewjeru, we wuchodźe z braniborskim wokrjesom Prignitz, w juhu saksko-anhaltski wokrjes Stendal a w samym zapadźe z delnjosakskim wokrjesom Lüchow-Dannenberg (Wendland). Najwjetša rěka wokrjesa je Łobjo, kotrež twori hranicu k Saksko-Anhaltskej a Delnjej Sakskej.


text: Makedonsko devojče (macedůński: MakeдoHcko дeBojчe; ślůnski: Macedůńsko dźouška) – śpjywka ludowo popularno we Macedůńiji naškryflano a skůmpůnowano we roku 1964 bez pjosynkořa ludowygo Jonče Hristovskiygo. Wykůnywano bez zespouy ludowe (w tym zapis cyfrowy wykůnańo bez duet Tamowska-Manczewski ), nale tyž np. bez amerikańsko gitařistka Martha Masters a bez chicagowski duet gitařistůw, čilijsko-pakistańskigo Fareeda Haque'a, profesora jazzu a gitary klasyčnyj Uńiwersytetu Půunocnygo Illinois a Syrbo-Chorwato-Bośńoka Gorano Ivanovića, nagranům kej jydyn s utworůw albůmu Macedonian Blues: Lamynts and Dances (2001, 2003) . Śpjywka ta je na tela ymblymatyčno we Macedůńiji, aže trafiua tamže do muzyki rozrywkowyj, ńy ino we wykůnańu pjosynkorki Karoliny Gočevyj, nale tyž kej titel jeji nojnowšej puyty, wydanyj we marcu 2008.


text:
Turjej
Turjej (nimski Tauer[1]) jo gmejna w bramborskem wokrejsu Sprjewja-Nysa. Lažy pódpołnocnje Picnja w Dolnej Łužycy a ma 762 wobydlarjow.
Geografija[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Strony gmejny, kótaryž teke Šejnejdu ma, wobgroźijo 41,91km² płoninu. Tam bydle wokoło 785 luźe. Wósoby schójźeńk dojśpijo Turjej a wokolnosć pśez bliske wulicone Maznikojske jazoro. Picańska strona słuša k spócetnemu wobcerkoju sedlišća Serbow. Cłonki gmejny woplěwaju serbiske tradicije.
Stawizny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Turjej se dej juž w 13. stolěśu zapalony byś, jo se naspomnjeł akle 1632 ako „Tawern“. Srjejź 19. stolěśa jo se wótměł wudrogowańska žwała do Awstraliji a Pódpołnocneje Ameriki. Teke wjele wobydlarjow z Turjeja su spušćili domownju.
Turjej se wuwijo k typiskej dłujkej wjas drogi. Pśi wobejem boku głowneje drogi móžo zatopjone grunty namakaś a dej lěbda druge drogi. Wósebnje wobnowjenje drogi a chódnikow jo pśipomocło k pólěpšenjeju naglěda jsy. Jo se teke nowa turnowarnja (2004) a hala za jězdźidła wognjoweje wobory (2003) twarił. Gósćeńc, kótaryž ja se natwarił 1910, se wužyjo hyšći ako centrum gmejny.
Šejnejda Wjas, kótaraž jo se zagmejnowała 1993, jo wobstojał 1742 ako „Ackervorwerk“ Pód Friedrich II. jo se zapołožył wjas drogi z dwěma rědoma. Tam jo sedlili saksojšćine familije. Za tym až strony jo se rozměrił 1752, jo twarił wjas.
Kultura[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
W Turjeju dajo wjele kulturelnych a sportojskich aktiwnosćow, kótarychž wobydlarje mógu wužyś. Serbske tradicije a nałogi se woplěwaju w cełem lěśe. Wósebnje znatej stej zapust a kokot. Žeński nose typisku serbsku drastwu pśi swěźenju. Mimo togo dajo serbsku namšu w Turjańskej cerkwi. Zachadnosć se wuchujo z tym ale teke za pśibytnosć a pśichod jo se napórał.
2001 jo wótwórił „Christinenhof“ w Turjeju, źož swěźenje a swětosnosći kuždego parta móžo se pśewjasć. ? sawna a kjaglowanišćo spórajotej wódychanje a žorśik. Mimo togo wótměju pšawidłownje zarědowanje, kaž nalětne swěźenje a zmakanja rentnarja, tak až wobstoj wjelike kulturelne pórucenje za wšykne starstwowe klase.
Pśidatnje namakaš w Turjeju žywe žywjenje towaristwow, kótarež nic jano dobrowólnu wognjowu woboru, ale teke kupki młodostnych, Domowinsku kupku a žeńskecy chor wopśimjejo.
Sport[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wjas dajo teke wjele za ? Pódla towaristwow za balokopanje, kjaglowanje, billard, blidowy tenis a volleyball, dajo zgromadnosći za wuźarja a góńtwarje.
Turjej jo dobre wuchadnišćo za tury z kólasom w Picańskem kraju a někotare drogi wjedu samo do Błotow. Sćažka za kólasowarjow wjeźo direktnje do Maznikojskego jazora, kótaregož wódychanje a cystu wódu za wochłoźenje dajo. 32hektar wjeliki wódy jo wót pśiroźe pśewóstajonych lěsow wobedaś, źož se wupłaśijo pśechójźowanje. Což planujo dlejšy woglěd, móžo bungalow najmjeś abo se wusedni na campingowanišću a stanowišću.
Zajmnostki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wosobnje zajmnostny jo dom za rěd wognjowej woborje. Rědne twarjenje z torm ze zegerom wót 1896 a póbocnym pśitwarjom wót 1913.
Blisko jo něgajšny gósćeńc, kenž jo se twarił wokoło 1910 a źinsajšny źeń ako centrum gmejny wužyjo.
Dłujkozajtšny gmejny jo stary wětšnik. Su jano wuški zdźaržaś.
W nowembrje 2005 jo wótwórił domowniski muzeum. Móžo serbske drastwy a typiske źěłowe a domacnostne rědy woglědaś. Žywjenje wejsna ludnosć a serbske tradicije se wótbłyšćuju.
Cerkwja
Kulturelno historiski drogotnej jo cerkwja, kenž jo se twariła na kredency wokoło 1790. Twarjenje z wobchytanja a torm z wuzgibnjoneju hawbu a wětšownicu, kótarejuž jo se pyšniła z “DFS” a “1790”, stej daloko widobnej. Wokna pśi pódpołnocnem a pódzajtšnem boce su se wobnowili. Niski, mólujucy wjerch w nutśikownje a kšywo z ? stej zwětšego južo na spócetnu formu. Pśispomnjeśa gódny stej hołtaŕ prjatkowarnje a kśica z drjewa pśi kórbje prjatkowarnje 17. stolěśa. Stoły póchadaju z casa twarjenja. Mimo togo dej na kšasny zwón se pokazaś. Na momentane wugótowanje słušaju pśidatnje škla k dupjenjoju z napisom „Gottlob Friedrich Schmiedt ward getauft den 23. August 1792“ a dwě swěcnika prjatkowarnje z „C:F:S. 1790“ a „M.E.K. 1790“. Cerkwja ma teke zasej orgela.
Nožki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Eksterne wótkaze[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Baršć (Forst) | Bórkowy (Burg) | Brjazyna (Briesen) | Cersk (Tschernitz) | Derbno (Döbern) | Derbno (Schenkendöbern) | Dešno-Strjažow (Dissen-Striesow) | Drjenow (Drehnow) | Drjowk (Drebkau) | Feliksowy jazor (Felixsee) | Gatojce (Teichland) | Gołkojce (Kolkwitz) | Góry (Guhrow) | Grodk (Spremberg) | Gubin (Gubin) | Hochoza (Drachhausen) | Janšojce (Jänschwalde) | Jemjelica-Źěwink (Jämlitz-Klein Düben) | Kopańce (Neuhausen/Spree) | Łukojce (Wiesengrund) | Lěšće-Zakrjejc (Hornow-Wadelsdorf) | Móst (Heinersbrück) | Nysowo-Małksowy doł (Neiße-Malxetal) | Picnjo (Peitz) | Smogorjow-Prjawoz (Schmogrow-Fehrow) | Tšěšojce-Žymjerojce (Groß Schacksdorf-Simmersdorf) | Turjej (Tauer) | Turnow-Pśiłuk (Turnow-Preilack) | Wjelcej (Welzow) | Wjerbno (Werben)


text:
Tytuł Artykułu : Pacz yno do przodka,niy do zadka, a bydzie ci lepi
Treść :
Roztomili, tak mi pedziała mojka kamratka Gita: " pacz yno do przodka, niy do zadka, a bydzie ci lepi", jak żech polazła do jei zegrodka na pieczone na łogniu wuszty. a wszyjstko skiż tego, co łona jes jeszcze barziyj wuruchlato jak jo, i coby sie kaj nie wyrobiało- łona jes piyrszo! Bestoż, jak yno kajś poczytała, co we Bytomiu ( we Bytomskich Przedsiębiortwie Komunalnym ) bydom dować piyntoki, za połonczynie swoigo gulika,kery jes przi domu, ze tom kanalizacjom, co jes we cołkim mieście, to gibko tam poleciała. Łona miyszko na Suchej Górze i musiałą być piyrszo. Dziwejcie się, poleciała i zaroski wyłonaczyła, co yno trza i łona wszyjsko mo już srobione!.Pedziała mi, co fio yno chce, tyż może tam lecieć, bo jes jeszcze na to czas. A ze tego połonczynio to som yno same dobre rzecy. Jes po nowymu, ekologicznie, ni etrza se gowy łomać, jak gulik zalywo, bo wszyjstko jes wytegowane do komunalnioka i razym kaś se płynie. No i żodyn nom już nie bydzie godoł, co we naszy zagrodzie, wele naszego domu, leci taki luft, choby fto durś drzistoł! Zgodzom sie, ze tym co mi pedziała Gita : trza patrzeć yno do przodka, to bydzie lepi. Mi sie zdo, co tyż sie sy mno zgodzicie. Przeca na niekerych domowych zegrodkach, guliki som roztojmajntne, popynkane, pamiyntajom starzyków, co już som pod ziymiom. Inkszo moja kamratka - Werka, tyż mo taki stary gulik, co durś jes napełniony i mo ze tym wielgi problym. Musza pedzieć, coby poleciała tak, kaj była Gita. Pozałatwio, połonaczy i tyż bydzie mieć srobione! Za to wele domu bydzie mieć, dziyń w dziyń, yno świeży luft, abo yno bydzie wonieć wusztami ze grilowania .... A nad gowami tych co se tam sednom, bydom se furgały roztomante szmaterloki, pszczoły, ćmiyle abo insze chroboki. Jo to widza, to bydzie radoś ... Paczcie tam jako i byćcie zdrowe ...


text:
Glory of the Roman Empire
Glory of the Roman Empire abo Imperivm Civitas - je sōnaczōnym bez Haemimont Games we 2006 roku Szpilem stawiyaniyŏ miastã ôsadzōnym we czasach Rzimskegŏ Imperium. Szpil cechuje siy opcyjōmi szpilōniyu we Łaciyńskej godce. We grudniyu 2006 roku szpil ôstŏł wydōny we Szpaniyje a Italije ze mianem Imperivm Civitas skuli popularnościy dŏwnych szpili Haemimontã: Imperium I, II, III kere ôsiyōngnyły wiyncyj niżeli 1mln. kopii we tych krejach. Szpil je cołki we 3D.
Treść
We szpilu[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
We Glory of the Roman Empire mōmy zaawansowany priorytet na ekonomijŏ, trza achtować na wielość ôtrokōw na ôbywateli na wielość prŏc a wielość jŏdłã.
Ôtroki[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Ôtroki sōm baumajsterami a nosiyciylami surowcōw. Kej je jejich małowiela mogōm ôniy siy buntować. Możnŏ zamōwić jejich wiyncyj we rathauziy za 20 złotã abo ze inwazyje na barbażyńskŏ wioskã. Aby dosłŏć ôtrokō do inkszegŏ magazinu trza kole niygŏ stawiyć szwŏrak ôtrokōw.
Ôbywatele[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Ôbywatele to sōm hlawne robotniyki we miyściy, mogōm ôniy zajmowŏć miyjsca prŏcy. Im wiynkszyj kasty ôniy sōm tym sōm barzi robotniy. Ôbywatele muszōm miyć przynŏjmniyj chlyb, wurzt a kaplicã.
Surowce a produkty[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Kamiyń, marmur a minerały mŏżnŏ zdŏbyć bez stawiyniy gruby kole złoży, drewnŏ bez chata drwŏlã kole Strōmōw a inksze bez stawiyōniy ôdpowiydniych farm. Niy kŏżde miastŏ mŏ dostymp do kŏżdygŏ surowca, niykere miasta muszōm zdŏbywŏć je za hilfem obchodu. Produkty ôtrzymuje siy we stawiyniyach producyntōw takich jak chata masŏrza kery przerŏbiy miynsŏ na wurzty.
Mody szpilã[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Kampaniyjŏ[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Je 28 misyj we kampaniyje szpilã: Florentia (5), Pompeii (1), Syracusae (4), Toletum (3), Kartagena (3), Massilia (2), Mediolanum (2), Lugdunum (2), Londinium (3), and Colonia Claudia (3).[2] We szpanijskej a italijskej wersyje sōm 2 kampaniyje: pokojowa a batelyjnã.
Mod Wyzwaniyŏ[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Mod wyzwaniyŏ deje losowe wyzwaniyŏ na losowych mapach ze sztrofōm co czŏs. Mŏżnŏ wziyōńć jedyn bonus co szpil atoli ôbniyżŏ to punkty. Wielgie punktacyje mogōm być publikŏwane online.[3]
Swobodny szpil[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Tukej ôbiyrŏsz mapã a mogesz robić co chcysz bes inkszych celōw.
Miniymalne wymaganiya[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
- Windows 98/ME/2000/XP
- Procesor - 1.5GHz
- 256MB RAM
- 64MB 3D video karta ze sprzyntym T&L
- 1GB frajōwygŏ miyjsca na twŏrdym dysku
- DirectX 9.0c
- DirectX kompatybilny ze kartōm dźwiynkowōm
- 12X ôdtwarzŏcz CD-ROM[4]


text:
Ruch Śwjotło-Żyće
Ruch Śwjatuo-Žyće (znůmy tyž kej Oaza) – jedyn ze ruchůw uodnowy Kośćoua podug naučańo Soboru Watykańskigo II. Ruch tyn powstou we Polsce, a zauožůu go suga Božy ks. Franciszek Blachnicki.
Do ruchu noležům ludźe we růžnych lotach a powouańu: mode, bajtle, stare nale tyž faroře, zakůnńiki, kloštorne panny, čuůnki inštytutůw śwjyckich a familije we astce familijnyj, kerům je Důmowy Kośćou (mjanowany tyž Uoazům Familijůw). Bez uodpedńo do každyj ze tych grupůw formacyjo Ruch Śwjatuo-Žyće staro śe wychowywać "dozdřouych chřeścijanůw" i sužyć uodnowje Kośćoua bez přeuonačyńy parafijůw we žywe "wspůlnoty wspůlnot", to je doprowadzańy parafije do stanu, we kerym ńy bydźe třa istńyńo wspůlnot (stańe śe uodnowa Koścoua).
Znakym rozpoznawčym Ruchu Śwjatuo-Žyće je starochřeśćijański symbol ΦΩE ZΩH (filuj. fos-dzoe) – greckje suowa "śwjotuo" a "žyće", křyžujůnce śe na buchštabje "uomega", kero sam je symbolym Ducha Śwjyntygo (jako tygo, kery ta jedność śwjotuo a žyćo sprawio):
Treść
Historyjo ruchu[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Počůnki historyje Ruchu śyngajům pjyršyj "oazy", eli wyjazdu rekolekcyjnego o programje charakterystyčnym lo Ruchu, kero uodbůua śe we 1954 roku ze mińistrantůma. Před rokym 1976 Ruch bůu znajůmy pod mjanym "Ruch uoazowy", "Ruch Žywygo Kośćoua", "Ruch Ńypokalanyj". Twůrcům uoazy, zauožyćelym Ruchu a pjyršym moderatorym krajowym bůu urodzůny we 1921 roku we Rybńiku Ślůnzok ks. Franciszek Blachnicki (pochowany we kośćele pw. Dobrygo Pasteřa we Krośćynku), umaruy we 1987. Drugym, po ks. Blachnickim moderatorym Ruchu Śwjatuo-Žyće bůu ks. Wojciech Danielski (pochowany we Waršawje na Powůnzkach), umaruy we 1985. Uod kilkunostu lot Ruch Śwjatuo-Žyće dźouo tyž za grańicům: we Bůugaryji, we Suowacyji, na Litwje, we Českij Republice, we Ńymcach, na Bjouoruśi, na Ůkrajińe (skůnd corozki to ličńyj modźi ludźe přyjyždžajům na feryjowe uoazy do Polski) a na Uotwje oraz uod 2006 roku we Irlandyje.
Charakterystyka ruchu[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Cel Ruchu Śwjatuo-Žyće je uośůngany bez realizacyjo programu formacyjnego. Koždy učestńik Ruchu po ewangelizacyji, prowadzůncyj do přyjynćo Jezusa Chrystusa kej swego uosobistego Pana a Zbawićela, učestńičy we formacyji we grupje "učńůw Jezusa" (deuterokatechumynat), a půźńij we wspůlnoće djakůńijnyj, podejmujůnc kůnkretno sužba (djakůńa) we "Kośćele a śwjeće". Je uona bezmaua zawše zwjůnzano ze posugami lo Ruchu. Ewangelizacyjo - katechumynat - djakůńa, to tři etapy drogi formacyjnyj Ruchu Śwjatuo-Žyće na wšyjskich poźůmach formacyji.
Ńyuoduončńe ze tym ruchym je zwjůnzano Krucjata Wyzwolyńo Čowjeka, polegajůnco na:
- powstřymańu śe uod spožywańo napojůw alkoholowych,
- ńy čynstowańo alkoholym,
- ńy wydawańo pjyńyndzy na alkohol,
- powstřymywańu śe a přećiwdźouańu wšystkjymu co kludźi ku zńywolyńu čowjeka
- žykańu.
Wšyjsko to noležy spokopić kej sposůb walki ze problymym alkoholowym we Polsce.
Podstawowe metody realizacyji programu formacyjnego to:
- metoda "śwjoatuo-žyće", přenikajůnco wšyjskie elemynty programu formacyjnygo, polegajůnco na šnupańu Śwjatua we Suowje Božym, by wkludźić je we swoje Žyće;
- uoaza rekolekcyjno a mauo grupa formacyjno.
Specyfikům metody Ruchu Śwjatuo-Žyće je realizacyjo zasady "žyće ze žyćo" (ino perzůna kero sama žyje dojřouům wjarům, umje ja překozywać innym) a zasady uorganičnego wzrostu.
Struktura ruchu je zgodno ze strukturům Kośćoua: maue grupy do kerych noležům učestńicy Ruchu, zasadńičo twořům jego wspůlnota we parafiji. Wspůlnoty Ruchu utřymujům ze sobům uončność spotykajůnc śe na Dńach Wspůlnoty.
Uodpowjedźalność za cauość Ruchu sprawuje Moderator Generalny Ruchu Śwjatuo-Žyće. Na ščeblu kraju, djecezyji a parafiji uodpowiedźalność pouńům moderatory krajowe, djecezjalne a parafjalne. Koždy moderator pouńi swoja posuga wraz ze zespouům djakůńiji. Djakůńa moderacyji mogům pouńić ńy ino uosoby śwjeckje ale tyž duchowne.
Faroře pounům rola moderatorůw abo uopjekunůw (kej ńy noležům do Ruchu), a ńynoležůncy do stanu duchownego - śwjeckich uodpowjedźalnych a ańimatorůw. Spočywo na ńich uodpowjedźalność za duchowo formacyjo učestnikůw Ruchu a eklezjalność wspůlnot.
Moderatory Gyneralne[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
- Franciszek Blachnicki (do 1981)
- Wojciech Danielski (1981-1985)
- Henryk Bolczyk (1985-2001)
- Roman Litwińczuk (2001-2007)
- Adam Wodarczyk (uod 2007)
Uobadej tyž[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Linki zewnyntřne[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Bibliografjo[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
- Paluch Maria, Zarys historii Ruchu Światło - Życie, Lublin - Kraków 1998.
- Natanek Piotr, Ruch Światło-Życie we archidiecezji krakowskiej we latach 1971-1996, Kraków 2004.
- Dzięcioł Bogusław, Ruch Światło-Życie: refleksja socjologiczna, Bydgoszcz 1996.
- Ku dojrzałości chrześcijańskiej : XXVIII Kongregacja Odpowiedzialnych Ruchu Światło-Życie, Częstochowa - Jasna Góra 28 lutego - 3 marca 2003 r. : referaty, panel, świadectwa, homilie, słowo programowe., Katowice : Fundacja "Światło-Życie", 2003.


text:
Ślůnski Podźim Gitarowy
Ślůnski Podźim Gitarowy (pol. Śląska Jesień Gitarowa) – festiwal muzyki gitarowyj, mojůncy plac co dwa lota we Tychach. Pjyršo edycyjo uodbůuo śe we 1986. Idyjo festiwalu dou Józef Powroźniak, rektor Akadymji Muzyčnyj we Katowicach.
W průgramje festiwalu znojdujům śe recitale śwjatowyj klasy gitařistůw, kůncerty gitarowe s towařišyńym uorkestry, kůnkurs gitarowy im. Jana Edmunda Jurkowskigo a towařišůnce wydařyńu wystawy a předowońy spřyntu i wydawńictw.
Zwyćynzcy kůnkursu im. Jana Edmunda Jurkowskigo[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
- 1986 - Yngland Nicola Hall
- 1988 - Bułgaryjo Georgi Wasiliew
- 1990 - ZSRR Aleksij Zimakow
- 1992 - ńy přiznano
- 1994 - Polska Marcin Siatkowski
- 1996 - Polska Marcin Dylla
- 1998 - Bjouoruś Jan Skryhan
- 2000 - ńy přiznono
- 2002 - Francyjo Jerymy Jouve
- 2004 - Madźary Andras Csaki
- 2006 - Francyjo Gabriel Bianco[1]


text:
Kult cargo
Kult cargo (s ang. Cargo - uadůnek) to je mjano ruchůw religijnych, kere guośiuy nadejśće nowygo uordnůnga a powšechnygo dobrobytu. Uostou přifilowany bez ojropejskich antropolůgůw wůunčas kej tubylčo ludność ńykerych wyspůw na Pacyfiku začůna uůnačyć pasy startowe lo fligrůw, magazyny a inkše, a robjyli to skiž jejich wjary we to, co gibko ńyskoři bjoue ludźe śćepnům im ś ńyba abo inkšym kńifym přikludzům wšelke dobra, jake u ńich pjyrwyj widźeli. Myśleli uůńi, co fligry a statki sům posyuane ś ńyba a bjoue ludźe sům ino postřednikůma uod bogůw. Kult cargo je znajůmy uod XIX wjeku, nojwjynkšy jygo rozkwit bůu we lotach II wojny śwjatowyj.


text:
Mapa kodów pocztowych ulica KościelnaUlica: Kościelna
Miejscowość: Zabrze
Gmina: Zabrze
Powiat: Zabrze
Województwo: śląskie
Kod pocztowy: 41-814
Kody pocztowe
Bielsko-Biała kody pocztowe
Zawadka kod pocztowy
Warszawska 52 Ruda Śląska kod pocztowy
Warszawska 70 Ruda Śląska kod pocztowy
Warszawska 72 Ruda Śląska kod pocztowy
Warszawska 82 Ruda Śląska kod pocztowy
Warszawska 83 Ruda Śląska kod pocztowy
Warszawska 85 Ruda Śląska kod pocztowy
Warszawska 94 Ruda Śląska kod pocztowy
Warszawska 95 Ruda Śląska kod pocztowy
Warszawska 109 Ruda Śląska kod pocztowy
Warszawska 110 Ruda Śląska kod pocztowy
Warszawska 114 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 1 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 2 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 3 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 4 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 5 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 6 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 7 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 8 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 9 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 10 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 11 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 12 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 13 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 14 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 15 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 16 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 17 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 18 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 19 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 20 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 21 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 22 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 23 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 24 Ruda Śląska kod pocztowy
Doroszewskiego Witolda 25 Ruda Śląska kod pocztowy
Mapa strony


text:
Adolf Hitler
Adolf Hitler (* 20. apryla 1889 w Braunau am Inn, Awstriska; † 30. apryla 1945 w Berlinje přez suicid) bě wot lěta 1921 stronski šef NSDAP, wot lěta 1933 mócnarstwowy kancler a wot lěta 1934 (po smjerći němskostatneho prezidenta Paul von Hindenburg) kaž „Führer a Reichskanzler“ zdobom knježerstwo šef a hłowa stata Němskeho reicha.
Pod wjednistwom Hitlera su nacionalsocialisća zawjedowali w Němskim reichu diktaturu „Třećeho reicha“. Woni dachu wšě opoziciske strony zakazować, politiske přećiwnicy přesćěhać a zamordować. Rozputachu Druhu swětowu wójnu a systematisce wšitke prawa rubachu a zamordowachu europskich Židow kaž tež hinaše religiozne, etniske a towaršnostne skupiny. Přez tutu politika zahinychu w Europje něhdźe 30–35 milionow ludźi. Němska a Europa buštej we wulkich dźělach rozbiwanej. Bě čas bipolarneho swětoweho porjada a horceje wójny započał.


text:
Hamburg
Wspůłrzyndne: 53°33' N 10°0' E
Hamburg (mjym.: Freie und Hansestadt Hamburg, uać. Hammonia, dosuowńy: Wolne a Hanzeatyckie Mjasto Hamburg; dolnomjym. Hamborg [ˈhaˑmbɔːx]) – mjasto we půunocnych Ńymcach na prawach kraju zwjůnzkowygo ńydaleko ujśća Uaby do Mořa Půunocnygo. Wolne mjasto a uoroz zwjůnzkowy kraj mjymjecki (pow. 755 km², ludność 1,74 mln – drůge po Berlińe). Nojwjynkšo hawyna morsko kraju (75 mln tůn přeuadůnku), wjelgi uośrodek industryje (statki, elektrotechńika, přetwůrstwo ropy, industryjo spožywčo) a finansowy.
Hawyna lotńičo, wynzeu drůgowy a banowy. W Hamburgu (w půunocnyj dźelńicy Uhlsdorf) znojduje śe nojwjynkšy kirchof na śwjeće (pow. 400 hektarůw). Hamburg je śedźibům 100 kůnsulatůw a zajmuje we tym drůge mjejsce na śwjeće (po Hůngkůngu).


text:
Dakel
Dakel (mjym.: Dackel) to je rasa, a wuaściwje 9 ras psůw, kere charakteryzujům śe krůtkymi nůgůma, wydužůnym tuowjym, pyskym a tyž dość dugim, prostym šwancym. Uůmaščyńy nojčyńśći rudobrůnzowe abo čorne podpalane. Rozrůžńůmy rasy podug śerśći (dakel krůtkokuduy, dakel dugokuduy i dakel šorstkokuduy) i wjelgośći (krůličy (karuowaty), mińaturowy i standardowy). Kůmbinacyje tych cech dajům we sůmje 9 ras.
Dakle pochodzům ze Ńymjec, nale ńymal identyčńy wyglůndajůnce psy znejdźono we Egipće na rysunkach we śwjůntyńi Bescheb. W Ńymcach bouy uone opisane we XIV wjeku.
Cechy ras daklůw:[Sprowjej]
- wysokość we kuymbje: 17 do 25 cm.
- uobwůd klotki pjerśowyj: jamńik krůličy uod 30 cm; mińaturowy do 35 cm; standardowy powyžej 40 cm i uo wadze 8 kg.
- přećyntno dugość žyćo - 13-14 lot.
Dakel je psym myśliwskym.
Charakter[Sprowjej]
Dakel to pjes fest žywy, uodwažny, čujny a inteligyntny. Půmimo, aže je fest přiwjůnzany do swojigo uopjekůna, nadal zachowuje wrodzůno ńyzaležność. Uod ščyńjyńća wymogo kůnsekwyncyji při wychowańu a dobrygo kůntaktu s uopjekůnym, skuli tygo co inačyj možno śe rozwinůńć u psa zuośliwy i ńypřijymny charakter.
Linki zewnyntřne[Sprowjej]
Wzorce rasy:


text:
Firefox 10 – kaszëbsczi
Në mómë sã dożdóné, òd kùńca stëcznka 2012 rokù mòże ju zladowac sztabilny wëdôwk kaszëbsczégò Firefoksa 10.0.
Zladënk je przistãpny z kaszëbsczi pòdstarnë Mozillë, na chtërną brateczno Waji rôczã.
Nót je tuwò dodac, że to blós dzãka ùpiartoscë Jureka Hiza darzëło sã m.jin. przeńc przez całowną “mozillową biurokracëjã” ë doprowadzëc do negò wëdôwka!
Je to pòdle mie nôslédny wôżny pùnkt dôjący dowód na ùniwersalnotã najegò kaszëbsczégò jãzëka, chtërén nie mùszi sã tacëc przed tak zwónëmi “wiôldżima jãzëkama”.


text:
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne
Bez Dancyne bryle abo ło bibliotykach
Artykuł napisany gwarą śląską o spotkaniu w bibliotece z pisarzem Krzysztofem Petkiem - autorem książek przygodowo-sensacyjnych dla młodzieży.
Bez bryle widać lepiyj, dycki co śtyry łocy to niy dwa. Kany by niy łobocyć kożdy lobiydzi co jest coraz gorsi s tom kulturom. Abo to dziołchy i chłopcy majom sie kaj łodchamić - stojom kole klopsztangi abo kole hasioków i se klachajom, abo co gorzyj - idom do szynku - bo kaj majom polyź ? Nale s tego to ino sromota a łostuda. Ale u nos, w Mysłowicach, jes inaczy - momy sie czym poasić. Kożdy może piyknie spyndzić czas i cosik kole tego i posztuderować i richtig się nałuczyć. Kożdy cołki beztydziyń może sie przykludzić do naszy piękny bibliotyki. Som tam gryfne dziołchy co poradzom godać po naszymu. Majom tyż poczciwe gymby kerymi sie dycki śmiejom. Na nikogo niy wreszczom ani sie niy gorszom. W tyj bibliotyce som rożniste fajne wichajstry - blank darmo można połoglondać gazety, poszkolić sie na ksionżce, a zimom konsek się łogrzoć.
Łońskiego roku mioł do bibliotyki w Brzezince przyjś pisorz. Mianowoł sie Krzysztof Petek. Ale po przodku wom łopowiym jak beto. Narychtowali my sie - frelki s bibliotyki ciepły se dałerwele i wysztafirowały sie choby na łodpust. Przykludzili sie tyż szkolorze s rechtórkami. Łone sie tyż wysztiglowały, sloły się parfinym aże woniało. Bibliotyka tyż gryfie łobstrojono, landszafty, wszysko na gfanc. Nafolowało sie tego naroda cołko izba ani niy szło wrazić szpyndlika. Zaczyno sie ćmić, a łonego jak ni ma tak ni ma. Godomy se - darymny futer -niy przidzie. Ale terozki dejcie se pozór. Gynał dycki wparzył piykny, mody, wyzgerny gruchlik. Mioł srogo pukeltasza ze rubymi sznorami kero ciep na zol. My mu godomy coby poszoł wek bo mo tu prziś pisorz. Łon godo nom, co jes pisorzym. Zbomoncili my sie. Na pisorza to łon niy beł wiela podany - barzyj na jamanta. Forszterowali my, - co bydzie - jak to pisorz - spaśny, stary purt, glacaty i we brylach. A łon gibko prziszoł szłapcugiym a w tyj wandertaszy mioł taszlampa, ksionżki i inksze klamory do spinaczki. Obleczony beł w szaket i cwiter ate bez ślipsa. Taki ci beł wyzgierny, co baby i dziołchy dostały hercklekotów. Zicnoł se i zaczon łosprowiać, a umiał godać piyknie, richtig jak jakijsik pisorz. Łosprowioł rostomajte godki - aż płaczki nom sie cisły do ślypiów. Pedzioł tyż pora szpasów i wiców - pochichrali my sie i beło galanto. Nikt sie niy szterowoł bo tak fajnie godoł. Potym skalił nom pora ksionżek i nabazgroł pisokiym w nich cosik. Hale styknie już tego. Chcecie sami zoboczyć - przydźcie - zaproszomy.
Wasza Danka łod Aleksa Banka
Danuta Korzonek


text:
Mapa kodów pocztowych ulica MazowieckaUlica: Mazowiecka
Miejscowość: Stargard Szczeciński
Gmina: Stargard Szczeciński
Powiat: stargardzki
Województwo: zachodniopomorskie
Kod pocztowy: 73-110
Kody pocztowe
Rybnik kody pocztowe
Wieluń kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 63 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 64 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 65 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 66 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 67 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 68 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 69 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 70 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 71 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 72 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 73 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 74 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 75 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 76 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 77 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 78 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 79 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 80 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 81 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 82 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 83 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 84 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 85 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 86 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 87 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 88 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 89 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 90 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 91 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 92 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 93 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 94 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 95 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 96 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 97 Radom kod pocztowy
Aleja Wojska Polskiego 98 Radom kod pocztowy
Mapa strony


text:
Důmińikana
Důmińikana, Republika Důmińikańsko – państwo we Americe Půunocnyj, druge podug powjeřchńe a ličby ludźi na Mořu Karajibskim (po Kubje). Zajmuje ůng. 2/3 placu wyspy Hajiti, kero je podźelůno mjyndzy ńa a państwo Hajiti.
Pjyršymi mjyškańcami byli sam Tainowje. Lo Ojropejčykůw teryny uobecnyj Důmińikany uodkryu Křištof Kolumb we 1492 roku. Ńyskoři kraj přeloz pode wuadza Hišpańije. Stolica Důmińikany, Santo Domingo, zouožůno we 1496 roku je nojstaršym stouym uośedlym zouožůnym bez Ojropejčykůw we uobu Amerikach. Zachodńo tajla wyspy Hajiti bůua pode kontrolům francuskům a we 1804 uoguośiua ńypodleguość kej Hajiti. Bez lata 1821-1843 Důmińkana bůua bez Hajiti uokupowano. Ńypodleguość uoguošůno po wygrańu powstańo, 27 lutygo 1844. Ńyskoři Důmińikana točůua wojna s Hajiti, bůua uokupowano bez Hišpańijo (1861-1865), a zaś bez USA (1916-1924).
Wjynkšość ludnośći je krojcokůma dwu abo wjyncyj ras. S bjouych nojwjyncyj mo hišpańske pochodzyńy. Katolicyzm wyznowo 79% mjyškańcůw. Postřůd čornoskůryj ludnośći idźe trefić tyž ańimistůw a wyznowcůw Voodoo. Gospodarka dowńij bůua uoparto na bauerstwje, terozki krům ńygo sroge znočyńe mo turystyka.


text:
Anaberg (uopolske wojewůdztwo)
Anaberg[1] (Śwjynto Anna[2], mjym. Sankt Annaberg, pol. Góra Świętej Anny) – wjeś we uopolskim wojewůdztwje, we strzeleckym kryśe, we gmińe Leźńica. Anaberg je znůmy jako půntńicze cyntrům do Sanktuaryjům Anaberg. Uod 2008 roku uobowjůnzuje podwůjne polsko-mjymjecke mjanowańy. Terozki pomjyszkuje sam 580 ludźi.
Przipisy
- ↑ Mjano "Anaberg" je terozki używane uod Ślůnzokůw, ańi tych, co uůni tam mjyszkajům.
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym dykcjůnorzu mjano uostało uoddane bez zapis śv̭́yntou̯ anna.


text:
Kengesbaj Rachmanow
Kengesbaj Rachmanow (karakoupacko godka: Ken'esbay Raxmanov; rodz. 18 wřeśńa 1942 we wśi Žalpaqžap, um. 2004) – karakoupacki pisoř a dramaturg. přišou na śwjat we ńybogatyj familiji ze wśi Žalpaqžap (Jalpaqjap). Sam tyž uaźiu do šuli podstawowyj a středńij. Potym bez 2 lata tam pracowou. We 1969 uostou redachtůrym instytutu radyjo-telewizyjnygo uod Karakoupacyje. Uod roku 1981 do 1989 publikowou we magazyńe A'miwda'rya, ńyskoři uostou dyrektorym telewizyje nukuskij.
Jigo pjyrše dźeuo „Tawıq” ukozouo śe we cajtůngu Jetkinshek. Kengesbaj Rachmanow bůu tyž cyńůnym lirykym karakoupackim. Postřůd jigo dźeu we tyj tematyce do śe trefić take kej "Bult ha'm quyash", "Jambasqala", "Sen haqqında qosıq", "Ba'ha'r ha'm g'arrılar", "Tan' ashıg'ı", "Qardag'ı iz", "Sho'l da'stanı", "Jasasın paraxatshılıq" a "Tazadan kelgen oqıwshı".


text:
Hazokowate
Hazokowate, hazoki (Leporidae) – familijo hazokowcůw kero objimo kole 60 zortůw.
Teroski hazokowate pomjyškujům wšyjstky kůntynynta bez Antarktydy.
Pjyrwyj ńy přemjyškowauy Australije, nale uostauy na ńja skludzůne bez čowjeka.
Sům to gowjedńiki kolańijowe, poštředńi srogośće.
Hazokowate zauobyč gibjům śe šusůma ze šwůngym do 70 km/h.
Pořůnd pomjyškujům dźury, ńykej skoli knie, ńy skludzajům na forant na źima i ńy hibernujům. Borealne zorty wekslujům na źima farba na bjouo.
Znakym noturnym hazokowcůw je to, iže zadńi šuapy sům dužo dugše uod předńich. Majům duge, špicate ušy, krůtki, ćićaty pelc. We wyrchńi ščynce majům 2-je pory śekočůw, s kerych pjyršo štyjc růśńy i dopůmino śe zećyrańo.


text:
Karnataka
Karnataka (Kannada: ಕರ್ನಾಟಕ) je wot lěta 1956 zwjazkowy stat w juhu Indiskeje. Ma 57,7 milionow wobydlerjow a přestrjeń 191.791 km², potajkim wjace hač 300 wobydlerjow na kwadratnym kilometru. Statna stolica je Bengaluru (tež Bangalore), jedyn indiskich centrow informaciskeje technologije. Karnataka ma drawidsku rěč Kannada jako jeničku zarjadnisku rěč, ale tam so tež Urdu (10,5%), Telugu (7,0%) a wjele druhich rěčow rěči.
Tropiski stat mjezuje z Gowu na sewjerozapadźe, Maharaštru na sewjeru, Andrapradešom na wuchodźe, Tamil Nadu na juhowuchodźe a Keralu na juhozapadźe. Na zapadźe je pobrjóh Arabskeho morja přirodna hranica.
Zaćišće[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Eksterne wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Webstrony knježerstwa Karnataki (jendźelsce)
- Informacije za turistow (jendźelce)


text:
Gůchołazy
Gůchołazy (gś. Ziegahåls, śl-mjym. Ziegenhols, pol. Głuchołazy, dowńi Kozia Szyja, mjym. Bad Ziegenhals, czes. Hlucholazy) – sztad we uopolskim wojewůdztwje, we nyskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskij gminy. Gůchołazy leżům wele grańice ze Czeskům Republikům (nojbliższe sům Zlaté Hory) a Uopawskich Gůr.
Uod ślůnskich wojnůw noleżoły do Prusůw, a uod 1871 tyż do Skuplowanych Mjymjcůw. We 1945 nolozły śe we grańicach Polski.
We cyntrům mjasta je moc zabytkůw - stare chałpy, kośćoły a wjeże mjejske.


text:
Totsugeki! Ningen Sensha
Totsugeki! Ningen Sensha abo War of the Human Tanks (とつげき!人間戦車 - Wojna Ludzkich Pancerōw) - Turowy taktyczny szpil sônaczōny w 2008 roku bez Yakiniku Banzai wydane w Ojropie bez Fruitbat Factory.
Treść
Fabula[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
20 rokōw po sônaczyniyu piyrwegŏ ludzkegŏ pancera, wojna miyndzy Cysŏrstwym Japaniy (Empire of Japon) a Krōlystwym Japaniy (Kingdom of Japon) zrobiła siy we wojna ludzkich pancerōw. Cysartstwŏ kere niykejś rzōndziyłŏ całkōm wyspōm gotuje siy na ôstatniy bastiōn, abo pancery krōlestwa sōm bliskŏ stolicy. Shoutaro Daihon'ei, poruczniyk cysŏrskej armije, wylazuje na bitwa ze swymi lojalnymi ludzkimi pancerami. [1]
Hlawne postaciy[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Shoutaro Daihon'ei - Protagoniysta szpilã, niykejś "Piekelny Generał" tyrŏzki poruczniyk a kapitan szwortegŏ cysŏrskegŏ korpusu pancyrnegŏ.
Chiyoko Daihon'ei - młodszŏ sestra Shoutaro. przaja ludzkim pancerōm. Chiyoko je inżyniyrem pancerōw.
Liselotte Satou - modszy poruczniyk, ôficer szwortegŏ cysŏrskegŏ korpusu pancyrnegŏ.
Heshiko - Smodyfikowanŏ wersyjŏ dowodzōncegŏ pancera, mŏ funkcje lidera.
Szpil[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Garaż[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
We garażu możnŏ produkować a ônaczyć nowe pancery a moduły. Możnŏ tyż szpilać we bitwy treningowe kere dajōm materiały.
Gotowaniy siy do bitwy[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Ustawiyŏ siy pancery a produkuje nowe.
Bitwa[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Bitwa polegŏ na destrukcyje wszytkich dowodzōncych pancerōw, za zniszczyniy inkszych dostaje siy ekstra materiały.
Zorty pancerōw[Sprowiyj | sprowjej zdrzůdło]
Dowodzōncy pancer - dowodziy inkszymi pancerami śle kōmyndy s zewnōntrz. Przegrywŏ siy eli wszytke sōm zniszczōne.
Rażōncy pancer - samo-niszczōncy siy pancer.
Angrifujōncy pancer - pancer kery użiwŏ karabinu do angrifu.
Pancer Bateryjŏ - pancer kery wspiyrŏ altyreryjōm.
Zwiadowczy pancer - wspōmaga zwiadem.
Przechwytujōncy pancer - przechwytuje strzŏły altyreryjske.
Rycerski pancer - pancer specializujōncy siy walkōm wryncz, mŏ wysokōm szanse na uniykniyńciy angrajfu.


text:
Paryż
Wspůłrzyndne: 48°52' N 02°21' E
Paryž (fr.: Paris) – stolica a nojwjynkšo aglůmeracyjo Francyje, pouožůno we cyntrům Basynu Paryskigo, nad Sekwanům (La Seine). Mjasto stanowi cyntrům polityčne, ekůnůmične a kulturalne kraju, jydno s 10 nojwjynkšych we Ojropje. Znojdujům śe sam lične zabytki a atrakcje turystyčne, co powoduje, aže Paryž je co roku uodwjydzany bez wjela miljůnůw turystůw.
W grańicach admińistracyjnych Paryža zamješkuje přez 2 mln uosůb (podug spisu ludnośći s 2005 bůuo to 2 153 600), nale we coukym zespole mjejskym juž přez 12 mln (w 2007 paryskům přestřyń aglůmeracyji zamješkiwouo 12 067 000 uosůb). Paryž stanowi tym samym drůgo co do wjelgośći pod wzglyndym ličby ludnośći aglůmeracyjo we Uńji Ojropejskij, po Lůndyńy.
Paryž, kery je uosobnym departamyntym uo nůmeře 75, je jydnočeśńy stolicům rygjůnu admińistracyjnygo Île-de-France.
Mjasto mo ukuod kůncyntryčny s rozchodzůncymi śe gwjaźdźiśće bulwarůma. Jygo uoś stanowi wćynto dolina Sekwany, kera dźeli Paryž na dwje tajle: prawobřežno (půunocno) Rive Droite a lewobřežno (pouedńowo) Rive Gauche.


text:
Jan Chojnan
Jan Chojnan (němsce Johannes Choinan(us)) (* 24. awgusta 1616 we Wikach, † 1664 w Lubnjowje) běše serbski farar a rěčespytnik. Wón spisa najstaršu delnjoserbsku gramatiku a ma wulki podźěl při wudźěłanju delnjoserbskeje spisowneje rěče.
Chojnan bě srjedź 17. lětstotka ewangelski duchowny w Cerkwicach blisko Lubnjowa.
Na zakładźe Choćebuskeje narěče dopisa Chojnan w 1650 delnjoserbsku gramatiku, kotraž pak njećišćana zwosta. Chojnan běše při tym prěni, kiž srědki rěčneho přirunowanja nałožowaše.
Na njeho dopomni wěnowanje z lěta 1650 pochadźaceje dupy we wjesnej cyrkwi w Cerkwicach. W tutej, dźensa k Lubnjowej słušacej wsy je hasa po nim pomjenowana.


text:
Mapa kodów pocztowych Babin, gmina Strzałkowo, powiat słupeckiMiejscowość: Babin
Gmina: Strzałkowo
Powiat: słupecki
Województwo: wielkopolskie
Kod pocztowy: 62-420
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Sosnowiec kody pocztowe, Czerwionka-Leszczyny kody pocztowe, plac Mireckiego Franciszka 70 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 71 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 72 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 73 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 74 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 75 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 76 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 77 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 78 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 79 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 80 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 81 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 82 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 83 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 84 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 85 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 86 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 87 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 88 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 89 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 90 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 91 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 92 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 93 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 94 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 95 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 96 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 97 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 98 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 99 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 100 Szczecin kod pocztowy, plac Mireckiego Franciszka 101 Szczecin kod pocztowy, Baczyńskiego Krzysztofa Kamila 1 Szczecin kod pocztowy, Baczyńskiego Krzysztofa Kamila 2 Szczecin kod pocztowy, Baczyńskiego Krzysztofa Kamila 3 Szczecin kod pocztowy, Baczyńskiego Krzysztofa Kamila 4 Szczecin kod pocztowy
Mapa strony


text:
Mapa kodów pocztowych ulica Mikulicza-Radeckiego JanaUlica: Mikulicza-Radeckiego Jana
Miejscowość: Wrocław
Gmina: Wrocław
Powiat: Wrocław
Województwo: dolnośląskie
Kod pocztowy: 50-345
Kody pocztowe
Radom kody pocztowe
Rajgród kod pocztowy
plac Przymierza 50 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 51 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 52 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 53 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 54 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 55 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 56 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 57 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 58 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 59 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 60 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 61 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 62 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 63 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 64 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 65 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 66 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 67 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 68 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 69 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 70 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 71 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 72 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 73 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 74 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 75 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 76 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 77 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 78 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 79 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 80 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 81 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 82 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 83 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 84 Warszawa kod pocztowy
plac Przymierza 85 Warszawa kod pocztowy
Mapa strony


text:
UEFA
UEFA (ang. Union of European Football Associations, śl. Uńijo Ojropejskich Fusbalowych Zwjůnzkůw) – uńijo fusbalowych zwjůnzkůw ze Ojropy założůno 15 czyrwca 1954 we Basel, kero kupluje krejowe fusbalowe zwjůnzki. Terozki przinoleżům do ńij 53 krajowe zwjůnzki. UEFA uorgańizuje Mistrzostwa Ojropy we Fusbalu a mjyndzynarodowe rozgrywki klubůw kej Liga Majstrůw. Przinoleży do FIFA.
Prezydenty UEFA[Sprowjej | sprowjej zdrzůdło]
- Ebbe Schwartz (1954-1962)
- Gustav Wiederkehr (1962-1972)
- Artemio Franchi (1972-1983)
- Jacques Georges (1983-1990)
- Lennart Johansson (1990-2007)
- Michel Platini (uod 2007)


text:
Mapa kodów pocztowych GolanyMiejscowość: Golany
Gmina: Przasnysz
Powiat: przasnyski
Województwo: mazowieckie
Kod pocztowy: 06-300
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Kalety kod pocztowy, Pleszew kod pocztowy, Focha Ferdynanda 125 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 126 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 127 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 128 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 129 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 130 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 131 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 132 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 133 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 134 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 135 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 136 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 137 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 138 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 139 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 140 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 141 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 144 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 145 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 146 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 147 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 148 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 150 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 151 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 152 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 153 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 154 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 156 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 157 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 158 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 159 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 160 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 161 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 162 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 164 Częstochowa kod pocztowy, Focha Ferdynanda 166 Częstochowa kod pocztowy
Mapa strony


text:
Mapa kodów pocztowych ulica Fieldorfa EmilaUlica: Fieldorfa Emila
Miejscowość: Opole
Gmina: Opole
Powiat: Opole
Województwo: opolskie
Kod pocztowy: 45-273
Kody pocztowe
Włocławek kod pocztowy
Tropiszów kod pocztowy
Szeligowskiego Tadeusza 69 Ruda Śląska kod pocztowy
Szeligowskiego Tadeusza 72 Ruda Śląska kod pocztowy
Szeligowskiego Tadeusza 74 Ruda Śląska kod pocztowy
Szeligowskiego Tadeusza 77 Ruda Śląska kod pocztowy
Szeligowskiego Tadeusza 93 Ruda Śląska kod pocztowy
Szeligowskiego Tadeusza 99 Ruda Śląska kod pocztowy
Szeligowskiego Tadeusza 110 Ruda Śląska kod pocztowy
Szeligowskiego Tadeusza 113 Ruda Śląska kod pocztowy
Szeligowskiego Tadeusza 119 Ruda Śląska kod pocztowy
Szeligowskiego Tadeusza 126 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 1 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 2 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 3 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 4 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 6 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 10 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 11 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 14 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 23 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 28 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 33 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 35 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 39 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 45 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 51 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 53 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 55 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 56 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 57 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 58 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 65 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 66 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 67 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 79 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 83 Ruda Śląska kod pocztowy
Kurpiowska 85 Ruda Śląska kod pocztowy
Mapa strony


text:
Mapa kodów pocztowych ulica PlatynowaUlica: Platynowa
Miejscowość: Łódź
Gmina: Łódź
Powiat: Łódź
Województwo: łódzkie
Kod pocztowy: 91-601
Kody pocztowe
Rzeszów kody pocztowe
Krzyż Wielkopolski kod pocztowy
Wygon 48 Gdańsk kod pocztowy
Wygon 81 Gdańsk kod pocztowy
Wygon 91 Gdańsk kod pocztowy
Wygon 102 Gdańsk kod pocztowy
Wygon 104 Gdańsk kod pocztowy
Wygon 105 Gdańsk kod pocztowy
Wygon 107 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 3 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 4 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 6 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 8 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 12 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 14 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 16 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 18 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 19 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 20 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 21 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 22 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 23 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 24 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 27 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 29 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 30 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 31 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 32 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 34 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 35 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 36 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 37 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 39 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 40 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 43 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 44 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 45 Gdańsk kod pocztowy
Gryglewskiego Aleksandra 47 Gdańsk kod pocztowy
Mapa strony


text:
Mapa kodów pocztowych ulica ŁomżyńskaUlica: Łomżyńska
Miejscowość: Łódź
Gmina: Łódź
Powiat: Łódź
Województwo: łódzkie
Kod pocztowy: 93-176
Kody pocztowe
Lublin kody pocztowe
Skotnicka Kraków kod pocztowy
Jaśkowa Dolina 105 Gdańsk kod pocztowy
Jaśkowa Dolina 110 Gdańsk kod pocztowy
Jaśkowa Dolina 112 Gdańsk kod pocztowy
Jaśkowa Dolina 128 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 1 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 2 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 3 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 4 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 5 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 6 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 8 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 9 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 10 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 11 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 13 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 14 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 15 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 16 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 17 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 18 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 19 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 20 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 22 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 23 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 24 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 25 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 26 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 27 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 28 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 29 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 31 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 32 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 33 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 34 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 35 Gdańsk kod pocztowy
Glinki Michała 37 Gdańsk kod pocztowy
Mapa strony


text:
Ojropa
Ojropa – tajla śwjata, zauobycz uokryślano (ńyakuratńy) kej kůntynynt. Leży na půłkuli půłnocnyj, na půgrańiczu půłkul wschodńij a zachodńij. Wroz ze Azyjům tworzi kůntynynt: Ojroazyjo.
Ojropa mo 10,5 mln km² placu. Mo festylńy rozwińynto lyńijo brzygowo, kero je dugo na kole 38000 km (bez wyspůw). 25% jeji powjyrzchńe zajmujům půłwyspy, a 7,5% wyspy. Nojdugszům rzykům je Důnaj. Wjynkszo tajla powjyrzchńe je ńiźinno, nojwyższy wjyrch: Mont Blanc (4808 m n.p.m.) we Alpach.
Pjyrsze istoty czowjekowate mjyszkały sam 800 000 lot nazod. czowjek wspůłczesny prziloz sam 40 000 lot nazod. We II tyśůncleću p.n.e. zaczůn śe uokres historyczny. Na terozki půmjyszkuje sam kole 712 milijůnůw ludźůw.


text:
Szląsczi jãzëk
Szląsczi jãzëk abò szląskô gôdka (szl. ślůnsko godka, ślůnski, czasã téż pů naszymu) to karno szląsczéch dialektów, chtërne brëkòwóné są przez lëdztwò Górnégò Szląska w Pòlsce a téż w Czesczi ë Miemiecczi. Bezpòstrzédno wëchôdaje ze stôrosłowiańsczégò jãzëka. Hònorowi przédnik Radzëznë Pòlsczégò Jãzëka Pòlsczi Akademiji Ùczbów prof. dr hab. Walery Pisarek nazwôł szląsczi jãzëk "stôrszim bracynã standardowi pòlaszëznë". Na sztôłtowónié sã słowiznë jãzëka miôłë wpłiw pòżëcczi z jãzëków: pòlsczégò, czesczégò (a barżi mòrawsczégò, dôwni bãdącégò apartnym jãzëkã), miemiecczégò (czãscy z germansczégò dialekta szląsczi mòwë, nigle standardowi miemczëznë) a téż dzélama słowacczégò. W jãzëkù tim nôwikszi ùdzél mają słowa słowiańsczégò pòchòdzënkù. Wikszi dzél słów je krótkò stôropòlsczégò jãzëka, òsoblëwie sąsednich dialektów: wiôlgòpòlsczégò ë môłopòlsczégò a téż jãzëkóm dolnosorbsczim, górnosorbsczim ë mòrawsczémù, nigle dzysdniowi standardowi pòlaszëznë. Szląskô mòwa jinaczi sã òd jinëch jãzëków słowizną, fònetiką a téż dzélama òrtografiją. Terô warëją robòtë nad ùsôdzenim szląsczégò lëtaracczégò jãzëka. Òd lat 30. XX s. je ju szląsczi lëteracczi mikrojãzëk - lasczi, ùstandarizowóny przez fridecczégò pisarza Erwina Goja, znónégò jakò Óndra Łysohorsky, równak òstôł òn òpiarti na pògreńcowi szląskò-mòrawsczi baze gwarë górno-òstrawsczi, tedë nie je dlô karna szląsczich dialektów reprezentacjowi. Wczasniszé próbë standarizacëji lëteracczégò szląsczégò jãzëka, pòdjimniãté czile razów w XIX s. m.jin. przez Antóna Stabika nie darzëłë sã.
W pòlsczi ùczałi lëteraturze dominëje pòzdrzatk, że szląsczi etnolekt je karnã gwarów abò dialektów/pòddialektów w ramach pòlsczégò jãzëka.
Szląsczi jãzek, jakno apartny słowiańsczi jãzëk béł klasyfikòwóny bez niechtërnëch slawistów. W Zôpadny Eùropie, m.jin. Gerd Hentschel wëmieniwô w swòjich prôcach szląsczi jãzëk westrzódka zôpadnosłowiańsczéch jãzków, a napisôł téż ùczałi artikel zatitlowóny "Śląski - nowy (albo i nie nowy) język słowiański?". Juwerno robòtë amerikańsczich slawistów, òd co nômni cziledzesãcu lat klasyfikùją szląsczi jãzëk jakno apartny, bò tak òpisëje gò renomòwóno dlô nich, amerikańskô Słowiańskô Encyklopedijô. Zôs miemiecczi slawista z Górnégò Szląska Reinhold Olesch, miôł szląsczi za swòją rôdną mòwã. Téż britijsczi historik Norman Davies, trzëmô, że szląsczi etnolekt nót je klasyfikòwac jakno apartny jãzëk.
W rokù 2011 kòle 509 000 sztëk lëdzy zadeklarowóné miało szląsczi jakno swój domôcy jãzëk.[1]
Biblioteka Kongresu USA 18 lëpińca 2007 wpisóné mô jśzëk szląsczi w register jãzëków swiata. Jãzëk szląsczi òstôł téż zaregisterowóny w Midzenôrodny Jãzëkòwi Òrganizacëji, dze òstôł mù przëdzélony kòd ISO: szl.
W séwnikù 2007 rokù zòrganizowóné òstało pierszi rôz Òglowòpòlsczé Diktando Szląsczégò Jãzëka. Za bezzmiłkòwé akceptérowóné je przënômni 10 różnëch ôrtów zapisënkù.
6 séwnika 2007 rokù 23 pòsłów Sejmù Pòlsczi Repùbliczi zgłoszëło projekt ùstôwë ùznôjący szląską mòwą jakno òbéńdowi jãzëk.
Spisënk zamkłoscë
Alfabét[edicëjô | edytuj kod]
Ni ma jednégò alfabétu trzëmónégò za standardowi dlô szląsczi gôdczi. Brëkòwnicë tegò jãzëka przënãceni są do ùżëcô znaków z pòlsczégò alfabéta. W rokù 2007 wëmëszloné òstôł zestôwk znaków dlô szląsczégò, bazëjący na 10 skriptach. Nen alfabét je w ùżëcym w Internece, òsoblëwie na Szląsczi Wikipediji.
Aa Bb Cc Ćć Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Ńń Oo Pp Rr Ss Śś Tt Uu Ůů Ww Yy Zz Źź Żż
A téż ne diakriticzi: Ch Cz Dz Dź Dż Rz Sz.
Òbéńdowé zróżnicowónié[edicëjô | edytuj kod]
Szląsczi nie je jedurnorodnym jãzëkã i na różnëch kùlturowò-historicznëch òbéńdach pòtkac mòże jine znaczënczi nëch sómëch słów, jak ë téż jich różną wëmòwã. Nie wszëtczé tedë òpisóné céchë mòwë wëstãpiwają na wszëtczich jegò òbéńdach. Czãsto równak wëstãpiwô m.jin. labializacëjô, mazurzenié ë jabłonkòwónié.
Jãzëkòwò szląsk pòdzélëc mòże na partë pôłniowi ë nordowi (czasã wëapartniwô sã téż strzédny). Pòtëkô sã téż jãzëkòwi pòdzél Szląska zdrzącë na regionë: Ceszëńsczi, Górny ë Òpòlsczi.
Górny Szląsk mòże téż pòdzélëc na dzéle: nordową dze wëstãpiwô "mazurzenié" ë pôłniową, dze ni ma ti cechë. Greńcą je linia òd zôpadu przez: Kątë Òpòlsczé, Tarnów Òpòlsczi, Krośnicã, Staniszcze, Kolonowsczé, Zawadzczé, zdłużą Môłi Panwi ë na pôłnie w rejon Tarnowsczéch Górów, na zôpad òd Katowic ë na pòrénk òd Pszczynë.
Wdle jãzëkòznôwcë, prod. Alfreda Zarębë (aùtora Jãzëkòwégò Atlasu Szląska) na Górnym Szląskù mòże wëapartnic m.jin. ne dialektë:
- wëstrzédne òbjimajacé krézë pyskowicczi, rybnicczi, mikołowsczi,
- pògreńca szląskò-môłopòlsczégò, òbjimającé Katowicë, Tychë, kréz pszczyńsczi,
- pògrëńca gliwickò-òpòlsczégò òbjimającé kréz tarnogórsczi ë lubliniecczi,
- nordowé w krézu racibòrsczim na zôpad òd Òdrë,
- lasczé w òkòlich Pietrowic Wiôldżéch, Krzanowic (pôłniowò-zôpadni dzél krézu racibòrsczégò),
- Kobylorzy na òbéńdze Strzelców Òpòlsczich, Kamienia Szląsczégò ë Kotlarni,
- namisłowsczi na pòrénk òd Namysłowa (bez gardu),
- sycowsczi na pòrénk òd Sycowa (bez gardu).
Przëmiôr ùżëcô[edicëjô | edytuj kod]
"Wszyjske ludźe rodzům śe swobodne a růwne we swojim werće a prawach. Sům uůne uobdarzůne filipym a sůmńyńym a majům powinność wzglyndym inkszych jak brat s bratym postympować."
Wëmòwa w IPA:
/'fʂɨjske 'luʥɛ 'rɔʣom ɕɛ 'vɔlnɛ a 'rovnɛ vɛ 'sfɔjim 'vɛrʨɛ a 'pravax som 'woɲɛ wɔbda'ʐoɲɛ fi'lipɨm a sum'ɲɨɲɨm a 'majom 'pɔ'vin:ɔɕʨ 'vzglɨndɨm 'iŋkʂɨx jak brat s 'bratɨm pɔstɨm'pɔvaʨ/
Bùtnowé lënczi[edicëjô | edytuj kod]
Przypisek[edicëjô | edytuj kod]
- ↑ Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. Raport z wyników - Central Statistical Office of Poland


text:
Pòrtal Kòreja
Kòreja to cywilizacëjowô ë geògrafnô òbéńda Kòrejańsczégò Półòstrowa w pòrénkòwi Azëji, greńcząca òd zapôdu z Chinama a z Ruską òd norde ë Japòńską przez Kòrejańską Gardzelëznã. Zwónô je czãsto "Zemią pòrénszégò miru".
To jedna z nôstarszëch cywilizacëji, ji historëja je ju znónô òd kòl 3000 lat. Dłëdżé cządë miru przeczëdóny bëłë pòjedinczëma napadama cëzëch krôjów. W
1905 rokù Kòreja òsta zaanektowónô bez Japòńską ë 5 lat pózdze òsta ji kòloniją. W sztądze II swiatowi wòjne òsta wëzwòlonô bez wòjska Sowiecczégò Związkù ë USA ë pòdzélonô na dwa pòliticzne dzélë, Nordową ë Pôłniową Kòrejã z grańcą midze nima na równoleżnikù 38 o.
Nordowô Kòreja je kòmùnistowim państwã, czasã zwónym stalinowsczim ë izolacjowim. Pôłniowô Kòreja to kapitalistnô, liberalnô demokracëja jaka je na 10 môlu w ekònomòwich rankingach.
W òbéńdze Kòreji mieszkô etniczno jednotne karno
Kòrejanów, co gôdają jednym jãzëkã zwónym kòrejańsczim a do pisaniô brëkùją apartnegò skriptu hangeul.
Wëbróny artikel
Kòrejańsczi jãzëk (한국어/조선어) je ùrzãdnym jãzëkã òbëdwóch Kòrejów: Pôłniowi ë Nordowi. Je téż jednym z dwóch òficjalnëch jãżëków w prowincëji Yanbian w Chinach. Na całownym swiece je kòl 78 milionów lëdzy, chtërni gôdôją w nym jãzëkù, wrechòwując w to wiôldżé grëpë w Rusczi, Chinach, Aùstralëji, USA, Kanadze, Brazylëji, Japòńsczi a slédnio téż na Filipinach.
Genealogòwi régòwanié kòrejańsczégò je dzysdniowò diskùtowane. Wiele mòwòùczałich daje nen jãzëk do grëpy
ałtajsczich jãzëków, jinszi do jãzëków izolowónëch. Kòrejańsczi je aglunatiwny w mòrfologiji ë òrtu SOV w syntakse. Czile słów bëło wimpòrtowónëch z chińsczégò jãzëka abò zrobionëch na ôrt chińsczich słów.
Wëbróny òdjimk
Taepyeongmu (태평무), to Kòrejańsczi tùńc bãdący proszbą ò pòkój dlô kraju. Jegò pòchodzënk nie je znóny, trzëmô sã, że béł òkazjonalnié tùńczony przez królów òb czas panowaniô
dynastëji Joseon. Na zaczątkù 20 stalata òstôł rearanżowóny przez Hahn Seungjuna (한성준 韓成俊 1875-1941) ë òn téż zabédowôł, że ruchna brëkòwóné bez tùńcerzów szlachùją za królewsczima gwanbok (관복, òficjalné ruchna). Taepyeongmu je jednym z Wôżnëch Niematerialnëch Kùlturowëch Swòjiznów Pôłniowi Kòreji.
Wëbrónô biografija
béł kòrejańsczim ùczałim ë astronomã òbczas dinastëji Joseon ( Jang Yeong-sil 1392- 1910). Ùrodzëł sã jakno słëga, leno nowô pòlitika króla Sejonga Wiôldżégò znosënia klasnëch różnic pòzwòliła Jangòwi robic w nôrodny cywilny służbie. Wënalôzczi Janga, jakno deszczomierzôk ë wòdomierzôk, pòdczorchniają technologòwé awansowónié dynastëji Joseon.
Czë wiész, że...
...pierszô zwada midze
Ruską a Kòreją miôła swój môl czedë wòjska dynastëji Joseon pòd prowôdzëzną Sin Ryu dobéłë nad wòjskama Rusków w 1650?
...
Pôłniowô Kòreja bëła pierszim na swiece krajã, w jaczim we wszëtczéch szkòłach bëł chùtczi przistãp do internetu?
...Hotel Ryugyong w
P'yŏngyang ( Phenianie), mògł bë bëc nôwëższim hotelã na swiece, eżlë bë òstôł skùńczony?
...
Jikji (Baekun Hwasang Chorok Buljo Jikji Simche yojeol, wëdóny 1377) je nôstarszą wëdrëkòwóną na metalu knéżką?
Kòrejańsczé słowò
jeséń
Nie widzysz kòrejańsczéch céchów - zainstalëjë wspiarcë dlô azjatëcczëch jãzëków abò kòrejańsczé fòntë


text:
Sakska so přeměnja
Zapřijeće demografija
Zapřijeće demografija pochadźa z grjekšćiny (démos – lud, graphé – pismo, wopisowanje). Demografija je wědomostna disciplina, kotraž so ze žiwjenjom, z nastaćom a zańdźenjom ludnosćow zaběra. Demografija zapisuje a přepytuje ludnosć samu (na př. starobu, splah, narodnosć, strukturu domjacnosćow), hibanje ludnosće (mobilitu, saldo wobydlerstwa, saldo pućowanjow) a stawizny ludnosće. K tomu posłužuje so statistiki. Najznaćiše zwobraznjenja su t. mj. wobydlerske štomy.
Demografiska změna
Zapřijeće demografiska změna so přeco bóle do našeje wšědneje rěče zawjeduje. Fachowcy zrozumja pod tym wotwidźomnu hłubokosahacu změnu našeje towaršnosće, kotruž postajeja zwyšene žiwjenske wočakowanje, spadowace ličby porodow, sypnjenje tradicionelnych swójbnych strukturow a pućowanja. Demografiska změna njeměni tohodla normalne demografiske wuwića, kotrež so kóždy čas a w kóždej towaršnosći wotměwaja. Přetož ličba ludźi, kotraž je w jednym kraju abo w jednym regionje žiwa, permanentnje chabła, hladajo na cyłkownu ličbu kaž tež w swojim zestajenju po starobnych skupinach.
Kak pokazuje so změna?
Demografiska změna so pomału wotměwa. Změny pokazuja so w dlěšich časowych dobach.
Fakty na jedyn pohlad
Kak je demografiska změna dotal w Sakskej wotběžała? Kajke wuwiće so hač do lěta 2020 prognosticěruje?
Změna ze sćěhami
Demografiska změna wjedźe k přeměnjenjam w nimale wšěch žiwjenskich wobłukach. Tule dóstanjeće wotmołwy na husto stajane prašenja.


text:
Zachodńosłowjańske godki
Zachodńosłowjańske godki – jedno ze trzech skupinůw słowjańskich godkůw (wele wschodńo- a połedńowosłowjańskich), kerymi posuguje śe kole 56 milijůnůw ludźi we Strzodkowyj Ojropje.
Zachodńosłowjańske djalekta wyuodrymbńůły śe już we uokreśe wandru ludůw, nale dźepjyro ůngyfer VII stolećo idźe godać uo jejich uosobnośći. Mjyndzy VII a X stolećym porůżńajům śe skupiny łużycko a lechicke, a we IX stoleću dolajzuje czesko-słowacko skupina. Je uůna kůntynuowano uod czeskij a słowackij godki, kej to lechicko - uod polskigo, kaszubskigo a ślůnskigo (jeli bjerymy po naszymu za samostatno godka). Ze łużyckich godkůw wyuodrymbńo śe dźiśo ku tymu dwje literacke godki - dolnosorbsko a gůrnosorbsko.


text:
Glagolica
Glagolica je najstarše słowjanske pismo.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wona wutwori so wokoło 860 (najskerje wšak hakle 862/863) wot wučenca Konstantina, kotryž přiwza pozdźišo jako mnich mjeno Cyril za potrjeby morawsko-panoniskeje misije. Grjekski alfabet njebě kmany, słowjanske (na)rěče adekwatnje grafisce sfiksować. Nimo toho chcyše Konstantin kulturelnu samostatnosć Słowjanow wuzběhnyć. Tuž wutwori nowy grafiski system, kotryž drje zasadnje na grjekskim myslenju wo pismje bazowaše, kotryž pak so formalnje wot druhich grafiskich systemow jasnje rozeznawaše.
W glagolicy wotbłyšćuje so nimo wliwa grjekskich minusklow tež wliw kawkaziskich a semitiskich rěčow. Wědomostnje wopodstatnjeny je tež wliw křesćanskich symbolow (křiž, kruh, třiróžk) na wonkownu podobu wutworjenych pismikow.


text:
Turecke godki
Godki turecke lebo turkijske – nojličńijšo podfamilijo godek autajskych, uobejmujůnco ůngyfer 140 mln godajůncych. Zamješkujům uůńi uobšar Azyji Myńšyj (Turcyjo), Zakaukaźa (Azerbejdžan), Azyji Střodkwyj (Kazachstan, Kirgistan, Tadžykistan, Turkmyńistan, Ůzbekistan, Rusyjo a Chiny) a Syberyje (Jakucyjo), a tyž Ojropy Wschodńij (Karaimi, Tataři, Baškiři, Čuwaše). Dźelům śe na nastympujůnce grupy: bůugarsko (dźiś ino čuwasko godka), uoguzyjsko, kipčacko, karucko eli krachańidzko, půunocnosyberyjsko (ino jakucko a dougańsko godka) a pouedńowosyberyjsko.


text:
Mapa kodów pocztowych Goczałkowice-ZdrójMiejscowość: Goczałkowice-Zdrój
Gmina: Goczałkowice-Zdrój
Powiat: pszczyński
Województwo: śląskie
Kod pocztowy: 43-230
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Bielsko-Biała kody pocztowe, Olecko kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 136 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 137 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 138 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 139 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 140 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 141 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 142 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 143 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 144 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 145 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 146 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 147 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 148 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 149 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 150 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 151 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 152 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 153 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 154 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 155 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 156 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 157 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 158 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 159 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 160 Częstochowa kod pocztowy, Chodkiewicza Jana Karola 161 Częstochowa kod pocztowy, Bukowa 2 Częstochowa kod pocztowy, Bukowa 3 Częstochowa kod pocztowy, Bukowa 5 Częstochowa kod pocztowy, Bukowa 6 Częstochowa kod pocztowy, Bukowa 7 Częstochowa kod pocztowy, Bukowa 8 Częstochowa kod pocztowy, Bukowa 9 Częstochowa kod pocztowy, Bukowa 10 Częstochowa kod pocztowy, Bukowa 11 Częstochowa kod pocztowy, Bukowa 12 Częstochowa kod pocztowy
Mapa strony