text:
Zabůjstwo Jamesa Bulgera
Zabůjstwo Jamesa Bulgera – zaszlachtowańy Jamesa Bulgera uod dwůch wuůnczas 10 lot starych synkůw Roberta Thompsona a Jona Venablesa, kerygo dokonali 12 lutygo 1993 we Walton wele Liverpoolu.
Treść
James Bulger[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
James Bulger bůł rodzůny 16 marca 1990 we Fazakerley Hospital[1] we Liverpoolu a půmjyszkiwoł we Kirkby. Bůł uůn jedźinym wůunczas bajtlym Ralpha Stephena Bulgera a Denise Bulger (terozki Fergus). Po prowdźe pjyrszo rodźůła śe uůnygo szwestka Kirsty, nale urodźůła śe kojfńynto. Bez cůż mama Jamesa bůła do ńiygo naduopjykůńczo, co dodowo mocka czornyj irońiji zdarzyńům ze 12 lutygo 1993[2].
James bůł uokozym zdrowjo a wulkůnym radośći a szpasu[3]. Uobyczńe śmoł śe a lubjůł rozbowjać ludźůw,a kej ino můg lotać to lotoł a ńy szoł. Ze muzyki nojbarźi lubjůł Michaela Jacksona a průbowoł tańcować kej uůn[2]. Uůnygo ulubjůno śpjywka, Heal the World, bůła grano na pogrzebje Jamesa a terozki je używano bez fundacyjo prowadzůno uod Denise Fergus, na co mo uůna zgoda uod Jacksona. James lubjůł tyż Bruno Marsa[4].
Inkszo czorno ironijo je, co James uwjelbjoł wszijstko co mjoło co spůlnygo ze cugůma.
Mjoł blůnd kudły a modre ślypja, ze brůnzowům plamům we prawym. Mjoł już wszyjske mlyczne zymby[5].
Synek znoł już buchsztaby a cifry[6].
Zdarzyńa ze 12 lutygo 1993[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Przed porwańym[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
12 lutygo 1993 Denise Bulger wźůna synka do Cyntrům Handlowygo we Bootle, kaj polazła ze śwagerkům, Nicolům Bailey. Nicola pedźała ńyskorzi, co James mjoł zwyk coby citać a lotać sům, a uobyczńe bestůż Denise trzimoła go we wůzyku, nale skiż tego co zakupy planowoły ino na godźina, uůnygo dńa wůzyka ńy wźyny[7].
Uostatńi roz Denise widźoła Jamesa żywygo wele masorza, kaj uostowiła go pode dźwjyrzůma. Ńy wźyna go rajn, bo prawje ńy bůło raje. Nale rychtowańy jei zamůwjyńo a płacyńe szło dużyj kej myśloła. Kej wylozła, Jamesa pode dźwjyrzůma ńy bůło[7].
We tyn sům dźyń Robert Thompson a Jon Venables citli ze szule na baje. Polyźli do cyntrům handlowygo we Bootle, kaj krodli m.in. maszkety, figurki trolli, batyryje a modro forba[8].
Uba bajtle bůły już wuůnczas znůme rojbry. Cuzamyn krodli, ćepali kamjyńami we uokna starych babůw a lotali ludźům po zygrodach. Drynczyli tyż zwjyrzynta, ćepali kamjyńami do ptokůw a torturowali koty[9]. We uůn dźyń postanowili, co porwjům a zaszlachtujům jakigo bajtla.
Porwańy[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Pjyrw průbowali porwać inkszego bajtla, nale uůnygo mama przilozła po ńygo, ńim s ńymi uodlozł[10].
Jamesa zobejrzeli wele masorza uo 15:40. Jon pedźoł do ńygo "Come on, boy!" ("Půdź, synek!"). S anfanga James poloz ś ńymi rod. Wylyźli ś ńim na ulica a polyźli we strona Leeds Liverpool Canal. Na mośće kozali mu coby uklynknůł i wejżoł na swoje uodbiće we wodźe, bo chćeli go do ńij wćepać. Jak pedźoł "ńy", chyćili go za szłapy, uobrůćili gowom na důł a ćepli uo zol. Wuůnczas James zaczůn jeim citać, nale go pora razůw chyćili zaś. James ńy chćoł jeich suchać, skiż czego go bili a kopali[8].
Po drodze widźoło to mocka ludźůw (policjo znodła 38 śwjodkůw), nale żodyn ńy powstrzimoł porywoczy. Myśleli, co synki uopjekujům śe modszym braćikem[11].
Zabůjstwo[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Na kůńec przikludźili Jamesa na banowo sztreka, coby zobejrzeć, kej cug po ńym przejedźe. Nale James ńy chćoł lygać na glajzach i durś ś nich stowoł. Robert a Jon skiż tego nakropili mu modryj forby do lewygo ślypja a sztartli ćepac we ńego herckami a prać kůnskem ajzowygo prynta. Śćůngli mu galoty a dolno tajla ćoła uostawili sago. James mjoł śůłům śćůngńůny napletek a uůnygo ćulik wyglůndůł skiż tygo groteskowo. Nale ńy ma udowodńůne, co bůł jaki seksualny motyw we tym szlachtowańu. Ńy idźe tyż pedźeć, coby wrażowali Jamesowi bateryje do rzići (nale wrażowali mu uůne do gymby). Chopcy skokali Jamesowi po łebje a cołkim ćele, na kůńec ćepli mu na łeb na przez 11 kilo ćynżki kůnsek ajzy. Ńyżywygo uostawili na glajzach, coby cug przejechoł uůnygo ćoło, co podug nich mjoło zamozać slady. James Bugler mjoł 42 roztomajte uobrażyńo, we tym 22 na łebje. Policyjo znodła 27 herckůw ze śladůma krwje. Podug patologa, po tym kej przestali go katować ńy żył dużyj kej pora minut, a ńy idźe pedźeć uod kerygo uobrażyńo kojfnył[12].
Śledztwo[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Kej Denise wylozła uod masorza a ńy znodła Jamesa, sztartła za ńym sznupać, ńyskorzi pedźała sklepowyj uochrońe, a kej ta go ńy znodła pedźała policyji. Cyntrům zawarto na noc, uochrona a policyjo sztartła przeglůndać zapisy ze CCTV kamer. Znojdli, co kej Denise sznupała za synkem na parterze a na placu, uůn bůł na pjyrszym sztoku, a wylozł inkszym wyjśćym wroz ze porywaczůma[13].
Sznupańy sztartło po cołkim Liverpoolu, po konale, ńyużytkach a banowych sztrekach. Po mjeśće jeźdźiły autoki ze kerych pytano uo Jamesa bez megafůny. We telewizyji puszczali nagrańe ze CCTV kamer.
Ćoło Jamesa znodli 14 lutygo na banowyj sztrece[13].
Jedno baba poznoła na filmje ze CCTV Jona Venablesa, uo kerym wjedźoła co planowoł na tyn dźyń baje, i pedźała uo tym policyji[14].
Venablesa a Thompsona zawarto 18 lutygo 1993 a przesuchiwano. Dźepjyro kej pokozali jeim dowody, prziznoli śe do porwańo, a ńyskorzi zaszlachtowańo Jamesa Bulgera[15].
Proces[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Proces sztartnůł 24 listopada 1993. Małowjela co by doszło do linczu, policyjo musoła uosłańać uoskarżůnych. Dowodůw ńy szło uodeprzić - krew na szczewikach, modro farba na zachach, śwjodki, nagrańa kamerůw a inksze[16]. Gerycht uznoł uobu synkůw za winnych, nale doł wyrok "uoddańo na przijymność Krůlowyj", co uoznoczo co ńy ma akuratńe pedźane kedy wylyzům ze cuchthauzu. Skiż tego, co je to ńy do zgody ze prowym Ojropejskij Uńiji, prawńiki mordercůw złożůły apelacyjo. Ńyskorzi wyrok zmjyńůno na "do połnoletńośće", niskorzi zaś na 15 lot, nale po nostympnyj apelacyji uoba wylyźli 23 czyrwca 2001 a uobadwa dostali blank nowe, fikcyjne tożsamośći, coby ńy byli uofjarůma samosůndu[17].
Matka Jamesa pedźała, co to ńy ma do ńij do zgody ze sprawjedliwośćům a bydźe uo ńa do skutku wojować, uostrzegła tyż, że Venables je ńybezpjeczny a uůnygo uwolńyńe bůło felerym[18].
Uo Roberće Thompsońe ńy ma żodnych nowin uodkůnd wyloz.
Jon Venables bůł zawjyrany nazod już dwa razy, we tym za pornografijo ze bajtlůma, a dostoł juz sztworto tożsamość skiż tego, co ńy poradźi trzimać we sekreće fto uůn po prowdźe je[19].
Dalsze losy familiji[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Mjeśůnc po porwańu a zaszlachtowańu Jamesa Denise zaszła we ćůnża, 9 mjeśůncůw ńiskorzi urodźůł śe synek, Michael. Kej mjoł myńi kej rok, Denise a Ralph wźyni rozwůd. Ńy poradźili ze śa strzimać. Ralph uoskarżoł ja co puśćiła rynka Jamesa a kej by uůnyj ńy puśćůła żyłby uůn dali. Nale prziznowoł tyż, co we tyn dźyń, 12 lutygo 1993 rano Denise prośůła go, coby wźůn Jamesa do swojigo śwagra. Pedźoł, co uobyczńe zowdy to robjůł, nale prawje we tyn dźyń mjeli kupa bajstlowańo a mocka werkcojgu do tego, skiż czego boł śe co moge śe co synkowi stać bez ńyuwoga. Ńy umjoł śe poradźić s tym, co kej by go wuůnczas wźůn, tyż by żył. Sztartnůł skiż tygo słepać whisky, nale pedźoł, co to ńic ńy dowało, bo ńy můg ańi śe uożryć ańi ńy mjoł ulgi we swojim bůlu. We 2013 roku przeprośůł bůło żůna a pedźoł, co je mu gańba aże jům uobwińoł[20].
Ńyskorzi Denise poznoła Stuarta Fergusa, ze kerym mo jeszcze dwůch synkůw: Thomasa a Leona; a je uůnygo babům[21].
Ralph tyż je już nazod żyńaty, ze Natalie (s důma McDermott) a mo ś ńům cera[22].
Denise prowadźi dźolalność społeczno a charytatywno pode mjanym James Bulger Memorial Trust a tryjtuje to kej żywy monůmynt lo Jamesa[23].
Ralph uopisoł swoje przeżyćo we kśůnżce My James[24].
Przipisy
- ↑ Artikel we Daily Mail
- ↑ 2,0 2,1 Artikel we Liverpool Echo
- ↑ Crimeandinvestigation.co.uk
- ↑ The Man in THE MIRROR (THE SUN, THE DAILY MAIL…)
- ↑ Artikel we The Guardian
- ↑ James Bulger’s mother Denise Fergus on 21st anniversary of murder
- ↑ 7,0 7,1 The James Bulger investigation: Ten days that stunned Merseyside – and the world.
- ↑ 8,0 8,1 The Hurricane Port: A Social History of Liverpool, Andrew Lees
- ↑ Artikel we Daily Mail
- ↑ Artikel we Dailylife.com
- ↑ Artikel we "The Independent"
- ↑ Artikel we Independent
- ↑ 13,0 13,1 crimeandinvestigation.co.uk
- ↑ Famous crimes solved by cctv
- ↑ Timeline of events following abduction of James Bulger
- ↑ murderuk.com
- ↑ James Bulger killing: the case history of Jon Venables and Robert Thompson
- ↑ James Bulger's mum wants 'justice' 20 years after murder
- ↑ Fury as Venables gets FOURTH new identity as he is set for early release from child porn sentence
- ↑ express.co.uk
- ↑ Artikel we Daily Mail
- ↑ Artikel we Huffingtonpost
- ↑ Neczajta For James.org
- ↑ Artikel we express.co.uk


c: text/html

text:
Grüba
C4D + V-ray + Photoshop
Gruba to je po polsku kopalnia.
Na grubie robiom grubiorze, bergmony abo gwarki. Gruba kojarzy sie ze ślonskim krajobrazym przemysłowym. Jak sie downij stawało na jakij górce, to zawdy szło zoboczyć szyby kopalniane. Było widać hołdy z wonglym i furmanki, kiere tyn wongiel rozwoziły.
Podstawowym narzyndziym wydobywczym je hercówa, czyli łopata. Łona je w kształcie serca. Łopatom ładowało sie do wagonu, jechało sie potym pod szyb, to było wciongane na wiyrch. Taki urobek znajdowoł sie na powierzchni. Jak sie idzie chodnikiym pod nogami momy spong, kole momy ocios a nad nami je trop. Godo sie tyż, że robi sie w ścianie a niy na ścianie.
Kole gruby i werku czyli huty toczyło sie życi na Ślonsku. Tukyj budowało sie całe osiedla domów – familoków razym z kościołym i pocztom.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jak Jyndrys Fóniok do Kalyndorza pisoł i na jarmak chodził
Karol Kajzer
Jak Jyndrys Fóniok do Kalyndorza pisoł i na jarmak chodził
Było to już kiela roków tymu.
Siedzioł se roz Jyndrys Fóniok przed chałupom, na ławeczce ze swojóm Kaśkom, pocióngoł se z fajki i tak se społym porzóndzali, bo było ciepło a słonko fajnie przigrzywało. Kaśka przeglóndała cieszyńskom gazetę, przewracała kartki tam, sam, aż wyczytała, że Skoczów też bydzie mioł swój kalyndorz, taki do czytanie
Jyndrys przipomioł se jak jeszcze był smarkoczym, przed wojnom, że już taki kalyndorz skoczowski widzioł u niebogi starki (dej ji tam Panie Boże radość wiecznóm), we Wiślicy. A inkszych kalyndorzi też było co niemiara. Starka miała też taki przimówisko o kalyndorzach: „Kalyndorz, dobry łgorz, gdo w nim czyto szelma bito". Tóż Jyndrys sie dowiedzioł, że kalyndorze czytajom szelmy, ale zaś nie wiedzioł, co to sóm ty szelmy. A jak sie spytol starki, to mu prawiła, że szelmy to sóm taki saframyncki hóńcwóty. I już sie dowiedzioł.
Teraz se tak siedzioł i myśloł o tym kalyndorzu, aż mu nogle cosi pizło do głowy, jakby go łoświyciło i wybałuszył na Kaśkę toczy aż sie wystraszyła.
Na cóżeś tak ty gały wytrzyszczył, jak wół na malowane wrota? powiado Czy cie gdo urzekł czy co? Isto ci trzeja na hónym urok spatrzić.
Ale Jyndrys już nie posłóchoł, co ta Kaśka hóczy, wyparził do izby, wycióngnół gibko koszule ze szranku, porwoł kabot z łodmaryje i w ty pyndy polecioł do burmistrza na rotuz. Na ty bogi, fojt był akurat w kanenaryji, tóż Jyndrus pięknie go pozdrowił i popytoł sie co i jak z tym kalyndorzym, czy ón też co nie wiy. A że Jyndrys był też u fojta kapkę warzony pieczony, tóż był rod, że prziszeł, kozoł se mu siednóć i wyłoślił mu wszystko dokumyntnie. Na koniec dorzóndzili sie, że też Jyndrys cosi do tego kalyndorza napisze.
Mogliście też widzieć jaki sie stoł hyrny. Z Kaśkom to ani wiela nie chcioł rzóndzić. Przeca taki pisorz, co w kalyndorzu bydzie pisoł, nie bydzie gupie z babom godoł, jak óna zielonego pojyńcio ni mo o niczym. Tóż łaził jyny po izbie tam sam, a kómbinowoł co by też napisać do tego kalyndorza. Kaśka co chwila zaglóndała do izby, wołała na chłopa, ale kie widziała, że sie ni może śnim dorzóndzić, porwała z konta szkrabaczke i jak nie zacznie walić po plecach, tak sie Jyndrys hnetka spamiytoł.
Na ty stomilióński hóncwócie, saframyncki daryboku,cóż se ty to myślisz. Jo tu wrzeszczym do niego, a tyn sie robi guchy jak piyń. Deptoł mi tu bydzie po izbie a bagno z tych swoich chrampów roznoszoł. Żeby se chocioż wiechciym ty bóciska w siyni wytrził, to ni. Ty byś aji pod pierzine z takimi bóciorami wloz. Wynoga z izby! Gowiydź trzeja łodbywać a ón se chodzi po izbie jak grof Larysz.'
Jyndrys wytykoł z izby aż sie za nim kurziło. Loprawił bydło, gnój wyciepoł, patyków narómboł, żeby sie kapkę starej podchlybić, wytrził se wiechciym botki a potym wloz do izby. Staro sie już kapkę udobruchała. Siedziała se na sztokerli, mje nic tobie nic, z miskom na kolanach, bo szkrobała ziymioki, rozkraczono aż sie ji do rzici świyciło, a kity miała gołe, tóż ji zaróz trómfnół:
Kaśka, w Simoradzu sie blysko..
Baba ścisnyła gibko kolana do kupy a rozczyrwiyniła sie przi tym jak szesnostka. Z fleka mu też łodburkła:
Nale podziwejmy sie jaki sie gańbliwy zrobił. Dyć tu żodnego ni ma a ciebie to ni ma zocne. Jak cie to mierzi, to sie nie musisz dziwać.
Tóż zaczął ji wykłodać, że to niemoreśnie tak siedzieć, a już na babe od literata, co w kalyndorzu mo pisać, to nie pasuje, bo to ni ma kulturalnie. Kaśka jak też to usłyszała, rynce słożyła i zaczyno lamy litować:
Na lokrystaboga! Tymu moimu Jyndrysowi isto na mózg cosi kapie, jak już do kalyndorza chce pisać. A żebyś ty sie sakraportniku jaki porzóndnej roboty chycił a pisani zostawił sztudyrowanym panoczkom. Dyć sie wy śmiejom ś ciebie. Ledwo to podpisać sie umiy a do kalyndorza sie mu zachciywo pisać. Na dyć taki ś ciebie pisorz, jaki sy mnie cysorz.
Rozjargała się baba na całego, tóż Jyndrys już nic nie godol, żeby jeszcze jaki wiynkszej łostudy nie było, bo Kaśka była doś porwano i roz dwa by móg nachytać na pukiel, tak jak to było na siedymset leci Skoczowa.
Z tego kalyndorza jednak nic nie wyszło. A na to siedymsetleci to tak sie Jyndrysowi dostało, że isto do śmierci bydzie pamiyntoł.
Tóż wóm opowiym jak to było. Kiej se ci sztudyrowani panoczkowie wyrachowali, że Skoczów bydzie mioł hnetka siedymset roków, poszli do burmistrza i społym uradzili, że jakosi to trzeja szumnie łodprawić. Tak zrobili hajtdamasz na colutki tydziyń. Jak sie w niedziele zaczón, tak dziepro na drugóm niedziele sie skończył. Ludzie prawie nic nie robili jyny świyńcili. Chodzili se paradnie łobleczóni, dziwali sie na roztomajte kumedyje, co taki miglance na rynku wyprawiały, posłóchali se muzyczki, pojodali wyrszle ze żymełkami, abo grochówkę abo jeszcze jakisi inksze fajne wiecy i popijali gorzołeczke w Klubowej (to było tam kaj kiesi Małysz mioł gospodę) abo u Rozyntala na Ustróński.
We czwortek zaś na rynku był wielki jarmak, taki jaki to hańdowni bywały. Wybroł się też Fóniok na tyn jarmak z Kaśkom, żeby sie też podziwać a baji też cosi kupić abo sie spotkać ze znómymi i kapkę pofulać. Kaśka naszkróbiła Jyndrysowi koszule, sztramancko wybiglowała, botki wypucowała, dała mu też czystóm sznuptychle do kapsy, żeby nie musioł do rynkowa smarkać i żeby też jako tako wyglóndoł jak przidzie miyndzy telkowy noród.
Kaśka se umyśliła, że pujdzie w ślóńskich szatach, toż se oblykła suknie ze ży
wotkym i wyżurkowała się jak na muzykę. Jyndrys musioł ji ze zadku żurek zawiónzać, bo sama by se nie poradziła. Kaśka se zaś przydzierżowała łobiyma rynkami szatkę na głowie.
Jyny mi też to nie zawiónsz na psi ucho upominała go. Jyndrys sie kapkę szkubnył, bo to przeca piyrszy roz nie robił, ale już nic nie prawił. Jak sie już wypyrczyli, toż poszli na tyn jarmak. Do miasta nie było daleko, toż byli tam roz dwa.
Norodu było strasznego. Ani na rynek nie szło wlyź. Nejprzód połazili trochę pomiyndzy budami, chłop spoziyroł na boki czy jakigo kamrata nie uwidzi, a Kaśka to nejradszy świycidełka oglóndała a deczki na wyszywani. To już tako babsko notura. A były też na tym jarmaku roztoliczone wiecy. Fortuchy babski, papucie, botki, grabie, kosy; bawidła i pierniki, świycidełka i zdrzadeika. Na jednej stronie stoły furmanki z babuciami i łobilim, potym gaździny z masłym i wajcami, jeszcze dali gazda z królikami i gołymbiami. Fóniok uradowoł się gołymbióm, bo chcioł se też kupić porke. Już mioł babe tam zakludzić, ale óna narzykała, że je głodno i prawiła, że to nie pasuje na jarmaku być a nic nie zjeść w gospodzie. Jyndrysowi też nie było trzeja dwa razy prawić, toż wlyźli do Franka abo jak to teraz nazywali do „Baru Ludowego". Za szynkwasym zwyrtała sie tako piękno freliczka w biołym fortuchu z biołóm koronkom na głowie, a ludzi było pełno kole pudli, ża ani dociś sie nie było Iza. Zamówili se dwie porcyje pajszli ale frelka za szynkwasym prawiła, że jeszcze nie słyszała o pajszlach i tego isto ni majom. Jyndrys zaś widzioł jak inkszym naływała na tałyrze tóż szkubnół sie na nióm sromotnie.
Toż jak to je freliczko powiado, jednym dowajóm a mie prawióm, że ni ma. Takigo kumoterstwa jeszczech nie widzioł. I to jeszcze na łoczach tak cyganić.
Dziepro sie dziołcha spamiyntała o co mu idzie, zaczyno sie wymowiać, że nie wiedziała co to sóm ty pajszle, bo óni to nazywajóm flaczki. Zaróz mu też naloła dwa talyrze tych flaczków. Ale z taki porcyje kocur by sie nie najod, a nie to Boże człowiek. Ale co było robić, jak za ty pinióndze wiyncel dać nie chcieli. Potym wypili se dwa razy po achtliku z takich austryjackich półek i poszli kupować ty gołymbie.
Wychodzóm z gospody, dziwajóm sie i oczom ni mogóm uwierzić. Po rynku chodzi se stary Warcynga, wysztrychcóny jak stróż w Boże Ciało, z bynbynkym i czyto magistracki ogłoszynia. Jyndrys se myśloł, że mu sie cosi na toczy stawio z tych pore półek kwitu, bo przeca pamiynto, że Warcynga już downo umrził, ale już nic nie prawił, bo myśloł, że jak wykrzyźbi to mu sie straci z toczy. Dziepro po tym sie dowiedzioł, że był to taki urzyndnik, co sie przebrał za Warcynge, niby że to na pamióntke starodownych czasów, kiedy jeszcze żył.
Potym kupili te porke gołymbi i jeszcze królika ku tymu, bo Kaśka se uburdała, że musi mieć królicze miynso na niedziele. Jyndrys wzión jednego gołymbia pod jednóm parze drugigo pod drugóm. Kaśka wziyna królika na rynce i poszli do chałupy. Wyszli na skrziżowani, baba była akurat na środku cesty i nogle zahamowało przed nióm auto. Mogliście sie dziwać co sie robiło. Kaśka sie zlynkła i puściła królika na ceste. Jyndrys chcioł go chycić i jak wycióngnół rynce, furknyły mu gołymbie spod parze do luftu. Chyto gołymbie ale katać też tam, uleciały bezkurcyje i tela ich widzioł. Baba straciła królika z toczy a ón za tyn czos wpod do krzipopy z wodom kole cesty, tóż jak go Jyndrys uwidzioł, skoczył za nim ale wycióngnół już prawie utopionego.
Baba wrzeszczy do rozpuku, na ceście zebrało sie pełno ludzi, auta stoły z jednej i drugi strony, kaj sie wejź to sie wejź, hnetka nawinyło sie dwóch szandarów a Jyndrys zarazki też wykrzyźbioł a z gańby isto rodby sie pod ziymie zapod.
Do chałupy prziniyśli utopionego królika a o gołymbiach ani słychu dychu. A co sie potym w chałupie robiło, to była sumeryja. Jyndrysa, jak se o tym teraz spómni, to zaróz plecy boleć zaczynajóm od warzechy, co se Kaśka na nim używała. Bo całóm wine swaliła na niego. Baby to już tak umióm. Tydziyń odleżoł Jyndrys tyn skoczowski jarmak. A tych gołómbków po dzisio ni może łodżałować.
Kalendarium pochodzi z „Kalendarza Miłośników Skoczowa” 1996, udostępnionego dzięki uprzejmości Towarzystwa Miłośników Skoczowa.


text:
Sobudźěłaćerki Rěčneho centruma WITAJ Michaela Hrjehorjowa a Manuela Smolina z Budyšina kaž tež Katrin Šwjelina z Choćebuza přebywachu wot wutory hač do dźensnišeho w danskim Sønderborgu. Zwjazk němskich Sewjeroschleswigčanow bě je we wobłuku tam wotměwaceho so Serbskeho lěta přeprosył.
Sønderborg (SN/CoR). Rěčne koncepty za wobchowanje a dalewuwiće serbšćiny w Delnjej a Hornjej Łužicy su tři sobudźěłaćerki RCW zawčerawšim něhdźe 30 přisłušnikam němskeje mjeńšiny w Danskej předstajili. Wuměna nazhonjenjow steješe po tym w srjedźišću rozmołwy, hdźež su tež na rozdźělne wuměnjenja na šulskim, politiskim a financnym polu pokazali.


text:
Bonclok
Zdarziło sie to krotko po wojnie w Wielopolu
koło Rybnika.
Moja starka Maryjka mieli zegroda, w keryj im
wszystko piyknie rosło.
Łogorki sie im tak podarziły, że se rady śnimi
niy poradziyli dać. Chcieli se ich zakisić, ale ni mieli takigo wielkigo
boncloka. Wybrali sie na drugi dziyń, a było to w strzoda – na torg do
Rybnika.
Na targowisku stoli handlyrze z Raciborza, z
gymizom i inkszymi rostolicznymi rzeczami.
Pośli starka ku takimu, co to dycko glinianymi
garcami handlowoł. Wybrali se nojpiykniejszy bonclok, wraziyli go do saka i
nazod du dom szli.
Było już kole połednia, jak dośli ku moście
na rzyce Rudzie. Most był jeszcze wtedy drzewianny, bo bez wojna go keryś
szpryngnył. Starka stanyli, co by se trocha oddychnyć i tak se sami do sia
godajom:
- Byda se musiała trocha te szłapy oszpluchać,
bo hyc dzisioj diobelski, ani kroczku dalij niy zrobia.
Śleźli po malutku z beszongu na doł ku
wodzie. Symli se jakla i zandale, kecka se do gory zadziyrgli – co by sie niy
zatonkała – i pod rzić do wody wlyźli. Łoroz wejżeli ku filorze, bo im
sie zdało, że cosik sie tam ruszo. Na płytkij wodzie raczysko se wielnoski
szpacyrowało.
Starka tyż nic yno łap go za pukiel i prask
nim do boncloka.
- Ale bydzie co maszkecić na wieczerzo!
Jezderkusie! Cołki sztulpy żech se ufifrała
łod marasu, a taki były piyknie wyszkrobione i wybiglowane. Jak jo terazki
wyglondom? Byda musiała iść na przimo bez las, bo by mie gańba było, jak by
mie kery trefiył.
Idom se starka chodniczkiym bez las pomalutku,
a bonclok jakiś sie coroz ciynżejszy robiył.
Jak dośli ku Ośliźlokowym stawom, to już
tego boncloka niy umieli utrzimać w rynce – taki sie siarońsko ciynżki
zrobiył. Postawiyli go na ziymi, co by odpocznyć, a bonclok sie na drobne
ograbki rozlecioł. Tak tyn giździarski rak sie wielki zrobiył. Jak sie
wygramulił z tych szkorupow, zamiyniył sie w malutkigo syneczka w czerwionym
kabociku i takij samyj czopeczce. Otrzepoł sie tak, jak pies kery z wody
wylezie i godo do starki:
- Jo jest Utopek ! Nazywom sie Magierka!
Dziynkuja wom Cwołczyno, żeście mie tu przekludziyli do hanysowego stawu.
Tu byda mioł czysto woda, bo jak Silyjzjo zaczła ta bajca do Rudy wpuszczać,
to już razinku niy było czym dychać. Wszystki ryby i żaby już pokrepowały,
jeszcze yno pora pijowek łostało.
Starka sie drabko przeżegnała i za szkaplyrz
sie chyciyła, kery dycko na karku nosiyli. Utopek yno szpetnie zasyczoł i
wartko do wody wskoczył. Z wody aż para buchła kole niego.
Utopek łeb wystyrczył i na odchodne godo:
- Niy łosprowiejcie yno po wsi, żeście mie
tu przekludziyli do Hanysowego stawu! Bo sie na was zawachuja, a wtedy wom
niy podaruja!
Starka Maryjka prziszła du dom cołko blado i
na dokłodka bez boncloka.
Bogdan Dzierżawa (-)
Opowiadanie to wygłosiłem na pierwszym
konkursie “Po naszemu, czyli po śląsku” w Radio Katowice i zostałem
laureatem II miejsca w 1993 roku.
Ten sukces spowodował, że zacząłem pisać
dalsze przygody Utopka i powstała książka pt:”Utopek z Wielopola”, której
wydawcą jest drukarnia “Oldprint” z Żor.


text:
Wynecyjo
Wspůłrzyndne: 45°26' N 12°19' E
Wynecyjo (wen.: Venezsia/Venexia, it.: Venezia, łać.: Venetia) – mjasto we Italiji, stolica regijůnu uo tym samym mjańe, rozlygowano nad Adrijatyckim Morzym.
Mjasto na wyspje zołożůne we 452 roku bez ludźi kere citli przed Hunůma. Mimo iże ńyskorzi wlazło pode sztrefa ajnflusu Bizancyjům, zachowało ńyzolyżność. Bůło to mjasto-państwo, we kerym władza sprawowoł doża (princ). Wynecyjo wojowała zy muzułmanůma skiż tygo, co mjała geszefty na wschodźe (jeji rajzowńik, Marco Polo, we XIII stoleću doszoł do Chinůw). Bestůż mjała můnopol na handel ńydbowjym a culagami. We XV stoleću můnopol przełomały Portugalczyki, uod můmyntu kej Vasco Da Gama noloz droga ku Indyjům. Uod tygo czasu znoczyńy Wynecyje zaczyno śe půmyńszać. We 1797 mjasto zdobůł Napoleůn. Po Pokoju we Campo Formio wkludzůno je do Austryje. We czas Wjosny Ludůw zaś na krůtko uogłoszůno ńypodległość, nale gibko wlozła we skłod uodrůdzůnyj Italije.
Je to mjasto rozlygowane na barzołowatych wyspach a skiż tygo ńy mo tam autůw, autobusůw abo bankůw, cołki ruch uodbywo śe bez wodne drůgi - wynecke kanały, abo pjechty. Nojpopularńyjszym strzodkym kůmůńikacyje je vaporetto - wodno banka.
Wynecyjo je znůmym we cołkim śwjeće turystycznym a kulturalnym uostrzodkym. Je wpisano na Lista Śwjatowego Dźedźictwa UNESCO. Znůme we śwjeće sům tyż wynecke bakusy.
Terozki historyczno, rozlygowano na wyspach tajla mjasta połńi znamjyńńy turystyczne fůnkcyje, srogszo tajla Wynecyjanůw půmjyszkuje na stołym lůndźe we Mestre, kere formalńy ńy je dźelńicům Wynecyje.
Ze dynkmalůw nojbarzi znůme sům Bazylika a Plac św. Marka.


text:
Ło recept1 na hekele to sie mie sam niyftorzi2 pytali już połra3 miesiyncy tymu. Trocha czasu mi to wziyno, nim żech sie za to chyciōł. U mie w doma sie tego niy robioło, bo moja Muter niy znała tego ze swoji chałpy4– w tyj czyńści łopolskego tego niy znali. Ponojś5 hekele robiōła moja Ōłma ze […]
Miesiąc: Luty 2016
Kreple ze dziurōm (Oponki)
Pamiyntōm, że jak żech bōł bajtlym,1 to moja Muter2 co chwila piykła te opōnki- te barzi ślōnske miano to do mie prziszło dopiyro tera, ale tak żech mu popszoł,3 że już opōnki pódōm4 na bok. Robi sie je szybko, nie trza sie wykosztować i bez to, jak piyrwy bez chałpa5 sie nōm przewijało kans6 modych […]


text:
Jezus Kristus
Jezus z Nacareta jo se wěrjepódobnje mjazy lětoma 7 a 4 do Chr. w Betlehemje naroźił a jo wumrěł w lětach 30, 31 abo 33 pó Chr. w Jeruzalemje.
Nowy testament wózjawijo Jezusa ako Kristusa (Messias, Syn Bóžy). Nowy testament jo zrownju głowne žrědło za historiske informacije wó Jezusu mimo někotarych apokryfow a noticow zwenka kśesćijaństwa. Z toś tych rekonstruěrujo historiske slěźenje plawsibelne fakty jogo statkowanja.
Pó toś tych jo był Jezus Žyd z Galilejskej, kótaryž jo někak wót lěta 28 zjawnje wustupował ako drogowański prjatkaŕ na teritoriumje źinsajšnego Israela a pódwjacornego brjoga Jordana. Glědajucy na pśichad Bóžego kralojstwa jo wón swój lud k nawrośenju napominał. Mało lět pózdźej bu wón wót Romarjow kśicowany.
Jezus jo wobgranicował swójo statkowanje na Israel (Mt 10,5; 15,24), jo pak wugbał wutwórjenje noweje swětoweje nabóžniny, kśesćijaństwa. Teke zwenka kśesćijaństwa ma Jezus nabóžninski, kulturelny, politiski a wósobinski wuznam.
Wopśimjeśe
- 1 Žrědła a jich wugódnośenje
- 2 Póchad
- 3 Statkowanje
- 4 Pasion
- 5 Wěra wó górjejstawanju
- 6 Žrědła
Žrědła a jich wugódnośenje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jezus njejo žedne pisne twórby zawóstajił. Skóro wšykno, což wó njom wěmy, jo z antiknych žrědłow, kótarež su se nejjěsnjej 10 lět pó jogo smjerśi napisali. Z pśepytowanim a wugódnośenim toś tych zaběra se historisko-kritiske slěźenje Nowego testamenta.
Njekśesćijańske znanjenja[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Někotare žydojske, romske a grichiske chronisty antiki naspomnjeju Jezusa, ale skóro jano jogo wótkatowanje a nic jogo statkowanje a jogo wucbu. K tomu pśiźo, až su toś te rědke notice pla fachnikow wobzwadne.
Žydojski historikaŕ Flavius Josephus rozpšawja w swójich Antiquitates Judaicae (20,200) wó wótkatowanju Jakobusa a pomjenijo jogo ako bratša Jezusa, „kótaryž se Chrystus pomjenijo.“
Notice mamy teke wót Pliniusa młodego a z rabbinskich žrědłow zgromaźonych w Talmuźe. Awtory pak se jano na kšomje a polemiski wó kśesćijaństwje wugroniju.
Kśesćijańske znanjenja[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Informacije se dobywaju primarnje z analyze styrich ewangeliumow, listow Pawoła a někotarych apokryfow. Pisma su wót kśesćijanow, kótarež su do Jezusa wěrili a kótarež njejsu kśěli biografiju napisaś, ale Jezusa ako Messiasa zapowědaś (n. pś. Mk 16,6, Apg 2,32). Historiska zwěrnosćiwosć pismow jo wót zachopjeńka slěźenja Nowego testamenta wobzwadna.
Listy Pawoła su mjazy lětoma 50 a 64 nastali. W nich se namakajo jano mało biografiskich datow a słowow Jezusa, citěruju pak se někotare wěrjeńske formule Jeruzalemskeje prawósady.
W tśich synoptiskich ewangeliumach (ewangelium Mateja, Lukasa a Marka) se namakaju pokazki na znicenje Jeruzalemskego templa (Mk 13,2; Mt 22,7; Lk 19,43). Togodla su se wěsće akle pó žydojskem zběgu (66-70) pisnje fiksěrowali. Pó źinsajšnem slěźeńskem stawje njejo słušał žeden z awtorow k prědnym wuknikam Jezusa.
Spisarjoma ewangeliumow pó Mateju a Lukašu jo južo pśedlažał ewangelium pó Markusu. Wót togo stej pśewzełej kompoziciju a wětšynu tekstow. Wušej togo stej wužywałej tak pomjenjone žrědło Q (žrědło logijow), zgromaźeńka gronow a gronkow Jezusa, kótarež su se wěrjepódobnje mjazy lětoma 40 a 70 pisnje sfiksěrowali. Pódobne a druge gronka Jezusa su se teke w Syriskej gromaźili a pózdźej w ewangeliumje pó Tomašu pisnje fiksěrowali. Toś te gronka a grona su se lětźasetki wustnje dalej dawali (Lk 1,2). Nejjěsnjejše wobstatki mógu byś wót wuknikow Jezusa a mógu z tym originalne grona Jezusa wopśimjeś.
Až se maju wšykne ewangeliumje pó zaśěgu Jezusa do Jeruzalema pó toś tom samsnem wótběgu, płaśi ako mócny indic za starobu a zwěrnosćiwosć pasiońskich rozpšawow.
Ewangelium pó Janje wopśimjejo pó měnjenju źinsajšnych slěźarjow njewótwisnje dalejdawane historiske maśizny, lěcrownož jo nastał akle pózdźej wokoło 100 – 130.
Dokulaž su ewangelisty swóje žrědła pó swójej wašni teologiski wugótowali a je do swójich misiońskich a wuceńskich wótglědanjow zarědowali, móžo se z jich zgromadnosćow śim lěpjej na realne, historiske jědro suźiś.
Slěźenje žywjenja Jezusa[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wót něźi 1750 jo nastało akademiske slěźenje wó žywjenju Jezusa, kótarež jo se zachopiło zdalowaś wót cerkwinskego wjeźenja. Jo se wopytowało pó wědomnostnych kriteriumach rozeznawaś historiske informacije wót teologiskich wukładowanjow Nowego testamenta.
Źěkowano znajobnosćam z archeologije, socialnych stawiznow, orientalistiki a judaistiki wó palestinskem žydojstwje za cas Jezusa a stawnje dokradnjejšym historisko-kritiskim tekstowym analyzam, wuchadaju źinsa teke njekśesćijańske historikarje z togo, až jo Jezus wopšawdu žywy był a až se relatiwnje derje daju zwěsćiś wobstojnosći jogo žywjenja a smjerśi, głowne wopśimjeśa jogo zapowědanja a jogo poměr k drugim žydojskim kupkam.
Póchad[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Městno naroźenja, lěto naroźenja a wumrěśa[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Historikarje pósuźuju tšojenja źiśetstwa Jezusa w Nowem testamenśe (Mt 1–2/Lk 1–2) ako legendy, dokulaž feluju wóni w žrědle logiow (žrědle Q) a w nejstaršym ewangeliumje a dokulaž se wóni mjazy sobu wjelgin rozeznawaju. To płaśi teke za apokryfiski ewangelium wó Jezusowem źiśetstwje pó Tomašu, kótaryž powěda wó źiwach gólacka Jezusa.
Mt 1-2 a Lk 1-2 cotej Jezusa ako Messiasa zapowědaś a stajijotej jogo narod do ramika bibliskich wěsćenjow. Njewobwěsćone mórjenje źiśi pśez Herodesa (Mt 2,13) dopomina na mórjene źisi pśez farao pśed wuśěgom Israela z Egiptowskeje (Ex 1,22): Tak buźo Jezus ako wulichowaŕ Bóžego luda pśedstajony. Gwězda wót Betlehema, kótaraž jo wjadła orientaliskich astrologow k městnoju jogo naroda (Mt 2,2), pśipowěźejo Jezusa ako kosmiskego wumóžnika. Wobzwadne jo, lěc jo se dał wopšawdu wósebny stelarny fenomen w tom casu wobglědowaś.
Lěto a źeń Jezusowego naroda stej byłej južo prakśesćijanam njeznatej. Pó Mt 2,1 jo se wón pó smjerśi Herodesa Wjelikego (4 pśed Chr. ) naroźił, pó Lk 2,2 za cas jadnogo prědnego romskego ludlicenja pód Publius Sulpicius Quiriniusom. Toś ten bu pak akle 6 pó Chr. bogot Syriskeje a Judeje. Jěsnjejše wuběranje dankow w tom regionje njejo znate, ale njedajo se teke wuzamknuś. Kśesćijańske licenje casa, kótarež se zachopijo z narodom Jezusa, bazěrujo pótakem na liceńskej zmólce.
Toś te styri ewangeliumy rozpšawuju jano wó Jezusowych slědnych žywjeńskich lětach. Pó Lk 3,1 – jadnučkem eksaktnem lětowem pódaśu w Nowem Testamenśe – njejo Jezusowe smjertne lěto w amtskem casu Pontiusa Pilatusa ako bogota Judeje (26-36) dalejdawane. Za wětšynu historikarjow jo lěto 30 nejwěcej wěrjepódobne smjertne lěto, dokulaž jo se Pawoł z Tarsusa južo mjazy 32 a 35 wobrośił. Jezus jo pótakem nanejmjenjej 30 a maksimalnje 40 lět stary był.
Familija[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jezus jo był pó Mk 6,3 a Lk 1,27 prědne góle Marije. Toś tej teksta wuzwigujotej, až jo Jezus wót Swětego Ducha spłoźony. Pó Mk 6,3 jo Jezus měł styrjoch bratšow – Jakobus, Joses (= Josef, Mt 13,55), Judas, Simon – a někotare sotšy, kótarychž licba a mjenja se njejsu dalej dawali. Dokulaž mógu z bratšami a sotšami w bibliskem wužywanju togo słowa teke bliske pśiswójźbne měnjone byś, njejo jasnje, lěc se wó rodne bratšy a sotšy jadna.
Stwórta ze źaseś kaznjow – cesć nana a maś (Ex 20,12) - jo se tegdy pominała, až se nejstaršy syn wó swóju familiju stara. K naslědnistwoju Jezusa jo pak słušało, až se rozpušćiju familiarne wězby. (pśirunuj Mt 10,37, Lk 14,26) Z jogo prjatkowanim a gójśim jo drje licba jogo pśiwisnikow stupała, ale to jo teke prowocěrowało někotare konflikty z pśiswójźbnymi. Wóni su wopytali jogo zaźaržaś a su jogo za błudnego rjaknuli (Mk 3,21). To togo konteksta słušaju grona ako Mk 3,33-35:
- Chto jo mója maś a móje bratšy? A wón glědnu wokoło sebje na te [pósli] luźi, kótarež na kolěsko wokoło njogo sejźechu a źěšo: Glědaj to jo mója maś, a móje bratšy. Pśeto chtož Bóžu wólu cyni, ten jo mój bratš a mója sotša a mója maś.
Z tym njejo wón stwórtu kazń wótpórał, ale ju wukładł kontrernje k žydojskej tradiciji: Jano te su twóje pśiswójźbne, kótarež cynje wólu Bóžu. Na to jo Jezus swójo ródne město wopušćił a njejo se južo tam wrośił. Ale žony z jogo wokoliny su pśi njom wóstali, kaž teke jogo maś (Jan 19,26). Lěcrownož se groni w Jan 7,5: Jogo bratšy njewěrjachu w njogo, su někotare z jogo pśiswójźbnych, teke jogo maś, słušali k prědnym kśesćijanam pó jatšach ( Japsk 1,14 1Kor 9,5 ). Pawoł je wósobinski zeznał Jakobusa (bratša Jezusa) a drugich swójźbnych Jezusa, ako jo wopytał prědny raz Jeruzalem. (Gal 1,19).
Rěc, wukubłanje, pówołanje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Ako galilejski Žyd jo Jezus powědał na wšedny źeń aramejski. To wobkšuśiju někotare aramejske citaty Jezusa w Nowem testamenśe. Lěc se mógu grichiske gronka a rěcne wobroty do aramejskego slědk pśestajiś, jo wažny kriterium pśi pytanju za „wopšawdnymi“ Jezusowymi słowami, kótarež su se zaprědka wustnje dalej dawali. Tak se wopytujo Jezusowe zapowědanje wót prakśesćijańskich wukładowanjow rozeznawaś.
Hebrejšćina, rěc Swětego pisma Israela, jo se w Palestinje za cas Jezusa lěbda hyšći powědała. Jezus jo pak nejskerjej hebrejsku rěc znał, dokulaž jo w synagogach Galileje cytał a wułožował. Jezusowy stil prjatkowanja a argumentowanja jo rabbinski. Jogo gójśe na sabaśe a prědnosć lubosći k blišemu pśed wšyknymi drugimi kaznjami su pódobnje jěsnjejšym wucbam Hillela, jogo pomoc chudym a jogo gójeńske źiwy su pódobne na pózdźejše wustupowanje Chanina Ben Dosy (40-70), nejsławnjejšego zastupnika galilejskego Chassidizma. Togodla zarěduju slěźarje Jezusowe wukładowanje thory dospołnje do tegdejšego žydojstwa. Žydojske eksegety kaž Pinchas Lapide z togo slěduju, až jo wón chójźił do thora-šule.
Prědne wukniki Jezusa su jomu „rabbi“ gronili (Mk 9,5; 11,21; 14,45; Joh 1,38.49; Joh 3,2; 4,31 a druge). To jo dało jomu samsku poziciju ako Farizejarjam. Rabbije njejsu žywe byli wót wucenja, ale wót wugbaśa normalnego rucnikarstwa. Ako prědny syn póbóžneje žydojskeje familije jo Jezus wuknuł pówołanje swójogo nana. (Mk 6,3; Mt 13,55 ) Józef jo był twarski rucnikaŕ (grichiski tektwv), pótakem jo źěłał pśi twari łoźi a domow. Až jo wopšawźe ako twarc źěłał, njejo wobwěsćone.
Statkowanje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Pó wšyknych ewangeliumach jo se Jezusowe zjawne statkowanje zachopiło z dupjenim pśez pokutnego prjatkarja Jana. To wułožyju synoptikarje tak, až jo Bog pówołał Jezusa ako swójogo z duchom wobdarjonego „syna“ (Mk 1,11).
Pó Lk 1,5 jo Jan póchadał z mjeršniskeje familije a jo žywy był ako asket w njewobydlonej pusćinje. Jogo dupjenje jo pódało wódaśe grěchow, joli su luźe do togo swóje grěchy pśiznali. Wšykne ewangeliumy wuzwiguju rolu Jana ako pśedchadnika Jezusa. Wiźe w njom slědnego profeta starego zwězka pśed pśichadom z duchom wobdarjonego Messiasa (n. pś. Mk 1,7; Lk 3,16; Mt 3,11; Joh 1,7f; 3,28 a druge).
Pó Janu 3,22 jo Jezus chylu paralelnje k Janoju dupił. Ewentualnje su někotare z Janowych wuknikow Jezusoju slědowali: Tak jo Jezus póznał bratšowu Symana Pětša a Andreasa (Jan 1,35-42). Z togo se slědujo bliskosć a wuměna toś teju dweju kupkowu. Su pak byli rozdźěle mjazy tyma kupkoma: Jezus jo wót Jana pśewzeł dokóńcne wołanje za wrośbu, jo pak wótpokazał spót a askezu za swóje wukniki a jo sejźeł z kupkami za blidom, kótarež su płaśeli ako „njecyste“ pó płaśiwem wukładowanju thory.
Městno statkowanja[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jezus jo se wiźeł jano słany k „zgubjonym wójcam doma Israela“ (Mt 10,5 Mt 15,24 ). Pó prědnych cesćej pomjenjonych městnych mjenjach jo Jezus drogował nejpjerwjej pśi pódpołnocnem brjogu jazora Genezaretha mjazy Kafarnaumom, Magdalu, Bethsaidu a Chorazimom. Dale na pódpołdnjo ja statkował w Nacereśe, Kanje a Nainje. Statkował jo teke w źinsajšnem wjacornem jordanskem kraju a w źinsajšnem pódpołdnjowem Libanonje. Pó Nowem testamenśe njejo Jezus stupił do městow, kótarež su byli wót Romjanow a Herodianarjow natwarjone ako Sepphoris, Tiberias a Cäsarea Philippi (Mk 8, 27).
Nejskerjej dla togo až su póbóžne Žydy wobsejźarjow wótpokazowali a dokulaž su Herodianarje jogo pśegónjowali (Mk 3,6). To móžo wujasniś, až tegdejše žydojske a romske žrědła jogo njepóspomnjeju.
W Kafarnaumje jo Jezus pó Mk 1,21 a Lk 4,23 ako njepjerwjej wustupował. Pó Mt 4,12-13 jo wón na zachopjeńku zaśěgnuł do tamnego doma Pětša (Mk 1,29) a se cesto tam wrośił. Mt 9,1 pomjenjujo městno togodla „swójo město“. Archeologi su namakali w zbytkach chudych domow z 1. lětstotka napise w kalku, kótarež pomjenjuju Jezusa z wšakorakimi titelami wusoknosći a Pětša, a kótarež na slědy kultiskich zgromaźenjow pokazuju.
Zapowědanje Bóžego kralojstwa[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jezusowe pósołstwo wó Bóžem mócnarstwje jo stojało w centrumje jogo zapowědanja (Mk 1,14-15) a jo nawězało na biblisku profetiju wósebnje Deuterojesaje a apokalypsy Daniela. Ewangeliumy njewujasnjuju toś te zapśimjeśe bližej, ale ilustrěruju jo pśez konkretne wugbanja, pśirownowanja a pówuceńske rozgrona.
Gójśe[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
W ewangeliumach se wó wjele wšakorakich źiwach Jezusa pišo: mjazy drugimi źiwy wugójśa, darow, wumóženjow, normow a wócuśenje njabogich. Pla Marka se namakajo wjele eksorcistiskich tekstow, z kótarychž dajo se suźiś, až jo se wó tegdy njewugójobne chóroby ako wusajź (lepra), wócny star, epilepsija, šicofrenija a głuchonimosć jadnało. Take chóry su płaśeli ako wót njecystych duchow wobsajźone (Mk 1,23). Wóni su se wobijali, cesto su se teke ze sedlišćow wustarkowali a z tym jo se jich žywjenje do tšachoty spórało (Adolf Holl).
Nowy testament rozpšawja cesto, až jo se Jezus pśiwobrośił wuzamkowanym. Z wugójśim jo pśicynu jich wugranicowanja wótpórał. Wugójł jo jich pśez swóju bliskosć, dotykowanje, z tym, až jo ruku na nich kładł, a z pomocu slinow (Mk 7,32f Joh 9,6f).
Cesto su to jadnore pśikaze a gesty, kótarež wustatkuju wugójśe a demonow wugóniju. W ramikowych tekstach se źiwy Jezusa cesto ako pśepšosenje a napominanje k wěrje a wrośenju wukładuju. Pó cesto ako wěrnje płaśecych słowach Jezusa su to znamjenja za zachopjeńk Bóžego mócnarstwa a kóńc kněstwa złego (Mk 3,22).
Rowno gójeńske wuspěchy su Jezusoju pśinjasli zawidu, njedowěru a woboranje (Mk 3,6; Jan 11,53). Slěźarje wuchadaju źinsa z togo, až maju nanejmjenjej eksorcizmusowe a therapijowe teksty historiske žrědła. Wjele tekstow wó źiwach su se pak w prakśesćijaństwje pó ludowych a pójatšnych motiwach dodali.
Pó Gerd Theißenu njejo se pak tegdy niźi wó telicko źiwach rozpšawjało ako pla Jezusa. Jano wón jo wucynk gójśa wěrje wugójonym pśigranjał („Twója wěra jo śi wumóžyła.“: Mk 5,34; 10,52).
Wukładowanje thory[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Prjatkowanje na górje (Mt 5-7) se ako „wucba“ Jezusa zawjedujo. Jeje zachopjeńk dopomina naslědowarjow Jezusa na Israelowy nadawk, ako Bóžy lud byś „swěca ludow“ (Mt 5,14ff ;Jes 42,6 ) w tom, až Israel thoru pśikładnje dopołnijo. Mt 5,17-20 wuzwignjo, až njejo Jezus kśěł wšykne dalejdawanje kazni wótpóraś, ale je dopołniś. Lěc jo to Jezus sam teke tak wiźeł, jo wobzwadne. Někotare kazni jo pśiwóstśił, druge wótwóstśił a zasej druge tak relatiwěrował, až su se wóni w prakśesćijaństwje wótpórali. Źinsa płaśi to ako nutśikowno-žydojske wułožowanje, a nic ako wótryśe ze žydojstwom.
Ako druge rabbinarje jo Jezus dał lubosći k blišemu samsku gódnotu ako bógabójaznosći a jo ju z tym wuškownym kaznjam thory nadrědował (Mk 12,28-34). Wón jo se wiźeł k toś tym pósłany, kótarež buchu dla pśestupjenja kaznjow zajśpjone (Mk 2,17):
- Te mocne njepoderbe togo gójca, ale te chore. Ja som pśišeł te grěšniki k pokuśe wołat, a nic te pšawne.
Měnjone su žydojske „cłonikarje“, kótarež su za Romjanow danki wuběrali a cesto pśi tom swójich krajanow wobšuźowali. Togodla buchu wóni gramowane a wobijane. Jezus jo je do źělenja z chudymi pśepšosył (Lk 19,8) a jo wukładł kopjenje maška ako pódłamanje prědneje kazni (Mt 6,19 – 24). Akle z tym, až kaznjow se źaržecy bogaty spušćijo swójo wobsejźenje za chudych, dopołnijo wšykne źaseś kaznjow ako trjeba, aby był lichotny za naslědnistwo (Mk 10,17-27).
„Antiteze“ wukładuju wažne kazni dekaloga a zarownańsku kazń (Eks 21,23). Jezus jo wuzwignuł nutśikowne nastajenje ako pśicynu pśejźenja: zakazanje mórjenja jo južo ten złamał, kótaryž se gniwa na swójogo bliskego, jogo wuchytujo abo jogo zaklina. Togodla muse se luźe nejpjerwjej wujadnaś, nježli du do templa woprowaś (Mt 5,21-26).
Ten jo južo łamał manźelstwo, kenž ako zmanźelony muž drugu žonu póžeda.
Naslědniki Jezusa muse se pśemócnej namócy z njewócakowanym wótrjaknjenim namócy stajaś (Mt 5,39 - 41).
- Ja pak źeju wam, až wy se zewšym njederbiśo stawiś tomu złemu / ale ja źeju wam, gaž śi něchto na pšawe lico deri, tomu podaj teke to druge. A źož něchto stobu co pšawowaś a śi twoju suknju ześ, tomu wostaj tež ten wobaleńc. A źož śi něchto póra na miliu drogi, ga źi z nim dwě.
Njepśijaśelow wobstarosćiś, jim dobrowólnje napśeśiwo pśiś a je z tym pśechwataś a je z tym „wótznjepśijaśeliś“ („wótbroniś“ - wujadnaś se z nimi).
Z tym jo Jezus Israel na jogo nadawk dopomnjeł, wšykne ludy žognowaś, aby je teke wulichował wót namócnego kněstwa.
Te w tekstach se pomjenjone pśikłady wóbłyšćuju towarišnosć, kótaraž jo wobgrozona wót głodu, namócy a wuklukowanja. Za Jezusa jo mógało jano pśetergnjenje spirale namócy, wótrjaknjenje napśeśiwneje namócy kněstwo złego zakóńcyś a Bóže mócnarstwo pśiwołaś. Drugich zajśpiś a zasuźiś ma samske slědy ako wugbanje namócy (Mt 7,1-3):
- Njesudźćo, až wy tež suźone njebuźośo! Pśeto z kakimž sudom wy suźiśo, buźośo tež suźone, a z kakejuž měru wy měriśo, buźo wam tež měrjone. Kak wiźiš ty pak ten špjeńc w twojogo bratša woce, a njejapiš tu grědu w twojom woce?
Tak jo Jezus wuchował žeńsku, kótaraž jo manźelstwo łamała, pśed zakamjenjowanim, z tym až jo wuwědomił skjaržbarjam jich winu (Jan 8,7):
- Mejstaŕ, ta žeńska jo w statku togo ebracharstwa namakana. Mójzas pak jo nam w kazni pśikazał ju kamenjowaś, co ty k tomu groniś? Take źachu pak wóni k njomu k spytowanju, aby jadnu winu k njomu měli. Ale Jesus pochili se dołoj a pisašo z palcom na zemju. Ako pak wóni njepśestachu jogo pšašaś, zwignu wón se gore a źašo k nim: Chtož mjazy wami bźez grěcha jo, ten chyś ten prědny kamjeń na nju!
Lěcrownož felujo toś ta sada w někotarych z nejstaršych rukopisow, płaśi wóna ako wopšawdna: detaile ako to pisanje abo kreslenje na zemi njedaju se wumysliś. Toś to wugrono maka se z wopšawdnymi Jezusowymi słowami. Tejerownosći se to ako wótchylenje smjertneje kazni wukładujo.
Pśiwisniki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wót zachopjeńka swójogo wustupowanja jo Jezus naslědnikow zwołał, aby wopušćili wobsejźeństwo a familiju ako wón a bźeze srědkow a bronjow śěgajucy zapowědali Bóže mócnarstwo (Mt 10,5-15). Wóni su zwětšego słušali ako wón k jadnoremu ludoju, kótaryž jo był wochudnjony a wót głodu wobgrozony. Wóni buchu wupósłane, aby gójili chórych, wuganjali demonow a dalej dawali Bóže žognowanje. Gaž su zastupili do jadnogo chromu, su dejali z měrowym póstrowjenim „šalom“ cełu swójźbu pód šćit Boga stajiś. Gaž njejsu byli witane, su dejali městno wopušćiś, bźez wrośenja a jo pśewóstajiś Bóžemu sudoju.
Žeńske[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jezusowe zaźarženja napśeśiwo žeńskim jo było něco nowe a njezwucone w patriarchaliskem žydojstwje. Wón jo gójł cesto socialnje wugranicowane prostitutki, wudowy, wukrajniki abo chóre.
Wustrowjone žeńske su jomu wót zachopjeńka slědowali a se wó njogo a wó wuknikow starali. Jezus jo pó Mk 10,1-12 pśiwóstśił zakaz łamanja manźelstwa a jo zakazał rozwěrowanje (Mt 5,27-32).
Pó Mt 19,12 njejo wón swójim wuknikam kazał, aby se wóni wóženili, ale jo dowolił, aby fryjne wóstali jich nadawka dla.
Manźelstwo Jezusa Nowy testament niźi njenaspómnijo; Maria Madlena jo jomu pó Janu 11 a Janu 20,16 wósebnje blisko stojała. Jano pózdźejšy apokryfny ewangelium Philippusa pomjenjujo jadnu partnarku Jezusa.
Žony graju w Nowem testamenśe teke howacej wažnu rolu: Žeńska jo Jezusa pśed smjerśu žałbowała (Mk 14,3-9); manźelka Pilatusa jo napśeśiwo wótkatowanju Jezusa protestěrowała (Mt 27,19). Pó wšyknych ewangeliumach su byli žeńske mjazy Jezusowymi naslědnikami slědne znanki jogo smjerśi a jogo połoženja do rowa (Mk 15, 40). Wóni su najšli jogo prozny row a su wopóznanili ako prědne jogo zrowastawanje (Lk 24,10 a Jan 20,18).
Farizejarje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Pó Mk 2,23 su wukniki Jezusa teke na sabaśe zběrali kłose na pólach. Toś to łamanje sabatoweje kazni jo Jezus dowólił ako wuwześe pla tšachoty žywjenja.
Gójenja teke na sabaśe su pó Mk 3,6 wuwołali pla herodianow a farizejarjow plany za zabiśe Jezusa . Ale rowno Farizejarje z Hillelskeje šule su tegdy dowólowali wumóženje žywjenja a dobrośiwosć chudym teke na sabaśe a su wucyli z tym wěcej fleksibelne nałožowanje kaznjow thory. Wušej togo su rowno Jeruzalemske farizejarje Jezusowemu na lubosći k Bogoju a blišemu koncentěrowanemu wukładowanju thory pśigłosowali (Mk 12,32 ff), a toś to njejo w jogo procesu rolu grało.
Togodla ma wětšyna eksegetow farizejarski plan wó zabiśu Jezusa za njehistoriske; nejskerjej jo ten plan dejał pokazaś na Jezusowy pasion w Jeruzalemje a z tym te tšojenja w Galileji redakcionelnje zwězaś. Jezus jo stojał rowno farizejarjam z wšyknych tegdejšych žydojskich kupkow nejbližej. Až su se wóni ke głownym njepśijaśelam stilizowali, wujasniju historikarje Nowego testamenta ze situacije pśi nastaśu ewangeliumow pó znicenju templa, ako su farizejarje wjeźeńsku funkciju w žydojstwje pśewzeli a Žyźi a kśesćijany se pśiběrajucy wótgranicowali.
Herodianerje a sadducejarje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wětšy źěl Žydow jo kralow z dynastije Herodesa wótpokazał ako wót Roma pódpěrane „połžydojske“ cuze kněžarje. Z Idumeje (pódpołdnjowa Judeja), jěsnjejšego Edoma, póchadajucy Herodes Wjeliki jo Žydow z wusokimi wótedankami wobśěžował.
Jogo wót Roma zasajźony syn Herodes Antipas jo za cas Jezusa kněžył nad Galileju a Judeju. Jan dupjaŕ jo kritizěrował jogo druge manźelstwo z jadneju južo do togo wóženjeneju sotšyneju źowku a bu na jogo rozkaz popajźony a wótkatowany (Mk 6,17-29).
Pó Flawiusu Josephusu bu Jan wótkatowany, aby se zběg wótchylił.
Pśiwisniki Herodesa su byli pó Lk 13,31 teke winiki a pśegónjowarje Jezusa.
Jezusowe głowne njepśijaśele pak su byli Sadducejarje. Ako derbniki Lewitow su směli zaprědka tempelowy kult w Jeruzalemje pód Romskeju wobsadu dalej zastojaś. Wóni su stajali wušego mjeršnika. We wobkraju jo był jich wliw wšak mjeńšy, tola z pomocu Romskeje wobsadoweje mócy su teke tam pśesajźili tempelowe danki a doźaržanje bibliskich kaznjow cystoty a woprowanja.
Zeloty[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jezus jo wustupował w kraju, źož su byli mócne politisko-religiozne napněśa. Glědajucy na jogo kśicowanje pśi nejwušem žydojskem swěźenju su politiske wucynki jogo wustupowanja wěste. Nimske Nowotestamentlarje su wuzwignuli pjerwjejšnje njepolitiski charakter jogo wustupowanja. Jogo wótkatowanja ako kral Žydow jo płaśeło za Rudolfa Bultmana ako justicne zamólenje a „njedorozměśe jogo statkowanja ako politiske“. Martin Hengel a Oscar Cullmann pak pokazujotej parcielne pśezjadnosći Jezusa ze žydojskim woborańskim gibanim a wujasnijotej jogo kóńc ako logiski slěd jogo jadnanja.
Z Galileje jo pśišło wjele generacijow žydojskich wójowarjow wó lichotu napśeśiwo cuzym mócam. Pó tem, až jo 6. pó Chr. Herodes Archelaos póbił dankowy boykott Judasa Galilejusa, su „Zeloty“ ako swójska kupka wustupowali, aby romske cuze kněstwo wótpórali. Za cas Jezusa su se wóni wobgranicowali na protesty a někotare atentaty na romske zastojniki. Romarje su zelotiske atentatniki pomjenjowali „Sikarierje“ (kótarež kałak nose) abo jadnorje „mordarje“, aby jich wopěranje kriminalizěrowali.
Jezus jo rozměł swójo statkowanje ako aktiwne zawinowanje Bóžego mócnarstwa, kótarež w konstrasće k namócnym kněžarjam bźeze namócy se rozpśestrějo. Kaž Zeloty jo teke wón pomjenjował Herodesa Antipasa ako „lišku“ (Lk 13,32). Gójśe wót demonow wobsejźonych z garnisońskego města Gerasy (Mk 5,1-20) ironizěrujo romske militarne kněstwo: Pśedstajony demon, z łatyńskeju póžyconku za „legion“, napadujo swinjece stadło, kótarež se pón same wót samego zalajo. Žydam ako njecyste zwěrje płaśeca swinja jo była tegdy ako romske woprowańske zwěrje a znamje legiona znata.
Mjazy wejsańskim wochudnjonym a wót romskego namócnego kněstwa pótrjefjonym ludom su byli messiańske wócakowanja daloko rozšyrjone. Až su słowa Jezusa a jogo statki wubuźili pla nich naźeje na jěsne změnjenje jich połoženja, wótbłyšćujo wjele tekstow z Nowego testamenta: ako chwalospiw Marije (Lk 1,46) a jusk putnikowarjow pśi Jezusowem pśichaźe do Jeruzalema (Mk 11,9). Togodla wuzwiguju wjele eksegetow indirektnu politisku dimensiju jogo statkowanja. Zazdaśim jo to było teke za Zelotow atraktiwne: Nejmjenjej jaden z prědnych wuknikow Jezusa, Syman Zelotes, jo jěsnjej k nim słušał.
Winakšy ako Zeloty jo Jezus wołał teke „njecyste“ a wogramowane cłonikarje, kótarež su źěłali z Romarjami gromaźe, do swójogo naslědnistwa a jo z nimi gromaźe jědł, se wě, aby změnili jich zaźaržowanje napśeśiwo chudym (Lk 19,1-10).
Napśeśiwnje zelotiskej teologiji, kótarež su se myslili, až mógu Bóžy slědny sud na luźach drugeje wěry južo doprědka wześ, jo Jezus napominał swójich słucharjow winika lubowaś (Mt 5,38-48). Ako kritika na Zelotach płaśi teke Jezusowe słowo Mt 11,12 wót „namócnych, kótarež se Bóže kralestwo wunuzuju a se z namócu jogo zmócuju.“
Romski pjenjez z głowu kněžarja jo płaśeło Zelotam ako pśejźenje napśeśiwo bibliskemu zakazu wobrazow (Ex 20,4) a z tym ako pśicyna, Romej wótedanki njepłaśiś. W dankowem pšašanju Jezusowych Jeruzalemskich njepśijaśelow (Mk 12,13-17) se pokazujo, až dej se Jezus ako Zelot dopokazaś. Jezusowe wótegrono se wuwinujo paslam:
- Ga dawajśo tomu Kejžorowi, což Kejžorowe jo, a Bogu což Bogowe jo!
Pasion[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Ze zaśěgom Jezusa do tempelowego města krotko do Passah-swěźenja zachopiju se we wšyknych ewangeliumach jogo stawizny śerpjenja. Wótběg wót popajźenja, pśesłuchowanja Jezusa w chromje wušego mjeršnika, pśepódaśe na Pilatusa, pśesłuchowanje pśez Pilatusa, šwikanje, wusměšowanje, wótkatowanje pśez romske wójaki a połoženje do rowa pśez Jozefa z Aritmeje se we wšyknych ewangeliumach až na někotare detaile maka.
Pasionske rozpšawy su teke pśez zwenka bibliske znajobnosći pódprěte a płaśe togodla w modernem slěźenju ako historiske.
Zaśěg do Jeruzalema[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jezus jo pó Mk (11,1-13) na wósole do města jěchał, witany wót putnikarjow ze stareju Passahliturgiju. Z tym se zaspomnjejo na messiańsku profetiju w Sach 9,9-11: Tam jo se pśipowěźił bźezmócny Messias na wósole jěchajucy, kótaryž pśigronijo wšyknym ludam znicenje bronjow a z tym swětnych mócow.
Tempelowa kritika[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jeruzalemski tempel grajo w ewangeliumach wažnu rolu. Južo ako góle jo Jezus tam dny dłujko pśebywał (Lk 2,42). Pó Mk 1,44 jo wón wugójenych pósłał k mjeršnikam, aby wóni jich wustrowjenje zwěsćili a jich zasej do towarišnosće pśiwzeli.
Jogo wukładowanje thory njejo wopory direktnje wótpokazało, ale je lubosći k blišemu pódrědowało (Mt 5,23). Z tym až jo w templu wucył, jo toś ten ako Bóžy dom pśipóznał.
Kśicowanje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Ze zjawnym šwikowanim jo se zachopiła romska katowańska procedura (Mk 15,15-19). Toś te drěcowanje jo było pla Romarjow źěl kśicowanja a bu cesto z takeju wjelikeju brutalitu pśewjadło, až jo zasuźony južo docasnje na to wumrěł.
Jezusa su nuźili swóju kśicu sam k městnoju wótkatowanja pśed murjami města njasć. Pó synoptiskich ewangeliumach (Mk 15,21) bu jaden Žyd, kótaryž jo był ze swójimi synami hyšći lětźasetki prakśesćijanam znaty, nuzkany, jomu śěžu wótewzaś: „Šyman z Cyrenee“ z pódpółnocneje afrikańskeje eksiloweje wósady Kyrenaika.
Kśicowanje jo było w romskem mócnarstwje nejsurowša wótkatowańska metoda, kótaraž jo se zwětšego nałožowała pśeśiwo zběžkarjam, wuběgnjonym njewólnikam a wobydlarjam bźez romskego bergarskego pšawa. Žydam jo wóna płaśeła ako zaklinanje pśez Bóga (Gal 3,13; Dtn 21,23). Mrěśe na kśicy jo mógało cełe dny traś. Pśedmarkiniska pasiońska rozpšawa njepomjenijo žedne detaile a pódajo jano, až bu Jezus „wokoło tśeśeje góźiny“ kśicowany a až jo„wokoło źewjeteje góźiny“ wumrěł.
Pó Mt 27,46 a Mk 15,34 jo wuměrajucy Jezus wołał pó aramejsku słowa z psalma 22,2:
- Mój Bóže, mój Bóže, cogodla sy mje spušćił?
Se wóspjetujuce zaspomnjeśa na toś ten psalm, na spiw Bóžego celaźina a na psalm 35,19 staju Jezusa do rěda njepšawnje pśeslědowanych, wót namócy njepśijaśelow wobdatych a na spšawnosć Bóga apelěrujucych śerpjecych.
Pó tom, až jo Jezus wumrěł, jo Pilatus Žydam dowólił Jezusa zakopaś. Pó Mk 15,46 jo dał „naglědany“ farizejaŕ Jozef z Arimatheje śěło hyšći na samskem wjacorje pó žydojskej wašni balsaměrowaś a do nowego skałowego rowa połožyś. Jezusowy row bu ze śěžkim kamjenjom zacynjony, ako jo to tegdy pla fromnych Žydow z wašnju było. Jano někotare žeńske z Galileje, kótarež su Jezusa až do jogo smjerśi pśewóźowali, su byli znanki toś togo (Mk 15,47).
Wěra wó górjejstawanju[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Prakśesćijańske wěrowe wuznaśe zni (Apg 2,32):
- Toś togo Jezusa jo Bog k žywjenju zbuźił!
Toś ta wěra jo žrědło a wuchadnišćo prakśesćijańskego pósołstwa wót wujadnanja Boga ze swětom. Historiski pak njedajo se górjejstawanje a z tym zwězujuce nazgónjenja werificěrowaś.´
Žrědła[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Nimska Wikipedija


text:
Gjhyj Hjkbrb Cvjnhtnm Jykfqy Tcgkfnyj Ha caйTe bcsenator.ru
CMoTpeTb ДoMaшHee - Google+gjhyj cvjnhtnm gjhyj jykfqy cvjnhtnm cvjnhtnm ,tcgkfnyjt gjhyj gjhyj cvjnhtnm ,tcgkfnyj ,tcgkfnyj cvjnhtnm ,tcgkfnyjt gjhyj ,tcgkfnyjt gjhyj jykfqy cvjnhtnm ,tcgkfnyj ...
tp gjhyj vekmns jykfqy cvjnhtnm cvjnhtnm ... - blog.meta.ua... tpgkfnyj dbltj tcgkfnyj tcgkfnyj cvjnhtnm hjkbrb gjhyj cvjnhtnm jy tp ... nd dbltj pls dbltj hjkbrb jykfqy pjj gjhyj tcgkfnyj bywtcn tp crfxfnm ...
#video Cvjnhtnm gjhyj abkmvs - gjhyj_ublcvfnhtnm tcgkfnyj jykfqy gjhyj gjhyj gbplf cvjnhtnm heccrjt gjhyj dbltj gjhyj jykfqqy tcgkfnyst gjhyj dbltj hjkbrb cjnhtnm gjhyj tcgkfnyj gjhyj ghbrjks jykfqy:
#video Cfqn gjhyj tcgkfnyj - gjhyj_ubl3d gjhyj jykfqy cvfnhtnm tcgkfnyj jykfqy gjhyj tcgkfnyst gjhyj dbltj hjkbrb ... crfxfnm gp gjhyj dbltj gjhyj ajnj gjlhjcnrjd cvjnhtnm heccrjt gjhyj dbltj
Gjhyj ctrc tcgkfnyj . Gjhyj free . Crfxfnm gjhyj hjkbrb ...Gjcvjnhtnm gjhyj jykfqy tcgkfnyj Tcgkfnysq gjhyj jykfqy Tcgkfnyjt gjhyj tp htubcnhfwbb Ctrc gjhyj jykfqy Gjhyj cnfhs Gjhyj ... Cvjnhtnm ljvfiytt gjhyj jykfqy
Gjhyj hjkbrb jykfqy . Rfr e hfnm gjhyj fyth . Gjhyj dbltj ...gjhyj hjkbrb jykfqy . ... Gjcvjnhtnm gjhyj jykfqy tcgkfnyj Gjhyj vfvf b csy ... Cvjnhtnm gjhyj abkmv tcgkfnyj Yfqnb gjhyj Phtkjt gjhyj
Tcnrjt gjhyj dbltj. Gfhjkb gjhyj. Gjhyj hykfqy. Gjhyj ...Gjhyj cvjnhtnm jykfq tcgkfnyj. ... poдcTBeHHoй TeMoй для TeMы cvjnhtnm tcgkfnyj jykfqy gjhyj hjkbrb. ... gjhyj cfqns jykfqy, cvjnhtnm gjhyj ...
gjhyj rkfccbr jykfqy ,tcgkfnyj - бecплaTHoe пopHoПoMaлy oHи Mы Bcero эToro gjhyj rkfccbr jykfqy ,tcgkfnyj ToлkoM B yпpaBляющee ... cvjnhtnm ,tcgkfnyj gjhyj hjkbrb jykfqy ...
Ctrc gjhyj jykfqy tcgkfnyj . Ghjcvjnhtnm gjhyj dbltj ...ctrc gjhyj jykfqy tcgkfnyj ctrc gjhyj jykfqy tcgkfnyj | ... ctrc gjhyj jykfqy tcgkfnyj | cvjnhtnm jykfqy hjkbrb gjhyj | gjhyj dbltj vfkjktnrb jykfqy ...
. Jy kfqy gjhyj hjkbrb . Rjhjnrbt gjhyj hjkbrb tcgkfnyj ...rjhjnrbt gjhyj hjkbrb tcgkfnyj | gjhyj hjkbrb jykfqy tcgkfnyj | gjhyj dbltj pjjabkjd | gjhyj dbltj tcgkfnyj tp cvc | dbltj hjkbrb gjhyj | ctrc ...


text:
Malawi
Malawi, Republika Malawi (ang. Republic of Malawi; čičewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) downij Ńjasa – państwo we wschodńij Africe, bez dostympu do mořa. Grańičy s Tanzańijům, Mozambikym a Zambijům.
S půunocy na pouedńe kraju rozćůngo śe Wjelgi Růw Zachodńi, we uobrymbje kerygo znojduje śe třeće co do wjelgośći jeźoro afrikańske - Ńjasa, powstoue we wyńiku ruchůw tektůńičnych na placu Wjelgich Rowůw Afrykańskych. S pouedńowych krańcůw jeźora wypúywo řyka Shire, kero je dopuywym Zambezi. Na wschůd a zachůd uod jeźora Ńasa we krajobraźe důminujům wysoke puaskowyže. Pouožůna na půunocy kraju wysočyzno Nyika śyngo 2600 m n.p.m. Na pouedńe uod jeźora Ńjasa rozćůngo śe wyžyna Shire wyžyna), kero přechodźi we masyw gůrski Mlandži, uośůngajůncy wysokość 4000 m n.p.m. Klimat Malawi na přewažajůncym uobšaře podzwrotńikowy.


text:
Tarty robia łod1 jakegojś czasu. Niy biere2 to kans3 czasu, na wiyrch4 idzie powciepować5 roztomajte6 rzeczy i do tego wcale niy7 je droge. Kebyście8 czytali te recepty9 we ksiōnżkach, kaj10 kołżōm11 zrobiōne ciasto trzimać bez12 godzina we lodōwce, potyn- nim wrazicie13 je do pieca- na wiyrch wysuć14 specjalne fasolki… – to sie idzie przestraszyć. Joł15 […]
Tag: #śmietana
Szpajza ze mango (Deser śląski- wersja eksperymentalna z mango)
Jak idzie1 zrobić szpajza ze pozimkōma,2 to czamu3 niy zrobić sie i taki4 barzi5 oriyntalnyj ze mango. Pomysłōw na roztomajte6 szpajzy mōm7 jeszcze trocha i to może mi z tego wyjdzie tako całoł seria. Pamiyntejcie, że nojważniysze jest sam8 te mango, niy moge9 być twarde, ale fajnie miynke i soczyste. Tyn deser je taki odświyżajōncy, […]
Mule ze śmiytōnkōm i wyndzōnkōm (Mule w sosie śmietanowym aromatyzowanym boczkiem)
Je żech ciekawy, co by na to pedziała[1] moja Ōłma. Tak się myśla, czy łōna[2] aby kedy[3] widziała je kaj[4] na jakim łobrołzku.[5] Dyć wia,[6] że kans[7] ludzi, co żyje dzisiej, tyż nigdy łonych niy jadło. Joł i moja Baba je fest[8] lubiymy i bez to jak je kaj znojdymy, to lōndujōm[9] we naszym koszyku. […]
Szokoladowy biszkopt ze czornymi jagōdkōma (Czekoladowy biszkopt z czarną porzeczką)
[1]Lubia sie pomaszkycić,[2] ale niy lubia, kedy[3] ciasto abo jaki deser je za słodki. Nojlepi, keby[4] sie połōnczōło w nim słodke i kwaśne, bo bez tyn kōntrast czowiek lepi czuje wszyske smaki. I jak łostatnio na zygrōdce[5] u Teściowyj jołd[6] żech sie te czorne jagōdki, to mie tak prziszła chyńć[7] na take ciasto: Co potrza? […]
Fandzołle i gruszka pod pierzinōm (Fasolka z gruszką pod śmietanową pierzynką)
Jak Wasz bezuch[1] łobejrzy na talyrzu[2] take dzieło, to sie zaro[3] poczuje, jak w jaki elegancki restauracji. Do tego idzie dać[4] jake miyso[5]– styknie[6] pieczōny kurczak abo[7] jaki uduszōny schab- i mołcie[8] szpan na talyrzu. Co potrza?[9] śmiytōnka[10]– 30 abo 36% fandzołle szparagowe gruszki zeler naciowy[11] pieprz Kedyjś[12] żech to robiōł[13] yno[14] z gruszkōw i […]
Edbery i szokoladowy iberaszung (Truskawki i czekoladowa niespodzianka)
Sezōn na edbery niy je dugi[1] i trza go jak nojbarzi[2] wykorzystać. Idzie je jejś[3] same, idzie sie upiyc[4] jake[5] ciasto, abo sie szczelić[6] na szybko jaki deser. Tyn, co sam ło nim byda pisoł,[7] robi sie raz, dwa, a ta słodko szokoladowo kryjma[8] pasuje do tych edberōw, jak piwo do grillowanego wōsztu[9] 😉 […]


text:
Łozprowki, bery, szpasowne gyszichty a wszyjsko we naszyj szykownistyj ślónskij mółwie!
czwartek, 31 marca 2016
Gōn...
Łorŏz! Je! Niydźwiydź, srogachny ber!
Tyn jyjger anlyjgowŏł swoja doplflinta, wycilowŏł i PRASK!
Kłymby rauchu, smōndu zasłōniyli mu pole widzyniŏ, tōż tyż łozgōniŏł je mŏchaniym gracami. Zaziyrŏ... bera ani fto widziŏł, ani śladu... Podlazuje bliżyj i czuje, iże cosik go opaternie klepie po ramiu. Obejzdrzŏł sie wertko a sam ci gynał na niym styrcy niydźwiydź i ze takim fałesznym uśmiychym gŏdŏ:
– Wiysz chopie, u nŏs je tak we zwyku, iże kŏżdy fto dō mie szczeli, fto mie prasknie i mie niy trefi zrobi mi „laska”... (bydzie tak po czopsku musiŏł zrobić mi dobrze).
Wrŏcŏ wkurwiōny jyjger, myśliwiec do chałpy i wydubuje kudły ze zymbiskōw i medikuje ze złōściōm:
– Te ubliżynie, ta zniypowŏga kwi wymŏgŏ... już jŏ co to na isto szafna, jŏ to sporzōndza!
Pŏra dni niyskorzij skukŏł sie tyn chop we tym samym placu ze borgniyntym łod przociela srogokalibrowōm sztucōm ze optikrułōm. Łorŏz na świetlok, na lyśnŏ polana wkulŏł sie rułowato ber, tyn łogrōmnucny niydźwiydź. Myśliwiec anlyjgowŏł, przimierzōł sie akuratnie, wziōn jesce poprawka na wiater, strzimŏł dych i PRASK!
Podwiyl sie jednakowōż smōnd niy łozwiŏł poczuł lekuśke klepanie we ramia. I juzaś tyn ber styrcŏł za niym i rzyknōł:
– Wiysz chopie! U nŏs we lesie je ci taki zwyk....
Wrŏcŏ jyjger ku dōmowi, wycharkuje floki ze kudeł bera i medikuje: doplflinta niy wydolōła, srogokalibrowŏ sztuca tyż sie rady niy dŏwała... Potrza by sam mieć cosik jesce srogszigo.
Pŏra dnioszkōw niyskorzij zawachowŏł we tym samym miyjscu ze takim „granatnikym przeciwpancyrnym” kery sie łōn bōł lajstnōł łod Ruskich kajsik na targu. Czekŏ, czekŏ... niy poradzi sie doczkać. Aże je! Juzaś tyn sōm łogrōmnucny niydźwiydź na tym samym świetloku. Przityknōł ta ruła ku ślypiōm, przimierzōł, strzimŏł dych i jak niy pierdolnie ze rubyj ruły!
Kupa smōndu, w lufcie furgajōm drzewnianne kōnski i kłopcie ziymi a łodgłōs eksplozyji poniōs sie echym po cŏłkim lesie...
Echo ucichło, smōnd i kurz łopŏd, na pojstrzodku łōnki, świetloka łostała ino dziura ze ftoryj szŏł smōnd. Tyn jyjger podlazuje opaternie ku tyj dziurze, zaziyrŏ, kukŏ rajn i czuje lekuśke klupanie po plecyskach...
Łodfuknōł jak łoparzōny i niy uwiyrzōł swojim włōśnym ślypiōm... za niym styrcy, bali ani ździebko niy sztychniynty niydźwiydź, kery tak zaziyrŏ na niygo ze zadziwiyniym we ślypiach i rzōńdzi:
– Wiysz chopie! Tak ci sie medikuja eźli ty samtukej richtik przilazujesz ino skuli gōnu, skuli polowaniŏ?
środa, 30 marca 2016
Stary Gmyrek....
– Fater, musi to jakisik duch bōł, a kej niy, i tyn gizd piźnie wŏs jesce rōłz, to jŏ mu dziepiyro przi[oerdola.
Tyn chachor richtik maznōł starego jesce rōłz bez pysk.
– Fater niy bōjcie sie, niy strachejcie sie, niech jesce rōłz sie łopowożi, to łoboczy, ujzdrzi dziepiyro, co jŏ mu zapierdola fanga bez łeb.
A fater dostŏł jesce jedna pigōła bez gynik. Na to mody Gmyrek dopolōny jak sto dioskōw rzōńdzi:
– Pierōna łojciec, wiycie co, pitōmy drab do dōm, bo by my cheba łoba jesce tukej łoberwali! I na co nōm to przijńdzie?
piątek, 25 marca 2016
Wielkanoc w niybie...
– Mogecie sie dostać do niyba eźli bydziecie poradziyli łodpedzieć na jedne pytani ze katyjmusu. Musicie mi dziołchy rzyknōńć: co to je Wielkanoc?
Piyrszŏ babeczka, nŏjbarzij wargato gŏdŏ:
– Wielkanoc to ci je take świynto, kej nawiydzōmy groby naszych przocieli i familijantōw...
– Ło jezderkusie! Dziołcha, źle! – łodrzyknōł świynty Pyjter. Niy wlejziesz ty do niyba, niy wlejziesz!
– A mie sie zdŏ świynty Pyjtrze – napoczynŏ drugŏ baba – co Wielkanoc to je te świynto, kej sie garniyruje chojny, śpiywŏ kolyndy i łozdowŏ gyszynki!!!
Świynty Pyjter je ci już blank załōmany, wali palicōm we niynieskŏ brama i kukŏ tak, zaziyrŏ ze nŏdziyjōm na trzeciŏ kobiyta.
Ta łostatniŏ tak jakosik fałesznie sie uśmiychŏ i blank ze rułōm rzōndzi:
– Wielkanoc to je świynto mortwychstani naszygo Pōnbōczka, ftory bōł ukrziżowany bez Rzymianōw. Zatym, kej łoddŏł swoji życie za wszyjskich ludzi, łostŏł pochowany we pobliskij grōcie, do keryj wyjńście prziklapniynte bōło srogachnōm bergōm. Trzecigo dnioszka Pōn Jezusek mortwychstŏł...
– Jezderkusie! Fajniście toś dziołcha sam wytuplikowała – wywrzaskuje świynty Pyjter. – Widza, co gynał znŏsz te nasze Pismo Świynte!
A baba, niy suchŏ ino fandzoli dalszij:
– ... mortwychstŏł i tak ci ta gyszichta powtŏrzŏ sie kŏżdyrok, Pōn Jezus łodciepuje ta srogachnŏ berga i wylazuje ze tyj grōty, kukŏ tak, zaziyrŏ naobkoło, gawcy na swōj ciyń i kej go na łostatku ujzdrzi gŏdŏ, co zima latoś bydzie ło trzi tydnie dugszŏ...
czwartek, 24 marca 2016
Absztinynclery...
– Erwin, miarkujesz? Dzisiŏj żech sie dziepiyro spomiarkowŏł, iże ta diosecko mineralwaser pierōnym zdrōżała...
– Ja? Prŏwdōm?
– Ja, na zicher!
– Nō, to szykownie! Yntlich te tam na wiyrchu wziyni sie za tych wszyjskich... abszinyntōw...
środa, 23 marca 2016
Łod szajsowaniŏ...
Tyn Czerwiōny Kapturek szŏł se tak poleku i ślimtŏł. Aże trefiōł bera, kery sie go spytŏł czamu ślimtŏ, i fto go ukrziwdiōł.
Czerwiōny Kapturek pedziŏł wartko fto to bōł i tyn ber ucichtowŏł tego wolfa, wpierdolōł mu chiby i kŏzŏł poszwajsować koło tego Czerwiōnygo Kapturka.
Na drugi, i na trzeci dziyń ta samŏ lajera. Aże we szczwŏrty dziyń tyn Czerwiōny Kapturek spichnōł sie ze tym wolfym i spytŏł ci sie go po jakymu mŏ ci łōn take sroge i czerwiōne ślypia.
Na to tyn wolf, tyn wilk:
– Aaa to wszyjsko łod szwajsowaniŏ, kurwa, łod szwajsowaniŏ!
wtorek, 22 marca 2016
Zbiyrōm, sztapluja i mōm...
– Te Mycok! A skany ty mŏsz tego skłŏdŏka?
– Anō, miarkujesz, niy słepia, niy kurza, tōż tyż mōm.
Pŏra dni niyskorzij jedzie tyn mycok nŏjnowszyjszym „gōralym”, takim gōrskim kołym, i sam juzaś pyndaluje naprany ber i juzaś sie tego krōlika pytŏ:
– Te! Mycok! A skany ty mŏsz takigo gryfnego „gōrala”?
– Niy słepia, niy kurza tōż tyż mōm!
Tydziyń niyskorzij jedzie tyn mycok mercedesym ze łobstawōm, naprociw idzie ber naprany jak belōwa i pytŏ sie tego mycoka:
– Te! Mycok! A skany ty mŏsz takigo „merca” i ku tymu jesce łobstawa?
– Przecach ci gŏdŏł, iże niy słepia, niy kurza tōż tyż mōm!
Jakisik czŏs niyskorzij jedzie tyn mycok tym jejigo „mercym” łozewrził łokno i zazierŏ na wiyrch a sam znŏjōmy ber furgŏ na takij „paralotni”. Wrzesknōł tyn mycok ku berowi coby śleciŏł w dōł i zatym sie go pytŏ:
– A ty niydźwiydziu skany mŏsz takŏ szykownistŏ „paralotnia”?
– Anō, wiysz mycoku: słepia jak nŏjynty, kurza jak damfmaszina... to i móm!
poniedziałek, 21 marca 2016
Szac...
– Suchej ino mlycoku! – gŏdŏ ku niymu tyn prziszły świgerfater. – Przoszŏłeś do łojca łod swojij libsty, sam dō mie do dōm, piyrszy rōłz ‘eś mie dziepiyro uwidziŏł i zarŏzkiś przismycōł wrōłz ze sia... gorzŏła.
Karlus sie szarłatni na fresie zrobiōł i już ci kciŏł ze gańby wartko zebrać ta flaszka ze stoła...
– Nō, tōż ci piyknie synku... dziynkuja!
piątek, 18 marca 2016
Forcugi...
Tatulek trefiyli sie ze kamratym już po wojnie na drōdze, kej łoba mieli już te „warszawy” i pytŏ sie go cy już ze takōm frelōm sie spichnōł?
– O, ja! – pado tatulkowy kamrat – Znŏdech, kejech ci w nia wkarowŏł na czerwiōnym świytle, tela ino, co te wszyjskie forcugi mŏ ździebko na łopach.
– Niy gŏdej! – dziwujōm sie mōj Tatulek – A po jakiymu na łopach?
– Anō, Georg, dzisz to je tak... we dobryj asiście, towarzystwie to łōna je richtik szykownŏ zolytnica, we kuchyni juzaś to ci je łōna srogŏ, pierōńskŏ paniczka, polsko „dama”, a kej my sōm same we prykolu, to łōna jes na isto festelnie dobrŏ... kucharyjŏ.
czwartek, 17 marca 2016
Chińcyk...
– Ej, ty, synecku, ty jeżeś pewnikiym Chińcykiym, ja?
– E, tam, wŏs sie starecko cheba jakesik błŏzny trzimiōm!
– Niy, niy szpasuja, pewnikiym jeżeś Chińcykiym?
– Paniczko! Niy, blank niy ma żech chińcyk!
– Nō, tōż możno twoja mamulka jes Chinkōm?
– Niy, paniczko, moja mamulka tyż niy ma Chinka! Mōj tatulek, wiedzōm łōni, tyż niy ma chińcyk!
– Truc tymu, jednakowōż, ty jeżeś... wiyrza Chińcyk, prōwda?
– Dobra, styknie paniczko – gŏdŏ łoklapniōny już do łostatka synek – jeżech, jeżech tyn Chińcyk i tela!
– Nō dzisz go! Ale blank synecku, niy wyglōndŏsz na... Chińcyka!
środa, 16 marca 2016
Piwo...
– Mōm dlŏ wŏs paniczko zŏ wiadōmość. We naszym brōwŏrze przitrefiōł sie niyszczysny cufal i wasz chopecek padnōł, zatrzas sie.
– Ło mōj ty Pōnbōczku! A jakōż to tyż sie stało?
– Śleciŏł ci łōn do tyj łogrōmnucnyj faski ze piwym i sie utopiōł na amynt.
Baba ze płaczkami we łoczach pytŏ jesce opaternie:
– A miŏł ci chocia gibkŏ śmiyrć?
– Eee, cheba niy. Zaczym sie utopiōł, wylazowŏł ze tyj fasy, ze tyj srogij kany aże piyńć razy, coby sie... wyjscać!
wtorek, 15 marca 2016
Kej byda kciŏł...
– Jezderkusie! Tyż mi sroge mecyje. Jak byda kciŏł, to tyż byda sie ze mojōm kobiytōm... dupczōł!!!
poniedziałek, 14 marca 2016
Musiŏłech stołkym...
Piyrszy do izby wlazuje Rusek, widzi ta swoja świekra i gŏdŏ:
– Przecamć to mamulka mojij babeczki... niy poradza!
Za niym wlazuje Miymiec, i tyż widzi ta swoja szwigermuter i gŏdŏ:
– Eeee tam, ludzie bez jajec! Niy zatrzasna łōnyj, bo to przecamć (ōłma mojich dziecek.
Na łostatku wlazuje Polŏk. Słychać jakesik szczylanie i po wypraskniyńciu cŏłkigo magazinka słychać jesce jakisik prask.
Po pŏruch minutkach wylazuje tyn Polŏk i rzōńdzi wkurwiōny:
– Kurwa! Naladowaliście ta gywera ślepokami, tōż tyż musiŏłech jōm zatrzaś stołkym!
piątek, 11 marca 2016
Gōwno rzykna...
– Suchejcie ino Gominiorko, co jŏ ci dostała, aże co jŏ ci erbła ?
– Co? Godejcie wartko, to możno i jŏ po to tyż do miasta kacna !
– Ano, himoridych chyciyła, erbła na amyn te himoridy...
– Niy gŏdejcie, a kaj żeście je dostali, rzyknijcie ino wartko – kaj ???
– A we dupie sōmsiŏdko...
– To wyście tako sōm, ja? Kej jo cosik dostana, to tyż wōm gōwno rzykna!!!
czwartek, 10 marca 2016
Caubrowny....
– Wiysz, mōj ty roztomiyły! Miałach ci dzisiŏj szykownisty śnik...
– Ja? A jaki?
– Śnōłeś mi sie... TY.
– Niy gŏdej, ja? Nō tōż łozprawiej!
– To bōło tak: Tyś pojechŏł na jakosik dugŏ dinstrajza, dugŏ delegacyjŏ i pisŏłeś ku mie kŏżdydziyń listecek. A tyn briftryjger, kery przosiōł mi te twoje brify bōł ci taki... CAUBROWNY...
środa, 9 marca 2016
Po babskim fajerze...
– Niyyyy, nic mi niy gǒdała. – łodpedziǒł kamrat.
– Nic ci niy gǒdała? Przecamć to je niymożebne. Niy nazdała ci jak kormikowi do grotka ?
– A dyć niy, bo... łōna przilazła dziepiyro ło szczwǒrtyj nad ranym!!!!
wtorek, 8 marca 2016
Kwiŏtek na Dziń Kobiyt...
– Eee tam, to skuli tego łoszkliwego Dnia Kobiyt...
– Niy gŏdej? Skuli babskigo świynta? A co, twoja starŏ chyciyła cie wtynczŏs ze inkszōm babōm, ja?
– Niyyy, jŏ, kejech już wrŏcŏł deczko na sztajfnych szłapach ze babskigo fajeru u nŏs we werku, kupiōłech tyż mojij jedyn kwiŏtek...
– Nō i...? Przecaś gryfnie zrobiōł...
– Ja, ale to ci bōł... kaktus i łōna mie niym praskła bez pysk!
poniedziałek, 7 marca 2016
Cudze jynzyki....
– Suchejcie gizdy – pado sōndca – mŏcie mi tu zarŏzki, jak na spowiydzi, pedzieć skuli cego żeście sie tak pochatrasiyli?
– Abo, panie syndzio – gŏdŏ Bercik – tyn gorol mie sponiywiyrŏł. Łōn mie ganc łobraziōł; jak sto pierōnōw sponiywiyrŏł i sprzezywŏł.
– A jak wŏm panie Bercik ubliżowŏł?
– Anō, pedzioł mi przi ludziach „hałdujudu”.
– Nō przeca to niy ma łobraza. Łōn wŏs panie Bercik ino pozdrowiōł po ynglicku (how du you du?). Myśla, iże niy ma łobrazy i mogecie sie zgodliwie grace podać i dalij sie już niy gorszyć na sia.
Tak tyż łōni zrobiyli, ale już przi dźwiyrzach Bercik sie tak medikuje:
– Możno łōn mie i pozdrowiōł tyn diosecki gorol, ale czamu pedziŏł mi na łostatek ty... „złōmany”?
piątek, 4 marca 2016
Bŏjka...
Dŏwno, dŏwno tymu jedyn istny, jedyn fyrniok spytŏł libeźnie swoja dziołcha, swoja libsta:
– A wydŏsz ty sie za mie, ja ?
Łōna po jakijsik kwilce łodpedziała:
– Niy!
I tyn karlus, a terŏzki już stary chop, żyje dugo i szczyśnie, pyndaluje na ryby, na gōny i na fusbalszpile, grŏ we tego modernego „golfa”, słepie piwsko i robi co ino kce, i kej ino ma na to szkrabka.
czwartek, 3 marca 2016
Czamu pitali...
Łōna napoczła wrzesceć na cŏłki karpyntel... Jŏ tyż ryca choby mie ze skōry łobdziyrali...
Do terŏzka niy poradza spokopić czamuchmy łoba tak pitali!
środa, 2 marca 2016
Galant...
– Suchej ino mlycoku – gŏdŏ dō niygo tyn prziszły świgerfater – prziszŏłeś dō mie, przikwanckołeś sie sam do dōm, piyrszy rōłz żeś mie uwidziŏł i zarŏzkiś przismyczōł ze sia gorzŏła.
Karlus sie czerwiōny zrobiōł na fresie i już kciŏł zebrać ta flaszka ze stoła...
– Nō, to piyknie dziynkuja synek!!! – pedziŏł tyn prziszły szwigerfater i zebrŏł ta flaszka ze sia.
wtorek, 1 marca 2016
Ksiōndz, pastor i rabin...
Napocznōł nasz kapelōnek:
– Kejech już znŏd tego bera, poczytŏłech mu nasz katyjmus, pokropiōłech go wodōm świyncōnōm i za dwa tydnie przijńdzie ku mie do piyrszyj kōmuniji św.
Na to łozwŏł sie pastor:
– Jŏch natrefiōł na srogigo bera nad rzykōm. Napocznōłech mu głōsić Dobrŏ Nowina. Tyn ber stŏł choby zahipnotyzerōwany i dŏł mi zwŏło, cobych go jak nŏjgibcij łokrzciōł.
Terŏzki łoba kukli ba rabina, cŏłkigo we gipsie i ze poharatanōm fresōm.
Rabin ino wejzdrzŏł tak ku niybu i wyszeptłŏł:
– Tak sie terŏzki ze rułōm medikuja, iże na isto mōgech niy napoczynać łod... łobrzyzaniŏ!