text:
Rakusko-Wuherska
Rakusko-Wuherska (łać. Austro-Hungaricum, něm. Österreich-Ungarn, madź. Osztrák-Magyar) běše historiski multietniski kraj w srjedźnej Europje, ke kotremuž słušachu teritorije dźensnišich statow Awstriska, Madźarska, Čěska, Słowakska, Słowjenska, Chorwatska a Bosniska a Hercegowina (1908–1918) a dźěle Pólskeje (Krakow), Ukrainy (Lwiw), Rumunskeje (Sedmihródska), Serbiskeje (Wojwodina), Čorneje Hory (Kotor) a Italskeje (Južny Tirol).
Stawizny[wobdźěłać]
Rakusko-Wuherska eksistowaše w statnoprawniskej formje dwójneje monarchije wot 21. hodownika 1867 hač k wustupej Madźarskeje z unije dnja 31. oktobra 1918. Wobsteješe z historiskeju dźělow Cisleithanska (Rakuske kejžorstwo) a Transleithanska (Madźarske kralestwo). K tomu přińdźe wot lěta 1908 přez aneksiju dobyta Bosniska-Hercegowina.


c: text/html

text:
REGIOFUN -“King Curling” reż. Ole Endresen
Latoś za pora dni łodbywo sie we katowickich kinach REGIOFUN czyli fajrowani ze filmym. Bydzie szło łoboczyć poradziesiont filmów, kiere łostały nakryncone dziynki regionalnym funduszom.
Dzisio ło filmie, kiery bydzie pokazywany we Katowicach.
Truls Paulson tak mianuje sie norweski szpec łod curlingu. Roz wybroł sie na zawody i dostoł cosikuj do gowy. W lazarecie pedzieli mu, że mo szpetno nerwica. Naszprycowany pilami przyjyżdżo do dom, kaj czeko już na niego baba Sigrid i jeji fafik Pelle. Sigrid trzimo go fest przy sia.
Truls dowiaduje sie, że jego rechtor łod szportu Gordon, je niymocny i niyskorzyj sie pominie. Łobmyślo se, że znojdzie gelt na łoperacja przociela. Ciepie pilami i godo ze swojimi kamratami łod curlingu ło tym, że je śnim dobrze i że przidzie nazod i poprowadzi drużyna zwyciynstwa w mistrzostwach Norwegii w curlingu.
Czy mu sie to udo? Łoboczycie jak przidziecie
- Reżyseria: Ole Endresen
- Scenariusz: Atle Antonsen, Ole Endresen
- Obsada: Atle Antonsen, Linn Skåber, Ane Dahl Torp
- Kraj produkcji: Norwegia
- Rok produkcji: 2012
- Czas trwania: 90 min.
- Napisy: Polskie/Angielskie
- Producent: 4 1/2 Film
- Fundusz filmowy: Norsk Film Institutt
- W cyklu: Panorama RFF (Regionalnych Funduszy Filmowych)
28.10.2012 g. 18:00 Kino Kosmos, Katowice
Wiyncyj ło REGIOFUN na jich zajcie:
http://regiofun.pl/

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wspůłrzyndne: 50°27' N 30°30' E
Kijůw (ůkr. KиïB – Kyjiw) – stolica a tyž nojwjynkše mjasto Ůkrajiny. Kijůw poúožůny je nad řekům Dńyprym.
Zouožůny na počůnku V wjeku kej placůwka handlowo na šlaku uůnčůncym Kůnstantynopol ze Skandynawjům. W IX wjeku znony kej Könugard bůu cyntrům normańskigo handlu na Ruśi. Pod kůńyc IX wjeku zostou stolicům Ruśi Kijowskij. W 1240 mjasto zostouo nojechane bez Tatarůw a uostřodek ruskij państwowośći přyńjůsu śe do Ruśi Halicko-Woúyńskij. W 1363 mjasto znolazuo śe we Wjelgim Kśynstwje Litewskym, a nastympńy po Uńije Lubelskij (1569) – Korůny Polskij, stolica wojewůdztwa kijowskigo. W 1648 zostouo uopanowane bez kozokůw Chmjelńickigo a wůnčůne we 1667 do carstwa Rosyjskigo. W XVIII a XIX wjeku Kijůw bůu wažnym wynzuym kůmůńikacyjnym a uostřodkym wojskowym Rosyji, podlygou skiž tygo intynsywnyj wymjańy kulturowyj mjyndzy narodůma suowjańskymi a inkšymi narodůma zamješkujůncymi Imperjům Rosyjske. Na počůntku XX wjeku wjynkšość we Kijowje stanowili Rosyjůńy. W 1918 we Kijowje uoguošůno stwořyńy Ůkraińskij Republiki Ludowyj a stočůno ćynžke boje s bolšewikami, keři uostatečńy podbili mjasto we 1920. W 1934 do Kijowa přyńyśůna zostoua s Charkowa stolica Ůkrajińskij SRR. Uod 1991 stolica ńypodleguyj Ůkrajiny.


text:
Atlantiski ocean
Atlantiski ocean abo Atlantik jo wódowa płoń mjaz Afriku, Europu a Ameriku. Jo to drugi nejwětšy z 5 swětowych oceanow.
Jogo cełkowna płoń wopśimjejo něźi pěśinu zemskego pówjercha, což jo dogromady z nakšomnymi mórjami něźi 106,4 mil. km2 a 82,4 mil. km2 bźez nakšomnych mórjow. Dłujkosć jogo pśibrjoga jo 111 866 km. Šyrokosć jo wót 2 848 km mjaz Brazilskej a Liberiskej do 4 830 km mjaz Zjadnośonymi statami Ameriki a pódpołnocnej Afriku. Nejdłymše městno w Atlantiskem oceanje jo dłymina Milwaukee w Portorikoskej grobli we dłymokosći 8 648 metrow pód głaźinu oceana. Pśerězna dłymokosć jo 3 332 m, resp. 3 926 m bźez nakšomnych mórjow.
Atlantiski ocean • Śichy ocean • Indiski ocean • Pódpołdnjowy ocean • Pódpołnocny polarny ocean


text:
Merkury
Merkury – to je pjyrszo podug uodlygośći uod Słůńca planeta we Słůnecznym Ukłodźe. Tak kej Wynus, Źymja a Mars je to planeta skalisto, nojmyńszo podle masy a wjelgośći ze planet Słůnecznygo Ukłodu. Merkury je jydnům ze pjyńću planet, kere idźe uobejdrzić gołymi ślypjůma. Ńy je ajnfachowo do uobserwacyje, skuli tygo co kej planeta wewnyntrzno lo źymskigo uobserwatora je dycki kole Słůńca. Merkury je widoczny ino przed wschodym abo po zachodźe Słůńca.
Plac rozlygowańo Merkurygo je fest podany na plac Mjeśůnczka: je sam kupa kraterůw, ńy mo atmosfery a kśynżyca. Temperatura powjyrzchńi waho śe uod −183 °C do 427 °C. Merkury mo sroge żylazowe jůndro kere dowo magnetyczne pole lajchtsze uod pola Źymje.[3]. Wjelgość jůndra powoduje, aże Merkury mo jydnům ze najwjynkszych gynstośći ze planet Słůnecznygo Ukłodu[4] (kapka wjynkšům mo Źymja).
Pjyrsze udokůmyntowane uobserwacyje Merkurygo sům ze pjyrszygo tyśůnclećo p. Chr. Do IV stolećo p. Chr. grecke gwjoźdźorze uważały, co sům dwa ćoła ńybjeske: pjyrsze widźalne ino przed wschodym Słůńco (mjanowali je Apollo), druge widźalne ino po zachodźe Słůńco (mjanowali je Hermes)[5]. Bez gibki ruch planety Řymjańe mjanowali jům merkury Astrůnůmiczny symbol planety to stylizowana wersyjo kaducyjusza Hermesa[6].
We porůwnańu s inkszymi planetůma Ůkładu Słůnecznygo, uo Merkurym wjymy ino kapka. Bez problymy natury techńicznyj, zbadały go ino dwje sůndy. Pjyrszo - Mariner 10 - zmajstrowoła we lotach 1974-75 karty 45% powjyřchńe. Nostympńy, sůnda Messenger 14 styczńa 2008 zmajstrowoła kolejne 30% powjyrzchńe planety. Messenger bydźe kole Merkurego zaś we 2009, a we 2011 bydźe na uorbiće a zmajstruje couko karta planety.
Przipisy


text:
Azowske morjo
Azowske morjo (ukrainsce AзoBcbke Mope - Azowske more, rusce AзoBckoe Mope - Azowskoje more, krimskotatarsce Azaq deñizi) je małke morjo w juhowuchodnym dźělu Europy. Mjezuje na zapadźe z Ukrainu a na wuchodźe z Ruskej federaciju. Słuša k morjam Atlantiskeho oceana a je wažene za dźěl wjetšeho Čorneho morja, wot kotrehož je na juhozapadźe wotdźělene połkupu Krim a z kotrymž je zwjazane na juhu přez Kerčsku wužinu njedaloko Kerča.
Azowske morjo ma přestrjeń nimale 40 tysac kwadratowych kilometrow a maksimalnu hłubokosć 15 metrow. Jeho najwjetši přitok je Don. Azowske morjo ma jara nisku sólnosć.
Wuznamne přistawy su Mariupol a Berdjansk na Ukrainje a Taganrog a Jejsk w Ruskej federaciji.


text:
Wikipedyjo:Cyntrum prasowe
Witejće.
Skuli wjelgigo zainteresowańo Ślůnskům Wikipedyjům, stworzili my sam prowizoryczne cyntrům prasowe, we kerym idźe dostać kůntakt ze zołożićelůma szl.wiki a tyż skorzistać ze materjołůw kere můmy narychtowane.
Jeli żeś je s cajtůnga abo radyja, szkryflej e-brifa ku: mieclawii(afa)wp.pl, abo naćiś tyn link i sprowjej zajta godki.
Jeli żeś je s telewizje, naćiś tyn link.
Uobejrzij tyž: fto już uo nos szkryfloł abo godoł, historyjo Ślůnski Wikipedyje, abo tyż tekst na licencyje Public Domain uo nos, we polski godce: [1].
Uoficyjolńe, uod kontaktůw s medjůma je Rzeczńik Prasowy Stowarzyszyńo Wikimedia Polska, Paweł Zienowicz
Kůntakt:
- Telefon: (+48) 0 515 235 656
- e-brif: mailto:pawel.zienowicz@wikimedia.pl
Pytańo mogeće tyż szkryflać niżyj:


text:
Geografiska dlinina
Geografiska dlinina (něga: „stopjeń dlininy“), λ, mjazynarodnje skrotcona z long. (longitudo = lon., longitude = eng., franc. atd. „dlinina“), wopisujo jadnu z wobeju koordinatowu městna na zemskem powjerchu, a to jogo poziciju na pódzajtšo abo na pódwjacor wót definěrowaneje (pśipadnje póstajoneje) pódpołnocno-pódpołnjoweje linije, nulowego meridana. Wóna jo se něga stopjeń dlininy groniła. Geografiska dlinina jo kut, kótaryž měri se, wuchadajucy wót nulowego meridiana (0°), až do 180° w pódzajtšnem a 180° w pódwjacornem směrje. Wjeršk toś togo kuta jo srjejźišćo mysloneje zemskeje kule, ramjenja wuchadaju ze srjejźišća pśez nulowy meridian resp meridian, na kótaremž městno lažy, kótaregož geografiska dlinina ma se pódaś. Město pśedznamuška (tradicionelnje +pódzajtšo, −pódwjacor) jo teke E resp. W dowólony (skrotconki "O" wobijaju se tšacha zaměnjenja dla, glej dołojce).
- Městna ze samskeju dlininu laže na meridianje. Meridian źo wót pola k poloju a jo połojca dlininowego krejza. Na zemskej kuli jo dlininowy krejz (wobstojecy z dweju napśeśiwneju meridianowu) wjeliki krejz.
- Za póstajenje dypka na zemskem powjerchu – za pódawanje jogo geografiskego połoženja – jo pśidatnje pódawanje jogo geografiskeje šyriny (něga: jogo „stopnja šyriny“) ako druga koordinata trěbna.
Wopśimjeśe
Póstajenje městna a casa[wobźěłaś]
Nulowy meridian[wobźěłaś]
Dokulaž njejo pśirodna nulowa marka za meridiany (poł dlininowego krejza), ako je ekwator za měrjenje šyriny, musy se nulowy meridian definěrowaś. Wót antiki jo se Ferro-meridian wužywał. Akle w lěśe 1884 jo se swětodaloko jadnotnje ten meridian póstajił, na kótaremž jo srjejźna wóska wěstego teleskopa obserwatorija Greenwich (London) (glej Stawizniske).
Geografiska dlinina pódawa se ako kutowy wótstawk w stopnjach, (wobłukowych) minutach a sekundach wót nulowego meridiana na pódzajtšo (E) abo na pódwjacor (W). Skrotconka E za pódzajtšo (wót engelskego „east“) pśiraźujo se pśez DIN 13312, kótaryž jo rozsuźecy za nawtiku a nawigaciju lesénja, aby se zmólkow pśez zaměnjenje pismika O z licbu 0 a z francojskeju škrotconku za pódwjacor ("ouest") wót wšogo zachopjeńka wobinuło.
Nejwětša móžna licbna gódnota jo pótakem 180 stopnjow, pśi comž 180°E = 180°W. Pśibližnje spóromje toś teje geografiskeje dlininy, ale z bejnymi wótchylenjami, źo w Pacifiku datumowa granica póstajona wót pótrjefjonych krajow.
Wótstawk meridianow[wobźěłaś]
Wótstawk mjazy dwěma dlininowyma krejzoma jo na ekwatorje nejwětšy. Tam jo wótšyrjenje wót jadnogo stopnja 111,32 km wjelike. Toś ta distanca wótpowědujo eksaktnje 60 mórskim milam, dokulaž mórska mila jo se spócetnje z jadneju wobłukoweju minutu na ekwatorje definěrowała.
Na poloma wšak padnu wšykne dlininowe krejze w jadnem dypku na jadno. Wótstawk mjazy dwěma dlininowyma krejzoma dajo se za šyrinu φ a zemski radius r pśibližnje ze slědujuceju formulu woblicyś:
W Nimskej lažy wón mjazy 63,8 km (Flensburg, Sylt) a 75,5 km (Oberstdorf).
Pisanja licbnych gódnotow[wobźěłaś]
Wobgranicowanje pódaśow dlininy na cełolicbowe stopnje by pótakem skoro wšuźi za pódaśa pozicije pśeliš njedokradne było (w direktnej bliskosći k poloju wuwzete) (to jo pśicyna za to, až wuraz stopjeń dlininy jo zestarjony). Dokradnjejše pódaśa geografiskeje dlininy daju se na slědujucy nałog wugótowaś:
- w kutowej jadnotce stopjeń w decimalnem pisanju (na pś. 66,34°) - teke pódaśe lěc na pódwjacor abo na pódzajtšo nulowego dlininowego krejza jo móžno (na pś. 66,34° pódzajtšo resp. 66,34° E). W geoinformatice zwuraznja se pódaśe °E zwětšego pśez pozitiwnu a pódaśe °W pśez negatiwnu licbu.
- seksagezimalnje w minutach a sekundach (w samskem pśikłaźe 66° 20′ 24″). 66° 20′ 24″ jo krotke pisanje za slědujucu sumu tśich kutow 66° + 20′ + 24″. Toś tej plusowej znamješce se wuwóstajotej. Sumandy wuběraju se pśi tom tak, až licbowe gódnoty pśed minutu a sekundu su mjeńše ako 60. Sekunda geografiskeje dlininy wótpowědujo na ekwatorje cerje něźi 31 metrow, w srjejźnej Europje (na 50° N geografiskeje šyriny) něźi 20 metrow.
- W nawtice wobija se źinsa pśi pódawanju geografiskich koordinatow kutoweje jadnotki sekunda, tak až górni pśikład buźo: 66° 20′ 24″ = 66° 20,4′. Hyšći dokradnjejše pódaśa pozicije, ako dojśpiwaju se na pś. w satelitowej nawigaciji, wótbłyšćuju se w dalšnych městnach za komu.
- Pśedewšym w namórnistwje pišu se dlininowe krejze z 3 městnami pśed komu. Pśez to wuzwigujo se rozdźěl k šyrinowym krejzam jasnjej. Pśikład: 010,43° E.
- Rotacije zemje dla, 360° w 24 góźinach, dajo se geografiska dlinina teke ako cas zwurazniś. Městny góźinski kut wužywa se w astronawigaciji.
Pśikłady[wobźěłaś]
- Barlin: 13° 19′ pódzajtšo
- Hamburg: 10° 00′ pódzajtšo
- München: 11° 35′ pódzajtšo
- Tokio: 139° 42′ pódzajtšo
- San Francisco: 122° 25′ pódwjacor
- Pozicija satelita Astra 1 nad ekwatorom: 19° 12' pódzajtšo
Cas[wobźěłaś]
Rotacije zemje dla jo městny cas na rozdźělnych šyrinach rozdźělne. Casowy rozdźěl k nulowemu meridianoju jo jadna góźina na 15° dlininowego rozdźěla. Z togo slěduju casowe cony.
Pla 0° wótpowědujo srjejźny městny cas (SMČ) UTC.
Stawizniske[wobźěłaś]
Grichiski astronom a matematikaŕ Hipparchos (wok. 190–120 pś.n.l.c.) jo zemju w pódzajtšno-pódwjacornem směrje prědny raz do 360 stopnjow źělił.
W europskem namórnistwje jo póśěgowy system dlininowych krejzow dłujko njejadnotny był. Wót 2. stolěśa n.l.c. až do 19. stolěśa jo Ferro-meridian dominantny był, kótaryž jo Klawdius Ptolemeus póstajił a kótaryž pósěgujo se na nejwěcej pódwjacornu kanarisku kupu El Hierro (17° 40′ W).
Pó naciji su se koordinatowe seśe na nulowe meridiany w Londonje, Parisu abo Sankt Petersburgu póśěgowali. Akle na mjazynarodnej meridianowej konferency, we Washingtonje 1884, jo se Greenwich pla Londona swětodaloko póstajił, mj.dr. dokulaž britiske mórske kórty su se swětodaloko wužywali.
Zwěsćenje geografiskeje dlininy[wobźěłaś]
Mjaztym až geografiska šyrina jo relatiwnje jadnorje woblicujobna pśez měrjenje wertikalnych kutow słyńca abo polarneje gwězdy, jo se woblicenje aktualneje geografiskeje dlininy z pódobneju dokradnosću dłujki cas ekstremnje śěžko wuwiło. Toś ten za mórsku nawigaciju wažny dlininowy problem jo se akle kóńc 18. stolěśa rozwězał. Za to su wjelgin dokradne zegery trěbne, kótarež funkcioněruju spušćobnje teke pśi nejmócnjejšem mórskem žwalenju, mimo až wóne by se pśez wjedrowe wliwy ako górcota a mokśina pówětša kazyli. Prědny zeger, kótaryž jo toś te wuměnjenja docynił, jo „H4“ był, kótaryž blidaŕ John Harrison jo w měrcu 1762 wunamakał. Mytowe pjenjeze wustajone za to wót dlininoweje komisije britiskego parlamenta we wusokosći 20.000 puntow jo Harrison akle pó wukazu krala Jurja III. w lěśe 1773 dostał. Aby trěbnu dokradnosć dojśpił, jo swój zeger pód wužywanim kulowych lagwow skoro bźez šurowanja a z bimetalami zgótowił, aby temperatury wobstawne wóstali.
Wótwisnosć wót referencnego elipsoida[wobźěłaś]
Dlinina wariěrujo wó sekundy, jolic se drugi referencny elipsoid abo wótchylajucy geodetiski datum wužywa. Jolic njewužywa se globalnje nejlěpjej pśiměrjujucy se elipsoid, powěda se teke wó geodetiskej dlininje.
Glej teke[wobźěłaś]
Literatura[wobźěłaś]
- Dava Sobel: Längengrad. Taschenbuch ISBN 3-442-72318-3 (Ilustrěrowane wudaśe ISBN 3-8270-0364-4)


text:
OBJAWIYNIE PANSKE czyli swiynto „Trzech Kroli.” Kej Dziyciontko prziszlo na swiat na niebie ukozala sie Gwiozda Betlejymsko. Ujrzalo jom trzech Myndrcow ze Wschodu. Byli to Kacper, Melchor i Baltazar. Fest sie uradowali kej sie dowiedzieli, ze prawie narodziolo sie Dziyciontko Jezus, toz sie zgodali i kozdy z nich narychtowol jakis gyszynk na prziwitanie nowo narodzonego […]
OBJAWIYNIE PANSKE, czyli swiynto „Trzech Kroli”
Kludzi jich gwjŏzdeczka
Kludzi jich gwjŏzdeczka Bez pustyniŏ w dziyń i w nocy Na kamelach wandrowali Trzy Krōle s daleka Jasnŏ gwjŏzda jich kludziła Swojim srogim blyskym drōga cechowała Dzieciōntka szukali ô kjerym s dŏwna czytali Pytali sie wszyndzi,znŏjś niy poradzili W pałacu niy było bezto sztyjc błōndzili Dyć gwjŏzdeczka dali na niebje blyskała Cechowanŏ drōga kajś sie […]
Króle — szpaska
Krōle – szpaska- Gwjŏzda mrugŏ Krōle jadōm Drōga długŏ Se poradzōm Do Betlyjym podonżajōm Dzieciōnteczku pokłōn dajōm Urszula Oślislok
Trzej Królowie
Trzej Królowie Trzej Królowie jadą Z królewską paradą Na wielbłądach przez pustynię Za gwiazdą i jej promieniem Wiozą z sobą dary Dla dzieciny małej Aniołowie się radują Królom Betlejem wskazują Gdzie Dzieciątko we żłóbeczku Z Józefem i swą mateczką Tam Trzj Królowie podążają Na kolanach pokłon dają Składając w ofierze Swoje dary szczerze Urszula Oślislok
Dziecionteczko
Dzieciōnteczko Dzieciōnteczko narodzōne leży w żłōbku położōne Maryja mu śpjywŏ a Jōzef ogrzywŏ baranki mu tam chuchajōm troszka ciepełka dowajōm ôsiołek i wōł ku pomocy w dechu majōm wjyncyj mocy Anioły sie raduōm gloryja gloryja wyśpjywōjōm pastuszki już tam klynkajōm na Jezuska zaglōndajōm my sie mu tyż pokłōniymy do kościoła se pudymy przed betlyjkōm poklynkōmy […]
Dziecionteczko
Dziecineczka nōm sie rodzi radość na śwjat s niōm przychodzi
Dzieciontko sie rodzi
Maj miesiąc Maryji
Panno pachnąca majem Panno pachnąca majem Królowo łąk zielonych bukietem żółtych jaskrów i bielą ukwieconych Tobie melodię rzewną wietrzyk wiosenny niesie bądź pozdrowiona Panno śpiewem słowika w lesie I koncertem skowronka dzwoneczków lekkim drżeniem cichym szmerem strumyka koron liściastym cieniem Dla Ciebie aromatem wiosna otuli drzewa a zapach wonnych fiołków uleci prosto do nieba R.SOBIK
Maryjny mjesiónc maj
Maryjny mjesionc – maj Już Maryjny nastoł mjesiónc Dlo ni kwitnie tela kwjecio Bo jóm sławi to co żyje Uwjelbjo wszyski stworzyni Ło Maryjo ,Matko nasza Ty nóm prosza łask uproszej My twoji dzieci proszymy Nie zostawjej nos samymi Na tyj ziymi łumynczónej I we złu tak pogrónżónej Uproś łaski nawrócynio Chróń swoji dzieci łod […]
Maryjny mjesionc maj
najpjykniyjszy mjesionc – maj pośwjyncony Maryji z nabożyństwami majowymi przy kapliczkach i krzyżach


text:
MODERNE MIANA Eli wos tyż nerwujóm i tak jak mie – szterujóm, miana dziecek, co teroz sóm w modzie? Te Alany,Patryki, Angeliki,Jessiki… Wiyncyj u nos ich, niż na Zachodzie! Przikładowo, w niydziela – krzcinów było niywiela – możno sztyry, czy piyńć – niy pamiyntóm. Dyć same cudze miana: Sara,Daria,Dajana… Fto z wos słyszoł, że jes […]
Jesteś tutaj:Strona główna / Archiwum dlamoderne miana
MODERNE MIANA
26 stycznia 2014 przez Bernard Śmigała
W kategorii:Bernard Śmigała, Dzialy, O dzieciach, O modzie, P, Q, R, S, Piszemy, SlonskoGodka, Tematycznie, Tradycje i obyczaje, Wierszem, Wykonawca/Autor Tagi:bernard smigala, dzieci, imiona, moda, moderne miana, slónski dom, slonsko godka, slonskogodka, tradycja, wiersz


text:
Śnieżne gwiazdeczki Chodźmy razem na saneczki Choćcie chłopcy i dzieweczki Pojedziemy sobie z górki Z nieba lecą białe wiórki A może to srebrne gwiazdeczki? Spadają nam na czapeczki Pięknie się mienią w słonku Jak brylanciki w pierścionku Na ziemię spadają Wszystko wokół przykrywają Białe już są pola,lasy,domy i ulice A ja teraz patrzę w […]
Śnieżne gwiazdeczki
Starzikowe ôczy
Starzikowe ôczy W starzikowych ôczach Widza modre niebo Słōnko i zegrōdka Rozparziste drzewo. Tynsknica za frelkom Ze gryfnōm buzinkom Kej targała wiśnie Na maszkytne winko. Flugi gołombeczkōw Kere sztartły z rana Biesiady do nocy Piwa połno kana W starzikowych ôczach Janioł sie ukozoł Starziku kochany! Kaj żeś chopie poszoł? Barbara Politaj
Starce
Starce Cōż ci moja starko dōm ? Jo malutke ronczki mōm Kartka wezna, zegna w pōł Kajsik tuszki,pyndzek bōł Namaluja tam serduszko Moja starko dobro wrōżko Kwiotek w rogu , żōłte słōnko Co we wodzie promyk tōnko Barbara Politaj
Mōj rym
Mōj rym W duszy mi zagrało Rym na forum gości A mie ciyngym mało Szukōm w nim radości Pocieszynio nikej we markotnych dzionkach Kej na placu cimok szukōm w rymie słōnka. Barbara Politaj 2011-12-08
Życiŏ losy
Życiŏ losy Pomatłane w życiu losy pomatłany cŏłki czas Tak sie matle i zawijŏ choby nici – wszysko kole nas Czasym w życiu jak pogoda słōnko śwjyci i je zgoda To zajś gichnie – choby deszczym i w życiu sie wszysko pjeprzy Tak to kŏżdy s nŏs przeżywŏ i żŏdnego to nie dziwo Wyproszczōne,pomatłane tak […]
Zajś padze
Zajś padze Dzisio szaro i ponuro Nazbjyrało sie zajś chmurōw Wjater jich po niebje gōni A po szybach deszcz zajś zwōni Wczora jeszcze słōńce było Dzisio sie łuzajś straciło Skukały go chmury czŏrne I słōńce mŏ dzisio wolne Tam wysoko sie ôdpocznie Jutro zajś bydzie widoczne Pośwjyci nōm i przygrzeje A wjater chmury rozwjeje Urszula […]
Deszcz
Deszcz Padŏ deszczyk padŏ Dŏwno go nie było Chmurzyska wylazły A słōnko sie skryło Do ôkna zajrzałach Mokro wszyndzi – widziałach Nie byda dzisio szpacyrowała Byda sie w dōma siedziała Żŏl mi jednak sie zrobiło Że słōneczko sie straciło Możno jutro zajś zaśwjyci Złoty promjyń w ôkno wleci Urszula Oślislok
Miłować trza
Miłować trza Tak pjyknie na tym śwjecie Kjej ludzie sie miłujōm Dyć nie trza przeca złości Ze pszociym żyć je prości Miłować trza bliźniego Serce mjeć do kŏżdego Pōnbōczka prosić ō łaska I ściepać złości maska Porzykej se człowjecze Lekszy żyć bydzie na śwjecie Zostŏw te wszyski złości Niych nie psujōm ci kości Śwjat słōnkym […]
Piątek trzynastego
Piątek – trzynastego Trzynastego w piątek Mówią ,zły początek A ja powiem szczerze Wcale w to nie wierzę Z humorem wstań rano Buzią roześmianą Przegoń myśli czarne Zabobony marne Promyk słonka mruga Kot czarny nie sługa Dnia ci nie zepsuje Gdzieś się wyleguje Piątek trzynastego Nie ma nic w nim złego Dzień jak każdy […]


text:
Florida
Florida je ( [ˈflɒrɪdə] IPA) je zwjazkowy stat Zjednoćenych statow Ameriki. Leži na połkupje ze samsnym mjenom. Florida mjezuje na sewjeru z Georgiu, na sewjerozapadźe z Alabamu, na zapadźe z Mexiskim zaliwom a na wuchodźe z Atlantiskim oceanom.
Hłowne město je Tallahassee, kiž ma jenož 180 tysac wobydlerjow. Wjetše města su Jacksonville, Miami, Tampa, St. Petersburg, Orlando a Hialeah. Je tu tohorunja najstarši město Sewjerne Ameriki załožene z europskimi kolonizatorami, St. Augustine.
Eksterne wotkazy[wobdźěłać]
- Oficialne stronki (jendźelsce)


text:
Kluski śląskie – przepis
Kluski ślonski, gumiklyjzy, biołe klyjzy, gałuszki, hałeczki tak mianuje sie maszket, kiery je podowany razym z modrom kapustom i roladom na ślonskich stołach łod pokolyń.
Ale ni ma to zaś taki dani na beztydziyń. Podowo sie jich łod świynta. Toż abo na niedziela, abo na weselach, krzcinach i inkszych godach.
A jak sie jich robi? Dowomy Wom tako receptura, kiero znomy z doma.
Co potrzeja:
- 1kg kartofli
- 3 jajca
- mołka kartoflano
- sól
Toż bierymy sie do roboty:
- Nojprzód trzeja uwarzić kartofle. Nojlepij je łod razu lekutko posolić.
- Kiej bydom uwarzone, łodcedzić i łod razu, kiej som gorkie, przecisyć przez praska do wielij miski.
- Dalij podzielić jich na 4 czyńści i jedna wyciongnyć na wiyrch na ty trzi inksze. W to prozne miyjsce wsuć mołka kartoflano
- Wbić jajca i lekutko posolić, kiej by sie łokozało, że som mało słone.
- Wszyjstko wymiyszać na jednolito masa.
- Dalij już ino łostało kulani klusek. To jaki łony majom być wieli, je zależne tak naprowda łod Wos. Nojlepij ukulać taki średnij wielkości.
To sie Wom może przidać:
- Ci kierzi majom wprawa, bierom ciasto łod razu na dwie kluski i kulajom dwie.
- Niykierzy robiom w nich tyż tak małe wgłymbiyni, coby potym wloć do pojszodka zołza. Inksi zaś łostowiajom je kulate.
- Klusek lepij niy robić z młodych ziymioków, bo ty som fest wodnite i sie mogom rozłazić.
- Im barzij swojski jajca, tym kluski lepij szmakujom i majom fajno żółto barwa.
- Dejcie pozór z warzynim klusek. Kiej woda napocznie wreć, trzeja przykryńcić łogiyń. Ty kluski majom tak pyrkać bez ty pora minut, a niy sie warzić na wielim łogniu. Rozchodzi sie ło to, coby sie niy rozwarziły. Bo wdycki bydom fest miynki i sie rozlezom. Dejcie tyż pozór, coby jich za długo niy warzić, bo tyż sie Wom rozważom. Co jakiś czas trzeja je tyż przemiyszać, coby sie niy pokleiły.
- Kiej już bydom dobre, to trzeja je wyciongnyć z gorka i dać na miska. Coby sie tyj troszki wody śnich pozbyć, nojlepij noprzód wzoś mały talyrzyk dać go nałopy do miski i na to ty kluski. Ta Woda z klusek Wom łodciecze pod tyn talyrzyk.
A u Wos tyż sie tak robi kluski?
fot. gryfnie


text:
Kreple – przepis
Tyn czwortek bydzie fest tusty. Bydymy ale maszkecić.
Wtoś kiejsik pedzioł, że kiej sie w tyn dziyń niy zjy żodnego krepla, niy bydzie sie szczynśliwym. A szczyńściu trzeja pomóc, toż dzielymy sie z Wami swojskom recepturom na kreple, kiero my erbli, po takij fest ślonskij kucharce.
Co potrzeja?
50 dag mołki
5 dag drożdży
1 szklonka mlyka
6 żółtek
1 paczka cukru waniliowego
2 dag cukru
cukier puder
2 łyżki cukru
5 dag masła
3 kostki szmalcu abo liter łoleju
1 łyżka szpyrolu
20 dag marmulady
troszka soli
Wiela kalorii?
Lepij niy wiedzieć ;)
Bierymy sie do roboty
- Mlyko lekutko zagrzoć, rozrobić w nim drożdże, 2 dag cukru i 2 łyżki mołki. Łostawić do wyrośniyńcio.
- Żółtka utrzić z cukrym waniliowym i dwoma łyżkami cukru.
- Mołka przesioć do miski i wloć tyn roszczyn i te utrzone żółtka. Troszka posolić i dobrze wyrobić ciasto.
- Na koniec dodać 5 dag rozpuszczonego masła i łyżka szpyrytusu i jeszcze roz wyrobić i łodstawić do wyrośniyńcio.
- Rozwałkować ciasto ale coby było rube. Bo kiej bydzie ciyńki, to sie Wom wszyjstko rozlezie. Wykrować szklonkom kółka i dać na nich marmulady.
- Potym zaś fajnie ich zawinyć i ukulać w rynce. Trzeja se to dobrze polepić, bo potym Wom może ta marmulada uciyc.
- W miyndzy czasie rozgrzoć łolyj abo lepij smalec. Ale niy w za szyrokim gornku, lepij jak je głymboki. Powinny wlyź kaś ze 3 kostki smalcu abo z liter łoleju. Niy moze być abo za mało abo za dużo. Olyj musi być dobrze rozgrzony ale niy za fest.
- Wciepywać po pora tych krepli do tego łoleju i co jakiś czas, łobrócić na drugo strona.
- Kiej bydom już taki fajne, wyciongnyć na talyrz i abo złonaczyć lukier abo posuć cuktym pudrym.
Luker
- Jedna łopcja:
Drzewianom pałkom wymiyszać jedno biołko z cukrym pudrym.
- Drugo łopcja:
Cukier puder wsuć do miseczki, do tego dać łyżka wrzawej wody, abo łyżka mlyka i pałkom wymiyszać.
- Kiej luker wyńdzie fest twardy, to kapnyć jeszcze mlyka, abo wody.
A jak je u Wos? Kupujecie kreple abo robicie?
fot. gryfnie


text:
Vattenfall
Vattenfall je šwedske energetiske předewzaće, pjaty najwjetši spłodźer miliny w Europje. Mjeno Vattenfall woznamjenjuje we šwedšćinje wodopad a je to skrótšenka z originalneho mjena Kungliga Vattenfallstyrelsen (kralowska wodopadowa wyšnosć). Vattenfall je z 100% kubło šwedskeho stata.
We Łužicy wjedźe Vattenfall wjacore brunicowe jamy (n.př. Wochozy, Rychwałd, Wjelcej), kaž tež milinarnje w Hamorje, Čornej Plumpy a Janšojcach.
Eksterne wotkazy[wobdźěłać]
- Vattenfall — oficialne stronki (jendźelsce)


text:
Bagdad
Wspůłrzyndne: 33°20' N 44°23' E
Bagdad (arabsko godka: بغداد = Baghdād) – stolica Iraku a jydne s nojwjynkszych mjast na Bliskim Wschodźe. Je rozlygowane na zachodńim brzygu Tygrysu. Zołożůny we 762 roku uod kalifa Al-Mansure s dynastyje Abbasydůw. S anfanga mjoł mjano Madinat as-Salam (Mjasto Pokoju), nale ńy utrzimało śe uůne dugo a mjasto przijyno mjano uod pobliskij dźydźiny. 10 lutygo 1258 zdobyte bez Můngołůw, srogo ućyrpjało a uostało fest zńiszczůne. Drugi roz Můngoły zdobůły Bagdad we 1401 roku. We 1534 przeloz pod panowańy Uotůmańskigo Imperjům. Uod anfanga istńyńo Iraku pozostowo jygo stolicům.


text:
Persišćina
Persišćina, fârsî - abo teke pârsî - jo indoeuropska rěc. Z darijšćinu, tádžikišćinu, pahlawšćinu, hazaragšćinu, dehwaršćinu, darwazšćinu, aimaqšćinu, džidšćinu, tatšćinu, bucharšćinu, luršćinu, kumzaršćinu a larišćinu słuša do krotkowjacorneje kupki irańskich rěcow. Jo jadnučka amtska rěc Iranskeje islamiskej republiki (pśez 66 milionow wobydlarjow) a jeje pódzajtšny dialekt, tj. daršćinu, powěda něźi dalšych 7 milionow wobydlarjow Afghanistana (5,6 mil.) - tu stej dwě drugej amtskej rěcy - a Pakistana (1 mil.). Źinsajšnej modernej persišćinje wjelgin pódobna jo teke tadźikišćina (jadnučka amtska rěc z něźi 6 mil. wobydlarjami Tadžikistana. Afghaniske a tadźikiske dialekty su archaiše a gramatiski bogatše nježli źinsajšna moderna irańska persišćina.
Gramatika[wobźěłaś]
Persišćina ma dwa numerusa, ale njama žeden genus, na rozdźěl wót stareje persišćiny.


text:
ŁOSZCZEŻYNIE Zność haziel na Wiyrku – to istno mynka. Zawarli łostatni – jes ło co stynkać. Na karteczce naszkryflali: „Pozór! Gipsdeka sie wali! Załatwiać sie możno na własno rynka!” B.Śmigała
ŁOSZCZEŻYNIE
I Konkurs Rudzkich Limerykōw
Na wesoło: Zolytnik Majster w swojim fachu ze Fryncity w Rudzie chocioż je żyniolym przaje gryfny Trudzie Rymōnt u nij robi przi kokotkach zgobi Siedzi tam już tydziyń ,uwierzycie ludzie? — Nowiny Szwarnotka Anka ze Ôrzegowa zamiast kwiotuszkōw zasioła trowa Sprowi se truśki dyć wiym ôd Uśki Klarka ze Chebzio […]
Skirz hicy
Skirz hicy Kurde bele kaj ta wyna? Z hicy skryła sie do ciynia Niy ma szpaski niy ma fraszki Yno cołkym ciyńkie łaszki Zamiast wiersza zbōnek wody Dobry przeca dlo ochłody Na liryka niy ma chynci Bo sie z ciepła w gowie krynci Pot sie leje ,w karku sucho Wiater lichy, nic niy dmucho Kopruch […]
GOŁYMBIORZ
GOŁYMBIORZ Niy ma rady, dóm sie wali, już sómsiady sie wybrali. A łón bije sie z myślami, co tu zrobić z gołymbiami? Autor:Bernard Śmigała
Lyki z inkszy aptyki
Lyki z inkszy aptyki Lyk na gripa? Łapła baba gripa Tako boła klipa Ciyngym psikała Po nocach charlała Zadzwonioła po Filipa. Lyk dlo duszy? Napisała limeryki Lepsze istne niż pierniki Tonkała je w mlyku Szukała w nich lyku Dusza śpiywo – som wyniki! Lyk na nyrki? Jedyn chop z miasta Szombiyrki Durś chorowoł , bolały […]
Kaj Walynty?
Kaj Walynty? Za Walyntym w świat jechała Kofry torby spakowała W świecie szuko Wszyndy kuko Młodość poszła , ôsiwiała. Barbara Politaj
MIKOŁOJ
MIKOŁOJ Szpryciol jedyn w Bielszowicach Pedzioł: – Fara dobro chyca. Chcioł skiż uciechy Mieć ciynżke miechy Tōż Mikołoj doł mu popelmyca. Urszula Pilny
Klachula
Klachula Pyskato baba z dzielnicy Lipiny Z łokna kukała bez swoje gardiny W rynce lorneta Miała podnieta Po „wielkim”w kościele głosioła nowiny. Barbara Politaj
Świynta
Świynta Idom świynta wielkim krokym Frela w doma jest borokym Przonto izby W sklepach ciźby Bliko w portmanyj markotnym łokym. Barbara Politaj
Rymowanie
Rymowanie Rymowała we niydziela Miała tyż uciechy wiela Rym we szpasce Rym we fraszce Znodła w rymie przyjociela Idom świynta Idom Świynta wielkim krokym Frela w chałpie jest borokym Durś pucuje szkło Gardin szkrobi sto I zaś zacznie z nowym rokym. Zestrachano frela Szwarno frela z Rokitnicy Poszła sama do pywnicy Fest sie boła Miała […]


text:
8 MARCA Jest taki dziyń, szczególny dziyń Kaj wszystke inksze idom w ciyń Bo co kożdy chop chciołby mieć Jak niy ta swoja piykno płeć Czy to jest baba czy tyż cera Czy to jest anioł, czy chetera Niych kożdy chop ło tym pamiynto Że roz w roku panie majom świynto Prziniyś ji rano śniodanie […]
8 MARCA
RITA I FRYNCITA
RITA I FRYNCITA Pewnego razu jedna Rita Chciała łodwiedzić nasza Fryncita Jak do Rudy przijechała To sie Rita pobeczała Przijechała cugym na Chebzie To jest chyba jakeś badziewie I tak stoła i tak beczała Kaj mo iś teroz to niy wiedziała Ludzie sie nad Ritom zlitowali Kaj iś na banka ji pokozali Jedzie bankom nom […]
21 LUTY
21 LUTY Dziyń ślonski godki Pytom sie po co Kej godka świynto mo W kożdy dziyń i nocom Jak słyszysz że godajom To dlo uszow świynto Bo przeca ślonsko godka Mało fto pamiynto Jak mały bajtel godo To serce sie śmieje Robi ci sie ciepło Spominosz stare dzieje Starzikow co godali Tak jak Bog nakozoł […]
SZAROŚĆ JESIENI
SZAROŚĆ JESIENI Szarość jesieni? Dlaczego tak szydzą Czy twego piękna oczy nie widzą? Jesteś tak piękna w szacie ze złota Babie lato we włosach, buciki ze błota. Na nóżkach błotko, gładkie i lśniące Pończoszki ze mchu, grzybnią pachnące Biegasz po lasach, łąkach i polach Sypiesz kolorami, piękna twa rola. Dywany z liści przez wiatr strąconych […]
ZIELONO MI
ZIELONO MI Kaj teroz ida, zielono mi Jednak za starym mi sie ckli Tesno za starymi widokami Codziynny pejzaż za łoknami. Kaj je tyn maras, dymy i kurz To zapomniane widoki już Dzieci niy czekajom na łojca powroty Jak styrany po szychcie wrocoł z roboty. Baby niy stojom w siyni by w podziynce Ucałować zniszczone […]
MIASTO MOJE
MIASTO MOJE Piękna poezja, spełniane marzenia Patrzeć, jak miasto Nam się zmienia Kocham cię Śląsku, życzę ci tego By każdy dzień, dał coś nowego. Czyste jest niebo na miastem mym Nie zasłania go już z kominów dym Jednak niekiedy żal serce ściska Żal widoków, które znasz od dzieciństwa. Kominy, szyby, kopalnie, huty Powoli umierają, jak […]
ŚLONSKI DOM
ŚLONSKI DOM Zakurza se teroz kulano „fajka” I Wom łopowiym tako to bajka Za gorami, za lasami Za blank wielgom wodom Miyszko taki jedyn karlus Co po ślonsku godoł A że miyszko w Hameryce Godka słyszy mało I tak siedzi i tak myśli Cosik zrobić by sie zdało Łoroz łodkroł Hameryka Przeca momy neta Kule […]
100 lot Nina !!!
KURDE BELE
KURDE BELE Kurde bele, co sie stało Kajsik gruchło i zagrzmiało Andzi kudły w sztorc stanyły Gały ji sie wyczeszczyły Bo to gruchło za stodołom A tam Antek z dupom gołom Kurde bele ! Co to boło! Cołki haziel rozwaloło ! Stoji blady, gymba w mynce Cołki czorny, galoty w rynce W końcu jakeś wyblukoł […]
Moj plac
Moj plac Stanoł se na winklu przy starym familoku ciynżko mu na duszy płaczka piecze w łoku. Spoglondo na tyn plac kaj lotoł z chopcami i na ta klopsztanga kaj zolycioł z dziołchami. Stoji ta staro huśtowka na kery sie huśtało i stare chlywiki z gorkami po kerych sie skokało. Yno dżewo urosło przi kerym […]


text:
Bober
Bober (Vicia faba L.) – gatůnek jydnoročnyj rośliny s familije boberowatych (Fabaceae Lindl.). Je uprowjany kej wařiwo, ńy je znůny s naturalnych stanowisk.
Charakteristyka[Sprowjej]
- Kořyń
- Palowy, wřećůnowaty, mocno rozastowůny.
- Štyngel
- Nagi, dynty (we formje růuki), na překroju štyrokańćasty, uo wysokośći do 100 cm, śinoźylůny, rozastowůny jedźińy u podstawy, podčas sušyńo (podańy kej rešta rośliny) čerńije.
- Liśće
- Tyž śinoźylůne, pařistofyjdřaste. Listki we ličbje 2 do 3 par, we kštouće yliptyčnym, uo uostrym wyrostku kůńcowym (dolne liśće s jydnům parům). Uo nasady duže, sercowate přilistki.
- Kwjoty
- Motylkowe, uo dugośći do 5 cm, bjoue uo fjoletowym žagelku a čornych flečkach na fyjdřikach. Zwykle zebrane we grůńaste kwjotostany (pů 2 do 4 kwjotůw) wyrastajůnce u nasady liśći.
- Uowoce
- We kštouće strůnku, uobuygo, zwisajůncygo we důu. Uośůnga do 12 cm, zawjera 2 do 5 naśůn rozdźelůnych gůmbčastymi přygrůdkůma. Naśůna majům kštout sočewki abo nerki, uośůngajům 35 mm dugośći. Koloru jasnožůutygo abo jasnoźelůnygo, ewyntualńy brůnatne.


text:
"przichodnie to dzisio robióm za takóm modernóm poczte...". fot. FJD
"swoj kszeft odewrzili insi dochtorzi...". fot. FJD
Dzisio Wóm zaś poczytóm po naszymu opowiadanie "Między niebym a ziymiąi", Adama Wawrosza z książki "Z Adamowej dzichty". fot. ARC SPOT
"Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim niech sie każdy brzidzi".
SZPACYRKYM PO CIESZYNIE
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydze rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
Nie worce lyczyć
To wielki Centrum Medyczne co my łostatnio spozdrzili chciało by isto być małym szpitolkym ale sie im to nie podarzi bo by musieli mieć odewrzite aji w nocy. Lepszyj ni mieć s chorymi za moc łostudy i caluśkóm chybe na zdrowiu szrajbnóć na kartce i posłać chorego do szpitola. Krwie ani inszych ludzkich wiecy jak dejmy na to jscochów też wóm tam nie zbadajóm, bo lepszyj to kansi dalij posłać do labolatoryje i sie s tym nie łostudzić. Dzisio ty wszecki przichodnie to raczyj robióm za takóm modernóm poczte, bo zamias listów to ludzi dalij posyłajóm i sie ś nimi dłógo nie kłopocóm. Kiejsi dochtorzi mieli miesiynczny płat i mieli czas wszecko pomaluśku na zicher zbadać, a dzisio rachuje sie yno wiela,wiela i eszcze roz wiela tych chorych przez tyn gabinet każdy dochtór przepuści. Młodziocy se myślóm,że całe życi bydóm zdrowi i nejraczyj by ty chore starki i starzików nie lyczyli, ale yno pozawiyrali ich w dómach starcow i czakali aż sie tam pominóm. Fórt przeca idzie słyszeć, że tego czy tam tego uż nie worce lyczyć bo to je za drogi a pinióndze lepszyj dać na wyproszczyni krziwego nosa, obstrzigani kłapatych uszy abo powiynkszyni tego co baby noszóm w lajbikach. Dzisio yno rachuje sie to co widać po wyrchu i to co na człowiecze je obleczóne, tóż też tymu ludzie wolóm dać pinióndze na wybiglowaniu fołdów s gezichtu niż na wypolyni plynskiyrza na piyńcie. Zaroz wedla tego medycznego urzyndu pocztowego swój kszeft odewrzili insi dochorzi, kierzi jak se myślym wylyczóm was s tego co majóm napisane na szyldach. Jedyn ś nich zozdrzi wóm do uszy a drugi do gymby coby móg powiedzieć wiela was bydzie kosztowało to niechodzyni do niego przez pore łostatnich roków.
Mini słownik:
spozdrzili - zobaczyli,
podarzi - uda się,
odewrzite - otwarte,
łostuda - kłopot,
chyba - wada,
szrajbnóć - napisać,
jscochy - mocz,
kansi - gdzieś,
łostuda - kłopot,
miesiynczny płat - stała pensja,
zicher - dokładnie,
starka/starzyk - babcia/dziadek,
wybiglować - wyprasować,
pominąć się - umrzeć,
yno - tylko,
obleczóne - ubrane,
worce - opłaca się,
kszeft - biznes,
szyld - tablica informacyjna,
bachórz - brzuch,
plynskiyrz - odcisk,
zozdrzi/on,ona,ono/ - zobaczy.
Mjyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku.
Dzisio Wóm zaś poczytóm po naszymu opowiadanie "Między niebym a ziymią", Adama Wawrosza z książki "Z Adamowej dzichty".


text:
Sodůma a Gůmora
Sodůma a Gůmora to dwa spůminane we Bibliji mjasta, rozlygowane we Ńiźińe Siddim. Podug Biblije, jejich mjyszkańcy, Sodůmity, kej prziszli do bogajstwa zaczyńi ńyprawo tryjtować uobcych, żyli we rozpuśće a ńy mjeli ńyjakigo poszanowańo lo prawa, a tyż i Boga. Bestůż uostały zńiszczůne uod uogńa a śarki, uocaloł wuůnczas ino Lot a jygo cery. Baba Lota tyż mjała możebność uocalyńo, nale złůmała dany uod Boga zakoz uoglůndańo śe za śe, a skiż tygo zamjyńůła śe we słup soli. Podug archeologůw, Sodůma a Gůmora bůły rozlygowane tam, kaj terozki je Martwe Morze, abo przi jygo wschodńim brzygu. Terozki uokreślyńy "Sodůma a Gůmora" uoznaczo ńyrzůnd abo chaos a ńyporzůndek we jakij społecznośći.


text:
Drjewjanopołobšćina
Drjewjanopołobšćina abo drjewjańšćina jo pódwjacornosłowjańska rěc. Wóna słuša do lechiskeje pódkupki, ako pólšćina abo kašubšćina. Wóna jo se powědała w regionje źinsajšnego Wendlanda pla Hannovera w Nimskej. Slědna wósoba, kenž jo wuměła drjewjański powědaś, jo 1756 zamrěła.
Žrědła drjewjańšćiny[wobźěłaś]
Wažnej žrědle Drjewjanopołobšćiny stej "Vocabularium Venedicum" Wustrowskego fararja (pastora) Christiana Henninga a "Wendlandchronik" (jano ako wótpis zdźaržana) Süthenskego šołty Johanna Paruma Schultza. Wažne źěła pśi pśeslěźenju Drjewjańšćiny su wugbali Gottfried Willhelm Leibnitz (1646 - 1716), serbski rěcywědnik dr. Arnošt Muka (1854 - 1932) a slawist a filologa prof. dr. Reinhold Olesch (1910 - 1990), kenž jo zestajił "Thesaurus Linguae Dravaenopolabicae".
Problemy[wobźěłaś]
Problem pśi pśespytowanju drjewjańšćiny stej njejadnotny pšawopis a felujuca ortoepija. Wětšynu zdźaržanych tekstow a fragmentow su napisali luźe, kenž su mjaztym zgubjonu nižonimsku narěc powědali. Togodla njejo móžno pšawe wugranjanje rekonstruěrowaś. Mimo togo ma kužde žrědło se wót drugich wótchylajucy pšawopis. K tomu pśiźo, až su póspyty drjewjańšćinu napisaś a tak zdźaržaś akle zachopili, gaž jo jeje rěcny system južo zachopił rozpadowaś. Na to teke pokazuju kradu wobgranicowany zdźaržany wokabular a wjelika licba požyconkow.


text:
Antologia „Fest” – konkurs
Niydowno poru ślonskich gryfnioków zrychtowało fest fajno antologia komiksu, kierej dali miano „Fest”.
Łokludzo łona po downym Ślonsku, po tym teroz i po tym, kiery bydzie za sto lot abo i wiyncyj. Rozprowio ło tym, co w gowach majom Ślonzoki, co jich tropi i raduje. Poradzi wyynklarować to, ło co sie durś ino ludzie pytajom i żodyn niy poradzi jim tego wytublikować.
Je tyż w nij pora komiksów po naszymu. A ło jednym z nich my już pryndzyj pisali. Pamiyntocie „W kosmosie nikt, nie usłyszy jak godosz”?
„Fest” idzie se sprawić w komiksowych gyszeftach. Dejmy na to w Katowicach w http://www.imago.com.pl/ abo jeszcze w Gildii: http://www.sklep.gildia.pl/komiksy
Tukyj pokazujymy pora łobrozków:
A teroz dejcie pozór! Momy do Wos konkurs!
- Co trzeja zrobić? Trzeja napisać po naszymu krótki tekst, do kierego poźnij bydzie szło narysować pora łobrozków. Tak jak byście łonaczyli tekst do krótkigo komiksu, ino że po ślonsku.
- Ło czym to mo być i wiela tego mo być? Ni ma pedziane. To je zależne łod Wos.
- Kaj to posłać? Proszymy ło przysyłani tych tekstów na kontakt@gryfnie.com
- Wiela mocie czasu? Do poniedziałku (27 moja 2013) do 12:00 w połednie.
- Co idzie dostać? Komiks Fest (dlo dwóch osób)
Toż winszujymy powodzynio! Chowcie sie! Pyrsk!


text:
REGIOFUN – “Implosion” reż. Sören Voigt
Latoś za pora dni łodbywo sie we katowickich kinach REGIOFUN czyli fajrowani ze filmym. Bydzie szło łoboczyć poradziesiont filmów, kiere łostały nakryncone dziynki regionalnym funduszom.
Dzisio ło trzecim z filmów, kiere bydom pokazywane we Katowicach.
Wszyjstko dzieje sie we Hiszpanii. Kole plaży kaj se dychajom turysty rozbijo sie łajba z Afrykanerami, kierzy wyrywajom ze swojigo kraju. Niykierych śmiertka biere na miyjscu, niykierych bierom policajty a niykierzy poradzili pitnyć.
Ło tym czasie i w tym miyjscu fleguje se tyż siedymnastoletni Thomas, razym z fatrym. Ino, że łojciec nic niy pedzioł synkowi i wzion se ze sobom libsta Angelika, kiero sie łokazuje rechtorkom Thomasa.
Znerwowany synek łodjyżdżo na mopliku. Na szosyji spotyko Djamile, kiero uciykła z Afryki. Thomas pomogo ji uciyc przed policajtami i biere do swojij izby we hotelu. Synek żodnymu niy godo ło Djamile. W końcu dowiaduje sie ło nij łojciec, kiery niy pomogo w żodyn sposób synkowi. Thomas sie niy poddaje i dalij staro sie ło dziołcha.
- Tytuł oryginalny: Implosion
- Reżyseria: Sören Voigt
- Scenariusz: Sören Voigt
- Obsada: Sven Gielnik, Eye Haidara, Carolina Clemente
- Kraj produkcji: Niemcy, Hiszpania
- Rok produkcji: 2011
- Czas trwania: 88 min.
- Producent: Karibufilm
- Fundusz filmowy: Film – und Medienstiftung Nordrhein-Westfalen (NRW)
- W cyklu: Retrospektywa NRW
27.10.2012 g. 18:15 Kinoteatr Rialto, Katowice
28.10.2012 g. 14:15 Kino Kosmos, Katowice
Wiyncyj ło REGIOFUN na jich zajcie:
http://regiofun.pl/


text:
Organiska chemija
Organiska chemija
Chemija se rozrědujo tradicionalnych pśicynow dla na organisku a anorganisku chemiju. K dalšnemu rozrědowanjeju na fyzikalnu, analytisku, technisku atd. chemiju jo dojšło akle po 1890.
Historiski su licyli do organiskeje chemije wšykne maśizny, kótarež mógu twóriś jano (žywe) organizmy, a do anorganiskeje chemije te, ako nježywy swět natwarjaju. Wědomnostniki su se tegdy myslili, až jo za twórjenje organiskich maśiznow wěsta žywjeńska móc notna.
Pó tom, až jo 1828 Friedrich Wöhler zgótował mokś ako organisku maśiznu z anorganiskego zwězanja ammoniumcyanata (NH4OCN), su granice mjazy maśiznami z nježyweje a žyweje pśirody splěli.
Źinsa wěmy, až žywe stwórjenja teke wjele anorganiskich maśiznow gótuju, mjaztym až móžomy w laborje syntetizěrowaś pśisamem wšykne organiske maśizny. Weto jo rozrědowanje zmysłapołne, dokulaž se mechanizmy reakcijow a struktury maśiznow w anorganice a organice wjeleserje rozeznawaju.
Źinsa wopśimjejo organika wšykne zwězanja wuglika z drugimi elementami. Jo jich wušej 17 mil. zwězanjow, a to hyšći njejsu wše! Módrina (HCN), wuglikowa kisalina a jeje soli, cyanidy a karbonaty, se pak licytej k anorganice swójeje struktury dla.
To wósebne na wugliku jo, až ma styri walencowe elektrony. To su elektrony na wenkownej cerje (orbiśe) elektronoweje wobalki, kótarež su głownje zagronite za wězby mjazy atomami. Wuglik móžo togodla wutwóriś njepolarne wězby z jadnym, dwěma, tśimi abo styrimi wuglikowymi atomami. Z tym mógu nastaś linearne abo roznogate, dłujke abo krotke wuglikowe rjeśaze. Ze lichymi walencowymi elektronami se nejcesćej zwěžo wóźik, ale teke elementy ako kislik, syrik, dušyk abo fosfor. To wujasnijo pśewšo wjeliku mań organiskich molekulow.
Zakładne maśizny za syntetizěrowanje pśisamem wšyknych organiskich zwězanjow se źěłaju ze zemskego płuna a wóleja. Techniski wažne wobłuki organiskeje chemije su plasty, laki, barwy a lipki.


text:
Google jo wjelike internetowe pśedewześe, kótarež jo wósebnje znate pśez swóju pytawu (pytańsku mašinu). Pśedewześe financěrujo se głownje pśez wabjenje. Wažnu rolu grajo pśi tom rědowanje wótkazow na boki, w kótarychž se wót wužywarja pytane słowa namakaju. Głowne sedło Google jo w Mountain Viewje w Kaliforniskej. Załožyło jo se pśedewześe 7. septembra 1998 wót Larryja Paga a Sergeyja Brina. Hyšći samski źeń stej pśinjasłej prědnu testowu wersiju programa na mark a samske lěto jo šła pytawa oficialnje do seśi.
Z Wikipedije


text:
-
- Christchurch Petanque Club Kaohsiung Petanque Club Kernow Petanque La Pétanque Marinière Le Petalogue International Park Petanque Club Petanque Belarus Petanque in USA with Jacques Biaggini Petanque.org Social Petanque on a Bounded Court Trankila Pro Petanque UK Petanque Portal
- Organizations
- British Petanque Association Detroit Petanque Club Dublin Petanque Club FIPJP (International Federation of Petanque and Provençal Game) Le Mistral Club de Petanque Los Angeles Petanque Club Michigan Petanque Club Minneapolis Petanque Club National Capital Club de Petanque (Arlington, VA) Oakhurst Petanque Club (California) Petanque NZ Petanque Thailand Petanque USA Port Noarlunga Petanque Club Scottish Petanque Association Valley of the Moon Petanque Club Wellington Petanque Association (New Zealand)


text:
Dziyń Chłopa Dzisio bezmała chłopy śwjyntujōm Tuż jim babeczki zajś usługujōm Żŏl jim sie chyba zrobiło Że babski śwjynto dwa dni tymu było Tyż chcōm śwjyntować i balangować I geszynki pjykne dostować Polŏć po piwku abo po sznapsie Ale macajōm sie sztyjc po kapsie Lepszy dostŏwać niż se kupować Bo przeca dycki je na co […]
Dziyń Chłopa
Śwjyrklański gospodynie
Śwjyrklański gospodynie My śwjyrklański gospodynie Swoji koło mōmy Tam sie spotykōmy rade Fajnie se beblōmy Już 60 lŏt istniyniŏ My tyż śwjyntowały Wszyski baby wysztryndzōne Na gościnie sie spotkały A szefowŏ nasza Lidka Gości pjyknie przywitała Winszowania były pjykne Kwjŏtkōw do gospodyń moc dostała I gościny i muzyki Pjykne wyprawjōmy W karnywale tańcujymy W […]
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy…
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy… Tak se siedza i spominom, jak zaczlach robic we moji firmie, to co roku na Dziyn Kobiyt przijyzdzol z derekcji jakis fetryjter i wszystke kobiyty dostowaly szekulada i kwiotek. Nojczynscij bol to nelka abo tulpa. Wele polednia szef naszego oddzialu , jego zastympca i magazynier urzondzali nom fajer. […]
Wjelkanocne tradycyje
Wjelkanocne tradycyje Śwjynta wjelkanocne Łóne przeca sóm fest zocne Pónbóczek śmjerć pokónuje I radość śwjatu zwjastuje Wszyndzi wjelki szykowani Na to Pański Zmartwychwstani Do koszyczka na śwjyncyni Wszyski śwjónteczne jedzyni Kjej tradycyjo nakozuje Kruszónka najbardzi króluje Pjykne jajco malowane Specijalnie rychtowane Baranek,zisty ,hazoki Do koszyczka z łobłónczokym Sznyta chleba,wuszt i kapka soli Do se wszysko […]
Dzień Kobiet
Babski comber – Dzień Kobiet – audio
Niych sie kożdy dowjy,że dzisio Dziyń Kobjyt
Najpjykniyjszy kwjotek
Babski comber
Babski comber Elza Maryj czy to Ana Dzisio bydzie piś szampana Chudo Frida grubo Berta Niy bydóm sie tyż s tym łechtać Ta ryszawo Cila łod sómsiada Też wypije s nimi rada No i Andzia dojechała Ta co we Warszawje bywała Wszyski baby sie zebjyrajóm Babski comber łodprawjajóm Czy tu łu nas czy we śwjecie […]
Śwjyntujymy
Śwjyntujymy Pjykny puket żech dostała Fest żech sie uradowała Wyściskoł mje mój chłopeczek Taki słodki doł dziubeczek Bo dzisio łósmego marca Kto bydzie fyrloł we garcach ? Kto tyn łobjod narychtuje ? Kożdo baba fajeruje ! Przeca chocioż roz we roku Zostawjymy chłopów z boku My se fajer fest zrobjymy Wszyski baby – śwjyntujymy ! […]
Klachy z neta
Klachy z neta Ônacyła baba w necie że źle dzieje sie na świecie Ônacyła na to drugo Że to niy pociongnie dugo Trzecio na to ônacyła Ze to zowiść ludzko była Szworto na to tyż ônacy Iże mogło być inakszy Hm… ônacy na to pionto Że to bez fikcyjne konto Szōsto z raji wlazla w […]


text:
Wiycie, siedziôłech se ze kamratami przi stole modernyj italijóńskij kaczmie. Bóło mocka wina, talyrz ze roztomajtymi przistôwkami, przidôwkami, artiszoki we łolyju, „carpaccio” i take tam jesce. Klara już cióngła ku zachodowi. Lato! Fajrant! Szlus ze robotóm. Moje bióro bóło już zawarte, redakcjô „Gońca Górnoślaskiego”, wszyjskie banki, nasz magistrat i urzyndy tyż. Uff, yntlich. We jakimsik […]
Jesteś tutaj:Strona główna / Archiwum dlaTematycznie / O robocie
Fajrant
21 czerwca 2012 przez Eugeniusz Kosmała
W kategorii:Eugeniusz Kosmała, J, K, L, O robocie, Piszemy, Prozą, Tematycznie, Wszystkie wpisy, Wykonawca/Autor Tagi:dowcipy po śląsku, Fajrant, gwara śląska, gyszichty, humor, humor śląski, ojgyn, Ojgyn z Pnioków, śląskie historyjki, śląskô gôdka, slonskogodka, szpas, wice, łozprowki


text:
Czasowo strefa
Czasowo strefa – wytyczůny wjyrch powjyrzchńi Źymje uo szerokośći 15° dugośći geograficznyj, kery rozćůngo śe połedńikowo mjyndzy bjygůnůma, we kerym urzyndowo uobowjůnzuje jednoki czas (czas strefowy). Je uůn słůnecznym czasym strzedńim postrzedńygo połedńika tej strefy, kery růżńi śe uo cołkowito liczba godźin uod uńiwersalnygo czasu.
Wszyjske půnkty położůne na tym samym połedńiku majům tyn sům lokalny czas (mjejscowy). Kożdo zmjana dugośći geograficznyj powoduje zmjana lokalnygo czasu - we uokreśe, kej ludźe zaczyńi przekludzać śe coroz czyńśći a gibći, stowało śe to fest ńywygodne. Cołko Źymja potajlowano na 24 strefy czasowe. Uńiwersalny czas a czasowe strefy zostoły zapropůnowane we 1878 roku uod kanadyjskigo wynalazce Sandforda Fleminga, zaś wkludzůno je we 1884 roku.
Strefy czasowe we ńyzmjyńůnym ksztołće uobowjůnzujům na morzach a uoceanach. Na lůndach jejich ksztołt zostoł zmodyfikowany tak, coby małe a strzredńe państwa znodły śe we uobrymbje jednyj czasowyj strefy, czyli uobowjůnzywoł we ńich jedyn czas. Wjynksze państwa, take kej Zjednoczůne Sztaty, Kanada, Brazylijo, Rusyjo abo Australijo, znojdujům śe we kilku czasowych strefach. Nojwjynkszym krajym na śwjeće, we kerym na cołkim terytorjům uobowjůnzuje ta sama czasowo strefa sům Chiny i to půmimo, aże růżńice we suůnecznym czaśe mjyndzy wschodńimi i zachodńimi prowincyjůma wynoszům przez 3 godźiny.


text:
Kaliforńijo
Kaliforńijo (angelsko godka: California) to je stůn na pouedńowym zachodźe USA, nad Uoceanym Spokojnym. Je to nojludńyjšy a nojbogatšy stan we USA, a třeći podug zajmowanyj powjyřchńe. Grańica mo na půunocy ze stanym Oregon, na wschodźe ze stanůma Newada a Arizůna, a na pouedńu ze Meksykym, ze stanym Baja California. Na teryńe stanu ležům ůuožůne pouedńikowo pasma gůrske, jygo pouedńowo-wschodńo tajla to pustynne wyžyny a kotliny. Je sam tyž nojńižšy we coukich Stanach Zjydnočůnych punkt: Dolina Śmjerći, do 86 m p.p.m.
S anfanga pomjyškiwano bez Indjanerůw, bez Ojropejčykůw uodkryto we 1542 roku (Juan Rodrigueza Cabrillo). We 1769 powstaje pjyršo misyjo (San Diego). We 1841 mo anfang uosadńictwo amerikańske. We 1846 Kaliforńijo uoguošo ńypodleguość kej Republika Kaliforńije. We 1848 překozano USA bez Meksyk.
Industryjo zaawansowanych technolůgji (m. in. Dolina Křymowo), we tym i kosmičnych, wydobyće ropy naftowyj, uostřodek produkcyji filmůw (Hollywood). Rozwińynte sadowńictwo a coroz wjynkše znočyńe turystyki.
Nojsrogsze mjasta:
Necowe uodwołańa[Sprowjej]
Auskuplůngi[Sprowjej]


text:
Zarząd Główny Związku OSP RP
[ śr., 2012-09-19 07:24 ]
- Dąbrowa Ryszard - woj. dolnośląskie
- Niedźwiecki Ireneusz - woj. dolnośląskie
- Dąbrowski Zdzisław - woj. kujawsko – pomorskie
- Sosnowski Zbigniew - woj. kujawsko – pomorskie
- Szmyt Leszek - woj. kujawsko – pomorskie
- Łopata Jan - woj. lubelskie
- Mielnicki Kazimierz - woj. lubelskie
- Sławecki Tadeusz - woj. lubelskie
- Starownik Marian - woj. lubelskie
- Stefaniuk Franciszek Jerzy - woj. lubelskie
- Szpak Janusz - woj. lubelskie
- Fedko Edward - woj. lubuskie
- Dziemdziela Józef - woj. łódzkie
- Emanuel Sławomir - woj. łódzkie
- Ozga Krystyna - woj. łódzkie
- Sterna Artur - woj. łódzkie
- Szmaja Ryszard - woj. łódzkie
- Cholewka Józef - woj. małopolskie
- Domagała Adam - woj. małopolskie
- Siarka Edward - woj. małopolskie
- Stefańczyk Ksawery - woj. małopolskie
- Gołąbek Zbigniew - woj. mazowieckie
- Leśniakiewicz Wiesław - woj. mazowieckie
- Nalewajk Tadeusz - woj. mazowieckie
- Pawlak Waldemar - woj. mazowieckie
- Struzik Adam - woj. mazowieckie
- Tarczyński Antoni Jan - woj. mazowieckie
- Borowski Andrzej - woj. opolskie
- Tiszbierek Teresa - woj. opolskie
- Augustyn Franciszek - woj. podkarpackie
- Konieczny Janusz - woj. podkarpackie
- Kubicki Wiesław - woj. podkarpackie
- Szlichta Edward - woj. podkarpackie
- Gradkowski Jan - woj. podlaskie
- Kołakowski Bogdan - woj. podlaskie
- Gajek Stanisław - woj. pomorskie
- Tomczonek Zygmunt - woj. pomorskie
- Meres Zbigniew - woj. śląskie
- Skubis Ireneusz - woj. śląskie
- Trombski Marek - woj. śląskie
- Gradziński Bolesław - woj. świętokrzyskie
- Pawlak Mirosław - woj. świętokrzyskie
- Żak Ireneusz - woj. świętokrzyskie
- Kniefel Grzegorz - woj. warmińsko – mazurskie
- Maciejewski Józef - woj. warmińsko – mazurskie
- Fojt Krzysztof - woj. wielkopolskie
- Grzeszczak Eugeniusz - woj. wielkopolskie
- Kamiński Ryszard - woj. wielkopolskie
- Mikołajczak Stefan - woj. wielkopolskie
- Serbiak Zbigniew - woj. wielkopolskie
- Wolniczak Stanisław - woj. wielkopolskie
- Dycha Stanisław - woj. zachodniopomorskie
- Tamborski Tomasz - woj. zachodniopomorskie
- Adamski Anatol
- Chmielewski Marian
- Czerwiński Piotr
- Grabowski Piotr
- Kaliszyk Zbigniew
- Kopeć Stanisław
- Krynicki Jan
- Nowak Adam
- Ratajczak Waldemar
- Skowrońska Krystyna


text:
21.02 – Dziyń Naszy Godki Na Dziyń Naszy Godki Przi Pōnbōcku Janioł siedzi I festelnie sie dziwuje Czamu mōj kochany Ôjcze Ślōnzok tak piyknie rymuje Blikōm na te ślōnske strofki Krzidła noszōm mie w ta eka Tam kaj ślōnske dusze siedzōm Spotkosz zocnego czowieka Mōj Janiele Pōnbōg prawi Ślōnsko godka trza spisować I we rymie […]
21.02 – Dziyń Naszy Godki
Już 3 rok SD!
Już 3 rok!! Jako tyn bajtlik Kery raczkuje Poznowo świat Kroki prōbuje Kej godo mama Kej godo tata Tak my tu dali Piyrszego ”taga” Jedyn krok w przodek A dwa do zadku Ślōnskość sie rodzi Niy ze przipadku Zaś jedyn kroczek Powstały blogi Wiersze ,pieśniczki To ślōnske progi Ktoś sam klipsuje Ktoś dowo fotki Ôd […]
Hawaii – Piękne Hawajskie Instrumentalne Melodie cz.6
Hawaii,Romantyczne Melodie,Hawajskie Melodie, Traummelodien, Szlager, Instrumentalne Melodie, Schlager — 1.Sing Me a Song of the Islands, 2.I Want to Learn to Speak Hawaii, 3.Across the Sea, 4.Hello, Aloha !, 5.Maori Brown Eyes, 6.King’s Serenade, 7.Hawaii, 8.I Will Remember You
100 Lŏt SD
Wszystkigo nojlepszego SD !!
100 Lot domownicy !!!
ŚLONSKI DOM
ŚLONSKI DOM Zakurza se teroz kulano „fajka” I Wom łopowiym tako to bajka Za gorami, za lasami Za blank wielgom wodom Miyszko taki jedyn karlus Co po ślonsku godoł A że miyszko w Hameryce Godka słyszy mało I tak siedzi i tak myśli Cosik zrobić by sie zdało Łoroz łodkroł Hameryka Przeca momy neta Kule […]
Nasze ślónske utropy i uciychy…
Nó, tóż mómy już chnetki szlus ze tym, zawdy zimowym, miesióncym lutym. We pióntek napocznie nóm sie marzec, a mie – blank niy miarkuja po jakiymu – spómniôł sie marzec 2003 roku, kiej ci to we Bytóniu (sto pierónów, i to na Wesołyj) łobalyła sie chałpa, taki trzisztokowy familok. Ludzie tam, a ku tymu niyborzóntka-dziecka, […]
TELEFON
TELEFON czyli komórkowe wariactwo Jak już wiycie, łońskiego roku mielimy z Maryjkom te nasze Złote Gody. Wtedy tyż nasze dzieci przyszły na pomysł, że muszymy mieć swoje telefony. Padali, że som my już niy nojmłodsi (fajnie to wymyślyli, zamiast pedzieć starzy, padali niy nojmłodsi) i jak kaj idymy albo jadymy muszymy mieć przy sobie telefon. […]


text:
Fonem
Fonemy su předmjety rěčewědneje discipliny fonologija. Wone su najmjeńše woznam rozeznawace, nic pak woznam nošace jednotki rěčneho systema. To rěka, zaměnimy-li w słowje jedyn fonem na druhi, změni so woznam słowa, na př. boł – poł abo hraj – hrał, abo so woznam dospołnje zhubi, na př. bramaty – pramaty.
Fonemy njesměmy pak zaměnić ze zwukami (grj. fonami). W słowomaj Hana [hana] – Hanka [haŋka] njejedna so w padźe ŋ wo samostatny fonem, ale wo zwukowu wariantu fonema n. Zwukowe warianty jednoho fonema, tak mjenowane alofony, su wotwisne wot fonetiskeje wokoliny, to rěka wot předchadźaceho a/abo sćěhowaceho zwuka, a wot indiwidualneho abo regionalneho wurěkowanja. Fonem je potajkim abstraktna jednotka skupiny přiwuznych zwukow (alofonow).
Jeli chcemy zwěsćić, hač stej dwaj zwukaj pak alofonaj samsneho fonema pak rozdźělnej fonemaj, dyrbimy namakać tak mjenowany minimalny porik: słowje, kotrejž so jenož w tutymaj zwukomaj rozeznawatej, na př. kutlić – wutlić.
Rozeznawamy fonemy wot grafemow, kotrež pismikam wotpowěduja. W padźe „w“ a „ł“ jedna so wo jedyn fonem, ale wo dwaj grafemaj.


text:
Agata Mróz-Olszewska
Agata Mróz-Olszewska (ur. 7 kwjetńa 1982 we Důmbrowje Tarnowskjej [1], zm. 4 čyrwca 2008 we Wrocuawju) – polsko śatkorka, reprezyntantka Polski. Groua we špilach kej střodkowo, mjoua 191 cm wzrostu. Wystympowoua we reprezyntacyji Polski. Dwukrotńy, we 2003 a 2005 zdobůua zuoty medal Mistřostw Ojropy.
W 2007 skuli zuygo stanu zdrowja (mjelodysplazyjo špiku) postanowiua přerwać karjera. 10 čyrwca 2007 hajtnyua śe s Jackem Olszewskim. 12 styčńa 2008 uogośiua, iže spodźywo śe bajtla. 4 kwjetńa 2008 urodźiua cera Liljana.
22 maja 2008 přešua zabjyg přeščepu špiku kostnygo we Klińice Transplantolůgji Špiku we Wrocuawju. Umřyua westolećo 26 lot we godźinach porannych 4 čyrwca 2008.


text:
Serdecznie Witom …….
Serdecznie Witom wszystkich gości odwiedzajacych ta strona
Myśla że kej yno sie Wom trocha spodobo co Jo sam pisza
To bydziecie sam zaglondać niy roz a Jo byda z tego rod
I może inkszych tyz zachyncili do włazynio niy yno do mje
A do pozostałych co sam som i piyknie Oni piszom.
Jeszcze roz piyknie dziynkuja za odwiedziny i zaproszom zaś.
Pozdrowiom serdecznie Stani.
O mie ……..
Łod piynciu pokolyń u mje same Ślonzoki
Niy ukrywom że boly tyż te krojcoki
Łod bajtla fest hołdy mje interesowaly
Tam tyż póżniyj frelkom cnotki pynkały
Uczyłech sie Jo krótko za tapicera
Ale to mje przyjymności niy dowało wiela
Łostolem elektrykiym z małym yno wtykiym
Bo aże na siedmiu grubach Jo fedrowolem
Miołech 22 lata i juz som se miyszkołem
Somymu miyszkać mje sie fest spodobało
Damskich gości u mje boło wcale niy malo
Potym juz cza sie boło oroz ustatkować
Wszystkie fantazje w jednyj babie schować
Mom juz drugo baba za nja obciołbych graba
Robota mje sie zmjyniła,na drodze pasy maluja
Kupa ludzi tym kej sie nerwujom łobserwuja
Teroz sie bawia w wierszy sklodanie i pisanie
Kej kejś wykorkuja,prócz bajtli to po mje łostanje.
Dziynkuja że na mje kukosz
Za pamjyńć i pocieszynje
To wszystko sprawjo
O przyjażni wołanje
A Jo niy byda obojyntny
Polubiłech Wos i szanuja
Za to żech Wos sam poznoł
Jeszcze roz piyknie dziynkuja
Dziynkuja za te kusiole
I za fura fajnych slow
Czekom aze Wos zobocza
Do akcji wtedy wkrocza
A i usciskom i pychola dom
W szynku sie kajs zicnymy
Powspominomy te stare czasy
Po browarku se wypijymy
Kej sie yno my rozgodomy
Piwo nom rozplonto jynzyki
Obalymy razym jedna halba
Bydymy tancowac w rytm muzyki.
[author]


text:
HANEK Moj Papa robiol na grubie za sztajgra. Dycki ze wszystkimi kamratami zol we zgodzie, niy wadziol sie z zodnym, jak jedyn abo drugi bol w potrzebie, to piyrszy wyciongol rynka do pomocy, a jak kery niy miol co jesc, to Papa oddowol mu pola swojego chleba. Ale onego tyz wszyscy mieli radzi i jak […]
Moj kamrat Hanek
OSKAR OSPRAWIO: Nowy dom.
OSKAR OSPRAWIO: Urodziny i nowy dom. Jestech ptoszek, wszystke piorka mom niybieske yno dokola dziubka biole, na lebku piorka ulozoly sie jak fale na morzu, bez toz nazwali mie „PAPUZKA FALISTA”. Wyklul zech sie bez lato w 2002 roku do kupy z inkszymi pisklokami. Jak nom bolo tak kole 6 tydni, to nasz hodowca […]
Szczęśliwego Nowego Roku 2014!!!
Konkurs Sowizdrzoła Ślonskij Fraszki – V edycjo
Co za dziołszyska Krōtko jaczka,pympek sagi z załośniczkōm Tak paradzōm frelki kjej idōm uliczkōm Dyć modne być chciały ,na nic nie zwŏżały Yno co by synkōm sie fest podobały Co to za dziołszyska! choby Sowizdrzoły ! Mamulka padali – dyć chore bydziecie A ône sie śmjoły Łutropa Sztyjc po sklepach loto Ana Wszysko ciasne , […]
MOJE SZKOLNE PRZIGODY
MOJE PRZEZYCIA WE SZKOLE c.d. Tak, jak zaczlach lazic do szkoly to skonczolo sie moje beztroske zycie. Z pryka Mama wyciepowala mie dycki wczas rano o 7.00. Ktoz to widziol, coby tak wczas budzic biydne dziecko! No ja, inkszym bajtlom niy szlo lepij. Przodzi musialach isc umyc gymba i zymby, a potym sie oblykalach i […]
PRZEKLUDZKA
PRZEKLUDZKA Jak juz kedys wspominalach, urodziolach sie w miyszkaniu na 3 piyntrze. Jak mi bolo 8 lot, gynal we feryje, przekludziyli my sie do wiynkszego miyszkania jedna chalpa dali. Wlasciwie te dwa domy boly do kupy, mialy jedyn plac, a bramy boly jedna przi drugi. Te domy nolezaly do kopalnie, kaj moj Papa zaczon robic […]
Ola i kotki
Ola i kotki Dwa kotki Ola mo Broji s nimi ,że ho ho ! Po chałupje s nióm lotajóm Wełna mamje szyjc matłajóm Kulo kulka sie po izbje Mama chyba nie wytrzymje Jak śłóneczko yno śwjyci Góni na dwór koty,dzieci A na dworze je wesoło Koty locóm nałokoło Na stróm Oli wyskoczyły Łóna ni mo […]
Mikołoj już jedzie
Mikołoj już jedzie Trocha sie już zećmiło W dōma śwjatło łośwjyciło Narŏz tela szumu wszyndzi Ktojś saniami tukej pyndzi Zwōnki zwōniōm,kōnie gnajōm A dzieci w kōntkach siodajōm Trocha widać wystraszōne A zwōnki zwōniōm jak szŏlōne To Mikołŏj z aniołkami ! Stanōł tukej przed dwjyrzami ! Już ze sani wylazujōm ! Już do chałpy sie pakujōm […]
Cōż ci dōm
Cōż ci dōm ❤ Nic ci niy dōm moja frelko Bo jŏ biydny robol jyno Ty piestrzōnki chcesz z rubinym Mie styknie na lepsze wino ❤ Ciebie marzi sie zegrōdka Chałpa bioło ze basynym Jŏ mōm jyno mało ańcla Kaj słōnko wygrywo z ciyniym ❤ Ty chcesz limuzyna czŏrno Mie w chlywiku moplik stoji We […]
Kjej bych mjała moc
Kjej bych mjała moc Kjej bych poradziła Kjej bych ta moc mjała To colutki Ślónzek Bych sam skuplowała Kamrat do kamrata Hanys do Gorola Żodyn by nie padoł Jo to wszysko smola Razym na tym Ślónsku Przeca sam mjyszkómy Na tyj czornej ziymi Swoji chałpy mómy Jedni łod korzyni Łojcowizna majóm Inksi sam za chlebym […]


text:
OBJAWIYNIE PANSKE czyli swiynto „Trzech Kroli.” Kej Dziyciontko prziszlo na swiat na niebie ukozala sie Gwiozda Betlejymsko. Ujrzalo jom trzech Myndrcow ze Wschodu. Byli to Kacper, Melchor i Baltazar. Fest sie uradowali kej sie dowiedzieli, ze prawie narodziolo sie Dziyciontko Jezus, toz sie zgodali i kozdy z nich narychtowol jakis gyszynk na prziwitanie nowo narodzonego […]
OBJAWIYNIE PANSKE, czyli swiynto „Trzech Kroli”
MOJ OJCIEC
WSPOMNIYNIA O MOIM OJCU Niy jedyn roz w moich opowiadaniach wspominalach mojego Papy, ale tak richtig o Nim zech jeszcze niy osprawiala. Bol to stary Bergmon, kery na grubie przerobiol prawie colke zycie. Jak poszol na pynzyjo, to niy wiedziol, co robic z czasym, toz sie smykol do zogrody, dopatrywol swinki, dwoch barankow i […]


text:
Sri Lanka
Sri Lanka, Dymokratyčno Socyjalistyčno Republika Sri Lanki – państwo we Azyje Pouedńowyj, na wyspje Cejlůn (pod mjanym Cejlon znone do 1972) wroz s myńšymi přibřežnymi wyspůma. Uoddźelůne uod Půuwyspu Indyjskigo ćeśńinům Palk a zatokům Mannar. Uod wschodu uoblewane bez Zatoka Byngalsko, uod pouedńo uotwartym Uoceanym Indyjskym. Nojwjynkše mjasta kraju to: Kolůmbo, Dehiwala, Moratuwa, Džafna, Kandy, Galle.
We 1983 wybucho wojna důmowo s Tamilůma, twořůncymi srogo myńšość skupjůno na půunocy wyspy, keři důmagajům śe swojygo, ńypodlyguygo państwa. Wojna ta, s myńšym abo wjynkšym natynžyńym, točy śe do dźiśej. Uod 2001 utřimuje śe zawješyńy brůńi, a śiuy Tamilůw kůntrolujům uobšary na půunocy a wschodźe wyspy.


text:
Auto
Auto to je pojazd mechańičny přeznačůny do užywańo we ruchu drůgowym, kery mo wuosny napynd (śilńik) a zdřůduo energije (ropa, benzina, LPG, abo akumulatory; a inkše). Nojčyńśći je dwuśladowy a mo štyry (we autach osobowych) abo wjyncyj kůu. Uod motorůw a moplikůw uodřůžńo śe tym co mo nadwoźe.
Historyjo[Sprowjej]
Pjyršy pojazd, kery by my terozki mogli uznować za auto, skonstruowou Nicolas-Joseph Cugnot we 1769 roku. Wjyncyj kej 100 rokůw ńyskoři pojawiuo śe pjyrše auto na benzina, kere skonstruowou Siegfried Marcus we 1870.
Zorty aut[Sprowjej]
Auta sům produkowane we roztůmajtych zortach, zaležńy uod jejich přeznočyńo. Nojbaři podstawowy, nale fest ńyśćisuy je tajlůng na auta osobowe a auta ćynžarowe.
Auta[Sprowjej]


text:
FC Bayern München
FC Bayern München to je mjymjecki szportklub ze Můnachijům. Je to jedyn ze nojbarzi utitlowanych klubůw we gyszichće fusbalu. Klub tyn dwa razy wygroł Interkůntynyntalny Puhar, pjyńć rozy UEFA Champions League, roz Puhar UEFA a Puhar Zwyćynzcůw Puharůw. 21 razy bůł majstrym Mjymjec, a 14 razy wygroł jich puhar.
Farby klubu sům czyrwjůno-bjołe. Bayern szpile gro na Allianz Arena, na kery wleźe 69 901 ludźůw. Bayern je jednym ze trzech zawodowych fusbalklubůw we Můnachjům. Jigo nojwjynkszy spůrńik to TSV 1860.
Krům sekcyje fusbalowyj mo tyż szachowo, handbalowo, korbbalowo, turnowańo, krynglůw a stołowygo tyńisa.
Wapyn[Sprowjej]
Od 1900 wapyn Bayernu München bůł aż pjetnoście razy pomjyńany[1]. Farby Bawarji bůły wykorzistane pjyrszy roz we 1954[2].
Terozki (uod roku 2008) wapyn Bayernu mo na strzodku bawarske farby, a wele wapyn je czyrwjůny ze bjołům szrajbům FC Bayern München. Cołki je otoczůny bjołům a modrům lińům.
Necowe uodwołańo[Sprowjej]
Przipisy
- ↑ http://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Fcb1900_2002.gif
- ↑ Dietrich Schulze-Marmeling: Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters (mjym.)


text:
Siciliska
Siciliska (italski Sicilia) jo nejwětša kupa Srjejźnego mórja. Lažy blisko krotkowjacornego rožka Apeninskeje połkupy a słuša k Italskej. Zgromadnje z małkimi kupami we wokolinje wutwórjujo Siciliski awtonomny region (italski Regione Autonoma Siciliana).
Region ma pśestrěń 25 703 km² a pěś milionow wobydlarjow. Wuznamna góra regiona jo Etna, wulkan kótary lažy blisko pódzajtšneje kšomje Siciliskeje a jo nejwušy wjerch kupy.
Eksterne wótkaze[wobźěłaś]
-
Commons: Siciliska – Zběrka wobrazow, widejow a audio-datajow


text:
Papua-Nowo Gwinyjo
Papua-Nowo Gwinyjo (Papua New Guinea, Ńyzoležne Państwo Papui-Nowyj Gwinyje – Independent State of Papua New Guinea) – państwo we Uoceańije, we Melanezyje, ležy uůne we wjynkšyj tajli na wyspje Nowo Gwinyjo (w jei wschodńij tajli) a krům tygo na ůng. 2800 mjyńšych wyspůw. Grańica lůndowo mo yno s Indunezyjům, bez mořa sůmśaduje tyž s Australijům a Wyspůma Salůmůna. Doobkoua Papui-Nowyj Gwinyje sům wody Uoceanu Spokojnygo, Mořa Nowogwinyjskigo a Mořa Koralowygo.
Je to kraj we wjynkšyj tajli gůřysty, nojwyžšy wjyrch mo 4509 m n.p.m. Lične wulkůny. Kraj je nawjedzany bez třyńśyńo źymje a ńykej tsunami. Klimat sam je růwńikowy, gorki a wilguy. Bogaty nec řykůw a gynste losy.
Kraj zaśedlůny uod 60 tyś lot, bez Ojropejčykůw uodkryto we XVI wjeku, nale aže po XIX wjek kraj bůu bezma coukim ńyzbodany. Mjano "Nowo Gwinyjo" nadali krajowi žygloře s Hišpańije, skiž tygo, co tubylcy zdowali im śe podane na mjyškańcůw Gwinyje we Africe. Dziśejšo Papua-Nowo Gwinyjo powstoua bez skuplowańy dwůch terytorjůw downych kolůńji (mjymjeckij a brytyjskij), kere uobje dostouy śe pod ferwaltůng Australije, a uod 1975 uostou ńypodleguym państwym. We 1988 roku wyspa Bougainville průbowoua secesyje, we wolkach poginyuo přez 20 tyś. ludźi. Wyspa pozostoua we skuodźe Papui-Nowyj Gwinyje, nale dostoua autonůmijo.


text:
Handlyrz z Wiyrka Jedyn handlyrz ze torgu na Wiyrku Bez cołko szychta myśloł ô biyrku Smola kokoty Ziylōne szałoty Ni ma jak laba po biyrku we „wyrku”. Barbara Politaj
Handlyrz z Wiyrka
Wiyrecke limeryki
Wiyrecke limeryki – – – Kolanijo Ficinus Na Ficinus sie wybrala Na deptaku podeptała Wele płotka Kościōł z przodka W „Kuźni Smaku” pośniodała. – – – Handlyrz z Wiyrka Jedyn handlyrz ze torgu na Wiyrku Bez cołko szychta myśloł ô biyrku Smola kokoty Ziylōne szałoty Ni ma jak laba po biyrku we „wyrku”. – – […]


text:
Ślōnski Dom 100 lŏt 100 lŏt piykno strōnko Chociŏż wiek twōj mody Pomyślności Ci winszuja Na bok wszyske kłody Ludzi kupluj tyż ku siebie Co Ślōnzkowi przajōm Niychej wprawy we pisaniu Ciyngym nabiyrajōm Ślōnzek piykny nōm pokazuj Chwol go wierszym , pieśniczkami Wspiyrej naszo piykno godka Być na zŏwdy z Ślōnzokami! Barbara Politaj
Ślōnski Dom mo 4 lata!
Szczęśliwego Nowego Roku 2014!!!
NOWOROCZNE POWINSZOWANIA
NOWOROCZNE POWINSZOWANIA Zaś rok za nami, kryje sie w dali, czas choćby coroz to bardzi gzuje! Zdo sie, dziepiyro my go witali, a tu już nowy na próg wlazuje! „Przejcie drap ludzióm, tak gibko łodchodzóm”… …take jest ksiyndza – poety przesłanie. Dyć przeca wszyscy ludzie to wiedzóm, że nojważniyjsze jest w życiu przónie! […]
Bielutki opłatek
Bielutki opłatek Bielutki opłatek biały bielusieńki znakiem pojednania ciepła i radości kiedy Boża miłość wypełnia nas całych weź go w swoje dłonie pełne życzliwości Podziel się z bliskimi sąsiadem i bratem niechaj każdy człowiek przyjaźń Twą poczuje daruj ciepło radość i miejsce przy stole niech w tę noc szczególną każdy się raduje Niech […]
Andrzejki
Dzień Ojca
Dzien Dziecka
26 Mai-Dzien Matki
Wiyncyj kartek znojdziesz na – Wiszujymy
Do mamy
Do mamy Mamo mamo cōż ci dōm moji serce kjere mōm jaki kwjŏtek,bōmbōniera ale to ni ma za wjela i me pszoci ,miłowani za wszyski twoji starani coŏki twoji pośwjyncyni nie przespane noce nadymnom ślynczyni Dzisio wjelki śwjynto twoji przyjmij te winszowani moji chociŏż nie podarne trocha ale jako wjyncyj moga ? Miłuja cie […]


text:
Zolytnik W ôczka zaglōndoł Szkamroł do uszka Tortynsztik fōndnoł Zaciōng do łōżka Terozki bawi nasz mody tata Frela mu biere cołko wypłata. autor Barbara Politaj
Zolytnik
Somsiod
Somsiod Lotoł sa mnom choby ciyń somsiod z kwiotkym cołki dziyń Jo niy powjym-gryfny chop yno we Walyntynki-sztop! Nałobieco se co tego dnia jak jo potym sie łogonia? Pogodać czasym lubja śniym yno tak-we normalny dziyń Walyntynki to”dziyń zakochanych” a mje jak dotond…dobrze je samy. Janina Dudek
WALYNTYNKI
WALYNTYNKI Był roz jedyn taki świynty Co nazywoł sie Walynty Ogromnie dobre serce mioł Wszyskim ludziom mocka przoł Wstawioł sie Walynty u Ponboczka za biydnymi I tym co se przoli – ludziami młodymi Bestoż jedyn papiyż skuli tego Ogłosiył świyntym Walyntego I tak na całym świecie stoł sie znany Walynty Od czasu jak go ogłosiyli […]
Walentynki
Walentynki Walenty , mój tyWalenty mosz dzisiej dziubek uśmjychnyty Walentynka mu kusiola dała i extra śniodaniy szykowała. Stół biołom serwetom przykryła Serduszkami czerwonymi ozdobjyła. Na śniodaniy Walentego zaprośyła i fajnie mu przi tymu zanuciyła Mój Walenty, mój Walenty życza se byś był jak dzisiej śwjynty Kwiotka byś mi niekiedy doł a jako dzisiej byś mi […]
NOJWAŻNIYJSZO
NOJWAŻNIYJSZO Tyś jes cołkim mojim życiym, dychym mojim, serca biciem, mym schróniyniym, móm podporóm, ucieczkóm przed nocnóm moróm! Mojóm wynóm, mym natchniyniym, tyś jes mojim przeznaczyniym! Czy we zdrowiu, czy w chorobie, dycki byda stoł przi Tobie! Boś jes dlo mnie nojważniejszo! Fest Ci przaja, nojmilejszo! Autor: Bernard Śmigała
Walentynki u Agatki
Walentynki u Agatki Przyszeł Hanys do Agatki w grabach trzymoł do ni kwiotki. Przed dwjyrzami stanył, włosy se poprawjył. Poluzowoł jeszcze kragel i nerwowo przicis dzwonek. Jeji ojciec mu otwjyro o co chodzi,se go pyto No jo prziszoł do Agatki chca ji dać oto te kwiotki. Agatko, byzuch mosz , zawołoł, mrugnoł do ni i […]
Se pszajymy
Se pszajymy Ty mi pszajesz Jŏ ci pszaja Tuż kjej ôba se pszajymy Czamu sie tak sztyjc wadzymy ? Niy ma dnia ani godziny Wszyski dŏwŏsz na mje winy ! Potym pjyknie przygadujesz I pochalosz,pocałujesz Jak cukrōwki se gruchomy I sie do sia przytulōmy Ty mi pszajesz,jŏ ci pszaja Na pjedrōna nōm ta haja ! […]
Moja Walentynka
Moja Walentynka Gdybym umiał malować tęczą kolorów nieba Byłabyś rajem oczu jakiego mi potrzeba Gdybym umiał choć rzeźbić piękno oddać w marmurze Byłabyś Afrodytą przynosiłbym Ci róże Gdybym mógł być poetą w strofach zamknąć marzenia Byłabyś mym natchnieniem i muzą przeznaczenia A Ty przy moim boku tak czuła i oddana tęczą posągiem muzą Jesteś po […]
Miłowani
Miłowani Miłowani wjelko rzecz Trza to w sercu dycki mjeć Bo miłować sie bydymy Na wyścigi nie pōdymy Czy ty bardzi mje miłujesz ? Możno yno przygadujesz ? Czy miłujesz w Walyntego ? Czy pamjyntŏsz dnia kŏżdego ? Jŏ ci serce swoji dała Fest żech cie umiłowała Dŏł żeś tyż mi serce swoji Łōne […]


text:
Dolnoserbski.de jo internetowy bok, kótaryž co dłujkodobnje tak wjele ako móžno informacijow wó dolnoserbšćinje k dispoziciji stajiś. Mimo nimsko-serbskego słownika (DNW) a korpusa dolnoserbskeje pisneje rěcy póbitujo bok něnto tśeśu komponentu: jadnotnu internetowu wersiju styrich nejwažnjejšych dolnoserbsko-nimskich słownikow.
Mjaztym až pokazujo DNW ako aktiwny słownik źinsajšneje dolnoserbšćiny, kak móžo se toś ta rěc aktualnje ako komunikaciski srědk wužywaś, pokazuju how w nowej formje wózjawjone dolnoserbsko-nimske słowniki, kak jo se dolnoserbšćina w zachadnosći wužywała. Wóni wopisuju dotychměst leksikografiski zregistrěrowany słowoskład wót nejjěsnjejšych rěcnych pomnikow z 16. stolěśa až do slědnego lětźasetka 20. stolěśa. Słownik Starosty, ako jo se śišćał 1999, jo w toś tom nastupanju nejaktualnjejšy a togodla standardny pomocny srědk za pśełožki z dolnoserbšćiny do nimšćiny abo za rozměśe nowšych dolnoserbskich tekstow.
Nic wšykno, což w how pśedstajonych styrich słownikach se namakajo, móžo se źinsa rowno tak hyšći wužywaś. Pla Starosty (1999) su na pśikład (ze źinsajšnego wiźenja) zestarjete słowa wótpowědnje z kwalifikatorom „alt“ wóznamjenjone. Słowniki Zwahra (1847), Muki (1911–1928) a Šwjele (1961) wopśimjeju ale, južo gaž se glěda jano na cas jich nastaśa, pó źělach zestarjete informacije, mimo togo, aby to było ned spóznaś. Tak eksistěruju na pśikład cesćej rozdźělne pisanja a gramatiske pódaśa. Toś płaśi: Chtož kśěł se wó aktualnem rěcnem uzusu informěrowaś, dejał nejžpjerwjej do DNW póglědnuś. Za pśełožki z dolnoserbšćiny do nimšćiny dejał se w prědnem rěźe wužywaś Starosta (1999). (Gaž pyta se we wěcej słownikach, pokazuju se namakanki pla Starosty ze śamnjejšym pismom, druge ze swětlejšem.) Konsultacija staršych słownikow móžo byś wužytna wósebnje za pókšacane wuknjarje a teke za tych, ako se zajmuju za wuwijanje dolnoserbskego słowoskłada.
Internetowa wersija wopśimjejo daty slědujucych słownikow:
Manfred Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch. Budyšyn/Bautzen: Ludowe nakładnistwo Domowina / Domowina-Verlag 1999.
Bogumił Šwjela: Dolnoserbsko-němski słownik. Po wotkazanju Bogumiła Šwjele rědował A. Mitaš. Budyšyn: Ludowe nakładnistwo Domowina. 1961.
Prof. Dr. Ernst Muka/Mucke: Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow / Wörterbuch der nieder-wendischen Sprache und ihrer Dialekte.
J. G. Zwahr: Niederlausitz-wendisch-deutsches Handwörterbuch. Spremberg 1847. (fotomechaniski nowośišć. Budyšyn: LND 1989)
Śišćane wersije staršych słownikow, ako twórje zakład za how prezentěrowanu internetowu wersiju, su se we wěcej etapach zdigitalizěrowali a z wjelikim nałoženim datowotechniski spśigótowali. Pópšawnemu napóranju digitalneje tekstoweje wersije (plaintext) stej se pśizamknułej analyza datow a dopołne wopisowanje datow w xml. Datowy zakład internetoweje wersije dajo se z takim wjeleserako wužywaś a buźo w pśichoźe wažny zakład za slěźenja wó dolnoserbšćinje.
Slěźarski projekt, ako jo toś tu internetowu wersiju zmóžnił, jo se financěrował pśez Vattenfall we wobłuku dogrona mjazy Domowinu – Zwězkom Łužyskich Serbow z.t. a Vattenfall Europe Mining AG.
september 2008 do kóńca 2011
dr. Hauke Bartels


text:
Zo by słownik wočinił, klikń na tłóčatko horjeka. Pokiwy, kak móžeš słownik wužiwać, namakaš na stronach pomocy.
“La Vortaro”Pilger: “BER”Bick: “Esperanto-dansk”
Pomoc: * ?
Zo by lernu! eksistowało a fungowało, bohužel nic jenož wuběrni sobudźěłaćerjo dosahaja. Zo bychmy tak wjele wužiwarjow přijimać móhli, lernu! drohi webserwer wužiwa. Zo bychmy z wuwićom syće a webtechnikow krok dźeržeć móhli, zo bychmy rostli a so polěpšili, lernu! trjeba pilnych programowarjow. Zo bychu wužiwarjo konstantnu podpěru a wotmołwy na swoje prašenja w prawej rěči a wot praweje wosoby dóstali, dyrbi přeco něchtó k dispozicij stać, kiž komunikaciju koordinuje. Jeli lernu! chce aktiwnišo wo esperanće informować, najpilnych wužiwarjow stronow preměrować abo wuknjenske srědki a słowniki w esperanće spěchować, da tež to wězo pjenjezy płaći.
Slědźerska załožba Esperantic Studies Foundation financowaše za zańdźene lěta (2002-2012) projekt, ale nětko chce załožba poněčim swoju financielnu podpěru redukować. Tohodla je twój přinošk wažny, mały abo wulki! Wutrobny dźak wosobam, kotrež su hižo za projekt darili! Tuž, jeli maš móžnosć a chceš, móžeš lernu! financielnje na jedne ze slědowacych wašnjow podpěrać:
Dary na lernu! a ESF su w USA wot wudawkow wotćahujomne, wšojedne, hač dariš přez PayPal, šek abo kontowu přepokazanku. Jeli chceš kwitowanku měć, pósćel swoju e-mejlowu abo póstowu adresu na .
Jeli chceš, móžeš podać, kotry dźěl lernu! chceš podpěrać.
Móžeš tež, na přikład, sam myto na dobyćerja (dobyćerjow) we wubědźowanjach lernu! pósłać, ale dojednaj to prošu do toho z nami.
Kóždyžkuli přinošk wot tebje budźe witany!
Wulki dźak dočasa,
team a wužiwarjo lernu!
PS. Je tež móžno lernu! praktisce pomhać, na př. přez přełožowanje, rěčnu pomoc a pod. Móžeš rady kontaktować!


text:
Smažki
Smažki, smažnik,[1] junij (górnoserbski smažnik) – jo šesty mjasec w gregoriańskem kalendarju. Wón ma 30 dnjow. Wón ma mě junij pó łatyńskem słowje Juno, žeńska Jupitera, kralowka romskich bogow a bogowka manźelstwa.
Junij jo lětni mjasec w pódpołnocnej hemisferje a zymski mjasec w pódpołdnjowej hemisferje. Codiakalnej znamjeni w juniju stej Dwójniki a Rak.
Žeden drugi mjasec njezachopina ze samskim wšednym dnju kaž junij.
Referenca[wobźěłaś]
- ↑ Bogumil Šwjela: Dolnoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, 1963., bok 376.


text:
Zwjazkowa dróha 96
Zwjazkowa dróha 96 (němsce Bundesstraße 96) je zwjazkowa dróha w Němskej, kotraž spočina w sakskej Žitawje blisko hranicow z Čěskej republiku a Pólskej a kónči w Sassnitzu na Rujanach blisko brjoha Baltiskeho morja.
Wjedźe přez zwjazkowe kraje Sakska, Braniborska, Mecklenburgsko-Předpomorska a přez hłowne město Berlin. Dalše wuznamne města při dróze 96 su Žitawa, Budyšin a Wojerecy w Sakskej, Zły Komorow, Baruth a Fürstenberg/Havel w Braniborskej a Neustrelitz, Stralsund a Sassnitz w Mecklenburgsko-Předpomorskej.
Zwjazkowa dróha 96 je cirka 520 kilometrow dołha.


text:
Wolverhampton
Wspůłrzyndne: 52°35' N 02°08' W
Wolverhampton to je mjasto we Wjelgij Brytańije, we Ynglandźe, we hrabstwje Staffordshire a tyž we hrabstwje metropolitarnym West Midlands. Je powožane, co jygo mjano je nadane na čeść Lady Wulfrun, kero je zouožyua we 985 roku. We anglosaksůńskij godce Wulfrūnehēantūnco uoznačo "nojwažńijšo zagroda abo farma". Po rewolucyji industryjalnyj we XIX a XX wjeku srogi uostřodek industryje, we tym bergmaństwa a wuůkeńńictwa. Terozki nojwažńijše we mjejscowyj gospodarce sům sektory usugowy a inžyńeryjny. Fůnguje sam klub fusbalowy Wolverhampton Wanderers FC.


text:
Arystoteles
Arystoteles (gr.: Ἀpισtotέλnς, Aristotelēs; ur. 384 p.n.e., zm. 322 p.n.e.) – jydyn s třech, kole Platůna a Sokratesa nojsrogšych filozofůw greckych. Stwořůu uopozycyjny do platůńismu a růwńy spůjny systym filozofičny, kery fest dźouou na filozofijo a nauka ojropejsko a tyž jygo chřeśćijańsko uodmjana mjanowano tůmismym bůua uod XIII w. a je do dźiśej uoficyjolnům filozofijům Kośćoua katolickigo.
Arystoteles pouožůu sroge zasugi we astrůnůmije, fizyce, bjologije a logice, nale tajla jygo teoryje astrůnůmičnych a fizyčnych uokazoua śe felerno. Zbyt rygorystyčno akceptacyjo uůnych teoryje bez předstawićelůw filozofije scholastyčnyj stoua śe jydnům s přičyn uopůźńyńo rozwoju uůnych nauk we Ojropje, nale s drůgi strůny myśl Arystotelesa zainspirowoua do pošukiwańo nowych hipotez we kosmologije a fizyce bez krytyčnych arystotelikůw juž we XIII a XIV wjeku (zwuašča tzw. via moderna we filozofije).


text:
Szlangi
Szlangi (łać. Serpentes) to je podraja gadůw s raje łuskonośnych. Majům uůne duge ćoło bes szłapůw a szczynkowy aparat kery dozwalo jeim fest a fest szyroko rozwjyrać szczynki, bez cůż poradzům uůne połykać uofjara we całośći. Ńy majům strzodkowygo ucha ańi bymbynkowyj błůny. Liczba kryngůw poradźi dolyźć u ńich do 400. Do terozki porachowano bezma 3000 gatůnkůw szlangůw. Ńykere ś nich sům jadowite (10-25% wszyjstkich gatůnkůw) a wszyjstke sům mjynsożerne a połykajům uofjary we całośći. Dźoł zoologiji kery zajmuje śe szlangůma je mjanowany uofjologijo.


text:
Filozofijô
Termin "filozofijô" pòchòdô òd grecczich słów philos (miłota) ë sophia (mądrosc), ë je dolmaczony jakno "miłota mądroscë". To czim filozofijô dokładno je, abò czim darwô bëc, je samò w se filozoficzną problemą, jaką filozofòwie w historëji rozmajice rozmieli ë traktowelë.
Filozofijô mòże bëc rozmiónô jakno discëplina, co òna zajimô sã nôbarżi òglowima ë fùndamentalnyma pëtaniama chtërné mòże człowiek pòstawic, np.:
- czim je jistnienié?
- czim je wiedzba?
- czim je dobro ë zło?
- jakô je nôtëra czasu ë rëmù?
- czim je mëslenié ë swiąda?
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Grudzień Chodzi Grudzień już po świecie Gdzie ten śnieg ? pyta -czy wiecie ? Pani Zima zabłądziła Na biegunie się zgubiła Grudzień duma,myśli sobie Co ja tu bez śniegu zrobię ? I pan Mróz gdzieś sobie polazł ! A tu czarne wszędzie pola Nie ma śniegu,mróz nie trzyma Ciągle błądzi pani Zima Chociaż Grudzień […]
Grudzień
Mikołoj jedzie już czas
Mikołŏj jedzie już czas Mrozik leko szczypje w uszy Bjŏły śnieżyk s nieba prōszy Kanś s daleka słyszeć glingani Jedzie srōmbek s pakunkami Wiśta wjo ! kōnie gnajōm Aniołki nimi poganiajōm Wjezōm Mikołaja śwjyntego Co pakiet mŏ dlŏ dziecka kŏżdego A s pod kopyt gwjŏzdki lecōm I s daleka pjyknie śwjycōm Zyń zyń zyń zwōnki […]
Grudziyń
Grudziyń Przyszoł do nos grudziyń A tu śniega ni ma Fest je znerwowany Dyć już praje zima Czorno je na polach Czorno i w zegrodach Adwynt już panuje Śniyg nikaj nie suje Grudziyń zastarany Z mrozym poszkubany Jako bydóm łurzyndować ? Kjej nie poradzóm sie dogodać ! Bo jaki przyszoł pjyrszy dziyń mjesiónca Taki mo […]
Grudzień
Grudzień W kuchni przed Wilijom je roboty mocka trza karpia usmarzić i nawarzić moczka W ślonski famijiji tradycjo rzecz świynto toż tyż ło makowce żoneczka pamiynto Regina Sobik


text:
Bjyg maratůński
Bjyg maratůński to je bjyg na dystanśe 42 kilomyjtrůw a 195 myjtrůw. Jygo mjano pochodźi uod mjasta Maraton we Grecyje, s kerygo podug powjarki grecki posuańec Filipiades po wygranej bez Grekůw bitwje s Persůma zalećou durś bjygem do Atyn, coby doć znać Atyńčykům uo zwyćynstwje a tyž uo tym, co kludźi śe ku ńim persko flota. Historyjo ta rozpropagowou we XIX wjeku brytyjski poeta Robert Browning, a za nomowům Michela Bréala, francuskigo filolůga, Pierre de Coubertin wuůnčyu bjyg dugodystansowy na dystans kej s Maratůnu do Atyn do programu pjyršych nowožytnych Igřisk Uolimpijskich. Na pjyršych Igřiskach do pokonańo buů dystans 40 km, ńimo iže s Maratůnu do Atyn je 37 km. We 1908 na Igřiskach we Lůndyńe dystans zwjynkšůno do 42,185 km takim kńifym, co přesuńynto meta tam kaj śedźoua krůlowa brytyjsko. Tradycyjńy uod uůnygo času je rozgrywany na takim dystanśe, a bjyg chopůw kůńčy koždo Uolimpjada. Bjyg babůw doćepano do průgramu Igřisk we 1984 we Los Angeles.
Bjygu maratůńskigo ńy rozgrywo śe yno na Uolimpjadach, fest popularne sům rozgrywane uod kůńca XIXstolećo masowe bjygi ulične, s kerych nojwjynkšy je tyn we Nowym Jorku.
Bjyg maratůński mo wuasno federacyjo športowo - AIMS (Śwjatowo Federacyjo Bjygůw Maratůńskich).
Linki zewnyntřne[Sprowjej]


text:
Adwynt
Adwynt (łać. adventus - przijśće) – to je we krześćijaństwje uokres, kery poprzedzo Gody a trwo uod pjyrszych ńyszporůw sztwortyj ńydźeli przed Godůma aże po Wilijo. Je to uokres, kery spůmino uo przijśću nazod Kristusa a je tyż pamjůntkům jygo narodzyńo. We adwyńće kśynżyńća uoblyczůne sům do mszy we uornaty lilowyj farby, co je symbolym pokuty a przigotowańo na jedno ze nojwożńijszygo fajrowano - Gody. We Ślůnsku a we Polsce uodprowjo śe we adwyńće poranne msze mjanowane roratůma, kere sům ku czći Maryje, na pamjůntka tygo, co przijyna uůna nowina uod archańoła Gabryjela, kery ji zwjastowoł, co porodźi Bożygo Syna. We pjyrszo ńydźela adwyntu mo anfang we Kośćele rzimskokatolickim rok liturgiczny.


text:
Lama
Lama (llama glama) to je zwjyrz, kery wpjyrw żůł we Americe Połedńowyj, a terozki tyż we Ojropje, Americe Půłnocnyj a we Australiji. Je 102-119 cm dugi, a ruby uod 113 do 250 kg[1]. Bajtel je ruby uod 8 do 18 kg. Mo moda żyć we stadach, bo je to spokojny zwjyż. Lo Indjanerůw lamy to půmagery we rajźe, przećepujům im klamoty, bo sům to zwjyrzynta juczne. Mogům na puklu mjeć tela wjela mo 25%-30% jejich wogi. Idźe tyż spożywać jejich mjynso, a ze futra robić uobleczyńa a inksze zachy.
Przipisy


text:
Sewjerorynsko-Westfalska
Sewjerorynsko-Westfalska (němsce: Land Nordrhein-Westfalen) je zwjazkowy kraj w zapadźe Němskeje. Jeho stolica je Düsseldorf. Ma z wšěch zwjazkowych krajow najwjetšu ličbu wobydlerjow.
Geografija[wobdźěłać]
Zwjazkowy kraj mjezuje z Delnjosakskej w sewjeru a sewjerowuchodźe, z Hessenskej w juhowuchodźe, z Porynsko-Pfalcu w juhu kaž tež z Belgiskej a Nižozemskej w zapadźe. Najwjetše města su Düsseldorf, Köln, Dortmund, Essen, Duisburg, Aachen a Bielefeld; najwažniše rěki su Ryn, Ruhr, Weser, Lippe a Ems.
Žórła[wobdźěłać]
Wotkaz[wobdźěłać]
Badensko-Württembergska • Bayerska • Berlin • Braniborska • Bremen • Delnja Sakska • Durinska • Hamburg • Hessenska • Mecklenburgsko-Předpomorska • Porynsko-Pfalca • Posaarska • Sakska • Saksko-Anhaltska • Schleswigsko-Holsteinska • Sewjerorynsko-Westfalska
1952 k Badensko-Württembergskej fuzionowali: Südbaden | Württemberg-Baden | Württemberg-Hohenzollern


text:
Diskusija k předłoze:Stat
Problemy dla wariable mjeno[wobdźěłać]
Dobry dźen, ludźo. Wariabla mjeno čini problemy. Tohodla ja namjetuju, zo my měnimy resp. dźělimy wono do wariable narodne mjeno a serbske mjeno. Štó chce pomhać měnić tón w nastawku? Wutrobny postrow --Tlustulimu 17:13, 21. dec. 2006 (CET)
Tři wariable maja nowe mjena[wobdźěłać]
Dobry wječor, ludźo. Wužiwar:Dundak změni mjena tři wariablow do lěpšich formow. Ja dwě nowej wariablej dodach. My mamy změnić nastawkow wo statach. Prašenja wo teknikowych problemach prošu pisać tu. Ja tež rozumju němčinu, jendźelsku rěč a rěč Esperanto. Dźakuju so za wašu pomoc. Wutrobne postrowy --Tlustulimu 22:53, 26. dec. 2006 (CET)
Parametry za mjena[wobdźěłać]
Dobry dźeń, ludźo. Dźensa sym předłohu tak změnił, zo nětko parameter mjeno abo mjeno serbske definuje mjeno, kotrež so w hłownej lince tabele jewi, mjeztym tekst parametra mjeno swójske so kaž druhe parametry w tabeli jewi. To ma lěpšina, zo mjeno swójske móže wjace hač jedneho mjena definować a so přidate CSS-formaty za hłownu linku wjace njeskomola. Postrowy --Tlustulimu 16:25, 22. dec 2008 (CET)
Stolica[wobdźěłać]
Dobry dźeń. Runje přidach alternatiwny parameter za "stolica", a to "hłownje město". Nětko we wšěch nastawkach, kotrež stary parameter "hłowne město" hišće wobsahuja, so stolica jewi. Postrowy --Tlustulimu 11:23, 30. jun 2011 (CEST)


text:
Stolica
Stolica abo głowne město jo politiski, gusto teke stawizniski centrum kraja abo stata a toś zwětšego sedło nejwušych politiskich institucijow, kaž n. pś. kněžarstwa, sejma abo monarcha. W někotarych krajach na zemi njejo stolica rownocasnje teke sedło kněžarstwa, n. pś. w Nižozemskej (stolica: Amsterdam, sedło kněžarstwa: Den Haag), Boliwiskej (La Paz/Sucre) a Tansaniji (Dodoma/Daressalam). W zwězkowych statach kaž w Nimskej su wažne institucije cesto we wšakich městach zasedlone. Stolica njejo pśecej nejwažnjejšy góspodarski, kulturny abo wobchadny centrum kraja.
Dajo teke kraje, kótarež de jure žednu stolicu njamaju, a to su Monaco, Nauru, Šwicarska, Liechtensteinska a Vatikanske město.


text:
Pożegnani Starego Roku- bojka dlo bajtli Łod pora już godzin szukom jo starego z długom siwom brodom starzika zocnego czy wy bajtle wiycie ło kogo mi idzie kto tak po połnocy s nami już niy bydzie Niy mog se tak łodynś pryndzy niż powiniyn przeca pora godzin je nom jeszcze winiyn żeby nom niy uciyk […]
Pożegnani Starego Roku- bojka dlo bajtli
Bale, bale, balowanie
Bale, bale, balowanie Jak sie Francik ze Maryjkóm Na maskynbal wybiyrali To nasamprzód wszyske szranki Dokumyntnie przekopali Łón znod ancug ze żyniaczki Czorny cylinder łojcowy Kryka z gołkóm łod starzika Maszka – i Francik gotowy Maryjka ze zamtu szaty Złoto ketka, załuśniczki Taśka, parfin i lipynsztift I na krómflekach szczewiczki We żdrzadle sie przeglóndajóm Tu […]
Szczęśliwego Nowego Roku 2014!!!
PRZEMIJANIE CZASU
PRZEMIJANIE CZASU Ze kalyndorza okładka została, łobrozek kolorowy. Łostatnio kartka dzisio śleciała, jutro trza powiesić nowy. Zdo mi sie, że łostatnimi laty, wiyszóm go jakby czyńścij. Jak pogupiałe śmigajóm daty – - czy Ziemia sie drapci krynci? Dyć kaj tam! Krynci sie, jak krynciyła, milióny lot, tak samo! Nic gibciejszo łostatnio niy była – […]
NOWOROCZNE POWINSZOWANIA
NOWOROCZNE POWINSZOWANIA Zaś rok za nami, kryje sie w dali, czas choćby coroz to bardzi gzuje! Zdo sie, dziepiyro my go witali, a tu już nowy na próg wlazuje! „Przejcie drap ludzióm, tak gibko łodchodzóm”… …take jest ksiyndza – poety przesłanie. Dyć przeca wszyscy ludzie to wiedzóm, że nojważniyjsze jest w życiu przónie! […]
Stary Rok
Stary Rok Nasz Stary Rok ku końcu idzie Nowy depto Starymu po piyntach Jo tak po prowdzie niy bołach w biydzie Dyć dołeś mi radość i piykne świynta Wyna mie wtynczos richtig darzoła Wiersze, rymeczki i gryfno szpaska We zocność ludkōw żech uwierzoła Możno to boła Pōnbōczka łaska? Ech Stary Roku płaczka sie krynci Co […]


text:
LACIE ŚWIYNTEGO MIKOŁAJA
Jak słysza na siyni dzwónka glingolynie,
zarozki spóminóm tamte wydarzynie.
Łod samego rana kożdy bół przejynty,
i czekoł wieczora, aż przidzie tyn „Świynty”!
Dziecka niy zgobiyły, łojców sie suchały,
by łod Mikołaja szmarów niy dostały!
Dyć nojwiynkszo cita mioł mój bracik Olek,
skiż tego, że kepsko dycki szło mu w szkole.
Co chwileczka larmo było we chałupie
i Olek łobrywoł łod taty po dupie!
Do tego Marika klachała na niego,
że jóm durch podglóndo i kecka i dźwigo!
Rada była, kej bracik niy uniknół kary,
jak łod Mikołaja żyłóm dostoł szmary!
I choć mama z ómóm dycki go bróniyły,
niy uniknół nigdy Mikołaja żyły!
Zaś tata sie wcale niy wstyrkoł do tego
i dycki sie staroł unikać „Świyntego”!
Zawsze w tym dniu tata mioł tako zasada,
by przed Mikołajym uciyc do sómsiada!
Zaś Olek zawczasu wstyrkoł we galoty
zygówek, by trocha znieczulić łómoty.
I tak dycki z tego wychodziyły „nici”,
bo Mikołoj grzmociół go po gołyj rzici!
Olek po tym wszystkim mioł zadek lilowy
i bez cołki tydziyn siedzynie mioł z gowy!
Mi sie udowało przed żyłóm łobrónić
i skorzij na klinie ópy dupa schrónić.
Stykło, żech pokozoł, że rzykać poradza
i skminić, że nigdy sie z bratym niy wadza.
Zaś Mikołoj maszkety wycióngoł z miecha,
abo jakómś graczkóm robiół nóm uciecha.
Było, miast maszketów, we pakecie driny,
wóngel bół, czy chasie, abo łoszkrabiny!
Dyć jednak na kóniec, kożdy dostoł tyta
z maszketami i móg maszkecić do syta!
Potym tata sie zjawiół i starym zwyczajym
żałowoł, że sie niy móg trefić z Mikołajym!
Jo zaś pozornie prziglóndoł sie tacie
zdziwióny, że Mikołoj, mioł łod taty lacie!
Autor:B.Śmigała


text:
UTOPEK „PURTEK ŚMIAŁY”
We stawie od starego Świtały
Miyszkoł utopek a był fest mały
Dyć wszyjscy wiedzom że utopki
To som taki małe wodne chłopki
Jedne robiom ludziom szkoda i som złośliwe
Inksze nie robiom ludziom na złoś i też som szczynśliwe
Tyn co miyszkoł we stawie od Świtały
Nazywoł sie „Purtek Śmiały”
„Purtek” jednako wylazowoł z wody i szkroboł sie po głowie
Chodziył kole stawu i sznupoł we trowie
Jednako baby co szły na torg kole stawu go widziały
A on nie uciekoł , bestoż nazywoł sie „Purtek Śmiały”
Na wieczor jak wszyski światła we wsi pogasły
To szoł do Świtały , tam dostoł chleba z masłym
Nikedy zgłobioł z rybami , pyrskoł wodom , wyskakowoł z wody
Ale nigdy nie robiył ludziom żodnej szkody
Aż tu roz prziszły nad staw dwa młode karlusy
We wsi znane nierobisze i chlebusy
Pośmiywali sie z”Purtka”że je mały , mo oszkliwe szkuty zielone
A szłapy od samej rzici na ombajny pokrziwione
Że mo jak żaba błany miyndzy palcami
Ciepali do stawu z cygaret sztomlami
„Purtek” ni mog nic zrobić bo był taki mały
A na wieczor uskarżowoł sie u starego Świtały
Ślimtoł z żolu , po gymbie zrobiył sie zielony
Świtała doł mu na pociecha dwa dobre bombony
Bombony zjod ale chocioż już światła we wsi downo zgasły
Nie chcioł sie ani chycić sznitki chleba z masłym
Cało noc nie społ co był taki znerwowany
Wyloz ze stawu fest wczas , nad ranym
Potym jak baby szły na torg rano
To widziały że we ścinie je fojera rozhajcowano
„Na pewno „Purtek”warzi se woda na wodzionka
Abo se szkważi na śniodani smażonka”
A utopek warzył bez trzi dni i trzi noce
Bo wstompiyły do niego utopkowe moce !
-Utopki majom nieziymsko siyła
I gynał tako do „Purtka” wstompiyła
Spomnioł se jak jego starka”Buba Ciompała”
Rycepty do warzynio mu dała
Warzył w tygliku swoji zielone szkuty,kozi bobki,gadziory-wszysko do kupy
Potym doloł szpyrytusu i dociepnył sztyry rybi szupy
Fyrloł „Purtek”w kastrolach, śpiywoł przi tym pieśniczka brzidko
Na koniec przeloł wszysko bez chaderka i cedzitko
Nie rychtowoł se jak padały baby-wodzionki abo smażonki
Yno nawarzył poł kesla „Utopczonki”
Ogromnie z tego rod
Nad stawym we trowie se siod
Jak przechodziyły kole stawu Świtałowego
Te chachary co sie śmioły z „Purtka Śmiałego”
To on stanył przed nimi ganc blisko
I pokłoniył sie im nisko
-”Nie gorszcie sie synki żech je taki brzidki,jo ni moga za to
Dejcie rynki na zgoda-postawia wom flaszka na to”
To sie chlebusom dopiyro spodobało
Dali rynki utopkowi , flaszka wychlapali cało
To sie ogromnie spodobało i „Purtkowi Śmiałymu”
Doł gizdom jeszcze po flaszce-jednymu i drugimu
Hnet wysłepali i te dwie flaszki
Na wieczor dostali oba ostrej sraczki
W łebach im sie pofyrlało,cały świat był jakiś zamrulony
A rano ze zadkow wyrosły im ogony
Durch taki same jak majom djobły na obrozkach
Dłogi aż na żiymia a na końcu chwostka
Kulali sie ze śmiychu ludzie we wsi i całej okolicy
Antek i Francek do dziś majom ogon w nogawicy
A utopek „Purtek Śmiały”
Doczekoł sie ogromnie wielkij chwały
Bestoż że żodnymu nie szkodzi,ludzie majom go radzi
I teraz nad stawym jednako sie paradzi
Stare rycepty od starki”Purtkowi „sie przidały
Szpacyruje nad stawym jescze bardzi śmiały
Marietta Nikel


text:
Ślónski Dom Je taki mjyjsce tukej na necie Kaj wszysko po ślónsku pisane znojdziecie Tukej je łuciecha,tukej i beranie Tu sóm pjykne wjersze po ślónsku pisane Bo tu jest Ślonski Dom Tu je mały Hajmat Do wszyskich Ślónzoków I tych co po śwjecie rozciepani sóm Niych ci już nie tynskno Przydź i pojrzyj sam Chocioż […]
100 lot Ulka !!!
Ślonski Dom
Ślonsk
Ślonsk – tu momy nasza łojcowizna,tu momy swoji korzynie na filmiku widoki co dziynnie na ni zaglondom i zdjynci z Festiwalu Kultury ślonskij w Jastrzębiu Zdroju,,,
II Festiwal piosenki Slaskiej w Zabrzu
Video wykonany z fotek sluchaczy ,w czasie II Festiwalu piosenki Slaski w Zabrzu ,spiewa piosenke „Slask” Roman Kostka. Filmik zrobiony ze fotek od familji i przyjociol ze II Fesiwalu piosynki Slonski w Zabrzu spiywano przez Romana Kostka .


text:
Cygareta
Cygareta – wyrůb tytůńowy skuodajůncy śe s rurki s ćynkej bibůuki (gilzy) uo średńicy do 1 cm a dugośći do 12 cm (zwykle 85 mm), wnůntř kerej znojduje śe mišůng tytůńowy zawjerajůncy spreparowane liśće růžnych uodmjan tytůńu (abo řodźi marihuany, cracku eli inkšych substancyji dźouajůncych narkotyčńy).
Podčas kuřyńo cygarety zawarto we dymje cygaretowym ńikotyna dostowo śe do krwi i wywjyro swoi dźouańy na uorgańizm kuřoka. Krům ńikotyny dym tytůńowy zawjyro tyśůnce inkšych škodliwych, rakotwůrčych substancyji chymičnych. Istńijům tyž cygaryty ńy zawjerajůnce tytůńu, ino źeliny (majeranek, mjynta).
Podano rola speuńo fajfka (mjast we papjůře, kery hajcůje śe wroz s tytůńym, spreparowane liśće ůmješčůne sům we ńypolnym, nojčyńśći drewńanym cybuchu) a cygaro (tu mjast papjůru je wysušůny, nale ńyrozdrobńůny, liść tytůńu. Moue cygaro, zbližůne wyglůndym do cygaryty, to cygaretka).


text:
Zjednoczůne Arabske Ymiraty
Zjednoczůne Arabske Ymiraty, Państwo Zjednoczůnych Arabskich Ymiratůw (ar.: الإمارات العربيّة المتّحدة) – państwo we Azyji, na Bliskim Wschodźe, na Půłwyspje Arabskim nad Perskům Zatokům a Uůmańskům Zatokům. Skłodo śe ze śedmju ymiratůw: Abu Zabi, Dubaj, Szardża, Ajman, Umm al-Kajwajn, Ras al-Chajma a Fudżajra. Grańica mo s Saudyjskům Arabijům, Katarym a Uůmůnym.
We VII stoleću teryn ZAY zajyńi muzułmany, pynetracyjo ojropejsko uod XVI stolećo (wuůnczas pora fortůw założyli sam Portugalczyki). We XVII stoleću tajlůng sztrefůw ajnflusu mjyndzy Portugalijům a Uosmańskům Turcyjům. We 1892 Wjelgo Brytańijo szrajbowała traktaty ze wszyjskimi ymiratůma, podle kerych uůna uodpadoła za jejich zagrańiczno polityka. Mjanowano to bůło Traktatowy Uůmůn, a rzůndźiła ńim rada śedmju ymirůw. We lotach 60. XX wjeka Traktatowy Uůmůn wzbogaćił śe skiż eksploatacyji ropy naftowyj. We 1968 Wjelgo Brytańijo uodgłośiła co wycofo swojo armijo, a ymiraty uogłośiły powstańy Federacyje Arabskich Ymiratůw, do keryj wlazowały tyż Katar a Bahrajn. We 1971 wylozły s Federacyje Bahrajn, Katar a Ras al-Chajma, kere proklomowoły własne państwa. Reszta ymiratůw utworzůła Zjednoczůne Arabske Ymiraty. Rok ńyskorzi, we 1972, Ras al-Chajma przistůmpiła do tyj Federacyje nazod.
Terozki je to jedyn s nojbogatszych a nojgibćij rozwijajůncych śe krajůw śwjata. Dochůd narodowy na mjyszkańca wynośi ůng. 28 tyś. USD. We gospodarce i terozki sroge znoczyńe mo ropa naftowo a jeji rafinacyjo, nale rozwijo śe tyż nowe technologije a inwestuje we turystyka.
Skiż srogigo zapotrzebowańo na śiła roboczo, przilozło sam kupa ymigrantůw a terozki Araby a Persy to yno 42% mjyszkańcůw ZAY. Reszta ludźi to ymigranty, głůwńy s połedńowo-wschodńij Azyje, Indji a Bangladeszu.
Prawo sam je uoparte na islamje a je fest surowe, uorzekano je kara śmjerći, we tym za buzeranctwo.


text:
Strzedńe Storocza
Strzedńe Storocza (tyż Strzedńe Stoleća, Strzedńe Wjeki) je uokres gyszichty Wschodńij Cywilizacyje uokryślůny mjyndzy V a XV stolećym.
Jejich anfang śe rozlygowuje zauobycz we roku 476 do kupy ze Upodkym Rzimiskigo Imperyjům a jejich szlus śe datuje na 1492, kej to Krzisztof Kolůmb uoddeknył Amerika. Tyż śe ńykej mjast tygo bjere 1453, skuli tygo, co we tym roku do kupy bůły trzi wożne wydarzyńa - Upodek Bizantyjskigo Imperyjům, wynokwjyńy durku (Gutenbergowa Biblijo) a kůńec stoletńij wojny.


text:
Połedńowo Uosetyjo
Uosetyjo Pouedńowo (gruź. სამხრეთ ოსეთი – trl.: Samkhret’ Oset’i, trb.: Samchret Oseti; uoset.: Xyccap ИpыcToH – trl.: Hussar Iryston, trb.: Chussar Iryston; rus. ЮжHaя OceTия – trl.: Južnaja Osetija, trb.: Južnaja Osjetija) – rejůn we půunocnyj Gruzyje kery uobejmuje teryny istńijůncygo uod 1991 roku Pouedńowouosetyjskigo Uobwodu Autůnomičnygo wlazujůncygo we skuod ůwčesnyj Gruzińskij SRR. W 1991 lokalne wuadze utwořiuy Republika Pouedńowej Uosetyje, kero uoguośiua ńypodleguość. Jeji ńyzaležność ńy zostoua uznano bez spouečność mjyndzynarodowo, a Pouedńowo Uosetyjo je traktowana kej integralno tajla Gruzyje. We tajle kero pomjyškujům we wjynkšości Gruźiny mo kontrola Gruzyjo, kero powououa we kwjetńu 2007 swoje wuadze lo Uosetyje: Tymčasowo Admińistracyjo Uosetyje Pouedńowyj (gruz.: სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაცია – trl.: Samkhret’ Oset’is Administrats'ia, trb.: Samchret Oseti Administracia). We śyrpńu 2008, po tym kej godka ze separatystůma ńy doua efektu, Gruzyjo začua zajmować rygjůn zbrojńy. Starća začuy śe 7 śyrpńo, 8 śyrpńo Gruzyjo zajyua Cchinwali. Separatysty sům wspjerane bez ruske fligry a wojokůw-uochotńikůw ze Rusyje.