text:
Łozprowki, bery, szpasowne gyszichty a wszyjsko we naszyj szykownistyj ślónskij mółwie!
wtorek, 31 marca 2015
Łojciec we studni...
Po tydniu rechtōrka prosi Hanyska, coby przeczytǒł ta swoja prǒcǒ. Hanysek napoczynǒ czytać:
– Mōj tatulek śleciǒł do studni w zeszłym tydniu...
– Ło mōj ty Bożyczku, a wszyjsko śniym do porzōndku? – strǒpiōła sie ta rechtōrka.
– Pewnikiym już ja, bo wczorej tatulek blank ustǒł wrzesceć ło hilfa!
poniedziałek, 30 marca 2015
Uwziyntǒ rapitółza...
– Panoczku! A moga se wlyjź na szpōnt (spławik) i fuknōńć śniego do wody?
Tyn istny zdymbiǒły, bo nikej skany sie wziyna żaba, ftorǒ gǒdǒ, ale dǒł zwōlǒ.
Ta rapitōłza wkletrowała sie na tyn szpōnt i fukła do wody. Po jakimsik łoka mrziku wylazła juzaś.
– Panoczku! A moga se juzaś wlyź na tyn szpōnt i fuknōńć śniego?
Tyn istny zgodziōł sie. Żaba wkletrowała sie na tyn szpōnt i hop, fukła juzaś do tyj wody. I juzaś po kwilce wylazuje i rzōńdzi:
– Panoczku! A moga se wlyjź na tyn szpōnt i fuknōńć śniego do wody?
Tyn istny sie już festelnie wkurwiōł ale łodrzykǒ:
– Dobra! Ale to już łostatni rōłz.
Ta rapitōłza juzaś sie wkletrowała na tyn jejigo szpōnt przi wyndce i hop, fukła wartko do tyj wody. I tak jak skorzij, juzaś wychynōła ze tyj wody...
– Panoczku...
Chopa zatkało... ale żaba kōńczy:
– ... a moga sie zicnōńć wele wǒs na pōmoście?
Chop bōł ci tak zdymbiǒły, iże sie zgodziōł bez gǒdki. Żaba wkletrowała sie na tyn pōmost, zicła sie wele niygo i napoczła majtać szłapami. Łorǒz ze wody wychynōła drugǒ rapitōłza i gǒdǒ:
– Panoczku! A moga sie zicnōńć na szpōnt i fuknōńć śniygo do wody?
Na to ta rapitōłza, kierǒ siedziała wele niygo wartko:
– Spierdalaj!... Dobrzech łōnyj pedziała panoczku?
piątek, 27 marca 2015
Bier sie za mój...
– Przidałoby sie wymiynić świyce.
– Nō, tōż wymiyniej pōn, ino wartko.
Mechaniker czuje, iże trefiōł na frajera i nawijǒ dalszij:
– Pǒsek łozrzōndu tyż trzaby wymiynić. Klocki i szuce brymzowe tyż. I ku tymu jesce płyn brymzowy, i woda we chłōdnicy, abtryjtery...
– Wymiyniej pōn, ino gibcij, bo blank niy mōm czasu!
Mechaniker skōńczōł, łodstawiǒ autok i rzōńdzi:
– No, fertik!
– Nō, tōż terǒzki – gǒdǒ klijynt i pokazuje palcyskym na autok przed autowerksztatym – bier sie pōn za mōj!
czwartek, 26 marca 2015
Fric ze Hameriki...
– A rzyknōm mi łōni, to jes waszǒ ziymia, ja?
– Anō, moja... a bo co? – łodpedziǒł chop.
– A srogǒ ta waszǒ ziymia jes? – pyrǒ Hamerikōn dalszij.
– Nō, napoczynǒ sie tam, kaj płynie ta bystrzina wele drōgi, ciōngnie sie bez tyn grōniczek aże do tego placu, kaj widać tyn srogi strom. Siōngǒ ci łod tamtygo szłopca aże do tyj kupy bergōw, wele tego płota i ciōngnie sie do tyj tam cesty.
– Ja, widza, co jes na isto gryfne miyjsce. – łodrzykǒ Hamerikōn. – Jǒ terǒzki ale rzykna wōm cosik ło mojij ziymi we Hamerice. Wlazuja do mojigo autoka na jednym kōńcu mojij farmy blank ło rozwidnioku. Jada cǒłki dziyń i dziepiyro kej klara zachōdzi, dokludzōm sie do kōńca mojij posiadłōści... I co łōni ło tym myślōm?
– Nō ja, joch tyż miǒł kejsik taki... autok!
środa, 25 marca 2015
Co widza, a co słysza...
– Jǒ bych prosiōł do kogosik łod uszōw i łod ślypiōw!
– Wiedzōm łōni panoczku, iże niy ma fachmanōw takij... profesyji... do kogo mōm wǒs skiyrōwać...
– Ale jǒ winszuja se, coby to bōł dochtōr łod dakli i łod ślypiōw! Miarkujecie?
– Suchajōm mie łōni! Łod dakli to jes „laryngolog” a łod ślypiōw to jes juzaś „okulista”... tōż do kogo kcielibyście pōjńść?
– To musi być dochtōr łorǒz i łod dakli i łod ślypiōw!
– Nō dobra panoczku! Aleście sōm uwziynty. Kejbych takigo bez cufal znodła, to cobyście łod niygo kcieli? We czym idzie wōm hilfnōńć?
– Anō, wiedzōm łōni paniczko, mōm tako srogachnǒ utropa... jǒ na isto blank co inkszego słysza, i blank co inkszego widza samtukej we Polsce!
wtorek, 24 marca 2015
Nametlǒł...
– Brǒłeś ta ksiōnżka ze tōm „kamasutrōm”?
– Ja, wziōnech se jōm na kwilka!
– A szkryflǒłeś tam driny w nij cosik?
– A bo jǒ wiym... możno ja...
– To idź terǒzki do izby i łodmotlej... mamulka!
poniedziałek, 23 marca 2015
Nǒjlepszyjszy kamrat...
– Dobra, dobra... co ty fandzolisz? Przecamć to jǒ bōł twojim nojlepszyjszym przociely, nǒjważniyjszym kamratym!
– Nō, terǒzki to...łōn!
piątek, 20 marca 2015
Dupek....
– Ja! Znōm ciferki! Tatulek mie nauczōł.
– To rzyknij mi, co jes po siōdymce?
– Łoziym! – łodrzkǒ Jorguś ze hyrōm.
– Dobra synek. A co jes po dziewiyńciuch?
– Anō, to bydzie dziesiyńć!
– Nō, fajniście cie twōj tatulek nauczōł. Ale rzyknij mi jesce co bydzie po tyj dziesiōntce?
– Po cyjnie zawdy idzie... dupek...
czwartek, 19 marca 2015
Wiela razy....
– Niy być jaki! – Rzyknij mi ze wielōma babami spǒłeś...
– Moja ty roztomiyło! – łodrzykǒ yntlich zmyszany chop. – Kejbyś ty wiedziała ze wielōma jǒ babami spǒł, to byś ty już dǒwno wziyna symnōm szajdōng.
Nō, i zetwało deczko czasu, aże rōłzczasu ta baba juzaś rzōńdzi:
– Nō dobra! Ugǒdōmy sie tak. Ty wyrachujesz ze wielōma babami spǒłeś, a jǒ sie na isto blank na to niy pogorsza....
Chop tak kuknōł podejzdrzliwie, ale pedziǒł:
– Przisiyngǒsz forgot, że sie richtik niy pogorszysz na mie?
– Ja, przisiyngōm, przisiyngōm forgot! – łodrzykǒ ta dociyrnǒ baba.
Nō i chop napoczynǒ rachować:
– Rōłz, dwa, trzi, śtyry, piyńć szejść, siedym łoziym, TY, dziewiyńć, dziesiyńć jedynǒście...
środa, 18 marca 2015
Przismycōł by jōm pōn jutro...
– A co by sie stało, kejbych bez cufal tak kulka społyknōł?
– Anō, nic takigo – uholkǒł go golac. – Prziniyśli byście mi jōm panoczku jutro... wszyjske tak robiōm.
wtorek, 17 marca 2015
Niy wpierdala popcornu...
– Poprosza jedyn ajnfachowy bilet i jedyn ulgowy, dlǒ tego szildkryjta.
–– Wybǒczōm mi łōni, ale to niy ma ZOO, niy mogōm łōni wlazować rajn ze tym żōłwiym!
– Dyć żysz to blank maluśki szildkryjt, bydzie cichuśko, przecamć żǒdnymu niy bydzie we kinie zawǒdzǒł.
– Panoczku! To jes porzōmne kino i prosza niy haltować mi sam raji!
– Nō dobra! To jǒ sie lajstna dwa ajnfachowe bilety.
– Niy! I szlus! Nastympny!
Tyn istny poszǒł fōrt ze raji i zarǒzki za winklym wraziōł se tego szildkryjta do galot i po kwilce wrōciōł sie ku kasie kina; pod parzōm ale miǒł już srogi pakyt ze popcornym a ku tymu we gracy flaszka coca coli.
Zarǒzki tyż bez mecyji dostǒł bilet. Driny łozepnōł prziporek, coby tyn żōłw mōg se na łostatku wystawić gowa. Pǒra ziców dalszij we tyj raji zicło dwǒch karlusōw łozprawiajōm:
– Te! Stary! A widziǒłeś? – gǒdǒ jedyn śnich.
– A coch miǒł widzieć?
– Anō, tyn fric tam trzi zice dalszij mǒ ciulika na wiyrchu!
– Nō, i co z tego? – pytǒ sie tyn drugi. – To przecamć erōtyczny film... ty tyż swojigo mǒsz chnetki na wiyrchu...
– Ja, ja.... ale tyn mōj niy wpierdala popcornu!
poniedziałek, 16 marca 2015
To jǒ, szafner...
– Wybǒczōm mi łōni, ale jǒ niy moga łoddǒwać sie lecy jakimu chopowi, boch ci jes już łoddanǒ ino i jedzinie Pōnbōczkowi.
Na drugij haltynszteli wartko wylazła ze banki, banka podjechała do uwrōtnika, do bankowyj pańtliny a kej tyn stropiōny, zastarany Jorg wysiǒdǒł, baniǒrz, tramwajǒrz napasztnōł go i pedziǒł:
– Suchej ino chopie! Moga ci cosik pedzieć ło tyj klǒsztornyj pannie, co cie pewnikym zainteresjyruje...
– Jaaa? A cōż tyż to takigo? – łodrzyknōł scwingowany Jorg.
– Łōna mǒ taki prziwyk, iże sztyjc i jednym ciyngym idzie ci jōm utrefić jak samōtnie rzykǒ i medikuje na kiyrhowie.
Jorgowi niy trza bōło tuplowanie tego powtǒrzać. Łoblyk sie we takǒ biǒłǒ prziłoblyczka, ftorǒ posztrajchowǒł łodblaskowōm farbōm, prziklyjbowǒł sie markiyrowanǒ broda i ło pōłnocce poszǒł na smyntǒrz. Bōło ćma ale uwidziǒł gysztalty klǒsztornyj panny, kierǒ tam po klynczōncku rzykała.
– To jǒ! Pōnbōczek! – pedziǒł Jorg. – Twoji rzykani łostali wysuchane! Jǒch łobrǒł sie ciebie i kca, cobyś ty mi sie... łoddała...
– Jezderkusie! Mōj ty Pōnbōczku! Dobra, dobra! – łodpedziała ta klǒsztornǒ panna. – Ale prosza cie, coby to bōło... łod zadku, bo we naszym klǒsztorze muter ōłberin robi kǒżdydziyń kōntrola jōngferstwa!
Uradowany karlus Jorg zabrǒł sie do roboty, a na fajrant serwǒł ze sia biǒłǒ prziłoblyczka i wrzesknōł ze śmiychym:
– Ha, ha... to jǒ, Jorg!
Kej to uwidziała ta klǒsztornǒ panna zarǒzki tyż dźwigła swoja rewerynda i wrzeskła ze srogachnōm uciychōm:
– Ha, ha... a to jǒ... szafner ze tyj banki!
piątek, 13 marca 2015
Snożny teryn...
– Te, bajtel, a fto to jes? – pytǒ zadziwany łojciec.
– Anō, tatulku, to jes chop ze łoczyszczaniǒ miasta. Zawdy kej ty wylazujesz do roboty łōn klupie na dźwiyrze i pytǒ sie mamulki eźli „teren jest już czysty”?
czwartek, 12 marca 2015
Niy dǒł pozōr...
– A ty Hanysku, wiela to mǒsz tych swojich dziecek?
– Anō, mōm łōnych aże łoziym! – łodrzykǒ sztolc, ze hyrnōściōm pōn Hanys.
– Nō ja – mrōncy stary rechtōr – we szuli tyż nigdyś niy dǒwǒł pozōr!
środa, 11 marca 2015
Handlyrze...
– Jǒch skalōł jednymu istnymu, blank ci guchymu... wiyża „sztereo”!
– A jǒ, sprzedǒłech tynisraketa chopowi, ftory niy miǒł prawyj gracy!
– Eee tam, jǒch sprzedǒł jednymu istnymu stary zygǒr ze kukōwkōm...
– Nō i co w tym jes ci takigo dziwokigo? – wrzeskli wrōłz kamraty.
– Anō to, iżech ku tymu skalōł tymu ipcie cǒłki miech futru dlǒ ptǒkōw!
wtorek, 10 marca 2015
Mōj stary....
– Wiysz Erna, tyn mōj chop, tyn mōj stary, to ci ale jes stopierōńsko srogi cygōn i szydloch! – Gǒdǒ ło swojim chopie jedna śnich.
– A po jakiymu tak miynisz Ana? – pytǒ drugǒ.
– Nō, wiysz, łōn mi pedziǒł, iże cǒłkǒ noc przetrǒwiōł przi gorzǒle ze swojim nǒjlepszyjszym kamratym...
– Nō i...?
– ... a tyn jejigo nǒjlepszy kamrat bōł ci razinku ta cǒłkǒ noc... u mie!
poniedziałek, 9 marca 2015
Moja starǒ...
– Niy, niy Krista! Nic terǒzki niy robia razinku! Dobrze, iżeś dō mie zaglingała...
niedziela, 8 marca 2015
Dziyń Kobiyt...
– A rzyknij ty mi, jake mǒsz rada kwiǒtki?
– Jǒ nǒjbarzij mōm rada rōłzy...
– A jake: biǒłe abo czerwiōne?
– Ino czerwiōne!
– Ja, miarkuja. A co byś ty pedziała na jakigosik szampana i wieczerzǒ przi świckach?
– Jezderkusie! Jake ci to miyłe.... ale, co tak richtik mǒsz na pomyślōnku, co ty tak na isto medikujesz?
– Anō, wiysz... jǒ terǒzki wybiyrōm jakesik postkarty na 8 marca i szpekuluja, co tyż to ci mǒ być na łobrǒku, na tyj postkarcie...
piątek, 6 marca 2015
Dupczynie...
– Wiysz chopie, jada ci cugym na urlaub do dōm. Wlazuja do kupyju a tam, chopie, stopierōńsko gryfnǒ dziołcha. Cycki – pǒłnǒ pióntka, szłapy dugachne aże do ziymi, pōłrzitki jak pōłowiny melōna. Jadymy se tak łoba same we tym kupyju. Na łostatku wyjmnōłech halbecka, zagrycha, szlukli my se po jednym, zapoznalichmy sie deczko, i tak łod słōwecka do słōwecka... Nō zeks śniōm bōł ci spanialisty. Nǒ, i łorǒz łōna napoczynǒ ślimtać. Rzōńdzi mi, co łōna już mǒ chopa, sztramskigo, wiyrnego, fest zabranego, pijynżnego, i iże łōna mu na isto festelnie przaje i nigdy go jesce niy zdradziōła, a sam ci jōm jakisik diosek podkusiōł... nǒ, i tak ślimtǒ... ślimtǒ, aże i jǒ dołech sie do beku...
– Nō, a co bōło niyskorzij? – pytǒ sie go kamrat.
– Niyskorzij? Nō i tak cǒłkǒ drōga już jechalichmy... ślimtanie, dupczynie, ślimtanie, dupczynie, ślimtanie, dupczynie...
czwartek, 5 marca 2015
Żyd, Araber...
Drugi ledwa ci go strzimǒł.
– Te! Chopie, a za co tyś tak nachuśtǒł tymu Żydkowi?
– Bo jǒ pierōnym niy mōm rǒd Żydōw za to, iże zakatrupili PǒnJezuska!
– Chopie, ale to przecamć bōło pierōnym dǒwno.
Nō, i pokwanckali sie dalszij. Po jakimsik łoka mrziku natrefiyli na Arabera. I tyn drugi jak ci mu niy fuknie na plecyska, jak ci go niy prasknie knebulcym, jak ci go niy gichnie bez pysk i niy świtnie charbołym w rzić... krew sie leje, zymbiska sie sujōm...Tyn piyrszy tak kukǒ i pytǒ sie kamrata:
– Te, a za coś ty tak nachuśtǒł tymu Araberowi?
– Anō... anō... za to, iże porwali... Stasia i Nel!
środa, 4 marca 2015
Niy kciǒłbych prosić...
– A rzyknijcie mi panoczku wiela to już mocie lǒt... wiela wōm pizło?
– Anō, pizło mi już cǒłke łoziymdziesiōnt dwa lata...
– Ło... jǒ bych wōm panoczku... niy dała...
– Ja, miarkuja... niy miǒłbych łopowogi... prosić, cobyście mi paniczko... dali!
wtorek, 3 marca 2015
Gryfny dnioszek...
– Niy zdowo ci sie, iże dzisiǒj bydzie szykownisty, gryfnisty dnioszek?
– A cōż tyż to chopie kcesz bez to pedzieć?
– A nic takigo. Spōmniały mi sie ino twoje słǒwecka...
– Jake?
– A gǒdałaś kejsik, iże kieregoś gryfnego dnioszka... łodyńdziesz łody mie!
poniedziałek, 2 marca 2015
Dwie mamzele...
– Kuknij ino Erna na te dwie stare murchle!
– Nō i...?
– Za jakiesik dwadzieścia lǒt bydymy możno wyglōndać tak jak łōne!
– Te! Mtrika! Przecamć to jes... zdrzadło!


c: text/html

text:
Łozprowki, bery, szpasowne gyszichty a wszyjsko we naszyj szykownistyj ślónskij mółwie!
wtorek, 30 września 2014
Rybôrski ferajn...
– A ty, ftoś ty jes?
– Nó, jôch jes biszop Rzymu.
– Biszop? Biskup Rzymu? Niy miarkuja, niy poradza spomiarkować.
– Nó, taki namiystnik Pónbóczka na Ziymi.
– To nasz Pónbóczek mô jakigosik namiystnika? Blank nic ło tym niy wiym!
– Nó, jôżech jes gowóm kościoła katolickigo!
– Chopie! Niy miarkuja! A cóż tyż to takigo? – pytô sie św. Pyjter. – Dobra, doczkej sam, pójńda sie spytać mojigo Szefa...
Poszôł....
– Pónbóczku! Môsz deczko czasu? Jes ci sam taki jedyn istny, ftory rzóńdzi, iże jes jakimsik papiyżym, twojim namiystnikym na Ziymi, gowóm czegosik tam...
– Niy, blank niy miarkuja... Ale doczkej... Jezusku! A możno ty cosik ło tym wiysz? – wrzescy do Jezuska Pónbóczek.
– Niy, tatulku, niy miarkuja... ale wiysz, pójńda śniym pogôdać...
Po dugszyj kwilce wrôcô Jezusek i niy poradzi szczimać ze śmiychu...
– Tatulku, i ty św. Pyjtrze, pamiyntôcie te kółko rybôrske, tyn rybôrski ferajn, ftorych zakłôdôł na Zimi jakiesik dwa tysiónce lôt tymu nazôd?
– Nó, i...
– Łóni ci do terôzka fóngujóm!
poniedziałek, 29 września 2014
We szlafcimrze...
Kładzie te bajgle, te klapsznity na talyrzu, wycióngô ze kilszranku biyr i ze tym wszyjskim lejzie do izby, kładzie piwo i talyrz na tiszu, seblykô sie wartko, łoblyko letke lónty, zaziyrô na zygarek. Do napoczniyńciô jesce dwie minutki.
Ufff... siôdô wygódnie przed telewizorym we tym łoka mrziku, kej łozlygô sie piyrszy góng. W lewyj rynce dziyrżi łozewrzite piwo, prawóm gracóm dźwigô ku gymbie umiyłowanô bajgla. Boksery już na ringu, piyrszô rónda ... piyrszy szlag... nokaut!
Chop zamiyrô ze klapsznitkóm przi gymbie i ze biyrym w gracy. Niy poradzi wyjónkać słówecka, mrugô ze niydowiyrzaniym ślypióma, zaziyrô jankornie na swoja baba, kierô mu sie gynał prziglóndô. Łóna juzaś zaziyrô na niygo ze takim politówaniym, a po dugszyj kwilce rzóńdzi:
– Nó, i co? Terôzki już miarkujesz jak jô sie czuja we naszym szlafcimrze...
niedziela, 28 września 2014
Żirafa i hazok ...
Trefiyli sie kiejsik we Africe hazok i żirafa. Hazok sie tak szkubie trółwa i zaziyrô na tyn dugi kark łod tyj żirafy. Po pôruch minutkach ta żirafa sie łodzywô:
– Teee, hazok, a niy kciôłbyś mieć taki dugi kark, tak dugachny gałgóń jak jô?
– Niy, blank niy... mie styknie, tyn, kiery móm...
– A kuknij ino hazok, dzisz tam te liściô na wiyrchu tego stroma... jô poradza tam sióngnóńć...
– Nó, i...
– I jak szkubna se te liściô, to łóne niyskorzij tak polekutku wandrujóm mi do żełóndka, do tyj mojij trownicy ... a tyn gyszmak mi tam driny two, i two...
– Eee, mie tam jes jedno, mie tyn mój kark styknie...
– Te, hazok, a jak jô sie tak ugibóm, i szlukna sie wody, a zatym sztrekna gowa na wiyrch i ta woda tak polekuśku ciurlikô aże do mojich bachorów... to taki szykowny gyfil bez pôrã minutek driny....
– Te, żirafa... a rzigałaś ty już kiejsik?
piątek, 26 września 2014
Juzaś ber i hazok...
– Te! Hazok! A kcesz sie sjechać?
– Nó ja, kca!
– Nó, tóż wsiadej!
Jadóm tak bez tyn las 40 na godzina, 50, 60... Łorôz tyn niydźwiadek poczuł sztramske łobjimanie i cosik mokro na plecyskach.
– Te! Hazok! A tyś sie zejscôł ze strachu, co?
Na to tyn hazoczek ze spuszczónóm gowickóm szeptło:
– Ja, ja, zejscôłech sie. Jechôłeś tak wartko i jôch sie festelnie bôł.
Nó, ale tyn hazoczek uzdôł, iże sie łodegrô. Borgnół wiyncyj pijyndzy i sprawiół se gibciyjszy moplik. Kiej już miôł tyn moplik, napocznuł szukać tego maluśkigo bera, a kej go juz trefiół pytô sie go:
– Te, niydźwiadku, kcesz sie sjechać. Kciołbyś sie karnóńć symnóm na tym mopliku?
– Nó toć! Gynał!
Jadóm tak bez tyn las 40 na godzina, 50, 60, 70, 80... Łorôz hazoczek poczuł na sia sztramske łobjimanie i cosik mokro na plecyskach. Stopieróńsko szczysny pytô sie tego bera:
– Te, niydźwiedź! Zejscôłeś sie ze strachu, ja?
Na to tyn maluśki ber rzóńdzi ze spuszczónóm gowóm:
– Ja, ja zejscôłech sie. Gzułeś tak wartko i żech sie festelnie zestrachôł...
Na to tyn hazoczek, festelnie szczysny, łodrzykô:
– No, to terôzki sie chopie zesrôsz, bo jô niy poradza siyngnóńć do brymzy, do hamulca!!!
czwartek, 25 września 2014
We fligrze...
– Wyboczcie paniczko! – napocznół sie wymôwiać sie tyn istny. – Jô móm takô festelnie mało ftorô, jedzinô we swojij zorcie przipadłóść ku ftoryj jô jes blank bezradny... Nó dyć, szanownô paniczko, kiej kichóm, to zawdy móm przi tymu „orgazm” i śleja sie we galoty... Jest mi festelnie miersko skuli tego!
– Wybôczóm mi łóni panoczku, niy wiedziałach... – damulka poczuła sie gupio, iże tak na tego niywinowatygo chopa napadła. Zatym sie go spytała:
– Ale bierecie jakisik medikamynt na ta przidadłóść, na te kichanie, prôwda?
– Ja, ja paniczko! – łodrzyknół tyn istny. – Zaobycz wcióngóm sznuptabaka abo chocia deczko zemlytych korzyni...
środa, 24 września 2014
Ciulik...
– Móm na to knif. Dóm ci chopie takigo maluśkigo trółla, kieregoch chyciół kejsik we Norwegii. Zebier go ze sia do dóm i dej mu jakosik procnô robota. Kej tyn trółl bydzie festelnie zajimany, to ciebie bydzie tyn ciulik stôł jak jakô palica, jak jakô maczuga. Ale, kiej ino łón sie uwinie ze robotóm, to juzaś ci łón łoklapnie i bydzie wisiôł jak stary oplerek.
Chop tak jakosik deczko niyrôd wrôcôł nazôd do chałpy, bo tak prôwdóm, to blank niy wierzół tymu łowczôrzowi. Ale, kej ino wróciół uzdôł, iże wypróbuje tego trółla. Przikôzôł mu przeradlić côłki łogródek. I ło dziwo, kej ino tyn trółl wbiół we ziymia piyrszy sztecher, piyrszy ryl – ciulik mu stanół jak palica. Uradowany chop ciepnół swoja baba na prykol, napocznół drzić śnij łoblycze i.... łorôz wlazuje rajn tyn trółl i rzykô:
– Fajrant! Skóńczółech!
Nó, a ciulik juzaś łoklapnół na amynt.
– Ło sto pierónów! – wrzesknół tyn istny. – To terôzki trółlu stôwiej mi sam zarôzki garaża!
Ciulik tego chopa juzaś napocznół sztajfnieć. Już sie zabrôł za ta swoja baba... a sam wlazuje juzaś tyn łoszkliwy trółl...
– Fertik! Skóńczółech!– gôdô ze uśmiychy i gawcy sie tak fałesznie na ciulik swojigo włôściciyla, ftory juzaś blank łoklapnół.
Wtynczôs tyż sztrekła sie ze prykola baba tego istnego i cosik ci tam napoczła szeptłać tymu trółlowi do dakla. Tyn ino pokiwôł gowóm i wylôz ze izby.
Ciulik tego niyszczysnego chopa juzaś zesztajfniôł, ciepli sie łoba ze tóm babóm na prykol i tak sie dupczyli bez jôdła i piciô côłke trzi dni. Na łostatku chop niy szczimôł i pytô sie dociyrnie:
– A rzyknij ty mi babo jakô żeś to robota dała tymu trółlowi, iże już côłke trzi dni niy wrôcô sie do dóm?
Baba wziyna chopa pod parza i zakludzióła nad pobliske jezióro. Podlazujóm... zaziyrajóm... a tam tyn trółl siedzi usiotany na kraju subla côłki we mydlinach. Zatym wycióngô ze wody spodnioki tego chopa, łoglóndô je pod słóńce i ze takóm stopieróńskóm złóścióm mrónczy do sia:
– By to pierón szczelół! Côłki czôs brónotne na rzici!
wtorek, 23 września 2014
Nowy rechtór...
– Mogymy już pójńść do dóm?
– A to po jakiymu?
– Nó... przecamć kiej nasz nowy rechtór łod matymatyki styrcy we winklu, to pewnikym już lekcyjów już niy bydzie, prôwda?
poniedziałek, 22 września 2014
Richticznô świekra...
– Tyn mody chop, zgodziół sie łożynić ze mojóm ceróm! – pedziała jedna śnich.
– Niy! Niy! Łón zgodziół sie łożynić ze mojóm ceróm! – zawrzeskła drugô.
Nó, i napoczli sie łóne wadzić jak sto diosków, aże yntlich tyn król Salómón poprosiół, coby sie zawarli, coby byli cicho.
– Przismyczcie mi sam zarôzki mój nôjsrogszy szwert, nôjłogrómnucniyjszy miycz! – pedziôł. – Trza go bydzie przetnóńć na pół. Kôżdô swôs dostanie jedna półowa!
– Nó, wyglóndô blank niyźle... niych bydzie! – pedziała jedna.
A ta drugô baba na to:
– O, królu, niy przelywej niywinowatyj kwie. Niych sie ta piyrszô dziołcha wydô za niygo!
Móndry król niy szpekulowôł ani łoka mrziku i pedziôł:
– Ja, tyn karlus musi sie łożynić ze tóm piyrszóm dziołchóm!
– Ale mamulka tyj piyrszyj dziołchy kciała przecamć ci go przetnóńć na dwie półowy! – zawrzesknół côłki dwór tego króla.
– Nó ja! Ze tego razinku gynał widać – łodpedziôł móndry król Salómón – iże to jes richticznô, prôwdziwô... szwigermuter!
piątek, 19 września 2014
Na trzyźbo...
– Rzyknóm mi łóni czamu kcecie brać szajdóng, czamu kcecie sie rozwiyść ze swojóm babeczkóm po telich latach?
– Anó, wysoki sóndzie, poznôłech ci jóm, smówiyli my sie, zatym bóła żyniaczka, synek nóm sie urodziół, łokrzciyli my go. Niyskorzij bół mój gyburstag, zatym zemrziło sie mojij szwigermutrze, erbnółech niyskorzij lepszyjszô robota i deczko niyskorzij przekludziyli my sie do srogszego pomiyszkaniô. Dalszij synek poszôł do łochrónki, a jôch we robocie sztajgnół i erbnółech srogszy gyhalt, lajstli my sie moderny autok, synek poszôł do piyrszyj kómuniji...
– Nó, tóż wyglóndô, iże mieliście mało kej, wyjątkowo wydarne i szczysne małżyństwo, skany tóż tyż wasz wniósek ło szajdóng?
– Anó, wysoki sóndzie, bo tak jakosik we łostatnich dnioszkach niy bóło żôdnyj przileżitóści do słepaniô gorzôły i piyrwszy dziepiyro rółz uwidziôłwech moja baba blank, ale to blank na... TRZYŹBO!
czwartek, 18 września 2014
Blank nul...
– Eee, ty, wyglóndôsz łokropicznie! Stało sie co?
– Wiysz – łodrzykô tyn istny – moja mamulka umrziła we siyrpniu i łostawióła mi, erbnółech 25 tysiyncy dularów.
– Nó, to richtik niy gryfnie – gôdô jejigo kamrat. – Ale môsz chocia pijóndze.
– Zatym juzaś, we wrzyśniu – gôdô dalszij tyn istny – kojfnół mój tatulek, ftory łostawiół mi côłke 90 tysiyncy dularów.
– Nó, to ci sie trefióło, stracić łobiuch bez dwa miesiónce. Niy dziwuja sie, iżeś taki markotny. Ale môsz wiyncyj pijyndzy.
– To jesce niy wszyjsko – rzóńdzi dalszij tyn istny. – Łóński miesiónc poszła pod sosiynki, kipła na amynt moja ujna, moja tanty... erbnółech pó nij cosik wele 15 tysiyncy dularów.
– Ja, ja miarkuja! To take jankorne, iże bez trzi miesiónce łodumarli cie trzi familijanty. Musisz być załómany, zdeszperówany!
– Wiysz chopie! – cióngnie dalszij tyn istny – Nôjgorszyjsze jest terôzki to, iże tyn miesiónc żôdyn mi niy umar... blank nul! – gôdô na łostatku tyn istny.
środa, 17 września 2014
Po czôrnu...
– A po czamu sómsiôdko sómeście dzisiej po czôrnu?
– Anó, bo mój stary niy żyje.
– Ło Pónbóczku! A jakóż to tyż sie stanóło? Przecamć jôch go jeszcze wczorej widziała jak gracôł i radlół we waszyj zegródce.
– Anó, kopôł, radlół. A zatym poszli my do składu sprawić mu nowe szczewiki. Pasowôł jedna pôra, drugô, trzeciô.... dziesióntô... I gôdóm mu: Niy uwijej sie Alojz, pasuj gynał, dokumyntnie, coby na zicher byli dobre. Na łostatku, po pôruch godzinach wróciylichmy sie do chałpy, łón łoblykô te blank nowe szczewiki i gôdô, iże sóm knap, za sztram....
– Nó, i niy zatrzasli byście gizda?
wtorek, 16 września 2014
Kca koło...
– Kca chopa, kca chopa...
Zastarany, zagańbióny Hanysek wrôcô do swojij izby. We nastympnô nocka dziyje sie te same. Na trzeciô noc Hanysek tyż sie cuci, idzie do szlafcimra swojij mamulki, zaziyrô, a tam ze jejigo mamulkóm leży we prykolu jakisik chop. Wartko pyndaluje do swojij izby, seblykô swój szlafancużek, chechlo sie po tych swojim cyculkach i mróncy:
– Kca lowelek, kca kółecko, kca lowelek, kca kółecko...
poniedziałek, 15 września 2014
Tyn sóm...
– Hej, jak żyjesz? – pytô jedyn śnich. – Co tam dobrego u cia? Jak ci leci? Łozprawiej!
– Co sam za tela gôdać... ? Ciśnie sie jakosik ta swoja biyda...
– Co ty gôdôsz? Jakô biyda? Przecamć zawdy ci sie wszyjsko darzóło, ukłôdało!
– Ja, ja! – łodrzykô tyn drugi. – Ale wiysz, we mojim małżyństwie niy wszyjsko mi sztimuje...
– Niy gôdej? Niy wiyrza! Przecamć na uniwerzityjcie toście łoba świata poza sobóm niy widzieli.
– Nó, ja! Tak bóło na uniwerzityjcie. Terôzki ale sztyjc i jednym ciyngym mi sie zdô, iże ta moja babeczka mie zdrôdzô.
– A po jakiymu tak miarkujesz?
– Zarôzki ci to wytuplikuja. Wiysz, móm takô robota iże fórt musza zmiyniać miasta we kierych miyszkóm. Trzi lata we Lublinie, dwa lata we Kielcach, trzi lata we Poznaniu, juzaś dwa lata we Warszawie...
– Nó, i co z tego? Przecamć przekludzôcie sie wszandy do kupy ze sia.
– Ja, ja, ino wiysz, we wszyjskich tych miastach ze brifami przilazuje ku nóm zawdy jedyn i tyn sóm... briftryjger!
piątek, 12 września 2014
Niymoc...
Po jakimsik łoka mrziku pytô sie tego kapelónka:
– Mogóm mi łóni pedzieć łod czego biere sie tyn côłki „parkinsón”?
Kapelónek pomedikowôł deczko: nó tóż mu terôzki ciepna ryjda, zrobia mu kôzanie. Nó i napoczynô:
– Eźli czowieku słepiesz za tela, kurzisz choby damfmaszina, wiydziesz niymóralne życie, dupczysz wszyjsko naobkoło, niy môsz we zocy „wartóści”, habisz, kradniesz , to tóż tyż Pónbóczek posywô na cia ta łoszkliwô niymoc, tego „parkinsóna”!
Łożyrok pokiwôł ino gowóm, zakrół se bymba tym cajtóngym i czytô dalszij. Po kwilce tymu kapelónkowi zrobióło sie tak jakosik gupio, iże tak łoszkliwie łozwôł sie do swojigo „bliżniygo”, napoczynô godać tak barzij libeźnie:
– Wyboczóm mi łóni, jô miarkuja, iżech niy miôł tak gôdać, ale móm pytani: jak dugo môcie panoczku już tego „parkinsóna”?
– Fto? Jô? – dziwuje sie tyn łożyrok. – Jô blank niy móm żôdnego „parkinsóna”. Jôch ino przeczytôł sam we tym cajtóngu, iże papiyż miôł tego... „parkinsóna”!
czwartek, 11 września 2014
Śtyry katoliczki...
– Mój synek jes kapelónkym. Kiej łón wlazuje kajsik do izby ludzie gôdajóm ku niymu: Łojcze!
Na to drugô gôdô:
– Ja, a mój synek jes biskupym i kiej łón wlazuje kajsik do izby ludzie wrółz rzóndzóm: Waszô Miyłóść!
Na to wszyjsko łodrzykô trzeciô:
– Mó synek jes już kardinalym. I kiej łón wlazuje kajsik do izby pôłnyj ludzi wszyjske mianujóm go: Waszô Ekscelyncjô!
Skuli tego, iże szczwôrtô blank nic niy gôdô, jeji kamratki lekuśko ci jóm zachyncajóm, powiydzajóm:
– Nó..., nó i...?
– Wiycie! Mój synek jes ci galantnie i fajniście pakernym tancyrzym. Kiej łón wylazuje na bina wszyjske baby we tym tyjatrze wrzescóm: Ło mój ty Boże!
środa, 10 września 2014
Pôra godzinów ze życiô... feministki...
9.00 Prziszôł ku mie briftryjger. Eźli na isto muszóm moja zóna łobsugować te stwórzynia, ftore majóm ino taki myślónek, kiery łociykô zeksym? Moja launa zgasła jak świycka bez srogi wiater. Szwarny i urodliwy ale bół. Moje uskargowanie na poczta mô już trzi zajty.
11.00 Polazłach do sklepu. Ida sie po lekusku we takim stanie błógij niyświadómości chopskich istniyniów aże tu łorôz... Jakisik łostatni soróń i gnyp łotwiyrô mi dźwiyrze! Co za szlechta i lómp! Zdô mu sie, iże tym łoklepanym gestym naprawi wszyjske krziwdy mojich szwestrów? I ku tymu jesce chichrô sie dó mie tóm swojóm urodnóm fresóm. Praskłach go w nia aże zabrónczało.
13.00 Warza sie dzisiej cosik szmektnego. Móm pypcia na biôły wuszt ze gurkynzalatym. Ło sto pierónów! Ta terapijô blókady skójarzyni to jakiesik
łoszukaństwo! Tela pijyndzy... Móm przed sia łogórek i wuszt, i co widza? .... Kaj gorzôła? Musza sie wartko szluknóńć, coby niy pokôzôł mi sie reszt śniku... Co gorzij, miarkuja już, co bydzie na isto tyn reszt szwarny i urodliwy.
16.00 Ćmok, widza ćmok, ćmok widza. Frópy. Chytóm sie za wekslowanie. Na łostatku żymła ze masłym i bôrszcz ze ucholkami. Ale mie pierdolnóło. Przidôłby sie jakisik chop! Co jô bamónca? Wiela jes? Jeszcze ino ździebko terapiji.
17.00 Nó, i na łostatku... leża na zofie i rachuja na to, że już terôzki to cheba blank nic mi sie niy skupluje ze... chopym...
18.00 Eeee, tam, życie... życie... Terapijô już zbyto, móm szlus ze terapijóm. Tyn dochtór Liebe bół stopieróńsko szwarny i urodliwy. A ku tymu jesce... pokôzało sie, iże łón ci bół rómóm do łogórka, kieryj mi brakowało... Dobry bół! Poradziół babie wygódzić!
wtorek, 9 września 2014
Pónbóczkowy szpas...
Zaszaltrowôł, kuko tak bele kaj, sznupie po roztomajtych kanałach i łoroz widzi ... babske łozsuci .... poród. Baba wrzescy, pierónuje jak sto diosków na swojigo chopa, ciyrpi, snosi mynki łokropiczne ... i nasz sprowca, Stwórca pytô sie:
– A cóż tyż to sie tam dziyje? Po jakiymu ta baba tak ciyrpi i wrzescy?
– Dyć żysz Pónbóczku! – gôdô ercyngel, jarchaniół Gabrijel – aboś to Pónbóczku niy rzyknół bół kiejsik: „I bydziesz babo rodziyła we bólu”?
– Ja, pedziołech tak, pedziołech. Alech przeca błoznowôł, gôdôłech to ino dlô szpasu – łodrzyknół Pónbóczek i juzaś przeszaltrowôł kanał.
A tam nasze ci berkmóny bakajóm jak sto diosków. Usiotane, spocóne łupióm, klupióm krympoczami, hakami ...
Pónbóczek tak zaziyrô, kuko i juzaś sie pytô:
– A po jakiymu te gryfcoki sie tak mordujóm i gnypióm?
– Nó, dyć żysz – juzaś łozwôł sie Gabrijel – rzyknółeś kiejsik Pónbóczku nasz: „I we ciynżobie i mordyrce bydziesz robiół cowieku ...”
– Eeee tam, ja, gôdôłech, ale ino jô sie tak błoznowôł ... – mróncy pod fusikiym nasz Stwórca.
Wartko zwekslowôł juzas prógram i łorôz ujzdrzôł szykowny kościół, szumnô fara a przed niymi lugzusówe autoki i hormijô spaśnych, gryfniście i bogato łobleczónych biskópów i inkszych kieckowych chopów. Pónbóczek uśmiychnół sie i pedzioł:
– Nó, to mi sie zdô. Festelnie to móm rôd, take łobrôzki... A fto to jes?
– Anó, nasz Pónbóczku, to sóm te, ftore gynał miarkujóm, iżeś we tym wszyjskim błoznowôł i gôdôł tak dlô szpasu!!!
poniedziałek, 8 września 2014
Dolazuja....
– A rzyknijcie mi jakô tajla czowieka nôjprzodzij wlazuje do niyba?
Zuska ze drugij banki dźwigô graca i rzóńdzi:
– Jô miarkuja, co możno duszycka czowieka nôjprzodzij idzie do niyba, bo trza mieć snożnô duszycka, coby sie do tego niyba dostać.
– Bardzo dobrze! – godô rechtórka. – A rzyknij mi terôzki ty Hanysku, co ty ło tym miarkujesz.
– Mie sie zdô, co nôjprzodzij do niyba idzie serce. Bo trza mieć na isto dobre serce, coby sie dostać do niyba. – łodrzyknół Hanysek.
– Nó, ja, richtik, dobrze! – kwôli Hanyska rechtórka. – A ty Karliku, co myślisz ło tym?
– Mie sie zdô, co szłapy idóm nôjprzodzij do niyba!
– A po jakiymu szłapy? – pytô rechtórka zadziwanô.
– Anó, bo kiejech rółzczasu zdybôł moja mamulka i briftryjgra we prykolu, łóna bóła na wiyrchu i stopieróńsko wreszcała: Ło Pónbóczku! Dolazuja, dolazuja!
piątek, 5 września 2014
Yjwa we raju...
– Za to coś napochała, zabulisz swojóm kwióm, babo!
Po pôruch dnioszkach Yjwa trefiyła juzaś ta samô szlanga, kierô jóm namówióła do utarganiô tego jabka. Zarôzki tyż łónyj trómfła:
– Bez cia, szlango łoszkliwô, byda terôzki musiała bulić mojóm kwióm!
– Eee, tam, niy jamruj babo! – rzykła ta szlanga. – Przecamć udało mi sie to potajlować na miesiynczne... raty!
czwartek, 4 września 2014
Niy łobudzióła sie...
– Starecko! Starecko, a bydóm łóni tak dobrô i łopedzóm mi jakosik bôjka, ja?
– W jednyj dziydzinie – napoczynô łozprôwka starka – bóła łogrómnucnô góra. We pojstrzodku tyj góry bóła srogachnô dukla. A we tyj dukli bóła takô wielgô kristalowô izba ze kristalowym prykolym na pojstrzodku. I spała ci we tym prykolu zacałbrowanym śnikym szwarnô i przepiyknô ksiynżnicka. A coby jóm łodcałbrować, musiôłby ku nij przikludzić sie gryfnisty ksiónża, i musiôłby dać łónyj kusika we gymba.... Starka ucichła...
– Nó, i co, stareckô? Łodcałbrowôł jóm tyn ksiónża, ja?
– A dej pokój dziołszka. Łóna zwiykowała aże do siedymdziesióntki, urodzióła siedym dziecek a tak by tak sie niy łobudzióła!
środa, 3 września 2014
Po gorzôle...
na Kopciuszka – budzisz sie chopie we jednym szczewiku;
na Rejtana – cucisz sie pode dźwiyrzami we potarganyj hymdzie;
na Królewna Śniyżka – cucisz sie i łorôz widzisz wele siebie siedmiuch bezprzitómnych friców;
na Czerwiónego Kapturka – cucisz sie chopie we prykolu swojij starki;
na Krzysztofa Kolumba – cucisz sie i blank, ale to blank niy miarkujesz kajś jes;
na Śpióncô Królewnô – cucisz sie i czujesz, iże ftosik cie kusikuje, łotwiyrôsz ślypia i widzisz, co pies ci morda liże.
wtorek, 2 września 2014
Mlyko plómpuja...
– A co wy to paniczko samtukej robicie?
– Jak to co? Niy widzóm łóni, iże dziecio kôrmia?
– A wy cóż tyż to panoczku robicie? – pytô sie policajt tego istnego.
Łorôz ta graca we batkach tyj baby napoczła sie ruszać...
– Jak to co, panoczku policajcie? Niy widzóm łóni, iże... mlyko plómpuja?
poniedziałek, 1 września 2014
Baran...
– Synek, suchej! To jes maszina do rolowaniô oplerków. Ze jednyj zajty tyj masziny wrażujesz côłkigo barana a ze drugij wylazujóm oplerki lebo winerki. Rozumisz? Spokopiółeś to, ja?
– Niy! Nic’ech niy spokopiół. – łodrzykô synek.
Tóż posuchej jesce rółz. Ze jednyj zajtry wrażujesz barana a ze drugij wylazuje oplerek. Spokopiółeś?
– Niy! – łodrzykô juzaś synek tego masarza.
Łojciec trzeci rółz tuplikuje jak sie robi te oplerki ale tyn jejigo synek blank ci tego spokopić niy poradzi. Po jakimsik łoka mrziku synek we takim łolśniyniu pytô:
– Tatulku! A rzyknijcie mi eźli jest takô maszina, do ftoryj mogymy wrajzić oplerek a wylazuje... côłki baran?
– Ja, synek! Jes takô maszina... yakô maszina, to twoja mamulka!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Shetlandske kupy
Shetlandske kupy (jendźelsce Shetland Islands, šotisko-gelsce Sealtainn) su k Šotiskej słušacy archipel w sewjernym Atlantiku mjez Wulkobritaniskej, Norwegskej a Ferejskimi kupami. Stolica a ze 7.500 wobydlerjemi najwjetše sydlišćo je Lerwick na hłownej kupje Mainland. Najwjetše kupy nadeńdu so na arealu wot 120 króć 80 kilometrow mjez 59. a 61. šěrinowym stopjenjom a tworja tuž najsewjerniši dźěl Britiskich kupow. Wot cyłkowneje přestrjenje wot 1426 km² wučini hłowna kupa Mainland něhdźe dwě třećinje.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Hłowne kupy su:
Najwyši dypk na kupach je hora Ronas Hill na Mainlandźe z 449 metrami.
Klima na Shetlandskich kupach je wobwliwowana wot Golfoweho pruda a přez cyłe lěto chětro chłódna a włóžna (1000 mm spadkow). Sněh w zymje je zrědka, lětne temperatury docpěja zdźěla wjace hač 15 stopnjow. Wichory, sylny dešć a mła su huste.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Shetlandske kupy su wobsydlene z 3. lěttysaca do Chrystusa a pokřesćanšćichu so w 10. lětstotku pod Wikingerami, kiž mjenowachu je Hjaltland. Wot 12. hač do 15. lětstotka běchu zwjetša pod norwegskej kontrolu; w lěće 1469 přińdźechu do Šotiskeje.
Hakle w 19. lětstotku wotemrě shetlandska wikingerska rěč Old Norn.
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Oficielna webstrona (jendź.)


text:
Ojro
Ojro (znok: €, kod ISO 4217: EUR) – ojropejsko waluta, kero śe wprowadźiła mjast inkszych walut narodowych. Kej pjyńůndz gotůwkowy wuůnaczůno je 1 styczńa 2002 r. Jednostkům pochodnům uod ojro je cent, kerygo wartość je sto razy majso. We ojro buli 334 mln ludźi we 19 krejach.
Sům to[1]:
- Austryjo
- Belgijo
- Cypr
- Estůńijo
- Finlandyjo
- Francyjo
- Grecyjo
- Irlandyjo
- Italijo
- Litwa
- Luksymburg
- Łotwa
- Malta
- Mjymcy
- Ńiderlandy
- Portugalijo
- Słowacyjo
- Słowyńijo
- Szpańijo
wroz ze terynůma stanowjůnymi bez Francyjo.
Ńyskorzi ojro je tyż strzodkym płatńiczym we Andorze, Můnako, San Marino, Watykůńe (państwa te porozumjoły śe ze Ojropejskům Uńijům bez umowa) a we Czornyj Gůrze i Kosowje (ńy zaszrajbowali umowy ze OU).
Przipisy
- ↑ Na sztand 2015


text:
Bjołoruś
Bjołoruś, Republika Bjołoruśi (bjoł. Бeлapycb, Pэcпyблika Бeлapycb, rus. Бeлopyccия, Бeлapycb, Pecпyблиka Бeлapycb) – państwo we Ojropje Wschodńij. Grańica mo ze Polskům (na zachodźe), Litwům, Łotwům (na půłnocy), Rusyjům (na wschodźe) a Ukrajinům (na połedńu). Ńy mo dostympu do morzo.
Przipisy[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- ↑ Mińisterstwo Statystyki a Analiz Republiki Bjołoruś, szac. 1 styczńa 2008, U.S. Census Bureau (International Data Base) szac. na 1 styczńa 2008 na ůng. 9 705 000 [1], CIA The World Factbook szac. na lipjec 2008 na ůng. 9 685 768 [2]


text:
Pośmiywne ślónsko-polski godki Hanysów z Gorolami – familije i kamratów Achima z sómsiadami Szczebrzeszyńskimi. Jedni godajóm, a drudzy mówióm, o chopach, babach, dzieckach, warzyniu i kurzyniu, ino żodyn niy poradzi pokapować, ło czymu tyn drugi łozprawio. Je tam kupa kolorowych łobrozków do śmiychu i idzie sie tyż cosik nauczyć. Fajny gyszynk, i do Hanysów, i do Goroli. Ino u nos idzie kupić ksiónżka z autografym autorki.
Autor: Joanna Furgalińska
Wydowca: Wydawnictwo Naukowe PWN. 2014
Wielość strón: 256
Omszlag: twordy
Wielgość: 235 x 165 mm
Papiór: kryjda satyna 130 g


text:
Niyrozki1 trza cojśik na szybko narychtować, bo idzie bezuch2 abo dōmownicy3 ze godu4 już sie ciepjōm5 na kit we łoknach6….sztop,7 sztop, przaca takich łoknōw to już tera prawie żodyn niy mo, a jedzynie tych gumowych uszczelek mogłoby być dlo zdrowia dużo gorsze niż niyjedyn fastfood. Niy ma co wymyślać, mocie8 gōd, a niy mocie czasu, to sie szczelcie9 gipki szałołt 😉
Co potrza?
1 bojtel paluszkōw krabowych
1 łogōrek12
1-3 zōmbōw czosku13 (zależy łod14 tego, jak lubicie tyn smak i jako mołcie wōntroba)
połra łeżek majōnezu
trocha pokrōnyj15 natki pietruszki
pieprz i sōl
Nudle połōmcie16 na mańsze17 kōnski, zalyjcie w jakim garcu wrzōntkym, przikryjcie i biercie sie za krajanie. Paluszki krabowe (rozmrożōne) łobiercie18 ze papiōra,19 we ftory sōm20 zawiniynte i pokrejcie na 1 cm kōnski.21 Łogōrka we kosteczka i krajanie fertich.22 Wciepcie paluszki i łogōrka do jaki miski, dodejcie łodcedzōne23 nudle i wyciście tam czosnek. Majōnezu na poczōntek mogecie dać ze 2-3 łeżki, a keby Wōm bōł tyn szałołt potyn za gynsty, to mogecie go jeszcze dociepnōńć.24 Tera yno jeszcze to trocha dosmakujcie wszysko pieprzym i solōm, posypcie pietruszkōm i fertich. Smacznego 🙂
1czasem
2goście
3 ō- samogłoska w wymowie między o i u
4głodu
5rzucają
6oknach
7stop
8mają Państwo
9strzelcie
10pół
11torebki
12ogórek
13czosnku
14od
15pokrojonej
16proszę połamać
17mniejsze
18obierzcie
19papieru
20są
21kawałki
22gotowe
23przecedzone
24dorzucić


text:
Taki szałołt to sie moge przidać i na Ostatki jako tzw. zagrycha, i na Popielec jako danie postne. Jak jeszcze by tak pomyśleć ło tym, że zeler naciowy i jabko niy majōm za kans1 kalorii, to mōmy danie richtig2 postne. A keby tak zmiynić majōnez na jogurt i wszysko drobno pokrajać, to mołcie hekele3 fitness. Joł tam wola jednak majōnez, bo łon nōm lepi połōnczy te składniki. Ślydź je słony, jabko słodke, zeler leko ostrzyjszy, łogōrek kwaśny, a wszystko razym… już mi we brzuchu burczy 😉
Co potrza?
5 płatōw matiasa (idzie to tyż zrobić ze normalnym śledziym solōnym, yno, że bajecie4 mieli trocha wiyncyj roboty ze czyszczyniym)
5 łodygōw zelera naciowego
1-2 jabka
3-5 łogōrkōw kiszōnych (zależy jake sōm sroge,5 joł żech doł 5, bo miołech take małe pyrtki)
trocha pokrōnego sznitlochu6
pieprz
przed podaniym 2-3 łeżki majōnezu
Matiasy to sōm heringi7 (a niyftorzi na nie gołdajōm tyż harynki), co to sie je chyto8 we maju jeszcze przed piyrszym zeksym.9 Idzie pedzieć, że to sōm same dziywice- a że łone sōm nojlepsze, to wiedzioł nawet Drakula, co to sie niby na śledziowe dziywice niy ciepoł, ale na te ludzke to już ja 😉
Pamiyntejcie, żeby je noprzōd10 porzōndnie wymoczyć- te matiasy, a niy dziewice- i połra razy zmiynić woda. Jak już śledzie bydōm fertich, to potyn trza yno wszysko fajnie pokrajać, wciepnōńć trocha pieprzu, nim bajecie jejś trocha majōnezu i szlus.11
Niy ma sam żołdnego wydziwiania, a jak sie już chycicie za tyn szałołt, to za chwila go niy bydzie… smacznego 🙂
1dużo
2naprawdę
3http://chopwkuchni.pl/?p=436
4będą Państwo
5duże
6szczypiorku
7śledzie
8łowi
9seksem
10najpierw
11koniec


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Šěsnaty raz su lětsa w LND „Wšědne hesła” jako serbska kniha wušli. Ochranowske hesła so po cyłym swěće čitaja. Wone wobsahuja za kóždy dźeń krótke, jadriwe hrono ze Stareho zakonja a dalše z Noweho zakonja. Ze wšědnymi hesłami je Ochranowska bratrowska jednota z nětk hižo 286 wudaćemi zmóžniła, zo móža so wěriwi z Božim słowom na wosebite wašnje zetkawać. Ludźi najwšelakorišich wěrywuznaćow, ludźi w najwšelakorišich krajach z wjace hač 50 maćeršćinami tute krótke, jadriwe słowa narěča. Tak zwjazuje knižka z hesłami kóždy dźeń čitacu wosadu po wšěm swěće. Serbske wudaće nasta w zhromadnym dźěle ze Serbskim ewangelskim towarstwom.


text:
Islandyjo
Islandyjo, Republika Islandyje (Ísland, Lýðveldið Ísland) – państwo rozlygowane we Půłnocnyj Ojropje, kere uobejmuje wyspa uo takim samym mjańe a raja myńszych wyspůw, kej Vestmannaeyjar, Grimsey a inksze. Islandyjo przinoleży do nordyckich krejůw, a Islandczyki noleżům do skandynawskich ludůw.
Na Islandyji je srogo wulkańiczno aktywność a wykorzistywano je geotermalno ynergijo - same słowo "gejzer" pochodźi ze islandzkij godki. Mjano kraju uoznoczo "źymja lodu" a je lo Islandyje akuratne, lodowcůw je sam kupa, nojsrogsze: Vatnajökull - 8300 km², Langjökull - 953 km², Hofsjökull - 925 km², Mýrdalsjökull - 596 km² a Drangajökull - 160 km².
Bezma 60% ludnośći pomjyszkuje we stolicy - Rekjavíku a jygo mjejskij skupińe, pozostało tajla nojczyńśći uostrzodki wele wybrzeżo Atlantyckigo Uoceanu.
Anfang uosadńictwa bůł sam we 847 roku. Uod 930 fůngowoł Althing - zorta wjeca, kery połńůł fůnkcyjo stanowjyńo prawa. Po uokreśe samodźelności, kery trwoł 300 lot, Islandyjo popadła we zoleżność uod Norwygije, a ńyskorzi Dańije. Ńypodlygłość dostała we 1918 roku, a uod 1944 je rybublikům.
Mimo, iże podstawům gospodarki a dźiśej je łůw, nojwjyncy (69%) Islandczykůw mo robota we bedynterowańu, nojczyńśći we turystyce.


text:
Historyczne miasto nad Czornom Przymszom w Trójkoncie Trzech Cysorzy. Fest znane tyż ze Stacji Emigracyjnyj kaj we XIX wieku ludziska z Polski, Rosji, Wengier i Galicji wyjyżdzali „za chlebym” do Hameryki i Zachodnij Europy. Tukej tyż sie urodzioł piyrszy prymas Odrodzonyj Polski – ksiondz kardynał August Hlond. Łoboczyć idzie tyż nojwiynksze w Europie Muzeum Pożarnictwa, Muzeum Miasta Mysłowice a i blank blisko s tond na Giszowiec i Nikiszowiec.
Rybnik – Baba, Fojerman i Roman
Tychy – Johanek
Johanek – Wszyjsko co mi wiadomo o mojim mieście!
Miastow wybudowanych cołkiym od nowa jest wiela.
Do takich tyż przinoleżom Tychy, w kierych pomiyszkuja od 70-tych rokow minionego wieka. I chocioż kaj sie niy obroca trefiom Gorola, to „mojigo miasta”, bo mi sie zdo, iże tak moga już go mianować, niy pomiyniołbych na rzodne inksze.
Kaj, nikaj do sie jeszcze słyszeć „Nowe Tychy”, jednako takich nima, som same Tychy, zaś łatka „nowe” przilepili kej miasto napoczło sie prowdziwie rozrostać.
Ale po kolyjce!
We 2014 r. Tychy obchodziły 80 rokow od nadanio jim bez Ślonsko Rada Wojewodzko praw gminy miyjskij. Od tego czasu za naszymi miedzami stoły gminy: Paprocany, Urbanowice, Jaroszowice i Wilkowyje. Downi nasi rzondziciele, za sia wziyni taki herb:
Prowdziwe prawa miyjskie Tychy dostały dopiyro ze Nowym 1951 r., ftynczos tyż ku nom doszlusowały: Paprocany i Wilkowyje. A od roku 1973 do Tychow napoczły nadto przinoleżeć: Cielmice, Jaroszowice, Urbanowice i konsek orżniyntego Bieronia Starego, o kiery do dzisiaj jes chaja.
A czamu?
Politycznie lepsij boło, iże nowo fabryka autokow we Tychach powstowo, a niy kajś we Bieroniu.
Ze Szopynic, do Tychow przekludzili my sie wiosnom 1977 roku. Zaś dziyń jak’ech moja ślubno poroz piyrszy tukej prziwlok keby ji pokozać nowo wystawiono wysoko chałpa, spoinom jak dziś.
Ze autobusa wyleźli my we pojstrzodku miasta, bo dalij nic niy jeździło, a ostoł nom jeszcze doś konsek. Dzisioj to ino trzi przistanki, jednako ftynczos to boło hen za torami, za nowym kościołym Jona Krzściciela, kery se stoł som we polu na krańcu Tychow.
I kej my tak leźli, zatroskano ślubno pedziała mi coś, co mi do dzisioj dudni we ucholach: „kajś ty mje chopie wywlok”.
Osiedle na kerym teroski pomiyszkujymy stanyło jeszcze dali ku Kobiorze na placu mianowanym skałkom, tj. na zasutych dołach po downym kamieniołomie. Dobrych noście rokow za nami stoł ino kobiorski las, zaś za niydugo mo stanońć nojnowszy „park wodny”, kaj pudzie sie we prowdziwym piwsku obulać.
Hameryka – Tereska ze Świyntochłowic.
Miyjscowość,w kieryj żyja, mo miano NAUGATUCK.Jest łona w stanie Connecticut na wschodnim wybrzeżu,w tzw.Nowyj Anglii.
To małe miasto,w kierym miyszko niycałe 32 tys miyszkańców.Klimat tukej jest subtropikalny,latym momy srogi upały ,z jeszcze wiynkszom wilgotnościom i niy ma czym dychać.Zima zaś jest fest mroźno i czynsto fest śnieżno,jak latoś.
Miasto jest położone po lobu stronach rzyki Naugatuck.Miyjsce to ludziska pieszczotliwie nazywajom „Naugy”.Miyjscowość istnieje lod 1702 roku.Kiedys w czasach prosperity było to przemysłowe miasto,ale terozki jest tzw „sypialniom” dlo klasy średniyj.Nałokoło jest dużo lasów.My z mojim chopym miyszkomy na łosiedlu condominiów ło fajnyj nazwie” Lantern Park”,czyli Latarynkowy Park.To spokojne miasto,żyje sie bezpiecznie.Moji miasteczko w naszym stanie jest unikatowe,bo jest razym skonsolidowane miasto i gmina,mo podwojnych urzyndników ale jedyn zarząd.
W Naugatuck,jak wszyndy w USA poza metropoliami, komunikacjo jest ino po mieście,i aby kajs dojechać trza mieć auto.Auto,to piyrwszo rzecz,jako tu trza mieć,to niy jest żodyn luksus.
W naszyj miyjscowości jest polski kościół pod wezwaniem św.Jadwigi Ślonskij,kaj jest msza po polsku.Szkryflom polski kościół,bo budowali go Poloki i zawdy jest tam ksiondz,kiery godo po polsku.W całym stanie Connecticut przyznowo sie do polskigo pochodzynio 8,3% ludności ale jo myśla,że jest ich wiyncyj.W naszym stanie jest sporo polskich sklepów,wkierych z mojim chopym robiymy sprawunki.


text:
Moja miyłŏ Tónkaczko!
dugo’ś siedziała mi we gowie, żgała w sercu i wóntrobie. Nónkała’ś mie porzónd i bez ustanku. Wiym, już Ci sie dŏwno zmierzło te czekanie. Tóż raduj sie! Dziś czas dojzdrzŏł: wypuszczóm Cie w nieskóńczóne przestwory internetu.
Tónkaczko! Bydã w Tobie tónkać moje internetowe pióro a pisać aże pisać. Pó naszymu, po ślónsku. W dniu Twojigo narodzyniŏ życzã Ci, cobyś niósła ludzióm słowo ślónskie a ś nim nadziejã na lepsze czasy. Nadziejã na to, coby my mógli na Ślónsku piastować naszã mŏwã i naszã ślónskość tak, jakby my sami tego chcieli. Coby ślónskij mŏwy szło sie uczyć we szkole. Coby była uznanŏ a miała podporã we państwie i jego instytucyjach. Coby było jóm widać i słychać w jawności. Coby żŏdne rzóndy, sóndy i żŏdne „ustawy” nóm przi tyj robocie nie zawŏdzały.
Życzã Ci, Tónkaczko, cobyś na Twoji dródze przicióngła moc czytelników. Możno znojdóm sam kónsek utracónego Ślónska i aby na chwilã poczujóm sie blank u siebie. Możno napijóm sie ze zdrzódełka snŏżnyj ślónskij mŏwy i nadychajóm świyżego luftu. A jak lecy kandy je niechcóncy zakalã, to możno pómogóm mi je zaś òczyścić. Możno im sie zapodobŏsz, a potym bydóm sam hneda hned wrŏcać.
Moi kamraci i kamratki szykujóm sie poleku do sztwŏrtego powstaniŏ: Òd 13 stycznia bydóm zmiyniać Ślónsk. Ty, Tónkaczko, bydziesz im pómŏgać i ich brónić przed roztomaitymi „autorytetami”, „radami”, politykami i inkszymi wachtyrzami, co uczóm, iże po ślónsku to sie gŏdŏ ino dóma. Co niy majóm nic wiyncyj do powiedzyniŏ jako to, że „gwara ma się dobrze”, ślónskŏ mŏwa „to nie język”, i że to „najbardziej polska z polskich gwar”.
Roztomiyłŏ Tónkaczko, jŏ jes Twoim òjcym, ale musisz wiedzieć, iże mŏsz jeszcze pŏtków, co możno ani nie wiedzóm, iże Ci sie przisużyli. Te piykne słowo tónkaczka przipómniŏł mi Bogdan Dzierżawa z Chwalyńcic wele Rybnika, miyndzy interkamratami znany jako Utopek. Pisŏrz, poeta, rozprawiacz. Słowo tónkaczka jes stworzóne òd czasownika tónkać (inaczyj mŏczać). Fto w starych czasach pisŏł, musiŏł pióro tónkać w tónkaczce z inkaustym (tintóm). Mój blog mŏ być pisany takim blank ślónskim inkaustym – w przeniesiónym znaczyniu – tóż zdŏ mi sie, iże ciynżko by było znojś bardzij pasowne miano.
Drugim Twoim pŏtkiym jes pisŏrz Alojz Lysko z Bojszów, co kiedyś rŏz powiedziŏł (już ani nie pamiyntóm kaj), iże po ślónsku idzie pisać poważnõ, prawdziwõ publicystykã. To bół bezmała piyrszy znany czowiek, co wypowiedziŏł to, co jŏ czujã.
Trzecim pŏtkiym jes reżyser Kazimierz Kutz, co w artykule „Śląska zgaga” w Gazycie Wyborczyj latoś w lipcu pisŏł: „Na razie przebudzenie Ślązaków staje się coraz bardziej dotkliwą zgagą, i tak być powinno. Trzeba nastawić się na metodę chińskiej tortury, czyli nękać mozolnie swoją śląskością z dnia na dzień, prząść swoją śląską nitkę, aż państwo ocknie się z autorytarnego polonocentryzmu. (…) A także otwierać się na rodową pamięć. I kultywować ją”.
Tóż teraz, Tónkaczko, wiysz, co na Ciã czekŏ i co mŏsz do roboty. Boże Pómŏgej!
Cytaty:
„Potrzebne nam jest ogólnośląskie powstanie. Nie zbrojne, ale intelektualne”.
Łukasz Tudzierz (Dziennik Zachodni, 5.12.2013)
„Ślązacy w kraju też nie dostaną w prezencie od Polaków śląskiej tożsamości. Trzeba się o nią starać. Trzeba chcieć! Minie za niedługo sto lat, od kiedy Ślązacy weszli w granice państwa polskiego i jakoś nie zanosi się, aby do tego miało dojść. Stajemy się taką samą diasporą – tyle że u siebie – jak Ślązacy w Niemczech. Ale tam nie ma tego paskudnego, nacjonalistycznego smrodu, który Ślązakom zatruwa życie. I tej piramidalnej ignorancji”. Kazimierz Kutz (Śląska zgaga, 5.7.2013, Gazeta Wyborcza, Katowice)
„Moim zdaniem nie wolno godzić się na polski nacjonalizm Anno Domini 2013, trzeba go demaskować i podjąć z nim walkę. W każdym śląskim familoku. W każdym miejscu Polski. Także na forum międzynarodowym”. Kazimierz Kutz (Lament nad biało-czerwoną, 18.12.2013, Gazeta Wyborcza, Katowice)


text:
Szahada
Szahada (arab. شهادة, šahāda) – u muzułmůnůw wyznańy wjary, kere je jednym ze pjyńću powinnośći kożdygo muzułmůna. Je to kuplůng pjyńću słůw we arabskij godce: لا إله إلا الله ومحمد رسول الله (czyt. lā ilāha illa-llāh wa muḥammad rasūlu-llāh), co uoznaczo "Ńy ma Boga krům Allaha, a Mahůmet je uůnygo prorokem". Coby przijůńć islam, trza to pedźeć przi śwjodkach trzi razy. Ńym śe wypowje szahada, trza pjyrw zrobjyć ghusl (rytualno ablucyjo). Szahada je to jedyn ze pjyńću uobowjůnzkůw kożdygo muzułmůna.
Szahada je na roztomajtych fanach, ntp. Saudyjskij Arabiji.


text:
Namibijo
Namibijo (Republika Namibije, ang. Republic of Namibia, afrik. Republiek van Namibië, mjym Republik Namibia) – państwo we połedńowyj Africe, nad Atlantycki Uoceanym (mo 1572 brzygowyj lyńije). Grańica mo s Angolům, Botswanům, RPA, Zambijům a Zimbabwe. Dowńi kraj bůł mjanowany "Połedńowo-Zachodńo Afrika".
S anfanga zaśedlůno bez Buszmynůw a Hotyntotůw. Skiż trudno dostympnych brzygůw a ńygośćinnygo, skalistygo a pustynnygo lůndu, bez dugszy czas uomijano uod Ojropejcykůw. Pjyrsze ojropejske pośadłośći założyli sam Ńiderlandczyki we XVIII stoleću (Wjelorybjo Zatoka a Wyspa Halifax). Uod 1884 uostała mjymjyckům kolůńijům pode mjanym Mjymjecko Połedńowo-Zachodńo Afrika. We 1915 zajůno bez armijo RPA, ńyskorzi, we 1920, uostała jeji mandatowym terytoryjům.
We 1959 powstało SWAPO, kere bůło uorgańizacyjům walczůncům uo ńypodległość lo Namibije. We 1968 Uorgańizacyjo Zjydnoczůnych Norodůw půmjyńůła mjano kraju na Namibijo a uodebrała RPA mandat do kůntroli nad Namibijům. RPA ńy uznała tyj decyzyje a durch Namibijo uokupowała, aże po 1990 rok.


text:
przez Heimat » 29 Lip 2015, 01:47
Zakroczym 1065
Tela pewne - już łon był
I nabiyroł jakby siył.
Zakroczym XII-XIII w.
Tu kasztelan z wojskym siedzioł?
Sie coś wiyncy żeś dowiedzioł?
Zakroczym XIV-XV w.
Mazowiecke prince Zakroczym czimali
Prawiom co tu niyroz nawet nocowali.
Kościoł Podwyższynio Krziża Św. XVI-XVII w.
Dugo bazylika tukej budowali
Dyć przeca se rada ze świontyniom dali
Łokna fynsterbretow tu cołkym niy majom
Przeca som łokrongłe toż po co jo wajom.
Matka Bosko z Dzieciontkym 1663
Matka Bosko z Dzieciontkym na głownym ołtorzu
W Zakroczymiu łobroz zowdy wiela wożoł
Toż we tym kościele do Niyj durś rzykajom
Tako Jezusowi ze Mateczkom pszajom.
Kościoł św. Wawrzyńca 1714
Kaj tu klasztor kapucynow
Ta świontynia stoji
Bliknij tam we Zakroczymiu
Sztela przeca stroji.
W klasztorze
Tu sztuki sakralny muzeum znojdziecie
Kunszt na chwała Pana - tako wiycie przecie.
Refektorz klasztoru
Rzond se siedzioł - Sejm tyż radzioł
Polok z historyjom wadzioł
Toż łostatnie tu łobrady
Insurgyntom dali rady.
"Ból jest najlepszym nauczycielem, tylko nikt nie chce być jego uczniem" – Bruce Lee


text:
Dny dołho móža swójby z dźěćimi w Hornjej Łužicy dyrdomdeje dožiwjeć: W Parku sawrijerow w Małym Wjelkowje móža sej dźěći abo wnučki mjez hoberskimi ješćerjemi z pradawnych časow hrajkać. Raj za dyrdomdejnikow, tola dospołnje z drjewa stworjeny, je Kulturna kupa Einsiedel ze swojim hotelom w štomje – to nihdźe druhdźe na swěće nimaće! W zwěrjencach a coologiskich zahrodach Hornjeje Łužicy wuhladaće – nimo eksotow – tež rědke zwěrjata, kotrež su poprawom we Łužicy doma, tola w přirodźe je lědma widźiš. Chcedźa-li so dźěći a młodostni sami gratu přimać, potom móža to na wšelakich burskich statokach abo jěchanskich dworach činić.
Wulět do wokoliny na konju je dožiwjenje – ale nimaće snadź tež lóšt na jězbu z historiskej parnej železnicu?
W dožiwjenskej kupjeli hodźi so tajki wotkrywanski dźeń skulojćić. Tola w horcym lěću drje budźe wokřewjenje w kupjeli pod hołym njebjom jara přijomne.
Sawrijowy park Mały Wjelkow (Foto: Juliane Mostertz)
Nic jenož swójby, ale tež skupiny dźěći a młodostnych su tu wutrobnje witane. Wočerstwjenišća towarstwa KIEZ, młodownje a šule w zelenym wabja w našej kónčinje z wulkim wuběrom zaběrow a mnohimi dalšimi poskitkami. Tak móža šulerjo a młodostni tójšto wo wobydlerjach Hornjeje Łužicy zhonić, nawuknyć a so zdobom zabawjeć.


text:
Budź chwalen Jězus Chrystus!
Waženi redaktorojo,
jeli sym sebi dawno słyšane prědowanje prawje spomjatkowała, su čerwjene włosy znamjo za młodźinu?
Moja druha mysl je symbolika čerwjeneje barby jako barba lubosće, wutroby, wohenja a kreje a w Cyrkwi znamjo martrarstwa a Ducha Swjateho. Snano pokaza barba włosow dźěsća na wobrazu hižo na Jězusowy křiž, na jeho martrarstwo na křižu?! Abo chce zdobom zwuraznić jeho njeskónčnu lubosć?!
Abo je snano symbolika za to, štož čitamy w Ewangeliju po Lukašu (12,49), zo je Jězus přišoł woheń na zemju přinjesć a by wjesoły był, hdy by so palił?
Božemje!
Maria Clausenowa
© D. Dzikiewicz, M. Nawka, D. Matik 2017


text:
Wrocław
Wrocław jo z něźi 640 000 wobydlarjami stwórte nejwětše město Pólskeje a jo stolica wójwodstwa Dolnošlazyńska.
Wrocław twóri ze sedłom romsko-katolskego arcybiskopa, ewangeliskego dioceznego biskopa, 10 wusokošulami z 130 000 studentami, kopicu slěźerskich institucijow, 11 źiwadłami, 9 muzejami, jadneju operu a filharmoniju kulturne a wědomnostne srjejźišćo cełego šlazyńskego ruma.
Město lažy pśi Odrje wósrjejź wunosnego rolnikarskego a górnistwowego regiona, jo pak teke we wobłuku mašinotwari a metaloweje industrije wuznamne stojnišćo.
Wrocław jo nejwětše město a historiska stolica Šlazyńskeje.
Wopśimjeśe
Mě a wopon[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Mě se wótwóźijo wót českego wójwody Wratislawa I (888-921), kótaryž jo był zazdaśim załoźaŕ města. Inicial W namakajo se we woponje města, kótaryž jo kejžor Korla V. 1530 městu pósćił.
Wopon jo kwadrěrowany šćit. W prědnem pólu jo česki law, w drugem šlazyński hodlaŕ, w tśeśem inicial W a w stwórtem głowa Jana Ewangelista. Srjejźi jo głowa Jana Dupjarja na slobranem talarju. Wobej Jana stej pódla swěteje Jadwigi wósebnej patrona Šlazyńskeje.
Stawizny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Město Wratislawa se prědny raz w lěśe 900 naspomnjejo.
990 jo pólski wjerch Mieszko I. Wrocław a cełu Šlazyńsku dobył. W 13. stolěśu su nimske sedlarje zachopili se na městnje źinsajšneje uniwersity zasedlowaś. 1261 jo město dostało Magdeburske měsćańske pšawo.
Wót srjejź 14. stolěśa jo Wrocław słušał k Českej a z tym teke k Swětemu romskemu mócnarstwu. Wót 1526 su Habsburgske kněžyli nad Wrocławom. 1702 jo Awstriska Wrocław Pšuskej pśepódała.
Južo 1840 bu Wrocław z 100 000 wobydlarjami wjelike město. 1910 su bydliło we Wrocławju 510 000 luźi, z kótarychž su byli 95,71% Nimce a 2,95 % Pólaki. Wót 1919-1945 jo Wrocław był stolica nowo wutwórjoneje prowince Dolnošlazyńska.
Pó drugej swětowej wójnje jo se zastojnistwo města a cełeje Šlazyńskeje Pólskej pśepódało. Wšykne nimske wobydlarje su musali Wrocław wopušćiś. Južo 1948 jo jano hyšći 7 000 Nimcow we Wrocławju bydliło.
Wobydlarstwo[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Sport[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Gwardia Wrocław - volleyball, 3 raze mejstaŕ Pólskeje
- Sparta Wrocław - speedway, 4 raze mejstaŕ Pólskeje
- Śląsk Wrocław - basketball, 17 razow mejstaŕ Pólskeje
- Śląsk Wrocław - kopańca, 2 raze mejstaŕ Pólskeje
Galerija[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wósobiny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Piotr Beber - pólski architekt


text:
Što je biosferowy rezerwat?
Tute pomjenowanje so wotwodźuje wot zapřijeća „biosfera – žiwjenski rum“. Měnjeny je z tym cyłk rumow, w kotrychž je žiwjenje na našej zemi móžne. „Biosferowe rezerwaty“ su kruće postajene wotrězki tajkeho žiwjenskeho ruma, kotrež dyrbi čłowjek wosebje škitać.
Tute na cyłym swěće wupokazane škitane krajiny tworja zakład syće UNESCO z titulom „MAN AND BIOSPHERE“ (MAB), serbsce „Čłowjek a biosfera“. Hłowny zaměr biosferowych rezerwatow je pokazać, kak hodźi so čłowjeske skutkowanje a hospodarjenje z přirodu zjednoćić.
Biosferowy rezerwat „Hornjołužiska hola a haty“
Kobjelńska hola (Foto: Dirk Weis) & Wulki hat w Zdźěrje (Foto: Dirk Weis)
Biosferowy rezerwat „Hornjołužiska hola a haty“ woswjeći w lěće 2009 swój pjatnaty jubilej. Swojeje jónkróćneje přirody dla staji so centralny dźěl tutoho přirodneho ruma hižo 1990 jako škitana krajina z centralnym wuznamom pod škit. 1994 sćěhowaše tuchwilne zawěsćenje jako biosferowy rezerwat. Z tym da so tutej jónkróćnej, lětstotki starej kulturnej krajinje hódnotny wobłuk a zawěsći so wobchowanje, hladanje a přichodne wuwiće pod fachowym dohladom a přewodom. 1996 připózna so jako 13. UNESCO-biosferowy rezerwat w Němskej po programje „Čłowjek a biosfera“. Najwažniša zasada je zjednoćenje wobchowanja přirodneje bohatosće z hospodarskim nabytkom.


text:
Oktoberfest
Oktoberfest (s mjym. Paźdźyrńikowe Śwjynto) to sům chmjelowe dożynki, kere sům uobchodzůne na kůńec wrześńa a s poczůntku paźdźerńika we München. Pjyrszy Oktoberfest bůł uobchodzůny 12 paźdźerńika 1810. Terozki je to nojsrogszy na śwjeće festyn, we kerym bjere udźoł przez 6 miljůnůw perzůnůw. Oktoberfest trwo nojczyńśći bez 16 dńůw a bez tyn czas wypijo śe tam przez 5 miljůnůw litrůw bjyru. Oktoberfest zowdy uodmyko modo frelka na kůńu, za ńům jadům burmistrz München a gubernator Bajerůw. Na Oktoberfeśće uobowjůnzujům bajerske uobleczyńa jednako lo babůw a chopůw. Oktoberfest dowo finansowy uobrůt ůng. 1 milijard ojro.


text:
Halloween
Halloween abo Hallowe'en to je śwjynto ubchodzůne roz do roku 31 paźdźerńika, nojhuczńij we anglosaskich krejach. Wywodźi śe uůne s celtyckego uobrzůndku Samhain. Tradycyjo ta przekludźili do USA s Irlandyje irlandzke imigranty. We Irlandyje tygo dńa hajcowano fojyry a uodprawjano rzykańa za duszyczki umartych. Dowńij bůł to dźyń, we kerym żygnano lato, witano źima a spůminano umartych. We půgańskich czasach ludźe we Halloween przeblykali śe we kolorowe kostjumy a uodprowadzali duchy poza grańice ludzkich uosad. Mjano Halloween pochodźi wjerza uod ynglickego All Hallows Eve - "wilijo Wszyjstkich Śwjyntych".
Tradycyjo teroźnigo Halloween to uůnaczyńe roztůmajtych wrůżbůw, przeblykańy śe za duchy, wampjyrze a inksze strachy a stowjańe we uokńy wydrůnżůnych korboli s wyćyntymi dźurůma kere robjům ja podano na gowa ze ślypjůma a zymbůma uod jakego ducha; rajn do jej środka dowo śe zapalůno śwjyczka (śwjotło śwjyczki je symbolym barzołowych uogńikůw, kere poważano za duszyczki umartych). Trefjo śe tyż kośćotrupy, śmjertki a inksze. Bajtle poprzeblykane za strachy łażům po chałpach a dostowajům za byzuch bůmbůny.
Helloween je krytykowany uod bezma wszyjstkich religijůw. Krześćijańske kośćůły, judajizm a islam skiż uůnygo půgańskigo pochodzyńo, zaś rodźimowjercy skiż jygo kůmercjalizacyje, a te słowjańske skiż tygo co je to tradycyjo uobco a jeich zdańym powinno śe we krajach słowjańskich uodprowiać Dźady.


text:
Wobwjazane domy - w tříróžku krajow za Łužicu typiska ludowa architektura -, běchu něhdy mnohim tkalskim swójbam bydlenski dom a zdobom dźěłarnja. Wopytowarjo su wutrobnje přeprošeni, sej dźensniše žiwjenje w tutych starodawnych murjach wobhladać. Podłu tematiskeje dowolniskeje čary „Rjemjesło dožiwić“ předstajeja prezentaciske rjemjeslniske dźěłarnje a firmy, kak běchu sej ludźo něhdy w tutej kónčinje swój wšědny chlěb zasłuželi: jako hornčerjo abo tkalcy, zhotowjejo módroćišć abo koše. Tym, kotřiž tajke rjemjesło hišće dźensa wobknježa, móža wopytowarjo radlubje při dźěle přihladować abo so w swojej kreatiwnosći sami pospytać.
Łužiska industrijna kultura poskićuje awtentiskosć cyle hinašeho razu: Industrijne muzeje, historiske mašinske domy a hišće dźěłace twornje dawaja dohlad do industrijneho předźěłanja.
Wobwjazany dom (Žórło: D. Berthold)


text:
Jak to czytom to kożdym razym zaroz to widza
Zaroz mi prziszło do gowy wiela te chopy byli w doma?Bo jak miyszkoł w Kochlowicach a maszerowoł piechty na Zimnol bo tramwaju do dziś niy wybudowali to do dom prziszoł sie yno wyspać, no może jeszcze coś tam ze babą pomajstrowoł i zaś do roboty a wtedy niy robiyli 7 i poł ani na 6 godzin
Ciężki chlyb.
Już to kiedyś godołech co miasto gibko zapomniało o farożach niy spomna żeby takie tablo wisiało w Zabrzu a Świonach echo
Jakoś radno coś tam kiedyś chciała zadziałać ale niy wiym czy i wyszło? Pisali my o tym tablo na starym forum i możno ją ruszoło abo wtoś ją nakryncioł? Tymat ucich?Może w nowym muzeum pojawi sie jakoś fotokopia? Orginał tabla jest w muzeum miejskim w Zabrzu a Eugyn robioł fota kopii w Muzeum Górnictwa. Wiela tako roma i fotokopia może kosztować 200/300 zł?.
Mie sie to w gowie niy mieści
Basta bo jo sie niydugo som sam straca to może w Cyntrum otworzymy nowy wątek Kopalnia Polska i tam byś to przeniosł o tej katastrofie? Grunt to ornung


text:
Xavier Dolan
Xavier Dolan, Xavier Dolan-Tadros (* 20. marca 1989 we Montrealu) − frankokanadzki (québecki) reżyser, szauszpiler, scynarzista, filmowy producynt a dabingowiec.
Je synym rechtōrki Geneviève Dolan a ze Egipta pochodzōncygo śpiywŏka a aktora Manuela Tadrosa, kery zuczastniōł sie gościnnych wystōmpiyń we porã Dolanowych filmach (J’ai tué ma mère, Laurence Anyways, Tom à la ferme).
Swoje piyrsze wystōmpiyni choby aktor miŏł Dolan we swych sztyrech rokach we seryji spotōw reklamowych lo jedny siyci aptek. Porã rokōw niyskorzi wystōmpił we telewizyjnych seryjalach Miséricorde, Omertà II a L’Or. Uczynkowŏł we krōtkometrażnych a granych filmach: J’en suis! (1997), Le marchand de sable (1999), La Forteresse suspendue (2001), Miroirs d’Été (2006), Martyrs (2008) a Good Neighbours (2010). We Miraculum (2014) ôd reżysera Daniela Groua miŏł Dolan popiyrwe gōwnã rolã we filmie, kery sōm niyreżyserowŏł. Tyż we roku 2014 wystōmpił wele Bruce’a Greenwooda, Catherine Keener und Carrie-Anne Moss we filmie Elephant Song pod reżyseryjōm Charlesa Binamé’a, adaptacyji stejnie sie mianujōncygo szpilu ôd Nicolasa Billona. Dolan robi tyż choby dabingowiec, gŏdŏł baji Rona Weasleya we québecko-francuski wersyji filmōw ô Harrym Potterze a Jacoba Blacka we seryji Twilight.
Piyrszym filmem we reżyseryji Dolana bōło J’ai tué ma mère we roku 2009. Tyn miŏł premierã 18. maja 2009 na festiwalu we Cannes we tajli lo młodych twōrcōw Quinzaine des réalisateurs (Piytnŏstka reżyserōw) a bōł sprzedōny do wiyncy kej 20 statōw. Je to napōł autobyjograficzny ôbrŏz, kery wzniknył na zakłŏdzie gyszichty ze postrzedni szkoły, a Dolan sōm wystōmpił we gōwny roli. Jego drugi film Les amours imaginaires bōł popiyrwe ukŏzany 16. maja 2010 we Cannes we sekcyji Un Certain Regard (Isty blik), Dolan grŏ tukej jednygo ze trzech gōwnych perzonōw. Aji trzeci film, Laurence Anyways, miŏł premierã we ty tajli we Cannes 18. maja 2012, yny że tukej autor pojawiŏ sie yny we epizodzie.
We roku 2013 nagrŏł Dolan wideoklip k piosynce College Boy ôd francuskigo New-Wave’owygo bandu Indochine, kery skuli ekscesywnym przedstŏwiyniōm gywałtu skuplowanygo s poużyciym krześciański symboliki bōł silniy krytykowany.
Sztwŏrtym Dolanowym filmem bōła adaptacyjŏ szpilu ôd Michela Marca Bouchardsa Tom à la ferme. Tyn bōł ukŏzany na 70. Miyndzynarodowym Filmowym Festiwalu we Wenecyji 2. wrzyśnia 2013 a zyskŏł prajs FIPRESCI. Aji we tym filmie Dolan grŏ gōwnõ rolã. Piōnty film, Mommy, bōł nakryncōny na jesiyń 2013 a ukŏzany we Cannes 22. maja 2014 we ramach konkursu ô Złotã Palmã. Zyskŏł, społym s Adieu au Langage ôd Jeana-Luca Godarda Prajs Jury. Mommy bōło piōntym filmem s kerym szeł Dolan do Cannes, nale piyrszym we ramach gōwnygo konkursu. Choby szōsty film planuje Dolan adaptacyjõ szpilu Juste La Fin Du Monde ôd Jeana-Luca Lagarce’a s baji Marionym Cotillardym, Léōm Seydoux und Vincentym Casselym. Tyn mały ôbrŏz mō przekrōczać wielgõ żanrowõ rōżnicã miyndzy Mommy a siōdmym filmym The Death and Life of John F. Donovan a przirychtować Dolana ku dŏlszymu wielgiymu projektu. The Death and Life of John F. Donovan, kery napisŏł społym s Jacobym Tierneyym mŏ być jego piyrszym filmym na anglijski gŏdce. Sztart nakryncaniŏ je planowany na jesiyń 2015. Krōm tego we jednym wywiadze lo Montreal Gazette padŏł, że choby dŏlsze dzieło planuje modernõ adaptacyjõ Hitchcockowygo Rope, nale nŏjsamprzōd chce se dać pauzã a wysztudyrować historyjõ kunstu, bo zatym je ze swoji enormny produktywności we ôstatnich rokach styrany.
Dolan je otewrzicie gejym. Temat hōmoseksualnoty je osnowōm filmōw J’ai tué ma mère, Les amours imaginaires a Tom à la ferme, pojawiŏ się aji we Elephant Song, zaś Laurence Anyways miyrzy sie s tematym transseksualnoty.
Filmografijŏ[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Reżyser a scynarzista:
- 2009: J’ai tué ma mère (Zabił'ech mojõ matkã)
- 2010: Les amours imaginaires (Imaginarne miłowaniy)
- 2012: Laurence Anyways (Dycki Laurence)
- 2013: College Boy (wideoklip ôd Indochine)
- 2013: Tom à la ferme (Tom na farmie)
- 2014: Mommy (Mama)
Producynt:
- 2009: J’ai tué ma mère (Zabił'ech mojõ matkã)
- 2010: Les amours imaginaires (Imaginarne miłowaniy)
- 2012: Laurence Anyways (Dycki Laurence)
- 2013: Tom à la ferme (Tom na farmie)
- 2014: Mommy (Mama)
Aktor:
- 1994: Miséricorde (Miłosierdziy) (seryjal TV)
- 1997: Omertà II (seryjal TV)
- 1997: J’en suis! (Idã w to!)
- 1999: Le marchand de sable (Handlŏrz piaskym) (krōtkometrażny)
- 2001: La Forteresse suspendue (Tajemny festung)
- 2001: L’Or (Złoto) (seryjal TV)
- 2005: Attitudes (Wezdroki) (krōtkometrażny)
- 2006: Miroirs d’Été (Zdrzadła lata) (krōtkometrażny)
- 2008: Martyrs (Martyry)
- 2009: Suzie
- 2009: J’ai tué ma mère (Zabił'ech mojõ matkã)
- 2010: Les journaux de Lipsett (Dyjŏrze Lipsetta)
- 2010: Les amours imaginaires (Imaginarne miłowaniy)
- 2010: Good Neighbours (Dobre sōmsiady)
- 2012: Laurence Anyways (Dycki Laurence)
- 2013: Tom à la ferme (Tom na farmie)
- 2014: Miraculum (Zazrŏk)
- 2014: Elephant Song (Piosynka słonia)


text:
Piyrszy rołz jołd1 żech takoł tarta we Lotaryngii (to je tyn regiōn zaroz przi Niymcach) i tak mi łōna2 zasmakowała, że musiołech sie jōm niyskorzi3 tyż narychtować4. Połra razy już żech z tōm tartōm eksperymyntowoł- rołz mi nawet śleciała5 na dylōwka6… ale i tak my jōm zjedli 😉 Joł robia zawsze ta wersja tarty dlo […]
Tag: #syr
Pizza ze cukiniōm (Pizza z cukinią)
Niyftorzi zajś pedzōm1: co to łon sie normalnyj pizzy narychtować2 niy poradzi, yno cały czołs3 musi tak wynołkwiać?4 😉 Dyć joł wiym, że pizza ze szinkōm, keczupym i syrym to nawet małe bajtle umiōm zrobić, a joł zajś bych chcioł Wołs nakusić na eksperymynty. Tyn mōj je delikatny, ale arōmatyczny, a jak sie do tyj […]
KRUPNIOK RAJZUJE. Czyńść 3.: Krupniociosa (Podróże z kaszanką: Pizza z kaszanką)
Niy dojś1, że żech we łostatnim miesiōncu eksperymyntowoł ze pizzōm w dōma, to żech jeszcze pojechoł do Włoch, coby tam te roztomajte pizze pokosztować. I musza Wōm pedzieć, że niby składniki majōm podobne, ale w smaku to niyrołz jedna kole drugi sie niy moge stanōńć… to trocha jak ze babōma, na jedne niy idzie patrzeć, […]
Hauskyjza (Śląski ser smażony)
Hauskyjza łaziōła1 za mnōm2 od dugszego3 czasu, ale moja Baba4 niy dała mi jyj5 zrobić we miyszkaniu, bo by mie chyba wyczasła6 ze tym smrodlawym syrym.7 Dopiyro jak żech przijechoł do Teściowyj, co mo8 wiynkszo chałpa,9 znod żech w ni10 tako izba,11 kaj12 żech się mōg postawić miska ze tym syrym. Smrōd bōł z kołżdym13 […]


text:
Andora
Andora, Kśynstwo Andory (katal. Principat d'Andorra [prinsiˈpat dənˈdorə], szp. Principado de Andorra, franc. Principauté d'Andorre) – ńywjelge państwo we połedńowyj Ojropje, bez dostympu do morzo. Je rozlygowane we Pirynejach a grańica mo ze Francyjům a Szpańijům. Mjyszkańcůma Andory sům Szpańeloki a Katalany. Je to kůnstytucyjno můnarchijo we keryj gowa państwa je kolygijalno - jeji fůnkcyjo połńům prezydynt Francyje a biskup La Seu d'Urgell. Je to kraj ńymożebńy gůrzisty.
Aże 80% norodowygo przichodu pochodźi ze turystyki. Krům tygo, Andora je "dowkowym rajym", skiż czego mynga firmůw mo sam śedźiby a we Andorze płaći dowki.


text:
Ślonskie jokery
Pewno niy roz mieliście tak, że chcieliście coś pedzieć, ale blank wyleciało wom z gowy, jak coś sie mianuje, abo jak to sie richtig godo. Ślonzoki som niy radzi, jak ich cołki dziyń szteruje jakieś słowo, kerego niy umiom se spomnieć. Beztoż we ślonski godce narychtowali se aż trzi słowa, kerymi mogom łopedzieć to, czego gowa niy umi zmiarkować. Som to takie słowa, kere ciynżko przetłumaczyć za jednym razym, beztoż krótko powiymy wom ło co idzie, jak wtoś godo takie coś. Przedstowiomy wom nasze ślonskie jokery:
DINKS – to je słowo, kere Ślonzoki erbli łod Niymców. Dinks to je po niymiecku rzecz, a po naszymu to jest wszysko to, co niy umiymy na wartko spomnieć jak sie nazywo. „Tyn dinks” to jest nojczynści jakiś przedmiot, myńszy, wiynkszy, egal. Jak mamulka przi warzyniu pado: „Dej mi tyn dinks” i pokazuje na stół, kaj mo roztomajte rzeczy to może godać ło krauzce łogorków, rogolce, gorku abo oberibie. A dejcie pozor jak jyj docie niy to, co chciała! Dyć wom godała, że chce „TYN dinks”!
WIHAJSTER – to tyż je wziynte z niymieckiego, i jak sie idzie pokapować to jest to, ło co mogymy spytać „Wie heißt er?” czyli „Jak to sie nazywo?”. Wihajster je trocha inkszy łod dinksa, bo tak sie godo na jakieś pokryntło, na knefel kery idzie wcisnońć, abo coś, za co idzie pociongnonć, łobrocić. Wichajster raczyj działo w jakimś werku takim jak radio i jak oma woło z drugi izby „Poć sam przekrynć tyn wichajster i zrob mi gośni” to wiadomo, że chce, coby my skończyli czytać tyn cajtung, ruszyli rzić i znodli tyn knefel, kerym idzie przigłośnić telewizor.
ŁONACZYĆ – łonaczyć, to je chyba nojgryfniyjsze ślonskie słowo. Moja oma zawsze łonaczyła kożde łone i jeszcze tym łonym kozała łonaczyć tyż. Pokapowaliście ło co idzie? Ciynżko, pra? Bo zmiarkowanie ło jakie łone idzie to je jakoś magiczno sztuczka. Te łone to może być wszysko, tym łonym może być kożdy, a łonaczyć to znaczy, że może robić wszysko. Widzieliście żeby auslyndry we swoim jynzyku mieli, abo w polskim było takie słowo, do kerego by szło naciś jak do takiego wielkiego nylon bojtla wszysko i nic? Te łone to je tako studnia bez dna.
Myśla, że terozki bydzie już wiedzieć, co to znaczy przełonaczyć tyn wihajster z tego dinksa i sami zaczniecie łonaczyć, nojlepi po naszymu!


text:
Łozprowki, bery, szpasowne gyszichty a wszyjsko we naszyj szykownistyj ślónskij mółwie!
wtorek, 30 grudnia 2014
Hajna....
– Dobrze, iżeście na mie panoczku trefiyli. Blank gynał jak... Hajna.
– Wybôczōm mi łōni, fto?
– Jak to fto? Anō Hajna Kopyciôk. Niysamōwity, niymōżybny chop, zawdy wszyjsko robiōł jak przinôleżi, porzōmnie i na czôs. Potrza wōm bōło taksy razinku wtynczôs, kejech bōł frajny i przejyżdżôłech tukej. Hajna taki mazel miôł zawdy, za kôżdōm razōm.
– Nō, niy przesadzejmy... ajnfachowy cufal...
– Dlô Hajny niy istniyli take „cufale”. Łōn wszyjsko robiōł fachmōńsko, grajfnie i perfektnie. Spokōjnie mōgby grać we tynisa abo tego modernego terôzki golfa ze fachmōnami. Poradziōłby tyż bez wysiyłku, jako gwiôzda prōgramu, śpiywać we ōperze abo tańcować we balycie.
– Hmmm... to na isto musiôł być łosobliwie grajny i utaliyntiyrōwany czowiek!
– A cobyś Pōn wiedziôł! Miôł ci tyż łōn niysamōłwitô pamiyńć. Pamiyntôł ci łōn wszyjske daty gyburstaków we swojij familiji i wszyjske familijne rōcznice. Miarkowôł ci tyż wszyjsko ło winach, nō, wiysz pōn, kiere wino do jakigo jôdła i we jakim lampusie. We chałpie poradziōł sprôwić wszyjsko sōm, kilszrank, telewizor, kocher... Panoczku! Niy to, co jô... jakech jô wymiyniôł zicherōngi dōma, to na côłkij hulicy bōło „zaciymniynie”.
– Hmm... jakosik niy poradza wymiarkować takij ci niydościgłyj, wywołanyj perzōłny...
– Nō, joch, tak prôwdóm panoczku, tyż żech nigdy niy trefiół sie ze takōm...
– Jakōż to? To panoczku rzyknijcie mi ino skany łōni tela wiedzóm ło tym chopie?
– Anō, łożyniōłech ci sie ze gdowōm pō niym...
poniedziałek, 29 grudnia 2014
Co jes żyniaczka...
Ło babie, kierô wylazuje – jak to gorole miynióm – za „mąż”, gôdajōm, co sie wydowo. Bo na isto wydowo sie blank, nale to blank... inkszô niźli richtik jes.
I tak niyskorzij chop ze herskigo karlusa i angyjbera robi sie mamlasym, cielepōm, ślimôkiym lebo biksōm z kleja, a juzaś baba ze janiołecka, dziōbecka, fajniōntka, i galantnyj freli, robi sie mamzela, kalymba abo heksa, kierô fōrt warguje i rzgmi na côłki karpyntel, choby jakô sześciolampowo heterodyna (dôwnij take radijoki byli, boczycie? bo terôzki to jes wiyża, abo cosik wele tego), kieryj niy idzie zawrzić ani wyszaltrować. A kiej sie zasik chop ze babōm pierôm i rōmbiōm, to sōmsiôdy gôdajōm, iże to jes „harmōnijo małżyńskô” (ino blank niy wiym cy mōndharmōnika cy akordiōn?). A jô to, ci do dzisiôj jednygo niy poradza spokopić. Tego Adama we raju wszyjsko gadzina usuchła... a po jakiymu łōn niy poradziōł swojij baby tyż tak wytresować. Chocia za starego piyrwyj gôdali, iże baba to jes nikiej pierōnym sztramski szkrawitel: dziepiyro jak go môsz na karku, to spomiarkujesz, ujzdrzisz, iże jes ci łōn ło dwa nōmery za knap.
środa, 24 grudnia 2014
Pastyrka...
– Teee! Zefel! Ino niy przepōmnij prasknōńć na kolańska jak napocznie farorz śpiywać: „.. bydlynta klynkajōm...”
wtorek, 23 grudnia 2014
Ujna, znacy ciotka...
– Ciotko, ciotko, a łostawiōłech wōm bômbôna ze tyj mojij tyty.
– A to gryfnie synek, aże gryfnie, iżeś ło staryj ciotce boczōł – pado łōna – tōż dej go sam ino.
– Ciotko, ciotko, a smakowôł wōm tyn bōmbōn? – pytô sie tyn śpikol.
– A toć, iże smakowôł, aże smakowôł. Nale czamu sie pytôsz?
– Nō, bo widzicie ciotko, iże jô blank niy poradza spokopić po jakiymu nasz Azor go wypluł???
poniedziałek, 22 grudnia 2014
Brifmarki i Afrika...
– A jakiesik brifmarki môsz dlō mie?
– Brifmarki, brifmarki. Doczkej to uwidzisz – pado jejigo starô.
Za dziewiyńć miesiyncy baba śległa i uplōncnōł sie maluśki nyjgerek.
Chop tak gawcy i czekô aże mu baba to wszyjsko wyekleruje.
– Nō i cōż sie tak gupio filujesz? Ty ino te twoje brifmarki a jô ci ciyngiym gôdała, cobyś te fōncle gasiôł jak idymy spać.
piątek, 19 grudnia 2014
Kapral sie pytôł...
– Suchejcie, szeregowy, przijechôł już tyn jynerôł, lebo niy?
– Jesce niy, nikogo niy bóło – melduje wojôk.
Po jakisik godzinie juzaś glingô na wachsztuba kapral:
– Nó, jak tam? Jes już tyn jynerôł?
– Niy, jesce sie niy pokôzôł – gôdô wojôk.
Niy zetrwało poranôście minutek i juzaś znerwowany kapral glingô na wacha.
– Do sto pierónów! Jes już tyn jynerôł, bo mie sam zarôzki diosi weznóm!
– Niy, niy ma i niy bóło – melduje szeregowy.
Łorôz pod bajera, pod tyn srogi ajnfart łod kasarni podjyżdżô czôrnô lymuzina, wylazuje śnij jynerôł i poruch jesce oficyjerów, i wszyjskie podlazujóm do tego wojôka, co to miôł wacha.
– Jezderkusie, to ty żeś jes tyn jynerôł? – pytô sie tyn wojôk.
– Nó, ja! – pado jynerôł. – Joch sam przijechôł na inszpekcjô.
– Chopie, cosik mi sie zdô, iże môsz przedrzistane, i ani tam niy deptej... bo sie już ło cia aże trzi razy nasz kapral pytôł!!!
czwartek, 18 grudnia 2014
Nasze baby we Ojropyjskij Uniji...
– Dzisz Antek, tela, co my ino do tyj Ojropy wlejźli, zarôzki bydymy sie mieli lepszij, pra? – gôdô jedyn, taki szus Edek.
– A psinco prôwda – gôdô glacaty Antek. – Dôwnij to mi bóło na isto lepszij!
– Ja, ja, padosz co za kómuny ci bóło lepszij? A po jakiymu, skuli czego?
– A dyć skuli tego giździe diosecki, co jô bół chnet trzidziyści lôt modszy a ku tymu ze dwadziyścia kilo chudszy!
Nó, i tak by sie byli wadziyli, kiejby niy inkszy karlus, wigyjc, co zawdy jakisik wic znôjńdzie, zawdy cosik szykownego, szpasownego rzyknie. I napocznół:
– Wiycie chopy, rółzczasu Makaróniôrz, Żabojad i Pepik zicnyli we szynku przi piwie (i niy ino). Tak po śtyruch rajach napoczynô rzóńdzić Italijóniec:
– Wiycie chopy, jak sie chyci naszô dziołcha we pasie, to ci sie palcyska szczasnóm i zawrzóm do kupy. I to niy skuli tego, iże mómy take krótke palcyska, ino beztóż, iże nasze dziołchy sóm takie szlangówy, sóm take ciynke we pasie.
– E, tam – gôdô Żabojad – nasze juzaś frele, kiej sie siednóm przi szynkwasie na tych wysokich stołkach, to sióngnóm szłapami aże do ziymi. I to niy skuli tego, iże te stołki sóm take małe, ino beztóż, iż łóne majóm take dugie szłapy.
– Mogecie gôdać co kcecie – pado na to Pepik – jak jô wylazuja rano do roboty, to sie zawdy klepna moja starô po rzici i kiej przilazuja nazôd ze gruby, to jesce sie łónyj półrzitki huśtajóm. I to niy skuli tego, co łóna mô takô srogô rzić, ino beztóż iże jô terôzki tak krótko robia!
środa, 17 grudnia 2014
Poseł, poseł...
– Mój to jes buchbindery, introligatorym – pado jedyn bajtel.
– Mój to jes „informatykiym”, tyn dochtorym, berkmónym, briftryjgrym... i take tam jesce inksze – łodpedzieli dziecka rechtórce.
– A twój łojciec Hanysku?
– A mój, plose pani jes gejym i tancuje po sagu we knajpie ze „Go-Go” kole takij srogij ruły.
– Nó, wiysz Hanysku, terôzki som take czasy, iże ludziska sie roztomajtych fachów chytajóm, coby ino ździebko betków przidubnóńć – pado Hanyskowi rechtórka. – Niy musisz ze tego robić mecyji, niy trza sie łojca gańbić, bo przeca sie nic niy stało, i na isto niy ma we tym tyż żodnyj gańby.
Na pałzie, na szulplacu kamraty łobskoczyli, łobstómpiyli Hanyska i dôwej na niygo wrzesceć:
– Cóżeś ty łogup? Cóżeś to tyj naszyj rechtórce nafandzolół. Przeca twój łojciec niy jes żôdnym gejym...
– A coch miôł pedzieć? – łodrzyko strôpióny Hanysek – Miôłech sie poasić, iże mój łojciec jes „posłym na Syjm ze PiS-u” ?
wtorek, 16 grudnia 2014
Kamrat łożyrok...
– Bydziesz słepôł, bydziesz duldôł? Ja?
I juzaś prask go ze drugij zajty bez ta fresa...
– Bydziesz ty łochyntolu słepôł, bydziesz?
I jesce rółz, drzist go gracóm bez pysk, tak ze liścia...
– Bydziesz jesce słepôł, bydzieśz tintôł ty łożyroku, ślywusie stopieróński?
– Richtik sie mie pytôsz moja ty roztomiyło? A môsz? Nó, tóż... nalyj! – pedziôł Edek, kiej sie już ździebko po tych fangach spamiyntôł.
poniedziałek, 15 grudnia 2014
Szkot i Polôk...
– Te, kamrat, a dôłbyś mi chocia kónsek wusztu, boch pierónym dôwno niy jôd.
– Nó, ja – pado Szkot – moga ci dać ździebko, ale przodzij musisz wysłepać tyn sam côłki kibel wody.
Polôk wartko łap za tyn ajmer, i jak przisadziół, tak ci na eks wyduldôł tyn côłki kibel wody.
– A, dzisz go? Terôzki żech sie dziepiyro kapnół – pado tyn Szkot do Polôka – tyś miôł stopieróński brand, tobie sie słepać kciało a niy jeść!!!
piątek, 12 grudnia 2014
We Brukseli...
– Moja babeczka jes jak tyn Rzym lebo Wenecjô; swoje roki już mô, niy jes ci łóna blank modo, ale piyknô, szykownistô. Jes ci na co sie dziwować, chocia jes ci łóna już festelnie bez inkszych turistów i wandrusów... pozwiydzanô – rzóńdzi nôjprzodzij Italijôk.
– A moja babeczka to jes choby Paryż i ta côłkô wiyża Eifla; fto by pedziôł, iże jes takô starô, kiej ci w nij tela uciechy, szpasowności... – rzóndzi Żabojad.
– I pewnikiym takô szlangówa nikej ta wiyża Eifla? – wrajziół sie do gôdki Polôk.
– Kaj tam... łóna jes ino takô... łozkroczónô!
– A twoja, a twoja babeczka jakô jest – pytajóm sie tego wrazickego Polôka.
– Moja starô to jes blank podanô na Wisła abo na Zakopane – pado Polôk. – Wszyjsko gryfne, szykownô łokolica, tela, co to jes... pierónowô dziura!
czwartek, 11 grudnia 2014
Ślónske ptôki...
–Mój to ci mô takigo ptôka – pado jedna śnich – iże poradzi dwa dni siedzieć we gołymbniku aże jego briwy ze flugu przifurgnóm.
–A mój – pado na to drugô – to ci durch szkyrtô tymi szkartkóma, łoglóndô te brifmarki, rółz je wtyknie tam, rółz zasik kaj indzij. Nó, mô – jak godo – take „hobby”.
– A bogać tam – gôdô trzeciô – mój to ci mô dziepiyro „hobby” ... łón durch słepie choby gupi!!!
Nôjgorzij to bóło jednakowóż ze staróm Góminiorkóm. Tak sie tropióła, tak sie starała ło swojigo chopa, aże polazła kiejsik do dochtora, wiycie, tego łod gupieloków, do psychijatikera.
– Panie dochtorze, dadzóm mi jake pile abo co, cobych mojigo chopa mógła sztopnóńć, zahaltować we chałpie, coby łón mi ciyngiym niy wylazôwôł z dóma i sztyjc bele kaj niy gymziół.
– Wiycie paniczko – pado dochtor – musicie nojńść dlô sia takie „hobby” nikiej wasz chop. Mô łón jake „hobby”?
– A mô, mô... Mode blóndiny ze dugimi szłapami i gryfnymi cyckami!!!
środa, 10 grudnia 2014
Żirafa i hazok jesce rółz...
– Teee, żirafa, a słyszysz ty mie tam na wiyrchu? – pytô sie tyn hazok.
– Słysza, słysza, i... blank dobrze widza! – łodpedziała szykownie żirafa.
– Te, żirafa, a jak to jes, kej sie mô taki dugi kark, choby szlauch ze plómpy? – napasztuje dalszij mycek, tyn hazoczek.
– Anó, blank fajniście, szykownie. Jak jô sie tak z rańca naćkóm tych świyżych agacowych listecków , to pokiel łóne mi do bebechów niy ślecóm, móm ci bez taki dugi czôs tyn gyszmak we gymbie, ta uciecha ze jôdła... poradzisz to gynał zmiarkować hazoczku? – gôdô żirafa.
– A kiej słepiesz, to tyż ci tak jes? – pytô sie dociyrny hazok.
– Jak sie tak rozkrôcza, szlukna sie tyj wody ze rzyki, a niyskorzi sztrekna palica na wiyrch, to ta woda tak pomaluśku bez tyn chyrtón ślatuje, a jô ci ciyngiym czuja jak mie chłódzi, jak mi côłke szczewa flyjguje; jeżech takô rada, jak nigdy skorzij!– tuplikuje żirafa.
– Teee, żirafa... a rzigałaś już kiejsik, ja?
wtorek, 9 grudnia 2014
Ber i hazok tuplowanie....
– Miśku roztomiyły i ty gryfny hazocku, wciepcie mie nazôd do wody a jô wôs usuchna i wyłónaca, sprôwia wóm wszyjsko, co sie ino zawinszujecie. Mogecie trzi razy sie cosik zawinszować.
Ber i hazok pomedikowali ździebko i szmajtli ta złotô rybka nazôd do rybnika.
– Jô, to sie winszuja – gôdô niydźwiydź – coby we côłkim naszym lesie byli ino same niydźwiydzice.
Gawcy, a tu richtik naobkoło same gryfne samice.
– A jô, jô to... – mamlasi sie deczko hazok i dźwigô ta swoja szłapka – a jô...
– Zawrzij sie, i niy wtykej sie kiej starsze gôdajóm – pado ber i prasknół go jesce po gracy.
– Jô, to bych sie jesce zawinszowôł, coby we côłkij Polsce byli ino samiuśke niydźwiydzice.
– A dyć – rzykô na to złotô rybka – niech bydóm we côłkij Polsce ino berskie samice.
– A jô, jô to... – zasik stynkô hazocek – jô, to bych kciôł...
– Cicho, zawrzij ta swoja fresa – gôdô ber i zasik chlast go po gracach.
– Jô, to bych jesce kciôł, coby we côłkij Ojropie tyrali ino same gryfne, czôrne, biôłe abo brónôtne i wizgyrne niydźwiydzice.
– Anó, kiej sie tak winszujesz, to bydziesz miôł we côłkij Ojropie ino samice – pado zgodliwie złotô rybka.
– A jô, jô... – coroz cichszij prawi zlynkniynty hazok – jô, jô to bych sie winszowôł... jô bych sie winszowôł, coby... niydźwiydź bół „pedałym”!!!
poniedziałek, 8 grudnia 2014
U nôs na Ślónsku...
Kapelmajster klepie tym patykiym po sztyndrze ze nótami i pytô:
– Zymbalisten fertig?
– Ja, ja fertig.
– Pózaune, trómbóny fertig?
– Ja, natürlich, fertig.
– Trompyjty fertig?
– Ja, ja, fertig.
– Nó, tóż pozór! Eins, zwei, drei i... „Boże coś Polskę...”
piątek, 5 grudnia 2014
Po welónku...
– Chopie, niy gôdej, iże to jes zatelita, bo to sie blank niy ruszô, nó możno tak pomaluśku – gôdô jedyn – to na zicher musi być miesiónczek, i tela!
– Chopie, niy fandzol, to z pewnikiym jes zatelita, ino taki srogi, abo tak blisko furgô! – pado tyn drugi, a łoba ci sie kolybióm choby szif na morzu.
– Cicho być giździe, bo sam terôzki idzie nasz nowy, srogi chorzowski rajca ze drugim rajcóm, handlyrzym ze Barskij, ftory już drugi rółz wygrôł tyn welónek. Łóne – jak gôdali przed welónkym – na wszyjskim sie rozumióm, tóż tyż bydóm na isto miarkowali, co to jes
– Halo, chopy, wywelowali wôs na naszych chorzowskich rajców, tóż tyż rzyknijcie nóm, co to tam na tym niybie tak blynduje?
Tyn nowy rajca ze tym drugim tak zaziyrajóm, gawcóm sie i po jakisik kwilce tyn nowy rajca gôdô blank ze côłkóm powôgóm:
– Wiycie, chopy, jô tam wszyjsko sie ku tymu welónkowi narychtowôł ale żôdyn mi niy pedziôł, co jô byda musiôł na take pytania mojich „wyborców” łodrzykać!
– E, tam – pado tyn drugi napranieć – abo taki gupi, abo sie żurym leje nikiej te wszyjskie nasze rajce?
Na to gôdô tyn rajca handlyrz, na isto dupny macher łod polityki:
– Niy gorszcie sie chopy, iże my niy wiymy, niy miarkujymy tego, bo tak na isto to my sóm blank... n i y t u t y j s z e !!!
czwartek, 4 grudnia 2014
Barbórka....
Musowo bóły wszandy roztomajte biesiady, i to niy jakiesik wysztudiyrowane, ale te nasze ślóńskie, dlo samych chopów. Piwo ci sie lôło choby ze kokotka. Na talyrzach gryfne ajsbajny, i to take srogie, iże kostyry za łoknym wystowali.
Nó i dalszij: krupnioki i żymloki, ślónski wuszt ze mosztrichym, berkmóński gorczek i wiela, wiela piwa; scyganiółbych, kiejbych pedziôł, iże gorzôły blank niy bóło. Niyskorzij to furgały wice, szpasy i roztomajte gôdki łod starych sztajgrów, kierzy modzioków, sztiftów uczyli grubelokowego fachu. Kiej już niyftorzi mieli sztajfne szłapy dyrdali nazôd do dóm a tam jejich stare i dziecka szykownie wysztiglowane niy poradziyli sie doczkać na łojca lebo starzika, dowali jim ciepłe lacie, rychtowali fajfka i kôzali sie zicnóńć na zofie abo i na szeslóngu. Dobro kobiyta to jesce narychtowała chopowi już przodzij warzónka. Wiycie, taki gorki sznaps na szpricie, miodzie ze citrołnóm i korzynióma. A to wszyjsko skorzij wlywało sie go rubych szolek, coby za wcas niy łoziómbło.
Lata tak zetrwało podwiyl terôzki to wszyjsko diosi niy wziyni, i niy praskło to wszyjsko na łostuda. I komu to zawôdzało? Fto tego ci niy miôł rôd?
Barbórka, to jes ci tyż przeca gryfne miano dlo dziołszek samtyjszych, kierym dowali to na krzcie. W kôżdyj dôwniyjszyj hajerskij familiji musiała chocia tako jedna Barbórka być. Bo to jes patrónka wszyjskich berkmónów, ale tyż i kamiyniôrzy, wojôków i – możno mało fto ło tym wiy – zyjmanów i rybôków. Tela, co nôjbarzij we zocy majóm jóm berkmóny i ... możno to bydzie blank fółglowate ... drukôrze.
Nó ale, Barbórka, to przeca jes dziołszynne miano. W kôżdyj famili hajerskij – jakech już spóminôł – bóła zawdy jakosik Barbórka. I te wszyjskie gryfne dziołchy, kiere sie wydôwali za berkmónów, to tyż na isto byli takimi świyntymi „Barbórkami”. Kiej sie tak spómnieć i posuchać naszych Starecek, Ółmów to niy jedna poradzi łopedzieć mocka fali, co to tyż kiejsik ze jejimi chopami lebo synkami sie sam u nos dziôło. Niy jedna płaczka po licu skapnie, kiej sie tak spómnieć tych, kierzy już nigdy ze gruby nazôd do chałpy sie nie wróciyli, kiere abo tam na dole łostali (nikiej we piyńćdziesióntym szczwortym we Chorzowie sam u nôs na „Barbarze”) abo jejich przikludziyli we truchle. abo tych, kierych załóńskigo roka na „Halymbie” zatrzasło. Stôli nasze Starecki, jejich cery i tak ci kukali bez łokno za gardinóm ... idzie chop ze gruby nazôd, eźli niy. Terôzki jes srogi „ajwaj” kiej tam cosik wyprasknie na grubie, a byli czasy, kiej żôdyn ło tym niy gôdôł i ino łozprawiali pierónym niy gryfne wice (jesce za Giyrka):
– Widzisz giździe, dzisz ty pierónie – pado jedna baba do swojigo chopa hajera. – Kiejbyś sie wczorej niy naprôł i niy wzión byś sie wolnego u sztajgra, to jô bych dostała łodszkodowanie po tym falu na grubie dzisiôj rano!!!
Nó, i możno jeste terôzki inkszy wic, barzij szpasowny: nikiej to downij bywało. Jedzie berkmón do kupy ze swojóm staróm na podzim na wywczasy. Wtynczôs takie tyż dowali. Jadóm cugiym i łoroz tyn grubiôrz sie pytô jejigo staryj:
– Jes ci tam dobrze na tym zeslu?
– Dobrze – łodpedziała jejigo starô.
– A niy jes ci tam za zimno przi tym łoknie?
– Niy, niy jes mi za zimno, tak richticznie.
– A możno ci tam łod tego łokna jakisik przecióńg leci? – pytô sie jesce rôz tyn berkmón.
– A dyć tam, dobrze mi sam jes! – pado baba łod tego berkmóna.
– Nó, tóż pójńdź sam ino, zwekslujymy sie ze tymi naszymi placami!!! Siednij sie na mój plac.
środa, 3 grudnia 2014
Pyndale....
– Mie zarôzki potrza kreditu, musza borgnóńć małowiela betków, bo móm szykownisty plan, rywelacyjny pómys!
– A jaki, rzyknóm mi łóni?
– Za te borgniynte pijóndze łozewrza sam u nôs taki klub dlô gejów.
– A po jakiymu miarkujóm łóni, iże wóm sie to bydzie wercić?
– Kuknijcie ino panoczku, jaki jes sam we Polsce „rynek”: przi napoczniyńciu policajty ze drógówki! Wszyjske, co do jednego to przecamć pedały, nó niy? Zatym – sóndce łod fusbalu – pedał za pedałym. Niyskorzij wszyjske posły... nó, przecamć tyż pedały, bali i moje sómsiôdy ze sztoku wyżij, to tyż pedały...
– Nó, cosik mi sie zdô, iże niy bydymy mógli wóm panoczku borgnóńć tych pijyndzy... u nôs ich niy dostaniecie...
– Ło! Toć to i wy panoczku móglibyście do tego klubu przijńść!
wtorek, 2 grudnia 2014
Kino...
– A sam, wiedzóm łóni, mómy gryfny strzydniowiyczny zómek.
– A do jakigo filmy postawiyli tyn srogi zómek? – pytô sie jedyn Hamerikón.
– A dyć panoczku, tyn zómek postawiyli jesce we śtyrnôstym wiyku!!!
– A dyć niy gôdejcie panoczku, to niy moge być, to jes przecamć ónmyjglich! ... To już wtynczôs u wôs na isto... bóło kino?
poniedziałek, 1 grudnia 2014
Zôwiszcza...
– Kómu? swojij babie miôłbych przôć? – zadziwowôł sie Ecik. – Wiysz, łożyniółech sie jakiesik dziesiyńć lôt tymu nazôd, to sóm miarkujesz, stary jak to jes... pra?
– Nale, jeżeś ciyngiym zôwistny łó nia, niy prôwda?
– A dyć, a przeca, ciyngiym jeżech zôwistny... Jô na isto zôwiszcza wszyjskim samotnym karlusóm!!!