text:
Wikipedija:Póžedane pśełožki
Toś ta lisćina póžedanych pśełožkow słužy pśedewšym naprašowanjam nastupajucy nastawki z hynacejrěcnych Wikipedijow. Pśemysl pšosym pśecej, lěc njejsu teke dolnoserbske zrědła. Přełožowanje pśecej wóznamjenijo kulturelne zgubjenje a tšach, až stupijoš do paslow pśełožowanja.
Pokaze
- Pśecytaj nejpjerwjej pokaze k pśełožkam!
- Zapśimjej k nastawkam dane originalne rěcy a njezabydni interwiki-wótkaz pó spisanju nowego nastawka!
- Jolic sy how nowy, woglědaj nejpjerwjej pomoc (pśedewšym bok Pomoc:Tekstowe wugótowanje), dokulaž kužda Wikipedija swóje nastawki hynac formatěrujo.
- Nowe zapiski a dopisane nastawki njetrjebaš pódpisaś. W paźe nowych zapiskow se wšak pśiraźijo, až pódpisujoš, jolic coš, až pśełožowaŕ śi kontaktěrujo. Gaž pśełožk jo dokóńcony, dosega, až wulašujoš wótpowědny zapisk z lisćiny, snaźkuli coš to nadawkdarjeju pśełožka pśewóstajiś. To se pśedewšym póbitujo, gaž jo južo zachopjony nastawk, kótaryž ma se rozšyriś.
- Měj se pšosym pó alfabetiskem porěźe! Gaž zapisujoš nowu pšosbu wó pśełožk, měj se pšosym pitśku pó wopśimjeśu póžedanego nastawka, to groni, jolic coš na pśikład nastawk wó českej temje pisaś, pšos pó móžnosći wó pśełožowanje z češćiny a nic z tśeśeje rěcy, snaźkuli nastawk wó tej temje w českej Wikipediji njejo abo jo tam jano zarodk.
- Ako pśikłady su južo někotare pśełožowańske směry pomjenjone. Pódaj pšosym pśecej wótkaz k originalnemu nastawkoju, gaž nowy zapisk zapisujoš, nic jano někaki tekst, źož zajmowany pśełožowaŕ nejpjerwjej dej wótpowědny originalny nastawk pytaś!
- Zapiš pšosym pśedłohu
{{Pśełožk}}z informaciju wó tudejšej a originalnej wersiji dó diskusijnego boka nowego nastawka. Informacije wó tudejšej wersiji su pśi hornim rejtarku "wersije a awtory" nastawka, a informacije wó originalnej wersiji su pśi ekwiwalenśe póchadoweje wikipedije. Mimo togo jo pśikład na boku pśedłogi. To jo we Wikipediji licency dla wužytne. Móžoš slědujucy žřědłowy kod wužywaś:
{{Pśełožk |WERSIJA=(opcionalny permanentny wótkaz na wersiju, kótaraž jo pśełožk) |ISO=(skrotconka rěcy pó ISO 639) |CUZY LEMA=(Lema w cuzej Wikipediji) |CUZA WERSIJA=(permanentny wótkaz na pśełožonu wersiju nastawka w cuzej Wikipediji a podaśe casa we formaśe 30. awgusta 2008, 18:26) }}
Pśełožk tyźenja
- Na Meśe se kuždy tyźeń nastawk wuběra, kotaryž ma se do tak wjele rěcow ako móžno pśełožyś, glědaj engelski bok.
Wopśimjeśe
- 1 Češćina do dolnoserbšćiny
- 2 Engelšćina do dolnoserbšćiny
- 3 Esperanto do dolnoserbšćiny
- 4 Francojšćina do dolnoserbšćiny
- 5 Górnoserbšćina do dolnoserbšćiny
- 6 Italšćina do dolnoserbšćiny
- 7 Nimčina do dolnoserbšćiny
- 8 Pólšćina do dolnoserbšćiny
- 9 Rušćina do dolnoserbšćiny
- 10 Słowakšćina do dolnoserbšćiny
- 11 Glědaj teke
Češćina do dolnoserbšćiny[wobźěłaś]
Engelšćina do dolnoserbšćiny[wobźěłaś]
- en:Quinn Sullivan -> Quinn Sullivan
- en:Israel Tsvaygenbaum -> Israel Tsvaygenbaum
- en:Privative -> Priwatiw
- en:Wikipedia:Lua -> Wikipedija:Lua
Esperanto do dolnoserbšćiny[wobźěłaś]
Francojšćina do dolnoserbšćiny[wobźěłaś]
- fr:Daniel Schneidermann -> Daniel Schneidermann
- fr:Joseph Forlenze -> Joseph Forlenze
- fr:Le Monde -> Le Monde
- fr:Quinn Sullivan -> Quinn Sullivan
Górnoserbšćina do dolnoserbšćiny[wobźěłaś]
Italšćina do dolnoserbšćiny[wobźěłaś]
Nimčina do dolnoserbšćiny[wobźěłaś]
- de:Martin Weinek -> Martin Weinek
- de:Kaspar Capparoni -> Kaspar Capparoni
- de:Fulbe -> Fulby
- de:Wikipedia:Redaktion Biologie/Botanisches Wörterbuch -> Wikipedija:Projekt za botaniku/botaniski słownik
- de:Puppentheater Magdeburg -> Puppentheater Magdeburg
- de:Cleopatra Stratan -> Cleopatra Stratan
- de:Aspekt (Linguistik) -> Aspekt (rěcywěda)
- de:Aktionsart -> Wašnja cyna
- de:Wikipedia:Keine Theoriefindung --> Wikipedija:Njeprezentěrujomy žedne swójske slěźenje, pó pólskem titelu "Nie przedstawiamy twórczosći własnej" a českem titelu "Žádný vlastní výzkum". Chto mam snaź lěpšu ideju za titel pomocnego boka? --Tlustulimu (diskusija) 6. januara 2014, 15:19 (CET)
Pólšćina do dolnoserbšćiny[wobźěłaś]
Rušćina do dolnoserbšćiny[wobźěłaś]
Słowakšćina do dolnoserbšćiny[wobźěłaś]
Glědaj teke[wobźěłaś]
{{Translate}}a parameter translate pśedłogi
{{Pśeźěłuj}}
{{Pśełožk}}
- Kategorija:Wikipedija:Pśełožyś


c: text/html

text:
Japōński mahjong
Japōński mahjong (jap.: 麻雀, 麻将 abo マージャン; mājan), tyż wiadōmy jakŏ Riichi Mahjong, je to zorta mahjonga. Elymentarne prawidła mahjonga sōm zachŏwane, atoli riichi mahjong daje nōm nowe, takie jak riichi abo dora. We tej zorciye niy gŏdŏ siye już "chow", "pong", "kong" ino "chi", "pon", "kan".
Treść
Historyjŏ[Sprowjej]
We 1924, żołdok ô mianiye Saburo Hirayama przitachnōł tōm gre do Japōńiyji. We Tokjo zônaczył klub, salon a szule do mahjongã. Bez roki, tyn szpil zyskŏł popularnŏść. We tym procysiye, gra ostałŏ uprŏszczōnŏ ôd Chińskiyj zorty. Ńyskŏrzi, dodatkŏwe regle ostały dŏdane aby zwjynkszyć komplyksŏwość.
Riichi Mahjong, we 2010 roku je najpopularniyjszŏ gra planszowŏ we Japońiji. We 2008 roku bŏłŏ ōngyfer 7.6 miljōnōw szpilerōw mahjonga a ōngyfer 8900 salōnōw mahjonga we Japōniyji. Salōny zarŏbiły 300 Biljōnōw Jenōw we 2008 roku. Je mocka anime a mang we kierych wystympujy mahjong. Japōnskie wideo galeryje zaprezyntŏwały automaty do gry we mahjonga, we kierych możnŏ podłōńczyć do internyca. Wystymuje tyż wideo wersyjo mahjonga seblykanegŏ.
Sztart[Sprowjej]
We mahjonga zwykle siye szpila s 136 wyrflami. Wyrfle sōm miyeszŏne a niyskŏrzi ônaczōne we 4 mury, kŏżdy po 2 sztoki 17 wyrfli. 26 sztokōw je urziwanych do stawiyaniyŏ rynki sztarŏwyj, 7 do formowaniyŏ trupiygŏ muru, a resztŏ 35 sztokōw do dalszegŏ graniyŏ. Je 34 roztomajtych wyrfli ze 4 wjatrōma kŏżdyj zorty. Tak kej we sztandardowyj wersyji mahjonga sōm 3 zorty wyrfli pin(ringi), sou(bambusy) a wan(cechy), dodatkŏ sōm tyż tsū(honory). Honory sōm niyskorzi tajlŏwane na Wiyatry a Smŏki. We niyktŏrych reglach (Jo wōm gŏdōm że niymŏl zawżdy) wystymŏjōm czyrwjynne piōntki zwōne Aka-dora kiere zwjynkszajōm wartość han. Niy urziwŏ siye tukej kwiŏtkōw niy tajli syzōnōw.
- Pin (筒子, pinzu): Mjanowane abo kŏżdy mō ringã we ŏbrŏzku.
- Sou (索子, sōzu): Mjanowane abo kŏżdy wyrfel mŏ bambusã kiery trzimŏ monyta 100. Pjyrwszy wyrfel to ptŏk.
- Wan (萬子, wanzu, or manzu):Mjanowane tak abo kŏżdy wyrfel mŏ nůmera 10000 (萬, wan, or man; ŏbacz spŏdnie cechy). Normalniye, bŏły mōnety 10,000 zrŏbiōne ze 100 smyczkōw, kŏżdej ze mōnet 100 . Kanji od numyry 5 ostaje siye "伍" miŏst "五".
- Wiyatry (風牌, kazehai): Mjanŏwane ze kursōw świyota.
- Smŏki (三元牌, sangenpai): Biŏły (白, haku), Ziyelōny (發, hatsu), a Czerwiyōny (中, chun). Porzond, wyrfel bjŏłygo smŏka je blank. Kanji ziyelōnygo smŏka rŏżniy siye ôd "發" a zawjyrŏ kanji "矢" miŏst "殳."
Hlawne Prawidła Mahjongã[Sprowjej]
Wjele elymentarnych regli wystymujōm we japōńskiyj zorciye. Na sztarciye szpilerzy losujōm swŏj wiyatyr. Wschŏd zŏwżdy zaczinŏ. Skludzo siye 4 mury po 2 sztoki 17 wyrfli a niyskorzi szpiler ze wschodu ciyepiye 2 kŏstkōmi szyściynnymi, wylosŏwanŏ liczba je ŏdliczanŏ ŏd muru wschodniego do lewyj zajty. Ôd padniyntygo muru wschŏd ôdliczŏ ze prawyj zajty muru tŏ samŏ liczbã a przerywa mur we tym miyejscu. Trzeciy wyrfel ŏd przyciyńciya ôbracŏ a rŏbi pauzã sztyry miyejsca po ôdsłōniyōnym. Ôdsłōniyōny wyrfel to wykaźniyk dory, wyrfel powyżej jigŏ to dora. Szpilerzy siadajōm na swych miyejscach podle kursōw świyata a rozdajōm sŏbie trzi razy po 4 wyrfle a rŏz po 1 ôd lewyj zajty ôd pauzy we murze. Wschŏd dobierŏ jedyn wyrfel i wyciyepuje tyż jedyn, gra ma na cel posiadŏniye 4 sykwencje (1,2,3) abo te same wyrfle (3,3,3) a jednŏ para (1,1).
Meldŏwaniye bez wołŏniye Szpilerzy mogōm zrŏbić meldōnek bez zabrŏniye wyrfla wyciyepanego bez inkszegŏ szpilera. Gracz kiery zameldŏwał pokŏzuje meldōnek, a wyciyepuje jedyn wyrfel. Meldŏwaniye automatyczniye zmieniŏ rynka na ôtwartŏ. Eźli wygrana rynka zamkniynta je bez wziynciye ôstatniygo wyrfla ôd szpilera, rynka pozŏstŏje zamknyinta, atoli zestŏw s tym wyrflem je liczŏny jakŏ ôtwarty.
Chī (czytej Cziy podane na ślōnskie trzi)
Szpiler mŏże wziōńć do meldōnku sekwencyjŏ, wŏłajōnc "chī" (吃 or チー). Mŏżnŏ ino to wziōńć ôd gracza po lewyj zajciye.
Pon Szpiler mŏże wziōńć do meldōnku trzech takich samych wyrfli bez wŏłaniye "pon" (碰 or ポン). Mŏżnŏ wziōńć ôd kŏżdygŏ gracza.
Kan Sōm trzi typy kanã, szpiler wołŏ "kan" (槓 or カン) na kŏżdy typ. Po wezwŏniyu kanã kolejny wykaźniyk dory je ôdsłaniŏny(po prawyj ôd piyrszyj) ôroz gracz biere ze trupiego muru ze lewyj zajty kōńca dodatkōwy wyrfel. Mŏżno zameldŏwŏć ino 4 kany atoli ô tym niyskorzi.
- Zamkniynty Kan Szpiler mŏże zameldŏwŏć kan we zamkniyntej rynce ze 4 tych samych wyrflim deklarŏwanie zamkniyntygo kana niy zmiyniya rynky z zamkniyntyj na ôtwartōm.
- Ôtwarty Kan Deklarŏwaniye kana ôd wyciyepanego wyrfla inkszego gracza. Zmiyniya rynke na ôtwartōm.
- Niyskory Kan Kan wykŏnany bez dŏdaniye szwortegŏ wyrfla do zameldŏwanej zawczasu wyrfli trōjek.
Wygranŏ Szpiler mŏże wygrać bez ron (bez wziyńciye wyrfla ôd inkszego szpilerã) abo tsumo (bez wziyncie wyrfla s muru).
Kolejnŏść biereniya Eźli wjyncyj niż 1 szpiler chce wziōńć tyn sōm wyrfel, je tak zwanŏ kolejnŏść biereniya, piyrszy je gracz do ronã (wygranŏ gra), potym do kanã a ponã a na kōniyec do chi.
Japōńskie Regle a pōnktowōniye[Sprowjej]
Yaku A Yakuman
Wjyncyj na Yaku we japōńskiym mahjongu
Yaku je to szpycjalnŏ kombinacyjŏ wyrfli kiero daje pōnkty han. Zwyciyenskŏ rynkã musiy zawiyroć aby jednŏ yaku. Kiery siye pōnktuje kŏżde yaku mŏ swojã wartość han, kierŏ niyskorzi siye wyliczŏ na pōnkty. Yakuman je to spycjalnŏ kombinacyjŏ rynki abo wartŏść wiynksza niżeli 13 han, yakumana ciynszko sônaczyć. Rynka mŏże zawiyrŏć wiyncyj niżeli 1 yakuman.
Rīchi
Dyklarŏwaniye riichi znŏczy dyklarowaniye byciya fertich eli czekŏniye na ôstatni wyrfel. Riichi je zaliczanŏ jakŏ yaku. Niy możnŏ dyklarŏwać riichi, eźli mŏ siye rynkã ôtwarto (czytej meldŏwaniye bez wołŏniye). Po dyklaracyji niy możnŏ uż zmiyniŏć rynki (mŏżnŏ dyklarŏwać kanã) ino czekŏ siye na ôstatni wyrfel.
Dora
Dora (ドラ) je to szpycjalniye pōnktŏwōnã zorta wyrfla, kierŏ dŏdŏje wartŏść han. Dore wyznaczŏ siye ze wykaźniykŏw dory, eźli bŏłŏ dyklarŏwōne riichi bez szpilerã wygrywŏjōncygŏ ôdsłaniyŏ siye wyrfel spŏd ôdsłoniyonych wczesnŏ wykaźniykŏw dory (tyż s tych ôd kanã). Dora je wyznaczŏna s wyrfla powyżyj wykaźniykã dory. Kej wykaźniyk dory to smŏk abo wiyatyr kŏlyjnŏść je takŏ: Biyŏły-Czerwiyōny-Ziyelōny-Biyŏły; a Wschŏd-Połedniye-Zachŏd-Sewer. Gŏdŏ siye, iże dora je ze ynglickiegŏ słowŏ dragon, eli smŏk atoli to niy mŏ niyc s tym wspŏlnygŏ. Czyrwiyōne wyrfle, eli aka-dory sōm liczŏne jak dorã.
Pōnktacyjŏ
- Wjyncyj na Prawidła pōnktŏwaniyŏ we japōńskim mahjongu
We japōńskiym mahjongu rychtōje siye pōnkty ze 2 czynniykŏw: Fu a Han. Eźli je wiyncyj niżeli 5 han, fu niy je potrzebne.
Furiten
Furiten (振聴 or フリテン) eli świynte wyciyepaniye, je to sytuacyjŏ we kierej możnŏ wygrać ino bez tsumo.
- Eźli szpiler wyciyepał wyrfla to niy mŏże ôn wziōńć tygŏ samego do wygranej ôd inkszegŏ graczã.
- Eźli po deklaracyji riichi szpiler przegapił wyciyepany wyrfel ôd inkszegŏ graczã.
Remis
We japōńskiym mahjongu sōm roztomajte regle do remisŏw:
- Kyūshu yaochūhai tōhai (九種么九牌倒牌), abo Kyūshu kyūhai (九種九牌) je wtedy kej szpiler mŏ 9 roztomajtych terminali (1,9) a honorŏw. Gracz mŏże tyż sprŏbŏwŏć grać s takōm rynkã np. na yakumanã kokoshi musou.
- Sūfontsu rentā (四風子連打) we piyrwszej turze kŏżdy szpiler wiyciepał tyn sam wiyatyr.
- Sūcha rīchi (四家立直) kŏżdy gracz dyklarŏwŏł riichi.
- Sūkan sanra (四槓算了) je zaliczanŏ jako remis kej gracz dyklŏruje piōnty kan.
- Kōniyc muru
Chombo eli Kary
- Gotsumo je to niyprawe dyklarŏwōniye zwyciynskij rynki.
- Furiten Ron je to ron byndōnc we furiteniye.
- Noten Riichi niyprawe dyklarŏwōniye riichi (niy mŏ czekaniyŏ na ôstatniyi wyrfel).
- Machi ga kawaru rīchi-go no kan je to zamkniynty kan po deklŏracyji riichi kiery zmieniyŏ rynke.
- Tahai je kiery gracz mŏ wiyncyj wyrfli niżeli mŏ miyć.
- Yamakuzushi je kiery szpiler zniszczy mur.
Kōniyec[Sprowjej]
Gra kōńczy siye po ôstantniyj rynce rundy, we tonbaniye je to we Rundziye Połedniyowyj a we hanchaniye Wschŏdniyj.
Brak Pōnktŏw
Eli gracz mŏ mniyj niżeli 0 pōnktŏw szpil kōńczy siye.
Wygranŏ Kōńczōncŏ
Szpiler kōńczŏncy je wschŏdym a wygrŏł rundã mŏże zakŏńczyć gre abo kōntynôwać runde.
Kōntynôcyjŏ do rundy zachŏdniyj
Eźli po wszyjskich 2 grach wygrywajōncy mŏ mniyj niżeli 30000 pōnktŏw gra kŏntynôje siye we rundziye zachŏdniyj. Tak samŏ może przijść rundŏ Sewernã.
Mydiya[Sprowjej]
Gra wystympuje we kilku Anime a Mangach takich jak Saki (manga), Akagi (manga), Mudazumo Naki Kaikaku. We interneciye mŏżno grać na neczajtach Tenhou.net, Ron2.jp abo Janryumon.plaync.jp . Je tyż mocka gier na konsolã.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Za moim oknem Za oknem słońce już zaszło, zapada powolutku zmrok. Biały śnieg tylko jaśnieje, rozświetlając, ciemniejący mrok. I choinka,ubrana w śniegu sukienkę z wiatrem cicho śpiewa. Poruszona wiatrem, tańczy, i wesoło wierzchołkiem kiwa. Siadam przy oknie rozmyślając, spoglądam oknem w dal. Na oświetlone jasno okna, na spóźnionych przechodniów. Na miejsca, które są moim domem, […]
Za moim oknem
NOWE SOMSIADY
NOWE SOMSIADY Jak mi bolo szesc lot, a miyszkali my jeszcze na trzecim sztoku, tam, kaj sie urodziolach, to do naszy chalpy na drugi sztok przikludzioly sie nowe somsiady: panstwo z jednym synkym i z dinstmyjdlom , kero nazywali „gosposia”, ona o nich godala: „Pan” i „Pani”. Z tym synkym, kerymu na miano bolo Jarek, […]
Pjykne widoki
Pjykne widoki Cóż to tera porobili ! Wszyski chałpy pobulili ! Ałtobana sam budujóm I nas wcale nie żałujóm Wjelki doły wykopali Na pjosek sie tam natkali Za moja chałpa go swozili Wjelki hołdy porobili Mjyszkóm tera choby w górach Bo móm hołdów do pjedróna Tu je hołda ! tam hołdeczka ! A we środku […]
Mój I marsz – moji wrażynia
Mój I marsz – moji wrażynia 16 lipca w tym roku wybrałach sie tyż do Katowic na V Marsz Ruchu Autonomii Śląska,chciałsch se to połoglóndać jak tyż to je.Przeżycia były niesamowite ani łopisać tego nie poradza.Ludzi było dużo,przeważnie mjeli lónty łobleczóne we ślónski farby abo koszulki z napisami po ślónsku,a jedni tak jak i jo […]
Autobana
Autobana Nasze autobany fest sóm zarómbane W łogónkach sie auta wlekóm A łóne durch sprałowane Sztyjc w nich kopjóm,przekopujóm Łobjazdy szykujóm Ludzie jeżdżóm i szkamrajóm Bo jim drógi zawjyrajóm Jako jechać ? jak dojechać ? Nie wjysz jak,kjeryndy ! Wjecznie musisz stoć w łogónkach Nie dojedziesz wszyndy Tych klamorów naczaskali,a drógów brakuje Jak wpjerniczysz […]


text:
Teściowo W porze deszczowe rodzom se teściowe. Zaś przy miesionczku teść se rodzi i jak piesek przy teściowe chodzi Choć teść je głowom rodziny nie podskoczy teściowe nigdy. A kej spuści se yno z lańcucha teściowo bronczy doma jak mucha. Kej po ćmoku wroco z gospody teść , teściowo woli nudelkula przy sobie mieć. Bo […]
Teściowo
Ślonsko Godka to je jo
Ślonsko Godka to je jo Ślonsko Godko ,Godko nasza jo cie w sercu mojim nosza. Dyć tom godkom to som my Kożdy Ślonzok,jo czy ty. Kej my wszyscy mali byli Matki nasze godać nas uczyli. Na swojich kolanach nas sodzały i pięśniczki nom Ślonske śpjywały. Po robocie to Ojcowie nasi co było pjyrwy nom godali. […]
Walentynki
Walentynki Walenty , mój tyWalenty mosz dzisiej dziubek uśmjychnyty Walentynka mu kusiola dała i extra śniodaniy szykowała. Stół biołom serwetom przykryła Serduszkami czerwonymi ozdobjyła. Na śniodaniy Walentego zaprośyła i fajnie mu przi tymu zanuciyła Mój Walenty, mój Walenty życza se byś był jak dzisiej śwjynty Kwiotka byś mi niekiedy doł a jako dzisiej byś mi […]
Walentynki u Agatki
Walentynki u Agatki Przyszeł Hanys do Agatki w grabach trzymoł do ni kwiotki. Przed dwjyrzami stanył, włosy se poprawjył. Poluzowoł jeszcze kragel i nerwowo przicis dzwonek. Jeji ojciec mu otwjyro o co chodzi,se go pyto No jo prziszoł do Agatki chca ji dać oto te kwiotki. Agatko, byzuch mosz , zawołoł, mrugnoł do ni i […]
Tańczonce Gawrony
Tańczonce Gawrony Mroźno Zima za oknym sypie biołym śniegiym. Mały synek do okna zaglondo , jak na dworze śnyg pado. Naroz mu serduszko radośnie, zatańczyło jak płatki na wietrze. Jego oczy jak gwiazdki zaśwjyciyły i figlarnie w szybie odbjyły. Mamo , mamo uradowany woło. Śniegu napadało i już je bioło. A dwa Gawrony przyfjurgały, rozglondajom […]
Za moim oknem
Za moim oknem Za oknem słońce już zaszło, zapada powolutku zmrok. Biały śnieg tylko jaśnieje, rozświetlając, ciemniejący mrok. I choinka,ubrana w śniegu sukienkę z wiatrem cicho śpiewa. Poruszona wiatrem, tańczy, i wesoło wierzchołkiem kiwa. Siadam przy oknie rozmyślając, spoglądam oknem w dal. Na oświetlone jasno okna, na spóźnionych przechodniów. Na miejsca, które są moim domem, […]
Wiater z zimom tańcowali
Wiater z zimom tańcowali Zatańcowoł wiater z zimom Zaszeleściył brzózkom krziwom Polecieli oba chnet do lasu Tam ośnieżyli chojinki do szpasu Wroble ze strachu pouciekali Jak zima z wiatrym tańcowali A tym dwom rady nie było Bo tak fajnie se im tańczyło Zawioli pola i wszystkie drogi Zomjynta narobjyli i głośno se śmioli Zima piszczała, […]
Małe wnuki
Małe wnuki Kiedy dziecko sie rodzi radość rodzinie przynosi. Oma chodzi uradowano, bo z radościom na wnuka czeko. Bo oma, to taki wulkan pszocio w jeji sercu wnuk,swoj plac mo Na rynki biere, w płaczu utuli. Zaśpjywo kolybanka ,luliluli Popszaje mu i fest rozpieszczo po Śłonsku mu fajno bojka opowiado. Opowjy o starzikach kerych już […]
Nerwowy wiater
Nerwowy wiater Zima zaczła śniegym sypać. Wiater musioł prawie drzymać. Kej zmiarkowoł że je bioło. Było wtedy za nieskoro. Zacznył fuczeć ,śniyk zdmuchiwać. Aż se stromy zaczły kiwać. Zomjyntow nadmuchoł, kaj yno umioł. Ze złości w kominie głośno gwizdoł. Co zima przistojyła fajnie śniegym. Rozjuszony wiater zdmuchoł bjegym. Fuczoł, jynczoł ,durch mioł mało. Aż to […]
Opa
Opa Kożdy Opa mo rod wnuki pszaje im i loda kupi. Wnuka uczy młotkym kłupać, śrubokryntym szruby wkryncać. Wnuczce bojki opowiado, i zepsute lalki sprawio, Na kole na szpacyr biere z autym do przedszkola wiezie Wnuki mu festy pszajom i swoje serduszka dajom. Kej majstruje,przy niymu som, pod nogami se mu dycki tłoczom. Opa cygarety […]


text:
Kito Fryco Stempel
Kito Fryco Stempel (* 29. nowembra 1787 w Parcowje; † 2. februara 1867 w Lubnjowje) bě serbski duchowny a spisowaćel. Wot 1802-1807 wopyta gymnazij w Budyšinje, hdźež zezna so tež z Bjedrichom Wylemom Mičku. W lětach 1807–1810 studowaše teologiju na lipšćanskej uniwersiće. Hnydom w prěnim studijnym lěće załoži sobu t. mj. Corps Lusatia. 1809 zastupi do Serbskeho prědarskeho towarstwa, předchadneho zjednoćenstwa dźensnišeje Sorabije Lipsk.
W lětach 1810–1813 bě domjacy wučer, prjedy hač jeho 1813 za fararja w Malinje njepowołachu. W tutej wosadźe skutkowaše dźesać lět, doniž njesta so 1823 wyši farar w Lubnjowje. Wobšěrnu wosadu zastarowaše někotre lětdźesatki, prjedy hač njepoda so 1863 na wuměnk. Po nim so hižo serbski farar w Lubnjowje njepřistaji, štož rozsudnje spěšnišej asimilaciji tamnišeje wosady polěkowaše.
W běhu mnohich lět duchowneho skutkowanja za swojich wosadnych, napisa Stempel tež cyły rjad originalnych basni, mj. dr. epos „Te tśi rychłe tšubały” – najdlěša serbska baseń scyła. W njezwučenym sylabiskim systemje komponowany epos płaćeše na 80 lět jako zhubjeny. Ota Wićaz jón 1950 zaso namaka. Rudolf Jenč přistupni jón zjawnosći w seriji Pomniki serbskeho pismowstwa jako diplomatiske wudaće. Dalši epos, „Pytanje za starym mjasecom abo łužyskich Serbow potłocenje” njeje so bohužel hižo namakał a płaći dale jako zhubjeny.
Nimo swojeho basnjenja wustupowaše Stempel tež jako přełožowar antikskich basnikow. To nastupa wosebje Fedrusowe fabule (z łaćonšćiny) a Theokritowe idyle.
Literatura[wobdźěłać]
- Kito Fryco Stempel: Te tśi rychłe tšubały a druge pěsni. Zezběrał, za śišć pśigotował a zawod napisał Rudolf Jenč (= Pomniki serbskeho pismowstwa čo. 1). Budyšin 1963 [diplomatiske wudaśe]
- Kito Fryco Stempel: Theokritowe pastyrske pěsni. Phaedrusowe fable. Za śišć pśigótował, pśedgrono a komentar napisał Rudolf Jenč (= Pomniki serbskeho pismowstwa čo. 4). Budyšin 1963
- Fabian Kaulfürst: Studije k rěcy Kita Fryca Stempla, Budyšin 2005


text:
Žanr
Zapśijeśe žanr jo zapśijeśe typologije, z kótarejuž se rozeznawaju wšakorake formy wuměłstwa pó rumowem a casowem pósegu wuměłskego wopśimjeśa. To su napśikład žanry twórjecego wuměłstwa, pśedstajajucego wuměłstwa a filmow, muziki a literatury, ale teke žurnalistiskich pśedstajajucych formow a mimo togo computerowych graśow. Tak stej na pśikład žanra sciencefiction a western w filmje ako w literaturje znatej.
Žanrowe mólowanje se zaběra ze scenami wšednego dnja abo anekdotiskimi scenami wěstego wobłuka, na pśikład kjarcma.
W žanrje su wšakorake stile, ako su mócnje wót wótpowědnych družynow wobwliwowane a pokazuju kakosći indiwiduelnego wuměłca.
Wopśimjeśe
Pódžanry[wobźěłaś]
Cesto se žanry hyšći dokradnjej wopisuju z pomocu pódžanrow. Togodla wóni se cesto wjelgin roznogaśiju:
- Pśikład muzika: Rockowa muzika -> Heavy metal -> Black metal -> Viking metal
Jolic za twórby su pódžanry móžne, dejali pak skerjej wó kategorijach powědaś.
Žanry twórjecego wuměłstwa[wobźěłaś]
Mólowanje[wobźěłaś]
Hierarchiju žanrow a družynow mólowanja jo zestajił w lěśe 1667 francojski architekt a stawiznaŕ André Félibien. Wóna jo wótbłyšćowała śěžkosć wuměłstwow a jo była we Francojskej až do kóńca Stareje kněžarstwoweje formy (Ancien Régime) wažny źěł wótkubłanja a pósuźowanja studentow Kralojskeje akademije rědnych wuměłstwow (Académie royale des beaux-arts). Pó Félibienje su žanry wót nejnadobnjejšego do nejjadnorjejšego na slědujucu wašnju rědowane (w spinkoma: wótpowědujuca družyna wobrazow):
- alegoriske mólowanje (alegorija)
- stawizniske mólowanje, do cogož słuša mólowanje bitwow
- portraitowe mólowanje (portrait)
- žanrowe mólowanje (žanr)
- mólowanje zwěrjetow
- śichowobrazowe mólowanje (śichowobraz)
- namórnistwowe mólowanje (marina, mórjowa mólba)
- krajinowe mólowanje
Fotografija[wobźěłaś]
- aktowa fotografija
- industrijowa fotografija
- pśirodowa fotografija
- architekturowa fotografija
- źiwadłowa fotografija
Žanry pśedstajajucego wuměłstwa[wobźěłaś]
Źiwadło[wobźěłaś]
Źiwadłowe žanry su:
Muzika[wobźěłaś]
Za europsku muziku se namakaju dokradnjejše informacije we wucbje wó formach a družynach. Teke muziku drugich kulturnych krejzow móžomy wótpowědujucy zarědowaś (na pśikład za afroamerikańsku muziku Blues, Jazz, Gospel a Rhythm and Blues).
Film[wobźěłaś]
Filmy maju wjele wšakorakich žanrow, ako se do dalokeje měry ze žanrami literatury rownaju (krimi (film), horor, sciencefiction, erotika, satira). Wobšyrna lisćina jo pód wótkazom filmowe žanry. Žedne pśikłady:
- kriminalny film
- western, eastern
- wójnski film
- erotiski film
- drogowański film (roadmovie)
Zukowe wuměłstwo[wobźěłaś]
Rozgłos znajo ako žanry na pśikład:
Žanry literatury[wobźěłaś]
Dokradne wopisowanje žanrow literatury jo pód wótkazom družyna (poezija/literatura). Lisćina pśikładow za žanry:
- biografija
- fantazija
- horor
- nowela
- poetry slam
- roman
- sciencefiction
Dalšne[wobźěłaś]
Žurnalistika[wobźěłaś]
W žurnalistice powědamy źinsa wó pśedstajajucych formach. Žurnalistika NDR jo měła dokradnu žanrowu teoriju žurnalistiskich formow. Pó pśikłaźe sowjetskeje žurnalistiki jo rozeznawała pó:
- informatoriska wašnja zdźělenja
- analytiska wašnja zdźělenja
- wobrazliwa konkretna wašnja zdźělenja
Komputerowe graśa[wobźěłaś]
Teke pla computerowych graśow mamy wšake žanry. Žedne pśikłady:
- actionowe graśe
- dyrdakojske graśe
- strategijowe graśe
- rolowe graśe
- simulacija
- egoshooter
- shooter z tśeśeje wósoby
Glej teke[wobźěłaś]
Literatura[wobźěłaś]
- Otto Knörrich, Lexikon der lyrischen Formen, Kröner Verlag 2005 ISBN 3-520-47902-8


text:
Saudyjsko Arabijo
Arabja Saudyjsko, Krůlestwo Arabje Saudyjskij (ar. المملكة العربيّة السّعوديّة; trb. As-Su'udijja; Al-Mamlaka al-Arabijja as-Su'udijja) – państwo pouožůne we zachodńij Azyji, na Půuwyspje Arabskym. Grańičy s Irakjym, Jordańjům, Kuwejtym, Uomanym, Katarym, Zjydnočůnymi Ymiratůma Arabskymi i Jymynym. Stolica znojduje śe we Rijadźe. Arabja Saudyjsko je jydnym s państw zouožyćelskych Ligi Państw Arabskych.
Krůlestwo Arabii Saudyjskij uobejmuje prawje 80% placu Půuwyspu Arabskigo, co uodpowjado we přibližyńu 1/3 placu Stanůw Zjydnočůnych. Krůlestwo znojduje śe we pouedńowo-zachodńij tajli kůntynyntu azyjotyckigo. Wschodńo tajla kraju to puaskowyž začynojůncy śe na půunocy pustynjům Wjelgi Nafud i ćůngnůncy śe wzduž Zatoki Arabskij, až do nojwjynkšej na śwjeće pustyńi pjaščystyj Rub Al-Chali (Pusto Ćwjortka) na pouedńu. Na zachodźe tygo puaskowyžu znojduje śe Nadžd, serce Půuwyspu Arabskigo, znůne s widowiskowych urwisk a pustyń žwirowych a pjaskowych. Stolica Rijad pouožůna je wuaśńy we Nadždźe. W zachodńij tajli kraju, růwnolygle do Mořa Čyrwůnygo, bjygńy uańcuch gůrski. W rygjůńy Hidžaz, kery mo plac nad Mořym Čyrwůnym, znojdujům śe śwjynte mjasta islamu Mekka a Medyna, mjasto portowe Džudda a letńo stolica kraju Taif.


text:
Kamerůn
Kamerůn, (fr. Cameroun, ang. Cameroon), Republika Kamerůnu, (franc. République du Cameroun, ang. Republic of Cameroon) – państwo we strzodkowyj Africe, nad Gwinyjskům Zatokům. Grańica mo s: Ńigeryjům, Czadym, Strzodkowoafrikańskům Republikům, Kůngym, Gabůnym a Růwńikowům Gwinyjům. Kamerůn je człůnkym UoNZ, Uńije Afrykańskij a inkszych uorgańizacyji mjyndzynarodowych.
Mjano państwa wywodźi śe s portugalskigo mjana nadanygo rzyce Wouri, to je Rio de Camarões. Uokreślyńy to uoznaczo Rzyka Krewetek a ńyskorzi zostoło rozćůngńůne na cołki krej leżůncy nad tům rzykům.


text:
Kopynhaga
Wspůłrzyndne: 55°40' N 12°34' E
Kopynhaga (duń. København, uać. Hafnia) – stolica a nojsrogše mjasto Dańije, pouožůne we srogšyj tajli na Zelandyje a tajlowo tyž na Amager. Uod 1 lipca 2000 je skuplowano ze šwedzkim Malmö bez most nad Sundym. Zouožůno ůng. 1000 roku kej uosada rybacko bez Swena Widuobrodygo abo podug inkšych zdřudeu bez Kanuta Srogigo. Prawa mjejske mo uod 1254, uod 1443 je stolicům Dańije (podug inkšych zdřudeu - uod 1416, we ůunym roku překludzůno sam śedźiba krůlůw).


text:
BRUNOTNY BER Po cieplym lecie prziszly zas dugsze, jesiynne wieczory. Na dworze wczas sie robi cima, jest zimno, dyszcz padze, niy chce sie z chalpy wylazic, toz zas nachodzom czlowieka wspomniynia. Prawie mi sie przipomnialo, jak mi bolo tak z osiym lot, to moj bracik Jorgus kupiol mi takego brunotnego, wielgego bera. A bolo to […]
BRUNOTNY BER
Jesień
JESIENNE WIECZORY…
JESIYNNE WIECZORY… Na dworze padze dyszcz, siwo, ponuro, pogoda yno do spanio, a mie sie zas przipominajom jesiynne i zimowe wieczory z dziecinstwa, kere wcale niy boly take markotne. Jak juz prziszla jesiyn i krotke dni a duge wieczory, to jo se dycki robiola gymitlich w kuchni przi zeleznioku. Bo na jesiyn i zima Papa […]


text:
Łotwa
Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewsko – Latvijas Republika) – państwo we Půłnocnyj Ojropje powstołe we 1918 roku.
Uod strůny lůndowyj grańica mo s Litwům (453 km), Bjołoruśům (141 km), Rusyjům (217 km) a Estůńijům (339 km). Łůnczno dugość lůndowych grańic wynośi 1150 km, krům tygo Łotwa mo 531 km wybrzeżo Bałtyckigo Morza. Łotwa je człůnkym Ojropejskij Uńiji uod 1 maja 2004 a NATO uod 29 marca 2004, krům tygo noleży do UoNZ, UoBWE, Rady Ojropy, Rady Bołtyckij a Rady Państw Bołtyckigo Morza. 1 styczńa 2014 wlozła do sztrefy ojro.


text:
Gwjozda
Gwjozda to je ćouo ńybjeske kere je skupiskym materji třimanyj we kupje bez grawitacyjo, we kerym zachodzům reakcyje syntezy jůndrowyj. Ynergijo kero śe při tymu wyzwalo je ymitowano kej průmjyńowańy, we tym śwjotuo widźalne. Gwjozdy majům kštout podany na kugla a skouodajům śe guůwńy s wodoru a helu. Nojbližšo Źymje gwjozda, krům Klary, to Proxima Centauri uoddalůno uo 4,2 lot śwjetlnych. Mynga gwjozdůw je zwjůnzanych bez grawitacyjo s inkšymi gwjazdůma, a twořům ś ńimi ůkuody podwůjne abo wjelokrotne. Gwjozdy ńy sům rozćepane jednako gynsto po coukim wšechśwjeće, nale istńejům jeich skupiska mjanowane galaktykůma we kerych je uod miljůnůw do setek miljordůw gwjozd. Doobkoua ńykerych gwjozd zwyrtajům śe planyty, inkše uotačajům dyski protoplanetarne. Gwjozdy, kere idźe zobejřeć s Źymje, sům umowńy poukuodane we gwjozdozbjory.


text:
Hurdu hurdu w warszawskim radioku
Latoś ludzie ze Ślonska z Żor, Adam Oleś i Dominika Kontny pospołu ze swojom kapelom, jako jedni z niywielu z naszego regionu bez ty 15 lot istniynia konkursu, zagrali i zaśpiywali swoji konski na Festiwalu Nowa Tradycja w Polskim Radioku w Warszawie. I mało tego, łostali docyniyni. Jich płyta dostała trzecio nagroda w konkursie na Folkowy Fonogram Roku. Som my skisz tego w zocy z tyj nagrody, bo naszym Ślonskiym trzeja sie asić i go pokazywać w świecie, ale tyż robić to tak jak łoni, z wielkom krasom i na wysokim poziomie. A dzisio spotkali my sie z Adamym, coby pogodać ło tym, jak to wszyjstko u nich wyglondo.
Jak podchodzicie do muzyki, kiero robicie? Co łona Wom daje? Podug Wos nojlepszy Wasz konsek to…
Muzyka, kiero gromy je z syrca, skisz tego podchodzymy do nij fest emocjonalnie. Chocioż nasz projekt skupio muzyków z cołkij Polski, ale jego głównom osiom je duet mój i Dominiki Kontny – kiero śpiywo. Od tego wszyjstko sie zaczło I durś chcymy to rozwijać. Muzyka daje nom frajda i okazja do pokazywania tzw. tradycji ślonskij w inkszy sposób. Nojlepszy konsek – ni mom. Wszyskie som inne, i majom swój luft. A jo mom rod jak jest roztomajcie, a niy na jedno kopyto.
Barzij wolicie wystympować na takich konkursach dejmy na to jak Nowa Tradycja, czy raczyj kaj żodyn Wos niy ocynio? Był sztres?
Ja , sztres był. Bardzo my chcieli sie pokozać. A niy było to łatwe – przez 20 minut pokozać wszysko, co by sie chciało. Beztóż jo wola normalne koncerty, kiedy mogymy zbudować ta wiynź ze publicznościom. Z tym ocynianiym też jest roztomajcie, ale jak sie udo coś zdobyć to jest fajnie. A przeca projekty ślonskie raczyj sie niy pokazujom. A jo sie bardzo ciesza, ża naszo płyta zdobyła 3 nagroda w konkursie na Folkowy Fonogram, bo dlo mie to jest tako misja pokazywać godka ślonsko inaczyj. Jo mom rod folklor z Mazowsza i Kujaw i spod Tater, ale jak żech sie sam urodził to szukom tukej.
Jak żeście sie czuli? Jak Wos przyjyni na NT w radioku warszawskim?
Festiwal jest bardzo dobry, dobrze zrychtowany. Przyjyni nos dobrze, poznali my ciekawych muzyków, grajków i śpiywoków – niy yno z Polski. Polecom kożdymu.
Wiela czasu zajyno Wom same przygotowani tych pieśniczek?
Wiela czasu – ciynżko pedzieć. To trwo cały czas. Durś wynajduja coś nowego i próbuja przisposobić. Konski na płyta „hurdu_hurdu” od zebranio do nagranio zajyny koło roku. A łoprócz tego cały czas sie spotykom z Radostowiankami, paniom Jadwigom i coś tam sie ucza. Potym to aranżuja , próbujymy z Dominikom i idzie w świat.
Zdo sie, że mało je zespołów ze Ślonska, kiere grajom muzyka folkowo. Czymu tak je?
No , to jest ta bolonczka. Ale co poradzić. Może nagroda dlo naszej płyty pomoże. Jo myśla że ludzie ni mogom kojarzyć piyknego ślonskigo śpiywu yno z festynym abo karczmom. To jest dlo nos szukani tożsamości, a dlo innych muzyków niy – Ślonzoków – egzotyka. Taki miszung.
A jak u Wos z nowymi konskami? Robicie juzaś co nowego?
Cały czas szukom nowych, fajnych konsków. Ni ma to taki proste. Jest tego trocha tu i tam, ale skuli roztomaitych rzeczy niy wszystko mi sie podobo. Może jes żech wybredny, ale niy chca iś za bardzo na kompromis w muzyce.
Czego momy Wom winszować?
Możecie nom winszować wyny i chyńci do granio, śpiywanio i muzykowanio. Bo wtedy to wszyjsko idzie z duszy, a ło to sie rozchodzi. Nawet jak jest trocha na opy.
Kaj bydzie nastympny Wasz kocert?
Nastypny koncert bydzie 22 czerwca u Starosty pszczyńskigo, a potym 27 lipca w Konstantynowie Łódzkim w ramach festiwalu objazdowego Filharmonii Łódzkiej: Kolory Polski 2013. Zapraszomy serdecznie do hurdanio.
Fest Wom gratulujymy i w Waszym imiyniu zapraszomy wszyjstkich na Wasz koncert do Pszczyny. Niy trzeja nic płacić!
W radioku grali tak:
http://www.polskieradio.pl/8/22/Artykul/847939/
A wiyncyj ło koncercie we Pszczynie tukyj:
http://www.powiat.pszczyna.pl/wiadomosci/2224-powitanie-lata-w-ogrodzie-starostwa-powiatowego-w-pszczynie


text:
Praga
Wspůłrzyndne: 50°05' N 14°25' E
Praga stolica a nojwjynkše mjasto Českij Republiki. Nazwa zostoua wyprowadzůno uod českigo suowa "práh" kere uoznačo průg důmu (zwjůnzane je to s lygyndům uo Libušy) nale tyž průg na řyce. Mjasto pouožůne je po uobu strůnach řyki Weutawy. Uobšar: 496 km²; 1 205 000 mjyškańcůw. Guůwny uośrodek gospodarčy kraju. Přymysu mašynowy, elektrotechńičny, wůkynńičy a inkše. Uočelńy: m.in. Ůńiwersytet Karola (data zouožyńo 1348, nojstaršy ůńiwersytet we Ojropje Střodkowyj).


text:
Alfabetyczny spis parafii
- Parafia pw. Stygmatów św. Franciszka z Asyżu w Koszarawie, Koszarawa
- Parafia pw. św. Alberta Chmielowskiego, Wojnowice
- Parafia pw. Św. Andrzeja Apostoła w Złoczewie, Złoczew
- Parafia pw. Św. Andrzeja Boboli, Wrocław
- Parafia pw. św. Anny, Szczaniec
- Parafia pw. Św. Antoniego Padewskiego, Krzeszyce
- Parafia pw. Św. Antoniego Padewskiego w Przewrotnem , Przewrotne
- Parafia pw. Św. Ap. Piotra i Pawła , Krzyworzeka
- Parafia pw. św. Franciszka Serafickiego, Poznań
- Parafia pw. św. Jacka, Wierzbica Górna
- Parafia pw. św. Jadwigi,
- Parafia pw. św. Jadwigi Śląskiej, Poznań
- Parafia pw. św. Jakuba Apostoła, Łeba
- Parafia pw. Św. Jana Chrzciciela, Ludomy
- Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Owińskach, Owińska
- Parafia pw. św. Judy Tadeusza, Stary Chwalim
- Parafia pw. św. Karola Boromeusza, Poznań
- Parafia pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej, Nowa Ruda
- Parafia pw. Św. Kazimierza, Podstolice
- Parafia pw. Św. Maksymiliana M. Kolbego, Wrocław


text:
Azyjo
Azyjo (gr.: Ἀσίa, Asia) – tajla śwjata, kero wroz ze Ojropům tworzi Ojroazyjo, nojwjynkszy kůntynynt na Źymji.
Sůmśaduje s Ojropům uod zachodu, s Afrikům uod połedńowygo zachodu Uoceanym Indyjskym a Australijům uod połedńowygo wschodu, a Pacyfikym uod wschodu. Akuratny przebjyg zachodńij grańicy geograficznyj przedstawjůny je we artiklu grańica Ojropa-Azyjo.
Uobszor Azyje to 44,5 mln km² placu lůndůw, tj. ~29,88% placu wszyjskich lůndůw.
Mjano kůntynyntu wywodźi śe uod staroasyryjskigo słowa acu, kere uoznaczo wejśće, mjejsce jasne, kraj wschodzůncygo słůńca. Poczůnkowo mjano to uodnośiło śe jedźińy do Azyje Myńszyj. Ůngyfer 450 r. przed narodzyńym Chrystusa uodrůżńůno Azyjo Akuratno uod Azyje Mńijszyj. Azyjo bůła mjanym ńimfy Nerejidy, żůny Japeta; tak tyż mjanowano zorta żyta. Nale je tyż rzecz uo tym, iże te mjano pochodźi uod greckigo suowa azjos uoznaczajůncygo szlům rzyczny.
Azyjo zamjyszkuje 2/3 cołkij ludnośći Źymje.


text:
Atyny
Wspůłrzyndne: 38°00' N 23°43' E
Atyny (nowogrecky Aθήva Athina, klasyčny grecki Ἀθῆvaι Athenai, uać. Athenae) – stolica i nojwjynkše mjasto Grecyje. Jedyn s nojwažńijšych uośrodkůw turystyčnych Ojropy s zabytkůma kultury antyčnyj. Mjasto ličy 745 tys. mješkańcůw žyjůncych na 38,964 km.kw., a couki uobšar metropolitalny mo 3,5 miljůna mješkańcůw a 411,717 km kw.
Historyjo[Sprowjej]
Zalůnžkym Atyn bůu zamek warowny s uokresu mykyńskigo (pouowa II tyśůnclećo p.n.e.) na wzgůřu Akropolis; půźńij wokůú ńygo, na sůnśadujůncych wzgůřach powstoúo rozlygue mjasto s agorům, Areopagym (mjejscym gerychtůw), šerygym śwjůntyń a gmachůw užytečnośći publičnyj. Akropolis překštoućiuo śe we mjejsce kultu (Akropol Atyński). W 480 roku p.n.e. mjasto zbulili Persowje, uodbudowa Tymistakles rozpočůúu uod wzńyśyńo nowych murůw. Ščygůlny rozkwit připad na panowańy Peryklesa (443-429 p.n.e.), kery m.in. pouůnčůu Atyny z Pireusym (couość uotačajůnc murůma) a zmoderńizowou Akropolis. W uokreśe starožytnośći Atyny bůuy państwym-mjastym (polis) uo ustroju dymokracyji bezpośredńij, jydnym s nojwažńijšych we starožytnyj Grecyji.
Atyny zostouy spustošůne m.in. bez Herulůw a Wizygotůw. Sprowadzůne do drůgořyndnyj roli bez panujůncych uod 1458 Turkůw. W XIX wjeku uodzyskouy ranga kej stolica ńypodlyguej uod 1834 roku Grecyje.
Zabytki[Sprowjej]
Do nojwažńijšych zabytkůw Atyn noležům:
- Akropol atyński;
- Starožytna agora ze Stoům Attalosa,
- Forům řimske s Wježům Wjatrůw, bibljoteka Hadrjana
- smyntoř Keramejkos;
- dźelńica Hadrjůnopolis s uokresu řimskigo ze Świůntynjům Zeusa Uolimpijskigo,
- kośćouy bizantyjske Panaga Gorgoepikoos, Kapnikarea.


text:
Gambijo
Gambijo – państwo we zachodnij Africe, uod trzech strůn uokrůnżone bez Synegal, uod sztwortyj, zachodńij, mo dostymp do Atlantyckigo Uoceanu. Mjano mo uod rzyki Gambijo, wele ujśćo keryj je rozlygowane. Je sam zwrotńikowo klima ze srogimi uopadůma we dyszczowyj porze.
Uod XVII stolećo průbowali krej kolůńizować Portugalijo, Szpańijo, Ńiderlandy a Kurlandyjo, ńyskorzi tyż Francyjo a Wjelgo Brytańijo. Ta uostatńo do zgody ze traktatym ze Francyjům ze 1783 dostoła bezma cołki krej, ńywjelgi kůnsek mjanowany Albreda dostoła tyż we 1857 roku. Bůł sam srogi uostrzodek handlu ńywolńikůma. Samostanowjyńy Gambijo dostoła we 1965 roku.
Nojsrogszy udźoł we gospodarce mo sam bauerstwo, nojwjyncyj Gambijo eksportuje źymnych uorzechůw.


text:
Małe wnuki Kiedy dziecko sie rodzi radość rodzinie przynosi. Oma chodzi uradowano, bo z radościom na wnuka czeko. Bo oma, to taki wulkan pszocio w jeji sercu wnuk,swoj plac mo Na rynki biere, w płaczu utuli. Zaśpjywo kolybanka ,luliluli Popszaje mu i fest rozpieszczo po Śłonsku mu fajno bojka opowiado. Opowjy o starzikach kerych już […]
Małe wnuki
Opa
Opa Kożdy Opa mo rod wnuki pszaje im i loda kupi. Wnuka uczy młotkym kłupać, śrubokryntym szruby wkryncać. Wnuczce bojki opowiado, i zepsute lalki sprawio, Na kole na szpacyr biere z autym do przedszkola wiezie Wnuki mu festy pszajom i swoje serduszka dajom. Kej majstruje,przy niymu som, pod nogami se mu dycki tłoczom. Opa cygarety […]
Moja oma
zajś inakszy sam ô ōmje jak sztrykowała kjesik dlŏ mje a dzisiŏj ōmy starki babcie tyż sztrykujōm wnukōm papcie a za jejich miłowani dzisio skłŏdōmy jim winszowani
BARBORKA
BARBORKA Przeminol rok i zas bydymy fajrowac Dziyn Gornika, abo jak kto woli, Barborka. Bo to jest tak, ze Gornik niy moze fajrowac bez Barborki, a Barborka niy moze sie obynsc bez Gornika. Oba fest ze sobom czimiom. Bo sw. Barbara jest patronkom Gornikow i na kozdyj grubie stoi jeji figura, a Bergmony, co idom […]
MALPKA KASIA
MALPKA KASIA Bolo mi 13 lot jak moj bracik Jorgus ze swojom slubnom pojechali na wczasy nad morze. Minoly dwa tydnie i Jorgus z bratowkom przijechali opolone nazod…we troje! Jako ze jeszcze niy mieli bajtli, a Jorgusiowi odkond prziszol na swiat to boly yno gupoty w glowie, to se spatrzeli…malpica! Jakis marynarz w Kolobrzegu sprzedol […]
WSPOMNIENIA – NASZA ZOGRODA
Juzas prziszol czas na wspomniynia. To tak juz je, czlowiek im starszy, tym czynscij powroco do wspomnien z dziecinstwa. Prawie tak myslalach o tym, jak przichodziola wiosna, to Mama i Papa mieli moc roboty we zogrodzie. Zogroda bola wielgo, dycki mieli my swiyzo gymiza i owoce, a moj brat Pyjter hodowol bele jake flance, rolzy […]
Ślonsko Oma z Internetu
Ślonsko Oma z Internetu Jo je Oma z internetu, mom swoj kanał na YouTu W naszej klasie też żech je, a i na Faceboku znejdziecie mie. Szkryflom z czatusiami na czacie, i slochom muzki w mjyndzyczasie. Gadu Gadu se też załoncza, kej godać na Skypie skończa. Wy myslicie że jo zmyślom? Zaroz wom moj E-majl […]
Dlo naszych starzikow
Starka, starzik, babcia, dziadek, rozmańcie ich nazywomy, bez Nich było by markotno radzi my som że ich momy. Piyrwej starzik jak dziadzisko pod kryczkom we brelach chodzioł, dzisiej je trocha inacy dziadek sie cośik łodmłodzioł. Starka tyż niy ma do zadku, wyglondać jak wnuczka bydzie, komórka ciuchy z butiku bo z postympym naprzod idzie. Chocioż […]


text:
MODERNE MIANA Eli wos tyż nerwujóm i tak jak mie – szterujóm, miana dziecek, co teroz sóm w modzie? Te Alany,Patryki, Angeliki,Jessiki… Wiyncyj u nos ich, niż na Zachodzie! Przikładowo, w niydziela – krzcinów było niywiela – możno sztyry, czy piyńć – niy pamiyntóm. Dyć same cudze miana: Sara,Daria,Dajana… Fto z wos słyszoł, że jes […]
MODERNE MIANA
ÓMA ANA
ÓMA ANA (skrócóno wersjo Sagi rodzinnyj) Przeminół dziewiytnosty, prziszół wiek nowy, jak s podrybnickij wioski Gogołowy, mój ópa Ludwik przijechoł w te stróny, by sie chycić roboty i poszukać żóny… Robota znod drapko, na dole, na grubie, dyć musioł na razie zapómnieć ło ślubie. W ańcli na Krajcówie bardzo mu sie ckniyło, na porzóndno dziołcha […]
WALYNTYNKOWY GYSZYNK
WALYNTYNKOWY GYSZYNK Niy poradza godać, jak inksi godajóm, swojim żónkóm co dziyń, jak fest im przajóm. Choć tego niy godóm, to wiysz, nojmilejszo, że Ty w mojim życiu, jest żeś nojważniyjszo! Możno piwo bardzij troszyczka gelduje, wiysz przeca, jak bardzo mi „Tyskie” smakuje! Ło gołymbiach niy spómna, przeca wiysz sama, żech do tyj gowiedzi, jak […]
KÓNIEC ŚWIATA?
KÓNIEC ŚWIATA? Cołki świat żyje we sztresie, co tyn nowy rok prziniesie? Czy Ojropa sie uzdrowi, abo kryzys nos udowi? Wszyscy przyndóm coroz ciyni, eli sie na lepsze zmiyni? Już ze Meksyku Majowie, zbelóntalili nóm we gowie i na grudziyń przewidzieli, że to wszystko – pierón szczeli! Wszyndzie pomp normy przekroczo, polski złotek – durś […]
TROCHA ZA WYSOKO!
TROCHA ZA WYSOKO! Antek bół karlus postawny i sztram, ani za ruby, ani za chudy. Łoroz przibyło mu tukej i tam, jak sie zalycać zaczón do Trudy! Truda tyż dziołcha postawno była, możno by pedzieć-przi kości frela! W szkole kucharstwa sie wyuczyła i z matkóm warzyła po weselach. „Chopu trza dycko dobrze jeść dować”- – […]
FAJFKA ÓPY LUDWIKA
FAJFKA ÓPY LUDWIKA Miyndzy mamóm a ópóm dycki bóła haja, skuli tego, że ópa w dóma kurzół faja. Śmieciół sztracheclami, do kółkastle spluwoł i swóndym ze faje, wszystkich nos zatruwoł. Wedle mamy – wszystko tabakom śmierdziało, juzaś, wedle ópy – tabakóm wóniało! Fajek ópa mioł z dziesiynć – małe i sroge, proste, wykrziwióne – tónie […]
PRZEMIJANIE CZASU
PRZEMIJANIE CZASU Ze kalyndorza okładka została, łobrozek kolorowy. Łostatnio kartka dzisio śleciała, jutro trza powiesić nowy. Zdo mi sie, że łostatnimi laty, wiyszóm go jakby czyńścij. Jak pogupiałe śmigajóm daty – - czy Ziemia sie drapci krynci? Dyć kaj tam! Krynci sie, jak krynciyła, milióny lot, tak samo! Nic gibciejszo łostatnio niy była – […]
NOWOROCZNE POWINSZOWANIA
NOWOROCZNE POWINSZOWANIA Zaś rok za nami, kryje sie w dali, czas choćby coroz to bardzi gzuje! Zdo sie, dziepiyro my go witali, a tu już nowy na próg wlazuje! „Przejcie drap ludzióm, tak gibko łodchodzóm”… …take jest ksiyndza – poety przesłanie. Dyć przeca wszyscy ludzie to wiedzóm, że nojważniyjsze jest w życiu przónie! […]
LIST DO DZIECIÓNTKA
LIST DO DZIECIÓNTKA Zawsze my listy pisali do Ciebie, kartki szkryflane dzieciyncóm rynkóm. I to, co łobsztalowali my w niebie, dycki leżało pod chojinkóm! I wcale niy byli my wymyślate: roler, szlyndzuchy, sanki czy bal… Bo przeca wtedy niy byłoś bogate, w tych czasach kere łodeszły w dal. Potym żech listów niy pisoł […]
LACIE Św.MIKOŁAJA
LACIE ŚWIYNTEGO MIKOŁAJA Jak słysza na siyni dzwónka glingolynie, zarozki spóminóm tamte wydarzynie. Łod samego rana kożdy bół przejynty, i czekoł wieczora, aż przidzie tyn „Świynty”! Dziecka niy zgobiyły, łojców sie suchały, by łod Mikołaja szmarów niy dostały! Dyć nojwiynkszo cita mioł mój bracik Olek, skiż tego, że kepsko dycki szło mu w szkole. […]


text:
-
Krzysztof Marciniec, Piotr Sasyków, Bogusław Balawajder i Zbigniew Siódmok wygrali GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 01 Kwietnia 2014
Krzysztof Marciniec, Piotr Sasyków, Bogusław Balawajder i Zbigniew Siódmok wygrali klasyfikację generalną XXIV Grand Prix Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Bogusław Balawajder, Krzysztof Marciniec, Wodzisław Śląski, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Piotr Sasyków, Zbigniew Siódmok
-
Znamy zwycięzców II GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 18 Marca 2014
Krzysztof Marciniec, Piotr Sasyków, Roman Wiża, Andrzej Matczak i Bogusław Balawajder wygrali drugi turniej z cyklu Grand Prix Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Roman Wiża, Bogusław Balawajder, Krzysztof Marciniec, Wodzisław Śląski, Andrzej Matczak, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Piotr Sasyków
-
Znamy najlepszych zawodników I GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 18 Lutego 2014
Krzysztof Marciniec, Piotr Sasyków, Tadeusz Kurek, Zbigniew Siódmok i Roman Wiża wygrali pierwsze Grand Prix Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Roman Wiża, Krzysztof Marciniec, Wodzisław Śląski, Tadeusz Kurek, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Piotr Sasyków, Zbigniew Siódmok
-
Znamy zwycięzców IV GP Bielska-Białej
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 27 Grudnia 2013
Krzysztof Marciniec, Katarzyna Kopeć, Adrian Wiecheć, Agata Paszek, Marcelian Zyzański, Jerzy Ihas, Tadeusz Durka, Henryk Pietrzak i Waldemar Pal wygrali czwarty turniej z serii Grand Prix Bielska-Białej w tenisie stołowym.
Tagi: Waldemar Pal, turniej, Bielsko-Biała, Agata Paszek, Tadeusz Durka, Katarzyna Kopeć, Krzysztof Marciniec, Adrian Wiecheć, Henryk Pietrzak, Grand Prix, Jerzy Ihas, Marcelian Zyzański


text:
Armeńšćina
Armeńšćina jo indoeuropska rěc, kótaruž se powěda w Armeńskej. Armeński powěda něźi 6,7 mil. luźi. Armeńšćina se wužywa mimo w Armeńskej teke w Azerbajdžanje, na Cypernje, w Iranje, Iraku, Israelu, Jordaniskej, Libanonje, Turkojskej a Syriskej.
Armeńšćina jo rěc armeńskego naroda. Wjele Armenijarjow jo źinsa w diasporje žywych. Armeńšćina ga eksistěrujo znejmjeńša wót 6. stolěśa pś. Kr., prědne dokumenty w klasiskej rěcy (grabar) pak póchadaju akle z casa pó zawjeźenju armeńskego pisma na zachopjeńku 5. stolěśa pśez Mesropa Maštoce. Z grabara, kótaryž se źinsa wužywa ako cerkwinska a liturgiska rěc armeńskich kśesćijanow, jo w běgu stolěśow nastała tak pomjenjowana „laiska“ rěc (ašxarhabar).
Źinsajšnej dialekta[wobźěłaś]
Moderna armeńšćina ma zakładnej warianśe.
- pódwjacornu armeńšćinu, kótaraž se źinsa głownje hyšći w diasporje wužywa.
- pódzajtšnu armeńšćinu, kótaraž jo oficialna rěc Armeńskeje republiki a kótaraž se po źělach teke w Iranje a w źělach něgajšnego Sowjetskego zwězka powěda.
Gramatika[wobźěłaś]
Armeńšćina ma dwa numerusa, ale njama žeden genus.


text:
Nelson Mandela
Nelson Rolihlahla Mandela (* 18. julija 1918 we Mvezo, Južna Afrika; † 5. decembra 2013 w Johannesburgu; w Južnej Africe tež z tradicionelnym mjenom Madiba pomjenowany) bě něhdyši južnoafriski wjednik boja přećiwo apartheidźe a politikar Afriskeho narodneho kongresa (ANC). Wón bě 27 lět jako politiski chłostanc w južnoafriskich jastwach zajaty a skutkowaše po tym mjez 1994 a 1999 jako prěni čorny prezident swojeho kraja. Mandela płaći hromadźe z Martinom Lutherom Kingom jako najwuznamniši prócowar přećiwo swětodalokemu potłóčowanju čornych kaž tež jako pućrubar měrliweho přechoda wot apartheidoweje politiki k demokratiskej Južnej Africe. W lěće 1993 dósta Měrowe Nobelowe myto.
Mandela pochadźa z ludu Xhosow. Studowaše prawnistwo na uniwersiće w Johannesburgu a dźěłaše jako prawiznik.


text:
Nerwowy wiater Zima zaczła śniegym sypać. Wiater musioł prawie drzymać. Kej zmiarkowoł że je bioło. Było wtedy za nieskoro. Zacznył fuczeć ,śniyk zdmuchiwać. Aż se stromy zaczły kiwać. Zomjyntow nadmuchoł, kaj yno umioł. Ze złości w kominie głośno gwizdoł. Co zima przistojyła fajnie śniegym. Rozjuszony wiater zdmuchoł bjegym. Fuczoł, jynczoł ,durch mioł mało. Aż to […]
Nerwowy wiater
Irma do roboty
Irma – do roboty Poszła Irma do roboty Chciała se zarobić pora złoty Pokupić mazidła i parfiny chciała A piniyndzy sztyjc niy mjała Pora dni już tak deptała Ô wypłacie sztyjc myślała Chociŏż dopjyro zaczyna A wypłata by już wźyna Ôd chłopa nic niy dostała Bo sztyjc wszysko udowała Gupot czasym nakupiła I po […]
pielgrzymka !!!
W czasie pielgrzymki na Gorę św. Anny organiście się przypomniało, że zapomniał zamknąć kościół. Leci do księdza proboszcza i mu to melduje. – Nic się nie bój. Dziś wszyscy złodzieje są tu na odpuście Haaaa(*-*)


text:
Słuchanska CD wušła
„Z mójogo žywjenja – Hanzo Njepila-Rowniski hulicujo“ rěka titul słuchanskeje CD z tekstami Rowniskeho połbura Hansa Njepile (1761-1856), w kotrychž rozprawja wo swojim wšědnym dnju. Wudawaćelka je župa Běła Woda/Niska. CD je přinošk w zmysle žadanja lětušeje župneje hłowneje zhromadźizny, zo je wjace projektow k spěchowanju Slepjanskeje narěče trěbnych. dale
Maćica Serbska
Hižo tójšto lět přewjedźe jedne z najstaršich serbskich towarstwow, Maćica Serbska, swoju hłownu zhromadźiznu sobotu po jutrach. Tež lětsa zeńdźe so dnja 10. apryla 2010 zaso na 45 čłonow a zajimcow, mjez nimi tež přećeljo Serbow z wukraja, na žurli Serbskeho muzeja w Budyšinje, zo bychu towarstwowe naležnosće rjadowali a diskutowali. dale
Serbja a lěto 1989
Na podawki měrliweje rewolucije 1989 w Serbach spomina so na zarjadowanju Maćicy Serbskeje pjatk, 13. nowembra 2009, w 19.00 hodź. w Dźiwadle na hrodźe w Budyšinje. Stawiznar dr. Timo Meškank z Lipska rysuje w swjedźenskim přednošku podawki politiskeho přewróta w Serbach a prócowanja wo wobnowjenje Domowiny. dale


text:
Brauza
Czasym spominajom sie czowiekowi downe czasy, kiej sie było bajtlym. Co sie to wynokwiało i kaj sie lotało. Co sie jadło i piło. I prziszło nom do gowy taki coś, na co sie godało brauza.
Ale niy rozchodzi sie tukyj ło brauza, kiero sie biere kiej sie je zmazanym, ale taki maszket, kiery sprawio, że cało gymba aże wykrziwiało. I w tym była cołko uciecha, bo to niy roz aże do kichola poszło. To młodsze pokolyni, jak my, niy znało tyj nazwy. My już godali na to „orynżada w proszku”. I zdo sie, że ło to samo sie rozchodzi. Toż spytali my sie ło ta brauza naszego przociela Leszka z Katowic.
Co to podług Wos je brauza? Jak była pakowano?
Brauza to była inacy „oranżada w proszku”. Pakowało sie jom w mały plaskatyj tytecce, ty wielkości jak dzisioj na prziprawy. Tytka była z papioru pergaminowego i miała dojś tandetny nadruk. W pojszczodku była miyszanka cukru, jakigoś aromatu pomarańczowego abo cytrynowego i możno soda oczyszczono (zołda).
Co sie śniom robiło?
To sie wsypowało do szolki, zalywało wodom (nojczynści prosto z kokotka) i miyszało łyżeckom. To sie zagazowało i szło to wypić. My bajtle casym łotwiyrali tytecka i palcami nabiyrali brauzy i lizali. Na sucho tyż szło. W łobu przipadkach fajnie sie po tym chepało.
A szło se jom zrobić samymu w doma, czy to sie raczyj kupowało?
Brauza szło kupić w spożywczym abo w budkach spożywczych. Samymu niy szło, bo trza by było mieć tyn barwnik aromatyczny.
W doma sie zaś robiyło natron – do szolki łyżecka zołdy, dwie cukru, zaloć wodom, wymiyszać do rozpuszczynio i kapnońć trocha łoctu. Jak fest zaszumiało, to sie piło. Po tym tyż sie chepało.
Terozki downoch my niy widzieli w gyszefcie tyj brauzy. Toż prziszeł noc szmak, coby se jom zrobić i tak my szukali, aż znodli na jednyj zajcie tako receptura:
Co potrzeja:
5 łyżek cukru
3 łyżki kwasu cytrynowego
2 łyżki natronu (zołdy - sody oczyszczonej)
1 tytka cukru waniliowego
1 tytka cukru pomarańczowego abo cytrynowego
Bierymy sie do roboty:
Wszyjstki ty cukry, soda i kwas ze cytryny trzeja dać do dzbonka. Potym wszyjtko dobrze wymiyszać i wyńdzie tyn pulver. Potym już sie go zalywo wodom i pije. Idzie tyż dać do pojszczodka cytryny.
A receptura my wziyni stond: http://www.chefkoch.de/rezepte/883441193928755/Brausepulver.html
A jak Wy pamiyntocie brauza? Mocie jaki śniom spomniynio?


text:
MOJ ŚLÓŃSK Dlo mie Ślóńsk jak Matka, Dlo mie Ślóńsk jak Łojciec. Ślóńsk dlo mie jak moja Familijo. Tuch na Ślóńsku se łurodziył, Tu Ślóńzoki żyjom. Choć nom Gruby zawiyrajom, Huty likwidujom i rośnie bezrobocie. Ślóńsk sztyjc był, no i dycki bydzie, „LOJCZYZNOM” mojom! Młodzi na „SAKSY”ruszajom, By roboty szukać. Myśla przidom taki czasy, „Bydzie […]
MOJ ŚLÓŃSK
DZIĘKUJA CI PON BÓCZKU !
DZIĘKUJA CI PON BÓCZKU ! Łoch Pon Bóczku, dzięki za to, Żech na Ślónsku sie urodziył. Tuch za bajtla cale lato, Po bosoku żech se chodziył. Na ściernisku pod hołdami, Fusbal s komplami żech grywał. Pasoł, lotoł,za kozami, Piykne chwile żech przeżywoł. Na bergi też trzeba było, Trocha wonglo iść nazbierać. Choć nom se tu […]
NASZO ŚLÓNSKO GODKA
NASZO ŚLÓNSKO GODKA Ślónsko godka piykno momy, Dycki po ślónsku godomy. Łojcowie tak nos łuczyli, By my s tego dumni byli. Choćby my kaj wyjechali, By my po ślónsku godali. Niech świat cały wiy tyż to, Że Ślónsk swojo godka mo. Naszym dzieckom fest brakuje, Że se w szkołach zakazuje. Łuczyć jynzyka ślónkigo, Dlo nos […]
My Ślónski Dzieci!
My Ślónski Dzieci! My Ślónski Dzieci! Godka slońsko momy, Godać poradzymy. Przeca my Ślónzoki, Na Ślónsku żyjymy. A ty Rzońdzie czamu, Nie chcesz przyznać tego. Żeby my se w szkołach, Uczyli jynzyka ślónkigo. Kaszuby łod downa. Po kaszybsku plecom. Niech Rzond też pozwoli, Nom tu słońskim dzieciom. Przeca my w tej samej Polsce, Co […]
ŚLÓZOK CI JO !
ŚLÓZOK CI JO ! Ślónzok ci jo Ślónzok, łod samych korzyni. Ślónsko jest krew mojo, tego żodyn nie zmiyni. Ślónsko też mom dusza, kiero siedzi wy mie. Pon Boczek wiy łotym, żech jo Ślónskie plemię. Ślónsko też jest ziymia, kaj mie Matka na świat wydała. To tu naszo, Ślónzoków Łojczyzna, Rychtyk, prawdziwo i wspaniało. Zaś […]


text:
AMELKA Gryfno, modo, jedna frelka Nazywała sie Amelka Chciała miec już kawalera Ło chopcach niy wiedziała wiela Matka wionek pilnowała Dziołcha nikaj niy puszczała Stoła w łoknie i wzdychała Do Ponboczka tak rzykała Prziśli Boże mi kawalera Co bydzie mi pszoł kożdo niydziela Niych bydzie gryfny i wysoły I pokończone tyż mioł szkoły Może być […]
AMELKA
100 Lot Nina
MATKA
MATKA Siedzi staro matka festy zapłakano Przez swoje dziecka downo zapomniano Syn kajś w Hameryce jachty se kupuje Cera zaś w Rajchu nocami baluje Niy miarkujom że tu staro matka majom Łod lot tu do ni już niy zaglondajom Siedzi staro matka, przez płaczki sie śmieje łoglondo zdjyncia i spomino stare dzieje Jak tuloła swoje […]
Ślonsko godka
Ślonsko godka Dwa kamraty sie spotkali Jednym ciyngym sie spiyrali Czy gołymbie to furgajom Czy tyż w lufcie se lotajom Czy sie faja kurzy czy pyko Czy sie zawiyro czy zamyko Czy spodnioki som połotane Czy tyż som posztopowane Czy dyszcz pado czy tyż leje Czy sie hihro czy tyż śmieje Czy sie spiyrosz abo […]
Sprostowanie
Sprostowanie ,,Tu w Kaufhausie na Fryncicie szczewik topi sie w ciaplycie” Tak śpiywali ło nos ,,Raki” Jednak Kaufhaus już niy jest taki ,,Sadza sie maze na łoku tak sie kurzy z huty ,,Pokój” Może kedyś tak tyż boło Jednak wszystko sie zmiyniolo Niy yno u nos, ale wszyndzie Ciaplyta po dyszczu jest i bydzie Tu […]
ŚMIYJ SIE I TAŃCZ
ŚMIYJ SIE I TAŃCZ Szaleć, gupieć, potańcować Pszoć i śmioć sie fest Kożdym dniym sie radować Bo za krotke życie jest. Bajtel, mody, potym stary Take som życio koleje Ze trudami weź sie za bary Tyn szczynśliwy co sie śmieje. Śmiych to zdrowy duch Tak wszyjscy godajom Kejby śmioć sie durch To powody nom dowajom. […]
Radość życio-2
Radość życio-2 Wejrzyj-jak piyknie slońce świyci Posuchej-jak piyknie ćwiyrko ptok Widzisz-jak piyknie bawiom sie dzieci Łobocz-jaki piykny flidru krzok. Wejrzyj-jako po burzy gryfno tyncza Posuchej-jak hopafedel w trowie gro Widzisz-karlus biere lipsta za rynka Łobocz-na pewno ji pieszczonek do. Wejrzyj-jaki piykny świat jest w koło Posuchej-śmiych dziecek co goniom motyla Widzisz-tak tysionce lot już jest […]
Pies
Pies Zawdy z miłościom paczy Ci w łoczy Wszyńdzie przi nodze za Tobom kroczy Jak sie skalyczysz wyliże Ci rany Niy bydzie szkamroł że niy wyspany. Wysucho Cie jak sie chcesz wygodać Niy poleci zarozki Cie kajś łobgodać Niy zdradzi, do innych niy poleci Jak cza popilnuje miyszkanio i dzieci. Jak Ci sie ckli czyś […]
Piykny syn
Piykny syn w mojim familoku jest zawsze wysoło dziecek tu jest kupa, połno ich tu w koło do wszystkich somsiadow tukej zaglondajom ło jakeś maszkyty wiecznie sie pytajom jedna piecze kołocz taki ze posypkom ale niy dlo siebie, bajtlom rozdo wszystko drugo smaży placki,tarte, kartoflanne wszystke bajtle w siyni już czekajom na nie u inny […]
PRZEMIANA
PRZEMIANA Wejrzoł se Antek na baba łod Hajnela Jako łona chudo,jako gryfno frela A ta moja Andzia przi lodowce siednie I sie durch łobżyro, rano i w połednie. Coś zaś tam biere do tych tustych ronczek Pysk mo baniaty, jak w pełni miesionczek Sadło ji już zwiso przez fotel bokami Wiecznie sie łobżyro wosztym i […]


text:
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy… Tak se siedza i spominom, jak zaczlach robic we moji firmie, to co roku na Dziyn Kobiyt przijyzdzol z derekcji jakis fetryjter i wszystke kobiyty dostowaly szekulada i kwiotek. Nojczynscij bol to nelka abo tulpa. Wele polednia szef naszego oddzialu , jego zastympca i magazynier urzondzali nom fajer. […]
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy…
DZIYN KOBIYT – wspomnienia z dziecinstwa.
SWIYNTO KOBIYT – wspomniynie z dziecinstwa Jak kozdego roku 8 marca na colkim swiecie fajruje sie Dziyn Kobiyt. Zaliczo sie do nich wszystke frele, wydane, rozwodki, wdowy, lipsty, to znaczy kozdego czlowieka, kery nosi babske miano i nosi kecka. No ja…terozki prawie wszystke baby oblykajom galoty, ale na Dziyn Kobiyt i tak dostowajom kwiotki i […]
JAK BERBLA DOSTALA KLAPSA OD SOMSIADA
JAK BERBLA DOSTALA KLAPSA OD SOMSIADA Z chalpy u moich starzikow wylaziolo sie od strony zogrody na plac, potym dziepiyro bez fortka szlo sie na droga. Fortka bola dycki zawarto i na wiyrchu zahaczono, coby kery bajtel abo zwierzynto niy wylazlo na droga. Bo choc autow malo jezdziolo, to jednak wypadki tyz sie trefioly, […]
OPA I BOMBONY
OPA I BOMBONY Przipomino mi sie coroz wiyncyj moich przezyc z dziecinstwa. Widac, ze sie starzeja… Bolo mi tak mozno sztyry – piync lot jak dziynnie po poledniu tyralach z Mamom na Wojtula z konewkom do gospodorza po swiyze mlyko od krowy. To bolo richtig mlyko, niy tako sino woda jako terozki sie w sklepie […]
Andrzejki
Andrzejki Na śwjyntego Andrzeja kożdo frela mo nadzieja że karlusa se wywróży co s nióm bydzie jak najdłuży Tuż sie już dziołchy szykujóm wosk ze śwjyczki wykapujóm klucza s dziurkóm szukajóm bo tera yno wszyndzi patyncioki majóm Jeszcze szczewik s lewej nogi do przeleziynio przez chałpy progi bydóm se frele jich łukłodały […]
Andrzejki
Sowizdrzoł Ślōnski na forum
Sowizdrzoł Ślōnski na forum Kery zno tego karlusa Kawał chopa, kawał szusa? Loto wszyndy,frele bawi Te czekajōm kej sie zjawi Kej zawito nōm na szteli Zaros szpas – dyć tyż weseli Rymek wrazi niy ôbrazi Niy ma haji sie niy wadzi Pobłoznuje ciepnie wicym Bywo iże z dugim szpicym A nikej ze dugōm brodom Nale ône […]


text:
HANEK Moj Papa robiol na grubie za sztajgra. Dycki ze wszystkimi kamratami zol we zgodzie, niy wadziol sie z zodnym, jak jedyn abo drugi bol w potrzebie, to piyrszy wyciongol rynka do pomocy, a jak kery niy miol co jesc, to Papa oddowol mu pola swojego chleba. Ale onego tyz wszyscy mieli radzi i jak […]
Moj kamrat Hanek
Roler
Roler Bolo mi tak ze siedym lot, jak moja ciotka (nojmlodszo siostra od moji Mamy) smykala mie bele kaj na szpacyry, abo po miescie, po sklepach, do swoich kamratkow, abo blank normalnie na lody. Ciotka bola do mie dobro, przola mi, ale niy ciyrpiala, jak jaki bajtel bol frech. Toz staralach sie dycki byc niyfrechowno, […]
Szekuladka
Szekuladka Szekuladka se wcinała cołki pychol ufifrała Ronczki cołke z szekulady I te szatki ôd parady Łoj Ty moja słodko szczigo Ôd przeblycki zaś sie migosz Jo tu przeblyc ciebie musza Dyć już dzwoni ciotka Usia Z małym Frankym w parku czeko Dej sie przeblyc ,czas ucieko Barbara Politaj
ŚWIYNTY MIKOŁEJ
MIKOŁEJ Za bajtla dycki mialach duzo uciechy bez te dwa ostatnie miesionce roku: listopad i grudziyn. Bo prawie w tych miesioncach sie duzo dziolo i dostowalach nojwiyncy gyszynkow. Zaczynalo sie od Wszystkich Swiyntych, potym fajrowali my moj gyburtstag, zas za dwa tydnie bola Barborka, a dwa dni niyskorzyj po swiyntowaniu Dnia Gornika, czyli Barborki, przichodziol […]
Ło tym jak Tilka wybiyrała sie na wywczasy
Ło tym jak Tilka wybiyrała sie na wywczasy Wybiyro sie frelka Tila na wywczasy samolotym, mo lecieć na prziszły tydziyń do krajow Afryki z LOT-ym. Do taki daleki rajzy cołki rok sie szykowała, a tak to już ze miesionc tymu srogi kufry pakowała. Potym baby zawołała by widzieć ich gupi miny, jak do kufra se […]
OMA I KOZA CILA
We ostatnij gyszichcie z dziecinstwa wspomnialach o gowiedzi, kero dycki tyrala u mojich starzikow po placu. Toz bola porka: kurka i kokocik – cwergi. Te dwa dycki trzimaly sie do kupy: kaj kurka, tam kokocik. Kurka znosiola take malutke jajuszka, kere moja potka, ciotka Lyjna dycki zbiyrala i warzola na twardo, a potym dowala do […]
WSPOMNIENIA – ZILWESTER
Wspomnienia – Zilwester Jak daleko moja pamiync siyngo, tak co roku u nos fajrowano Zilwestra. Zbiyrala sie colko rodzina, ciotki, ujki, kuzyny, kuzynki, no i my: Mama, Papa, moje braciki z dziolchami (te starsze), i jo.Moje kuzynki lepioly z farbionego papioru bele jake mycki, coby kozdy z nos wyglondol wesolo. Ciotki przinosioly cos do […]
Bimbrownia eli śnik?
Bimbrownia eli śnik? Niy wiym czy to prowdom boło nale tak sie to zaczoło: Zaroz z rana moja ciotka ôdkryncioła se kokotka Zbonek pod nim podstawioła na tyj woda zawarzoła. Cosik bulko cosik piyni ciotce aże w ôczach miyni Śmierdzi ji cołko chałupa to niy woda berbelucha. Toż podstowio wartko szolki dyć tyn smak to […]
Wierszyki dlo bajtli
Wierszyki dlo bajtli „Po Naszymu” Pod dymbowym stromym siadła żaba na kamiyniu, bo doś miała żabi godki i dychnoć se chciała w ciyniu. „-Chyba puda sie łopolić, bo żech je łokropnie blado, yno czy mje małej żabie w słoneczku leżeć wypado-.” „-Nie pedziała ci mamulka żaby sie nie łopalajom, bo jak w słońcu se poleżom […]


text:
Sylwester We Sylwestra tańcowajōm grŏ ôrkestra wypić dajōm Niy ma kōńca tyj zabawje Nowy Rok trza witać prawje Urszula Oślislok
Sylwester
Do mamy
Do mamy Mamo mamo cōż ci dōm moji serce kjere mōm jaki kwjŏtek,bōmbōniera ale to ni ma za wjela i me pszoci ,miłowani za wszyski twoji starani coŏki twoji pośwjyncyni nie przespane noce nadymnom ślynczyni Dzisio wjelki śwjynto twoji przyjmij te winszowani moji chociŏż nie podarne trocha ale jako wjyncyj moga ? Miłuja cie […]
Czy pamjynto ?
Babski śwjynto – Dzień Kobiet
Babski śwjynto – Dzień Kobiet Śwjynto babski dzisio mōmy I życzynia se skłodōmy Chłopy po kwjŏtku dowajōm Bo babeczkōm swojim pszajōm Dostanōm za to dziubeczka Tortynsznika bōnkaweczka Cojś tam jeszcze mocniyjszego Do kjeliszka wielgachnego Wjelki ,małe,ganc malutki Przeca wszyski sōm słodziutki Choć tyn jedyn dziyń we roku Mjyjcie chłopy na widoku Dyć nie yno skuli […]
Serdeczne życzynia
wszyskim babeczkōm wszyskigo nŏjlepszego na Dziyń Kobjyt
Balowani
Balowani Dyć karnawał już panuje Jakojś żŏdyn nie tańcuje Rozsiednyli sie po kōntach Cojś depnyli fest po szpōntach By se to pomału brali Terozki by tańcowali Ale choby gupcy lejōm Bezto sie na szłapach chwjejōm Ana wołŏ na Zeflika Pōć sam ku mje se pofikać Poskŏkŏsz w kōłeczku trocha Pokŏż czy poradzisz stŏć na nogach […]
Nowy Rok nos czeko
Nowy Rok nŏs czekŏ Tak wartko nōm czas uciekŏ Stary Rok sie kōńczy Dyć Nowy nŏs czekŏ Kalyndŏrz już chudy Szkartki sie wyrwało I Starego Roku Wjela nie zostało Co spōminać ô nim Kjej nōm już przemijŏ Jaki bydzie Nowy ? Co sie w nim pozmjyniŏ ? Dyć Starego szkoda Nie buł taki zły A […]
Nowy Rok nos czeko
Kjej tyn Nowy Roczek przydzie czy szczynśliwy kożdy z nŏs bydzie ? życza SZCZYNŚLIWEGO NOWEGO ROKU i cobyście mjeli wjyncyj niż teraz we portōmoku co by wōm szczynści sprzyjało i zdrōweczko dopisowało
Rok ucieko
Nowy Roczek sie szykuje Stary zaroz wywandruje Czas mu przeszoł Za to Nowy Roczek już nadeszoł


text:
Mómy już marzec i skuli tego marca idzie sam terôzki ździebko połozprawiać ło takim gryfnym marcowym zwyku, ło tym, iże fajrujymy, jak kôżdego roka, tyn gryfny „Dziyń Kobiyt”, dziyń freli, samotnych, wydanych, zowitek eli tyż klôsztornych pannów. Znôcie już to? Znocie! I, co z tego? Byda juzaś dzisiôj ło tym berôł a to skuli tego, […]
Dziyń Kobiyt
Faszing, zapusty, miynsopust i – audio
Faszing, zapusty, miynsopust i…
Co, medikujecie, iże byda Wóm sam eklerowôł jak sie kreple parscy? A dyć jô już łod łóńskigo szczwôrtku blank gawcyć sie na nie niy poradza, bo mi sie jesce dzisiej pierónym po nich chepie. Niyftore to ci byli take chapich, take fest przepadzite, iże na tyn tusty szczwôrtek naforantowali tych krepli tela, iże jejich niyskorzij […]
Co kcioł Bercik – audio
https://www.youtube.com/my_videos?o=U
Latośny karnewal chnet forbaj – audio
https://www.youtube.com/watch?v=C4lpcd5qrrg
Łostatki, zapusty, kuse dni, faszing, bakusy i jak by to tam jesce mianować – audio
Łostatki, zapusty, kuse dni, faszing, bakusy i jak by to tam jesce mianować …
Łostatki abo inakszij: zapusty, miynsopust, faszing, bakusy cy kuse dni, to blank łostatnie dnioszki karnewalu. Tak po prôwdzie łostatki to wtorek skorzij Strzody Popiylcowyj ale tyż kajniykaj côłki tydziyń łod Tustego Szczwôrtku to tegóż ci tyż wtorku. A już ci ta Strzoda Popiylcowô, to napoczniyńcie tego ci Srogigo Postu i łoczekowania na Wielkanoc. Werci sie […]
Co kcioł Bercik?
Terôzki, jesce jedna gyszichta, kierô gynał pokazuje richticznô babskô nôtura. A bóło to wszyjsko tak: Wylazła baba tak na łodwieczerz przed chałupa. Blank po leku pokwanckała sie ku dźwiyrzóm łod zegrody. Podcióngła sie te swoji „silikóny” i styrcy, i fest ci ku tymu medikuje: – Możno fto przyjńdzie cestóm kole mojij chałupy… abo i niy. […]
Latośny karnewal chnet forbaj…
Nó, tóż mómy już chnet tyn faszing, tyn karnewal zbyte, pójńdzie ci to wszyjsko forbaj… aże na bezrok. Jesce ino musicie szczimać (jô niy, bo nikaj sie niy wybiyróm) tónkanie harynka we wtorek i zatym popiylcowô strzoda. I tak ci sie miarkuja, co niy byda łozprawiôł jak kôżdyrok ło tyj popiylcowyj strzodzie, bo same miarkujecie, […]


text:
Roler Bolo mi tak ze siedym lot, jak moja ciotka (nojmlodszo siostra od moji Mamy) smykala mie bele kaj na szpacyry, abo po miescie, po sklepach, do swoich kamratkow, abo blank normalnie na lody. Ciotka bola do mie dobro, przola mi, ale niy ciyrpiala, jak jaki bajtel bol frech. Toz staralach sie dycki byc niyfrechowno, […]
Roler
RADA
RADA Prziszoł w nocy, nawalóny, a tu somsiod w pryku żóny! Już chcioł fuknóńć na sómsiada, ale słyszy żóny rada: „Łostow zowiść swo na boku, siadej i sie ucz, ciućmoku!” Autor:Bernard Śmigała


text:
ZŁOTE GODY
czyli małżyński fajer
Z tym ożynkiym, to jo mioł problym od bajtla. Nojpiyrw, to jo
myśloł se tak: ojciec, to mo sie fajnie, bo sie ożyniył z mamom. A jo
mom wzionć se cudzo baba? Nigdy!
Potym, jako mody synek, to żech durch myśloł, że jak już mi sie
jakoś dziołszka spodobo, to skond byda wiedzioł, że to ta, z kerom
mom sie żynić. Jak zawdy w takich przypadkach, cisna do starki.
– Starko rzeknijcie mi, skond jo mom wiedzieć, że mom sie ożynić
z tom, a niy inkszom frelkom?
– Zefliczku, a ty mosz na oku jakoś frelka? – starka sie zdziwiyli.
– No, jeszcze niy mom, bo niy wiym, kiero to mo być. Przez to sie
pytom.
– Aha. Jak niy mosz, to sie niy starej na zapas. Jak kiedyś
spotkosz jom, to zaros bydziesz wiedzioł, że to ona.
– Byda wiedzioł? Ale skond?
– Niy starej sie. Godom ci, że bydziesz wiedzioł na pewno, że to
ona. No dużo to żech sie od Starki tym razym niy dowiedzioł.
„Bydziesz wiedzioł i bydziesz wiedzioł…” Ale skond niby byda
wiedzioł?
Pora lot niyskorzy mój kolega Rudolf godo mi, że mo ciotka przy
21
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
czeski granicy. Ona mo tam gospodarka, blisko jest rzyka, stawy. Jak
chca moga z niym tam pojechać na pora dni. Pomogymy im przy
żniwach, a za to bydymy mieli kaj spać i co jeść. Pójdymy se na ryby,
na grzyby, na zabawa. Czymu niy. W tym naszym Bytomiu to ino
smrod i maras. No to żech sie zgodziył. Cugiym pojechalimy do
Katowic, z Katowic do Wodzisławia, a potym pekaesym na Chałupki.
Wysiedlimy w Gorzicach. Z przistanku piechty, jakieś 10-15 miniut
i bylimy przy wrotach.
Ciotka kolegi była akurat na placu. Wielko baba. Jak nos zejrzała,
przyleciała ku nom i biere nos ściskać. Jo wtedy był dość lichy, to jak
mie ścisła, to mi sie zdało, że słysza, jak mi strzelajom kości.
– Ciotko, to jest Józek Bugla, mój kolega – przedstawiył mie Rudi.
– Bugla? A twoi niy pochodzom przypadkiem z tych stron?
– Niy, chyba niy, a czymu?
– Bo takie nazwisko „Bugla” u nos jest bardzo czynste. Popytej
sie w doma, bo może tyś jest nasz? – zachichrała sie ciotka.
Ciotka zaprowadziyła nos do izby. Potym w kuchni dostalimy coś
do zjedzynia. Była całkiym fajno. Opowiadała, pytała sie, co tam na
Czornym Ślonsku (tak nazywała Bytom). Wszystko mi sie podobało,
ino tyn ślonski, co ona godała, był trocha inszy od tego „naszego”
ślonskiego. Czasym godała jakoś tak śmiysznie, jakby seplyniyła. Ale
nic to. Przeca i tak my sie rozumieli.
Na drugi dziyń rano, jak żech sie obudziył, Rudolfa już niy było w
izbie. Leca po schodach na dół sie myć, bo nasza izba była na
samym wiyrchu. A tu Rudi stoji przy schodach z jakomś frelkom.
– O, Zeflik sie obudziył. To jest tyn mój kolega, Zeflik – Rudi godoł
do tyj frelki.
– A to jest moja kuzynka, Marysia – to godoł do mie.
Umiycie se to przedstawić? Stoja na schodach, włosy rozkopane,
oczy zaspane, obleczony w jakiś stary owerol, a tu ona. Jak mie
ścisło kajś w żołondku, to żech niy wiedzioł, kaj mom lecieć nojpierw.
Na góra sie oporządzić, czy do łaziynki sie myć, czy do wychodka.
Na szczynście Ciotka zawołała z kuchni, że śniodanie gotowe. Rudi
z Marysiom poszli, a mie trocha to ściśniyncie minyło.
Takie to było to nasze piyrwsze spotkanie. Pokapowł żech sie,
o czym godali Starka, jak żech sie pytoł, skond byda wiedzioł, że to
ta frelka. Niy byda wom tu godoł o wszystkiym. Powiym ino, że od
tamtych żniw jeździył żech do Gorzic przez dwa lata dość czynsto.
Cugami, pekaesami, a pora razy nawet na kole. Na som koniec, toch
22
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
tu przyjechał i ostoł. Marysia ostała mojom ślubnom, a Ciotka
Rudiego mojom teściowom. Dorobiylimy sie parki dzieci, Pawła
i Anki. Ale o nich to inszym razem wom opowiym.
Łońskigo roku mielimy z mojom Maryjkom Złote Gody.
Piyndziesiont lot po ślubie. To, co sie wtedy tu wyrobiało, przechodzi
ludzkie pojyncie. Powiym wom, że te trzi dni było ciynżyj przetrzimać
niż te 50 lot. Ot piontku do niedziele pełno chałupa ludzi. W każdyj
izbie ktoś. Wszyndzie woniały kwiotki. A jo jest na jakieś tam
uczulony. No to żech trzi dni kichoł. Aż my je wszystki dali siostrze do
kościoła i na cmyntorz. Na placu pełno aut. Pies to był od tego tak
pogupiały, że jak wloz do budy, to te trzi dni niy chcioł wylyź. Kotów
tyż przez trzi dni żech niy widzioł, a kury to o połowa mynij jajek
niosły. A w chałupie kożdy coś godo, kożdy coś chce. Istny dom
wariatów. Dlo świyntego spokoju poszoł żech se do piwnicy. Mom
tam taki mój warsztat. Wzioł żech se gazyta i po cichu żech sie
straciył. Przynajmnij tam mioł żech spokój.
W sobota po połedniu Anka zawiozła Maryjka do frizjerki. Tak po
prowdzie, ta frizjerka to już niy jest frizjerka, ale kiedyś była frizjerka.
Teraz po znajomości czasym komuś friza zrobi. Kobita mo tyż swoje
lata, ale Maryjka sie uparła, że abo do ni abo nikaj niy pójdzie.
Przijechały za trzi godziny. Maryjka wysiado z auta, na głowie
chustka. Myśla se, po co trzi godziny robić frizura, a potym w chustce
chodzić? Może sie niy udała abo co? W doma żech sie kapnył, że ta
chustka to było takie opakowanie zabezpieczajonce. Maryjka zdjyła
ta chustka, jo patrza, a ona cało głowa w welach.
– Kobiyto, jak ty bydziesz spała? Dyć w nocy to ci wszystko
klapnie i jutro do kościoła pójdziesz chyba w czopce!
– Dej mi pokój, ty sie niy znosz. Pomyśl lepiyj, jak ty te twoje
piynć włosów na krziż mosz poczosać, żeby na cało głowa stykło.
Wszyscy zaczyli sie śmioć. Tacyście cwani, to wom teraz powiym,
myśla se.
– Mój kolega z roboty był kiedyś na wycieczce w Warszawie.
I opowiadoł mi, że tam tako moda, żeby pisać po ścianach. I tyn mój
kolega godoł mi, że przeczytoł na jednyj takiej ścianie takie coś
bardzo mondrego. Stoło tam tak: „Szczynśliwi łysi, nic im niy stoi, nic
im niy wisi”.
Ale wcale ich niy zatkało, ino wszyscy śmioli sie jeszcze bardzi.
Smola wos, ida stond. I poszoł żech se zaś do swojego warsztatu.
Mszo mielimy zamówiono w niydziela na sumie. Ale jak my jom,
23
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
to jest ta mszo, zamawiali, nasz farorz, a trza wom wiedzieć, że od
niydowna momy nowego farorza, pado nom:
– To pod koniec mszy zrobimy odnowienie przyrzeczeń ślubnych.
– Co??? Jakie odnowienie? Farorzu – pytom sie – to tamto, 50 lot
tymu, co jo sie przysiyngoł, to już niy trzimie?
A on na to:
– Trzimie.
No to jo dali:
– Jak trzimie, to po co to ruszać. Jo tam sie niy znom, ale powiym
wom, że w tamtym miesiącu Maryjka wymyślyła, że mom w piwnicy
poprawić ruła z wodą, bo coś tam jej sie niy podobało. Cołki czas
było dobrze. Jak żech jom poruszył, zaczyła ciyknonć. Odkryncic sie
jej niy dało, trza było urzinać i nowo ruła zakłodać. Trzi dni żech
siedzioł w piwnicy, pół ściany rozkopane. Jakby żech tego niy ruszoł,
byłoby dobre do teraz. To jo se tak myśla, jak to nasze ślubowanie
jest jeszcze dobre, to my go lepiyj niy ruszejmy, bo mogymy se
narobić marasu.
Farorz tak suchoł, niy wiym, czy mie pokapowoł, bo ruły chyba
nigdy niy wymienioł, ale sie zgodziył, że odnowienia przyrzeczyń niy
bydzie. I bardzo dobrze! Niy dość, że piyrszy musza iść na ofiara, to
potym jeszcze byda udowoł młodego pona? Maryjka na szczynście
nic sie u farorza niy odzywała. Ino roz kopła mie pod stołym, jak żech
o tyj rurze zaczon godać. Ale poza tym była spokojno.
W niydziela rano chałupa aż sie trzonsla. Anka pomogała oblykać
sie Maryjce. A wierzycie, że te jej loki jakimś cudem wytrzimały?
Może skuli tego, że spała w tyj swojej ochronnej chustce na głowie?
Jo na szczyńscie z frizurom niy mioł żech problymów. Ancug chcieli
mi kupić nowy, ale żech se niy doł.
– Abo pójda w tym co mom, abo se idźcie sami – zapedzioł żech.
Poddali sie. Ale na chama, że musza mieć nowe szczewiki. Dobra,
jakoś to zdzierża. Jak żech te szczewiki obuwoł, już mi lekko
podpadły. Jakoś tak szłapy mi ściskały… Ale baby uznały, że sie
rozchodzom. Jak sie rozchodzom, to sie rozchodzom. Wsadziyli nos
w auto i pojechalimy do kościoła. Mszo jak to mszo, niy byda wom tu
godoł, bo wszyscy wiycie. Ale tak przy kozaniu czuja, jak szczewiki
zaczynajom mie ciś. Jak sie miały rozchodzić, jak jo nikaj niy
chodziył? Z chałupy do auta i z auta do kościoła. Buch do ławki i to
całe moje chodzynie w nowych szczewikach. Myśla se, bydzie cyrk.
Zaros trza iść na ofiara, a jo musiołbych szczewiki ściongać. Mało
24
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
tego, nasz Paweł wymyślył, że na pamiontka bydzie wszystko w
kościele kamerowoł. W doma nom zapedzioł:
– Pamiyntejcie, żeby sie fajnie uśmychać do kamery.
Ale jak sie mom śmioć, kiej mie szczewiki cisnom i płakać mi sie
chce. Sztuchom Maryjka i godom do niyj cichutko:
– Szczewiki mie piją, musza je ściongnonć.
– Przestoń!
– Jak przestoń, jak jo nóg niy czuja.
– Jak ściongniesz, to dopiero wszyscy na około twoje nogi
poczujom!
– Jak? Przeca mom świyże fusekle.
– Zefek, wytrzymej, prosza cie, bo nos obgodajom!
No i przyszło mi iść na ofiara. Wstowom w tyj ławce, a w szłapach
ból niy do wytrzymanio. Na szczyńście siedzielimy w piyrwszyj ławce
i niy było daleko, no ale zawsze. Ida za Maryjkom, przebiyrom
szłapami jak jakoś baletnica. Maryjka dugo mie, bo myśli, że sie
wygupiom, jo wykrzywiom gymba, że to niby sie uśmychom, bo tyn z
tom swojom kamerom cyluje mi w nos. Jak jo chciołbych mieć teraz
na nogach moje lacie!!!
Jakoś, z Bożom pomocom, przeszoł żech ta moja krziżowo droga
na ofiarowanie. Dobra, myśla se, teraz ino jeszce jedna droga, do
komunii, a potym niech sie robi co chce – sebuwom. Komunia tyż
jakoś żech przeżył. Pożykoł żech i biera sie za rozwionzywanie
szczewików.
– Bugla! Nawet niy probój ściongać!
Ooo, było „Bugla”, czyli jest wnerwiono. Dobra, niy ściongna, ale
ostawia rozwionzane. Wiela to niy pomogło, ale trocha było lepi.
Mszo sie kończy, jo już widza w wyobraźni te moje papucie, a tu
farorz zaczyno skłodać życzynia. I godo, i godo, i godo, choćby
drugie kozanie. Już żech myśloł, że koniec, a on tu wyciongo jakoś
kartka i pado, że biskup do nos list napisoł z okazji złotych godów.
Myśla, jak do nos napisoł, to czamu go farorz dostoł? Zaros godom
do Maryjki:
– Ale jo tam po niego niy ida! Jak chcesz, to idź se sama.
Na szczyńście, farorz som przyszoł do nos do ławki i doł nom tyn
list. Potym już ino do auta i moga ściongać szczewiki! Maryjka
chciała jeszcze iść po mszy na groby, ale udało mi sie jej to wybić z
głowy, jak żech obiycoł, że pójdymy jutro.
Z kościoła, zamiast do restauracji, bo tam był obiod, pojechalimy
25
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
do chałupy. Z auta szedł żech już w samych fuseklach, a w izbie jak
rypnył żech tymi szczewikami o ściana, to cud, że tynk niy odpodł.
Chcioł żech iść na fajer w moich laciach, ale skończyło sie na moich
starych szczewikach.
Przyjyncie bardzo sie udało. Jedzynie było dobre, ludzie bawiyli
sie fajnie, chłopy se tyż wypiyli coś mocniejszego. Jo wypiył se
koniaka. Była to chyba jakoś zorta zdrowotno, bo po drugiym
kieliszku stopy już mie niy bolały. A nawet my se trocha potańcowali.
W doma bylimy jakoś koło jedynostyj. Jak my se już tak leżeli w
wyrku (Maryjka bez chustki), pomyśloł żech se, że mom szczyńście
w tym życiu. Roztomańcie to przez te 50 lot bywało, ale zawsze my
se poradziyli. Niy tak jak terozki młodzi. Roz sie powadzom i do
sondu lecom po rozwód. Piniyndzy jakoś nigdy niy było za dużo, ale
tyż my niy biydowali. I dziynka Bogu ze zdrowiym niy nojgorzyj, jak
na te nasze lata. Dzieci dobrze my wychowali. Niy jakoś tam
nowocześnie, ale normalnie. Jak przeszkrobali coś, to po rzici dostali
i już. Teroz som na swoim. Wnuki tyż udane. Po co nom coś wiyncy.
– Maryjko, pszaja ci.
– Wiym, Zeflik. I jo ci tyż pszaja.
26
12 Opowieści Starego Bugle z Gorzyc
wysłuchane i spisane przez Piotra Będzińskiego
CDN …… Tak co 7-10 dni nowy konsek dodomy


text:
Nepal (nep.trl.Nepāl, přijynto we 2007 roku nowa tymčasowo kůnstytucyjo ńy wprowadzo do kraju dugij formy mjana) – dymokratyčno republika federalno we Azyji Pouedńowyj, we środkowyj tajli Himalajůw, grańičůnca na půunocy s Chinůma a na pouedńu, wschodźe we zachodźe s Indjůma; bez dostympu do mořa.
Přez 80% placu pokrywajům sam gůry uo středńij wysokośći ůng. 6000 m n.p.m.
Pouedńowo tajla kraju zajmujům wyžyny a teryny pagůrkowate pokryte džůnglům, a půunocny kraj Ńiźiny Hindustańskij (tzw. Teraj). Na půunocy rozćůngo śe gůuwny uańcuch Himalajůw (Himalaje Wysoke) s nojwyžšym ščytym śwjata, Čůmolůngmům (Moůnt Everest) – 8850 m n.p.m. a śedmjůma inkšymi uośmjotyśynčńikůma. W środkowyj tajli kraju ležům Himalaje Moue uo středńij wysokośći 2400–4300 m n.p.m. s ličnymi kotlinůma (Dolina Katmandu je wśrůd ńich nojwjynkšo).


text:
Chelsea F.C.
Chelsea Football Club (wymowa: /ˈtʃɛɫsiː/) je to ynglicki fusbalklub zołożůny we 1905, kery mo swojo śidźiba we zachůdńim Lůndyńe, we bycirku London Borough of Hammersmith and Fulham. Klub tyn sztyry razy wygroł majstra ynglandu, a śedym razy wygroł puhar uůnygo kreju. We 2012 wygrono Liga Majstrůw UEFA we finale po elwrach s Bayernym München.
Ferajn noleźi uode 2003 do Romana Abramowicza, ruskego miljardera, jednygo s nojbogatszich ludźůw śwjota, kerymu Chelsea zawdźynczo tela sukcesůw.


text:
Graczki ze ślonskom godkom w Spodku
Mocie radzi ksiożki i czytani? Toż przidźcie w ta sobota abo niedziela (21-22 września) do Spodka na Targi Ksiożki. Bydzie tam wielki fajrowani z ksiożkom!
Bydom ksiożki, kiere już wcześnij sie pokozały i tyż taki, kierych żodyn jeszcze niy widzioł. Bydzie szło sie trefić z tymi, kierzy jich napisali.
Dlo rechtorów zrychtowane bydom szkolynio, kaj dowiedzom sie co zrobić, coby bajtle wiyncyj czytały ksiożki.
Bydzie tyż coś gryfnego dlo bajtli. A bez tyn czas, kiej bajtle bydom sie bawiły, łojce bydom sie mogli dowiedzieć, kiero ksiożka nojlepij dać do przeczytanio swojimu bajtlowi.
A wto mo kapka geltu w bajtliku coby se sprawić jako ksiożka na jesinne wieczory, bydzie móg, bo przyjedzie moc wydawnictw.
Bydymy tyż z naszymi gryfnymi rzeczami.
Toż jak ni mocie co z sobom jutro zrobić, to zapraszomy Wos do Spodka.
Trzimcie sie! Pyrsk!
Co i kaj? Targi Książki w Spodku w Katowicach
Kiedy? 20-22 września 2013
Ło kierej? Łod 10:00-18:00
Tukyj wiyncyj ło tym, co sie bydzie dzioło: http://www.exposilesia.pl/targiksiazki/14/0/pl/


text:
Chorōbsko Tak mje cojś chyciło Tak mje cojś zmorzyło Że do łōżka lyjź musiałach Trocha sie pochorowałach Ale nie dōm sie chorōbsku Byda sie s nim smŏgać w łōżku Aż mi ulży i popuści Aż chorōbsko mje łopuści Trocha ziōłek sie wypija I mikstura tyż zażyja Potym legna pod sztepdeczka I wypoca chorōbeczka Łuzajś byda […]
Chorōbsko
Puket na Matki Boski Zielnej
Puket na Matki Bożej Zielnej Puket s kwjŏtkōw ułożōny Ze ziołami kjere nazbjyrałach Chodziłach po polach,łōnkach I na rantach tyż targałach Za pōnbōczkowōm krewōm Do beszōngu wleciałach Nic se s tego niy robiłach Bo se ziōłek natargałach Kamelki i fajnego kwownika Natargałach ze trownika Trocha nawłocie,bylice i wrotycza Tyż do puketa wtyrcza Jeszcze farbiczka […]
Matka Boska Zielna
Do Matki Boskiej Zielnej
Dla Matki Bożej Zielnej Pierwszym promykiem zorzy zbudzisz sierpniowy poranek z owoców tego lata upleciesz zdrowia wianek Dasz ziołom zapach słonka a listkom świeżość wiosny zaś kwiatom podarujesz tęczy koszyczek radosny Ciepłem nakarmisz zioła żar chłodem wiatru ukoisz kroplami rosy srebrzystej pragnienie zaspokoisz Rozlejesz woń po ogrodzie rumianku i lawendy ususzysz skwarem południa liście szałwii […]
Noc śwjyntojańsko – św.Jóna
Noc śwjyntojańsko – św. Jóna Śwjynto łognia Śwjynto wody Tradycyjne to łobchody Łurodzaju i płodności Szukanio wjelkij miłości Kjej najkrótszo w roku noc Kjero mo tak wjelko moc Na śwjyntego Jóna Tego dnio patróna Kajś tam w czornym lesie Staro prowda niesie Kwitnie kwjotek paprocie Co blyszczy we złocie Ciynżko go je znolyjź Lepszy w […]


text:
Roler Bolo mi tak ze siedym lot, jak moja ciotka (nojmlodszo siostra od moji Mamy) smykala mie bele kaj na szpacyry, abo po miescie, po sklepach, do swoich kamratkow, abo blank normalnie na lody. Ciotka bola do mie dobro, przola mi, ale niy ciyrpiala, jak jaki bajtel bol frech. Toz staralach sie dycki byc niyfrechowno, […]
Roler
ŚWIYNTY MIKOŁEJ
MIKOŁEJ Za bajtla dycki mialach duzo uciechy bez te dwa ostatnie miesionce roku: listopad i grudziyn. Bo prawie w tych miesioncach sie duzo dziolo i dostowalach nojwiyncy gyszynkow. Zaczynalo sie od Wszystkich Swiyntych, potym fajrowali my moj gyburtstag, zas za dwa tydnie bola Barborka, a dwa dni niyskorzyj po swiyntowaniu Dnia Gornika, czyli Barborki, przichodziol […]


text:
Metůn
Metůn (CH4), znůmy tyż jako błotny goz to nojprostszy wůnglowodůr nasycůny (alkůn). We tymperaturze pokojowyj je ńywůnnym a bezfarbowym gozym.
Metůn powstowo we przirodźe we wyńiku beztlynowygo rozkłodu źelinowych szczůntkůw. Je tyż głůwnym skłodńikym źymnygo gozu. Je stosowany jako uopołowy goz a surowjec do syntezy wjelu inkszych uorgańicznych zwjůnzkůw.
Miszůng metůnu s luftym we stosůnku uobjyntośćowym 1:10 mo własnośći wybuchowe (pjorůnujůncy miszůng). Tworzyńy śe tygo miszůngu na grubach kamjynnygo wůngla bywo ńyrzodko prziczynům groźnych we skutkach eksplozyji.
Metůn je ćeplarńanym gozym, kerygo potyncjoł ćeplarńany je 21 razy srogszy kej dwutlynku wůngla, a strzedńo zawartość we atmosferze wynośi 1,7 ppm (bez mińůnych dwjesta lot wzrosła przez dwukrotńy).


text:
Belgijo
Belgijo, Krůlestwo Belgije (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne we zachodńij Ojropje, we pouedńowych Ńiderlandach. Grańičy uod zachodu s Francyjům (620 km), uod pouedńo s Luksymburgjym (148 km), uod wschodu s Ńymcůma (167 km) a uod půunocy s Holandjům (450 km). Uůnčno dugość grańic lůndowych wynośi 1 385 km, půnadto istńije 64-km fragmynt wybřeža Mořa Půunocnygo. Podźelůno je uůna na tři strefy godkowe: francusko, ńiderlandzko i mjymjecko. Bruksela, stolica Belgije, je jydnočeśńy "stolicům" Uńje Ojropejskij.


text:
William Shakespeare
William Shakespeare (rodz. wjerza 23 kwjetńa 1564 [1] we Stratford-upon-Avon, um. 23 kwjetńa 1616) – ynglicki dichter, pisorz a dramaturg, reformator tyjatru, zauobycz powożany za jydnygo ze nojwybitńyjszych ynglickich pisorzůw. Napisoł ůng. 40 tyjatralnych szpilůw, 154 sůnety, a inksze dźeła. Je poważany jako norodowy dichter Ynglandu. Podug ekszpertůw, nojwjyncy pisoł we lotach 1586-1612, nale uo daty powstowańo cońykerych utworůw a jejich chrůnologijo je durch zwada.
Jygo tyjatralne szpile tumaczůno na bezma wszyjske nowożytne godki, a lista słůw kere uůn uworził a wlozły ńyskorzi do angelskij godki mo 600 pozycyjůw.
Ńykere dźeła[Sprowjej]
Kůmedyje[Sprowjej]
- All's Well That Ends Well
- As You Like It
- The Comedy of Errors
- Love's Labour's Lost
- Measure for Measure
- The Merchant of Venice
- The Merry Wives of Windsor
- A Midsummer Night's Dream
- Much Ado About Nothing
- Pericles, Prince of Tyre
- The Taming of the Shrew
- The Tempest
- Twelfth Night, or What You Will
- The Two Gentlemen of Verona
- The Two Noble Kinsmen
- The Winter's Tale
Tragedyje[Sprowjej]
- Romeo and Juliet
- Coriolanus
- Titus Andronicus
- Timon of Athens
- Julius Caesar
- Macbeth
- Hamlet
- Troilus and Cressida
- King Lear
- Othello
- Antony and Cleopatra
- Cymbeline
Przipisy
- ↑ Znůmo je data krztu: 26 kwjetńa 1564


text:
Ślonski wyliczanki
Zdo sie, że ni ma takigo, kiery by za czasów młodości niy groł w gra, kiero zaczynała by sie jakomś wyliczankom. Wiela to było uciechy, kiej sie wyliczało „Wpadła bomba do pywnicy…” abo „Ene due, rike…” I skisz tego, że cołki czas sie ło tych latach myśli i chciało by sie do nich nozod przeniyść.
Spytali my sie kamratów ło jejich wyliczanki po ślonsku, ale napisano dzisio. I co jim z tego wyszło? Łoboczcie sami.
Nojbarzij spasowała nom wyliczanka łod Marty:
„Antek kupioł se maszkyty,
i drap lecioł na zolyty,
dziołsze ich po trochu dowoł
i jom rod, tak se futrowoł.
Roz, dwa trzi i zaczynosz Ty!”
Marta
Były tyż inksze, kiere momy radzi:
„Roz, dwa, trzi i larmo
Ni ma życiu nic za darmo
chcesz mieć nogi jak oplerki
Grej we fusbal a ni w bierki”
Kasia
„Iki, piki
dwa szpyndliki
na zegrodzie gryfne dziki
za werksztelom dwa chlywiki
w króliczoku trzi starziki
…a na kogo padnie
to na tego bync”
Karola
„Wopno, cymynt, gips i woda;
gorol powiy: „ja ci podam!”.
Jo som biera kibel, kara,
bydzie chaupa, dowom wiara!”
Dominika
Wszyjstkim dziynkujymy za wyliczanki i zapraszomy zaś!
Pyrsk!


text:
Dane liczbowe programu RnS
powrót
Pliki do pobrania:Dane liczbowe do 31 grudnia 2013.pdf Miasta i województwa do 31 grudnia 2013.pdf woj dolnośląskie i Wrocław.pdf woj warmińsko-mazurskie i Olsztyn.pdf woj kujawsko-pomorskie, Bydgosz i Toruń.pdf woj lubuskie, Gorzów Wilekopolski i Zielona Góra.pdf woj lubelskie i Lublin.pdf woj łódzkie i Łódź.pdf woj małopolskie i Kraków.pdf woj mazowieckie i Warszawa.pdf woj opolskie i Opole.pdf woj podkarpackie i Rzeszów.pdf woj podlaskie i Białystok.pdf woj śląskie i Katowice.pdf woj pomorskie i Gdańsk.pdf woj świętokrzyskie i Kielce.pdf woj wielkopolskie i Poznań.pdf woj zachodniopomorskie i Szczecin.pdf


text:
Steuerowy szrajbůnek
Steuerowy szrajbůnek, (tyż: ślůnske Steuerowe abecadło, Steuerowa uortografijo) – przesprowjane łaćińske abecadło stworzůne we mjyndzywojynnym uokreśe uod dochtora Feliksa Steuera, dyrechtora jydnygo ze katowickich licyjůw. Abecadło te skłodo śe ze 30 znokůw:
A, B, C, Ć, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, Ń, O, P, R, S, Ś, T, U, Ů, W, Y, Z, Ź, Ż.
a uoźmju dwaznokůw: AU, CH, CZ, DZ, DŹ, DŻ, RZ, SZ.
Dwaznok ou uostoł przidany, coby uoddać wymołwa kůntynuanta downygo ajchńůnygo a we zachodńim Ślůnsku (je uůn używany we plac połedńowoślůnskigo au a uogůlnoślůnskigo o). Proteza u- przed o uoznoczo prelabjalizacyjno wymołwa krůtkigo [w] przed kożdym nagłosowym o. Charakterystycznům cechům Steuerowygo szrajbůnku je zmjynkczańy spůłgłoskůw uod j, btp. bjoły, lebo uod uosobnyj buchsztaby, btp. ćymny. Inkszům wprowadzůnům zmjanům we uortografiji Steuera je wprowodzyńy apostrofu lo abrewjacyjnych formůw czasowńika, btp. wźůn'ech (uod wźůn żech).
We tym szrajbůnku wydowoł swoje dźeła po ślůnsku, mjyndzy inkszymi Ostatńi gwojźdźaurz (1934) a Z naszej źymjy ślůnskej (1934)..


text:
Moda sie zmjynio Tera moda sie zmjyniła Co byś do ôkna powjesiła ? Czy gardiny,czy ekrany ? Jaki muster mŏsz ôbrany? Puste ôkno zostawjōne ? Czy co fikuśnie powjeszōne ? Tela tego do wyboru i koloru Możno jeszcze ni mŏsz wzoru ? Tuż wybjyrej se paniczko ! Możno s krałzkōm czy s kaniczkōm ? Abo […]
Moda sie zmjyniŏ
Kaj som te młodziki
Wiycie jak żech była takom frelkom jeszcze chodziłach do liceum w Rybniku. Dycki po lekcjach szli my se pochodzić trocha po Rybniku bo my mieli wiela czasu na autobus. Zaglondali my tyż do sklepow. A były to czasy kiedy zaczynało już brakować towaru.Beztoż jak kajś my widzieli kolejki to my tam zaro lecieli bo my […]
Śnik o jesiyni
Śnik ło jesiyni Piykno jesiyń mi sie śnioła Łoblecono w czerwiyń, złoto Kajś po polach gibko gnała Dyć freliczka już niymodo Hut ze liści farbowanych Na gowiczce swoji miała Wosy siwe, platynowe Kasztanami fest ciepała Babie lato rozciongała Kajś miyndzy strómami Wiatrym ciepłym nadmuchała Sypła wartko dymbiokami Wele stawu przystanoła We wodzie przejrzała Rynkom machła […]


text:
Bůmbůn
Bůmbůn je to maszket, kery robi śe ze stynżůnygo roztworu cukru we wodźe, do kerygo dowo śe roztomajte arůmy a barwńiki. Uůn roztwůr je warzůny aże bydźe gynsty choby syrop, abo aże śe zaczńe karmelizacyjo. Zorta bůmbůna zależy uod skłodńikůw a czasu warzyńo. Majům roztomajte smaki - mjyntowy, mandlowy, kwaskowaty, słodki, kofyjowy, uowocowy a t.p. Ńykej idźe trefić tyż bůmbůny bez cukru, we uůnygo plac dowo śe inksze słodke substancyje. Bůmbůny mogům przispjyszać pruchńica zymbůw, a dźwigajům glikemiczny indeks, bez cůż ńy powinny być jedzůne uod perzůnůw kere majům cukrzica.


text:
Hardcore punk
Hardcore punk (abò: Hardcore-punk czë prosto Hardcore) pòwstôł je na zôczątkù 80-tich lat w Nordowi Americe, òsoblewie w Los Angeles ë w Waszingtónie, ale téż w Nowim Yorkù , Vankùverze, Bòstónie ë jinszich gardach. W 1981 rokù wëchôdô téż albùm Hardcore '81 karna D.O.A. a mùzycë brëkùją tegò miona dlô òpisënkù jich mùzycznégò sztélu. Harcore bëł procëmstôwieniém sã corôz to barżi kòmercjalëzującemù sã punk rockòwi. Mùzyka hardcòrowô stała sã barżi òstrô ë flink jakno klasyczny punk pòdsztrichiwôjąc jesz barżi procëmkòmercyjné nastawienié. Klatë jakno ë òbleczenk nie bëłë ju tak farwne ë wôżné, a wiele karnów stało sã politiczno angażowónëch. W hardcorze jidze ò bënowé nastawienié, mòralnotã ë pòliticzné angażowanié.
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
DZIYN WSZYSTKICH SWIYNTYCH Jak co roku, tak i dzisiej swiyntujymy Dziyn Zmarlych. W tyn szczegolny dziyn wspominomy naszych Bliskich, Przijocieli i Znajomych, kerzy odeszli. Kozdy z nos musiol kedys pozegnac kogos kochanego, kozdy z nos przezywol zaloba w sercu. Piyrwy laziolo sie na kerchow, strojolo groby zielonymi astami, stowialo kwiotki i swiyciolo swiyczki, blank normalne […]
WSZYSTKICH SWIETYCH
KONIEC SZKOLY PODSTAWOWY
DOCZKALACH KONCA SZKOLY PODSTAWOWY Od piyrszy klasy musieli my zbiyrac makulatura. Jo niy bardzo wiedziala, co to jest, ale Mama spokopiola i zbiyrali my stare cajtungi. Bez colki rok kozdy uczen musiol oddac 10 kg tych papiorow. Mama dziynnie kupowala jakis cajtung, toz niy bolo problymow z uzbiyraniym, a jeszcze trocha sie przionioslo od mojich […]


text:
Roler Bolo mi tak ze siedym lot, jak moja ciotka (nojmlodszo siostra od moji Mamy) smykala mie bele kaj na szpacyry, abo po miescie, po sklepach, do swoich kamratkow, abo blank normalnie na lody. Ciotka bola do mie dobro, przola mi, ale niy ciyrpiala, jak jaki bajtel bol frech. Toz staralach sie dycki byc niyfrechowno, […]
Roler
Oj warkocze
Ôj warkocze Ôj te szumne warkocze Kjej ône sie straciły Taki pjykne my i mjały Kjej dziołszkami były Mama procnie i splotała Czasym starka tyż czosała Co by kożdo dziołszka Gryfnie wyglōndała Chocioż inkszym dziołszkōm Bubiki szczigali To jednak do włosōw Libela z maszkōm wpinali A kjej my podrosły Warkocze ôszczigały Inkszy friz zrobiły Bo […]
Móm wygoda
Móm wygoda Nasi starka mjeli bubikok Wyglóndali ani stary chłop A jo szkuty łoszczigała Nie byda sie nerwowała Szpangi wszyski wyciepałach Hornadle żech pochowała Nie poczosza już dudlika Yno grzebana do bubika Wygoda móm wjelko tera Jak kaj ida ,wartko sie wybjera Wela czy luk se ukrynca Tera to sie wartko sztryndza Chłopeczek nie utyskuje […]
Jsiynno paniczka
Jesiynno paniczka Dorodno paniczka już zawitała S jarzymbiny załośniczki mjała Szaty liściami sie mjyniły Rozmajte farby na nich były Brónotny i złoty,najwjyncyj tego Nie brakuje tyż czerwonego Na karku póciorki s dybjónek A s kasztanów mo pjeszczónek Na głowje liściaty winiec,kwjotki wpjynte Astry i dómbki z zegródki wziynte Słómjoki jeszcze do włosów dała Co by […]
Dla Mamy
Za siwe włosy zmarszczki na twarzy za miłość o której każde dziecko marzy za to że żyję za to że czuję kochana Matuś dzisiaj Dziękuję Łoczy Matki Mamulko we Twojich łoczach łodbijo się promiyń słońca keryn jak krzidła Janioła budzi kwiotki na łonkach Mamulko we Twojich łoczach widza konszczyczek nieba ciepły jak Twoji rynce dobry […]
ŚŁOWYM MALOWANO
Słowym malowano Freliczko ty szwarno Ciyngym Cie maluja Twōj piykny portret Słowym ôpisuja Ôczka twoje piykne Jak te niyzabudki Tak pewnikym mianujom Te modre kwiŏtuszki Włosy twoje światłe Jak włōka pszynicy Słōneczko kej świyci Złotym je uplyci Buźka Twoja gryfno Chociŏż liczko blade Wargi jako ta malina Co kajś rośnie w sadzie Cołko jeżeś […]