text:
Po naszymu
WINSZOWANI !!
Miejsce pod stromkiym narychtowane
we izbie wonio jodłym i sianym.
Hołda piernikow, makowki, moczka,
kapry, kapusta talyrz do Gościa
Gwiozdka już widać! - dziecka wołajom
I Dziecionteczka durch wyglondajom.
One zaś przidzie i jak co roku
niech do kożdymu radość i pokoj!
Przi żłobeczku pastuszki z darami klynkajom.
Dzieciontku piyknie grajom a śpiywajom.
A One nom niesie z Nieba pozdrowiyni,
niech sie darzy we izbach na polach i w siyni!
NowyRok, kery przidzie niesie radość wielko
starzikom i młodym, syneczkom i frelkom!
Chodziyło Dzieciontko po świecie, radości szukało
znodło jom u Ślonzokow, wieczerzać zostało.
Przeca radość dzielono mnoży sie stokrotnie,
a troski dzielone - tracom bezpowrotnie
Toż sie dzielymy uciechom na tyn Nowy Rok,
Coby z łaskom Boskom stawiać kożdy krok.
Nadzieje też nie traćcie, bo ona trwo wiecznie
i pozwoli przetwać zgryzoty bezpiecznie !
Jak kożdego roku Dzieciontko sie rodzi
utropa sie traci a radość przichodzi!
Weselcie sie s nami, przi żłobku klynkejcie,
nadzieja i pokoj w Nowym Roku miyjcie!
Wspomniyni z dzieciństwa
Jak kożdego roku radujymy sie na Gody – Świyntowani narodzynio Boga w małym Dzieciontku.
Szykujymy nie yno ciała, ale i dusze. Chodzymy dziynnie z lampionami na Roraty, śpiywomy adwyntowe pieśni wieczor przi roratnich świczkach i szykujymy swoi dusze na Boże Narodzyni.
Staromy sie, żeby naszykować piykno betlyjka, pucujymy figurki i ukłodomy kożdego roku inakszo stajynka, a w nij dzieciontko z Jozefym i Maryjom. Dziecka wyszczigujom gwiozdki z kolorowego popioru, robiom koszyczki, klejom lańcuchy i owijajom orzechy w roztomańte pozłotki.
We spiżarce stojom krałzy z kompotami z wieprzek, śliwek i podzimek, w miyszkach łuskany groch, mak, odubane ze szupow orzechy i inaksze dobroci. U Majzla mama kupiyła piernik na moczka, Piekymy roztomańte pierniczki i chowiymy ich do biksow, co by się przeleżały.
Kapry jeszcze we stowku pływajom, zimioki som w piewnicy a kiszono kapusta w beczce. Wieczor, jak dziecka spiom, to mama hekluje abo sztrykuje gyszynki, kere potym Dzieciontko prziniesie pod stromek: fusekle tatowi, cwiterek siostrze i ciepłe czopki z bomblom bracikom.
Stromek - piykny świyrk abo jedliczka bydom stroić dziecka bez wadzynio sie we wilijo rano, a mama we spokoju bydzie warzić, piyc kapry i szykować makowki.
Na stole przikrytym biołom serwetom leżom: siano, opłatki, piniondz, różaniec i Pismo Świynte, w rogu stoi snopek obilo, a wieczerzomy na nojlepszych talyrzach, jak yno sie na niebie pokoże piyrszo gwiozdka.
Przed pastyrkom pośpiywomy kolyndy i w kopnym śniygu pójdymy do kościoła powitać Nowonarodzonego.
A jak zaśpiywo głośno cołki kościoł,to sie aż wieża bydzie trzonsła.
Miejsce pod stromkiym narychtowane
we izbie wonio jodłym i sianym.
Hołda piernikow, makowki, moczka,
kapry, kapusta talyrz do Gościa
Gwiozdka już widać! - dziecka wołajom
I Dziecionteczka durch wyglondajom.
One zaś przidzie i jak co roku
niech do kożdymu radość i pokoj!
Powitani nowego Farorza Józefa Majwalda.
Witomy Wos piyknie na Wilchwach. Od dzisio bydziecie jako ojciec Abraham posłany do Ziymie Obiecanej. Witajom Wos wszystki Wilchwianioki – od małych dzieciontek w zegłowkach, do nimocnych starek i starzikow we słosznym wieku. Od bajtli z przedszkola i szkolorzy z naszej szkoły, do sztudyntow, młodych i starych, kerzi przidom dzisio na inkszo mszo.
Niesymy koszyk, a w nim świyży chlyb, mlyko i miod, żeby było tak, jako stoi we Piśmie Świyntym, niech Wilchwy bydom jako ta kraina mlykiym i miodym płynonco.
Dzielymy sie kyjzom, jajcami i swojskim syrym od kozow. Tykyj som roztomańte zieliny na tyj: miynta na szmak i na żołondek, dziurawiec, aronia na serce i melisa, jak Was parafiany znerwujom. Mocie też pora krauzow z wieprzkami i świyntojankami na śniodani i zaft z winogron ku obiedzie, kiszone łogorki, tomaty prosto z krzokow, czosnek i cebula, a to je wszystko swojski, zdrowe, bo urosło na Wilchwach.
Nie wiymy, czy Wilchwy zasłużyły na miano „ziymie obiecanej”, ale momy ta nadzieja, że „Pan stawio nasze stopy na skale i umocnio nasze kroki”, czego Wom piyknie winszujymy!
Witejcie w doma!
TEKSTY Z KATEDRY NA BARBÓRKA 2014 R
Teksty - wykonanie Antek i Ania Galwas
Tekst Antka z Katedry 7-12-2014:
Prastarziki
Nazywom się Antek i łopowiym o rowniokach moigo prastarzika Edusia, kerzi się urodziyli przeszło 100 lot tymu i łod szternostego roku życio robiyli na grubie. To były twarde chłopy i dużo w życiu wystoli.
Pszoli grubskij robocie trocha z wyrachowanio, bo życi ś niom było ciynżki. Z Wilchwow do Niewiadomio jeździyli kołami abo szłapali piechty. Dziepiyro krotko przed pyndzyjom se nikierzi naszporowali na moplika i gogle „Carrera”.
Za te lata sie musieli przibadać i do wartkij szole, co ich swoziyła na doł, do dłogigo chodzynio z karbitkom ku przodkowi, do ferdrowanio w niskich pokładach, sztyjc w hycu, marasie i butlu jak szczylali. Przeważnie romplowały maszyny, inkszym razym przezywoł i szpetnie przeklinoł zmierzły sztajger.
Jak na gruby zaczli przijyżdżać młode werbusy z cołkij Polski, to ich trzabyło nauczyć godać i robić po naszymu, a po piyńć razy kożdymu klarować, żeby z tych wylynkanych borokow i cielepow, co młotka od pyrlika nie rozróżniajom - porzondnych bergmonow zrobić!
Ale przeca roz za czas szykowne piniondze za to dostowali, kartki na flaps, wongli, a nikedy i klocek du dom przismyczyli, żeby baba miała z czego łogiyń skłodać.
Na Barborka mieli wolne, niejedyn, jak sie szumnie wyblyk w swoj paradny ancug i czako z piórami to boł As!
Na akadymii ku „czci” dostowali papiorzane diplomy i zieleźne medale. Łorkiestra grubsko grała zicpolki. Chłopy pojadły se grzotego wosztu ze zymftym, ku tymu żymła i kufka piwa. Za 25 lot roboty na grubie sie trefioł taki zygarek na kecie.(pokazuje zegarek)
Yno na starość zdrowio już ni mieli – pluca zeżrane od pylice, nie dosłyszeli, a na puklu ciynżoru przibywało. Nikerym Gruba życi darowała, bo nie musieli isć za Niymca na wojna, inkszym życi zebrała, bo ich wongli zasuło abo jaki wybuch zabioł.
Za to wielko familijo to była siyła, co dowała żyć, bo przeca błogosławione rynce, jak ich je wiyncy. Bergmon pszoł swoij ślubnej tak, że łoddowoł nij cołki geltag, a ona skuli tego pszocio niechała mu dycko trocha kotlokow na sznuptabaka abo cygarety.
Dziecek mieli keś dużo, żeby rod nie wyginoł, a na starość - mioł kery ło starziki i starki zadbać, bo z tymi pyndzyjami i kartkowym wonglym roztomańcie i dzisio bywo. Siodali z fajfkom na ryczce, na klin brali wnuki i rozprowiali roztomańte bery.
Bez toż dzisio mo tu kery stoć i godać, bo keby nie łoni, to ślonskij godki i tradycje by już downo nie było.
Bog zapłać.
Tekst Ani z Katedry:
Na Barborka
Gornik czorne wongli wydobywo
na grubach ludziom groszek sprzedujom
A nikedy flotu i mułu z płoczki
abo orzecha do miechow nasujom.
Cudow wiynkszych dzisio potrzebuje
Ślonsk i gruby pospoł z bergmonami
Rzykać trzeba – bez toż dzisio
Arcybiskup Wiktor je tu s nami
Na kożdo szychta nom pobłogosławioł,
Co by robota aż w rynkach gorała!
I żeby żodno ślonsko familijo
nigdy w życiu głodu nie zaznała!
A i Ponboczek nom dycko pomoże
Yno muszymy sami sie go trzimać !
Bo przi Nimu ani kryzys ni ma straszny
Ś Nim przi ślonskim wonglu bydzie ciepło zima!
Bog zapłać!
Powinszowania na urodziny Ks. Adama 14.06.2014.r.
Kapelon Adam w urodziny siednoł se na stołek a rok wartko przeszoł bez niejedyn chambołek Roz poł klasy nie umiało sześciu prowd wiary a na schola keryś zapomnioł nutow i gitary. na komonijnej próbie łebki poklynkały krziwo nie wiedzyom, że sie kerś na nich znerwowany dziwo! Religio z jaroszkami i butel we szkole, a we piontek ministranty mu wbiyły trzi gole! Były radości pisane ksiyndzowi kożdymu: dziynnie słożba Ponboczkowi miłymu. Uciecha, ze szkolorzy, co sie już nie wadzom i zło od dobrego odróżnić poradzom. Łaski darowane darmo, piykny świat z gorami swojski Wilchwy i piykne niebo nad gwiozdami. I ta Nadzieja wielko, że choć czas ucieko, to na kożdego przeca Życi Wieczne czeko! Ewelina Galwas
Tegoroczny wierszyk o rodzinie Galwasów z Wilchw (6 dziecek + mama i tata):
Przidzie w tym roku Dzieciontko?
Do maszkety czy łoblyczka ....?
Marysia erbła koźlontko,
Marcin, jak pyrtek - znojd ryczka.
Basia zaś gyszynk fest szumny:
To piyrsze w życiu szlynzuchy.
Antek miecz dostoł - je dumny,
Bo bydzie walczył z kopruchym.
Anula zegroda z domkiym
Z lukrowanego piernika.
Bernatka znojdła pod stromkiym
Rojbra - żywego kocika.
Znajom dziołszyska i synki
Tyn ślonski dogmat świonteczny:
Dzieciontko nosi gyszynki,
No ale yno dlo grzecznych!
Jak tu niy kochać Dzieciontka!
Mama tych sześciu boroków,
Poberała ło koźlontkach:
Została Ślonzokiym Roku.
Ps. Marcinowi ryczka służy do pucowanio zymbów.
A że je w rodzinie nojwiynkszy to na ni klynko.
Wszyskie te dziecka noleżom do jednyj familiji.
Nazywajom sie Galwas i miyszkajom na Wilchwach.
Majom 25 koziczków i 2 koty w tym Krupnioka.
Chodziyło Dzieciontko po świecie, radości szukało
znodło jom u Ślonzokow, wieczerzać zostało.
Przeca radość dzielono mnoży sie stokrotnie,
a troski dzielone - tracom bezpowrotnie
Toż sie dzielmy uciechom na tyn Nowy Rok,
Coby z Łaskom Boskom stawiać kożdy krok.
Nadzieje też nie traćcie, bo ona trwo wiecznie
i pozwoli przetwać zgryzoty bezpiecznie
--
Pozdrawiam Ewelina i Jerzy Galwas z rodziną
Chlyb
We ślonskij familiji nie śmi brakować chleba. Jedne rynce na niego robiom, a inksze go błogosławiom i dzielom tak, żeby do kożdego stykło. Tyn kery go potym jy, se możno ani nie pomyśli, wiela Bożych darow je skryte w małym kraiczku. Je w nim cud śmierci ziorka, żeby ś niego wyrosło nowe życi i dało plon. Je moc słońca, deszczu, śniegu a wiatru, co poradzi ziorku dać siła do zmartwychwstanio, ale może też go na wieki wiekow niechać w ziymi, coby bezpotomnie uginyło. Je starani gospodorza wele pola przi oraczce, włoczyniu, siociu a wachowaniu, czy obilo chorobska abo chroboki nie tropiom. Je zaglondani na niebo, jak za dłogo padze abo za moc słońce grzeje i ciynżko robota we chycu przi żniwach i młocyniu. Idzie w kraiczku chleba wysłyszeć butel młyńskich kamiyni, co mielom szumne ziorka na dobro monka i powoniać zakwas, jak sie zarobione ciasto kisi w dziyrzce na chlyb. Jeszcze ciepły pecynek wonio piekarokiym i woło wszystkich ku stole, żeby se prziszli skosztować a pojeść. I nie trza do szczyńścio wiela – bajtlowi, co mu zymby idom – skorka do muldanio, starszymu skrowek, z kerego przodzi wydubie ostrzodka, a potym i tak cołki zjy. Inksi ukrejom se kraiczki, pomażom świyżo zdziałamym masłym, posolom i aż sie im oczy ku tymu śmiejom. Starzi pospominajom, jak to keś było, jak mama we sobota piykli chlyb w piekaroku we siyni i jako to była ciynżko robota od zasiotego na polu ziorka do kraiczka. Wszystko sami: sieczyni kosom, ubiyrani siyrpym za kośnikiym, stawiani kozłow, swożyni do stodoły na drabiniokach, młocyni cepami, mlyci na żarnach. Ciynżko robota, co odbiyro siła, ale poradzi dać jeszcze wiynkszo. I tyn szmak swojskigo chleba, co go już terozki ciynżko znojść. Ale on sie nie straci, podwiela sie familije bydom przi stole do kupy spotykać, dzielić chebym a Bogu dziynkować, że stworzoł taki piykny świat.
Ewelina Galwas
Na "Marszu dla Życia" powiedziała główne myśli tylko i raczej ogólnie. My zamieszczamy tekst w całości, tak jak był prezentowany w Radio Katowice na półfinałach konkursu "Po naszymu czyli po śląsku":
O Rodzinie
Witom wszystkich piyknie. Nazywom sie Ewelina Galwas, przijechałach z Wilchw i chca Wom opowiedzieć o rodzinie, bo łostatnio sie tela roztomańtych doradcow znodło, kerzi mondrujom, jako to mo być. Ci, o kerych rychtyk idzie majom za tela frasunkow w doma, potrzom swoij roboty, siedzom po cichu, i sie yno za głowa chytajom, co też sie w tym świecie wyrobio.
Bo dzisio je modne życi pospołu „na próba”, młodzi sie bojom ślubować, żeby „wolności” nie stracić. Nie widzom, że przeca i profity ze stanu małżyńskigo som, kaj ciynżor dzielony sie robi lekciejszy, a radość dzielono sie pomnożo.
Ale chodzom jeszcze kajś po świecie roztomańte dziołchy i synki, nie wiedzom, co im je pisane. Widzom sie kożdy dziyń, od małego, znajom z placu, ze szkoły, godajom ze sobom, błoznujom, robiom se na złość. I dziepiyro jak Ponboczek sie uśmiychnie, to posyło z nieba na ziymia anioła, coby napoczon młodym pomogać i kludzioł ich ku rodzinie. Mignie yno roz kajś miyndzy ludziami ta sama - a inakszo gymba i łoroz cołki świat tańcuje.
Chodzom potym tacy młodzi, trocha cielepiaci choby w lufcie, we kwiotkach, z łepami we chmurach, ale pod niebieskim paryzolym. Przodzi nieśmiało poczynajom se myśleć o życiu pospołu, możno o postawiyniu swojij chałupki ze zegrodkom. Z roztomańtymi nadziejami stowajom przi ołtorzu i se ślubujom. Z przisiyngi lepszy słyszom i rozumiom yno to, że „we zdrowiu, w doli, miłość, wierność, uczciwość….
I wsiodajom na karasol, yno nie wiedzom jeszcze, boroki, że sie ś niego z czasym może zrobić gepel, a życi, to je ciongnyci do kupy coroz ciynżejszego woza. Przodzi szarpiom opratami kożdy we swoja strona i uczom sie formonić. Jak sie im ta fora pora razy obuli, jak łoczy wypłaczom, to dziepiyro wtedy uwidzom tego swoigo anioła, kery pomoże podwinyć rynkowy, odmatłać opraty, poprawić chomonta, poukłodać na forze tak, coby sie trzimało wszystko w kupie i nie rozsuło.
Potym przibywo dziecek, a one - podle ludzkij godki - i tak dycko przichodzom na świat, abo za wczas, abo za nieskoro. A kożde małe, jak sie rodzi, to je inaksze i wartko poradzi zbulić cołki człowiecze planowani. Stawio wszystko na sprzyk, ale niesie pecynek chleba pod parzom. Potym je i stowani w nocy, opatrowani, sitani, przeblykani, schraniani graczek, marasu i wieczny butel.
Niejedyn roz by sie chciało uciyc kajś nazod, na swój plac, do starych bawiaczek, yno przeca sie nie godzi i je gańba!
Musi nikedy aż we krziżu zaszczypać, żeby uciecha była stokrotno, jak szkwoty poczynajom sie śmioć, heczeć, wyciongać rynce, deptać o dwóch nogach, dować kusku i sie przichlybiać.
Wiym, jako to bywo, bo my momy w doma takich rufijokow sześcioro. A kożdy, to je inakszo szerga. Jedyn poszkryfie ściana za dwiyrzami, drugi obtargo liści z kwiotka i przesuje ziymia z doniczki koczce do mlyka. Chcesz wypić kawa po połedniu i radia posłochać, a tu leci taki ze żabom na łopatce, coby i dziołcha dała kusku, i zamiyniyła w ksiyńcia, a ta ryczy, bo sie boji chrustawych żab.
Uczom sie te moi dziecka w roztomańtych szkołach, ćwiczom na instrumyntach, butlujom, wadzom sie o gupoty, co chwila keryś zaspi na autobus, abo zapomni nutow. Za to jak do kupy grajom i śpiywajom, to momy naprowda wesoło.
Yno nic ni ma tak, jako stoi we ksionżkach. Rosnom wartko taki wielki mondrale, sporujom, pyskujom, nic se nie dajom pedzieć, sami styrkajom pazury tam, kaj sie starsi spolyli i żodnego słochać nie chcom! Do jedzynio – piyrsi, do roboty –rozmańcie
A boroczek Anioł Stróż mo z kożdym dość utropy i sie musi fest nalotać.
Nie wiym, jako to z naszymi dzieckami bydzie we świecie, bo czas coroz warciejszy leci i ani się łobejrzymy, a zacznie ich wyciepować z chałupy za rajom, aż gniozdo puste zostanie.
Ale przeca mom nadzieja, że dycko bydom mieli kaj prziść ze swoimi biydami. Pogodać, pochwolić sie abo pochalatać na ciynżki życi. Posiodajom jako terozki w doma wele stoła do kupy i zaś bydom widzieć tego zarobionego anioła stróża i se spominać, to, co dycko starziki godały: „Bez Boga ani do proga”. Dziynkuja
Piosenka "Ślonsko Familijo":
Ślonsko familijo rada poświyntuje, W niedziela na kawa i kołocz z posypkom dycko czas znojduje
Spomino sie wtedy starzikow i starki Co ich nic nie smogło, choć utropa ciynżko dała sie we znaki.
Robiyli na polu, dziecka odchowali, Jedli żur, wodzionka, rolady roz za czas, a nie chalatali
Od małego bajtla gynsi paść musieli; Jedni do roboty a inksi do szkoły pod kympka chodziyli.
Na wieczor se dychli, a szumnie śpiywali, Z cołkom familijom za przeżyty dzionek Bogu dziynkowali.
Aż prziszła pyndzyjo, ciepłe laczki, deka, Ni ma łodpoczynku, bo zaś przidom wnuki, i bydzie uciecha
Oma zistom dzielom a opa bojajom Nie gorszom sie wcale, bo przeca starziki dycko wnukom przajom
Życi wartko leci, a z opiekom Boskom Bydymy sie dzierżeć cołkom familijom, nie domy sie troskom!
Ewelina Galwas
O downych ślonskich postnych i wielkanocnych obyczajach
Piyrwej na Ślonsku post boł rychtyk wielki.
Jodło keś było proste ale,
cołki tyn czas nie jodało sie miynsa, we Popielec i wielki piontek to sie
ani nie maściyło.
We boncloku sie kisioł żur, potym sie go warzyło ze
zimiokami praje kożdy dziyń. Porzondni ludzie pościyli o chlebie a wodzie,
a yno dziecka mogły pić mlyko.
Ludzie myni godali, nie smykali sie po
muzykach i wysiadach, śpiywali yno postne pieśni.
We piątki łodprawiali
Droga Krziżowo a w niedziele śpiywali godzinki o Mynce Pańskij. Kożdo
niedziela mo swoja nazwa: 1 - sucho (chudo) 2. - głucho (tłusto ),
3. -
czorno, 4. - bioło (środopostno ) 5.- marzanno (marzanio) a 6. - palmiano
( kwietno ), wierzbowo
Do Wielkij Nocy trzabyło przirychtować swoja chałupa, dusza i ciało,
powymiatać z kontow stary maras, pajonczyny, pobiylić chałupa,
chlywy, na
polu porobić wszystko do Wielkij Środy, na kero godało sie „środa żurowo”.
Wtedy sie polyło „Judosza”:
stare śmieci, szkrobaczki i inksze chacharstwo
pozamiatane z placow.
Dwa abo 3 tydnie przed niedzielom Palmowym
trzabyło nazbiyrać gałynzi na
palma, coby sie piyknie rozwinyły.
Musi sie tam znojść najmyni siedym gałynzi, bo 7 boleści przeżywała
Najświyntszo Paniynka.
Kożdo chłabinka je ważno, lyska sie dowo skuli
tego, że tam kaj ona rośnie, to nigdy nie uderzi, choby fest grzmiało.
Wiyrzby oznaczajom zmartwychwstani nieśmiertelnej dusze, a z pecek z
kokocza robiom różańce, a kto go rzyko,
to cołki życi Jezusa i Maryje
rozważuje.
Kalina się dowo skuli tego, bo tak jak kiedyś Pon Jezus rod przebywał nad
rzykom
Jordan i Jeziorym Galilejskim, tak ona też rada rośnie nad stawami
i rzykami,
Piyknie rozwiniynte gałązki cześnie abo wiśnie,
to je pamiątka gałązek
palmowych kierymi witali Pana Jezusa jak wjyżdżoł do Jerozolimy
Bodziate wieprzki abo dziki róże z ponkami
som jak ciyrniowo korona. We
palmie mogom sie znojść: kalina, brzoska, balzam, jarzombek, maliny,
świyntojanki, dziki trześnie i wiśnie.
Przed palmowom niedzielom jak już
te gałynzie mają piyknie rozwinyte liści, to sie ich wionże do kupy fibom,
abo wiyrzbom we trzech miejscach
na pamiątka wiązanio Jezusa i jego
upadkow na drodze krziżowej.
--
Ewelina Galwas
Wawrzyńcowo Kaplica
Stawiali Wilchwianioki kaplica na kympce za familokami. Przodzi stanoł drzewiany wysoki krziż.
A zima na złosć była dłogo, srogo i zmarzło. Stare koksioki prziszły nazod do użytku, bo chłopy se w nich grzoli
i nic se z mrozu nie robiyli. Do malty suli pruszek, co by nie zamarzła, obuwali filcoki i oblykali na pukel kapsioki
a na głowy ciepłe czopki i sie zmierzłej zimie nie dali. Murowali hasiokami na akord i pastyrka była choby w Betlejym
- z fojerom i pod gwiozdami. Potym klupali przi dachu, mataczkowali przi rozmańtych rułkach, drotach i kachelkach,
a potym naokoło ukłodali kamiynie. Kożdy pomogoł jak umioł. Roz piykło słońce w hycu, inkszym razym deszcz
ich odganioł od roboty, ale to nic.Baby rzykały przi drzewianym krziżu i warzyły herbata, a chłopy,
jak kes na tej grubie, co jom już dzisio ni ma, robiyli na dwie szychty. Niejedyn odmłodnioł, choć by sie zdało,
że jak je na pyndzyji, to se może dać pokoj z robotom. Chocioż już nie te siyły ani lata, to dziepiyro terozki
niejedyn mioł czas przis pomoc wele budowy Koscioła. Na kożdego przidom taki chwile, że chce mieć bliży do Boga.
Ambona była zrobiono z koparki i snij Ksiondz dowoł swiadectwo.
Aż w piykno lipcowo sobota tako ciepło, jakby chciała wygrzoć tych, co marzli bez zima przi budowie,
przijechoł Biskup, piykno Kaplica poswiyncioł i by sie zdało, że sie cos skończyło a ale ni,
to je dziepiyro poczontek nowej drogi ku budowie Nowego Koscioła na Wilchwach.
Momy wszyscy wielko nadzieja, że to bydzie nowe zródło Wszelkich Łask.
Amyn
9/2011
Powinszowani na Abrahama do Ks. Stanisława Czempki
Jedni Abrahama swiyntujom w papuciach
Na leżance przed telewizorym
Drudzy bierom sie za nowo robota
I som bez toż do inkszych wzorym
Jak Abraham swoi życi odmiynioł
Wszystko niechoł i wandrowoł na starosć
Tak Ty fuk na koparka i ruszej
Na ta Twoja ziymia obiecano
Bier za muster wiara, jako mioł Abraham
Halangrować bydom parafiany
Aż na kympce zbudujymy koscioł
Rychtyk piykny, pospołu stawiany
Jak nie za rok, to za dwa abo i sztyry
Bosko łaska do Ci siła i twani
A Wawrzyniec Cie bydzie wachowoł
Nasza bydzie pomoc i rzykani.
Wilchwy 14-11-2009
Ewelina Galwas
Urodzinowe życzynia do Ks. Piotra 18-06-2009
Nasz Farorz jak Dobry Pastyrz
Kludzi owce ku wiecznej owczarnie
One za to cielepy se wolom
Chodzić same bele kaj popadnie.
Bo świat dzisio nas ciongnie do złego
Taki czas a my durch zalotani
To słochomy co yno nom pasuje
Za mało czasu zajmuje rzykani.
Ale styknie, że kajś blisko se stanie
Tako Jedna z kosom - nieprzekupno
Dziepiyro wtedy sie lepszy widzi
Jak to wszyscy za plewami gupnom.
Potym Farorz - ostatnio ostoja
musi cudze sumiynia sztelować
siedzieć dłogo we spowiedelnicy
za nas rzykać i Msze świynte łodprawiać.
Bogu dziynki, że je keryś taki
co właściwo nom droga pokoże
Bez pastyrza my som jak barany
niech mu dycko Duch świynty pomoże!
Te owieczki kere Go słochajom
Prziszły dzisio za niego porzykać
powinszować na urodziny
i w opieka Maryi Go oddać.
Niech we zdrowiu pożywo i w łasce
W kożdym dniu niech nadzieja Go budzi,
że te wszystki błyndne duszyczki
Mu sie udo do nieba zakludzić!
Hasełka i wierszyk ministrancki
Ministrant - kandydat:
Cingulum nikedy mo dużo roboty, jak nim przidzie wytrzepać kandydacki galoty.
Niejedyn prziszły ministrant do służby sie ćwiczoł za młodu, z biksy se robioł kadzidło i siana do niego nakłodoł.
Służba:
Przi czytaniach ministranty majom jynzyk pomatłany, a jak psalmy źle
śpiywajom, to sie psujom i organy.
Kery ministrant za nieskoro chodzi na swoi służyni tymu farorz ślubu nie
do i sie borok nie łożyni.
Jak już klynczysz kole dzwonkow, nie oglondej sie na boki, bo cie cylnie
od ołtorza kapelona wzrok głymboki.
Jak przi dzwonkach ministrant mo w uszach stopery, to borok nie wiy, czy
zadzwonioł jedyn roz czy sztyry.
Jak nowe organy wielki "Te deum" nom już zagrajom, ministranty bydom
dzwonić, aż myszy pouciekajom.
Jak ci rynce ściyrpnom na "Te deum" przi dzwoniyniu, to se pomyśl, że
technika nie wszystko we świecie zmiynio
Strój liturgiczny:
Ministrancko komża flekow mieć ni może - piere sie jom na rompli, a suszy
na dworze.
Musisz sie synku uczyć biglować, jak w gładkij komży chcesz posługować,
Bo jak je komża fest popuczono, to je od gańby gymba czerwono!
Ministrancki spodki wtedy rade sie matłajom, jak som synki zawalate,
nogami źle przebiyrajom.
Jak zakłodosz kragel, dowej pozor wielki, żebyś przikroł dobrze i od
spodka szelki !
Czas wolny ministranta:
Ministrant, co w gory idzie biere chleba dwa pecynki, a z zadnij kapsy
plecaka wystowajom woszt a szynki.
Jak ministrant na zegrodzie dłogo liści wygrabuje, to grzibow zdrowych
nazbiyro i grabie farski popsuje.
Jak sie ministranci na mecz fest śpiychajom, to dziesiontki różańca sześć
zdrowasiek majom.
Wilchwiański ministrancie ucz sie robić przi budowie, bo kościoła nie
postawi żodyn zawalaty człowiek!
Ministrantancko niedola
Ministranty młode, wielko biyda majom
Rano wczas sie budzom, we kruchcie ziywajom
Klynczom przi ołtorzu aż kolana bolom
A inksi za balym po placu swawolom
Dzwoniom nie do rytmu, gongiym trocha cicho
Miyndzy mszami kożdy wartko dublik łyko
Różaniec na jesiyń, majowe śpiywani,
Dyć nie wszyscy majom we krwi w bala grani.
Kadzidło źle kadzi, spodki sie matłajom
Komża mo trzi fleki a na Odrze grajom.
Po kolyndzie chodzom, śniyg, mroz, niepogoda
W kropidle zamarzła i świyncono woda
Chneda przidzie wiosna to bala odkurzom
I turniej wygrajom jak już mszo odsłużom
Puchar dajom na szrank, bydom go glancować
Bo ministant nie śmi talyntow marnować!
Ewelina Galwas
Na urodziny Ks. Stanisława Czempki 14-11-2008
Jak Kapelon nom tu nastoł od łońskigo roku
To nie wiedzioł, że na Wilchwach nie czeko go pokoj
Dostoł piykny konsek pola z resztkami gulikow
Zarosnyty topolami z hołdami patykow.
Ni ma leko, trzeba zaroz zawinyć rynkowy
Coby na starym hasioku stanoł kościoł nowy
Kedy go zbuduje â nie wiy, ale muster biere
Z tego, co z niczego kiejsik stworzoł Jeruzalem
Niy samymu â z Boskom Łaskom i pomocom ludzi
Idzie kożde wielki plany do celu pokludzić
Toż na ta wielko robota zdrowio winszujymy
Rob coś zaczon a my wszyscy przeca pomogymy!
Jedni bydom wiyncy rzykać â a inksi murować
Cobyś kedyś u Wawrzyńca mog pofarorzować.
--
Ewelina Galwas
Wilchwiańskie rymowanki okołodożynkowe autorstwa Eweliny Galwas
Autostrada za płotym, na grubie sie uczom sztudynty
Wilchwy sie muszom szykować na zyskow kila i cynty!
Szumne zegrodki, w kwiotkach som skrzinki
Wilchwy świyntujom miejski dożynki
My już downo som w Europie, to sie o nie bój o nas chłopie!
Z wilchwiańskij kympy wołomy światu:
widać stond lepszy, niż z magistratu !
Kiś kapusta jabka susz
Nie dej gripie sie i już
Jak chcesz dopłaty z Unie dostować,
To sie Rolniku naucz ksiyngować!
Normy momy Europyjski
Jest żeś w normie to mosz szczynści
Masorze sie muszom głowić
jak z wymionczka szynka zrobić
Wilchwiański drobne pamponie
Chowiom kozy, krowy, konie.
Swojski jodło od nich jydz
bydziesz zdrowy choby rydz
Jysz cebula a tomaty toś je mondry i bogaty
Traktor poli biopaliwo
Smrodu w lufcie nie przibywo !
Wilchwiański gołymbie z tego dycko słynom,
Że tam, kaj polecom puchara nie minom!
My som szkolorze fest ekologiczne
Szanujymy zielone cuda roztoliczne
Zbiromy biksy, plastiki, papiory
Szporujymy i woda, ta co padze z gory.
Wilchwiańsko koza herbowo
Najzdrowsze mlyko dowo!
Bez rolnictwa przidom klynski
Jeść nom przidzie krupniok chiński!
Kleopatra to w Egipcie w oślim mlyku sie kompała
Bo po kozi mlyko z Wilchwow boroczka daleko miała
Wilchwiański kozy dycko rowno stojom
Nie postykniesz futrować, bo sie pyskiym dojom
Kto z normami unijnymi je na zicher obeznany
Tyn orze po polu w kołko i prości krziwe banany
Wilchwianioczki som zagonne
Dziynnie robiom pora dniowek
A kompotu na niedziela
nawarzom wom z opadowek
Ucz sie od małego robić i w zegrodce rzondki plyć
Do starości dotwiesz w zdrowiu no i bydziesz lepszy żyć
Kto ze swoigo gulika nachyto do butle biogazu
Tyn bydzie jak szejk bogaty i z mercedesym w garażu
Kozy noszom załośniczki jak jaki modne paniczki
I paszpoty majom swoi, łatwo Unia ich nie zdoi


c: text/html

text:
Pierniki na świynta musóm być. Jak mojy dziejci były małe, to mi we kalyndołrzu znacyły data piyrsego wypieku. To tak zawse trefiyło rubo przed Św. Mikołajym. Nie wiam śe wiycie, ale jak pierniki śe piece, to je richtig świóntecnoł wóń we chałpie. To śe nie doł porownać ze zołdnym parfimym szanel. Nie dejcie śe mamónić tymi nowymi modóma, wedle chtorych na świynta trza roztomajtne ekskluziwne rzecy cy urlołpy kupować, stroić śe i parfimować niewiadómo jak. Na świynta tak richtig, trza trocha swojskich wypieków i pośpiywanioł z bliskimi kolynd. Bez to posuchejcie krok po kroku, jako joł pieka pierniki. Nołprzód, wciepcie do garca pu kila margariny, 40dkg cukru i pu kila miodu(joł uzywóm śtucnego bo tuńsy, ale nie bróniam wóm uzyć prawego ze ula). Do tego dociepujam packa pomołtego anysku(ziołrka anysku kupójam we haptyce, a mela we młynku, we chtorym melałach kafej za peerelu), packa skórzice, packa kakał, srogoł łeska bónkafeju, do tego kupcowatoł małoł łezecka nelków i małoł łezecka wónióncego korzynioł(pomelane we tym samym młynku co anyzek). Warzam to ołze zawrze. Potym dóm tymu łostudzić. Potyn nabiera małoł łezecka natrunu, przesujam tyn natrun na srogoł łezka, dolejam łoctu, wymiynsóm i wlejam do łostygniyntej mase korzynnej. Do tego wsujam 1,70kg mąki, putora packi prosku do piecynioł, 6 jajec, śklónka kwaśnej śmietunki, łolejek waniliowy i łolejek citrynowy i wymiynsóm to wsystko. Łostawiam to stołć coby śe cutaty przezarły, ale lepyj we kuchni, bo jak we zimnym, to nie idzie łozkulać. Na drugi dziyń, bieram nudelkula i łozkulujam,wyrzinóm forymkóma i na blacha. Kozdy śup pieka 12 minut we piekarniku na 180(w takej hicy – 180 pieka zawse kołołc). Upiecóne trza jescy pomazać, nołlepyj biołko łozmiynsać ze pudercukrym i na pierniki. Jak chcecie być chnet fertig, to musicie do piecynioł, jake mode dziołski zwerbować co prawie banóm w dóma, na fejsbuku śe unterhaltować.
Tuz zycam richtig świóntecnych wóni w dóma i smacnego.
Truda Pietrzikowa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wosebite zetkanje oldtimerow maja kóžde lěto w Slepom. Tam pak njepokazuja awta najwšelakorišeho razu, ale cyle wěste mopedy, kotrež hewak na dróze lědma hišće wuhladaš.
Slepo (FAG/SN). Za lubowarjow starych mopedow bě minjena sobota w Slepom wulki dźeń. Tamniše towarstwo SR2-brigada Slepo ze swojimi 17 čłonami, kotrychž nawjeduje je Mike Besch, bě na dźesate zetkanje mopedow typa SR1 a SR2 přeprosyło. Nimale sto jězdźerjow w starobje 16 hač do 69 lět so tam na 35 kilometrow dołhej wuprawje wobdźěli. Woni móžachu připołdnju lědma dočakać, zo so spektakularna jězba po Slepjanskej wosadźe započnje. Čara wjedźeše přez Lěsk, Dźěwin, Brězowku, Trjebin, Miłoraz, Mułkecy a Rowno wróćo na Slepjanske swjedźenišćo. Podłu čary přihladowaše wobdźělnikam wjele ludźi, kotřiž mopedy wobdźiwachu a wóń bencina do so srěbachu. Do toho wobdźělichu so mopedisća na Božej słužbje z fararku Jadwigu Malinkowej.


text:
Niydzielny ôbiod to je cosik, na co Ślōnzok czeko cołki tydziyń. Roz za kedy idzie sie na tyn ôbiod do jakij knajpy, ale zaôbycz fraj dziyń fajruje sie w dōma, nojczynścij przi tradycyjnym zestawie: roladzie, klyjzach a modrej kapuście ku tymu. Klasyk.
Moderne ślōnskie jodło – niydzielny ôbiod bez miynsa
A co byście pedzieli na taki tradycyjny ślōnski ôbiod, ale w modernej formie, bo bez… miynsa? Jaaa, już słyszymy te ryki – “Ale jako to tak?! Dyć to je herezyjo!”, “Abo tradycyjny ślōnski, abo bez miynsa?”, “Kerymuś pizło na dekel, rolada to mo być rolada!” itd. Ale przeca niy kożdy śmi jeś miynso, a coroz wiyncyj ludzi ajnfach miynsa jeś niy chce. Z roztōmaitych powodōw ôdciepujōm szinki a wuszty, a jedni i jajca, i mlyko, i wszyjsko co je ôd zwiyrzōw. No ale sztyjc w niydziela smak na rolada z klyjzami prziłazi, bo prziwykōw sie przeca niy ôszydzi. Tōż jako se wtynczos poradzić? Jako to szafnyć? Trza se ajnfach narychtować wygańsko wersyjo tego świyntego niydzielnego jodła.
Recept – co trza naszykować na wygańskie rolady, klyjzy a modro kapusta?
Skłodniki na ślōnskie klyjzy:
- kilo zimiokōw
- kole sztwierci kila skrobie kartoflannej
- łyżyczka zalcy
Skłodniki na wygańskie rolady:
- paczek kotletōw sojowych
- liter buliōnu
- 5 listkōw wōniōncego korcza
- 4 ziorka korzynio
- 3 zōmbki knoblauchu
- listki bobkowe, feferkraut, maryjōnek, ôregano, rozmaryjōn, koperek, lubszczyk, słodko papryka
- 3 łeżki mōnki kartoflannej
- 3 ôgōrki kiszōne, 1 mało cwibla, 4 łeżki ôstrego zymftu
- zalca, korzyń, maga, ôlyj
Skłodniki na modro kapusta:
- pōł gōwki modrej kapusty
- pōł cwibli, 1 jabko
- 2 łeżki ôlyju, 2 łeżki ôctu jabkowego, 2 łeżki cukru
- zalca, korzyń
Skłodniki na zōłza:
- 1 szklōnka płynu z warzynio kotletōw sojowych
- pōł cwibli
- łeżka ôlyju
- 25g suszōnych grzibōw
- sztwierć szklōnki flokōw drożdżowych
- pōł łyżyczki korzynio, pōł łyżyczki zalcy
Recept na moderny ślōnski ôbiod niydzielny – jako to narychtować?
Jako wyônaczyć klyjzy bez jajec?
Zimioki szkrobiymy a krejymy w kostka. Warzymy przikryte aż bydōm miyntkie – 20-30 minut. Cudzymy a presujymy. Dzielymy na sztyry tajle, jedna śnich przeciepujymy na wiyrch inkszej, a na fraj plac sujymy mōnka. Dowōmy zalca a miyszōmy tak dugo, aż bydymy mieli gładkie ciasto, kere bydzie sie leko klejiło. Kulōmy klyjzy, w kożdej robiymy malućko dziurka na zōłza. Wciepujymy do gorkij wody a warzymy z 5-7 minut, aż wylezōm na wiyrch a sie zwyrtnōm.
Jako naszykować cyganiōne ślōnskie rolady?
Do buliōnu dociepujymy knoblauch, maryjōnek, ôregano, rozmaryjōn a reszta gewyrcōw. Jak aufgus bydzie bulkoł, to wciepujymy kotlety a warzymy wszyjsko na lekim ôgniu bez 7 minut. Ôstawiōmy płyn, niy wylywōmy go do ausgusa! To bydzie naszo baza na zōłza.
Uwarzōne kotlety wciepujymy do blyndera a miksujymy ze zalcōm, korzyniym a magōm. Dodowōmy trzi łeżki mōnki kartoflannej a dalij miyszōmy. Tak wyōnaczōny miszōng dzielymy na sztyry jednakie tajle a na folyji rozprowadzōmy po jednej śnich. Szmarujymy zymftym, dociepujymy kōnsek ôgōrka a kapka cwibli. Pōmōgōmy se folyjōm a swijōmy.
Takie cyganiōne rolady dowōmy do putni wyszmarowanej ôlejym. Sujymy zalcōm, korzyniym, słodkōm paprykōm a zaś polywōmy leko ôlejym. Dowōmy do piekaroka nagrzotego na 190 gradōw, na 30 minut. Trza dać pozōr a wachować, bo wyciōngōmy dziepiyro jak wiyrch bydzie fajnie upieczōny.
Jako narychtować wygańsko zōłza do klyjzōw?
Klyjzy a rolady bez zōłzy sōm choby grubiorz bez arbaja – to niy zafōnguje. Beztōż wygańsko zōłza to je podstawa udanego niydzielnego ôbiadu (przepōmnielimy niōm poloć klyjzy do bildōw, sorry!).
Cwibla drobno krejymy a szklymy na szklōnce ôlyju. Wlywōmy jedna szklōnka aufgusa z kotletōw, kery my przōdzij narychtowali. Dociepujymy suszōne grziby, płatki drożdżowe a gewyrce. Warzymy 10 minut a blyndujymy.
Jako wyōnaczyć szumno modro kapusta?
Kapusta akuratnie myjymy, suszymy a drobno krejymy. Wciepujymy do gorka z wodōm. Warzymy 10 minut a dodowōmy kapka ôctu. Dalij warzymy bez nastympne pōł godziny. Bez tyn czos na ôleju szklymy cwibla a dociepujymy jōm do ôdcudzōnej kapusty. Ku tymu idzie jeszcze potarte jabko, cuker, zalca a korzyń. Doprawić do smaku a papać.
Wygański ôbiod niydzielny je już fertich!
Szafliście? To tera pokosztujcie tych cyganiōnych ślōnskich klyjzōw, roladōw a modrej kapusty a dejcie znać jako sie Wōm to zdo. 😉
Wygański ôbiod niydzielny narychtowany? Abo chcesz nōm yno nazdać skuli tej herezyji?
🔥 Czekōmy na Twōj kōmyntorz na Facebooku 🔥


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi
takim niech sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie ”kursywom” na tóm czornóm szczałke w tej szarej kostce, kierom nóndzie zaroz pod spodkym.
Szmata do delin
Dzisio napiszym taki misz masz, a po naszymu wszeckigo po kapce. Styknie sie yno przeszpacyrować po Cieszynie, coby zaroz ciepło sie cosi zaimawego na łoczy. Dejmy na to tako nasza cieszyńsko atrakcyja, kieróm je studnia Trzech Braci, jako była łóńskigo roku zar-zowiało tako je do dzisia. Jako łóńskigo roku rosła wedla ni jakosi zielina niewiadómego pochodzynio tak rośnie do dzisia. Żodnymu s rotuza nie przidzie do czepani, coby tam jakichsi pieknych kwiotków posadzić, a w postrzodku pieknie jóm posztrajchować. Woda, kiero je tam w postrzodku co isto jak mało gdo wiy, je z miastowego waserlajtungu i ni ma prowdziwnóm wodóm ze studni. Styknie yno kolem ,tej studni na chwiliczkem se spocznóć, a zaroz idzie usłyszeć jak woda wedla ni pod takóm zieleźnóm klapóm fórt ciurczy. Kaj łona leci tego nie wiym, ale isto musi tam być jakosi w ziymi dziura do kierej zamias do studni ta woda ucieko. Dóma każdy by uż to downo zakryncił, abo te dziurawóm rułe zrychtowoł, ale tako miastowo wiec, to je dycki niczyjo i żodnymu nie stoji ło to. W pyndziałek zaś wedla naszego tyjateru szło uwidzieć taki wielki chwolidło, kierym tak dyrboł wiater, że co minutem miało inkszóm figurem. Roz leżało to na trowie jak staro szmata do delin, ale jak wiater fest dychnył to nabrało to figure żagla łod jakisi łódki. Kierysi to powiesił na takim rachitycznym porwózku miyndzy dwóma strómami, jak jakisi hamak w kierym spióm marynorze na okryncie. Ale nejsrandowniejsze było to, że szło yno uwidzieć cosi ło tyaterze bez granic/hranic, ale ty litery kaj i kiedy to bydzie, staciły sie kansi miyndzy fołdami.
Mini słownik:
po kapce –po trosze,
zaimawe-interesujące,
ciepnie-rzuci,
łóńskigo-zeszłego,
wedla-obok,
zielina- zielsko,
rotuz-ratusz,
czepań-głowa,
posztrajchować-pomalować,
waserlajtung-przewód wodny,
fórt-ciągle,
kaj-gdzie,
zrychtować-naprawić,
wiec-rzecz,
dyrbać-trzepać,
dycki-zawsze,
chwolidło-reklama,
deliny-podłoga,
stróm- drzewo,
nejsrandowniejsze-najśmieszniejsze,
kansi-gdzieś
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popóntku


text:
We Łazowskej cyrkwi hač do kónca lěta 2019 pišćele ponowja
Łaz (AK(SN). „Pišćele we Łazowskej ewangelskej cyrkwi, kotrež budu hač do kónca lěta 2019 dospołnje saněrowane, steja pod pomnikoškitom“, wujasnja Günter Wjenk z tamnišeje wosadneje cyrkwinskeje rady. Instrument z lěta 1872 bu twarjeny w dobje romantiki, a to wot Wilhelma Rühlmanna z Zörbiga w zhromadnym dźěle z firmu Friedrich Ladegast we Weißenfelsu. Wot toho časa běchu pišćele trójce přetwarili, přeco wotpowědnje hudźbnemu słodej. Po restawraciji pak ma „kralowna instrumentow“ zaso tak klinčeć, kaž original na spočatku. „Pišćele su naše poslednje wulke twarnišćo nastupajo saněrowanje Łazowskeje cyrkwje wot lěta 2005“, Günter Wjenk dale rozłožuje. „Ponowjenje njeje jeno za našu cyrkej a wosadu wažne. Dźe tež wo nahódnoćenje turizma we łužiskej jězorinje runje tak kaž wo zachowanje swětoweho kulturneho herbstwa.“


text:
Haleluja křižerjow je runje hakle womjelkło a hižo steješe Pančičanski klóšter Marijina hwězda znowa w srjedźišću zajima. Wčera běchu swójby na nalětni dožiwjenski dźeń do klóšterskeje zahrody přeprošene a su we wulkej ličbje přichwatali.
Pančicy-Kukow (JK/SN). Najebać aprylske wjedro je so wjele swójbow wčera podało do zežiwjenskeje a zeloweje zahrody klóštra Marijineje hwězdy w Pančicach-Kukowje na swójbny dožiwjenski dźeń. Organizatorojo z klóštra, zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe, dźěłarnjow za zbrašenych a Miłočanskeho Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka kaž tež klóšterska zahroda běchu zaso wobšěrny a spodobny program zestajeli. Dołhož je wjedro dowoliło, pytachu dźěći na zelowej zahrodźe za jutrownymi jejkami, kotrež běchu mjez rostlinami schowane. Magnet popołdnja bě hnydom při zachodźe do zahrody zaměstnjeny: Hórčanski wowčer Gerat Šmit powědaše wo swojim powołanju. Dźěći smědźachu psaj a jehnjata tež pomajkać.


text:
Zielōny listek a inksze.
Nojgorsze je zowdy wyglōndanie a niypewnoś co bydzie dalij, pra? To, co nos kajś tam durch żgo a szteruje. A ôsobliwie, kej przi tymu wyglōndaniu dochodzōm ku nōm ekstra podhajcowane bez roztomajte, kej ôwdy sporne, skuplowane bez cweku eli wytargane ôd całości pojedyncze informacyje, podowane ze srogim szwōngiym bez roztoliczne, niy zowdy rychtyczne zajty w internecu eli ekniynte bez klachy na fyjsbōkach czy inszkych ćwiyrblach i insztagramach. To je choby sztopniyncie na krziżoku i darmne filowanie za jakim wegwajzrym eli szkartkowanie atlasa z powyrywanymi kartkami. Je sie tedy po zadku i potrzebuje sie jaki pasownyj landkarty, kōnkretnyj dorady eli akuratnego ôprowadzocza.
Coż takigo pomiyni tyn szworty czyrwiyń we roku dwa tauzyny a ôźminoście? Eli te przepowiedziane wekslowani fest tyknie szkolorzy we farszulach? Eli cyna za szkolynie szpryngnie wrōz do gōry a majstry przi szkolyniu eli zdowaniu zacznōm fołdrować jakoś feścij? Srogo tulma interesantnych persōn, kere ciōngnōm ku tymu, coby ôstać hned szoferami filujōm wylynkane na kalyndorz, sznupiōm za informacyjami a rachujōm wartko dnie. Farszule sōm ôblygane, a hned cołko hurma szkolorzy zaklupie do dźwiyrzy we WORDach, bez co raje do zdowanio hań sie zacznōm robić coroz dugsze a czekanie bydzie sie bliżyć ku tyj naznaczōnyj dacie.
Coż takigo sie pomiyni tego szwortego czerwca? Co sprowio, co kursanty sōm cołkie wylynkane a przed czym za kożdy geld by chcieli już terozki citnōnć? Eli te nowe nasztalowania bydōm musowe yno dlo modych szoferōw? A możno te inksze, starsze szofery tyż bydōm podlygać pod tyn nowy ordnōng? Jake sztrofy przitrefiōm sie takim persōnōm, kere niy bydōm ônaczyć podług tych nowych prawideł? A kōniec końców eli i ô wiela ône szpryngnōm na wiyrch koszta?
W piyrszyj raji trza wyklarować, co te wekslowani ôrdōnku ô kerujōncych autokami je zônaczōne skuli sztartniyncio systyma CEPiK 2.0, a hań, te co je nojbardzij zocne tyczy sie tych modych szoferōw.
Cołkość tych nowych forszriftōw idzie potajlować na piyńć dingsōw.
- Czas prōbny. Kożdy szofer kery dostoł uprawniynie bez piyrsze dwa roki bydzie mioł czas prōbny. Kej tako persōna spocho co na duchcie, jake trzi wykroczynia eli jedne przestympstwo za kere dostanie strofa, to pozbydzie sie tych uprawniyń. Uprawniynia cofniynte bydōm tyż takim szoferōm, kerzy bez piyńć rokōw dostanōm noch ajn mal dwajścia sztyry pōnkty karne. Za piyrszōm razōm, kej dostanōm tela pōnktōw bydōm musieć sie bez sztyry dnie szkolić musowo na kursie, kiery se bydōm musieć sami ôpłacić. Po tym szkolyniu zaś bydom mieć nul na włosnym kōncie. Kej sie już straci papiōry to wrócone ône ôstanōm dziepiyro tedy, kej sie zdo noch ajn mal egzam we WORDzie. Kożdo persōna po tym egzamie zaś bydzie mieć czas prōbny bez dwa roki. A tyn czas prōbny może być tyż wydłōżōny bez landrata jeszcze na dwa roki, kej szofer zônaczy dwa wykroczynia poświadczōne strofom eli prawilnym rozsōndkiym usōndzōnym bez gericht.
- Musowe szkolyni nadbytni. Kożdy szofer w czasie od szwortego do ôsmego miesiōnca ôd dostanio papiōrōw na kludzyni auta bydzie sie musowo szkolił na kursie we WORDzie, a niyskorzij bydzie mioł tryning praktyczny we Ôszrodku Doskonalynio Techniki Jeżdżynio (ODTJ). Kej do tych ôśmiu miesiyncy niy przedstawi ôn papiōrka, co skōńczył takowny kurs, to tak dugo bydzie mioł sebrane uprawniynia aże niy doniesie do landrata tego poświadczynio. Podług forplanu szkolyni tyoretyczne ma trwać dwie godziny a praktyczne bez jedna godzina. Szkolorz bydzie se sōm musioł ône ôpłacić.
- Wartkość. Mody szofer bez piyrsze ôziym miesiyncy ôd ôdebranio papiōrka na kludzyni auta we terynie kaj stojōm budōnki niy bydzie mōg jechać gibcij niż piyndziesiōnt na godzina; we terynie kaj niy ma budōnkōw co nojwyżyj ôziymdziesiōnt a na autobanie eli ekspressztrasie ze dwojacznymi farbanami niy wiyncyj niźli sto na godzina, krōm tego, co tabule postawiōne wele duchty dowajōm zwola na jeżdżynie gibcij.
- Arbajtowanie. Kożdy szofer bez piyrszych ôziym miesiyncy ôd dostanio uprawniyń niy bydzie mōg pońś do roboty za szofera. Bydzie sie to tyż tyczyć tych persōn, kere majōm jaki prywatny gyszeft blank skuplowany ze kludzyniym autoka.
- Zielōny listek. Kożdy szofer bez piyrszych ôziym miesiyncy ôd dostanio do rynki papiōrka na kludzyni auta bydzie musioł wozić na aucie ôd przodku i ze zadku abcybilder ze zielōnym achōnblatym.
Podug tego, co sam je szrajbowane idzie skozać, co same szkolyni a zdowani nic sie niy pomiyni kej już wkludzōm tyn nowy ordnōng. Nale trza pedzieć, co te wekslowani napocznie sie ôdczuwać kej sie już dostanie uprawniynia a odbiere we becyrku papiōry. Wekslowani ô kierym stoji wyżyj mo nōm wszyskim w piyrszyj raji dać wiynksze bezpieczyństwo na duchtach bez flyjgowanie modych szoferōw. Tyn czas prōbny to je choby szkolyni we nowym arbajcie, zatym szkolorz niy pochyto wszyskich szprymōw a niy bydzie przednia niy mo zwoli na wszysko co taki ôbeznany szofer. Te wekslowani jednako kej kożde novum musi być wyprōbowane a akuratno nota wystawi tymu czas a tabule ze statystykōm, kere terozki sōm bezsumiynne i pokazujōm modych szoferōw, jako nojwiynkszych pochoczy na duchtach.
Przed nowymi nasztalowaniami trza czuc reszpekt eli bodej sie ônych boć? Po mojemu to niy, choć trza przyznać, co niykiere śnich poradzōm trocha ciynżyć. Choby to musowe szkolyni a to skuli mikryj wielości ODTJ na połedniu Polski. Abo przidzie za tym rajzować kajś dalij eli zaszrajbować sie i zetwać na swoja raja. Przidzie tyż za te szkolyni dać plat, kajś tak wele trzista złotkōw. Te szkolyni mo przyrychtować modego szofera na anormalne warōnki na duchcie i pokozanie, kej se idzie śnimi poradzić.
Inksze nasztalowania niy sōm jakoś fest moderne i niy przekopyrtnōm cołkigo świota do gōry szłapami. Srychtowane ôstały skuli tego, co się wyrobio na duchtach. Majōm wyhaltować i wyziōmbić rozhajcowane gowy tych szoferōw, kerzy ledwo co siedli za lynkera a sie majōm za fest wyzgernych. Niykierzy niy pamiyntajōm, co nojlepszo duchta kero kludzi do perfekcje to zbiyranie prōb, wymoreszynie na drōdze i we roztomajtych warōnkach, nabieranie grajfki we kludzyniu auta. Persōny, kere majōm w zocy i bierōm se ze reszpektym wszyskie nasztalowania naszrajbowane we Kodeksie Drōgowym niy muszōm sie boć tych cołkich ablyjzōngōw po szwortym czyrwca a te zwyki kerych nabierōm we tym prōbnym czasie ôstanōm śnimi na zowdy. I trufōm, co przidajōm tyż wiyncyj spokojności a bezpieczności na wszyskich duchtach. A zielōny achōnblat niech bydzie ôd tego cechōnkiem.
A fto se przispoł eli niy mōg sie zacznōnć szkolić skuli tego, co niy mo jeszcze tela lot, tymu chca dać pocieszyni. Te przepisy mieli już wekslować hań downij, nale yntlich na ôstatni driker to przekłodali na zaś. Toż możno sie ôkozać, co i tego szwortego czyrwca tego niy wkludzōm a starać sie bydymy tym wszyskim dziepiyro na bezrok. A możno bydzie i tak, co ône niy ôstanōm wkludzōne w żodyn roz?
Najgorsze zawsze są oczekiwanie i niepewność. Dręczący niepokój w czasie oczekiwania podsycany dodatkowo przez sprzeczne, nakładające się na siebie lub wyrwane z kontekstu informacje, często dostarczane w obfitości przez wątpliwej jakości portale informacyjne lub zupełnie wykoślawione przez media społecznościowe. To jak zatrzymanie się na rozstaju dróg i bezskuteczne wypatrywanie drogowskazów lub przeglądanie atlasu dróg z powyrywanymi kartkami. Potrzebna jest dobra mapa, konkretne wskazówki lub solidny przewodnik.
Co oznacza data 4 czerwca 2018? Czy zapowiadane zmiany w jakiś drastyczny sposób dotkną osoby szkolące się? Czy ceny kursów zostaną zmienione a wymagania stawiane kursantom w czasie szkolenia i egzaminowania jeszcze bardziej wzrosną? Liczne grono osób, które zamierzają zostać wkrótce kierowcami wpatrzone w kalendarz gorączkowo kalkuluje, szuka informacji i nerwowo odlicza dni. Ośrodki szkolenia przeżywają obecnie stan oblężenia a wkrótce fala kandydatów na kierowców zacznie przelewać się w WORDach przesuwając coraz bardziej w kierunku wyznaczonej daty czas oczekiwania na upragniony dokument.
Na czym polega modyfikacja przepisów, której tak bardzo się obawiają przyszli kursanci i której skutków za wszelką cenę chcą uniknąć? Czy obejmie wyłącznie tych, którzy dopiero zostaną kierowcami? Czy zmiany w przepisach pociągną za sobą wzrost kosztów? Jakie sankcje grożą tym, którzy nie podporządkują się normom?
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zmiany przepisów ustawy o kierujących pojazdami wynikają z uruchomienia systemu CEPiK 2.0, a najistotniejsze regulacje dotyczą młodych kierowców. To, co się zmieni można z grubsza podzielić na pięć odrębnych kwestii.
- Okres próbny. Każdy kierowca w czasie pierwszych 2 lat od uzyskania uprawnień podlegać będzie tzw. okresowi próbnemu, w czasie trwania którego popełnienie 3 wykroczeń lub 1 przestępstwa drogowego potwierdzonych mandatami karnymi skutkować będzie cofnięciem uprawnień. Cofnięcie uprawnień grozi również kierowcom, którzy w ciągu 5 lat, przekroczą po raz drugi liczbę 24 punktów karnych. Po pierwszym przekroczeniu 24 punktów kierowcy będą zobowiązani do udziału w 4-dniowym odpłatnym kursie reedukacyjnym, po którym liczba punktów ulegnie wyzerowaniu. Przywrócenie uprawnień związane będzie z obowiązkiem zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego identycznego z tym, zdawanym po raz pierwszy. Po zdaniu egzaminu także te osoby podlegać będą okresowi próbnemu. Okres próbny może być przedłużony decyzją starosty o kolejne 2 lata dla osób po popełnieniu 2 wykroczeń potwierdzonych mandatem lub prawomocnym wyrokiem sądu.
- Kurs doszkalający. Każdy kierowca w okresie od 4 do 8 miesięcy od dnia wydania prawa jazdy będzie musiał wziąć udział w kursie doszkalającym prowadzonym przez WORD i odbyć obowiązkowe szkolenie praktyczne prowadzone przez Ośrodki Doskonalenia Techniki Jazdy (ODTJ). Brak zaświadczenia o ukończeniu szkoleń skutkować będzie zawieszeniem uprawnień do czasu przedstawienia owego zaświadczenia. Wg założeń, szkolenie teoretyczne ma liczyć 2 godz. a praktyczne 1 godz. Koszt szkolenia będzie ponosił kursant.
- Prędkości. Początkujący kierowcy w okresie do 8 miesięcy od odebrania dokumentu prawa jazdy w obszarze zabudowanym nie będą mogli poruszać się z prędkością wyższą niż 50km/h, poza obszarem zabudowanym z prędkością do 80km/h a na autostradach i drogach ekspresowych dwujezdniowych do 100km/h, nawet jeśli znaki drogowe będą dopuszczać inne, wyższe prędkości.
- Praca jako kierowca. Każdy kierowca w okresie do 8 miesięcy od uzyskania uprawnień nie będzie mógł podjąć pracy zarobkowej jako kierowca. Powyższy zakaz dotyczy także prowadzenia działalności gospodarczej ściśle związanej z prowadzeniem pojazdu określonego w prawie jazdy kat. B.
- Zielony listek. Każdy kierowca w okresie do 8 miesięcy od momentu wydania prawa jazdy będzie zobowiązany do poruszania się w ruchu drogowym pojazdem oznakowanym z tyłu i przodu tzw. zielonym listkiem.
Z powyższych ustaleń wynika, że na etapie szkolenia i egzaminowania regulacja nie wprowadza żadnych istotnych zmian. Pojawią się one dopiero po uzyskaniu uprawnień i odebraniu dokumentu prawa jazdy. Wymienione zmiany mają na celu w pierwszej kolejności poprawę bezpieczeństwa na drogach poprzez roztoczenie kurateli nad młodym kierowcą. Czas próby należy traktować w tym przypadku podobnie do stażu na nowym stanowisku pracy. Zanim osiągnie się pełną sprawność i samodzielność podlega się stałej kontroli i opiece. Jak każde novum muszą przejść przez fazę prób a ich skuteczność i sens potwierdzi czas i statystyki, które obecnie są bezwzględne, wskazując młodych kierowców jako tych, którzy prowokują na drodze największą ilość zdarzeń.
Czy należy się ich bać? Mogą one stanowić pewną niedogodność szczególnie przy spełnianiu wymogu uczestnictwa w dodatkowym szkoleniu ze względu na skromną liczbę ODTJ na terenie południowej Polski. Realizacja szkolenia związana będzie poniesieniem przez młodego kierowcę dodatkowych kosztów, których wysokość szacuje się na poziomie około 300zł. Intencją, jaka przyświeca wprowadzeniu tego typu szkoleń jest nauka jazdy w warunkach szczególnych i niebezpiecznych oraz wskazanie zagrożeń z tym związanych.
Pozostałe regulacje nie są jakoś nadzwyczaj rewolucyjne. Wynikają z prostego rachunku zysków i strat. Mają nieco wyhamować i ostudzić zapędy tych kierowców, którzy wkraczając dopiero w samodzielne i pełne uczestnictwo w ruchu drogowym często zapominają, że najlepszą drogą ku doskonałości i perfekcji jest stopniowy rozwój, gromadzenie doświadczeń i stałe doskonalenie umiejętności. Osoby, które w pełni świadomie oraz z powagą traktują normy i zasady określone w kodeksie drogowym, nie powinny się zatem obawiać wdrożonych po 4 czerwca nowych regulacji, a pewne dobre nawyki i przyzwyczajenia wykształcone w okresie próbnym powinny zaowocować z korzyścią i dla tych osób, ale także przynieść efekty w postaci ogólnej poprawy bezpieczeństwa na drogach.
A tych, którzy zaspali albo nie mogą zacząć szkolenia z powodu wieku chciałbym pocieszyć. Omawiane zmiany były już zapowiadane wielokrotnie i za każdym razem w ostatniej chwili termin ich wprowadzenia był przesuwany. Może zatem i 4 czerwca 2018 okaże się zupełnie zwyczajną datą a martwić się będziemy tym wszystkim w bardziej odległej przyszłości.


text:
Njeličomne wuměłske ateljeje a rjemjeslniske dźěłarnje su so swjatkowny kónc tydźenja na cyłosakskej akciji „Kunst offen“ wobdźělili. W nich móžachu sej wopytowarjo wobhladać, na čim wuměłcy a wuměłscy rjemjeslnicy runje dźěłaja. Jedne tajke městno bě w Žuricach.
Žuricy (BW/SN). Nimale wša wjes bě so njedźelu w Žuricach zhromadźiła na Wroblec/Šołćic statoku, hdźež knježeše na dnju wotewrjeneho ateljeja hižo dopołdnja čiłe žiwjenje. Drjeworězbar Alojs Šołta měješe tójšto zajimcam zbliska a zdaloka wo swojim wuměłstwje powědać a předstaji w přitulnym ateljeju swojorazne, předewšěm z duboweho drjewa zdźěłane nabožne wudźěłki. Nimo toho pobychu wopytowarjo w dźěłarni Knuta Winklera. Kowar na šibałe wašnje powědaše, zo jenož njekowa, ale tež moluje a zo wustaja skowane skulptury přichodnje w Ramnowskim hrodźe. Dale pokazowaše předewšěm wćipnym dźěćom a swójbnym, kak z kruchow železa hozdźiki kowa.


text:
Ja sym Mira Nowakec a chodźu do 8. lětnika na Serbski gymnazij w Budyšinje. My, 13 šulerjow češćinu wuknjacy, přebywachmy wot pjatka 07.09.2018 hač do soboty 08.09.2018 na rěčnej ekskursiji w Praze. Z nami sobu běchu naša wučerka češćiny, knjeni Štillerowa a knjeni Žurowa. Rano w 7 hodźin wotjědźechmy z ćahom z Budyšina. W Biskopicach přelězechmy. Wot Liberec jědźechmy dale z busom do Prahi a w Praze z podzemskim ćahom na Vaclavske naměsto. Tam mějachmy potom samostatne čas. W předmjeće češćina dyrbjachmy referaty wo znatnych městnach Prahi přihotować. Ja předstajach z jednej přećelku Vaclavske naměsto. Potom smy cyły Kralowski puć, někak 4 km, šli. Kralowski puć započina so při Prašnej Brane (Pulverturm) a wjedźe dale na Staromestne naměsto. Tam widźachmy staru radnicu z orlojom, Týnský chrám a pomnik Jana Husa. Dale dundachmy na Karlův móst.
Wot Karloweho mosta widźachmy rěku Vltavu a narodne dźiwadło. Karlův móst je jedyn jara dołhi móst. Na nim widźachmy wjele hudźbnikow a wjele wobrazow so tam předawachu. Po tym dźěchmy dale na Malostranske naměsto. Tam widźachmy cyrkej swjateho Mikławša. Pražski hród bě naša předposledna stacija. Před nim stejachu dwaj wojakaj, kiž so jednu hodźinu hibać njesmědźeštaj. Prjedy hač smědźachmy zastupić kontrolowaše nas policija, dla wěstotnych přičin. W pražskim hrodźe widźachmy cyrkej swjateho Víta a baziliku swjateho Jiří. Naša posledna stacija bě Zlatá ulička. To bě jedyn puć, hdźež jenož małke chěže steja. Nawječor jědźechmy z tramwajku do jedneho studentskeho internata, hdźež přenocowachmy a wječerjachmy. Přichodny dźeń jědźechmy w 9 hodźin z tramwajku do města. Tam wobhladachmy sej “Eifelowu” wěžu (Petřínská věž), ta je mjenša haž ta w Parisu. Mějachmy krasny wuhlad wo nimale cyłu Prahu. Hnydom pódla Eifelowej wěže bě jedyn špihelowy labyrinth. Po tym jědźechmy na naměstno Republiky. Tam mějachmy hišće jónu swobodny čas. Po tym podachmy so na dompuć. Ekskursija bě jara rjana, zajimała, ale tež napinaca. Najlěpje su so mi Eifelowa wěža a špihelowy labyrinth lubiłoj.
Mira Nowakec, 8-1, Serbski gymnazij
Rušćinarjo 6. lětnika serbskeho gymnazija Budyšin wobdźělichu so tohorunja wot 19.6. do 21.6. 2018 na projekće za cuze rěče.
Chcemy skrótka wo tym rozprawjeć. Projekt měješe temu „Swětowe mišterstwa kopańcy w Ruskej“.
Na prěnim dnju mějachmy nadawk plakat wo městach, hdźež so wubědźowanja wotměchu, zhotowić. Za to dźěchmy do kompjuteroweho kabineta a slědźichmy w interneće za informacijemi.
Na druhim dnju dźěchmy wšitcy do šulskeje kuchnje a zwarichmy sej tam po ruskich receptach
3 schodźenkowy meni k wobjedu.
Dźěłachmy w třoch skupinach a přihotowachmy bliny, „salat Olivier“ a sadowu solotej. Při garněrowanju mějachmy nadawk symbole swětowych mišterstwow zapřijeć. Jury naše wukony hódnoćeše po čistoće, kreatiwnosći, dźěle w skupinje a wězo tež po słodźe. Potom sej wšitcy meni zesłodźeć dachmy.
Na třećim a poslednim dnju dokónčichmy naše plakaty a předstajichmy sej je mjezsobu.
Dobyćerjo při warjenju běchu Sophie, Johanna a Magdalena a najlěpšej plakataj zhotowichu woni tež a hišće Elina a Hannah. Wšitcy dóstachu rjanu medalju a ruske słódkosće.
Na kóncu předstajichmy wšo tež skupinomaj francošćiny a čěšćiny.
Spisane wot Sophie Matješkec z 6-1
Rano w sedmich zetkachu so šulerjo čěšćiny 15.6.2018 na dwórnišću w Budyšinje. W 7.11 hodź. podachu so z ćahom do zwěrjenca do Liberec. Jako běchu do zwěrjenca dóšli, dóstachu wšitcy nadawk: Z pomocu karty dyrbjachu zwěrjata pomjenować. Přińdźechu pola girafow, elefantow, běłych tigrow, pinguinow a tójšto dalšich zwěrjatow nimo. Zwěrjenc w Liberecach je jara wulki, z mnoho hrajkanišćemi a budkami z čěskimi specialitami, kotrež su tež naši šulerjo wuspytali. Dyrbjachu so najprjedy na cuze pjenjezy zwučić, ale potom je so wšitko derje poradźiło. Na dwórnišću su sej někotři hišće čěske produkty za domojjězbu z ćahom kupili a po tym podachmy so wróćo do Budyšina.


text:
Nowa wuchowanska straža Budyšinzapad w Sćijecach při zwjazkowej dróze B 6 dźěła mjeztym dlěje hač lěto. Minjenu sobotu su tam dźeń wotewrjenych duri přewjedli.
Budyšin (CS/SN). Wobhospodarjer wuchowanskeje straže, Němski čerwjeny křiž (DRK), je na dnju wotewrjenych duri mnohim zajimowanym wobydlerjam dohlad do swojich rumnosćow a dźěła zmóžnił. Wosebje wužadani běchu wučomnicy DRK. Tak předstajichu woni wćipnym wopytowarjam tak mjenowane „dummyje“, kaž čłowjek wulke klanki jako atrapy, z kotrymiž trenuja.
Wjeršk zarjadowanja bě wulke wuchowanske zwučowanje, a to hromadźe ze Sćiječanskej wohnjowej woboru. Tež tu dyrbjachu předewšěm wučomnicy swoje kmanosće pokazać. W srjedźišću steješe simulacija wobchadneho njezboža, při čimž dyrbjachu w jězdźidle zatłusnjenu a zranjenu wosobu zastarać.


text:
Wo Kilianu přednošowała
Bukecy. Wo fararju Janu Kilianu je Trudla Malinkowa wčera na přeprošenje ewangelskeho šulskeho towarstwa w Bukečanskej srjedźnej šuli přednošowała. Nimale 60 ludźi słyšeše wo žiwjenju a skutkowanju najwuznamnišeho syna Bukečanskeje wosady, kiž bě so 1811 w Delanach pod Čornobohom narodźił. Wěsty čas je w Bukecach wotrostł a chwilu jako pomocny prědar skutkował.
Swoboda měnjenja ma hranicy
Rom. Swoboda měnjenja ma swoje hranicy, dźe-li wo hanjenje Boha a ranjenje druhich nabožinow. Wo tym staj sej iranski prezident Hassan Ruhani a bamž Franciskus přezjednaj, kaž dźensa w Romje rjeknyštaj. „Swoboda njerěka, to ranić štož je druhemu swjate“, Ruhani zwurazni. Bamž je to pječa podobnje formulował.
Tež Němcy fanojo Tigrow


text:
Awtor dźensa
Toni Ryćer
Awtor dźensa
Tomaš Faska
Před něšto dnjemi mějach składnosć, wobhladać sej na wobrazowce napjate wubědźowanja w sportowej družinje, za kotruž so dotal w swojim žiwjenju njejsym wosebje zajimował. Rěč je wo tenisu. W Chicagu, třećim najwjetšim měsće USA, bě tak mjenowany „Laver-cup“. Dotal mało znate mustwowe wubědźowanje wotmě so hakle druhi raz. W nim nastupi Europa přećiwo „zbytkej swěta“. Najlěpši hrajerjo našeho kontinenta hrajachu potajkim přećiwo swětowej wubrance Njeeuropjanow. Na jednym boku běchu to naš Alexander Zwerew, Šwicar Roger Federer a dalši pjećo ze wšelakich europskich krajow, na tamnej stronje Awstralčan Kyrgios, Južnoafričan Anderson z tohorunja pjeć dalšimi kolegami.
Mjenodawar wosebiteho turněra je wuznamna tenisowa legenda Rod Laver. Mjeztym 80lětny Awstralčan je sej w 23 lětach swojeje karjery jako tenisowy hrajer nic mjenje hač 200 mjezynarodnych titulow wubědźił a bu tež tohodla 1981 do wuznamneje „Hall of Fame“ tenisoweho sporta přiwzaty.
„Jedenáctka, to je moje místo!“, rjekny mi njedawno přećelny rentnar z Českich Budějovic. Tuž hnydom stanych a so zamołwich. Wobaj smój mjenujcy načolnu hru druheje čěskeje koparskeje ligi mjez Dynamom České Budějovice a mustwom FK Ústí nad Labem wopytałoj a běchmoj mjez nimale 2 000 přiwisnikami. Běch tři tydźenje w stolicy južnych Čech a wobdźělich so tam na rěčnym kursu. Hnydom prěni tydźeń dóstach z Łužicy pokiw, zo wočakuje w koparskim stadionje Střelecký ostrov (kupa třělcow) třeći prěnjeho tabulki. Šansu, šlagrowu partiju widźeć, nochcych wězo zapasć.
Lěćo so poněčim rozžohnuje, a prěnje wolejbulowe dypkowe hry běchu hižo w halach. Kaž sće z SN zhonili, je we Łužicy na polu sporta při wysokim saku nowe zjednoćenstwo nastało. W sezonje 2018/2019 hraja wolejbulistki ST Marijineje hwězdy a Viktorije Worklecy hromadźe we wobwodnej lize. Přičina je jednora: mało hrajerkow na woběmaj stronomaj. Marijine hwězdźički su hižo dlěje wo tym rozmyslowali, so z druhim cyłkom zjednoćić. Wšako njeje tučasnje tak lochko dorost namakać. Swójski je so na přikład studija a wukubłanja dla rozpušćił, někotre hrajerki su w maćernym dowolu, ale tež zranjenja dyrbju tu jako přičinu mjenować.
Mustwo muži-wolejbulistow Sportoweho towarstwa Marijina hwězda je na zbožo hižo dlěši čas stabilne. Tež w nowej sezonje budźe wone we wokrjesnej klasy stafla-wuchod zaso wo dobre městno w tabulce sobu hrać. Škoda, zo nimamy hižo žónske mustwo we wokrjesnej klasy. Te je so na dobro prěnjeho mustwa žonow rozpušćić dyrbjało.
Awtor dźensa
Clemens Šmit
We wudaću SN tydźenja pisa kolumnist wo tym, kak by sej nimale wot ultrafana na měcu dóstał, dokelž je pěsnje FC Energije Choćebuza w Lipsku spěwał. To čitajo dyrbjach na Kamjenicu myslić. Wobaj přikładaj tworitej pokazku na to, kak prezentne njetoleranca, hida a namóc w dźensnišim času w našim kraju su. Tež sport při tym wěstu rólu hraje. Poprawom wšak chcych skerje wo tym rozprawjeć, kak hłuboko sahaja wliwy politiki do sporta. Tónraz pak je samo nawopačny fenomen wobkedźbujomny.
Kak daloko sahace móža sćěhi być, hdyž so pozdatne sportowe towarstwa znjewužiwaja, pokazuja sceny z Kamjenicy. Jenož hodźiny po smjertnym nadpadźe namołwješe zakazana prawicarska ultraskupinka tamnišeho koparskeho kluba internetnje k tomu, „pokazać, komu město słuša“. Štož slědowaše, běchu zdźěla randale, prawicarske rjejeńcy a nadpady na wukrajnikow. Policija zliči w běhu njedźele něhdźe 800 ludźi. Mobilizacija ultrafanow tworješe we wěstym nastupajo zazběh kołoběha protestow a demonstracijow, kotrež hač do dźensnišeho traja.
Awtor dźensa
Jurij Bjeńš
„Dynamo Drježdźany je trenarja Neuhausa pušćił!“ Tale powěsć roznjese so zašły štwórtk we wšěch medijach Sakskeje a za jeje mjezami. Kónc zhromadneho dźěła to mjez wuspěšnym nazwučowarjom a nětko hižo nic tak wuspěšnym mustwom. Znajerjo kopańcy wěšćachu hižo po fatalnym wupadźe z prěnjeho pokalneho koła wěste konsekwency – najpozdźišo po dwěmaj domjacymaj hromaj přećiwo Heidenheimej a Hamburgej. Nowy system trenarskeje dwójki Neuhaus/Neméth njebě k wočakowanej stabiliće w škiće wjedł, zo bychu přećiwniskim wrotam sylnišo zadźěwać móhli. Hač drje su přepozdźe započeli system nazwučować, a hač njejsu hrajerjo kmani system tak zwoprawdźić, kaž je sej to trenar předstajił? Tute prašenje je nětko hoła teorija, a sym wćipny, kak nětko najprjedy raz z Fiélom pola Dynama dale póńdźe.
Awtor dźensa
Ludwig Zahrodnik
Sportowe wulkopodawki kaž swětowe mišterstwa w kopańcy, Tour de France abo europske mišterstwa w lochkoatletice w Berlinje a w šěsć dalšich sportowych družinach w Glasgowje su nimo. Medije – předewšěm telewizija – su nas wobšěrnje a nadrobnje wo wšěm informowali. Chcu na podawk spominać, kotryž sta so před połsta lětami a zbudźi tehdy kedźbnosć po wšěm swěće.
Awtor dźensa
Michał Nuk
Tomu, kiž je w zašłymaj tydźenjomaj sportowe wusyłanja sćěhował, je snadź wěsty anglicizm napadnył. Nastajnosći rěčachu wo European championships, byrnjež słowo europske mišterstwa ničo nowe njebyło. Přičina je, kaž husto, komercializacija sporta. A to je bjez dźiwa hladajo na to, zo maja skoro wšitke sportowe družiny porno kopańcy wo wusyłanske mjeńšiny w telewiziji wojować.
A runje marketingowaj ekspertaj z wobłuka kopańcy, Šwicar Marc Jörg a Jendźelčan Paul Bristow, kotrajž běštaj něhdy na wuwiću UEFA champions league sobu dźěłałoj, staj sej hłowu łamałoj, kak móhłoj druhe sportowe družiny lěpje do zjawnosće přinjesć a zwičnjeć. Ideja pochadźeše ze zymskeho sporta, hdźež móža přihladowarjo hižo wjele lět přez telewizijne konferency wšitke wubědźowanja sćěhować. Jenož zo njejednaše so tónkróć wo biatletow, spěšnosmykarjow abo bobowych pilotow, ale wo płuwarjow, kolesowarjow abo ćěłozwučowarjow.
Awtor dźensa
Tadej Cyž


text:
Wczora to szło pò prôwdzé mie blós abò zaspiewac “He Maлa Бaбa kлoпoTy kyпилa Пopocя” abò wzyc sã do robòtë, bò przistãpù do nowëch kaszëbskòjãzëcznëch starnów nie bëło.
Z tima bitama ë bajtama to jakòs tak je, że rôz òne są, a rôz jich nie ma. Wczora prawie bëło nót je wëszëkac, a to doch nôlepszô robòta dlô Sznëpòrznika 😉 . W tim sznëpòrzeniém towarzëszëła mie ta frantówka He Maлa Бaбa kлoпoTy kyпилa Пopocя ùkrajińsczégò karna Ot Vinta, jaką mie drëch pòdesłôł (jesz rôz dzãka).
Nie bãdã ji trzëmôł blós dlô se, bò mëszlã, że czéj wa bãdzéta kòmùdni, to mòże òna wama téż hùmòr pòprôwi. 🙂
Frantówczi karna Ot Vinta (móm czëtë, że miono nie mô nick bëlnëgò òznôczac 😉 ) nalezeta tuwò .
Jeżlë òbôczôta jesz jaczi felë to proszã napisac ò nich do mie, nôlepi cëtëjąc to co sã wama wëskrzëniło – bãdzé to dlô mie wiôlgô pòmòc .


text:
Wydawnictwo Silesia Progress jest współtwórcą nowego portalu informacyjnego dotyczącego Śląska: wachtyrz.eu
Portal będzie prowadzony głównie w języku śląskim i polskim, ale nie zabraknie także artykułów po czesku czy niemiecku.
Współtworzą go Oschl.blog oraz Chwila z gŏdkōm. Poniżej misja portalu.
Redakcyjŏ
Redaguje zespōł:
Pejter Długosz, Grzegorz Kulik, Rafał Szyma
Nasza misyjŏ
Informacyjŏ mŏ siyła. Siyła pokazowaniŏ prŏwdy. Siyła zmiynianiŏ świata naôbkoło nŏs. Siyła łōnczyniŏ ludzi. Beztōż ôtwiyrōmy Wachtyrz.eu – ślōnski serwis z informacyjami.
Wachtyrz.eu je lokalny. Dŏwŏ plac, coby sie trefić. Dŏwŏ nŏrzyńdzia, coby znojś partnyra do geszeftu, usugi, do spōlnego działaniŏ sam-tukej, u nŏs.
Wachtyrz.eu je regiōnalny. Zasuwŏ granice, co sōm w gowach. Niy zaglōndŏ na wojewōdztwa i kraje. Stŏwŏ na pozycyji ślōnskij – i żŏdnyj inkszyj.
Wachtyrz.eu je globalny. Toć, dōm je ważny, ale niy idzie durch siedzieć w dōma. Wachtyrz spōminŏ, co sōm my czyńściōm Europy i świata. Co Ślōnsk to je Europa i świat.
Wierzymy, iże potrzebny je ślōnski serwis z informacyjami – ciekawy, przidajny, po blisku – beztōż ôtwiyrōmy Wachtyrz. Patrzymy, coby była sam siyła informacyji, ale tyż coby zrobić ś niego sroge nŏrzyńdzie, co poradzi postarać sie ô lokalne, regiōnalne i globalne ślōnskie sprawy.
Bydź z nami. Spōlnie użyjymy dobryj siyły ôd informacyje.


text:
Misspell wykopwlisko był odwiedzany 25 razy w internecie.
Pokrewne misspelles dla:
wykopalisko
2ykopalisko , 3ykopalisko , aykopalisko , eykopalisko , qykopalisko , sykopalisko , w6kopalisko , w7kopalisko , wgkopalisko , whkopalisko , wkopalisko , wkyopalisko , wtkopalisko , wukopalisko , wwykopalisko , wyiopalisko , wyjopalisko , wyk0palisko , wyk9palisko , wykipalisko , wykkopalisko , wykkpalisko , wyklpalisko , wyko-alisko , wyko0alisko , wykoalisko , wykoaplisko , wykolalisko , wykooalisko , wykoopalisko , wykopaalisko , wykopailsko , wykopaisko , wykopakisko , wykopal8sko , wykopal9sko , wykopaliako , wykopalidko , wykopalieko , wykopaliisko , wykopaliko , wykopalikso , wykopalisio , wykopalisjo , wykopalisk , wykopalisk0 , wykopalisk9 , wykopaliski , wykopaliskk , wykopaliskko , wykopaliskl , wykopaliskoo , wykopaliskp , wykopalislo , wykopalismo , wykopaliso , wykopalisok , wykopalisoo , wykopalissko , wykopaliwko , wykopalixko , wykopalizko , wykopaljsko , wykopalksko , wykopallisko , wykopalosko , wykopalsiko , wykopalsko , wykopalusko , wykopaoisko , wykopapisko , wykoplaisko , wykoplisko , wykoppalisko , wykopqlisko , wykopslisko , wykopzlisko , wykpalisko , wykpoalisko , wykppalisko , wylopalisko , wymopalisko , wyokpalisko , wyoopalisko , wyopalisko , wyykopalisko , ykopalisko , ywkopalisko


text:
Po szpilu byli my na konferyncji prasowyj, zapraszomy do czitanio cołkij po naszymu:
Adam Boros (Elblong): “Myśla, że przegrywajonc szpil we 90 minucie, żodyn niy umi sie ze tym tak do końca dać rada. Ze przebiygu szpilu, zawody na rymis, niy boło jakiś łokazji 100-procyntowych, wszistko wskozywało na rymis, gospodorze mieli kilka łokazji po szczałach ze dalszyj odlygłości, my mieli kilka elemyntów, kiere powinni my inacyj skońcyć.
Sprawiydliwości niy ma co tukej szukać, bo niy ma co godać, że rymis bołby szprawiedliwy, ale jo łosobiście chciołbych, żeby nom syndziowie takie elwry gwizdali, kaj żodyn sie tygo niy spodziywoł, łoncznie ze drużinom gospodorzy. Boł jednak elwer, kożdy bydzie mieć swoja opinia na tyn tymat, jo uważom, że we 90 minucie takich elwrów sie niy gwizdo”.
Dariusz Fornalak (Ruch): “Fest trudny szpil, ważne trzi punkty zdobyte dziynki dużyj determinacji, szczygólnie we drugij połówce. Niy wyglondali my dzisioj nojlepij fizycznie, beztosz ta piyrwszo halbka boła tako nijako we noszym wykonaniu. Fusbalorze bali sie podyjmować decyzja, czy witrzimajom tyn szpil do końca, jo to tak łodbiyrom z boku. We drugij czynści szpilu wiyncyj boło zdecydowanio, agresji i to prziniosło efekt. Dopisujymy trzi punkty, momy tydziyń spokojnyj roboty, bo trza jesce robić nad wieloma elemyntami.
“Kendżi” widzioł moja mina jak włazioł do szatni, wie wszistko na tymat zachowanio po torze. Zostowmy to nom, my to przeanalizyjymy, tak jak Urbańczyk, niy zagroł dzisioj dobrego szpilu, łon wie czego sie łod niygo oczekuje i my muszymy mu pomóc coby prezyntowoł tako dyspozycja jak piyrwy.
Co do Duriski to zacytuja klasyka “wloz do akcji ze marszu, niy umoł nawyt ronk. Jestech zadowolony ze jego postawy we tym szpilu.
Cołki czos to godom, że proporcje młodziyż – doświadczynie som jesce zachwiane i poczebujymy jesce ludzi, coby wzmocnić tyn zespół i wyrównać te proporcje, ale niy powiym na jakich pozycjach, bo niy chca spekulować”.
własne


text:
Z wobydlerjemi wo škodach njewjedra a wo škitnych naprawach rěčeli
Pančicy-Kukow (SN/MWj). Po hoberskich škodach, kotrež je wulka woda we wječornych hodźinach 23. meje w Swinjarni zawostajiła, so wobydlerjo prašeja, hač móža ze swojich studnjow hišće pitnu wodu brać. Wjes mjenujcy njeje centralnej syći za pitnu wodu přizamknjena, ale kóždy statok ma swójsku studnju. Hač je woda hišće čista dosć, drje budu wjesnjenjo nětko přepruwować dać dyrbjeć. Tole bě wšitko přesahowaca tema wčerawšeho posedźenja gmejnskeje rady Pančicy-Kukow.


text:
Swójbne mjena su přeco zaso zajimawe swědčenja rěče našich prjedownikow. W serbšćinje maja wone wosebitu hódnotu, dokelž pochadźeja z časa, z kotrehož hišće žane pisomne pomniki njewobsedźimy. Kak su naši prjedownicy před wjele lětstotkami myslili a so rěčnje zwuraznili, wo tym nam wone mjena znajmjeńša něšto přeradźeja.
Chcemy so zaso wěnować někotrym serbskim prócowarjam zańdźenosće, kotřiž maja lětsa kulojtu abo połkulojtu róčnicu narodnin abo posmjertnin, a so zamyslić do jich mjenow. Swójbne mjena nastachu často z mjenow powołanjow, kotrež běchu prěni nošerjo mjenow wukonjeli. Tak je to na přikład pola Šewčika, takrjec „małeho šewca“. Jakub Šewčik, rodźeny w Baćonju a farar mjez druhim w Chrósćicach, wěsty čas předsyda Domowiny, předewšěm pak awtor basnjow patriotiskeho charaktera, změje 6. septembra 150. róčnicu narodnin.
Korla Awgust Fiedler, znaty hudźbnik a sobuwuhotowar spěwanskich swjedźenjow, zemrě 16. meje 1917. Swójbne mjeno Fiedler pochadźa tohorunja z mjena powołanja; w tym padźe wšak je wone němskeho pochada, měnjeny je wězo „husler“.


text:
Njeswačanscy gmejnscy radźićeljo mějachu na swojim wutornym posedźenju tójšto wobzamknjenjow na blidźe, z kotrychž so wjetšina z twarskimi naležnosćemi zaběraše.
Njeswačidło (JK/SN). Na swojim poslednim posedźenju do lětnjeje přestawki mějachu Njeswačanscy radźićeljo zawčerawšim wobšěrny dnjowy porjad zmištrować. Wulki dźěl posedźenja zabra předstajenje naćiska k lětušemu hospodarskemu planej. Tuchwilu wšak hišće wšitke financy ze stron Sakskeje a Zwjazka dóšli njejsu, ale zo je dóstanu, je wěste, wjesnjanosta Gerd Schuster (CDU) podšmórny. Najebać to je wažne, zo w napjatym času wuwaženy plan nastaja, štož z widom na trěbne naprawy w gmejnje runje jednore njeje. Wot 19. julija naćisk plana w Njeswačanskej radnicy wupołoža. Na posedźenju w awgusće chcedźa jón wobzamknyć.


text:
Tři nowe čakanske budki za busowe zastanišća Hodźijska gmejna za klětu planuje. Za Nowe Błohašecy tajka předwidźana njeje. Runje tam pak by wona nuznje trěbna była.
Hodźij (CK/SN). W Čornecach a Čěškecach chce Hodźijska gmejna klětu nowu busowu čakarnju natwarić a tu w Spytecach ponowić. Tole předwidźi naćisk hospodarskeho plana, z kotrymž so gmejnscy radźićeljo na swojim zašłym posedźenju zaběrachu. Gmejna tak swój zaměr dale wjedźe, po móžnosći w kóždej ze swojich 32 wsow čakansku budku stajić. „To pak njewoznamjenja, zo kóžde zastanišćo tež třěchu dóstanje“, rozłoži André Laue z techniskeho zarjada gmejny na naprašowanje SN. Dotal maja 31 čakarnjow w 26 wjeskach. „Je twarić a hladać je naš stajny nadawk“, praji sobudźěłaćer zarjadnistwa. Nowe budki płaća zwjetša z gmejnskeje kasy. Za tu w Spytecach dóstanu w zwisku z nowej kolesowanskej šćežku podłu statneje dróhi S 111 přiražku Sakskeje.


text:
Ślōnskŏ Biblijŏ a ślōnski szrajbōnek ze 1886 roku? [Prima aprilis]
W bibliŏtyce uniwerzitetu Georga-Augusta w Göttingen znŏdła sie niyzwyczajno ksiōnżka. Jak napisoł nōm ksiōndz dochtōr Antōn Winkler, biblista niymiecki rodzōny we Raciborzu, poradziōł ôn znojś Biblijo ôd Lutra, publikowano we 1886 roku nakładym Württembergische Bibelastalt ze Stuttgartu.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Je to edycyjŏ dwujynzykowŏ: niymieckŏ i – pozōr – ślōnskŏ! Na piyrszyj strōnie – co idzie ôbŏczyć na zdjyńciu przisłanym bez ksiyndza dochtōra – stoji ôfyn:
abo wszyskie Pisma ze Starégo a Nowégo Testamyntu
podug ḿyḿeckigo przekuadu D. Martina Lutra
na szlønsko mʘwa ıod x. Troppitza do ẃernych ıod ıonégo
Niy ma to ale kōniec synsacyji. Dyć zdŏ sie, co ślōnski przekłŏd wydurkowany je we autorskim szrajbōnku ôd tumacza. Ino na tyj jednyj strōnie idzie zmiarkować ekstra litery:
- – o z pōnktym we postrzodku (nasze “ŏ”?)
- – e z punktym na wiyrchu (na klang i/y)
- – ø (na klang ō?)
- – o z tuplowanōm kryskōm z przodku (nasze ô?)
- – ôznaczynia miynkości podane wiyncyj na to, jak zapisowoł je Feliks Steuer
Zarŏzki po Wielkanocy sōm my ugŏdani na gŏdka telefōnicznŏ z ksiyndzym dochtōrym Winklerym. Niyskorzij chcielibymy drap ku nimu pojechać i sami ôbŏczyć ta Biblijŏ. Dōmy znać, jak ino zweryfikujymy ta nowina.
Kōmyntarz redakcyji: Ja, to bōł yno szpas na prima aprilis. Nie gorszycie sie, pra?


text:
Měnjensku bursu rostlin chcedźa na kóždy pad wospjetować
Miłoćicy (HS/SN). Přewšo zadanił je so wopyt prěnjeje měnjenskeje bursy rostlin minjenu sobotu při Miłočanskej skale. Tam běchu so čłonojo towarstwa Kamjenjak kaž tež Njebjelčanskeho domizniskeho a kulturneho towarstwa na tele zarjadowanje derje přihotowali a poskićachu wulku ličbu korjeninowych a zeleninowych rostlin, zo bychu je z druhimi měnjeli. Někotryžkuli wopytowar bě hižo w měrcu na měnjenskej bursy za symjo w Njebjelčicach pobył. Nětko přinjesechu woni zbywace rostliny ze swojeje zahrodki. Mjez nimi běštaj Christina a Beno Čornakec z Chrósćic. Jeju mjedonka je tež lětsa zaso chětro narostła. Někotre jeje wubitki je sej Rynčec swójba z Wojerec sobu wzała a chce je nětko w swojej zahrodce w Nižej Wsy zesadźeć.


text:
Buks Francek Fyrtok, 10.02.1922
Wachtyrz prezyntuje teksty z dŏwnych ślōnskich cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Wszyjske artykuły trzeba rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd Redakcyje.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Nasz Karlik, co to maluje naszego Kocyndra, pedzioł, iże zrobi mi nowo fotografio. Chciołech, żeby zrobił ze mnie taki ôbrozek, coby mie poznali i ci, co mnie jeszcze nie widzieli. Tak to jest z malerzami. Łupy przirzykajōm, a potym to nie namalujōm! A już sztyry libsty pisały mi, żebych im mōj ôbrozek posłoł.
Naczelno Rada Ludowo pojechała se do Cieszyna pod ôlejander. Mie nie chciała zabrać, żeby sie też ucieszyć. Najbardziej sie jej podoboł „hotel Bochyńskego”, bo tak napisała w gazetach. Prezydynt sōndu Bochyński jest gryfny Karlus, bo mo pokoj do ôdstōmpiynio. Jego hotel w Cieszynie mo z fajnowskich sztobōw gardinki, ale do tego hotelu dostanie sie jyno tyn, jeśli go zamōwi, niby poleci ôbersztacanwalt Kobyliński. Tōż do hotelu Bochyńskego, a mo ôn kupa takich hoteli, przi każdym sōńdzie można sie dostać bez Kobylińskego, a to też jest koleks, co poradzi sztanga trzimać. Bez dobrego słowa Kobylińskego to ani sōm Bochyński nie wpuści żodnego do tego hotelu. Dziwno mi jyno, że Naczelno Rada LUdowo już tak zawczasu staro sie ô łaska Bochyńskego, przeca pierszyństwo do jego łaski powinni mieć porzōndniejsi ludzie, a mōmy ich dość na Gōrnym Ślōnsku.
Kedy se tak Naczelno Rada w Cieszynie chodziła po Jelynie, to jo poszełech do Katowic ôbejrzeć, co tam myszy robiōm jak niyma Naczelnej Rady w chałupie. Tak ech sie chcioł przypytać i popatrzeć. Ale tegoch robić niy potrzebowoł, bo jeszczech był w siyni, jak jedyn wysoki urzyndnik kōnierowoł niższego i krziczoł: „Jeżeli p. myślisz żeś jest tym czym ja, to pan jesteś ôsłym!” Pōmyślołech se, mo prawie, powiedzioł prawdziuśko prowda. Naczelno Rada powinna jednak takego wysokego urzyndnika ukarać za zdradzynie tajymnicy urzyndowej.
Sōm jeszcze insi urzyndnicy i kajindziej, bo sie w Katowicach nie poradzōm pōmieścić. Ci urzyndnicy jyno tak ciepiōm 100 markowymi scheinami, choćby jyno na papierze w rozporzōndzyniach. Tyn urzyndnik jest prawdziwy. Scheinwerfer.
Dziouchy ski tych mrozōw chodzōm zababulōne i nie zaprosiły mie na żodyn bol ani na kreple. Stare matki też jakoś nie dbajōm ô swoje cery, bo nie robiōm lo nich ani lo chłopcōw ani takego starczynego weselo. Jak ech sie w Łagewnikach przipytoł do jednej gryfnej dziouchy, kedy to bydōm kreple, sprzezywała mie ôd Fyrtoka i buksa, ale zrobiła to jyno na ôko, coby tym drugim nie było żol. Tak doprowdy, to bych se chcioł naszafnōńć jako nowo libsta.
Choć sōm mrozy, to jak se pōmyśla, iże na Gōrnym Ślōnsku sōm nojgryfniejsze dziouchy, to sie mie ani izma nie chyto. Teroz ku ôstatkōm ludziska sie bawiōm, ale jyno pōmiyndzy sobōm. Cudzych nie wpuszczajōm. Jyno w niekerych wsiach jest jeszcze stara gościnność. To też jest napisane w starej śpiewce:
„Poszechech tam na Szōmbierki,
Dali mi tam micha ścierki,
Za to dalej, tam ku Rudzie,
Tam sōm lepsi ludzie.
W Chropaczowie, Ôrzegowie,
Ludzie majōm kepsko w głowie”.
Dalej sie gwizdo. Ani w Chropaczowie ani w Ôrzegowie jeszczech nie znojd ani jednej libsty. Tyn, co ta śpiewka ułożył mioł recht. W Chropaczowie i Ôrzegowie to jyno chłopi trzimajōm sztanga, a dziouchy to nie, bo sie jeszcze ani jedna do Fyrtoka nie zgłosiła. Jak tak dalej bydzie, to pokocyndruja do Gynuji i na ôstatki nie bydōm miały z kim fyrtać. A trojok jest teroz w modzie, bo go i w Warszawie dziouchy tańczōm.
Dowōm wszystkim dziouchōm do wiadōmości, że sie majōm poprawić i na kreple zaprosić swojego
Francka Fyrtoka.


text:
Niy znōm1 chyba takego czowieka, kery by niy jołd2 kejś3 plackōw kartołflanych. Za starego piyrwy4 nasze ōłmy5 piykły6 je na blasze i te placki zawsze bydymy7 nojlepi spōminać8. Potyn my powyciepowali9 ze kuchni piece, bo za kans10 bōło marasu11 skuli12 tego wōngla13 i trza bōło placki piyc na patelni we fecie14 abo ôleju. Choć joł15 żech już prōbowoł je piyc na teflōnowyj patelni bez tłuszczu- smak majōm inkszy16, mani17 cholesterolu, ale niy sōm tak fajnie chrōpiōnce. Do tych plackōw żech sie wynołkwiōł18 tako pieczarkowoł zōłza, kero19 na piōntek20 bydzie idealno, nawet dlo nojbarzi21 pobożnego Hanysa22 😉
Co potrza?
Placki:
1 kg ôbranych kartołfli
1 cebula
2 zōmbki23 czosku
5 -6 łeżek mōnki pszynnyj
2 jajca
sōl i pieprz
ôlyj do smażynia (no chyba, że chcecie na fecie)
Zōłza:
0,5 kg pieczarkōw
400 ml śmietōnki24 (12 abo 18 %)
łeżka masła klarowanego
1 łeżeczka majeranku (kajś żech widzioł, że go piyrwy mianowali majerōnek)
0,5 łeżeczki mielōnego kminku
0,5 łeżeczki kurkumy (moł fajno żōłto farba i je bardzo zdrowoł)
0,5 łeżeczki czosku niydźwiedziego (abo jedyn zōmbek czosku)
sōl i pieprz
trocha mōnki do zagynszczynia zōłzy
Kartołfle, cebula i czosnek trzymy na miazga, dociepujymy mōnka, prziprawy, jajka, miyszōmy i placki mōmy fertich25 do pieczynia. Joł całe szczyńście mōm takego robota, kery mi te wszyjske kartołfle potarł26, bo piyrwy to jak bych27 sie niy staroł, to zawsze mi kajś28 tyn palec ujechoł29 i rynka bōła trocha pocharatanoł. Choć połra razy żech tar kartołfle tyż na tych rubszych ôczkach i to mogecie być zicher30, że danie bydzie bez czerwōnych krwinek 😉
Tera bierymy sie za zōłza. Pieczarki pokrajcie na mańsze kōnski- ale bez przesady, bo jak mołcie za kans czasu, to sie lepi poczytejcie ksiōnżka- i wciepcie na suchoł patelnia, żeby trocha ôdparowały woda. Mōm nadzieja, że niy musza Wōm pisać, że ta patelnia moł być bez tyn czas na piecu 😉 Jak już trocha ta woda ôdparuje, dociepcie tam masła i prziprawy. Potyn jeszcze śmiytōnka i już zōłza prawie fertich. Keby31 bōła za rzołdko32, to mogecie dać tam trocha mōnki rozrobiōnyj we zimnyj wodzie i jōm zagyńścić.
Jak chcecie piyc33 placki bez ôleju i fetu, to yno leko34 natłuście patelnia i biercie sie za pieczynie, a jak chcecie mieć je take fajnie chrōpiōnce, to nalyjcie na patelnia ôleju, a jak sie ôzgrzeje, ponakłołdejcie po łeżce plackowego ciasta. Jak już placki bydōm ze kołżdyj strōny fajnie przibrōnołcōne35, to je przeciepcie na papiyrzany 36ryncznik, żeby tyn fet w niego trocha wsiōnknōł37.
Takego placka mogecie sie wciepnōńć38 na talyrz, ôblołć39 zōłzōm i… smacznego 🙂
1znam; ō- samogłoska w wymowie między o i u
2jadł
3kiedyś
4dawniej
5babcie
6piekły
7będziemy
8wspominać
9wyrzucili
10dużo
11brudu
12z powodu
13węgla
14tłuszczu
15ja
16inny
17mniej
18wymyśliłem
19która
20piątek
21najbardziej
22Ślązaka
23ząbki
24śmietany
25gotowe
26potarł
27bym
28gdzieś
29omsknął
30pewni
31gdyby
32rzadka
33piec
34lekko
35przypieczone
36papierowy
37wsiąknął
38wrzucić
39oblać


text:
25 maja w zabytkowej kopalni Ignacy zmierzyła się rekordowa liczba 79. znawców języka śląskiego.
Przyjechali z Będzina, Czerwionki-Leszczyn, Gaszowic, Rydułtów, Książenic, Marklowic, Mysłowic, Pszowa, Radlina, Siemianowic Śląskich, Lysek, Żor, Katowic, Rudy Śląskiej. Najliczniej był reprezentowany Rybnik.
W trakcie sprawdzania diktanda wystąpiły zespoły śpiewacze rybnickich kół gospodyń wiejskich (KGW Radziejów-Popielów i Zespoł "Ligocianki" z KGW Ligota) oraz uczniowie Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 2 z Rudy Śląskiej.
Wygrał Bartłomiej Wanot z Siemianowic Ślaskich, drugie miejsce zajął Grzegorz Buchalik z Żor.
Tekst diktanda:
Latowe feryje to je fajno rzecz.
Hneda ône bydōm. Jeszcze wiosna na dobre sie niy zaczyno, a my już ô nich myślymy. We moju pogoda biere se to po lekuśku wiaterek troszka cieplyjszy, słōneczka trocha wiyncyj, a przi takim hicu zaczynōmy spōminać przeszłe wywczasy. Sztaunujymy, kaj tyż to latoś pojadymy: eli ku morzu, eli ku gōrōm? A i ô to, wiela nōm słōnko prziświyci, tyż mōmy staroś. Grōnt, co niy bydzie padoł dyszcz. Nō i myślymy, wiela wziōnś piniyndzy ze sobōm? Wszyjski te karty, winiety, krymy na ôpolani, tōż muszōm być. Jeszcze daleko do tego mōmy, a już nas biere rajzyfiber. Zamowiōmy tōni apartamynt, a trocha jedzynio bierymy ze sobōm, coby te kustowani było tōńsze. Jedni bydōm po wielkich wiyrchach leźli, a drudzy ku wodzie bydōm ciśli, coby sie mocka dychnyć. We rozwodze mōmy, czym pojadymy: fligrym abo autym? Kożdy inkszymu je rod. Autym je dłōżyj, ale niy trzeja siodać do tej biksy, co furgo. Niykerzi sie tego bojōm. Nejważniejsze, coby nic w kofrach niy brakło. Przecyż wszyjsko ze sobōm muszymy mieć. Jak już na plac przijadymy, tōż je fajnie. Niy starōmy sie już ô rajza, a zarozki idymy na kwartyra. Wyladowujymy te nasze kofry i wszyjski graczki, co ze sobōm mōmy. Nō i zaroz sie zdo wlyź do wody, a potym niy za moc sie ôpolić, jak sōm my nad morzym. Sōmech widzioł, jak chop szoł drōgōm, a ôroz go hercszlag chyciył, dobrze, co chocioż ta sanitarka ze dochtorym była na czas, bo już by pō nim było. A jak sōm my we gōrach, to idymy na szpacyr, a potym do restauracyje, a możnej tyż na muzyka pofajrować. Tak by tak, trza przipōmnieć staro prowda: trza se gowa przikryć czopkōm, chustkōm abo eleganckim hutym, jak go kery abo kero mo! Na ôczy zōnynbryle wsadzić, a potym sie dziepiyro po słōneczku paradzić! Tak trzeja być rod tym feryjōm, a coby były jak nejdugsze. Je potym co spōminać, co robiyło sie na wakacyjach eli we Egipcie, eli we chorwackim Splicie. To tam je do zwiydzynio pałac Dyjoklecyjōna, nō i Dubrownik, kaj sōm jego mury ôbrōnne i mocka inkszych zabytkōw. A i na naszym Ślōnsku je tela zōmkōw i pałacōw do ôbezdrzynio: ôd Zgorzelca, bez Strzybno Gōra, aże po Pszczyna.
Nale eli dychōmy we Wiśle, eli na Kanarach trza dować pozōr, coby te feryje niyskorzij dobrze spōminać.
www.nowiny.rybnik.pl
Fot. M. Szotek


text:
Alojs Mikławšk a Marko Šiman 10. króć z kolesom w regionje po puću
Ralbicy/Malešecy (SN/JaW). Swoju mjeztym tradicionalnu kolesowarsku turu – lětsa je to dźesata – po swojimaj wólbnymaj wokrjesomaj 52 a 53 staj dźensa rano zapósłancaj Sakskeho krajneho sejma Alojs Mikławšk a Marko Šiman (wobaj CDU) w Ralbicach z wopytom Božeje mšě zahajiłoj. Po kemšach podaštaj so politikarjej k molerskemu předewzaću Steffena Frencla we wsy. Jich zajimowaše, hdźe młodeho předewzaćela, kotryž bě 2002 swójsku firmu załožił, črij tłóči. Tuchwilu ma Frencl dźewjeć sobudźěłaćerjow a wučomnika, kotrehož chce tež přewzać. Najbóle jeho trapi, zo je dale a mjenje wučomnikow. „Za dźěło w twarstwje powšitkownje so wjac telko młodych njezajimuje.“ Tule chcyłoj zapósłancaj pomhać a ze šulemi wo móžnosćach projektowych dnjow rěčeć, z pomocu kotrychž móhli mjez młodostnymi zajim za rjemjesło budźić. Na prašenje, hač so na wupisanjach nadawkow kraja wobdźěla, dyrbješe Frencl z „ně“ wotmołwić. „Běrokratija je prosće přewulka.“ Načał je Frencl hišće pobrachowacy zwisk k šěrokopasmowemu internetej.


text:
Beschreibung
Zaměrnje a z wulkej přichilnosću je awtor ze swojimi njeličomnymi přinoškami, powědkami a basnjemi w běhu lětdźesatkow Delanam w serbskim pismowstwje trajny pomnik stajił. Hač wopisuje domjace pječenje w Sernjanach, je na křižerjach w Ralbicach, pućuje podłu Klóšterskeje wody abo rozprawja wo zabawnych rejach w fabrikskej hospodźe w Šunowje – we wšěch jeho twórbach wotbłyšćuje so duša serbskeho wjesneho luda. W swojich nastawkach čerpa z regionalnych stawiznow, kotrež wě zajimawje a nazornje předstajić.
Wuběr nastawkow wudospołnja w předležacej zběrce jeho fota. Wšo dohromady wobswětla spomóžne skutkowanje rodźeneho Sernjančana.


text:
Chrósćicy (SN). Župa „Michał Hórnik“ přeproša swojich čłonow a dalšich zajimcow na kubłansku jězbu wot pjatka, 31. awgusta, do njedźele, 2 septembra. do Namysłowa. Na programje steja wodźenje po měsće, wopyt radnicy kaž tež dalšich wosebitosćow města a wokoliny. Přizjewjenja přijimuja hač do 16. awgusta w regionalnym běrowje Domowiny w Chrósćicach (tel. 03 57 96 / 9 62 54; e-mail: ).
Informaciski a temowy wječor
Běła Woda (SN). Wyši měšćanosta Běłeje Wody Torsten Pötzsch přeproša póndźelu, 13. awgusta, we 18 hodź. do Běłeje Wody w Sociokulturnym centrumje Telux na informaciski a temowy wječor k wólbam do Serbskeho sejma. Na zarjadowanje su Serbja, wosebje ze srjedźneje Łužicy, přeprošeni. Přizamknje so diskusija wo prašenjach ke kulturnej a kubłanskej awtonomiji w Serbach, wězo předewšěm z perspektiwy srjedźneje Łužicy.
Swjedźeń pod Čornobohom


text:
Nowy přichod za najstarše twarjenje Biskopic našli
Biskopicy (UM/SN). Towaršnosć Křesćanski hospic wuchodneje Sakskeje je dlěši čas za kmanym městnom za swój druhi stacionarny hospic pytała, po tym zo prěni hižo w Ochranowje wuspěšnje wjedźe. Runočasnje pytaše město Biskopicy za móžnosću, kak wužiwać najstarše twarjenje města, w 13. lětstotku natwarjenu twjerdźiznu, znatu w měsće pod němskim mjenom Fronfeste. Nětko su so rozsudźili, tam nowy hospic zaměstnić.
„Z Biskopicami smy najkmańše městno za hospic namakali“, praji Volker Krolzik, jednaćel Budyskeje diakonije, kotraž je na Křesćanskim hospicu wuchodneje Sakskeje wobdźělena. Bywše wokrjesne město Biskopicy je wot Ochranowa dosć zdalene a wuprudźa hač do Drježdźanskeho regiona a do Sakskeje Šwicy. „Smy dołho wo móžnosći noweho wužiwanja twjerdźizny rozmyslowali. Nětko sym jara zbožowny“, rozłožuje Robert Geburek. Jako čłon spěchowanskeho towarstwa twjerdźizny dźěła wón za Budysku diakoniju a je swojich šefow na historiski twar skedźbnił.


text:
Rěčicy (SN). Dokelž so z drjewom zwisowace temy a móžnosće wužiwanja drjewa derje do kulisy Rěčičanskeho Erlichtec dwora z jeho kładźitymi chěžemi hodźa, wuhotuja tam njedźelu, 12. junija, prěni raz drjewowy a lěsny swjedźeń. Cyły dźeń móža so zajimcy wo wuznamje drjewa wobhonić a sej wobhladać, na kak rozdźělne wašnje móžeš tule surowiznu wužiwać.
Na stejnišću k sobučinjenju Katrin Lattermann z wokrjesneho lěsniskeho zarjada rozłoži, kotry wuznam strowy lěs za čłowjeka ma. Konje Schmidtec swójby z Dubca (Daubitz) móžeš při ćahanju drjewjanych zdónkow wobkedźbować a potom widźeć, kak Wolfgang Krone z Kodersdorfa zdónki w swojim mobilnym rězaku na deski rozrěza. Kulturna kupa Einsiedel wustaja wjacore fantazijepołne modele hrajkanišćow, štomowych domow a skulpturow, kotrež su po cyłej Europje požadane. Runje tajki eksportny šlager z regiona běchu něhdy drjewjane twary Nišćanskeje firmy Christoh & Unmack, wo čimž rozprawja pućowanska wustajeńca w Rěčičanskej kolesowanskej bróžni.


text:
Ablawt
Ablawt (tež apofonija) mjenuje so změnu wokalow mjez rozdźělnymi morfami, kotrež samsny morphem reprezentuja. Zapřijeće bu w lěće 1819 wot Jacoba Grimma do rěčewědy za poznamjenjenje prawidłowneje změny w zdónkowym wokalu při fleksiji germanskich sylnych werbow (tu a tam hižo zašo podobnje wužity, ale hišće nic jako jasnje wobrysowane fachowe zapřijeće). Tutón ablawt najskerje dźe hižo na protoindoeuropsku prarěč a pokazuje hišće swoje wuskutki w najwjace indoeuropskich rěčach.
Rozeznawa so mjez kwalitatiwnym ablawtom (změna wokala) a kwantitatiwnym ablawtom (změna wokaloweje dołhosće). Pomjenowanja ablawtowych schodźenkow jednotnje njejsu. Zwjetša so pola indoeuropskeho ablawta tři schodźenki rozeznawaja:
- Połny schodźenk (zakładny schodźenk, normalny schodźenk)
- Podlěšenski schodźenk
- Zhubjenjenski schodźenk (redukciski schodźenk, nulowy schodźenk)
Wobsah
Ablawty pola němskich werbow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W germanšćinje słuži pola tak mjenowanych słabych werbow dentalny sufiks (na př. -t- w němčinje, -ed w jendźelšćinje) za markěrowanje preterituma a participa II. Pola sylnych werbow wšak chětro prawidłowny ablawt wustupuje, to rěka, tam so hłowne wokale při konjugaciji měnjeja.
Přikład z němčiny:
Słaby werb je na př. loben, zdónkowy wokal njeměnja so při tworjenju preterituma: loben, lobte, gelobt.
Sylny werb je na př. trinken, wokal měnja so při tworjenju preterituma: trinken, trank, getrunken.
Su w germanšćinje sydom ablawtowych rjadow, znutřka kotrychž wokal so po krutym prawidle ablawtuje (prěnjotna přičina za to su mj. dr. sćěhowace konsonanty). W němčinje su do dźensnišeho wšě sydom ablawtowych grupow wobchowane, při čimž někotre werby su tež swoju ablawtowu grupu w běhu rěčnych stawiznow změnili, abo počachu słabe być, na př. so werb backen w sewjernej němčinje hłownje słabje skłonjuje (backen - backte - gebackt), mjeztym zo so w hornjej němčinje hišće husto sylny preteritum a particip II (backen - buk - gebacken) jewjetej.
Přikłady za werby jednotliwych ablawtowych rjadow:
1. ablawtowy rjad němčiny: ei - i - i
- beißen - biss - gebissen
- schreiben - schrieb - geschrieben
- schneiden - schnitt - geschnitten
2. ablawtowy rjad němčiny: i - o - o
- biegen - bog - gebogen
- bieten - bot - geboten
- fliegen - flog - geflogen
- frieren - fror - gefroren
- wiegen - wog - gewogen
3. ablawtowy rjad němčiny: e/i - a - o/u
- singen - sang - gesungen
- sterben - starb - gestorben
4. ablawtowy rjad němčiny: e/o - a - o
- kommen - kam - gekommen
- nehmen - nahm - genommen
5. ablawtowy rjad němčiny: e/i - a - e
- lesen - las - gelesen
- liegen - lag - gelegen
- sitzen - saß - gesessen
6. ablawtowy rjad němčiny: a - u - a
- tragen - trug - getragen
- graben - grub - gegraben
7. ablawtowy rjad němčiny: ei/au/ō/a/ū - i - ei/au/ō/a/ū
- heißen - hieß - geheißen
- hauen - hieb - gehauen
- stoßen - stieß - gestoßen
- fangen - fing - gefangen
- fallen - fiel - gefallen
- schlafen - schlief - geschlafen
- rufen - rief - gerufen
Při wuknjenju srjedźowysokoněmčiny a starowysokoněmčiny ma zaběranje z ablawtowymi rjadami wosebje wulki woznam.
Tute přesunjenje wokalow dźe na indoeuropski přechad wróćo a hodźi so tohodla, zdźěla pola samsnych werbow, we wjacorych rěčach wobkedźbować, na př.
němčina:
- sprechen - sprach - gesprochen
- geben - gab - gegeben
nižozemšćina:
- spreken - sprak - gesproken
- geven - gaf - gegeven
jendźelšćina:
- speak - spoke - spoken
- give - gave - given
islandšćina:
- stela - stal - stolið
- gefa - gaf - gefið
Hodźi so jenakorazny, zwjetša nic dokładnje jenaki system ablawtowych rjadow wobkedźbować, dokelž su so wšelake zwukowe přesunjenja stali. Pismowy wobraz husto starše formy dołho wobchowuje, kotrež su so w rěčanej rěči hižo změnili.
Po horjeka naspomnjenej definiciji je ablawt tež w zapado- a serwjerogermanšćinje rozšěrjeny přezwuk (na př. němsce Maus - Mäuse, Mäuslein; fahren - fährt), kotryž bu přez -i/j- w sćěhowacej złóžce zawinowany. Tutón je wo wjele młódši zjaw hač indoeuropski ablawt, čehoždla ani njeje systematiski abo historiski zwisk ze změnu w ablawtowych rjadach a přezwuk so zwjetša k ablawtowym fenomenam njeliči.
Znajomosć historiskich wuwićow ablawta móže husto pomhać, zo bychu so po zdaću připadne njeprawidłownosće wuwswětlili. Na přikład ma němski werb "sein" łaćonsce formje est (ist) a sunt (sind). Je trjeba wobkedźbować, zo tutej formje stej přiwuznymaj němskimaj formomaj jara pdobnej. Rozdźěl mjez singularom a pluralom we woběmaj rěčomaj da so jednorje wujasnić: praindoeuropski korjeń wobeju werbow je *h1es-. W indoeuropskej prarěči bu zdónkowy wokal w pluralu wuwostajeny (t. mj. nulowy schodźenk ablawta), štož k formomaj *h1és-ti za je a *h1s-énti für su wjedźeše (-u- w łać. sunt je pozdźiše přetworjenje).
Ablawty w sanskriće[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Stari gramatikarjo sanskrita wuchadźachu wot zhubjenskeho schodźenka jako zakładny schodźenk a mjenowachu połny schodźenk Guṇa (wulki stopjeń) a podlěšenski schodźenk Vṛddhi (róst). Słowniki sanskrita, kotrež su zwjetša po korjenjach natwarjene, wobsahuje zwjetša zhubjenski schodźenk jako hesło. Nimo wokalow a/ā, i/ī, u/ū a diftongow o/au a e/ai so tež połwokale y a v jewja, nimo toho sanskrit sonantnej likwidaj ṛ a ḷ wužiwa, a tež nazalaj m a n móžetej wokalisku funkciju měć.
Sanskrit znaje 15 ablawtowych rjadow:
Ablawt w Litawšćinje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W Litawšćinje so tři ablawtowe rjady rozeznawaja, při čimž nic přeco wšě wotstopnjowanja při słowach wustupuja.
Wězo wustupuja nimo toho tak mjenowane ablawtowe wobsunjenja, při čimž tute w tym wobsteja, zo i-schodźenk bjez sćěhowaceho likwidy abo nazala wustupuje.
- teškia, tėškė (tėkšti "šprycować; bić, klepać; mjetać"), taškyti "šprycować", tìško (tìkšti "šprycować"), tyška "šprycuje, šprycuja"
Hlej tež[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Harald Wiese: Eine Zeitreise zu den Ursprüngen unserer Sprache. Wie die Indogermanistik unsere Wörter erklärt. Logos-Verlag, Berlin 2007, ISBN 978-3-8325-1601-7. (němsce)
- Alfred Senn: Handbuch der litauischen Sprache. Band 1: Grammatik. Winter, Heidelberg 1966, S. 77–79 (Indogermanische Bibliothek. Reihe 1: Lehr- und Handbücher). (němsce)
Eksterne wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Online Verbformgenerator Skłonjowanje němskich sylnych werbow z woznamjenjenjom ablawta


text:
Ubuntu
Ubuntu jo dermotna distribucija Linuxa, kenž bazěrujo na distribuciji Debian a wužywa swójski grafiski pówjerch Unity. Wuwija se wót firmy Canonical pódpołdnjoafrikańskego pśedewześarja Marka Shuttlewortha. Mě distribucije jo słowo w afrikańskej rěcy zulu, źož wóznamjenijo "cłowjecnosć za drugich".
Prědne wudaśe systema jo było w oktoberje 2004. Pódla plana, nowa finalna wersija Ubuntu wuchada kužde połlěto. Numer wersije wobstoj z lěta a mjaseca wudaśa, na pśikład Ubuntu 13.10 jo wujšło w oktoberje 2013. Wersije Ubuntu maju teke kodowe mjenja, kótarež wobstoje z dweju słowowu, kótarejž zachopijotej se z tym samskim pismikom a pomjenjuju zwěrjeta: 13.10 jo "Saucy Salamander", to jo na engelski "njeplecny salamander".
Ubuntu słuša k nejpopularnjejšym distribucijam Linuxa za PC. Pó pódaśach wó woglědach na bokach załožby Wikimedia Foundation z oktobera 2013, mjazy distribucijami Linuxa, kenž jo se dało wopóznaś, Ubuntu jo był na prědnem městnje.[1]
Aby rozšyrjował Ubuntu, Canonical jo póbitował dermo CD z rozesłanim na ceły swět; w ten cas pó takej samej wašni jo se dało CD Kubuntu skazaś. Akcija jo se w aprylu 2011 zakóńcyła; něnto w wobchoźe na websedle Ubuntu dej se płaśiś za CD (sam system jo dermotny).
Wobraze .iso Ubuntu daju se wupaliś na CD abo DVD. Su to teke live-CD, to groni, wužywaŕ móžo zastartowaś Ubuntu z CD, bźez instalacije. Instalaciju systema dajo se zachopiś mjazy drugim z CD abo USB.
Warianty[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Ubuntu za serwery jo Ubuntu Server, źož instalacija w normalnem modusu wótměwa se bźez grafiskego pówjercha. Canonical zaběra se teke ze systemom Ubuntu Phone, kenž jo planowany za mobilne telefony. Testowa wersija jo wujšła 17 oktobera zrazom z Ubuntu 13.10.
Mimo Ubuntu Canonical wuwijaju se distribucije, kenž źěle se software a systemowe źěłowe rědy z Ubuntu, ale wužywaju druge grafiske pówjerchy abo specifisku software. Su to mjazy drugim Kubuntu (KDE), Xubuntu (Xfce), Lubuntu (LXDE), Edubuntu (za šule).


text:
Akademia Animatora – Szkolenia z Licencją na Zabawianie™
Kurs Animatora
Kurs Animatora Katowice, Akademia Animatora, Kurs Animatora Czasu Wolnego Katowice, Kurs Animatora Zabaw dla Dzieci Katowice, Animator Katowice, Animator Czasu Wolnego Katowice, Animator Zabaw dla Dzieci Katowice, Kurs Animatora Zabaw Katowice | Kurs Animatora Katowice, Akademia Animatora, Kurs Animatora Czasu Wolnego Katowice, Kurs Animatora Zabaw dla Dzieci Katowice, Animator Katowice, Animator Czasu Wolnego Katowice, Animator Zabaw dla Dzieci Katowice, Kurs Animatora Zabaw Katowice | Kurs Animatora Katowice, Akademia Animatora, Kurs Animatora Czasu Wolnego Katowice, Kurs Animatora Zabaw dla Dzieci Katowice, Animator Katowice, Animator Czasu Wolnego Katowice, Animator Zabaw dla Dzieci Katowice, Kurs Animatora Zabaw Katowice | Kurs Animatora Katowice, Akademia Animatora, Kurs Animatora Czasu Wolnego Katowice, Kurs Animatora Zabaw dla Dzieci Katowice, Animator Katowice, Animator Czasu Wolnego Katowice, Animator Zabaw dla Dzieci Katowice, Kurs Animatora Zabaw Katowice | Kurs Animatora Katowice, Akademia Animatora, Kurs Animatora Czasu Wolnego Katowice, Kurs Animatora Zabaw dla Dzieci Katowice, Animator Katowice, Animator Czasu Wolnego Katowice, Animator Zabaw dla Dzieci Katowice, Kurs Animatora Zabaw Katowice | Kurs Animatora Katowice, Akademia Animatora, Kurs Animatora Czasu Wolnego Katowice, Kurs Animatora Zabaw dla Dzieci Katowice, Animator Katowice, Animator Czasu Wolnego Katowice, Animator Zabaw dla Dzieci Katowice, Kurs Animatora Zabaw Katowice | Kurs Animatora Katowice, Akademia Animatora, Kurs Animatora Czasu Wolnego Katowice, Kurs Animatora Zabaw dla Dzieci Katowice, Animator Katowice, Animator Czasu Wolnego Katowice, Animator Zabaw dla Dzieci Katowice, Kurs Animatora Zabaw Katowice |