text:
Kuchnia tajska w Katowicach
Znaleziono wyników: 1
Znaleziono wyników: 1
Znaleziono wyników: 1
Typy lokali
restauracje Katowice, catering Katowice, bary Katowice, kawiarnie Katowice, fast food Katowice, pizzerie Katowice,
Kuchnie
kuchnia polska Katowice, kuchnia śląska Katowice, kuchnia europejska Katowice, kuchnia międzynarodowa Katowice, kuchnia regionalna Katowice, kuchnia orientalna Katowice, kuchnia tajska Katowice, kuchnia domowa Katowice, kuchnia gruzińska Katowice, kuchnia włoska Katowice, kuchnia amerykańska Katowice, kuchnia chińska Katowice, kuchnia indyjska Katowice, kuchnia węgierska Katowice, kuchnia japońska Katowice, kuchnia wegetariańska Katowice, kuchnia francuska Katowice,
Atuty
internet Katowice, akceptacja zwierząt Katowice, danie na miejscu Katowice, ogródek Katowice, klimatyzacja Katowice, rezerwacja stolika Katowice, obsługa grup Katowice, danie na wynos Katowice, danie na telefon Katowice, przyjazny niepełnosprawnym Katowice, kącik dla dzieci Katowice, parking dla autokarów Katowice, menu dla dzieci Katowice,
Organizacja
bankiety Katowice, imprezy firmowe Katowice, imprezy zamknięte Katowice, konferencje Katowice, przyjęcia okolicznościowe Katowice, wesela Katowice, komunie Katowice, chrzciny Katowice, stypy Katowice, urodziny Katowice, spotkania we dwoje Katowice, spotkania rodzinne Katowice, przyjęcia dla dzieci Katowice, spotkania biznesowe Katowice, grille Katowice, imprezy plenerowe Katowice,
Pozycje menu
zupy Katowice, sałatki Katowice, kolacje Katowice, obiady Katowice, śniadania Katowice, brunche Katowice, desery Katowice, drunche Katowice, przekąski Katowice, dania wegetariańskie Katowice, kanapki Katowice,
Napoje
drink Katowice, kawa Katowice, koktajl Katowice, koniak Katowice, piwo Katowice, wino Katowice, wódka Katowice,
Miejscowości w pobliżu
Gliwice, Chorzów, Tychy, Sosnowiec, Dąbrowa Górnicza, Oświęcim, Zabrze, Mikołów,
Najpopularniejsze miejscowości
Warszawa, Kraków, Wrocław, Bydgoszcz, Lublin, Gorzów Wielkopolski, Łódź, Opole, Rzeszów, Białystok, Gdańsk, Katowice, Kielce, Olsztyn, Poznań, Szczecin,
Inne propozycje
Jeżeli szukasz innych propozycji polecamy internetowy serwis Gastronauci.


c: text/html

text:
Žonjacy póstniski ćah magisku ličbu wobdźělenych skupin docpěł
Kulow (aha/SN). Wot lěta 1988 je w Kulowje z tradiciju, zo wuhotuja žony a młodostne sobotu do róžoweje póndźele swój wosebity póstniski ćah. Tón wopokaza so zawčerawšim jako přiwabliwa tradicija, k čemuž je poměrnje rjane wjedro přinošowało. Irena Nowakowa a Birgit Šimanowa stej na torhošću jednotliwe wobrazy na temu „Orient“ připowědźiłoj. Wonej zwěsćištej, zo su lětsa w Kulowje ze sto wobdźělenymi skupinami magisku ličbu docpěli. Wjace hač 1 500 žonow a holcow bě do ćaha zapřijatych. Wone su tydźenje do toho wjele dźěła na so wzali, zo bychu ze swojimi přewšo pisanymi a kreatiwnymi kostimami lóštnu naladu přisporjeli. Dwójce su nory na połtřeća kilometrow dołhej čarje, kotraž z wobdźělenej ličbu skupin runje tak dosahaše, tysacy ludźi zbliska a zdaloka zawjeselili. Napadnyło je, zo bě mjez wopytowarjemi wjele předrasćenych.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dopominaće so poprawom hišće na to, kak sće před třomi lětami wo brexiće, wo wustupje Wulkeje Britaniskeje z Europskeje unije, zhonili? My sedźachmy w kruhu swójby na campingownišću w Južnym Tirolu při snědani a hotowachmy so na wopyt koparskeje hry europeady, jako něchtó rjekny: „Zapiń tola raz radijo, wčera su Britojo wothłosowali.“ Hišće wječor do toho běchmy wo tym rěčeli a wšitcy běchu přeswědčeni, zo wobydlerjo britiskeje kupy dale w EU wostanu. Wšako wědźa, kotre lěpšiny z njej maja. Ćim wjetši bě šok, jako wo wuslědku zhonichmy. Snadna wjetšina ludźi bě so za brexit wuprajiła. Wěšćenja slědźenskich institutow, po kotrychž je wjetšina přećiwo brexitej, njeběchu so jako prawe wopokazali.
Před 50 lětami bě w Błótach z wašnjom, zo su mać resp. mandźelska, wučerka a druhdy tež wowka k dnjej žonow kwěćel dóstali. To njebě za muži jednory nadawk, dokelž bě jenož mały wuběr němsko-demokratiskich kwětkow. Dźensa je zahrodnistwo na wsy bankrot a zahrodnica předawa wukrajne kwětki na tankowni. Prajiš-li nětko jako muž předawarce: „Wšo dobre k dnjej žonow!“ wotmołwa zwjetša rěka: „Wam tež!“, abo wječor: „Wy sće dźensa prěni, kiž na to mysli.“
Orchester Serbskeho ludoweho ansambla wuhotuje njedźelu, 10. měrca, wosebity koncert „Stysk a wysk“. Bosćan Nawka je so z Peterom Biloenom rozmołwjał, kiž wuměłcow jako hóstny dirigent nawjeduje.
Knježe Biloeno, kak je k tomu dóšło, zo w Budyšinje dirigujeće?
P. Biloen: Swět klasiskeje hudźby je chětro mały. Intendantka SLA Judith Kubicec – wona dźě je sama wustojna dirigentka – bě w Amsterdamje operu Georga Friedricha Händela dirigowała. Zhromadny hudźbny přećel so w tym zwisku wo to postara, zo smój so zeznałoj. Jako mi intendantka wo Budyšinje a SLA powědaše, běch jara wćipny. Nětko sym zbožowny, zo móžach přeprošenje přiwzać a z orchestrom dźěłać.
Kak mamy sej tele dźěło předstajić? Kajki maće zaćišć wo „našich“ hudźbnikach?
Nalěćo so bliži a do nawróta zymy, kaž loni w tym času, nichtó wjac prawje njewěri, tež jednaćel Chrjebjanskeje ryboweje tzwr Dietmar Mühle nic. Jost Schmidtchen je so z nim wo lońšich wunoškach, wo aktualnym stawje a wo nowych wužadanjach rozmołwjał.
2018 bě ćežke a njezwučene lěto. Kak je wróćo zhladujo hódnoćiće?
D. Mühle: Mějachmy so na mnohe njewšědne situacije nastajić. Dołho trajaca suchota a njewšědna horcota stej přirodny přiliw hatow pomjeńšiłoj, tak zo staw wody chětro woteběraše. Ryby mějachu tuž mjenje kislika. Zdźěla njemóžachmy je wjace z čołma picować. Hižo kónc julija dyrbjachmy prěnje nuzowe wułójenja přewjesć, štož woznamjenješe straty. Nic pak mortwych, ale jara wosłabjenych rybow dla, kotrež trěbny přirost hižo njedocpěchu. Skónčnje tež cyłkowny wunošk jědźnych karpow wjace docpěli njejsmy. Kupcy pak wo tym njejsu wjele pytnyli, wšako běchu to skerje straty we waze, nic w ličbje rybow.
Kajke je aktualne połoženje?
Město Choćebuz wopokazuje so znowa jako pućrubar. Jako prěnje w Braniborskej je dwurěčne mjeno wužiwało a w lěće 2014 městne tafle nastajiło, na kotrychž stej němske a serbske mjeno města jenak wulkej. Wot zawčerawšeho maja w delnjołužiskej metropoli wustawki wo spěchowanju serbskeje rěče a kultury. Tež to je braniborska premjera.
Towarstwo barakka wobdźěli so jako wuhotowar Chróšćanskeho Kilankec statoka na lětušim folklornym festiwalu. Bosćan Nawka je so z předsydu Tobiasom Bulankom rozmołwjał.
Knježe Bulanko, prěni raz chce towarstwo barakka folklorny festiwal sobu wuhotować. Kak je k tomu dóšło?
T. Bulank: Swjedźeń planowacy wuběrk je nas časćišo narěčał, hač nochcyli so na někajke wašnje za festiwal angažować. Hižo před lětomaj dóstachmy konkretny namjet, sobotu w Chrósćicach statok wobhospodarić. Smy internje rozmyslowali, diskutowali a so naposledk rozsudźili poskitk njepřiwzać. Hłowna přičina toho bě, zo njeje tehdy prosće dosć našich čłonow chwile měło. Nětko to hinak wupada, tež dokelž je dalše naprašowanje loni dočasnje dóšło. Tak móžachmy wšelake koncepty rozjimać. Skónčnje smy wothłosowali a budźemy so tuž wo Kilankec statok, kotryž je tohorunja prěni raz pódla, starać.
Před lětomaj sće hižo wosebite delikatesy w Chrósćicach spřihotował a předawał. Změjeće tež lětsa tajki kulinariski poskitk?
Susanne Leppersowa je inžernjerka za zahrodnistwo a ma swójsku firmu.
Měrćin Weclich je so z njej rozmołwjał.
Jako fachowča wuhotujeće za mnohich priwatnych ludźi zahrody. Sadźeće jim rostliny, wurězujeće kerki a tuchwilu tež sadowcy. Móžemy kwětki a druhe rostliny hižo sadźeć?
S. Leppersowa: Problem poprawom je, zo zdawa so zyma hižo nimo być. Mamy tuchwilu hižo temperatury hač do 15 stopnjow a njewěmy, hač tomu tež přichodne dny tak wostanje. Bych tuž ze sadźenjom a druhimi nalětnimi dźěłami w zahrodce kaž tež na kěrchowje hišće tróšku čakała. Wšako je wšitko hišće kusk jara mokre. Móžeš wězo něšto přihotować, zrunać a hrabać, chceš-li něhdźe nowu hrjadku zwosadźeć.
Hdy ze sadźenjom tak daloko je?
S. Leppersowa: Póda je tuchwilu hišće cyle zymna. Sadźiš-li tam rostlinu, kotraž ćopłotu trjeba, so ničo nječini. Hakle hdyž budźe temperatura w zemi dźesać do dwanaće stopnjow, móžeš sadźeć.
Što pak je nětko wažne?
Klětu chce Młodźinske dźiwadło Serbskeho gymnazija Budyšin w NSLDź we wobłuku projekta Pop2go z towarstwom Kamjentny dom zhromadnu produkciju „Prěki – durich – loborka“ předstajić. Bosćan Nawka je so z nawodu šulerskeje skupiny Měrkom Brankačkom rozmołwjał.
Knježe Brankačko, kaž rěka, sće tule kooperaciju nastorčił. Kak je k tomu dóšło?
M. Brankačk: Po premjerje lońšeje inscenacije młodźinskeho dźiwadła „Kupa fantazije“ je mje intendant Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła Lutz Hillmann narěčał a měnił, zo dyrbjał přichodny projekt hišće wjetši a wobšěrniši być – něšto prawje wulke a „fecich“. W tym zwisku mi rjekny, zo móhli so snano w Budyskim Kamjentnym domje wobhonić, hdźež tohorunja wo tajkim wjeršku rozmysluja. Tuž sym so tam naprašował. Po pozitiwnej wotmołwje započach sej trochu hłowu łamać ...
A što bě wuslědk toho?
Zawody a institucije su za swoju eksistencu pokazane na dobry a předewšěm derje wukubłany dorost, na ludźi, kotřiž předewzaće wuspěšnje dale wjedu. Tak měło to samo na sebi tež w serbskich institucijach być. Wočiwidnje pak tomu tak njeje, hewak njebychu so jich nawodźa na kultusoweju ministrow Sakskeje a Braniborskeje z próstwu wo pomoc wobroćili. Činili wšak su to bjez wědźenja Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny, a tak je list mjez jeho čłonami kontrowersnu diskusiju zbudźił.
Knježerstwje USA a Ruskeje wotpowědujetej trajnemu retrotrendej a wobradźatej nam nostalgiski nawrót do 1980tych lět. A kak rjana wona tola bě, tale zymna wójna! Tak mjenowane INF-zrěčenje, w kotrymž běchu so Američenjo a Sowjetski zwjazk na wotstronjenje „kosmiskich aparatow“ – tu su naši słownikarjo wosebje kreatiwnu chłóšćenku w dwuzwjazkowym němsko-serbskim glosaru zwěčnili – dojednali, stej Washington a Moskwa wupowědźiłoj. Potrjechene su rakety a cruisemissile z wužitnej ćežu wjace hač 500 kilogramow a dotřělnosću wot 500 do 5 000 kilometrow, zaměstnjene na kraju. Nětko móže Udo Lindenberg swoju štučku wo „lěsu atomowych raketow“ znowa wudać, a snano rozmysluja samo Puhdyje wo comebacku a aktualizuja swoju „Knihu“. Wšako mamy mjeztym štyri miliardy tendencielnje płakacych woči wjace.


text:
DIETRICH ŠOŁTA
▶ Kocorowy oratorij »Israelowa zrudoba a tróšt« wušoł
Njedawno wuńdźe w nakładnistwje »LUMIR« K. A. Kocorowy duchowny oratorij »Israelowa zrudoba a tróšt«. Z tym spřistupni »LUMIR« zajimowanej zjawnosći doskónčnje wšitke wulkotwórby komponista a załožićela serbskeje wuměłskeje hudźby. Za cyły čas NDR njebě so poradźiło ani jednu tutych twórbow, a byrnjež jenož jako faksimile, wozjewić.
▶ Wozrodźenje Hórnikoweje knihownje
Po tym zo bu najwjetša zběrka serbskeje a sorabistiskeje literatury zwonka Łužicy w Serbskim seminarje w Praze wot wulkeje wody 2002 ćežko wobškodźena, su so z pomocu spěchowanskich srědkow Swobodneho stata Sakskeje prěnje objekty restawrowali, mjez druhim prěnja ćišćana hornjoserbska gramatika Jakuba Xavera Ticina, kniha wo stawiznach Róžeńčanskeje swjatnicy a magacin manuskriptow časopisa Serbowka. Planowana wustajeńca prěnich restawrowanych knihow pak bu koronakrizy dla přestorčena.Zestajerka knihi »Dźesać mojich porsćikow« Lydija Maćijowa składnostnje přepodaća awtorskich eksemplarow z nowym jednaćelom LND Pětrom Symanom Cyžom a lektorku Janinu Mikławškowej, dnja 4. junija 2020 Foto: Hanka Šěnec
▶ 10. zetkanje łužiskich filmowcow
Witriny běchu zarjadowane, přewodny program přihotowany a nowe karty dypkownje z ćišćernje dóšłe a potom to – wobmjezowanjow koronakrizy dla bu Budyski Serbski muzej w měrcu zawrjeny a jedyn z wjerškow lěta padny do wody. Wustajeńca »Jutry w Serbach« přiwabi kóžde lěto mnoho domoródnych, wosebje pak wopytowarjow z cuzby, zo bychu so wo jutrownych nałožkach ewangelskich a katolskich Serbow ze wšěch kónčin Łužicy wobhonili. Zhonja něšto wo pozadkach jutrow, wo přihotach a wšelakich nałožkach wot debjenja jejkow we wšelakich technikach, přez jutrowne spěwanje hač ke křižerjam. Tak so dźěłarnička, hdźež bychu so zajimcy w bosěrowanju jejkow wuspytać móhli, njewotmě a Smjerdźečanska rejowanska skupina na žurli muzeja sobotu do jutrow njezarejowa. Dźěło a próca muzejownikow běštej nimale podarmo a tež hospodarske straty falowacych wopytowarjow dla su wulke.Wustajeńca »Jutry w Serbach« z twórbami Maria Ošiki bu hač do 23. awgusta 2020 podlěšena Foto: Serbski muzej, Budyšin
Serbski muzej je wot spočatka meje pod wobkedźbowanjom škitnych naprawow zaso přistupny a jutrowna wustajeńca bu hač do 23. awgusta 2020 podlěšena. Tež hdyž su jutry nimo, wopyt so přiwšěm wudani. Přetož lětsa wobrubja wuměłske twórby Maria Ošiki (* 1970) z Worklec přehladku. Su to předewšěm wolijowe mólby ze sakralnymi motiwami. Tak wuhladamy na wobrazu »Znamjo wěry« (2003) swjaty křiž wosrjedź zeleneje krajiny a mólba »Rańše kemše« (2012) ilustruje na intimne wašnje kemšerjow, kotřiž we ławkach sedźo a klečo nutrnje na duchowne słowo słuchaja. Jako přihot na jutry wězo křižowy puć falować njesmě. W muzeju wustajena je čorno-běła rysowana warianta wuměłca. Z mólbu »Jutry« (2002/2011) hodźi so wopytowarjam jutrowne jěchanje derje rozkłasć, scenisce je nałožk nazornje wot přihotow, přez wužohnowanje křižerjow hač k jěchanju předstajeny. Tematisce wěnuje so Ošika w swojim skutkowanju wosebje blišej domiznje, rozestaja pak so tež z wosobinskimi dožiwjenjemi a stratami. Wo tym swědčitej wobrazaj »Wopyt jandźelow« (2014), hdźež je wosoba, so po domjacych zahonach wuchodźujo, nahle wot smjerće domapytana, a »Posledni puć« (2015), hdźež je kěrchow zwobraznjeny. W pozadku su jako fotowy ćišć mjezwoča štyrjoch wosobow widźeć, kotřiž běchu wuměłcej wosobinsce bliscy a hižo žiwi njejsu. Jednotliwe wobrazy su na předań. Zajimcy móža so za nimi w muzeju naprašować.
Tworjacy wuměłcy mějachu w NDRskim času swoje lěpšiny w tym, zo dóstawachu nadawki a projekty wot komunow resp. wot zarjadow poskićene a zapłaćene. Dźakowano tajkemu postajenju je so molerka Priscilla Ann Siebert do Serbow dóstała. Wuměłči namjetowachu w swojim času w někajkim Drježdźanskim zawodźe socialistiskich dźěłaćerjow při mašinach zwobraznić a z tym nic naposled zwjazanosć inteligency z dźěławym ludom wuměłsce dokumentować. Molować w industriji wona wotpokaza a prašeše so za nadawkom druhdźe, na přikład na wsy, hdźež je při dźěle wjac pohiba. A čehodla nic pola Serbow. Sposrědkowany přez Zwjazk tworjacych wuměłcow NDR dósta potom 1975 druhi poskitk a to do Worklec, zo by so tam w nadawku Domowiny ze socialistiskim ratarstwom a z tam dźěławymi rozestajiła. We wosobje Jurja Handrika, wjelestronsce zdźěłaneho wjesnjana, mulerja, prodrustwoweho brigaděra, předsydy Domowinskeje skupiny, braški a kantora Worklečanskich křižerjow, njeběše ćežko nadawkej wotpowědować. Wot prěnjeho dnja wjesnjenjo wuměłču derje přiwzachu a do jich žiwjenja zapřijachu, na to so wona hač do wysokeje staroby rady dopominaše. Rady a derje je dźěło a žiwjenje Jurja Handrika w cyklusu pjeć barbnych litografijow předstajiła. Byrnjež je z tym poprawom swój nadawk spjelniła, běše to hakle spočatk jeje »lubosće k Serbam«. Priscilla Ann Siebert horješe so dale a bóle za wšědny dźeń serbskeho luda na wsy, běše wćipna na rěč a kulturu, prašeše so za nałožkami a wobdźiwaše narodnu drastu, kotraž tehdom hišće do wjesneho wobraza jako dźěłanska a njedźelska drasta słušeše. We Worklecach, Wudworju, w Nowej Wjesce a druhdźe čuješe so »kaž doma«. Tutón wutrobity poćah k ludźom, tale lubosć k tomu, štož widźeše, słyšeše a dožiwješe, wotbłyšćuje so tež w jeje wobrazach, skicach, rysowankach a mólbach. Nimo wjele studijow, rysowankow wo katolskej narodnej drasće, zwobraznjenju hotowanja družkow, procesiony na Bože ćěło a někotre podobizny jimaše a zaběraše wuměłču najbóle jutrowny nałožk: křižerske procesiony.
Přiručka skići fachowcam kaž zajimowanym lajkam dosć jednory přistup. Ke kóždemu ze zapřijatych mjenow je stajnje najstarši žórłowy dokład podaty kaž tež jeho pochad a woznam rozłoženy. Zdobom móža pokazki na so wotchilace wašnja pisanja słowjanskeho mjena w dźensnišej němčinje genealogam abo zajimcam na swójbnych stawiznach dobra pomoc być.
Spiwnikej »Dolna Łužyca spiwa« jo se ceła kopica nowych spiwow dodała. »Naša Anka źinsa doma njejo«, »We tych akacijach tam«, se wě ta »Annemarie« a dalšne spiwy how namakajośo, kenž se w Dolnej Łužycy rad a cesto spiwaju.
▶ Stawizny Kašubow w pjeć zwjazkach
Kašubski institut je wudał tři nowe zwjazki cyłkownje pjećzwjazkoweho wudaća wo stawiznach Kašubow w pólskej rěči. Wone wobsahuja zjimanja w kašubšćinje, němčinje a jendźelšćinje a su z fotografijemi, reprodukcijemi dokumentow a nowinskim materialom ilustrowane. Nowe zwjazki nastachu mjez 2014 a 2019 po koncepciji Gerarda Labudy, kotryž napisa prěni zwjazk wo srjedźowěku (2006, nětko w druhim wudaću). Józef Borzyszkowski a Cezary Olbracht-Prondzyński wudźěłaštaj zwjazk wo dobje w pruskim kralestwje a němskim kejžorstwje (1815–1920), zwjazk wo dobje Druheje pólskeje republiki a Druheje swětoweje wójny (1920–1939–1945) a zwjazk wo nowšich stawiznach (po 1945). Dalši, druhi zwjazk wo nowowěku w awtorstwje Zygmunta Szultki ma pozdźišo wuńć. Předležace štyri zwjazki w pjeć knihach móža sej zajimcy z mejlku pola Kašubskeho instituta (instytutkaszubski@ wp.pl) skazać. W cyłku płaća wone 200 zł.
▶ Namjety za Myto Domowiny zapodać
Hač do 30. junija je składnosć za čłonow župow, towarstwow a jednotliwcow zasłužbne wosoby za lětuše wuznamjenjenje z Mytom Domowiny, z Mytom Domowiny za dorost a z Čestnym znamješkom Domowiny namjetować. Z Mytom Domowiny maja so ći počesćić, kotřiž so zaměrnje a wuspěšnje za zachowanje a wozrodźenje serbskeje kultury, wosebje pak serbskeje rěče zasadźuja, kaž starši, kubłarki a wučerjo, dołholětni předsydźa Domowinskich skupin a druhich towarstwow. Z Mytom Domowiny za dorost wuznamjeni so młodostna/-y abo skupina, kotraž so na wusahowace wašnje za serbsku rěč a kulturu angažuje. Z Čestnym znamješkom Domowiny připóznawaja so zasłužby w towarstwowym dźěle zwoprawdźejo program a směrnicy Domowiny.
Lětsa wopominamy 25. posmjertniny kubłarja generacijow serbskich wučerjow, wyšeho wučerja, ludowědnika a domiznowědnika Ericha Krawca. Wón słušeše k tym kubłarjam, kotrehož skutkowanje studentow wučerstwa sobu najbóle motiwowaše. Jeho wurunanosć charaktera a jeho stajnje z praksu zwjazana zajimawa wučba wo łužiskej domiznje bě jim najwjetši dobytk. Wot lěta 1958, jako běch po studiju na tutym wustawje přistajeny, bě mi jako nowačkej wulki přikład a přeco z pomocu a dobrej radu poboku.Erich Krawc (1907–1995) Foto: SKAErich Krawc narodźi so 11. měrca 1907 jako syn žiwnosćerja a ćěsle w Bóšicach pola Njeswačidła, hdźež je tež wot 1913 do 1920 ludowu šulu wopytał. Na bliskej Wětrnikowej horje na kromje Wětrowa, hdźež měješe přiwuznych, jara rady přebywaše. Po ludowej šuli zmóžništej staršej swojemu wobdarjenemu synej wukubłanje w Budyšinje na Krajnostawskim wučerskim seminarje, hdźež běše tež čłon Serbskeho towarstwa seminaristow »Swoboda«. W lěće 1927 nastupi swoje prěnje wučerske městno we Worcynje. Samsne lěto zastupi do Maćicy Serbskeje. Jeho žadosć za wyšej zdźěłanosću wjedźeše Krawca 1930 na Pedagogisku wysoku šulu do Drježdźan, hdźež studowaše tři lěta pedagogiku a ludowědu. Tu zetkawaše so z horstku Serbow kaž Jurjom Winarjom, Pawołom Nowotnym, Kurtom Pětšom a Maksom Rječku. Wutwori sobu Serbske akademiske towarstwo »Bjarnat Krawc« a bu 1931 jeho starši. Wo tutym času pisaše sam: »Wokoło lěta 1930 zetkawaše so w Drježdźanach mała horstka Serbow, kotřiž so měrjachu na wučerstwo. Znajachmy so zdźěla hižo ze schadźowankow a běchmy so bórze hromadźe namakali. Naše zetkanišćo bě mała korčmička blisko hłowneho dwórnišća, kotraž Serbej słušeše. Tam bě kóždy měsac jónu schadźowanje. Sedźachmy při karančku piwa, spěwachmy a wuwučowachmy so w serbšćinje. A naš poradźowar a dobry přećel Bjarnat Krawc, kotryž nas husto wopytowaše, běše ćěrjaca móc, so na polu serbowědy dale wuwiwać. Na Pedagogiskej wysokej šuli njebě tehdy wězo žana móžnosć k tomu. Tuž słyšachmy na kóždym zeńdźenju přednošk, kotryž bě jedyn student z nas přihotował, diskutowachmy potom a skrućachmy našu wědu a našu lubosć k domiznje.«
Zahori so tak jara za wuznamneju ludowědnikow Adolfa Spamera a Oskara Seyfferta, zo jeho slědźerske a zběraćelske dźěło na polu serbskeje ludowědy hižo njepušći. W lěće 1933 přeswědči eksaminand Krawc ze swojim eksamenskim dźěłom wo drjewjanych serbskich narownych křižach na kěrchowach sewjerneje Hornjeje Łužicy. Wone bu potom 1983 w Lětopisu wozjewjene. Dalšemu studijej pak nacionalsocialisća dla jeho skutkowanja w Serbskim akademiskim towarstwje zadźěwachu. Wón smědźeše hišće krótke lěta na ludowych šulach we Wjelećinje, w Hućinje a Poršicach wuwučować. Wottam zwołachu jeho bórze do wojakow na wuchod, hdźež bu jako infanterist w sowjetskej Ruskej zranjeny. Wot 1943 bě we Veronje w sewjernej Italskej zamołwity za transport. Na kóncu wójny dósta so do ameriskeje jatbje w Bozenje, z kotrejež so 1946 domoj nawróći.
Hižo na titulnym łopjenu strowi wužiwarja noweje protyki jeho domizna – putniska cyrkej w Róžeńće. Wolfgang Wittchen je znowa idyliske krajiny, turistiske wjerški a tradicionelne swjedźenje we Łužicy fotografował. Hač při zapusće we Wjerbnje, při smalenju na jetski po Lejnjanskim jězoru abo při rybarjenju w Rakecach – stajnje je přihladowar mjez nimi. Wustojnje zamóže fotograf architektoniske drohoćinki we wobrazu zapopadnyć, hač je to restawrowany hród w Stróži, cyrkej w Gołkojcach z w lěće 1848 natwarjenej zwóńcu, Mužakowski hród w nazymskej pyše abo hodownje wupyšena cyrkej w Hodźiju.
Publikacija je z rjadu YOUCAT, wo přełožk z němčiny je so Herta Delanowa postarała.
▶ Nowy šef za LND
2. měrca podpisa Załožba za serbski lud dźěłowe zrěčenje z nowym jednaćelom Ludoweho nakładnistwa Domowina Symanom Pětrom Cyžom w Smolerjec kniharni w Budyšinje. Cyž budźe wot junija šesty nawoda 1958 załoženeho nakładnistwa a wukonja dźěło najprjedy na pjeć lět. Rodźeny 1977 słuša wón do přichodneje generacije serbskich intelektualnych. Wón změje so wužadanju stajić, serbskej literaturje a nowinarstwu puć do přichoda rubać. Do toho dźěłaše we wjednistwje agentury Pioneer Communications w Berlinje.Marka Maćijowa Foto: archiw LND, Maćij Bulank
▶ Serbske blido w Chóśebuzu
Žeńske ze slěpjańskeje wósady su byli 4. měrca gósći Serbskego blida Serbskego muzeja w chóśebuskem měsćańskem muzeju. Z Edith Pjeńkoweju z Rownego su se rozgranjali wó jeje angažemenśe za wuchowanje jsow pśed wótbagrowanim a wó konfliktach, kótarež to pśinjaso. Dalej jo Pjeńkowa powědała wó pśiroźe swójich domacnych stron, z kótarejuž jo dłymoko zwězana. Stefanie Bierholdtec a Marita Kavelmannowa stej pśedstajiłej jatšowne spiwanje w slěpjańskej wósaźe.
W Sakskim zastupnistwje, w domje Łužiskeho seminara w Praze wotměwa so tuchwilu wustajeńca »Wukładne wokno II: Zapopadnjene wokomiki. Fotografije ze Sakskeje a Łužicy«. Je to kooperacija z wuměłskim fondsom statneje wuměłskeje zběrki Sakskeje. Přehladka nawjazuje na w Zhorjelcu přewjedźenej wustajeńcy »We wokomiku. Fotografije ze Sakskeje a Łužicy« z lětow 2017/2018. Kaž nawodnica wuměłskeho fondsa Silke Wagler zdźěli, je to dobra składnosć, někotre ze 36.000 objektow, kotryž fonds wobsedźi, pokazać a tak wuměłstwo zjawnje spřistupnjeć, wšako nimaja žane swójske rumnosće za wustajeńcy. Při tym leži ćežišćo w Praze pokazanych twórbow na fotografiji z powědacymi wobrazowymi sujetami a saha wot dokumentariskich fotow přez portrety hač k inscenowanej fotografiji.
Minjeny měsac je basnik a narodny prócowar Benedikt Dyrlich swjećił swoje sydomdźesaćiny. Jeho žiwjenski puć hač k jubilejej njebě płony, bě skerje kamjenjaty. Husto je dyrbjał njesměrnje wojować, zo móhł jón dale kročić, dokelž jemu kamjenje do puća walichu, kaž to Dyrlichowa awtobiografija »Doma we wućekach«, wušła 2018/2019 w dwěmaj zwjazkomaj, nazornje dokumentuje. Z trajnym bojowniskim duchom je so za přichod serbstwa, serbskeje literatury a serbskeho wuměłstwa zasadźował, po přewróće 1989/90 wosebje tež za njewotwisnosć medijow a demokratiju w Serbach – a je při tym njerědko njehnadu žnjał. Jeho awtobiografija pak tež znazornja, zo njebě samotny bojownik, zo je wojował bok po boku z druhimi.
Jedna z nich je Marka Maćijowa, kotraž přewodźowaše jako lektorka Dyrlichowy literarny puć. Jako jednaćelka LND steješe z nim často w zhromadnym boju přećiwo pospytam, samostatnosć serbskeho nakładnistwa podrywać, kaž sćěhowace wujimki z 2. zwjazka awtobiografije pokazuja.
Wobaj, prócowar Benedikt Dyrlich a prócowarka Marka Maćijowa, kotraž so kónc měsaca na wuměnk poda, staj sej za swoju narodnu angažowanosć zasłužiłoj dźak, připóznaće a česćownosć.
Přećeljo su sej, na přeće zajaca Wuchača, wosebitu překwapjenku za małe zaječki wumyslili. Zaječki su staršimaj w dojutrownym času pilnje pomhali jeja pomolować. Tuž chwataja jutrońčku wćipni na zelenu łuku k wroblikej, myšce, žabce a jěžikej. Wroblik Frido, myška Pip-pip, žabka Šlapka kaž tež jěžik Kałačik staja jedyn po druhim zaječkam nadawk. Hnydom so wulke pytanje za jutrownymi jejemi započnje. Tola što to? Pytanje so dlije a dlije. Hdźe nož wostanu zaječki? Po dołhej chwili so skónčnje nawróća. Ale što dźerži kóždy zaječk w swojimaj packomaj?


text:
Pozběhowace a hnujace předstajenje „Serbskeho rekwiema“
Ketlicy (CRM/SN). Kaž wočakowane, běše předstajenje „Serbskeho rekwiema“ Korle Awgusta Kocora wčera popołdnju w Ketlicach, na městnje jeho mnoholětneho skutkowanja, wulki podawk, kajkiž njebě wosada w swojim nadobnym barokowym Božim domje Swjateje Trojicy dotal dožiwiła. Wulke twórby załožerja artificielneje hudźby Serbow dźě běchu druhdźe předstajeli. Tola cyle zabyty wón wot swojeje smjerće 1904 w starym serbskim sydlišću blisko Lubija njeje.


text:
Słowacy
Słowacy (słowaksce Slováci; singular muski Slovák, žónski Slovenka) su w etniskim zmysle zapadosłowjanski lud, kiž je předewšěm we wot lěta 1993 njewotwisnej Słowakskej žiwy. Woni předstaja titularny narod tutoho stata a wučinja tam wjetšinu wobydlerstwa (2011: 80,7 %). W preambli słowakskeje wustawy z lěta 1992 su definowani jako statny lud Słowakskeje.
Na swěće je cyłkownje něhdźe šěsć milionow Słowakow, při čimž su wulke skupiny mjez druhim w druhich europskich krajach žiwe (n. př. w Serbiskej, Čěskej a Madźarskej), ale tež zwonka Europy kaž na přikład w Zjednoćenych statach a Kanadźe.
Rěč Słowakow je słowakšćina, zapadosłowjanska rěč, kotraž je wusko přiwuzna předewšěm z čěšćinu, ale tež ze serbšćinu a pólšćinu.
Wjetšina Słowakow w Słowakskej samej je romsko-katolskeje konfesije.


text:
Krakůw
Krakůw (pol. Kraków, krak. Krakowia, mjym. Krakau) – mjasto we połedńowyj Polsce, stolica wojewůdztwa mauopolskigo, leży nad Wisłům. Gyszichtowo stolica Zachodńij Galicyji. Je uůno grodzkym krysem. Jydno s nojsrogszych mjast we Polsce, poza Warszawům. Downo stolica Polski a śedźiba krůlůw Polski. Krakůw je mjastym uo bez tyśůncletńij gyszichće a srogej kulturze a bałkůnszće.
Krakůw dycki był srogim uostrzodkem kultury mjymjeckjyj za wschodńům gronicům Rajchu. Terozki do kupy ze GOP tworzy Krakowsko-Katowicki Uobszor Mytropolitolny, mjanowany tyż Krakowsko-Ślůnskim Bipolym a tyż Połedńowym Europolym. Je on nojsrogszym uobszorym zurbonizowanym we Polsce[2].
Je znaczůncym uostrzodkym uńiwersyteckym, ze nojstarszym we Polsce Uńiwersytetym Jagellůńskym.
Je kluczowym wynzłem kůmůńikacyjnym, drůgowym i kolejowym. W pobliskych Balicach znojduje śe mjyndzynarodowo hawyna lotńicza.
Plan zabudowy starygo Krakowa – terozki postrzůdmjeśće we uobrymbje Plant – wkludzony zostoł do zabytkůw klasy "0", nojwożńyjszej we skali mjyndzynarodowyj. Do inkszych zabytkůw trza wkludzać tyż Wawel, Barbakan, downe mjasto żydowske Kaźimjyrz a mocka inkszych.
Szpilajům sam tyż dwa jydne s nojstarszych we Polsce klubůw szportowych: Cracovia (ajshokej a fusbal) a Wisła Krakůw (fusbal a korbbal).
Mjasta partnerskeEdytuj
Mjasta bliźńacze:
Mjasta partnerske:
Wspůłpraca mjast bes umowy:


text:
Spěchuja Lessingowy dom
Kamjenc. Zwjazk spěchuje saněrowanje podzemja Kamjenskeho Lessingoweho domu z wjace hač 120 000 eurami z programa „Inwesticije za narodne kulturne zarjadnišća we wuchodnej Němskej“. To wobkrući tele dny zwjazkowa ministerka za kulturu prof. dr. Monika Grütters zapósłanči zwjazkoweho sejma Mari Michałkowej (CDU).
Přijeće k pólskemu swjatkej
Berlin. Wulkopósłanc Pólskeje w Němskej dr. Jerzy Margański je wčera něhdźe sto hosći w Berlinje přijał. Aktualna přičina bě róčnica Konstitucije 3. meje, z kotrejž bě pólski sejm 1791 prěnju modernu wustawu Europy w zmysle rozswětlerstwa schwalił. Za Zwjazk serbskich wuměłcow wobdźělištaj so Alfons Wićaz a prof. dr. Dietrich Šołta na zetkanju.
Chróšćenjo dóstanu premiju
Chrósćicy. Projekt dźěći, młodostnych a staršich ze wsy a z wokoliny „Přirodźe bliska zahroda w Chróšćanskej pěstowarni“ słuša k najlěpšim lětušeje 48hodźinskeje akcije. Za to dóstanu 250 eurow. Premiju zmóžnja Budyska wokrjesna lutowarnja. We wokrjesu Budyšin chce so lětsa dohromady 84 skupin na akciji wobdźělić, kaž zdźělichu.


text:
Rym do autoekologij: różne rodzaje rymów do słowa autoekologij - słownik rymów.
Rymy - 2 literykollomij attydografij chronografij wystrzyknij radiografij fotocynkografij narwij mapografij umiejscowij zapomnij uprzystępnij parafrenij metonimij farmakofilij przerznij ocieknij przykucnij odetchnij przedzierzgnij zredlij entelechij ceremonij dyspareunij anosmij odosobnij kolposkopij mikrografij dekalkomanij bolszewij fototerapij przeniknij narkomafij żnij podpuchnij witrografij upełnomocnij zakwitnij anencefalij sparmanij zasłabnij unij upewnij wywzajemnij urzędomanij odciągnij piśnij obredlij myknij diazotypij wysmuklij dyzunij osłonecznij bryknij cerwikografij socjoterapij wydudlij makadamij mammografij fisharmonij hemikranij roześlij wymoknij przyćmij homilij mitomanij pelmatoskopij muzeografij astenotymij odburknij kratofanij uwewnętrznij melotypij zeklnij kalmij spokrewnij hydrofobij witaminomanij nabiegnij naskomlij paulinij acholij pocieknij upublicznij pośnij pastwij sodomij selenochemij
Rymy - 3 literyonychofagij choregij proktalgij fylgij dysfagij leukergij bioenergij skatofagij chemiochirurgij karnegij newralgij asynergij chirurgij antyreligij metalurgij erytromelalgij
Rymy - 5 liter i pozostałecharakterologij choreologij epidemiologij chrystologij felinologij dolorologij planktologij akcentologij dantologij urologij afrykanologij afrologij teratologij kardiologij cytofizjologij tribologij kontrideologij sedymentologij cyganologij bakteriologij frenopatologij meteorologij speleologij psychobiologij geocenologij glacjologij proktologij palinologij wpływologij audiologij mikrosocjologij karpologij biologij makrosocjologij trylogij zymologij wenerologij abiologij lichenologij zoosocjologij fredrologij terminologij magnetologij gnoseologij metodologij dendrologij myrmekologij kremlinologij biomineralogij suicydologij homologij akarologij fitofenologij kosmetologij zoopsychologij etnometodologij angiologij antropologij fitopatologij neurobiologij deltiologij oceanologij technologij kinajdologij apologij egzobiologij trasologij aerobiologij mikroreologij tresologij psychopatologij witkacologij toksykologij astrobiologij zoopatologij monadologij logopatologij krenologij hepatologij kopernikologij mundurologij leksykologij otolaryngologij epidemiologij osteopatologij mikrologij mastologij topologij aretologij hydrogeologij malakozoologij witaminologij mateologij neurologij pedologij sozologij hydrobiologij archeologij tokologij onkologij ekologij etologij urologij pneumologij paleologij refleksologij scjentologij geoarcheologij paleozoologij wirusologij gerontologij dysteleologij symptomatologij fenomenologij morfonologij hilobiologij kraniologij suicydologij stomatologij somatologij osteologij celtologij amfibologij stenologij magnetologij cyganologij terminologij doksologij psychobiologij abiologij ampelologij geocenologij pneumatologij biopsychologij limnologij antylogij patologij sumerologij konchologij bioselenologij fitofenologij wirologij reologij bałtologij soteriologij endokrynologij futurologij makrosocjologij filmologij afrologij hylobiologij deontologij chronobiologij fotobiologij planktonologij kynologij mastologij geoekologij eudajmonologij planetologij meteorologij felinologij biometeorologij persologij muzeologij enologij cytofizjologij nefrologij tekstyliologij radiopatologij metrologij wulkanologij daktylologij psychoonkologij klimatologij irydologij hepatologij tanatologij analogij gnoseologij palynologij kinezjologij witkacologij ichtiopatologij politologij paludologij neurobiologij aerobiologij bizantologij egologij fredrologij epizootiologij religiologij epistemologij paleofitologij trasologij glacjologij
Inne rymy do słówpoetyk poobciągać stowarzyszać
Reklama:


text:
Kónctydźenski wolejbul
Po tym zo su Worklečanscy wolejbulisća tydźenja přećiwo Módro-běłym Wojerecy poziciju načolnika we wobwodnej lize wuchodneje Sakskeje přewzali, chcedźa woni jutře euforiju sobu do města wzać. Pola rezerwy MSV Budyšin 04 bychu wězo rady połnje dypkowali. Domjacy hrajny dźeń změje sobotu w Pančicach rezerwa HZ Pančicy-Worklecy.
16.11. 14:00 MSV Budyšin II –
Viktoria Worklecy
16.11. 16:00 Schönbachske VV –
Viktoria Worklecy (ž)
16.11. 14:00 HZ Pančicy-Worklecy II –
Módro-běłe Wojerec II (ž)
16.11. 16:00 HZ Pančicy-Worklecy II –
MSV Budyšin 04 III (ž)
23.11. 10:00 Módro-běłe Wojerecy II –
Viktoria Worklecy (ž)
23.11. 14:00 JTVG Koblicy –
HZ Pančicy-Worklecy (ž)
Běhaja wokoło Brusnika
Nimale 200 wobdźělnikow je so za 27. běh wokoło Brusnika (Braunsteich) wuchodnje Běłeje Wody přizjewiło. Tón přewjedu jutře wot 10 hodź. při dźěćacym přebywanišću KiEZ při Brusniku Běła Woda. Do startowych lisćin su mj. dr. tež Corinna Měrćinkowa z Chelna (5 km nordic walking), Roman Měrćink z Baćonja (běhanska čara 5 km) a Handrij Bejmak (hłowna čara 10 km) zapisani.
Kónctydźenska kopańca


text:
TSV Niederoderwitz – Viktoria Worklecy 0:3 (16:25, 15:25, 15:25)
Za Worklecy hrajachu: Jan Bětnar, Clemens Eckert, Pawl Hančik, Jurij Lipič, Marcel Rjelka, Józef Šnajder, René Šuster a Stephan Wjeńka. Trenar w Niederoderwitzu bě Ludwig Eckert.
Jědna wěc je lětsa hinaša pola Worklečanskich wolejbulistow. Byrnjež třo stajni hrajerjo wotprajili, poda so sobotu tydźenja sylny cyłk dźesać „młodych dźiwich“ do Žitawskich horin na prěnju wonkownu hru noweje sezony we wobwodnej lize. Cil, tři dypki docpěć, bě jasny. Kapitan Ludwig Eckert bě hišće lochko zranjeny a přewza rólu trenarja. Měješe wulki luksus, wšako móžeše kóždu poziciju sylnje wobsadźić. Tak měješe Pawl Hančik jako libero swój debit w trikoće Viktorije a pokaza jara dobry wukon.
Mustwo z Niederoderwitza hraješe chětro přestarjeny system z dwěmaj přistajerjomaj. Tak běše za hosći lochko nadběhi přećiwnika spóznać a je přeco zaso blokować. W prěnjej sadźbje wuhrachu Worklečenjo swoje wulkotne kmanosće a praskachu bul po bulu na polo hosćićela. Njetraješe dołho, a prěnja sadźba bě z 25:16 dobyta.


text:
Material
wšelake sadowe družiny
talerje
předłoha k wućišćenju
Přihot
Předłohu wućišćeć. Sad do małych kuskow rozkrać a na talerjach rozdźělić.
Přewjedźenje
Giuseppe Arcimboldo bě wuznamny italski moler, kiž je před wjace hač 400 lětami fantastiske mjezwoča molował. Někotre z tutych mjezwočow su zestajene ze wšelakich družinow sadu. Dajće dźěćom móžnosć, na swojim talerju tajke mjezwoča abo mustry ze sadu kłasć. Hdyž su hotowe, njech spytaja raz wopisować, što su jako prěnje kładli a kotre płody su wužiwali. Prašejće so tež tamne dźěći, kak mjezwočo wupada, hač so směje abo je zrudne atd. Budźeće so dźiwać, kelko wjesela dźěći při tym změja a zo te abo tamne dźěćo tež jónu sad wopta, kotrež snano hišće njeznaje. Po tym hodźa so předłohi rjenje pisane wumolować a wudospołnić.


text:
Gmin
Gmin (uod mjym. Gemeinde - komuna, społeczyństwo) – wspůlnota samorzůndowo ludziůw kerzy zamjyszkujům jakiś teryn, istńejůnco we admińistracyjnym tajlůngu we Polsce i Fracyji.
Uokreślenie "gmin" uobstowo tyż inkszych wspůlnot lb. "gmin krześćijański", "gmin szulny".
Uorgany władzy gminy we PolsceEdytuj
- władza ustawodawczo a kontrolno:
- władza wykonawczo:
- wůjt (gmina wjejska)
- burmistrz (gmina mjejska, gmina mjejskowjejska)
- prezydent mjasta (gmina mjejska, gmina mjejska na prawach krysu)


text:
Do tych co se lubiōm pomaszkecić, wusztu tu nie uznocie!
Składniki na kruche ciasto:
- 300g mąki pszynnej (ze dwie wiyksze szolki)
- 150g łomasty
- 1 jajco (jak dowōm trocha wiyncy mąki to zawczasu dowōm też dwa jajca)
- 3 łeżki cukru pudru
Składniki na krym:
- 1 opakowani mascarpone 250g
- 250g śmietōnki 30%
- 2 łeżki cukru pudru
- maliny, bodzimki abo co tam wolicie
No to chytomy sie roboty!
1. Do mąki wciepujymy 3 łeżki cukru pudru i pokroto w kostka zimno łomasta. Tak długo gniecymy aż sie zrobiōm okruchy. Dodowōmy jajco, gniecymy na nowo i kulomy ciasto. Tako kulka wrażujymy do lodówki na 30 minut.
2. Ruła rozgrzywōmy do 180 stopni. Ciasto przekłodōmy do okrągłej brytfany i po leku wylepiomy forma. Dziubiymy ciasto widełkōm coby sie dobrze upiykło i podychało w piekaroku.
3. Pieczymy kole 15 – 20 minut aż sie ciasto zabronoci.
4. Mascarpone fyrlomy z cukrym pudrym, sztamfujymy śmietōnka na sztywno i miyszomy do kupy. Masa wykłodōmy na przestudzone ciasto. To je fest ważne żeby tego nie wykidać na gorki spód bo nom sie wszysko rozbaćko i tela bydzie.
5. Na wyrchu ukłodōmy bodzimki abo jaki inksze owoce.
Pamiyntejcie, składniki dycki idzie trocha onaczyć, dać trocha wiyncy łomasty abo dosuć mąki jak Wom wyńdzie za mało. Jo na przikład dowōm wiyncy cukru pudru bo se fest lubia pomaszkecić.
Nie starejcie sie, pieczyni to ni ma nic ciynżkigo!


text:
Kochlowicy
Kochlowicy (miym. Kochlowitz) - dŏwni samodzielnŏ gmina, a ôd 1951 r. tajla sztadu Bytůńskigo Šwarcwaldu, a ôd 1959 tajla sztadu Ślōnskij Rudy (inakszy: Wjelgo Ruda). Piyrsze pisaniy ô Kochlowicach pochodzi ze roku 1360. Wapyn Kochlowicōw przedstŏwiŏ stŏwiyniy kościoła.
PołożyniyEdytuj
Kochlowicy leżōm na Wyżynie Ślōnskij, na terynie Gōrnygo Ślōnska. Sōm ône połedniowōm tajlōm miasta Ślōnsko Ruda. Granica majōm s jygo dzielnicōma: Bykowinōm, Wirkym a Halymbōm. Ôd wschodu sōmsiŏdujōm ze sztadym Chorzůw (Hajdukōma), a ôd połednia ze Katowicōma (Starym Pōnewnikym).
Bez Kochlowicy przepływajōm dwie rzyki, kere sōm prawymi dopływōma Ôdry: Kłodnica a Kochlůnka (Bielszowski Potok). Nojwyższŏ gōra Kochlowicōw to Apostolskŏ Gōra (Apostołka 311 m n.p.m.).
GyszichtaEdytuj
Poczōnki miejscowości (do kōńca XVIII st.)Edytuj
Udokōmyntowane poczōnki ôsadnictwa siyngajōm XIV st. Już ze XIII st. pochodzōm nojstarsze tropy ôsadnictwa na terynie Kochlowicōw (ôficyjalniy). We widłach rzyki Kochlōnki a płynōncyj ze Bykowiny krzikopy ôd XIII do XV st. grōd ôbrōnny, tzw. grodźisko kochlowske.
W XVI a XVII wieku istnioła sam warzelniŏ soli (Salzhütte) - jydyna takŏ w Bytōmskym Wolnym Państwie Stanowym. Znojdowŏ śe sam tyż kamjyniołōm, w kerym robjōno kamiyniy młyńske.
We 1623 roku powstŏ sam folwark zwany "Niydźwiydziniyc" (Bährenhof). Folwark a ôkoliczne lasy noleżoły do Radoszowa, kery je wzmiankowany we roku 1629. We 1906 Radoszōw (Radoschau) prziłōnczōno do Kochlowic.
Piyrszo wzmianka pochodzi s roku 1360 "Kochlowa Lanka", nastympniy we 1369: "Kochelwicz"
Ôkres industrjalizacyje (XIX-XX w.)
Piyrszo gruba, ô nazwie "Hōgo" powstoła we roku 1824, a drōgo ô nazwie "Zwang" we 1828 r. Gruby ôstoły połōnczōne w jydna, ô nazwie "Hōgo-Zwang" we 1849 r. Miano to zmjyniōno dziepjyro we 1928 roku, jak gruba przestoła noleżeć do grofōw Henckel von Donnersmarck a stoła sie wasnościōm spōłki akcyjnyj "Wirek Kopalnie S.A.". W piyńć lŏt niyskorzi we 1933 r. gruba zawartŏ, co doprowadziło do jeji zatopjyniŏ. Na nowo uruchōmiyły ja dziepjyro władze miymiecke we 1939 r.
Postamt we Kochlowicach ôtwarto we 1892 roku. Waserlajtōngi doprowadzōno we roku 1897, zaś sztrōm we roku 1909. Banhof powstŏ we roku 1904 na linie s Gliwic do Ligoty (Idaweiche). Dwa roki niyskorzi ôtwarto drōgo lynijo banowo ze Kochlowic do Orzegowa bez Szwarcwald a Chebzie (ôńskigo czasu: Morgenroth).
Piyrszo wzmianka ô rechōrze we Kochlowicach pochodzi s roku 1656. Szula zbudowano we roku 1817. Dwie kolejne szule, tmj. Starŏ a Nowŏ Szula powstoły kolejno we rokach 1860 a 1910. Pjyrszŏ szula we wsi Radoszōw (Radoschau) powstoła we roku 1896 we istnijōncyj do terŏzki chałpie przi hulicy Młodzieżowyj), a dwa roki niyskorzi (we 1898 r.) we kolōni Turzo (terŏzki SP 21 przi hul. L.Tunkla).
Kościoł pw. Matki Boskij s Lourdes powstŏ we stylu pōźnobarokowym we roku 1806. Kolejny kościoł pw. Trōjcy Przynojświyntszej wybudowano we roku 1902 podug projektu Ludwiga Schneidra.
We Absztimungu we roku 1921 bōło 3364 gosōw za Polskōm a 868 za Miymcōma. Kochlowice prziłōnczōno do Polski rok niyskorzi.
Kochlowice prziłōnczōno do Nowygo Bytōmja we 1951 roku, a wraz s Nowym Bytōmiym ôstoły włunczone kej jydnŏ s dzielnic do Rudy Ślōnskij we 1959 roku.


text: Wojerecy (SN/mwe). Z koncertom mytowanych běchu minjenu sobotu lětuše 27. regionalne wubědźowanje Sakska/Łužica „Młodźina hudźi“ w awli Wojerowskeho Lessingoweho gymnazija wuspěšnje zakónčili. Na połnje wobsadźenej žurli přepodachu najlěpšim hudźbnym talentam wosebite myta. Hnydom dwě myće, wosebite Wojerowskeho Lions kluba a wosebite Wojerowskeho wyšeho měšćanosty Stefana Skory (CDU), dósta sydomlětny Emil Weißig z Huski. Wšako bě na gitarje hrajo jurorow tak přeswědčił, zo dachu jemu z 25 najwjetšu ličbu móžnych dypkow.


text:
Vattenfall
Vattenfall je šwedske energetiske předewzaće a pjaty najwjetši spłodźer miliny w Europje. Mjeno Vattenfall woznamjenjuje we šwedšćinje wodopad a je to skrótšenka z originalneho mjena Kungliga Vattenfallstyrelsen (kralowska wodopadowa wyšnosć). Vattenfall je stoprocentne wobsydstwo šwedskeho stata.
We Łužicy wjedźeše Vattenfall hač do lěta 2016 wjacore brunicowe jamy (n.př. Wochozy, Rychwałd, Wjelcej), kaž tež milinarnje w Hamorje, Čornej Plumpy a Janšojcach.
WotkazajWobdźěłać
- Vattenfall — oficialne stronki (jendźelsce)


text:
Středočeský kraj
Středočeský kraj (serbsce Srjedźočěski kraj) je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki. Nadeńdźe so w srjedźnych Čechach a ma něhdźe 1,3 miliony wobydlerjow, z čimž je po wobydlerstwje a přestrjeni najwjetši čěski kraj. Zarjadniske sydło je čěska stolica Praha, kotraž pak sama krajej njepřisłuša. Najwjetše město w kraju je Kladno.
Středočeský kraj nadeńdźe so kołowokoło Prahi a mjezuje z Ústeckim a Libereckim krajom na sewjeru, z Královéhradeckim a Pardubickim krajom na wuchodźe, z Vysočinu na juhowuchodźe, Juhočěskim krajom na juhu a Pilzeńskim na zapadźe. Wobsteji z 1.148 gmejnow w dwanaće wokrjesach. Najwažnišej rěce w Srjedźočěskim kraju stej Łobjo a Wołtawa.
WokrjesyWobdźěłać
Ke krajej słušeja slědowace wokrjesy (čěsce okres):
Wokrjesy hraja wot lěta 2003 jenož hišće statistisku rólu a nimaja wjace zarjadnisku funkciju.
MěstaWobdźěłać
Najwjetše města Srjedźočěskeho kraja su:


text:
Materialije
kopěrowanska předłoha
barbojta transparentna papjera abo jasnowidne wobalki (Klarsichthüllen)
barbjenčki
štryčk
lěpk
nožicy
wukałanska jehła (Prickelnadel)
podłoha (Unterlage) za wukałanje
Přihot
Předłohu na sylnišu papjeru wućišćeć. Wutřihajće kruh z kartona (wobrys za nawočowu škleńcu) we wulkosći wonkowneje linije nawočow.
Přispomnjenje
Z tajkej wosebitej wukałanskej jehłu (Prickelnadel) je za někotre dźěći lóšo, dźěrku w jednej formje wukałnyć, hač ju z nožicami wutřihać. Nimo toho so kóžda barbojta transparentna papjera za nawočowe škleńcy njehodźi, dokelž njeje wjele widźeć. Tohodla je lěpje swětłu transparentnu papjeru wužiwać abo nawočowe škleńcy z pisanych jasnowidnych wobalkow wutřihać.
Přewjedźenje
Kóžde dźěćo wutřiha wobě nawočowej formje. Nawočowe škleńcy wukałaja dźěći z wotpowědnej jehłu podłu dypkateje linije. Potom wumoluja jednu formu abo wuhotuja ju z mustrami. Tamna forma wostanje běła. Nětko rysuja dźěći dwójce na barbojtu transparentnu papjeru wobrys koła (přihotowana šablona) a wobě kole za nawočowe škleńcy wutřihaja. Škleńcy zlěpja najprjedy na běłe nawoči. Potom połoža dźěći wobaj dźělej nawočow na so a zlěpja jej hromadźe. Na kóncu přičini so na kromomaj štryčk a dźěći sadźa sej barbojte nawoči na nós.
Při paslenju barbojtych nawočow spěchujeće drobnu motoriku dźěći, dokelž zwučuja wone z nožicami a wukałanskej jehłu wobchadźeć. Nimo toho čini wjeselo, swět w hinašich barbach widźeć.


text:
Nochcedźa wokrjesnu reformu
Choćebuz/Podstupim (dpa/SN/ch). Braniborski minister za nutřkowne naležnosće Karl-Heinz Schröter (SPD) je dźens dopołdnja w krajnym sejmje swój wótrje diskutowany koncept k wokrjesnej reformje předstajił. Hladajo na woteběrace wobydlerstwo chce braniborske čerwjeno-čerwjene knježerstwo ličbu štyrnaće wokrjesow a štyrjoch bjezwokrjesnych městow na maksimalnje dźesać regionalnych zarjadnistwow redukować. Wyši měšćanosća a zapósłancy Choćebuza, Frankfurta nad Wódru a Brandenburga nad Habolu chcedźa přećiwo planam před krajnym sejmom protestować. CDU žada sej woprašowanje ludu k wokrjesnej reformje, Swobodni wolerjo samo rozsud wobydlerjow.
Woheń lěs zničił


text:
Czworty z Mali w 2002 r., trzeci z Wybrzeżym Kości Słōniowej w 1994 i drugi z Tunezjōm w 1996. Do kōmpletu brakowało Henrimu yno majstra. Niystety to jeszcze niy tera. Latoś Kasperczak niy poprawi swoich nojlepszych wynikōw w Pucharze Narodōw Afryki. Jego Orły jadōm już du dōm chcioż niy przegrały na turnieju żodnego szpilu. Zdecydowało losowani.
Przepisy Afrykańskij Federacji Fusbalowej, w przipadku stanu durś rymisowego miyndzy dwōma ekipami, kiere grajōm ȏ awans w grupie, kożōm przekludzić losowani. Dwie kulki, dwie karteczki, trocha hercklekotōw i hneda okozuje sie kto „lepij rzykoł”. Niy wszyjscy jednak majōm w zocy telki knify do wynojdywanio „lepszych”. Tryner z Zobrzo (podobnie jak selekcjoner Gwinei), ofyn godoł już przedtym niż ȏrganizatorzy zafyrlali kulki, że z duchym szportu mu to niy gro. W jego mieście telki losowania kojarzōm sie jednak lepszy…
Z cufalym bywo rozmańcie. Inksi fusbaliści z Zobrzo miywali wiyncyj szczynścio niż Henri. Na dyć to dziynki słynnymu ciepniynciu mōnetōm Górnik wloz do Finału Pucharu Zdobywcōw Pucharōw w 1970 r. Hajnel w tym czasie groł jednak w Stali Mielec, a koszulki Grubiorzy niy oblyk nigdy, ale to raczyj niy to wpłynyło na jego ȏpinio ȏ wspōmoganiu sie „ślepym losym” w fusbalu.
Nad tōm kwestiōm fol szpecōw zastanowiało sie już w 1968, kej Euro wygrały Włochy, ale w pōłfinale tak samo blisko awansu bōł ich rywal, ZSRR. Tym razym wyciepany do luftu bezzałogowy obiekt furgajōncy niy prziniōs chwały Sowietōm. Lōndowani mōnety prziniōsło na Wschodzie telki rozczarowani jak na bezrok Apollo 11…
Problym mōnety rozhajcowoł 2 lata niyskorzij spōmniany Górnik i jeszcze w pamiyntnym 1970 nimiecki syndzia Karl Wald zapropōnowoł po roz piyrszy coby w telkich sytuacjach decydowała serio elwrōw. Projekt wloz ȏd nowego sezōnu.
Cufal cufalym, ale lepszy jak decyduje boisko. Niy yno synki z Mali sie samek zgodzōm…


text:
Shetlandske kupy
Shetlandske kupy (jendźelsce Shetland Islands, šotisko-gelsce Sealtainn) su k Šotiskej słušacy archipel w sewjernym Atlantiku mjez Wulkobritaniskej, Norwegskej a Ferejskimi kupami. Stolica a ze 7.500 wobydlerjemi najwjetše sydlišćo je Lerwick na hłownej kupje Mainland. Najwjetše kupy nadeńdu so na arealu wot 120 króć 80 kilometrow mjez 59. a 61. šěrinowym stopjenjom a tworja tuž najsewjerniši dźěl Britiskich kupow. Wot cyłkowneje přestrjenje wot 1426 km² wučini hłowna kupa Mainland něhdźe dwě třećinje.
GeografijaWobdźěłać
Hłowne kupy su:
Najwyši dypk na kupach je hora Ronas Hill na Mainlandźe z 449 metrami.
Klima na Shetlandskich kupach je wobwliwowana wot Golfoweho pruda a přez cyłe lěto chětro chłódna a włóžna (1000 mm spadkow). Sněh w zymje je zrědka, lětne temperatury docpěja zdźěla wjace hač 15 stopnjow. Wichory, sylny dešć a mła su huste.
StawiznyWobdźěłać
Shetlandske kupy su wobsydlene z 3. lěttysaca do Chrystusa a pokřesćanšćichu so w 10. lětstotku pod Wikingerami, kiž mjenowachu je Hjaltland. Wot 12. hač do 15. lětstotka běchu zwjetša pod norwegskej kontrolu; w lěće 1469 přińdźechu do Šotiskeje.
Hakle w 19. lětstotku wotemrě shetlandska wikingerska rěč Old Norn.
WotkazajWobdźěłać
- Oficielna webstrona (jendź.)


text:
Bórkhamor (JoS/SN). Składnostnje wjesneho swjedźenja w Bórkhamoru k 120lětnemu wobstaću tamnišeje wohnjoweje wobory su kameradam minjeny kónc tydźenja nowy čołm z powětrowym zawkom typa Hovercraft přepodali. „Wuchowanski čołm je předwidźany za zasadźenja na Jantarowym, Šibojskim a na Sprjewinodołskim jězoru“, rjekny tam wjesnjanosta Manfred Heine (njestronjan). „W nuznym padźe hodźi so wón wězo tež po cyłej łužiskej jězorinje wužiwać.“
Z powětrowym zawkom wuhotowany čołm so takrjec na wodźe a na lodźe znošuje. Wón steji na připowěšaku, tak zo móža jón w nuznym padźe wšudźe transportować, hdźež je trěbny. Hovercraft skići pjeć wobornikam městno a jědźe po wodźe hač do 50 km/h spěšnje, po lodźe samo 70 km/h. 110 PS sylny motor čołm ćěri. Financowała je jón gmejna Sprjewiny Doł ze swójskimi srědkami a ze spěchowanjom Swobodneho stata Sakskeje.


text:
Sportowe sudnistwo Zapadołužiskeho koparskeho zwjazka (WFV) je so wčera wječor w Hlinowcu z rasistiskim šćuwanjom přećiwo Serbam a z mjetanjom praskotakow we wobłuku finala wo wokrjesny pokal mjez hrajnymaj zjednoćenstwomaj młodźiny A Radwor/Wulka Dubrawa a Wojerecy/Ćisk/Łaz zaběrało. Po połdrahodźinskim sudniskim jednanju je Klemens Bětka, předsyda sportoweho sudnistwa WFV, na prašenja Jana Hrjehorja wotmołił.
Kónc junija 2015 wotměchu so w Kulowje wjacore kónčne hry wo wokrjesny pokal. Mjez tymi bě tež finale młodźiny A. Móžeće prošu skrótka hišće raz rysować, što je so tam stało, zo dyrbješe sudnistwo nětko jednać?
K. Bětka: W prěnim połčasu horjeka mjenowaneje pokalneje finalneje hry su přiwisnicy FC Łužica Wojerecy přećiwo Serbam spěwali. W druhim połčasu je skupina na hrajnišćo praskotaki mjetała a ćisny na sudnika mjez druhim tak mjenowanu kurowu bombu, kotraž pak na zbožo njeje fungowała. Wjacori zastupjerjo WFV su tutu njedźelu w Kulowje byli a tež sudnik wo přeńdźenjach w swojej rozprawje wo hrě piše.


text:
Marion Junge
Marion Junge (* 24. julija 1963 w Lipsku) je sakska politikarka Lěwicy, kotraž bě wot 2009 do 2019 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma a komunalnopolitiska rěčnica frakcije Lěwicy. Nimo toho je Junge wot 1990 měšćanska radźićelka w Kamjencu.
Z 21. městnom na krajnej lisćinje njeporadźi so jej při wólbach 2019 znowa do sejma zaćahnyć.
Diplomowana wučerka bě wot lěta 1989 čłonka SED a po přewróće čłonka PDS a Lěwicy. Wona je bjezkonfesionelna, ženjena a mać dweju dźěsćow.


text:
Napisz to po ślōnsku – test ôd Fojermana
Naszykowoł żech taki prosty test do tłōmaczynio z polskigo na ślōnski. Prosza, coby to wypisać, a posłać nōm nazod. Test je anōnimowy, niy trza podować swojigo miana, ani inkszych danych.
Za pora dni (za tydziyń) naszykujymy sam tako ôgōlno ôdpowiydź na tyn test z naszymi uwagami. Niy bydymy sie dziwać na literki, abo słōwka, piszcie po swojimu, chocioż namōwiōmy do pisanio podle ślabikorza. Ważne je, coby było po ślōnsku. Może być: serwet, może tisztuch, ale już możno niy ôbrus. Jak pisze krzesło, tōż – stołek, sztul, ale niy ryczka. Niy bydymy żodnymu godać, kaj mo feler, yno napiszymy, jako my by to przetłōmaczyli.
Jak sie Wōm to spodobo, to naszykujymy wiyncyj takich testōw, możno tyż do tłōmaczynio ze ślōnskigo na polski.
Link do testu:
https://docs.google.com/forms/d/1F7SwobCWYQ4nzdNQ4JcA9w4CAGiu0WRtySLEVe3UcYs/edit
Stasiek Neblik, ps.”Fojerman” – Ślōnzok, fojermōn na pynzyji, autor ksiōnżki ”Do rymu po naszymu, abo ślōnski miszmasz” a autor „Dykcjōnorza Godki Ślōnskij”, człōnek DURŚ.


text:
Bytům
Spůłrzyndne: 50°23' N 18°54' E
Bytům (tyż Bytůń, pol.: Bytom, śl-mjym. Beuthn abo tyż Beuthn Oberschläsing, ńym Beuthen Oberschlesien, czes. Bitom, łać. Bithomia, Bethania) – mjasto położůne we połedńowyj Polsce, we wojewůdztwje ślůnskym. Je uůno powjatym grodzkym.
Jedno ze nojstarszych mjast Gůrnygo Ślůnska, wzmjankowane we 1123, we 1179 uodłůnczůne uod Małopolski a prziłůnczůne do Kśynstwa Raćiborskigo, uod 1254 prawa mjejske. W XIX wjeku industrjalizacyjo, powstajům huty i gruby wůngla kamjynnygo. Po plebiscyće pozostoło we grańicach Ńymjec, uod 1945 we Polsce.
Bytům bůł kole połowy XIX stolećo nojwiynkszym mjastym prziszłyj aglomeracyje[2]. Jak bůła wytyczano sztreka bany ze Berlina na Gůrny Ślůnsk i dalij do Rusyje, to we Bytůmju cugu ńy chćeli. Sztreka poszła kaj indźij i inksze mjasta na ńij wyrosły - nojbardźij Katowice.[2]
Necowe uodwołańaEdytuj
- Mapy: Autopilot | Google Maps | Szukacz | Targeo | Zumi
- Zdjynća satelitarne: Google Maps | Wikimapia | Zumi
Przipisy
- ↑ „Rocznik Demograficzny”, z. 44, 2012. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-6716 (pol.)
- ↑ 2,0 2,1 Rafał Adamus - Na co nom drogi Ślůnsko Szwalbka (Jaskółka Śląska) 4/2014, zajta 11


text:
Filipek, Piotr Mazurek, Paweł Artur
Mazurek, Paweł Artur Filipek, Piotr
Surdacki, Paweł Janowski, Tadeusz (1933- )
Wac-Włodarczyk, Andrzej
Kołtunowicz, Tomasz N. Żukowski, Paweł. Promotor
Kołtunowicz, Tomasz N. Politechnika Lubelska. Uprawniony z patentu Milczek, Tomasz (1950- ). Oprac.
Żukowski, Paweł Węgierek, Paweł Partyka, Janusz Kołtunowicz, Tomasz N. Politechnika Lubelska. Uprawaniony z patentu Milczek, Tomasz (1950- ). Oprac.
Fedotova, Julia A. Kołtunowicz, Tomasz N. Zhukowski, Pawel
Kołtunowicz, Tomasz N. Filipek, Piotr Zbigniew Mazurek, Paweł Artur Laskowski, Maciej
Laskowski, Maciej Mazurek, Paweł Artur Kołtunowicz, Tomasz N. Filipek, Piotr Zbigniew
Mazurek, Paweł Artur Laskowski, Maciej Kołtunowicz, Tomasz N. Filipek, Piotr Zbigniew
Kołtunowicz, Tomasz N. Filipek, Piotr Zbigniew Mazurek, Paweł Artur Laskowski, Maciej
Zhukowski, Pawel Kołtunowicz, Tomasz N. Węgierek, Paweł Fedotov, Alexander Fedotova, Julia A. Larkin, Andrzej Politechnika Lubelska. Uprawaniony z patentu Milczek, Tomasz (1950- ). Oprac.
Kołtunowicz, Tomasz N. Filipek, Piotr Zbigniew Mazurek, Paweł Artur Laskowski, Maciej
Mazurek, Paweł Artur Laskowski, Maciej Kołtunowicz, Tomasz N. Filipek, Piotr Zbigniew
Fedotov, Alexander K. Maliński, Mirosław Patryn, Aleksy Żukowski, Paweł Drozdov, Nikolay Kołtunowicz, Tomasz N. Mazanik, Aleksander V. Tivanov, Mikhail Kierczyński, Konrad


text:
Wo kolebce Schilleroweje basnje a wo Zejlerjowym přełožku
Baseń Friedricha von Schillera „An die Freude“ je mjeztym cyle wěsće najznaćiša baseń Němskeje, znata po cyłej Europje a dale. Znata drje je z dweju přičin, jónu, zo je Ludwig van Beethoven odu (słowo „oda“ je z grjekskeje rěče a rěka „swjedźenski spěw“) přiwzał do finalneje sadźby swojeje 9. sinfonije. A zdruha bu melodija zakónčaceje, štwórteje sadźby sinfonije wot statnych a knježerstwowych nawodow Europskeje unije 1985 jako oficialna „europska hymna“ postajena. Zdobom je melodija „hymna Europskeje rady“ a wobkrućeny „symbol Europskeje unije“.
Postajena je melodija Beethovenoweje sinfonije, ale bjez teksta Schillera. Na někotrych oficialnych zarjadowanjach odu tež z tekstom zanošuja, a to nic jenož w Němskej. Originalny, prěnjotny tekst wšak to přiwšěm njeje. Schiller napisa dźewjeć štučkow a ke kóždej štučce refrain. Za swoju kompoziciju je Beethoven jenož prěnjej dwě štučce z prěnjotnym refrainom přewzał.
Radostny pobytk před wrotami Drježdźan


text: „Hdźež so spěwa, tam je rjenje – pola lózych ludźi mjenje!“. Takle němske přisłowo po swojim zeserbšćiwši na to myslu, zo w Serbach rady a horliwje spěwamy. Tole drje je ze słowjanskim wašnjom. Znaty braška je mi jónu přišeptał, zo z němskimi kwasnymi hosćimi zaměrnje jich ludowe spěwy spěwa. K tomu ma spěwniki radlubje sobu. Hrozy dźě strach, zo so rjane němske ludowe spěwy w žumpadle Mallorca-klamotow a podobnych idiotiskich šlagrow k sobuhewrjekanju při sněhakowanju a druhdźe zubja. Kóždemu to swoje!


text:
Andy
Andy (španisce Cordillera de los Andes, kečwa Anti) su z dołhosću wot 7.500 km najdlěši hórski rjećaz na Zemi a namakaja so podłu pobrjoha Ćicheho oceana w Južnej Americe, dokładnišo we Venezuelje, Kolumbiskej, Ekwadorje, Peru, Boliwiskej, Chilskej a Argentinskej.
Z wjetšeho dźěla wobsteja Andy z dweju paralelneju rjećazow. Najwyši dypk wulkaniskich sfałdowanych horin je Aconcagua (6.962 m) při hranicy mjez Chilskej a Argentinskej, kiž je nadobo najwyša hora cyłeje Ameriki. W Andach wužórli so tež Amaconas, najwjetša rěka na swěće.


text:
Islandyjo
Islandyjo, Republika Islandyje (Ísland, Lýðveldið Ísland) – państwo rozlygowane we Půłnocnyj Ojropje, kere uobejmuje wyspa uo takim samym mjańe a raja myńszych wyspůw, kej Vestmannaeyjar, Grimsey a inksze. Islandyjo przinoleży do nordyckich krejůw, a Islandczyki noleżům do skandynawskich ludůw.
Na Islandyji je srogo wulkańiczno aktywność a wykorzistywano je geotermalno ynergijo - same słowo "gejzer" pochodźi ze islandzkij godki. Mjano kraju uoznoczo "źymja lodu" a je lo Islandyje akuratne, lodowcůw je sam kupa, nojsrogsze: Vatnajökull - 8300 km², Langjökull - 953 km², Hofsjökull - 925 km², Mýrdalsjökull - 596 km² a Drangajökull - 160 km².
Bezma 60% ludnośći pomjyszkuje we stolicy - Rekjavíku a jygo mjejskij skupińe, pozostało tajla nojczyńśći uostrzodki wele wybrzeżo Atlantyckigo Uoceanu.
Anfang uosadńictwa bůł sam we 847 roku. Uod 930 fůngowoł Althing - zorta wjeca, kery połńůł fůnkcyjo stanowjyńo prawa. Po uokreśe samodźelności, kery trwoł 300 lot, Islandyjo popadła we zoleżność uod Norwygije, a ńyskorzi Dańije. Ńypodlygłość dostała we 1918 roku, a uod 1944 je rybublikům.
Mimo, iże podstawům gospodarki a dźiśej je łůw, nojwjyncy (69%) Islandczykůw mo robota we bedynterowańu, nojczyńśći we turystyce.


text:
Kněžo, Tebje jo wšykno mójo póžedanje wědobne, a mójo zdychowanje śi njejo zatawjone.
38. psalm jo tśeśi tak pomjenjony „pokutny psalm“. Wóne psalmy wužywaju se w cerkwi, gaž źo wó našu winu pśed Bogom, wó naše grěchy, gaž je pśed Bogom wuznawamy a jogo wó wódaśe pšosymy.
To bibliske słowo dejmy we našom casu wiźeś: Cujomy ga se wewšom ako grěšniki? Cynimy my něco njepšawego? Mě se zda, až ta wědobnosć, co jo grěch a njepšawe cynjenje, mjazy luźimi wóteběra. Chto se źinsa hyšći zagronijo, až jo njepšawje cynił?
Naš psalm wulicujo we pjerwjejšnych weršach wót cłowjeka, ak jo swójeje grěšnosći kradu wědobny: „Wóno njejo nic strowego na mójom śěle dla twójogo grozenja, a wóno njejo žeden wótpócynk we mójich kósćach dla mójogo grěcha... Wóno jo ze mnu gor hynacej, a ja som wjelgin zmórźony. Ja wujom (heulen) dla njewótpócynka mójeje wutšoby (38, 4 a 9)“.
Źinsa njecujo to nicht wěcej tak mócnje. Wědobnosć swójeje njedopołnosći a grěšnosći njepomoga nam jano we dobrem wobejźenju z Bogom, ale teke – kaž wjele drugich bibliskich słow – teke pśi wobchadanju z drugimi luźimi.


text:
Myto dźiwadłu tež za kubłanje
Choćebuz. Choćebuske Piccolo-dźiwadło dósta wčera w Gerje dźiwadłowe myto Zwjazka. Ze 119 požadarjow su jědnaćoch wuzwolili. Myto je 75 000 eurow hódne. Braniborska ministerka za kulturu Martina Münch (SPD) ma počesćenje Piccolo-dźiwadła za wulkotne připóznaće, dokelž „je institucija wuraz ekscelentneho kulturneho kubłanja“.
Sezona zahajena
Drježdźany. Truskalcowa sezona w Sakskej a Braniborskej je oficialnje zahajena. Tuchwilu drje je wunošk hišće minimalny, ale wot Božeho spěća liči krajny zwjazk Sakski sad z wjace zrawymi płodami. Potom móža sej ludźo swoje truskalcy pola wobhospodarjerjow polow sami šćipać. Lětsa pak budźe po informaciji zwjazka mjenje słódkich płodow, dokelž je so jich plahowanska přestrjeń trochu pomjeńšiła.
Biblioteka wustaja fotografije
Wjace pjenjez za poskitki
Drježdźany. Sakske kultusowe ministerstwo chce wjace pjenjez za cyłodnjowske poskitki na šulach nałožić. Za šulske lěto 2019/2020 je to 46 milionow eurow na dobro něhdźe 328 000 šulerjow. „To je nimale 19 milionow eurow wjace hač w aktualnym šulskim lěće“, zdźěli dźensa sakski statny minister za kultus Christian Piwarz (CDU).
Wjetšina za kulturnu stolicu
Žitawa. Paralelnje k europskim a komunalnym wólbam mějachu wobydlerjo wo požadanju města Žitawy jako europska kulturna stolica w lěće 2025 wothłosować. Na wobydlerskim rozsudźe wobdźěli so wjace hač połojca wólbokmanych, a woni su namjet ze 74,2 procentomaj přiwzali. Nětko chcedźa iniciatorojo kampanju zesylnić a nimo toho tež čěskich a pólskich susodow zapřijeć.
Přichod zawoda zaručeny
Wo dwurěčnosć šło
Budyšin. Wo dwurěčnosći w busach, ćahach a na zastanišćach w serbskim sydlenskim rumje rozmołwjachu so čłonojo sakskeje Rady za serbske naležnosće z jednaćelom wobchadneho zwiska ZVON Hansom-Jürgenom Pfeifferom wčera w Budyskim Serbskim domje. Jedna tema bě projekt ZVON a VVO, tafle na busowych zastanišćah wobnowić a dwurěčnje popisać.
Zakónča projekt z konferencu
Budyšin. Dorostowa wědomostna skupina z Drježdźanskeje Techniskeje uniwersity a ze Serbskeho instituta předstaji wuslědki zhromadneho projekta „Serbska wěda“ we wobłuku zakónčaceje konferency 14. junija w Budyšinje. To zdźěli dźensa Serbski institut. Sydom wědomostnikow je tři lěta we wobłukomaj serbska kultura a serbske stawizny kaž tež nastupajo prašenja digitalizacije serbšćiny slědźiło.
Zrěčenje podpisali
Projekt we Łužicy zahajeny
Choćebuz. Ericha Kästnerowa zakładna šula Choćebuz wobdźěla so wot wčerawšeho na projekće braniborskeho kubłanskeho ministerstwa a Swobodneje uniwersity Berlin „Čiń něšto“. Z nim chcedźa šule, šulske zarjady a uniwersity zhromadnje w šulerjach hižo w prěnich lětach zajim za wažne předmjety kaž matematiku, informatiku, přirodowědu a techniku budźić.
Fotowe modele pytane
Zły Komorow. Turistiski zwjazk Łužiska jězorina pyta fotomodele a wobrazy za dowolowy region. Móža to być swójby z dwěmaj dźěsćomaj w starobje dweju do sydom lět a w starobje dźesać do 14 lět kaž tež aktiwne poriki. Zestajeć chce zwjazk nowe wabjenske poskitki na temje swójbny a aktiwny dowol w jězorinje.
Znowa časopis zestajał
Wjelki tema w kabineće
Berlin. Po wjele diskusijach předpołoži zwjazkowe knježerstwo skónčnje naćisk wjelčeho zakonja. Tón je kabinet dźensa w Berlinje schwalił. Přichodnje budźe lóšo problematiske wjelki třěleć směć. Přiwšěm budźe stajnje hišće wotpowědna dowolnosć trěbna. Wowčerjo zakoń jara witaja. Wobswětoškitna organizacija BUND plany kritizuje.
Zhladuja na róčnicy
Podstupim/Choćebuz. Serbski zakoń Braniborskeje wobsteji 25 lět, pjeć lět skutkuje knježerstwowa społnomócnjena za naležnosće Serbow w susodnym zwjazkowym kraju. Přiležnosć to ministerstwu za wědomosć, slědźenje a kulturu wuhotować póndźelu, 27. meje, zarjadowanje z přeprošenymi hosćimi w Choćebuskim Delnjoserbskim gymnaziju, zo bychu na wobě róčnicy zhladowali.
Nihdy njezabyć
Bórze nowa terminowa protyka
Budyšin. Załožba za serbski lud je kooperaciske zrěčenje z firmu SAXO’Phon GmbH podpisała. Tak chce serbsku kulturnu protyku dalewuwić, kaž zdźěla. Předewzaće ma nazhonjenja z kalendrom dźenika Sächsische Zeitung a je tuž kompetentny partner za wuwiwanje protyki. Nastać ma nowa trojorěčna homepage za serbske terminy, kotraž ma wot septembra přistupna być.
Poslednja šansa podpisać
Drježdźany. Za podpismowu akciju „Zhromadne šule w Sakskej – dlěje zhromadnje wuknyć“ bu dotal 35 757 wobkrućenych podpismow zezběranych. Posledni dźeń, na kotrymž budźe po cyłej Sakskej składnosć tajke hromadźić, je Mjezynarodny dźeń dźěsća 1. junija. To zdźěli wčera Burkhard Naumann, koordinator mjenowaneje akcije.
Šupiznak město pandy
Koncert žněje dobry wothłós
Budyšin. Koncertny rjad Serbskeho ludoweho ansambla „Wobkuzłaca klasika“ žněje dobry wothłós. Wo tym informuje zamołwity za nowinske a zjawnostne dźěło Stefan Cuška. Sobotny druhi koncert rjadu w Hodźijskej cyrkwi je znowa tójšto zajimcow wopytało. Za kónc tydźenje připowědźi SLA specielne wudaće koncerta z hudźbu znatych filmow a musicalow w Bukecach a Budyšinje.
Swobodny stat spěchuje přetwar
Chwaćicy. Sakska spěchuje Chwačanske woltižěrowanske a jěchanske towarstwo z něhdźe 60 000 eurami. Pjenjezy nałoža tam za přetwar wjacefunkciskeho twarjenja, informuje zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Marko Šiman (CDU) w nowinskej zdźělence. Chwačanske jěchanske towarstwo wukonja wot załoženja 1985 dobre dźěćace a młodźinske dźěło, Šiman podpěru wopodstatni.
Železniskej čarje wožiwić
Próstwa za wutwar A 4 zapodata
Drježdźany. Za šěsćčarowy wutwar awtodróhi A 4 mjez wotbóčkomaj Połčnica a Budyšin-wuchod je sakske wobchadne ministerstwo wčera próstwu Zwjazkej zapodało. Frakcija Zelenych w krajnym sejmje wobchadnemu ministrej Martinej Duligej (SPD) porokuje, zo „před lawinu nakładnych awtow na A 4 kapituluje“, město toho zo wužadanju njewotpowěduje, „klimje přichilenišu železnicu za nakładowy wobchad přichoda wukmanić“.
Wěstotnu centralu předstajili
Choćebuz. Město Choćebuz je wčera hižo dlěje planowany wěstotny centrum předstajiło. Tam stej policija a porjadowy zarjad zhromadnje městnosć za wobydlerjow zarjadowałoj. Wšědnje je tam něchtó k dispoziciji, kotrehož móža ludźo nastupajo wěstotu narěčeć. Rumnosće maja tohorunja jako zasadźenska centrala za wjetše zarjadowanja słužić.
Za lěpše busowe zwiski
Pokazaja tež serbsku drastu
Lubin. Na drastowym swjedźenju Němskeje kónc tydźenja w błótowskim Lubinje budźe tež serbska narodna drasta widźeć. Milena Stockowa z Choćebuskeje Lodki skedźbni napřećo powěsćerni dpa na wosebitosće w drasće jednotliwych wsow. Mnohe z nich budu w Lubinje zastupjene, hdźež wočakuja 2 500 nošerkow a nošerjow drasty z cyłe Němskeje.
„Wuchowajće pčołki!“
Brüssel. Europska komisija je wčera w Brüsselu Europsku wobydlersku iniciatiwu „Wuchowajće pčołki!“ registrowała. Organizatorojo komisiju namołwjeja „prawniske předpisy postajić, zo bychu žiwjenske rumy za překasancy jako indic intaktneho wobswěta zachowali a polěpšili“. Nětko je lěto chwile milion podpismow ze sydom krajow EU nazběrać, kotrež namjet podpěruja.
Informuja wo hladanju
Z 15 lětami z mopedom jězdźić
Berlin. Zwjazkowy kabinet je dźensa puć runał, zo smědźa młodostni hižo wot staroby 15 lět jězbnu dowolnosć za moped złožić. Zo móža kraje minimalnu starobu wot tuchwilu 16 na 15 lět trajnje znižić, dyrbja zakoń wo nadróžnym wobchadźe změnić. Modelowe testy, tež w Sakskej a Braniborskej, planuja hač do apryla 2020.
Rěča rěč wobydlerjow
Budyšin. Z certifikatom „Rěčimy rěč našich wobydlerjow“ je Budyski Klub wuchowarjow rěče krajnoradny zarjad wuznamjenił. Wosebje chwaleše sej wotpohlad, tež přichodnje runoprawosć splahow jako „woprawdźitu politisku naležnosć spěchować“. Předsyda Diethold Tietz je wopismo krajnemu radźe Michaelej Harigej (CDU) póndźelu na posedźenju wokrjesneho sejmika přepodał.
Zwěrjenc wuda swójski euro


text:
Slepo (AK/SN). Twar němsko-serbskeho šulskeho centruma w Slepom dale postupuje. Nawoda twarskeho wotrjada Slepjanskeho zarjadniskeho zjednoćenstwa Steffen Seidlich je na wčerawšim posedźenju Slepjanskeje gmejnskeje rady tuchwilny staw na twarnišću rozłožił.
Tak su w zakładnej šuli prěnju płonu třěchu dozhotowili a prěnje wokna zatwarili. We wyšej šuli je wjerch nad biblioteku hotowy. Dźensa su tam dalši betonowali. W sportowni je wjerch nad sanitarnymi rumnosćemi wukidany. 28. meje zetkachu so zastupjerjo gmejny ze zastupjerjemi horta a zakładneje šule, zo bychu wšelake prašenja nutřkowneho wuhotowanja rozjimali. Samsny dźeń rěčachu wo tym tež ze zastupjerjemi wyšeje šule.


text:
"Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim niech sie każdy brzidzi"
SZPACYRKYM PO CIESZYNIE
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie ”kursywom” na tóm czornóm szczałke w tej szarej kostce, kierom nóndzie zaroz pod spodkym.
Zustoł przechrzczóny
Dzisio to uż isto możne je łostatni szpacyrek po naszym mieście i trzeja bydzie poprógować eszcze roz go obynś. Na iste przez tych prawie piyńć roków doś moc wiecy w Cieszynie sie pomiyniało i wszymóm se, że bydzie zaś ło czym pisać. Je też to możne, żech kierómsi ulicem minył i bydóm mi to mieli nikierzi za złe, ale nic ni ma przepadnióne,bo mogóm mi to przeca napisać. Ale eszcze zustało kapke tej ulice po kierej drepszymy uż pore tydni i ło ni bydzie dzisio. Po prawo obstoł sie eszcze s downych czasów kszeft, kiery zustoł przechrzczóny na "Lewiatan". Wedla niego, kogosi porwało na nowoczesność i ekologije, bo postawił latarnie ze solarym. Isto mało gdo ło tym wiy, bo nima u ludzi takigo zwyku, coby szpacyrować po chodniku s łoczami dźwigniónymi do wyrchu. Mie sie to podarziło uwidzieć i dlo tych co to do dzisia tego solaru nie spozdrzili zrobiłech zdjyńci. Dalij za tym "Lewiatanym" sóm uż yno same chrosty i stary chasiok, a za nim skrynt w ulice Morcinka. Po lewo za skryntym na piyrszej s kraja pieknie opucowanej chałupie jakisi ATLAS chwoli sie swojimi wiecami. Zaś po prawo stoji mało budka na kierej powieszóne chwolidło prawi nóm ło tym, że uż u nas nie egzystuje żodno piekarnia yno teraz sie to mianuje "Strefa dobrego pieczywa". Co ludzióm poradzi sie wykluć w tych czepaniach, coby yno nagnać tusteloków do swojigo kszeftu i wynś na swoji to ni ma możne. Starzi ludzie do dzisia prawióm na to: "to ni ma możne panoczku", coby to była prowda, ale jak widać wszecko je u nas możne. Dalij idzie uwidzieć raje garaży, a po łobu strónach cesty przistanki autobusowe.
Mini słownik:
na iste-na pewno,
wiec-rzecz,
wszymać –rozumieć,
przeca-przecież,
kapke-trochę,
drepsić-chodzić,
obstoł sie-uchował się,
wedle-obok,
zwyk-zwyczaj,
podarziło-udało się,
chrosty-krzaki,
chasiok-śmietnik,
opucowana-otynkowana,
czepań-głowa,
raja-rząd,
cesta-droga
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiolego popióntku.


text:
Zlín
Zlín (1949–90 Gottwaldov) je z něhdźe 75.000 wobydlerjemi industrielne srjedźišćo Zlinskeho kraja na Morawje w Čěskej. Nadeńdźe so w dolinje rěki Dřevnice.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1322 a dósta 1397 měšćanske prawa. Tehdy bě Zlín wažne stejišćo rjemjeslnistwa a hórnistwa.
W lěće 1949 dósta město mjeno stalinistiskeho prezidenta Čěskosłowakskeje, Klementa Gottwalda. Za čas Čěskosłowakskeje bě wosebje znate za filmowe studija, w kotrychž skutkowaše mjez druhimi režiser Karel Zeman (1910–89).


text:
18 lipca
18 lipca – uośymnosty dźyń lipca, a 199. dźyń roku[1] podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskego kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 166 dńi.
Wydarzyńa na śwjeće
- 2002 - Szpańijo posłoła kůmandosůw na wyspa Perejil, coby ja uodbjůli uod marokańskich wojokůw
- 2007 - Bibljoteka Kůngresu USA wszkryfloła ślůnsko godka we regest godek śwjata
- 2013 - Amerikańske mjasto Detroit uogłośůło plajta
Rodźili śe
- 1918 - Nelson Mandela, połedńowoafrikański polityker
Umrzili
- 1817 - Jane Austen, angelsko pisorka
Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
- ↑ We ńyprzestympne lata


text:
Kejsik za bajtla mocka my lotali po placu a mieli roztomajte knify na granie a szpilanie. Teroski sie niý ýno przepůmino ô tym, jake kejsik bajtle miały graczki, nale tyż jako to wszysko sie mianowało. Beztuż coby choć trocha spůmnieć jako to bůło za bajtla a czym sie grało zrychtowalimy rebus. Bůła tyż ku tymu niýôbyczno sytuacjo, bo Dziyń Bajtla sbajslowany 3 czyrwnio 2018 we Śląskim Ogrodzie Botanicznym we Mikołowie.
Dziyń jak kożdy. Sobota 22 lipnio 2017. Kożdy s nos rano stowo, a że niý musi juże iś do szule abo do roboty, to chyto sie czegoś w důma, abo jedzie cosik załatwiać.
Tyn dziyń jednako niý bůł taki jak reszta. Mielimy zaplanirowane we tyn dziyń norychta godki ślůnskij dlo bajtli zmianowane „Piecuch – bajtel Pioruna”. Czamu tak? Ano skuli tego, co bůły to norychta kludzůne skiż Dnio Pioruna bajslowanego we Ślůnskim Ôgrodzie Botanicznym we Mikołowie.


text:
Lima
Lima je stolica južnoameriskeho Peruwa a z wulkim wotstawkom zdobom najwjetše město w kraju. Nadeńdźe so při brjoze Ćicheho oceana nad rěku Río Rímac na zapadźe Peruwa. Centrum města leži 160 metrow nad mórskej hładźinu, mjeztym zo sahaja so měšćanske dźěle hač do wysokosće wot 1000 metrow. W měsće samym bydli na přestrjeni wot 2672 kwadratnych kilometrow něhdźe dźewjeć milionow wobydlerjow. Hromadźe ze susodnym přistawnym městom Callao ma metropolowy region (Área Metropolitana de Lima) wjace hač 10 milionow wobydlerjow.
Lima je wažne wobchadne křižowanišćo kaž tež najwuznamniši hospodarski a kulturny centrum Peruwa z uniwersitami, wysokimi šulemi, muzejemi a twarskimi pomnikami. Stare město słuša wot lěta 1991 do swětoweho herbstwa UNESCO.
Klima[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Město leži w tropiskim klimowym pasmje a ma horcu pusćinowu klimu. Přerězna temperatura přez lěto leži pola 18° C. Dla zymneho Humboldtoweho pruda w Pacifiku je wjedro wosebje mjez meju a oktobrom husto młowojte.
Wobrazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Oficielne webstrony města (špan.)


text:
Nowoseelandska
Nowoseelandska (maorišański Aotearoa, engelski New Zealand a nimski Neuseeland) jo njewótwisny stat, kótaryž zwětšego na dwěma wjelikima kupoma w krotkowjacornem źělu Śichego oceana. Ma styri a poł miliony wobydlarjow a pśestrěń wót pśisamem 270.000 kwadratnych kilometrow, pótakem jo wětša ako Wjelika Britaniska, ma pak jano źaseśinu jeje wobydlarstwa. W lěśe 1947 bu njewótwisna wót Zjadnośonego kralojstwa, wóstanjo pak až do źinsajšnego z cłonkom Commonwealtha.
Dwě nejwětšej a głownej kupje stej Pódpołdnjowa a Pódpołnocna kupa. Pódpołdnjowa kupa ma wětšu pśestrěń, ale Pódpołnocnu kupu wobedla wěcej luźi. Nejwětše město Pódpołnocneje kupy jo Auckland z wěcej ako 400.000 wobydlarjami, mjaztym až ma na samskej kupje lažeca stolica Wellington jano wokoło 200.000 wobydlarjow. Nejwětše město Pódpołdnjoweje kupy jo Christchurch z něźi 350.000 wobydlarjami. Powšyknje jo Nowoseelandska wjelgin rědko wobsedlona, cogoždla ma teke pśimě Zelena kupa.


text:
Ôd Mōniki z Ameryki: Amerykańsko mamōna
Dolary, dolce abo zielōne (skuli tego, że dycki tukej rosnōm na drzewach), zowdy tak samo ponyntne do kożdego co jeszcze nie mioł ôkazji sie tym amerykańskim zielonym drzewkym potrzansnōć i pozbiyrać co mu tam na zola zleciało. Co Wōm byda dużo godać, pakujcie sie w Drimlajnery i sami sie przekonejcie jak sie zbiyro. Jo sie najfescij zdziwiōłach, że piyrszo instrukcjo kero zech dostała po wysiedniynciu z samolotu, to nie zapomnieć ô napiwku dō taksōwkorza. Niy ma sprawy, coś tam sie dociepnie do rōwności, zech sie miarkowała. Na szczynści uniknyłach honorowyj wpadki, jak mie ktoś szturchnōł, że to musi być przynajmnij 15% rachunku! Ô napiwkach w restauracyji nie czeba mi bōło przypominać, bo kożdy przynajmnij pora razy słyszoł amerykańsko fraza “keep the change”. Jakby nie bōło amerykańsko kinematografia skutecznie edukuje nos w amerykońskich realiach i po prowdzie to kożdy posiadacz teleôdbiornika mynij a wiyncyj (a przeważnie prowie wszyjsko) wie ô tym krōlestwie dolca. Ino szkoda, że przy ôkazji lechtor nie dodoł, że “zaczimej sie 18 dō 20 procyntōw” abo, że niy bōło zbliżynio na rachunek! I nigdy przenigdy nie widziałach żeby jakos aktorka godała “keep the change” swojij frizjerce!
To skōnd jo żech to miała wiedzieć?! Poszłach do fryzjerki i jeszczy przy ôkazji kozałach sie upiynkszyć wiynkszōm ilościōm dziurek w uchach a jak pedziala $35 dolcōw, to żech ij dała $35 dolcōw. Ani za fest dziynkuja nie pedziala, chocioż pryndzyj tako miło sie zdoła i cołkiym fajnie my sie pogodały. Ino że jo żech ô tym napiwku nie zapōmniała, jo żech nie wiedziała, że mōm go ôstawić! Gupie mi bōło jak żech wreszcie ôstala uświadomiōno, że dō kożdyj dupereli czeba (no możno nie czeba, ale tak tradycjo i dobre wychowanie nakazuje) doliczyć napiwek. Szłoby sie cało noc rozpisywać ô tym kaj i wiela wypado ôstawić , ale generalno zasada jest jedno: mynij niż 10 procyntōw, to sie ôbrażōm, wele 15 jeżeś średniakiym, a tak powyżyj 18 możesz być z siebie dumny. Chociożby z tego powodu cza sie czasym narobić przy tych pierōńskich dolarowych drzewkach. Ale to jeszczy nie koniec… Jak żech za bajtla pedziała ōumie, żeby mi dała złotek piōntka na ôranżada i ôblaty, to mi zowdy daa ôdliczōne co do grosza i lepij żebych nie stracila. Tukej sie możecie co do grosza abo raczyj cynta ôdliczyć ino na Alasce i sztyrych innych Stanach (a je ich tukej aż 51!). W kożdym innym nigdy niy wiysz wiela zapłacisz bo dō wszyjskygo doliczōny je podatek ôd sprzedaży. I ôn je we kożdym Stanie inkszy, bo kożdy Stan mo swoje federalne prawo i sie może robić, co mu sie podobo. Tyn podatek ôd sprzedaży jest doliczōny do rachunku dopiyro przy kasie, to bez znajōmości prawa podatkowego i genialnych zdolności matymatycznych lepij zowdy przygotować sie, że zapłocymy cosik wiyncyj nż bōło na nalepce abo na metce. Tak żech sie do tego przyzwyczajōła, że jak na torgu w Rybniku żech se chciaa szaty kupić, to żech sie sprzedowaczki spytała, eli by mi nie pedziała wiela to bydzie na kōniec. A metka wisiała jak byk!
Idzie sie w tym wszyjskim potracić i nieroz sie czowiek znerwuje, że mu drzwka dolarowe nie ôbrodziōły tela wiela powinny, ale zo to niy czeba łazić do roboty jak wszyndzie indzij 😉
Monika Zając
Monika Zając, frela z Orzeszo, kero piytnoście lot do zadku wykludziła sie do Ameryki, terozki frygo hamburgery zamiast rolady, a kej ino znojdzie wolno chwila pisze ô tym, co jij sie wydowo interesantne po drugij stronie Atlantyku.


text:
Klasyczno nowela ôd Henryka Sienkiewicza po naszymu.
Ubuntu je dostympny po ślōnsku
18 października swoja prymiera miała nowo wersyjo systymu ôperacyjnego Ubuntu. Je to darmowy systym ôperacyjny dlo kōmputrōw ôsobistych, co je ôparty na Linuksie. We pakecie ze systymym przichodzi ślōnski ukłod tastatury i ôprogramowanie we ślōnskij wersyji, w tym klijynt poczty
LibreOffice je dostympny po ślōnsku
LibreOffice ôd wersyje 6.3.1 je dostympny po ślōnsku. LibreOffice to paket biōrowego ôprogramowaniŏ ze ôtwartym kodym zdrzōdłowym rychtowany ôd The Document Foundation. Je dostympny na Windows, Linux i macOS. Spiyro czytanie i zapisowanie m.in. OpenDocument, formatōw Microsoft Office, CDR (CorelDraw)
Co robi Silling?
We XXI stoleciu niy ma do jynzyka nic gorszego ôd wykluczynio cyfrowego. Świat cyfrowy to je doś nowe strzodowisko, co w nim fungujōm jynzyki, ale już teroz wiymy, iże mynij jak 5% z nich wszyjskich może do niego wejś.


text:
Madama Butterfly
„Madama Butterfly“ jo japańska tragedija w tśich aktach wot Luigi Illica, Giuseppa Giacosa a wosebnje Giacoma Puccini, kotaryž jo komponěrował muziku.
Role[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Solisty[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Cio-Cio-San (Madama Butterfly) - młody, dramatiski sopran, teke lyriski koloraturny sopran
- Suzuki, jeje słužabnica - mezzosopran, teke dramatiski alt
- Benjamin Franklin Pinkerton, leutnant mariny Zjadnośonych Statow - lyriski tenor, teke młody ryśaŕ - tenor
- Sharpless, konsul ze Zjadnośonych Statow w Nagasakem - charakter abo lyriski bariton
- Goro, Nakoda (tenor buffo)
Małe role[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Kate Pinkterton - mezzosopran
- Wjerch Yamadari - tenor abo bariton
- Wujk Bonze - charakter-bas
- Kejžorski komisaŕ - bariton abo bas
- Stawnik - bas
- Maś Cio-Cio-Sany - sopran
- Śota - sopran
- Śeśenica - sopran
- Gole - něme
Chor[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Stawnik, maś Cio-Cio-Sany, śeśenica a śota
- Swojźbne, pśijaśelki a pśijaśele Cio-Cio-Sany a słužabniki
- Jano źeńscyny chor a tenorow
Jadnanje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
1. akt[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Terasa pśed dom na gorce pśi Nagasakem. Amerikański leutnant Pinkerton jo najmał dom wot japańskego posrědnika w bliskosći pśistawa. W casu, w kotarejž won jo ze swojej łozu w Nagasakem stacioněrowny, won co se ženi z geishu Butterfly, kotaru jo 15 lět stara. Prědny gósć na swajźbje jo konsul Sharpless. Won warnujo Pinkertona pśed lažkomsylnym jadnanjom, dokulaž won jo słuchał, až Butterfly bjerjo zjadnośenje za wažne. Butterfly pśiźo z pśijaśelkami a ze swjoźbami. Wona jo wjelgin glucna, až možo Sharplessoju wulicowaś, až wona pochada z bogateje familije. Ale nan Cio- Cio- Sany jo musał cyniś „Harakiri“, dokulaž won jo zejgrał bitwu a togodla wona jo musała byś geisha.
Slězyna[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Zawěsće Madama Butterfly jo tworba Puccina, kotarejež tšojenje jo take wěrne, tšasne a bliske realnosći kak žednych jogo operow. Komponist jo se wjelgin za cuzy japański swět zajmował. Skoro 1867 jo se dało rewoluciju, pśez kotarejuž kraj jo se konstitucionelnu monarchiju stał. Japańska jo něnto chwjała mjazy srjejźo-wěkoskim pśedstajenjom Samurai-kastow a pozdatneju gluku paradiza za Yankee-a to jo historiska slězyna Japańskeje tragedije. 1900 jo se dał kus na Broadway, w kotaremž jo se wulicowało za njeglucne stawizny wobšuźiwaneje geisha Cio-Cio-San. Pśedstajenje jo pognuło Puccina pisaś operu.
Tekst[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jo se dało pěś wšakich posłownych tekstow mjazy drugimi wot slěźara Japańskeje Johna Luthera a wot francojskego oficěra Pierre Loti (roman Madame Chrysanthème). 1901/02 Puccini jo pisał libreto z pomocnikoma Luigi Illica a Giuseppe Giacosa.
Muzika[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Charakteristiska za operu jo balansa mjazy skrupuloznosću a cusinosću. Popšawna partitura jo wjelgin jadnora, ale minimalnosć nacerijo rosłamnosć wot Butterfly. Typiske eksotiske harmonije za podzajtšnu muziku pśecej kresle wobraz japańskeje krajne a teke pokazuju cuśe wobšuźowanja. Weto Puccini se njewotchyla wot swojogo typiskego parta: slědy cełych tonow, pśewušone tśizuki a kwintowe paralele. Komponist jo se teke na stare japańske ludowe spiwy orientěrował. Wosebnosć jo, až amerikańska narodna hymna zazněwa casy, gaž Pinkerton powěda abo gaž Butterfly groni, až wona ma naźeju na wrośenje leutnanta. Taka tema mocni rozgorjenje pśiglědowaŕa na amerikańskego Pinktertona, dokulaž wona spi z takeju nutśinosć a lubosć k njomu.


text:
Na jutrownych wikach serbske wuměłstwo a kulturu předstajili
Nowa Łuka (JoS/SN). Debić jutrowne jejka ze serbskimi motiwami w znatych debjenskich technikach je wažna forma, tradiciju hajić. Tole pokazuja kóžde lěto na srjedźołužiskich jutrownych wikach w Nowołučanskim wjesnym hotelu. Jutrowne wiki na wsy a w přijomnej swójbnej atmosferje njejsu kónc tydźenja jenož wopytowarjow z bjezposrědnjeje wokoliny přiwabili, ale tež wot druhdźe, kaž Carolu Stauberowu z Berlina, rodźenu Wojerowčanku, a Hansa Schimanka z Kamjenicy, kiž z Noweje Łuki pochadźa.


text:
Karlovarský kraj
Karlovarský kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki. Nadeńdźe so w zapadnych Čechach a ma něhdźe 295.000 wobydlerjow. Zarjadniske sydło a z nimale 50.000 wobydlerjemi najwjetše město su Karlowe Wary (Karlovy Vary).
Karlovarský kraj mjezuje ze Sakskej na sewjeru, z Wusčanskim krajom na wuchodźe, z Plzeńskim na juhu a z Bayerskej na zapadźe. Wobsteji ze 132 gmejnow w třoch wokrjesach a je po přestrjeni druhi najmjeńši kraj w Čěskej po Libereckim. Najwažniša rěka w Karlovarskim kraju je Wohra (Ohře), kotraž ćeče ze zapada do wuchoda na směr Łobja. Sewjernu hranicu z Němskej tworja Rudohory, na zapadnej mjezy z Bayerskej leža Šmrěčiny.
W Karlovarskim kraju nadeńdźe so tak mjenowany „třiróžk kupjelow“, kiž wobsteji z Karlowych War, Mariánské Lázně a Františkovy Lázně. Dalšej wuznamnej měsće stej Cheb a Sokolov.
Wokrjesy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Ke krajej słušeja slědowace wokrjesy (čěsce okres):
Wokrjesy hraja wot lěta 2003 jenož hišće statistisku rólu a nimaja wjace zarjadnisku funkciju.
Města[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Najwjetše města Karlovarskeho kraja su:
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Počet obyvatel v regionech soudržnosti, krajích a okresech České republiky k 1. 1. 2018 (online). Český statistický úřad. (PDF; 45,1 KiB)
- ↑ Český statistický úřad – Ličby wobydlerstwa čěskich gmejnow dnja 1. januara 2018 (PDF; 421 KB)


text:
Cynk
Cynk je chemiski element ze symbolom Zn a rjadowej ličbu 30. Wone słuša k přechodnym metalam a steji w periodowym systemje w štwórtej periodźe a druhej pódlanskej skupinje (skupinje 12), tak mjenowanej cynkowej skupinje, ke kotrejž słušeja nimo toho tež kadmium, žiwe slěbro a kopernikium. Cynk je módrojto-běły kow a wužiwa so mjez druhim za cynkowanje železowych a woclowych elementow. Za wšěch zwěrjatow je cynk esencielny jako wobstatk wjele encymow.
Hižo w srjedźowěku wužiwaše so cynk jako wobstatk lećiny mosaz (Messing). Jako samostatny kow bu pak hakle w 17. lětstotku w Indiskej předźěłowany.
Najwažniše cynk produkowace kraje běchu w lěće 2013 China (5000 kilotonow), Awstralska (1.523 kt), Peru (1.351), Indiska (793) a Zjednoćene staty (784). W Europje běchu hišće cynkowe podkopki w Irskej, Pólskej, Bołharskej, Finskej a Šwedskej.[1]
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ USGS 2013 Minerals Yearbook. wotwołany dnja 29. junija 2016 (PDF). (PDF; 276 kB).


text: Wojerecy/Róžant (SN/JaW). W mnohich městach a gmejnach su minjene dny nowych předstejićerjow wuzwolili a pomjenowali. Hakle njedawno je Wojerowski wyši měšćanosta Stefan Skora (CDU) předstejićerjam měšćanskich dźělow pomjenowanske wopisma přepodał. „Druhdy drje bywa mjez wsami a městom kritiske. Přiwšěm pak jara fairnje ze sobu wobchadźamy“, Skora zwurazni. Wobkrućeny bu předstajićer Brětnje/Michałkow (Bröthen/Michalken) Lothar Kujasch, w Ćisku Jens Sarodnik. Nowi w zastojnstwje su Claudia Jurisch w Čornym Chołmcu, Ulrike Neumann w Hórnikecach a Eugeniusz Diesterheft w Němcach.


text:
-
ul. Wojska Polskiego 54, róg Zielnejul. Wojska Polskiego 54, róg Zielnej
-
ul. Franciszkańska przy ul. Brzezińskiej (Wojska Polskiego)ul. Franciszkańska przy ul. Brzezińskiej (Wojska Polskiego)
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 38ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 38
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 38-40ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 38-40
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 41ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 41
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 45ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 45
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 46ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 46
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 52ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 52
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 58ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 58
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) przy Marynarskiejul. Brzezińska (Wojska Polskiego) przy Marynarskiej
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 82ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 82
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 82 - narożnikul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 82 - narożnik
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 82 od Obrońców Westerplatteul. Brzezińska (Wojska Polskiego) 82 od Obrońców Westerplatte
-
ul. Brzezińska (Wojska Polskiego)ul. Brzezińska (Wojska Polskiego)
-
ul. Wojska Polskiego 66-72ul. Wojska Polskiego 66-72
-
Róg ulic Wojska Polskiego i Łagiewnickiej (Jojne Pilcer)Róg ulic Wojska Polskiego i Łagiewnickiej (Jojne Pilcer)


text:
W januarje přednošowaše Leoš Šatava w Budyskim Serbskim instituće wo noworěčnikach w konteksće mjeńšinowych rěčow a rewitalizaciskich hibanjow. Wo tym bě Šatava tež w Rozhledźe 6/2018 pisał. Tu slěduja někotre dodatne prašenja.W zwisku z nowo- a maćernorěčnikami wobkedźbuje so wěsta dichotomija. Maće přikłady, kak rozeznawaja so ći, kotřiž su rěčnje z dźěćatstwa socializowani, wot tych, kotřiž su rěč na hinaše wašnje nawuknyli?
Hłowna dichotomija, kotraž płaći mjenje abo bóle powšitkownje, je, zo wužiwaja ći tak mjenowani tradicionelni abo stari maćernorěčni rěčnicy husto wobchadne abo dialektalne formy, kotrež su často přez majoritnu rěč wobwliwowane. Nawopak je rěč noworěčnikow, kotřiž su rěč w šuli nawuknyli, z linguistiskeho stejišća bóle čista, ale tež kusk sterilna a nima duch we sebi, kajkiž ma stara rěč. Rěč rozeznawa so tež po słowoskładźe. Tradicionelni rěčnicy wužiwaja husto požčonki abo kalki z majoritneje rěče a nawopak su nowi wužiwarjo husto purisća. Druha wěc je, zo sej tradicionelni husto njewaža, zo rěč wobknježa abo so samo za nju hańbuja; noworěčnicy su husto hordźi a samo trochu militantni rěč nastupajo. A hišće něšto třeće: Teritorialnje móžemy tradicionelnych rěčnikow husto na wěsty region wobmjezować. Noworěčnicy njejsu tak z wěstym regionom abo městnom zwjazani, su wšudźe žiwi.
Štož pak bě w žołmje wotprajenjow jako prěnje alternatiwnje organizowane, a informacija roznjese so spěšnje přez socialne syće, běštej internetnej wusyłani njedźelnišich katolskich kemšow z Chrósćic a Radworja 15. měrca. Sobotu bě Drježdźansko-Mišnjanske biskopstwo wozjewiło, zo so žane kemše wjace njewotměwaja a hižo njedźelu rano sedźachu wěriwi před wobrazowku a swjećachu na te wašnje zhromadnje Božu mšu. Njepřijomne začuća njewěstosće na njedźelnišim dopołdnju najskerje na wjele městnach začuwać njeběchu.
Serbski institut wuhotuje prawidłownje Institutny dźeń, zo by šěrša zjawnosć wo slědźerskich projektach wědomostnikow zhoniła. Lońše zarjadowanje wusměri so na serbskich zajimcow a wotmě so w serbskej rěči 13. decembra w Serbskim domje w Budyšinje. Štyri přednoški wěnowachu so wubranym projektam. Lechosław Jocz a Jan Měškank rozłožištaj zhromadny pjećlětny projekt z Astrid Schmiedelowej, w kotrymž wuwiwaja serbsku předčitansku funkciju za internetne strony. Jana Piňosová, Jana Šołćina, Thomas Menzel a Pětš Šurman předstajichu projekt »Generacija Warnoćicy – wulki mały swět łužiskich dźěći w Čěskej«. Wito Bejmak poda dohlad do digitalnych poskitkow Serbskeje centralneje biblioteki a Serbskeho kulturneho archiwa, Theresa Jacobsowa a Ines Kellerowa reflektowaštej móžnosće, kotrež skići imaterielne kulturne herbstwo za widźomnosć Serbow.
Předčitanska funkcija wuwiwa so we wobłuku spěchowaneho projekta na dobro inkluzije a ma bjezbarjerny přistup k serbskim internetowym stronam zmóžnić. Nimoměry wuznamny pak je poprawom pódlanski efekt projekta. Za jeho zwoprawdźenje su slědźenja na polu serbskeje fonetiki a ortoepije trěbne. Kaž slědźerjo rozłožichu, njepředleži dotal ani za delnjo- ani za hornjoserbšćinu kompletne wopisowanje načasneho wurjekowanja.
Kampanja sama wuwoła kritiku. Tež ja njemóžach rozumić, čehodla je slogan akcije za wjace akceptancy serbšćiny w zjawnym rumje jenož němski. »Sorbisch? Na klar!« Čehodla njewužiwa kampanja znajmjeńša nimo němskeho hashtaga tež serbski? Zamołwići rozkładźechu, zo njeměri so kampanja na Serbow a zlutniwe wužiwanje serbšćiny je wědomy rozsud.
Jako sylnu a zmužitu žonu, kotraž so ze zahoritosću za swoje přeswědčenje angažowaše, jako wěriwu křesćanku a jako humanistku, kotraž měješe wulku česćownosć před ludźimi, hódnoćichu rěčnicy swjatočneho spominanja 6. awgusta w Radworju dr. Marju Grólmusec (1896–1944). Grólmusec wotrosće w Lipsku, sta so z wučerku a publicistku, rozestaješe so z rólu žony w politice a demokratiji, angažowaše so sama we wšelakich politiskich stronach a zaběraše so z dźěłarnistwami. 1933 zaćahny do lětnjeje wile staršeju w Radworju a zasadźowaše so wottam za antifašistiske spjećowanja. Po denunciaciji bu 1934 wot gestapo zajata a k šěsć lětam w chłostarni zasudźena, po kotrychž přewjezechu ju do koncentraciskeho lěhwa w Ravensbrücku. Tam 1944 zahiny.
Wuchodosakska wotnožka Němskeho zwjazka dźěłarnistwow DGB ze swojej jednaćelku Danu Dubil bě składnostnje 75. posmjertnin Marje Grólmusec spominanje nastorčiła. Na smjertnym dnju Grólmusec přeprosy do Radworja a 22. awgusta na dalše zarjadowanje do Budyskeho Serbskeho muzeja.
W Radworju zetkachu so zastupnicy sobuzarjadowacych gmejny Radwor, Maćicy Serbskeje, Žónskeje iniciatiwy Budyšin, Domowiny, Budyskeje SPD, Serbskeho instituta kaž tež Budyska społnomócnjena za runostajenje a dalši na Radworskim kěrchowje. Dawid Wowčer spominanje na pozawnje zahaji a wobrubi. Farar Beno Jakubaš poda mysle wo křesćance Grólmusec a zwurazni zdobom, zo bě jemu přistup ke Grólmusec dołho přez jeje předstajenje jako komunistka zašlahany. Poćahujo so mjez druhim na jeje listy z jatby a na rozprawy sobujatych w Ravensbrücku pokaza na to, kak je so Grólmusec za čłowjeskosć a za swojich sobučłowjekow zasadźiła. Nyšpor při pomniku zakónči so z modlitwu a kěrlušom.
Tute »rasowědne« přepytowanja wotměwachu so w 1920tych a 1930tych lětach we Łužicy. Započachu so hižo do přewzaća mocy přez nacionalsocialistow a wotpowědowachu tehdyšemu duchej časa w antropologisko-medicinskim slědźenju. Rasowa teorija bě jedna z teorijow, z kotrymiž wědomosć tehdy dźěłaše. Započinaše so hižo w 19. lětstotku a mjez wědomostnikami jewi so tež wulke mjeno Rudolf Virchow. Znaty medicinar je rasowědne přepytowanja přewjedł a hižo Łužicu sobu wobkedźbował. Hladajo na přiběracy nacionalsocializm dóstachu přepytowanja w mjenowanych lětach přidatnu politisku dimensiju.
Wot 4. do 7. julija wotměje so 13. mjezynarodny folklorny festiwal »Łužica« w Budyšinje, Hochozy a Chrósćicach. Rozhlad je so z Markom Kowarjom rozmołwjał, kotryž organizaciju festiwala wot spočatka w lěće 1995 nawjeduje.Kotre skupiny směmy lětsa na festiwalu dožiwić?
Skupiny z Pólskeje, Georgiskeje, Čěskeje, ze Saratowa w Ruskej, Hrodowskich Chorwatow z Awstriskeje a prěni raz na našim festiwalu skupiny z Peruwa, Boliwiskeje, Algeriskeje a Nepala.Prócujeće so při planowanju wo konkretne skupiny kaž wo słowjanske abo tajke z europskich mjeńšin?
Haj, jich mamy přeco pódla. Pak nam skupiny pisaja, zo bychu so rady wobdźělili, pak namjetuja je naše serbske folklorne skupiny a my so zaměrnje naprašujemy. Zakładnu zestawu wudospołnjamy dale ze skupinami, kiž su z dalšeho kontinenta abo so po hudźbnej barbje a temperamenće wot zbytka rozeznawaja. Program ma być wotměnjawy a pod wuměłskim aspektom wuwaženy. Sylnje prócujemy so wo zastupjerjow mjeńšinow.Kak wupada powabjenje a namjetowanje skupinow?
Někotre skupiny hladaja do CIOFF-protyki a naprašuja so pola zarjadowarjow wšelakich festiwalow. Hdyž so skupina do koncepta hodźi, abo hdyž ju hišće měli njejsmy, sćelemy jej naprašnik. Z nim přepruwujemy, hač wotpowěduja wuměnjenjam organizacije CIOFF: originalny hudźbny přewod, předstajenje drastowych regionow, zapřijeće spartow reje, spěw a hudźba. Nimo toho sćelu nam skupiny wobrazowy a widejowy material. Potom rozsudźimy, hač skupinu do programa přiwozmjemy.
Pśechod. Přechod. Übergang. Prehod 03
W přichodnym połdra lěće budźe njewšědna wustajeńca łužiskich a korutanskich tworjacych wuměłcow w muzejach w Němskej, Słowjenskej a Awstriskej widźeć, přewodźana wot čitanjow a koncertow ze serbskej a słowjenskej literaturu a hudźbu. Z mjeztym třećim wudaćom pokročuje słowjensko-serbske zhromadne dźěło na polu wuměłstwa.
Před pjeć lětami wotměchu so na iniciatiwu korutanskeho Słowjenca Karla Vouka Serbske kulturne dny w Korutanskej w Awstriskej. Wuměłc so wobšěrnje ze serbskej a łužiskej tematiku rozestaja. Najmarkantniši drje je jeho cyklus »Satkula abo (st)wor(jen)a krajina«, kotryž bě jako druhi dźěl projekta »Přechod« na wšelakich městnach we Łužicy wustajeny.Wustajeńca »Přechod 03« započina so 26. meje w Budyskim Serbskim muzeju, budźe dale wot 3. oktobra w Slovenj Gradecu (KGLU), wot 23. januara 2020 w Celovecu (MMKK) a wot 25. junija 2020 w Choćebuskim Serbskim muzeju widźeć. Grafika: Karl Vouk
Wustajeńcu »Wobrazy krajiny« charakterizuje zajimawy wuběr twórbow k temje krajina. Poprosych dr. Andreju Hribernik, Noru Leitgeb a Sabrinu Kotzian, zo bychu něšto wo dwanaće wuměłskich pozicijach powědali. Andreja Hribernik nawjeduje Korutansku galeriju tworjaceho wuměłstwa (Koroška galerija likovnih umetnosti, KGLU) w Slovenj Gradecu a je zastupjerjow za słowjensku Korutansku wubrała. Nora Leitgeb dźěła w Muzeju moderneho wuměłstwa Korutanska (Museum Moderner Kunst Kärnten, MMKK) w Celovecu, kotryž je tohorunja na projekće wobdźěleny a pisa katalogowe teksty k twórbam awstriskich Korutanjanow. Wuměłska stawiznarka Sabrina Kotzian z Choćebuza dźěła za Wuměłski archiw Beeskow a pisa teksty k twórbam serbskich wuměłcow.
W Budyskim Serbskim muzeju zahaji so 26. meje projekt »Wobrazy krajiny. PŘECHOD 03«. Hač do lěća 2020 pućuje wustajeńca wizuelneho wuměłstwa po štyrjoch muzejach we Łužicy a Korutanskej. Na přihotach bě direktorka muzeja w Slovenj Gradecu dr. Andreja Hribernik wobdźělena.Nawjedujeće Korošku galeriju likovnih umetnosti (Korutansku galeriju tworjaceho wuměłstwa) w Slovenj Gradecu, muzej načasneho wuměłstwa.
Mějachmy zbožo, zo su stawizny w Słowjenskej decentralny kulturny poskitk spěchowali a zo mamy tež zwonka wulkich centrow jara dobre muzeje. Naš muzej wobsteji wot lěta 1957 a ma zajimawu mjezynarodnu a narodnu zběrku. Muzej je zjawny a spěchuje so předewšěm wot ministerstwa a zdźěla wot gmejny. Spřistupnjamy zjawnosći načasne wuměłstwo ke kompleksnym prašenjam a temam.Pokazujeće potajkim słowjenske kaž tež mjezynarodne wuměłstwo.
Haj. To je ze stawiznami muzeja zwjazane. Přez štyri mjezynarodne wustajeńcy pod patronatom Zjednoćenych narodow wot 1960tych lět docpě muzej po cyłej Juhosłowjanskej wulki wuznam. Wuměłcy a kuratorojo běchu namołwjeni, dźěła za wustajeńcy zapodać. Mjez tehdyšimi wobdźělnikami su wuznamne mjena kaž Victor Vasarely, Henry Moore a Ossip Zadkine, ale tež wažni wuměłcy z Juhosłowjanskeje. Tute wustajeńcy zaměstnichu naš muzej na juhosłowjanskej a mjezynarodnej kulturnej karće. Jeho nastaće bě jónkrótne: Muzej w małym měsće wuhotowa mjezynarodne wustajeńcy w njewšědnje wulkim wobjimje, twarjenje muzeja bu 1966 za wustajeńcu nowotwarjene, wotewrjenje přenjese so po cyłej Juhosłowjanskej w telewiziji.


text:
Geologia inżynierska
Reprezentanci: Andrzej Franciszek Adamczyk, Aleksander Anasiewicz, Piotr Czaja, Wiesław Adam Heflik, Stanisław Karlic, Zbigniew Kazimierz Kasztelewicz, Antoni Stanisław Kleczkowski, Adam Klich, Jerzy Klich, Henryk Knop, Marcin Kolasa, Jerzy Michał Kowalczuk, Wiesław Kozioł, Roman Władysław Krajewski, Jan Kuhl, Kazimierz Piotr Liszka, Stanisław Cyprian Mularz, Józef Wojciech Raczkowski, Janusz Ryszard Roszkowski, Tadeusz Sęk, Adam Józef Siedlar, Andrzej Jan Szybist, Piotr Śliwa, Henryk Świdziński, Antoni Józef Tajduś, Andrzej Franciszek Wichur, Zbigniew Eugeniusz Wilk, Herbert Wilhelm Wirth, Ludwik Zawisza, Witold Stanisław Żabiński


text:
Piszczek skōńczōł kariera w 2013 roku. Kōntuzjowane biodro niy pozwolyło dalij szpilać. Miyszko w Goczałkowicach i ôstoł ikōnōm tamtejszego sanatorium. Milik serwoł wiynzadła yno w jednym kolanie (2016). Pōł roku czekoł na rezōnans, potym wartko diagnoza i zapisani sie na ôperacjo. Na bezrok trefi na stōł. Glik po szpetnej kōntuzji barku dostoł zarozki profesjōnalno pōmoc. Klubowy fachman pofukoł mu to zamrażaczym w szpreju, a po szpilu doł „jednego” na znieczulyni. Idzie ku dobrymu, a przinajmij boli mynij…
Tak mōgłoby to wyglōndać keby spōmniani fusbaliści szpilali w naszych C-klasowych klubach i byli wiernymi fanami lyczynio bez NFZ. Na szczynści tak ni ma. Trzech synkōw ze Ślōnska przifurgło na Mundial, ale ich drōga prosto gynał niy była.
Łukasz Piszczek poważne problymy z biodrym zaczōn mieć już w 2008. Sytuacjo pogorszyła sie w 2013. W lutym było już wiadōmo, że bez ôperacje sie niy ôbyndzie. „Problym” w tym, że Łukasz rozgrywoł sezōn życio a Borussia w Lidze Majstrōw cisła na fol szwōngu. Piszczek czekoł z ôperacjōm i musioł rozszyrzyć dieta ô zastrziki przeciwbōlowe. W ôstatnim sezōnie tyż ni mioł lekko, w paździyrniku kōntuzjo kolana wyciepła go na rewiyr aż do kōńca roku. Sōm zaś nazod, Piszczek i forma.
Arek Milik to nastympny rewiyrowy rekordzista. 24 lata, a na kōncie serwane wiynzadła w dwōch kolanach i to w ôdstympie ani roku. Po piyrszym powrocie niy zdōnżōł ani prziś do formy. Tera wyglōndo to lepij. Pytania ô kōntuzje yno szterujōm Arka. Ofyn godo: dejcie pokōj. Z kolanami je ok.
Kamil Glik rehabilituje sie tera ôd rana do wieczora i bezmałaś szykuje sie na szpil z Kolumbiōm. Kōntuzja barku to niy wszyjsko. Jego tyż niy minyły problymy z kolanym. Ôd poru lot szpilo ze serwanym wiynzadłym krziżowym zadnim. Kolano niy telepie mu sie dziynki sile muskli, beztōż ôperacjo fōndnie se dopiyro na pyndzyji.
Pora lot do zadku medycyna skreślyłaby kożdego ś nich. Dzisio idōm na szpil…