text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
ciebie
jest
dzień
zawsze
wszystko
świat
życia
świecie
siebie
wiele
serce
domu
razem
się
oczy
będzie
serca
słowa
Tobie
dobrze
więcej
jesteś
urodziny
miłości
głowie
marzenia
miłość
Rymy do zamknij
bąknij, beknij, blaknij, bryknij, brząknij, brzdąknij, brzdęknij, brzęknij, burknij, bzyknij, charknij, chrumknij, chrząknij, cieknij, ciuknij, cmoknij, cyknij, ćwierknij, ćwiknij, derknij, docieknij, domknij, dotknij, dźwięknij, fiknij, fiuknij, fuknij, furknij, gdaknij, gorzknij, huknij, jęknij, kleknij, klęknij, kliknij, kraknij, krzyknij, ksyknij, kuknij, kwaknij, kwęknij, kwiknij, kwoknij, luknij, łaknij, łyknij, miauknij, mięknij, milknij, moknij, mruknij, myknij, nabrzęknij, nacieknij, nadpęknij, nadżółknij, namięknij, namoknij, napomknij, nasiąknij, nastrzyknij, natęsknij, natknij, nawyknij, niknij, obcieknij, obrzęknij, oburknij, ocieknij, ocknij, odbąknij, odburknij, odcharknij, odchrząknij, odcieknij, odemknij, odfuknij, odhuknij, odjęknij, odkrzyknij, odmięknij, odmoknij, odmruknij, odpysknij, odryknij, odrzeknij, odsarknij, odstuknij, odszczeknij, odwarknij, odwyknij, ofuknij, okrzyknij, opłuknij, orzeknij, osiąknij, parsknij, pęknij, pierdyknij, piknij, poblaknij, pobrzęknij, pocieknij, podemknij, podetknij, podmoknij, podsiąknij, połknij, pomilknij, pomknij, potaknij, potęsknij, potknij, potoknij, pożółknij, pruknij, pryknij, przebąknij, przecieknij, przekrzyknij, przelęknij, przełknij, przemięknij, przemknij, przemoknij, przeniknij, przesiąknij, przesmyknij, przetknij, przeżółknij, prztyknij, przyblaknij, przyklęknij, przymilknij, przymknij, przyrzeknij, przytaknij, przytknij, przywyknij, przyżółknij, psiknij, psiuknij, pstryknij, psyknij, puknij, pyknij, rozmięknij, rozmoknij, rozpęknij, roztęsknij, rozwłóknij, rozwścieknij, ryknij, rzeknij, sarknij, siąknij, sieknij, siknij, skrzyknij, smarknij, smyknij, spiknij, stęknij, stęsknij, strzyknij, stuknij, syknij, szczeknij, szczęknij, ścieknij, świerknij, tęsknij, tryknij, trynknij, tyknij, tyrknij, ucieknij, uklęknij, ulęknij, umilknij, uniknij, urzeknij, uszczknij, uświerknij, warknij, wcieknij, wemknij, wetknij, wniknij, wsiąknij, wstrzyknij, wścieknij, wybąknij, wyblaknij, wycharknij, wycieknij, wyjęknij, wykrzyknij, wylęknij, wyłusknij, wymięknij, wymknij, wymoknij, wymsknij, wyniknij, wyparsknij, wypięknij, wyrzeknij, wysiąknij, wysmyknij, wysterknij, wystrzyknij, wytęsknij, wytknij, wyżółknij, zabrząknij, zabrzęknij, zacieknij, zacuknij, zająknij, zakrzyknij, zalęknij, zamilknij, zamknij, zamoknij, zaniknij, zarzeknij, zastrzyknij, zatęsknij, zatknij, zblaknij, zemknij, zerknij, zetknij, zgorzknij, zlęknij, zmięknij, zmilknij, zmoknij, zniknij, zrzeknij, zżółknij, żółknij
bąknij beknij blaknij bryknij brząknij brzdąknij brzdęknij brzęknij burknij bzyknij charknij chrumknij chrząknij cieknij ciuknij cmoknij cyknij ćwierknij ćwiknij derknij docieknij domknij dotknij dźwięknij fiknij fiuknij fuknij furknij gdaknij gorzknij huknij jęknij kleknij klęknij kliknij kraknij krzyknij ksyknij kuknij kwaknij kwęknij kwiknij kwoknij luknij łaknij łyknij miauknij mięknij milknij moknij mruknij myknij nabrzęknij nacieknij nadpęknij nadżółknij namięknij namoknij napomknij nasiąknij nastrzyknij natęsknij natknij nawyknij niknij obcieknij obrzęknij oburknij ocieknij ocknij odbąknij odburknij odcharknij odchrząknij odcieknij odemknij odfuknij odhuknij odjęknij odkrzyknij odmięknij odmoknij odmruknij odpysknij odryknij odrzeknij odsarknij odstuknij odszczeknij odwarknij odwyknij ofuknij okrzyknij opłuknij orzeknij osiąknij parsknij pęknij pierdyknij piknij poblaknij pobrzęknij pocieknij podemknij podetknij podmoknij podsiąknij połknij pomilknij pomknij potaknij potęsknij potknij potoknij pożółknij pruknij pryknij przebąknij przecieknij przekrzyknij przelęknij przełknij
przemięknij przemknij przemoknij przeniknij przesiąknij przesmyknij przetknij przeżółknij prztyknij przyblaknij przyklęknij przymilknij przymknij przyrzeknij przytaknij przytknij przywyknij przyżółknij psiknij psiuknij pstryknij psyknij puknij pyknij rozmięknij rozmoknij rozpęknij roztęsknij rozwłóknij rozwścieknij ryknij rzeknij sarknij siąknij sieknij siknij skrzyknij smarknij smyknij spiknij stęknij stęsknij strzyknij stuknij syknij szczeknij szczęknij ścieknij świerknij tęsknij tryknij trynknij tyknij tyrknij ucieknij uklęknij ulęknij umilknij uniknij urzeknij uszczknij uświerknij warknij wcieknij wemknij wetknij wniknij wsiąknij wstrzyknij wścieknij wybąknij wyblaknij wycharknij wycieknij wyjęknij wykrzyknij wylęknij wyłusknij wymięknij wymknij wymoknij wymsknij wyniknij wyparsknij wypięknij wyrzeknij wysiąknij wysmyknij wysterknij wystrzyknij wytęsknij wytknij wyżółknij zabrząknij zabrzęknij zacieknij zacuknij zająknij zakrzyknij zalęknij zamilknij zamknij zamoknij zaniknij zarzeknij zastrzyknij zatęsknij zatknij zblaknij zemknij zerknij zetknij zgorzknij zlęknij zmięknij zmilknij zmoknij zniknij zrzeknij zżółknij żółknij
bąknij, beknij, blaknij, bryknij, brząknij, brzdąknij, brzdęknij, brzęknij, burknij, bzyknij, charknij, chrumknij, chrząknij, cieknij, ciuknij, cmoknij, cyknij, ćwierknij, ćwiknij, derknij, docieknij, domknij, dotknij, dźwięknij, fiknij, fiuknij, fuknij, furknij, gdaknij, gorzknij, huknij, jęknij, kleknij, klęknij, kliknij, kraknij, krzyknij, ksyknij, kuknij, kwaknij, kwęknij, kwiknij, kwoknij, luknij, łaknij, łyknij, miauknij, mięknij, milknij, moknij, mruknij, myknij, nabrzęknij, nacieknij, nadpęknij, nadżółknij, namięknij, namoknij, napomknij, nasiąknij, nastrzyknij, natęsknij, natknij, nawyknij, niknij, obcieknij, obrzęknij, oburknij, ocieknij, ocknij, odbąknij, odburknij, odcharknij, odchrząknij, odcieknij, odemknij, odfuknij, odhuknij, odjęknij, odkrzyknij, odmięknij, odmoknij, odmruknij, odpysknij, odryknij, odrzeknij, odsarknij, odstuknij, odszczeknij, odwarknij, odwyknij, ofuknij, okrzyknij, opłuknij, orzeknij, osiąknij, parsknij, pęknij, pierdyknij, piknij, poblaknij, pobrzęknij, pocieknij, podemknij, podetknij, podmoknij, podsiąknij, połknij, pomilknij, pomknij, potaknij, potęsknij, potknij, potoknij, pożółknij, pruknij, pryknij, przebąknij, przecieknij, przekrzyknij, przelęknij, przełknij, przemięknij, przemknij, przemoknij, przeniknij, przesiąknij, przesmyknij, przetknij, przeżółknij, prztyknij, przyblaknij, przyklęknij, przymilknij, przymknij, przyrzeknij, przytaknij, przytknij, przywyknij, przyżółknij, psiknij, psiuknij, pstryknij, psyknij, puknij, pyknij, rozmięknij, rozmoknij, rozpęknij, roztęsknij, rozwłóknij, rozwścieknij, ryknij, rzeknij, sarknij, siąknij, sieknij, siknij, skrzyknij, smarknij, smyknij, spiknij, stęknij, stęsknij, strzyknij, stuknij, syknij, szczeknij, szczęknij, ścieknij, świerknij, tęsknij, tryknij, trynknij, tyknij, tyrknij, ucieknij, uklęknij, ulęknij, umilknij, uniknij, urzeknij, uszczknij, uświerknij, warknij, wcieknij, wemknij, wetknij, wniknij, wsiąknij, wstrzyknij, wścieknij, wybąknij, wyblaknij, wycharknij, wycieknij, wyjęknij, wykrzyknij, wylęknij, wyłusknij, wymięknij, wymknij, wymoknij, wymsknij, wyniknij, wyparsknij, wypięknij, wyrzeknij, wysiąknij, wysmyknij, wysterknij, wystrzyknij, wytęsknij, wytknij, wyżółknij, zabrząknij, zabrzęknij, zacieknij, zacuknij, zająknij, zakrzyknij, zalęknij, zamilknij, zamknij, zamoknij, zaniknij, zarzeknij, zastrzyknij, zatęsknij, zatknij, zblaknij, zemknij, zerknij, zetknij, zgorzknij, zlęknij, zmięknij, zmilknij, zmoknij, zniknij, zrzeknij, zżółknij, żółknij


c: text/html

text:
Z plakatami na štomach we wobłuku Budyskeje Paulijoweje mnozy wobydlerjo dale přećiwo tomu protestuja, zo ma so wjetšina štomow podrězać. Spočatk januara je twarski wuběrk města Budyšin wobzamknył, planowanje wo zakładnym wutwarje dróhi dale wjesć.
Budyšin (SN/MiR). Prěnje trěbne pruwowanja wobstejnosćow za wutwar dróhi běchu wčera dopołdnja připowědźene, a tak bě tež wotrězk Paulijoweje zaraćeny a parkowanje wobmjezowane. Tola w tym wobłuku za parkowanišćom pytacy njetrjebachu dołho čakać. Wšako běše přepruwowanje hižo w rańšich hodźinach zakónčene. Fachowcy wobhladachu sej na testowej jězbje křižowanišćo Paulijowa/Ericha Pfaffowa. Tam su při bokach jězdneje na křižowanišću prowizorisce markěrowali, kak ma kroma chódnika pozdźišo wjesć.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Čorny Chołmc (SiR/SN). Nad njewšědnym darom móžeše so minjenu sobotu Čornochołmčanski Krabatowy młyn wjeselić. Jemu je Brigitte Führer dźěl swojich klankow ze serbskimi motiwami dariła. Dokelž bě Wojerowčanka hižo w lěće 2015 swoje 80. narodniny swjećiła, pomhaše jej jeje dźowka Beatrice Schober z mandźelskim Mircom, zo by wšo na prawym městnje było.
Pola serbskich drastowych klankow a postawow z powědkow jedna so wo eksponaty z kónca 70tych a spočatk 80tych lět. Nastali běchu wone we Wojerowskim dźěćacym dźěłowym zjednoćenstwje za kostimy a klanki. Hana Bejmina z Wjacsławkec Serbskeho drastoweho domu je tehdy při tym pomhała a mjez druhim filigrane sački tykała.


text:
Metalurgia
Reprezentanci: Czesław Adamski, Marian Balicki, Jerzy Bazan, Ryszard Benesch, Marek Ryszard Blicharski, Zbigniew Piotr Bonderek, Andrzej Chojecki, Andrzej Władysław Ciaś, Józef Stanisław Dańko, Rafał Dańko, Aleksander Długosz, Stanisław Marian Dobosz, Władysław Karol Dobrucki, Kazimierz Dziedziniewicz, Aleksander Tadeusz Fedoryszyn, Iwan Feszczenko-Czopiwski, Henryk Franciszek Fik, Jerzy Jan Frydrych, Jan Głownia, Stanisław Holewiński, Mariusz Andrzej Holtzer, Emilian Iwanciw, Jerzy Jabłoński, Kazimierz Janas, Wiesław Władysław Jankowski, Jan Stanisław Janowski, Platon Januszewicz, Stanisława Jasieńska, Zygmunt Jasiewicz, Wiaczesław Pietrowicz Jelutin, Leopold Jeziorski, Zenon Jędrkiewicz, Franciszek Kaim, Wojciech Stefan Kapturkiewicz, Antoni Karamara, Mirosław Karbowniczek, Jan Maria Karp, Jan Kazanecki, Zbigniew Bronisław Kędzierski, Tadeusz Knych, Andrzej Stanisław Korbel, Henryk Bogowid Korwin-Krukowski, Adam Franciszek Kosowski, Mikołaj Kowalewski, Józef Kozielski, Jerzy Kazimierz Krawiarz, Zdzisław Kubas, Władysław Kuczewski, Jan Marek Kusiak, Kazimierz Kusiński, Janusz Lesiecki, Wacław Adam Leskiewicz, Jan Lech Lewandowski, Wojciech Libura, Władysław Longa, Kurt Lücke, Andrzej Adam Łatkowski, Andrzej Łędzki, Janusz Łuksza, Maria Ludwika Maj, Janusz Majta, Tadeusz Malkiewicz, Kazimierz Mamro, Eugeniusz Mazanek, Andriy Milenin, Marian Romuald Morawiecki, Olga Nielubowicz, Krystyna Teresa Norwicz, Jan Jerzy Norwisz, Andrzej Jerzy Nowakowski, Jack Nutting, Zofia Orman, Jan Osika, Jerzy Antoni Ostoja-Sędzimir, Jerzy Stanisław Pacyna, Janusz Pakulski, Tadeusz Paluszkiewicz, Antoni Łukasz Pasierb, Tadeusz Józef Michał Pawlik, Jur Piszak, Eugeniusz Podoba, Albert Portevin, Karol Stanisław Przybyłowicz, Władysław Ptak, Marek Raczyński, Mieczysław Wincenty Radwan, Antoni Rodziewicz-Bielewicz, Wacław Różański, Władysław Antoni Rutkowski, Tadeusz Rybka, Stanisław Rzadkosz, Aleksander Schillak, Antoni Schimitzek, Marian Schneider, Adam Aleksander Semkowicz, Tadeusz Senkara, Irena Słomska, Krzysztof Smyksy, Stanisław Kostka Sowiński, Stanisław Słupek, Andrzej Witold Staronka, Aleksander Stojek, Adam Jan Stupnicki, Jan Styrkosz, Stanisław Surzycki, Zbigniew Szczygieł, Jerzy Marian Szopa, Franciszek Sztefko, Robert Stanisław Szyndler, Tadeusz Telejko, Wojciech Truszkowski, Jerzy Wantuchowski, Przemysław Wilczyński, Zdzisław Wittek, Andrzej Wojtysiak, Eugeniusz Wosiek, Roman Józef Woźniacki, Roman Paweł Wrona, Wiesław Olgierd Aureliusz Zapałowicz, Józef Zasadziński, Ludwik Żarnowski, Władysław Żarnowski, Kiejstut Żemaitis


text:
Fojerman: Ô grzechu, spowiedzi a postanowiyniu poprawy
Miało niy być ô „kościele”, ale niech tam. Wczora byli my we Katowicach na prōmocyji ksōnżki „Kiedy umrze ślōnsko gŏdka”. Pod kōniec dali tyż pogodać ludziōm ze sale, tōż było pora głosōw, kaj dało sie słyszeć ô „grzechu”: jo zgrzeszōł, jo zgrzeszyła, bo przestoł żech godać po ślōnsku, a jo żech przestała uczyć dzieci godanio.
Jo se tak myśla, że grzych je grzechym, ale godka, choć możno niy ma Pōnbōczkym, to tyż poradzi wyboczyć, tōż możno jeszcze niy ma za niyskoro, styknie yno chcieć sie poprawić i zacznyć godać, a uczyć młodych, podwiyl ta godka jeszcze żyje. Wierza, że godka rada weźnie nazod te potracōne, marnotrawne ôwieczki, te niywierzōnce tyż, bele yno zacznōm godać.
Stasiek Neblik, ps.”Fojerman” – Ślōnzok, fojermōn na pynzyji, autor ksiōnżki ”Do rymu po naszymu, abo ślōnski miszmasz” a autor „Dykcjōnorza Godki Ślōnskij”, człōnek DURŚ.


text:
Tasmańijo
Tasmańijo to je wyspa kero ležy na pouedńe uod pouedńowo-wschodńigo krańca kůntynynta australijskigo a je uod ńygo uoddźelůno Ćyśńinům Bassa. Do kupy s myńšymi wyspůma we tyj ćyśńyńe a tyž wyspům Macquarie we pouedńowyj tajli Uoceanu Indyjskigo stanowi stan Tasmańijo we skuodźe Zwjůnzku Australiskigo. Je ůuna nojmyńšym stanym tygo kraju, zajmuje 90 758 km² placu a mjyško na ńi 478 400 ludźi.
S anfanga zamjyškano bez Jaborygynůw Tasmańskich, kerych mynga wytympjůno we Čornyj Wojńe we I pouowje XIX wjeku. Uostatńo Jaborygynka Tasmańsko umřyua we 1876 roku. Uosadńictwo brytyjske uod 1803. Uod 1901 mo status stanu Zwjůnzku Australijskigo.


text:
Wikipedyjo:Sztamtisz/Sprowjorze
Sztamtisz Ślůnskij Wikipedyje
Wikipedysty
Sam uosprawjomy uo nos samych :)
Wikipedyjo:Skůnd žeśmy sům[edytuj zdrzōdło]
Wpisywać śe ;), ◄Ozi64► a uůnygo godka 18:45, 19 śyr 2008 (UTC)
Zlot Zimowy 2008[edytuj zdrzōdło]
Zaprašom wšystkich Ślůnskich wikipedyjokůw do Chořowa na Zlot Zimowy 2008. Herr Kriss 14:15, 7 lis 2008 (UTC)
Zmjana Mjana Sprowjorza[edytuj zdrzōdło]
Witejće chopy (nó a baby tyż). Chca śe zmjyńić nick z ozi64 na ozi. Informuja, bo ńy mómy ustalónygo consensusu ańi ńic, wjync jak ńikt ńy do uodpory to uderzóm do Leinada. Pyrsk, ◄Ozi64► a uůnygo godka 19:15, 23 kwj 2009 (UTC)


text:
Rybnik: Torgi Edukacyje już 13 roz [ODWOŁANE]
Aktualizacyjo 10.03.2020: Torgi edukacyje ôdwołane. Nowy planowany termin 17 kwietnia 2020.
We piōntek, 20 marca w tym roku, w Zespole Szkōł Budowlannych przi ul. Świyrklańskij 42, bydōm zaś, naszykowane już trzinosty roz, Rybnicki Torgi Edukacyje.
Latosio edycyjo bydzie wyjōntkowo, bo na poczōntek pokożōm autorski tyjater „Abra Budabra” ôd gospodorzi imprezy – rechtorōw ze Zespołu Szkołōw Budowlannych, ôd Izabele Karwot. Tyjater naszykowany je dlo latosich szkolorzi, co kōńczōm podstawōwki, a zachwolo nauka we budowlance.
W czasie torgōw młodzioki bydōm mōgli ôbejrzeć, co majōm im do pokozanio wszystki rybnicki szkoły strzedni a korzysztać ze roztomańtych atrakcyjōw. W czasie turnieja e-szportu bydzie szło zagrać we znano gra strategiczno „League of legend”. Bydzie tyż, dlo wszystkich gości, naszykowano kawiarynka.
Przi fajerze na ôtwarci torgōw bydzie podpisano umowa trzech strōnōw: Zespołu Szkołōw Budowlannych, fyrmy AWIM INVEST z Rybnika, a rybnickigo Ochotniczego Hufca Prace. Umowa tyczyła sie bydzie spōłprace przi szykowaniu praktykōw dlo szkolorzi, a tyż naszykowanio klasy patrōnackij dlo piyrszej klasy szkoły ze fachami: mulorz – pucowacz, mōnter zabudowy a robotōw wykōńczyniowych we budownictwie.
Ôtwarci torgōw planowane je ô 9:00 we sali ôd OPP Przigoda.
Zdrzōdło UM Rybnik, Fotografije: L. Tyl, Przekłod: Stanisław Neblik


text:
Wybuch metanu na grubie we Stōnawie wele Karwinej. Sōm zabici [Aktualizacyje]
Na grubie ČSM we Stōnowie (cz. Stonava) wele Karwinej we sztwŏrtek na wieczōr wybuch metan. Wybuch bōł 800 metrōw od ziymi. Na ta chwila (godz. 21.00) 10 bergmōnōw je ciynżko raniōnych, jedyn zabity, a 10 inkszych szukajōm. Podug czeskej telewizji mōgło już umrzyć nastypnych 5 bergmōnōw, ale ôficjalnie żŏdyn z gruby ČSM i kōncernu OKD, do kerego ta gruba przinŏleży, nie chce tego jeszczy potwierdzić.
Raniōnych wożōm do szpitala we Ôstrawie-Porubie.
Aktualizacyjŏ 22.30: Podug rzecznika OKD Iva Čelechovskygo, zaginiōne bergmōny na 99% pochodziōły z polskej strōny.
Aktualizacyjŏ 23.05: CT24 informuje ô 5 zabitych; dalyj szukajōm 8 bergmanōw.
Aktualizacyjŏ 23.15: Informacyjŏ ô 5 zabitych potwierdziōł rzecznik OKD, Ivo Čelechovsky. Gŏdŏ tyż, co wiynkszość zabitych a raniōnych to bergmōny z Polski.
Aktualizacyjŏ 7:10: Podug redaktorki ČT Heleny Dohnalovej 8 zaginiōnych bergmonōw tyż nie żyje. Nie potwierdziōł tego jeszczy kōncern OKD. Postrzōd zaginiōnych, zabitych a raniōnych 22 to bergmōny z Polski i jedyn z Rep. Czeskej.
Aktualizacyjŏ 7:30: Kōncern OKD potwierdziōł, iże nie żyje 13 bergmōnōw. We szpitalu jedyn ôstŏwŏ w stanie krytycznym.
We Karwinie je już prymier Polski, Mateusz Morawiecki, a na przedpołednie zapowiedzioł sie premier Rep. Czeskej Andrej Babiš, kery z rana mŏ swołanŏ rada zicherhajtu.
Gruba bōła ôtwartŏ we 1968 roku.
Foto tytułowe: Petr Štefek [CC-BY-SA-3.0 or CC BY 2.5], from Wikimedia Commons


text:
Pólska sej žada zajatych aktiwistow swojeje mjeńšiny w Běłoruskej pušćić
Waršawa. Wunuzowane přizemjenje lětadła předewzaća Ryanair w Minsku a zajeće pasažěra, běłoruskeho aktiwista Romana Protasjewiča, přez běłorusku policiju je Pólskej wosebite wužadanje. Wšako ma z Běłoruskej tež swoje ćeže.
Ministerski prezident Mateusz Morawiecki reagowaše spočatnje tak kaž wšitcy wodźacy politikarjo Europskeje unije: Wón zasudźi wotwjedźenje mašiny přez běłoruske wojerske lětadło jako „statny terorizm“ a žadaše sej hnydomne pušćenje Protasjewiča z jastwa. Zdobom namołwješe běłoruskeho mócnarja Aleksandera Lukašenka, prawa pólskeje mjeńšiny w Běłoruskej akceptować a jatych pólskich aktiwistow pušćić.
W Běłoruskej bydli po trochowanjach něhdźe 200 000 Polakow jako narodna mjeńšina. Režimej Lukašenka napřećo su někotři z nich kritisce nastajeni, štož wunjese jim přesćěhanje a represalije. Hakle w měrcu bě policija Angeliku Borys, předsydku Zwjazka Polakow w Běłoruskej, a pólsko-běłoruskeho žurnalista Andrzeja Poczobuta do jastwa tyknyła.


text:
FC Energija Choćebuz – SV Babelsberg 03 0:3 (0:1)
Zestawa domjacych: Stahl – F. Brügmann (81. Rahn), Böhmert, Borgmann, Koch, Erlbeck, Hasse (70. Stettin), Eisenhuth (61. Geisler), Hofmann, Kujović (46. Postelt), F. Brügmann
W połfinalu krajneho pokalneho koła Braniborskeje mějachu koparjo FC Energije Choćebuz wčera SV Babelsberg 03 za hosća. Byrnjež wobaj cyłkaj w samsnej klasy hrałoj, běštej wukonaj hosćićela a přećiwnika chětro rozdźělnej. Z njepřestajnym pressingom njeje hósć Choćebužanam žanu šansu k swójskej hrě dał. Wosebje wulke starosće mějachu domjacy ze standardami. Prěnje wrota padnychu po preciznje třělenym róžku, kotryž Sven Reimann bjez mylenja do syće zhłójčkowa (10.). Jako Lukas Wilton wólny kop z kromy šěsnatki do směra na wrotarja Tonija Stahla třěli, skoči Jonas Böhmert njetrjebawši horje, a bul lećeše pod murju k 0:2 (66.) do čorneho. Wrota čisło tři běchu najrjeńše dnja. David Danko třěli kulowatu kožu z praweje strony ze zdalenosće 16 metrow na wrota, hdźež přizemi ta w dołhim kuće.


text:
Ôńskigo razu była se ciga co miała siedym koźlōntek kierym fest przała
Jednego dnia musiała iść do lasa po trowa. Dała upozorniyni bajtlōm że razinku nie śmiōm otwiyrać nikomu dwiyrzi a tym bardzi chwańciarskimu wilkowi co rojbruje po okolicy. I koza-muter se poszła. Nie minyło wiela czasu a kieryś zaklupoł do dwiyrzi.
– Bajtle roztomiyłe, odewrzicie mi dwiyrze, to jo, wasza muter! Prziszłach już z lasa i mom do kożdego gyszynk!
– Nie otworzymy ci dwiyrzi bo tyś je wilczysko! Nasza mama mo miły i ciynki głosik a ty mosz chruby i chrapliwy chobyś był ôżarty!
To wilk polecioł na torg, zahabiył epny kōnsek kredy i cołki go zjod, tak że głos mu sie poônaczył na wysoki i ciynki. Uzaś zaklupoł do dwiyrzi koźlōntek ale bystre bajtle dojrzały jego czorno, włochato łapa i zaś go odkozały.
Bestyjok coroz bardzi znerwowany polecioł do piekorza, nasmyśloł że sie piznył w łapa i fechtowoł coby mu naszmarować to ała ciastym. Potym pogzuł do młynorza i warczoł coby mu posuć łapa mąkōm. Chop sie skapnył że wilk rychtuje jakiś szwindel ale kabciorz postraszył że go zeżere jak mu tej łapy nie umarasi mąkōm. To biydny młynorz zrobiył co mu rozkozoł wilk.
I gizd pierziński polecioł do chałupy kózek
Niestety koźlątka dały sie zrobić za błozna i jak wilk pokozoł bioło łapa, wpuściyły go du dōm. I sie zaczły breweryje! Koziczki citły i pokryły sie po kōntach ale wilk dopod ich leko i warto łyknył jedna za drugōm. Yny nejmłodszo sie uchowała bo sie skryła we skrzince od stojōncego zygora a wilkowi nie prziszło do palicy tam pojrzeć.
Pożrane wilczysko wylazło z dōma i legło kōnsek dali na łōnce pod strōmym. Za chwila prziszła du dōm ciga i o mało nie dostała hercszlagu jak dojrzała co sie w chałupie porobiyło. Zaczła ślimtać rozpaczliwie a wtedy z zygora wygramolyło sie nejmłodsze koźlątko.
Obie zaczły chełkać i z niecherskości poleciały na łąka kaj dojrzały charczącego wilka
Bestyjok chrapoł tak, że aż sie strōm telepoł! A ciga zmiarkowała że coś sie mu jeszcze ruszo w bachorzu! Zaros posłała nejmłodsze koźlątko po szyry, jegła i cwist po czym rozpruła łotrowi bas i koziczki zaczły wyskakiwać jedna za drugōm. Kożdo szczynśliwie obstoła bo wilk w aszfōngu wszyski połknył i żodnej nie pogryz.
Uciechy było mocka! Ciga fukała z radości choby sie szaleju nażrała jak oboczyła że wszyski bajtle som całe i zdrowe! A wilkowi ôbsztalowała srogo kara – nawciepowała mu do bachorza kupa kamiyni i tak zaszyła bebech. Jak bestyjok sie ôbudziył, to poczuł że sie mu fest chce pić ale ledwa co umioł iść, taki był ôsztrabowany tymi kizlokami.
Yntlich doszeł nad jezioro ale jak yny pochylył sie nad wodōm, kamienie go przecionżyły i wpod do jeziora. A łoter był taki ciynżki że wartko poszeł na dno. No a kozy żyły se potym długo i spokojnie bez żodnych starości.


text:
Wuměłski projekt 3 krajow 2019-2020
WOBRAZY KRAJINY. PODOBE POKRAJINE. BILDER EINER LANDSCHAFT. WOBRAZE KRAJINY.
PŘECHOD. PREHOD. ÜBERGANG. PŚECHOD 03
Projekt wopśimjejo wustajeńce twórjecego wuměłstwa, cytańske zarědowanja a koncerty a pokazujo w zgromadnej prezentaciji pozicije nacasnych wuměłcow a wuměłcowkow z Nimskeje, Słowjeńskeje a Awstriskeje wó ze sobu zwězanych temach "Wobraze krajiny" a "Pśechod". Te styri w titlu pódane rěcy - górnoserbšćina, słowjeńšćina, nimšćina a dolnoserbšćina - wótpowěduju chronologiskej droze projekta, kenž w maju 2019 w Budyšynje se zachopijo, nazymu 2019 do Słowjeńskeje (Ljubljana, Slovenj Gradec) wjeźo, w januarje 2020 dalej do Korutańskeje (Klagenfurt/Celovec nad jazorom Wörthersee, Bleiburg/Pliberk) a w septembrje 2020 se w Chóśebuzu/Cottbus zakóńcyjo.


text:
Anioł na dworcu
- Anioł na dworcu premiera: 4 lutego 1965 reż. Kutz Kazimierz Teatr Polski, Warszawa
- Anioł na dworcu premiera: 26 marca 1965 reż. Witkowski Andrzej Teatr Dolnośląski, Jelenia Góra
- Anioł na dworcu premiera: 27 marca 1965 reż. Sobolewski Ryszard Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego, Katowice
- Anioł na dworcu premiera: 2 maja 1965 reż. Strokowski Aleksander Teatr Ziemi Opolskiej, Opole
- Anioł na dworcu premiera: 12 czerwca 1965 reż. Ukleja Jerzy Teatr im. Juliusza Słowackiego, Kraków
- Anioł na dworcu premiera: 17 czerwca 1965 reż. Kotas Ryszard Teatry Dramatyczne, Wrocław
- Anioł na dworcu premiera: 8 sierpnia 1965 reż. Gruda Józef Teatr im. Stefana Żeromskiego, Kielce-Radom
- Anioł na dworcu premiera: 28 sierpnia 1965 reż. Wydrzyńska Krystyna Teatr im. Aleksandra Fredry, Gniezno
- Anioł na dworcu premiera: 15 stycznia 1966 reż. Tyszarska-Skołuda Krystyna Teatr im. Juliusza Osterwy, Gorzów Wielkopolski
- Anioł na dworcu premiera: 5 lutego 1966 reż. Machulski Jan Teatr Nowy, Łódź
- Anioł na dworcu premiera: 5 marca 1966 reż. Staszewski Czesław Teatr Ziemi Łódzkiej, Łódź
- Anioł na dworcu premiera: 28 stycznia 1967 reż. Kordziński Roman Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki, Białystok
- Anioł na dworcu premiera: 1 lipca 1967 reż. Bugajski Stanisław Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego, Koszalin-Słupsk
- Anioł na dworcu premiera: 12 kwietnia 1970 reż. Kornecki Zbigniew Teatr Polski, Bielsko-Biała
- Anioł na dworcu premiera: 5 września 1972 reż. Przybylski Andrzej Teatr im. Stefana Jaracza, Olsztyn-Elbląg
- Anioł na dworcu premiera: 11 lutego 1984 reż. Kordziński Roman Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego, Kalisz
- Anioł na dworcu premiera: 12 sierpnia 1985 reż. Kochańczyk Marcel Teatr Telewizji
- Anioł na dworcu premiera: 29 listopada 1991 reż. Kulczyński Jan Teatr Ochoty - Ośrodek Kultury Teatralnej, Warszawa
- Anioł na dworcu premiera: 20 maja 1995 reż. Kulczyński Jan Teatr Polski, Bydgoszcz


text:
Dziennik Robotniczy, 4.05.1913
Wachtyrz prezyntuje ślōnske artykuły ze starych cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Trzeba je rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd redakcyje.
Taki strejk to jednako piykno rzecz.
Kej fedrujesz, to przez jedyn tygodziyń [sic] nie widzisz słōńca a przez drugi ani miesiōnca, bo albo śpisz albo siedzisz a mozolisz sie na dole, a te światła niebieske widzisz jyno latym, kej idziesz na szychta albo ze szychty, a na zima wcale nie. No, i trzaby tak wdycki robić, kejby to nie bōło za długo, a kejby tak zapłacili jak noleży. Ale kej nie chcōm, a trza przez cołki miesiōnc być gorszym jak bydle albo maszyna, coby mieć nieco forszusu a geltaku, to ôsmola tako robota. Lepszy mi dostać kelo markōw ôd ôrganizacje a robić se fajeramt. Chtōry mo kobiyta a dziecka, to sie śnimi poraduje a chtōry nie mo, to se idzie do ruły, a lerazki jeszcze na majluft s koleksami, tako i szychty nie zmitrynży a ucieszy sie tyż.
A nojlepsze sōm wiece a zgrōmadzynia, bo tam wdycki co nowygo. Niekerzi padajōm, iże już wszycko wiedzōm, co tam nasze mōwcy a z inkszych ôrganizacje strejkujōncych prawiōm: ale to jednako nie je prawie, kej tam nie idōm, bo kej sami wiedzōm wiynkszy, to niech inkszym tyż pedzōm mowa. A terazki sie podziwōmy, co panoczki kopalniane pedzōm. No, jo bo ech se już tak wyszpekulował, iże ōni pōno chcōm doczkać, aże sōm Duch świynty przińdzie na zielōne świynta i ôświyci ich głowiczki kerōm lepszōm lampōm berchmańskōm. Ale to sie wiy, iże jeszczy, bydōm mieli ôstuda, a gōrnikōm bydōm musieli dać, co ci chcōm; bo do ôpaty kużdyn chop dobry, ale do ciskanio wōzkōw nie, a do kilofa wcale nie, jyno tyn, chtōry je tego wyuczōny.
Tako jyno trzimejcie sie kupy, a dowejcie pozōr, coby wszyjscy strejkowali a coby bōła karność. Przeca w Belgji strejkowali, coby dostać lepsze prawo wyborcze no, i dostali, iże wszyjscy byli zgodni a trziźwi. A szpiclōm pokoźcie hirajn.
Wojna bałkańsko wnet miała mieć kōniec, a tu Nikita czornogōrski wziōn Skodar a na dymōnstrancjo floty ojropejskej wypuczōł pōno zadek. Tako sie Niymcy tym belajdygujōm, ale iże chcōm wdycki robić bozny s tym swojim frijdynsbynglym w pikelhaubie, to kozali cysarokōm a uhrōm, coby se zamby wyłōmali na Taraboszu. A możno tyż chcieli cysaroki a uhry wziōńć se kans Czornogōry a sandżak nowobazarski, tak, kej przedziyj wziyni se Bośnio a Hercegowina? Ale to bōłaby tyż szarpaczka na całkym Świecie. Pōno już jōm zapowiedzieli, ale jeszczy mi muszōm drutnōńć, jako je testamyntnie.
Gustlik Beskuryjo.
Foto: Monisiołek / Wikimedia Commons


text:
Lubina Holanec-Rawpowa
Lubina Holanec Rawpowa (němsce Lubina Raupp-Hollan; * 23. meje 1927 w Budyšinku, † 2. meje 1964 w Drježdźanach) bě serbska koncertna organistka.
Žiwjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Narodźi so jako dźowka Budyšinskeho wučerja Arnošta Holana a młódša sotra Ludmile Holanec a wopytowaše 1938–46 realny gymnazij w Budyšinje. Pola cyrkwinskeho hudźbneho direktora Horsta Schneidera da so na pišćele wukubłać a studowaše wot 1947 na Lipšćanskej Wysokej šuli za hudźbu, 1948 pokročowaše na Praskim konserwatoriju pola Jiřija Reinbergera, kotryž přiwza ju w lěće 1949 do swojeje pišćeloweje rjadownje při Akademiji hudźbnych wuměłcow. Wot 1954 do 1956 běše z aspirantku pola Thomasoweho kantora Günthera Ramina w Lipsku, zdobom wudospołni so pola Roberta Köhlera na cembalu a pola Amadeusa Webersinke na klawěrje. 1956 so do Budyšina wróći.
Wona běše mandźelska serbskeho komponista Jana Rawpa, z kotrymž měješe zhromadneho syna.
Skutkowanje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Lubina Holanec-Rawpowa so na wuznamnych koncertnych zarjadowanjach, mjezynarodnych wurisanjach a hudźbnych festiwalach wobdźěli. 1951 doby prěnje myto w hudźbnym wubědźowanju čěskosłowakskich hudźbnych akademijow, 1955 slěbornu medalju na mjezynarodnym wubědźowanju w Genfje, 1958 bě lawreatka mjezynarodneho pišćeloweho wubědźowanja w Praze. W lěće 1962, hižo schorjena, přewjedźe turneju přez Sowjetski zwjazk a hraje w Moskwje, Leningradźe, Rize a Tallinnje.
Do jeho repertoira słušachu mjez druhim twórby Johanna Sebastiana Bacha, Maxa Regera, Paula Hindemitha a Johannesa Brahmsa.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Achim Brankačk: Rawpowa-Holanec, Lubina. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 466


text:
Růmůńijo
Růmůńijo (rům.: România, IPA: /ro.mɨ'ni.a/) – kraj we pouedńowo-wschodńij tajli Ojropy. Grańičy s Madźarůma a Syrbijům na zachodźe, Bůugaryjům na pouedńu wzduž Důnaju, a Ukrajinům i Republikům Moudawije na půunocy. Kraj mo tyž dostymp do Mořa Čornygo. Bukarešt (rům. Bucureşti, IPA: /bu.ku'reʃtʲ/) je stolicům i nojwjynkšym mjastym Růmůńije.
Uod 29 marca 2004 roku Růmůńijo je čuůnkym NATO, a uod 1 styčńa 2007 tyž Uńji Ojropejskij. Po přijyńću do uorgańizacyji, Růmůńja stoua śe śůdmym wedle ličby ludnośći krajym wspůlnoty.


text: Protecy (BG/SN). 13. woranski dźeń w Protecach (Prietitz) pola Kamjenca započa so minjenu njedźelu z dołhim rynkom čakacych awtow. Sta wćipnych podachu so na wotžnjaty zahon při hłownej dróze mjez Kamjencom a Halštrowom. Wšitcy chcychu widźeć, kak konje a oldtimerowe traktory kaž za čas pradźědow a prawowkow brózdy ćahaja. Wjace hač dźesać worarjow je so tam ze swojimi konjemi wobdźěliło, mjez nimi Sandro Zieschang z Hornjeho Wujězda ze swojimaj čornolěsnymaj liškomaj. Wosebita atrakcija pak běštej wołaj Manfreda Traupy z Radeberga. Wonej stej tež z Biskopičanskeho indianskeho dźiwadła pod hołym njebjom znatej.


text:
Anaberg z każdyj strōny! #1 Nazwa
Anaberg z każdyj strōny!
Piyrszy, co rano widza, to Gōra Św. Anny – nasz Anaberg. Widza go zaroz jak stana i wejrza bez ôkno. Piyrszŏ myśl zawsze idzie w tamta strōna. Ku niebu, ku gōrze.
Widza go ôd strōny połejdnia, w perspektywie ôjśmiu kilometrōw. Nie umia se nadziwić, jak se ta gōra zmieniŏ, jak każdygo dnia wyglondŏ trocha inaczi – jak wroz z chmurami zmieniŏ se jyj tło, a wroz z przirodōm jyj szata. Szłoby ta myśl ciōngnōńć dali i spōmnieć, jak zmieniało se to, czygo gołym ôkym nie widać – granicy, zwyczajy, pokolynia.
W tekstach w tyj raji chca Wōm ôpowiedzieć ô Anabergu z każdyj strōny. Bo z każdyj strōny mi je drogi.
Anaberg #1 Nazwa
Jak wjyżdżōmy na wiyrch, mijōmy znak z nazwōm miejscowojści Góra Św. Anny / Sankt Annaberg. Ô ta drugŏ nazwa genau 10 lŏt tymu była wielkŏ chaja. Gmina Leśnica znŏdła se w rejestrze gmin, kaj zgodnie z ustawōm ô mniejszościach narodowich mogōm stanynć dwujynzyczne tablicy i władzy gminy zawnioskowały m.in. ô niemieckŏ nazwa Sankt Annaberg. Choć była ôna używanŏ już ôd dŏwna we franciszkańskich krōnikach, wojewoda ja zakwestiōnowoł, bo ôstała formalnie wprowadzōnŏ w latach 1934-1945, a nazwy nadany w tym czasie ôstały zabrōnione. Wojewoda zapropōnowoł nazwa Annaberg, z czygo zrobiyła se całŏ medialnŏ i politycznŏ afera, a ludzi gorszyło, że ktojś chce zebrać Św. Annie świyntojś… W spisie miejscowojści z 1830 roku wieś je ujyntŏ pod trzyma nazwōma: polskōm Święta Anna i pod niemieckymi Annaberg i Sankt Annaberg. W 1934 w Rajchu nazywała se Sankt Annaberg, a w 1941 została zmienionŏ na Annaberg O.S.
Góra Św. Anny to nie yno nazwa wsi, to tyż nazwa najwyższyj na Wyżynie Ślōnskyj gōry, keryj nazwy były roztomajty. Pierwotnie nazywała se Górą Chełmską / Chelmberg i jako takŏ widnieje tyż w akcie fundacyjnym klŏsztoru franciszkanōw (po łacinie jako Monte Chelm). Lygynda głojsi, że Św. Michał ôdłożoł sam swōj helm, ale nazwa moge tyż pochodzić ôd starosłowiańskygo słowa znaczōncygo pagōrek. Mianowano ja Gōrōm Św. Jakuba, bo leżała na pielgrzymim szlaku prowadzōncym z Estonii aż do Santiago de Compostella. W średniowieczu ôstała Gōrōm Św. Jerzego / Georgenberg, a w XVII wieku Gōrōm Św. Anny / Sankt Annaberg, tak jak ja znōmy dzisiej. W latach 60-tich na Gōra Anny prōbowali ja darymnie przemianować komuniści.
U nŏs se gŏdŏ: idymy na Anaberg abo idymy do Śwyntyj Anny. Je żech ciekawŏ, czy kajś na Ślonsku gŏdŏ se inaczi?
Monika Twardoń – absolwentka filologii germańskiej na Uniwersytecie Wrocławskim, nauczyciel i tłumacz języka niemieckiego, flecistka, konferansjerka, Ślązaczka z pochodzenia i z zamiłowania.


text:
Petra Kvitová już we pōłfinale Australian Open
Petra Kvitová, tynisistka rodzōnŏ we ślōnskim Bilovcu, je już we 1/2 finału Australian Open.
Petra Kvitová wygrała wszyske szpile do zera. Dzisiej we 1/4 finału ze Australijkōm Ashleigh Barty (6-1 i 6-4).
A warciyj we 1/8 finału z Amerykankōm Amanda Anisimova, we 1/16 ze Belindōm Bencic ze Szwajcaryje, we 1/32 ze Rumunkōm Irinōm-Cameliōm Begu i we 1/64 ze Magdalénōm Rybárikovōm ze Słowacyje.
We pōłfinale zagrŏ ze Amarykankōm Danielle Collins. Kvitovŏ tyż wydŏwŏ sie być faworytkōm tego szpilu, bo we rankingu WTA je 6, a Amaerynkōnka 35. Szpil mŏ być grany we sztwŏrtek rano.
****
Dlŏ przipōmniyniŏ: we deblu kobiyt Květa Peschke, inkszŏ tynistka za ślōnskego Bilovca, we parze ze Nicole Melichar (USA) ôdpadły we 1/8 finału, kaj grały z Amerykōnkōma Alison Riske i Jennifer Brady i przegrały 2-0.
Pryndzyj we 1/32 wygrały z parōm Watson / Maria 2-1 a we piōntek rano we 1/16 finału wygrały parōm Nadija Kiczenok (Ukraina) / Yafan Wang (Chiny) 2-0.
Australian Open to je co roku piyrszy turniyj Grand Slam tynisa.
Foto tytułowe: Pavel Lebeda / Česká sportovní [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons


text:
Drježdźany (ML/SN). „Kajki je to signal w dobje zjednoćeneje Europy?“ Takle cituje nowina Dresdner Morgenpost w swojim nastawku „Zběžk Serbow přećiwo pomnikej Bismarcka“ minjeny štwórtk předsydu Domowiny Dawida Statnika. Wón wupraja so w nowinskej zdźělence přećiwo planowanemu nowonastajenju pomnika za němskeho a pruskeho kanclera wjercha Otta von Bismarcka w Budyskim lěsu na Čornoboze při tamnišim hórskim hosćencu přez stronje Alternatiwa za Němsku (AfD) bliske spěwne towarstwo Bautzener Liedertafel. „Njehladajo wšěch napjatosćow su ludy Europy dźensa bohudźak daloko preč wot myslenja Bismarcka, zo je wójna wažny wobstatk politiki. Tohodla nochcemy Bismarcka ani darjeneho“, Dresdner Morgenpost Statnika cituje. Pokazuje na to, zo bě Bismarck přećiwo narodnym mjeńšinam kaž Serbam, Polakam a Danam w Južnym Schleswigu raznje postupował.
Měrko Šołta z Budyšina so słowa jima a skedźbnja na pomjenowanje:
SN nałožuja a zaměšeja wospjet pomjenowanja nastupajo cyrkej swj. Pětra w Budyšinje (hlej Předźenak z 8. oktobra, str. 1 a SN z 11. oktobra, str. 4). Zo rěkamy jako katolikojo Pětrowej cyrkwi w Budyšinje „tachantska“ je serbska wosebitosć a poćahuje so jenož na nju. Wot časa Jana Leisentritta bě tachant (dekan) kapitla swj. Pětra najwyša cyrkwinska awtorita Łužicy, a po nim tež kóždy jeho naslědnik, postajeny a wobkrućeny přez krajneho knjeza (čěskeho krala) a bamža. To so přiběrajcy pomjeńšowaše, poćahujo so na cyrkwinsko-prawnisku kompetencu ze spočatkom Třicećilětneje wójny a bu dale a bóle wobtřihowane, wosta pak hišće hač do kónca 18. lětstotka žórło stajnych rozestajenjow mjez tachantstwom a protestantami. Budyska měšćanska němska ewangelska wosada reklamowaše samsnu cyrkej jako swoju farsku. Zwada skónči so srjedź 19. lětstotka ze zrěčenjom mjez tachantstwom a měšćanskej radu, a prawniskim dźělenjom cyrkwje sameje.
Wotnětka maja ludźo koronatesty płaćić. Wuwzaća postaja testowanski porjad Zwjazka, kotryž je wčera płaćiwosće nabył. Što Serbja wo tym mysla?
Kira Hrjehorjec z Noweje Wjeski: Zo njejsu koronowe testy wjace darmotne, je w porjadku. Wšako móže so kóždy šćěpić dać. Nimo toho je logiske, zo dyrbja testy jednotliwe wosoby płaćić, kotrež je trjebaja, a zo njewotćahnu kóšty za nje město toho wot dawkow cyłkowneje ludnosće.
Bogusz Bujnowski z UIma: Myslu sej, zo je w porjadku, hdyž ma nětko jednotliwc kóšty za testy přewzać. Při tym pak mam za wažne so tež zawěsćić, zo jenož ći płaća, kotřiž to woprawdźe tež zamóža. Dale měli na to dźiwać, zo potrjecheni jenož test zapłaća a nic ludźi, kotřiž je přewjedu. W normalnym padźe test sam štyri do pjeć eurow płaći. Za ludźi, kotřiž maja na přikład wjac hač 2 000 eurow kónc měsaca w kapsy, je to akceptabelne. Hdyž pak tajki test za dźěło trjebaš, dyrbi so na kóždy pad dźěłodawar wo to starać.
Wólby zwjazkoweho sejma su nimo. Štó móhł nowe knježerstwo wutworić, budźe so hakle w přichodźe pokazać. Serbske Nowiny su so wobhonili, što ludźo wo wólbnych wuslědkach mysla:
Měrka Pawlikowa z Berlina: Spěšne jednanje za škit klimy a wobswěta je mi najwažniša tema. Zeleni wustupuja najraznišo w zajimje přichodnych generacijow. Starosće a strachi dźěći a młodostnych, kiž so na přikład pola Fridays for Future angažuja, maja so wot knježerstwa chutnje brać! Tuž sym wjesoła, zo budu Zeleni w dobrej poziciji – nadźijomnje w ampli – přichod kraja sobu postajeć. Zo pak wolachu w Durinskej a Sakskej telko ludźi jednu prawicarsku, rasistisku stronu, je katastrofa.
Michael Harig, wokrjesny předsyda CDU Budyšin: Wuslědki wólbow su za Budysku wokrjesnu CDU njespokojace. Přičinje toho njejstej ani kandidat Roland Ermer ani situacija w Budyskim wokrjesu. Wuslědk wotbłyšćuje politiske debaty w Zwjazku a je wuraz njewotmołwjenych prašenjow a wopačnych ćežišćow, kotrež žiwjenskej woprawdźitosći tu bydlacych ludźi njewotpowěduja.
Berlin (ML/SN). Časopis SUPER illu předstaja w čisle 37 „50 najwažnišich Wuchodoněmcow“. Z fotami a krótkotekstami zhoniš wo dźiwadźelnikach kaž Wolfgangu Stumphje z Drježdźan, spisowaćelach kaž we Worklecach rodźenym Lukasu Rietzschelu, wo sportowcach kaž Martinje Schulzu, molerjach kaž w Němskich Pazlicach rodźenym Georgu Baselitzu. Mjez politikarjemi su zastupjeni Angela Merkel a Michael Kretschmer (wobaj CDU) a Gregor Gysi (Lěwica).
Mjez pjećomi wuznamnymi hudźbnikami je tež dirigentka a bywša intendantka Serbskeho ludoweho ansambla Judith Kubicec. Wona je jako w Budyšinje rodźena Serbowka předstajena. „Je sobu najbóle renoměrowana dirigentka w Němskej a po cyłym swěće připóznata“, w SUPER illu rěka. Manfred Laduš
Damian Dyrlich, čłon CDU z Noweje Wjeski, piše njedźelne wólby nastupajo:
„Lětuše wólby su wažne směrodajne wólby za přichod“, čitamy w nowinach Die Zeit, FAZ a Die Welt. Tež Zeleni kaž Annalena Baerbock su to podobnje hižo prajili. Haj, zawěrno budźe wuslědk njedźelnych wólbow naš kraj a snano tež Europu sylnje formować.
K dwěmaj wobsahowymaj aspektomaj chcu so tule rady wuprajić: k hłosej na wólbnym lisćiku w Budyšinje a k wólbnym programam stron. Prěni aspekt drje wšitkich wolerjow w Budyskim wokrjesu potrjechi. Zašły raz bě sej Karsten Hilse wot AfD direktny mandat w Budyšinje zdobył a zastupuje tuž naš wokrjes w Berlinje. Bohužel je protestowy rozsud mnohich wolerjow tež w sejmje jenož protest wunjesł.
Bernadeta Göthowa z Wolfena wěnuje so dopisej Sonje Krječmarjoweje w SN ze 14. septembra:
„Je dopokazane, zo je šćěpjenje jenička móžnosć, ćežkemu přeběhej chorosće zadźěwać a pandemiju přewinyć.“ Wodajće – sym wćipna! Bych rady zhoniła, na kajku wědomostnu studiju so knjeni Krječmarjowa tu poćahuje?
Po słowach našeje zwjazkoweje kanclerki je pandemija resp. epidemija našeho kraja hakle nimo, hdyž su wšitcy šćěpjeni! Mediciniske dopokazy za to žane njeznaju. Čehodla dyrbi šćěpjenje j e n i č k a móžnosć być so před ćežkim přeběhom škitać? Njepišu tu wo ćežko schorjenych! Pišu wo normalnej ludnosći, kotrejž je date swój imunostny system woměrje trenować a so na njón spušćeć. Što je ze strowym zežiwjenjom, z hibanjom a sportom, ze sparom a swěcu? To su někotre z regulatornych mechanizmow našeho ćěła. Wšitcy wěmy, zo je něchtóžkuli ćežko schorjeł a někotři njejsu chorosć přežiwili. Cyłkowna smjertnosć našeho wobydlerstwa pak bě po datach Zwjazkoweho statistiskeho zarjadnistwa loni druha najmjeńša minjenych 20 lět.
Julian Nyča z Prěčec wupraja so k póndźelnemu wólbnemu forumej Domowiny a Serbskich Nowin:
Zo njehodźa so wšitke wotmołwy kandidat(k)ow wobmjezowaneho městna w ćišćanej nowinje dla naličić, je zrozumliwe. K wudospołnjenju pak skedźbnjam na tři konkretne dypki, w kotrychž so tuchwilny zapósłanc w zwjazkowym sejmje wot tamnych kandidat(k)ow rozeznawa.
Sprěnja chce wón najebać wuskutki na klimu jako jenički dale brunicu wudobywać, byrnjež prajił, zo nimaja so žane serbske a žane němske wjeski brunicy dla wotbagrować. Chibazo bychu so za to dalše wjeski zhubić dyrbjeli. Zo je pak dalewjedźenje tuchwilnych jamow po lěće 2038 jeničce móžno, jeli so dalše serbske wsy wotbagruja, je fakt. Zdruha bě wón jenički, kotryž při starym žadanju za dwurěčnymi taflemi při awtodróze jako prěnje na „přidatne kóšty“ mysli a nic na wysoku symbolisku hódnotu a widźomnosć našeje rěče. A střeća nima wón – zaso jako jenički – móžnosć, sej jako serbska žona serbske mjeno z prawej kóncowku tež do wupokaza zapisać směć, scyła za trěbnu. Haj, wón samo na tym dwělowaše, zo sej to scyła něchtó žada.
Lěto po tym zo běch so z předsydu Domowiny stał, stejach z podawkom Chróšćanskeho šulskeho zběžka před najćešim wužadanjom cyłeho swojeho jědnaćelětneho skutkowanja w funkciji na čole třěšneho zwjazka Serbow.
Wo wuznamje Chróšćan zběžka za nas Serbow bu w běhu časa tójšto prajene. Wuzběhnyć pak chcu hišće raz fakt, zo su starši tehdyšeho 5. lětnika ze swojej zmužitosću, wobsadźić šulsku rumnosć, protestej wo zachowanje šule prawu wahu dali a tak medije wšeje Europy na Serbow a na njeprawdu, kotraž bu nam tehdy přez saksku CDU načinjena, skedźbnili. Domowina sama ze swojim werbalnym protestom njeby ženje tajku kedźbnosć zbudźiła.
Dwaceći lět po Chróšćan zběžku je Domowina na městnje tehdyšeho jednanja – na dworje bywšeje srjedźneje šule w Chrósćicach – 6. septembra wuhotowała spominanske zarjadowanje na tehdyše podawki. Pokazali su film wo zběžku, ale tež wjacori časowi swědkojo a dalši Serbja su so słowa jimali, rozmyslujo wo tym, što je było a što dźensa ze zběžka mamy. Mjez druhim staj tón wječor tohorunja dr. Jana Markowa, kotraž bě před 20 lětami rěčnica staršiskeje iniciatiwy, a tehdyši předsyda Domowiny Jan Nuk k přitomnym rěčałoj a za swoje słowa tójšto připóznaća žnjałoj. Serbske Nowiny tuž narěči dr. Jany Markoweje a Jana Nuka dokumentuja.


text: Kamjenc (SN). Tak mjenowana hornjołužiska „onleihe“, digitalne wupožčowanje medijow we wjacorych bibliotekach Hornjeje Łužicy, je loni w dwójnym zmysle přirost registrowała. Na jednym boku přiběraše ličba digitalnych wupožčowanjow na cyłkownje 140 833 titlow, štož woznamjenja 14 502 wjace porno lětu 2019. Na tamnym boku rozšěrichu měšćanske knihownje w Budyšinje, Biskopicach, Ebersbachu-Neugersdorfje, Zhorjelcu, Wojerecach, Kamjencu, Lubiju, Niskej, Ottendorfje-Okrilli, Radebergu, Radebeulu, Běłej Wodźe a Žitawje swoju zhromadnu wirtuelnu wotnožku z nowym poskitkom digitalneho wuknjenja, kotryž mjenuja e-learning.


text:
W Serbskej protyce za lěto 2021 je nastawk wo archeologu Wójćechu Kóčce z Wownjowa. Awtor je pólski wědomostnik, přećel Serbow, čłon Maćicy Serbskeje Piotr Pałys z Opola. Tajke daty ze žiwjenja a skutkowanja serbsko-pólskeho slědźerja dotal druhdźe wozjewjene njeběchu.
Wo skutkowanju Kóčki po Druhej swětowej wójnje wuńdźe pólskorěčna kniha „Wójćech Kóčka we łužiskoserbskim narodnym hibanju (1945–1950) – wuběr dokumentow“. Piotr Pałys zestaja zběrku z 52 dokumentami na zakładźe studija podłožkow w archiwach we Waršawje, Wrócławju, w Poznanju a Budyšinje. Hłowny wobsah knihi su spisy k poćaham mjez Serbami a Pólskej – k tomu wupokazanych je 31 spisow z Budyskeho Serbskeho kulturneho archiwa, 13 z pólskich archiwow. 35 aktow je mašinopisnych, 14 rukopisnych, tři artikle su nowinske wotćišće. Wjetšina, 34, je w hornjoserbšćinje, 18 pak w pólšćinje.
Christiana Piniekowa z Choćebuza rozprawja wo swjedźenskej drastowej namši w Ptačecach:
Składnostnje žnjoweho dźakneho swjedźenja 2020 je so njedźelu, 27. septembra dopołdnja prěni króć wotměła dwurěčna drastowa namša w srjedźołužiskej wosadźe Ptačecy/Lejno (Tätzschwitz/Geierswalde). Hižo 11. króć wuhotowachu drastynošerki tón dźeń swjedźenske kemše. Prěni króć pak swjećeše nowy farar Stefan Reichelt serbsko-němsku bohosłužbu. Najebać wobmjezowanja koronawirusa dla je 55 wosadnych přichwatało. Martina Pečikowa je hromadźe ze Salomé Petzer rozprawjała, kak su hołbje hólčka ze studnje wumóžili. Ze serbskorěčnymi čitanjemi podpěrali su wosadneho fararja, kiž so jara za hajenje serbskich tradicijow a za wožiwjenje serbskeje rěče w cyrkwi angažuje, Manfred Hermaš, Hartmut Leipner, Christiana Piniekowa a Madlena Norbergowa. Na pišćelach hraješe Martin Jacobey a na prěčnej fleće Silke Kloß.
Uwe Gutšmidt z Bórkowow přispomnja k přinoškej SN „Mój wid“ z 9. septembra pod nadpismom „To njerozumju“:
Serbske šulstwo we wobłuku statneho šulstwa njeje swobodne, je wotwisne wot krutych strukturow. 40 lět sym w Braniborskej jako serbski wučer dźěłał. Wulka bě nadźija z projektom Witaj. Zo nježnějemy dobre płody, ma wšelake přičiny.
Statny šulski system ma dwaj problemaj. Sprěnja pobrachuje fachowy personal, wosebje serbski. Zarjady za šulu a kubłanje maja ćeže, tute problemy rozrisać. Tam, hdźež je serbska strona słaba, so stawa, zo wučer za Witaj-wučbu němčinu podawa, serbska wučba pak wupadnje. Tomu je tež tak w Braniborskej.
Statny system dyrbi přidružnikow zasadźeć. Serbski wučer pak je derje wukubłany. Z toho wurosće stajnje zaso spytowanje, jeho zwonka Witaj-wučby zasadźić. Powšitkowny problem wšak je, zo Serbja němčinu a serbšćinu wobknježa, Němcy pak jenož němčinu. Němski kolega njemóže tuž wučbu serbšćiny přewzać.
Jako dobry znajer serbskeho šulstwa přihotuju tuchwilu roman z dźěłowym titulom „Popjelawka“.
Měrko Šołta z Budyšina piše:
W protyce ze 4. septembra na 3. stronje skedźbnjeja SN na přednošk Alexandera Pólka, kiž předstaji dźensa „rukopisnu pišćelowu knihu ... tachanta Michała Jana Wałdy“. Hižo wospjet sym w swojim blogu na wopačne nałožowanje wopřijeća „tachant“ pokazał.
Měšćanske akty 17. wěka mjenuja často w rozestajenju z Budyskim tachantstwom „Thum Techant“, kotryž jewi so w slědowacym 18. lětstotku jako „Dom Dechant“. Zapřijeći poćahujetej so jeničce na jednu a samsnu wosobu, tež mjenowanu/pisanu „Decan“. Jedna so potajkim wo wuzwoleneho, z časa Johanna Leisentritta woprawdźiteho społnomócnjeneho a přez cyły kapitl woleneho „šefa“ kapitla swj. Pětra w Budyšinje, kotremuž rěkaja Serbja „tachant“ a kapitlej „tachantstwo“. Kaž je widźeć, je zapřijeće „tachant“ požčonka z němčiny, a tam z łaćonšćiny. Přičina tohole skomolenja a tajkeho wopačneho wužiwanja je poslednje wudaće prawopisneho słownika. Něchtó je tam prjedawše hesło „tachant“ rozšěrił na: 1. Dechant; 2. Domherr, Domkapitular.
Werner Měškank z Choćebuza ma přispomnjenje k přinoškej w SN z 5. awgusta „Wo nałožkach z wabjenjom informować“:
W Čornym Chołmcu jenož nadpisma na stejakach dwurěčnje (němsce a serbsce) napisać, wšo druhe pak němsce a to hišće jako přikładny skutk za spěchowanje serbskeje rěče wustajić je typiska alibi-funkcija našich dnjow, ale z mojeho wida lědma spěchowanje serbskeje rěče. Skerje to pokazuje, zo serbšćinu poprawom njetrjebaja abo za wažnu njebjeru. Je pak to zaměr akcije „Čiń sobu!“?
Marko Njek z Worklec reaguje na wozjewjenje w Serbskich Nowinach z 31. julija w rubrice Mój wid:
Marian Wjeńka pisa wo zabłudźenju słowa „snoezelen“ jako wopisanje wěsteje rumnosće dźěćaceho zarjadnišća. Mi napadnje, zo so w komentarje wjace linkow z „małej njerjanosću“ zaběra a tuž snano tola „mały zmylk wuzběhuje hač wulki skutk“.
Zapřijeće „snoezelen“ je wjac hač jenož słowo a myslu při tym nimo serbskeje rěče tež na kwalitu Worklečanskeho horta. Nam kubłarjam a dźěćom – a tak hłownej klientel wužiwanja słowa – je wone snoezelen bjezdwěla zapřijeće. Słowo je drje zestajane, ale nic nowomodne. Nawopak, pochadźa z Nižozemskeho instituta, a to hižo z 1980tych lět. Tam staj ciwilnu słužbu wukonjacaj tule formu wotpinanja wuwiłoj. Přebywanje w jednej na to wosebje atmosferisce nastajenej rumnosći, z wotpowědnej hudźbu a swěcu a dalšim přijomnym wuhotowanjom, „snoezelen“ z tym wopisuje. Spočatnje na hladanske domy poćahowane su tež kubłanišća tule formu wotpinanja skoku jako poskitk přewzali.
Lucian Kaulfürst z Budyšina wupraja so pod nadpismom „Wulki pohóršk“ wozjewjenemu přinoškej w Serbskich Nowinach ze 27. julija:
W mjenowanym wudaću wašeho medija sym na 2. stronje pod rubriku „politika“ sćěhowace widźał a čitał. Pod fotografiju ze strach načinjacymi ruskimi wojakami steji: „Po wšej Ruskej swjećachu wčera dźeń mórskeje floty ..., kaž tule w Sewastopolu na kupje Krim.“ Tajke wuprajenje mam za cyle jasnu legitimaciju njesprawneho jednanja ruskeho prezidenta Wladimira Putina, kotrež njewotpowěduje ludowemu prawu! Po ludowym prawje słuša połkupa Krim mjenujcy k Ukrainje. Ruska je połkupu Krim lěta 2014 z njeprawniskim aktom cyle jednorje anektowała! Ći, kotřiž pod tymle faktom najbóle ćerpja, su prawobydlerjo połkupy Krim mjenujcy tam sydlacy Tatarojo. Postupowanje Ruskeje federacije na połkupje Krim wosobinsce raznje wotpokazuju. Legitimaciju postupowanja w serbskim wječorniku njemóžu ani akceptować ani tolerěrować!
Młyny pomału mlěja, ale mlěja. Tak znajmjeńša so mi dźěše, jako dźeržach wućišć rozmołwy z Gabrielu Mariju Šmajdźinej w rukomaj. Wozjewjena bě rozmołwa Manfreda Ertela z woblubowanej dźiwadźelnicu pod rubriku „Hamburger im Gespräch“ – a nětko młyn, kiž pomału mlěje – lětsa 30. meje. Łužiskej wučerce na wuměnku je přiwuzny, na sewjeru bydlacy, přinošk we wućišćanej formje sposrědkował. Zajimowani móža jón přeco hišće internetnje čitać, a to pod www.shz.de schleswigsko-holsteinskeho nowinskeho nakładnistwa. Titul přinoška je „Rote Teppiche sind nicht so meins“.
Dr. Robert Lorenc z Wuježka wotmołwja na 10. julija w Serbskich Nowinach wozjewjeny dopis Marka Grojlicha k přełožkej knihi Arnošta Muki „Statistika łužiskich Serbow“:
Awtor Jurij Łušćanski nawjazuje na zwjeselacy dobry wothłós na swój přinošk „Ćišćernja Nowa Doba a Yad Vashem“ we wudaću našeho wječornika ze 4. junija a dodawa:
Nastawk přihotujo běch mnohich ludźi narěčał a so za dalšimi informacijemi prašał. Ale hakle po wozjewjenju zhonich dalše fakty. Jedna z prěnich, kotraž je mi pisała, běše Terezija Kubašec. „Do Twojeho přinoška hišće mjena faluja. Tež ja běch tam korektorka a do toho sym pismikistajerstwo nawuknyła, to pak hišće na Drjewowych wikach. Do šule jězdźachmy do Drježdźan, ale jenož na jedyn dźeń. A mějach-li wječornu změnu, dyrbjach po šuli hišće na dźěło chwatać. Mój najlubši mišter bě Jurij Grofa ...“ Ze slědowaceho telefonata zhonich, zo běše z powójnskeje takrjec załožerskeje generacije serbskich ćišćerskich dźěłaćerjow z Tereziju hišće dalša sobudźěłaćerka, Angela Rabowa. Derje by było, byštej-li wonej něšto wo spočatkach serbskeho „čorneho wuměłstwa“ po Druhej swětowej wójnje w Budyšinje napisałoj. A Kubašec so hišće na njeboh kolegow, kaž Jana Hendricha, Handrija Róžu a Jurja Wünschu, dopomina.


text:
Słody su wšelake, ale biologisce plahowana běrna so derje předawa
Budyšin/Chrósćicy (SN/MiR). Ducy po Budyšinje na regionalnych a ekologisce produkowanych žiwidłach zajimowani kupcy zwěsća, zo tajke poskitki přiběraja. Před někotrymi lětami hišće dyrbjachu sej z němskich wulkoměstow so nawróćacy młodźi Łužičenjo swoje produkty w sakskej stolicy Drježdźanach abo přez internet wobstarać. Mjeztym pak tež we Łužicy tajke poskitki su. Mjez druhim móža sej wobstarać na tydźenskich wikach pod Bohatej wěžu stajnje štwórtk a sobotu při předawanskim stejnišću Michaela Ubla nimo produktow wot wulkoposkićerja z Błótow a mnohich dodawarjow sada, zeleniny, wolija a tak dale, tež běrny z Chrósćic. „Kupc je mi wo tym powědał, zo je w Chrósćicach bioratar, kiž ma běrny, po biologiskich měritkach plahowane, na předań. Připadnje sym Ignaca něšto pozdźišo na zjawnym zarjadowanju zetkał a zeznał. Nětko hižo dlěje, nimo tych mojich dotalnych partnerow, tež Wjeselic běrny předawam“, Ubl powěda.


text:
„Moja lubosć, moje towarstwo, moja Hornja Łužica – zhromadnje wuspěšni za naš region“ rěka hesło, pod kotrymž su přiwisnicy FC Hornjeje Łužicy zjednoćeni. Sportowe towarstwo prosy fanow a podpěraćelow wo pomoc, dokelž ma wone najebać přestawku dale wulke wudawki. Tež někotři sponsorojo njemóža zrěčenja hižo spjelnić. Kóždy smě sej wotnětka tikety w štyrjoch kategorijach kupić, wšojedne hač fan, sympatizant, staršiski dźěl, přihladowar abo předewzaćel. Kelko lisćikow a z kotreje kategorije je, přewostajeja kupcej. Złoty lisćik płaći 50, slěborny 30, bronzowy 20 a „hornjołužiski“ dźesać eurow.
Nazběrane pjenjezy chcedźa za nakup małeho busa za dorost wužiwać. Wobstarać móžeće sej tikety online z přepokazanku na konto FCO, pola Lutowarnje Hornja Łužica-Delnja Šleska, IBAN: DE15 8505 0100 3000 0818 94. Na městnje wužiwanskeho zaměra podajće prošu pomjenowanje tiketa, swójske mjeno a adresu, dokal dyrbja lisćik pósłać. SN
Spočatk meje je Jan Macka z Chrósćic hižo wobšěrnje wo Sportowej jednotce Chrósćicy (SJC) rozprawjał. Wšako swjeći wona lětsa swoju 40. róčnicu wobstaća. Dźensa wěnuje so Macka kopańcy žonow w SJC.
Gmejnske swjedźenje w Chrósćicach nastupajo měješe sportowaca młodźina přeco dobre ideje. Tak tež sobotu 18. junija 1994, hdyž přeprosychu sej domjace holiča swoje přećelki z Ralbic na koparsku hru. Rjane dobyće z 2:0 poradźi so Chróšćankam k zazběhej, a to pod „Gustlom“. Tak mjenowachu swojeho trenarja Krystofa Zahrodnika. Wrota třěliłoj běštej Sabina Schirmacherec a Beata Zyndźic. Dźeń po tym, njedźelu, młode Chróšćanske mustwo znowa nastupi: nětko na swjedźenskej łuce při Satkuli před tójšto přihladowarjemi přećiwo Chróšćanskim žonam. Znowa poradźi so jim dobyće 1:0, wrota docpě Maren Zyndźic. Bórze na to wutwori so holči koparski cyłk, kiž měješe wotpohlad, so w přećelskich hrach wubědźować. Wuběr koparkow bě dosć dobry, dokelž wustupowachu hłownje na małych hrajnišćach.
SV Wehen-Wiesbaden –
Dynamo Drježdźany 0:1 (0:1)
Zestawa hosći: Broll – Kwadwo, Will, Ehlers, Meier (46. Löwe), Kade, Stark, Königsdörffer (51. Diawusie), Sohm (46. Mörschel), Vlachodimos (67. Stor), Daferner (46. Hosiner)
Postup do druheje najwyšeje ligi Němskeje běchu sej Drježdźanscy koparjo hižo w partiji přećiwo Türkgücü Mnichowej zawěsćili. Přećiwo mustwu Wehen-Wiesbaden su so hišće raz stopnjowali a dalši raz dobyli. Lochko pak jim to konkurent nječinješe. Tež domjacy chcychu mjenujcy hrajnu dobu rady z wuspěchom zakónčić.
Zestawa 2. ligi w sezonje 2021/2022
Werder Bremen
FC Schalke 04
Holstein Kiel
Hamburgski SV
Fortuna Düsseldorf
Karlsruheski SC
SV Darmstadt 98
1. FC Heidenheim
SC Paderborn 07
FC St. Pauli
1. FC Nürnberg
FC Rudne horiny Aue
Hannover 96
SSV Jahn Regensburg
SV Sandhausen
Dynamo Drježdźany
Hansa Rostock
FC Ingolstadt 04
W połfinalu wo koparski pokal Sakskeje witaše w Lipšćanskim Bruna Plachowym stadionje Lokomotiwa Lipsk Dynamo Drježdźany. Nowy druhi ligist z krajneje stolicy wzda so prěnjeje gardy, kotraž dyrbješe wo postup do druheje ligi a wo mišterstwo hrać. Za to dóstachu hrajerjo z dorostoweje akademije šansu so poručić. Z profijoweho mustwa stejachu jeničce Stefan Kiefer, Maximilian Großer, Max Kulke a Justin Löwe na trawniku.
Katastrofa! To bě moja prěnja mysl, jako zhonich, zo tučasnje najlěpši a najsuwereniši koparski sudnik Manuel Gräfe staroby dla wjac w prěnjej zwjazkowej koparskej lize Němskeje sudźić njesmě. Horco běchu w minjenych tydźenjach wo tym diskutowali, a nimale wšitcy měnja, zo je tele prawidło wulki kał. Jenož zamołwići Němskeho koparskeho zwjazka dale za tym steja a wobkrućeja prawidło z fluktuaciju – potajkim, zo dyrbja tež nowi sudnicy šansu měć a hry w 1. zwjazkowej lize hwizdać směć: tak na přikład tež Richard Hempel z Großnaundorfa. 23lětny sudnik je w minjenych lětach tajke dobre wukony pokazał, zo je dale a bóle postupował. Wot noweje sezony smě samo hry w 3. zwjazkowej lize sudźić! Móžu sej jara derje předstajić, zo wuhladamy jeho tuž bórze na koparskej beletaži Němskeje. Před lětami hwizdaše wón raz přećelsku hru mjez Sokołom Ralbicy/Hórki a Jednotu Kamjenc. Móžu so hišće jara derje na jeho měrne a njekomplikowane wašnje dopominać.
Sport zaso dowoleny
W Budyskim wokrjesu je pod wěstymi wuměnjenjemi wotnětka zaso dowolene sportować. Tak smědźa so hólcy a holcy pod hołym njebjom w skupinach hač do 20 bjez wěstotneho wotstawka zaso pohibować. Jeničce nazwučowar trjeba aktualny negatiwny test. Tež dorosćeni smědźa wonka na sportnišćach sportować, trjebaja pak wšitcy negatiwny test. Tež w sportowych halach smědźa zaso zwučować. Tu pak płaća krućiše postajenja: Kóžda wosoba dyrbi 20 kwadratnych metrow wokoło sebje k dispoziciji měć, połdrameterski wotstawk ma so dodźeržeć, a wšitcy wobdźělnicy dyrbja negatiwny test předpołožić móc.
Po wodźe „sněhakować“
Wodoskijowa připrawa Wake and Beach w Brězowce (Halbendorf) je jutře a njedźelu wotewrjena. Jutře „sněhakuja“ po wodźe Brězowskeho jězora wot 13 do 15 hodź., wot 15.15 do 17.15 hodź. a wot 17.30 do 19.30 hodź., njedźelu w samsnych časach. W je tež wuwidźeć, kotre naprawy hygieny płaća. Tak mjenowany slot, dwuhodźinske wužiwanje powjaznicy, płaći 26,50 eurow. Wobaj dnjej poskićeja na Brězowskej wodoskijowej připrawje tež imbis.
Žabjacy běh hakle za měsac
Steve Schröder
Fota: Torsten Zettl
Jako agilny, fleksibelny, spěšny, sylny při wotzamknjenju a dobry přihrawar płaći Julien Hentsch, kiž je, kaž hižo wulki dźěl jeho sobukoparjow, njedawno swój kontrakt z Budissu Budyšin podlěšił. Wón je tež jara hordy, zo smě dale na Młynkec łuce respektiwnje w Humboldtowym haju za bulom honić. Najradšo pak před fanami. Nadźijomnje so to potom w nowej sezonje zešlachći.
Z Martinom Zoulom su tež słužby prěnjeho wrotarja za přichodne hrajne lěto zaručene. Čěski teamowy hrajer je prěnje třělwy w starobje sydom lět za TJ Spartak Chrastava wotwobarał. Hižo z jědnaće lětami dźěše wón k wuznamnemu koparskemu klubej Slovan Liberec, hdźež je w mustwach na runinje juniorow kaž tež tři sezony pola rezerwy muži wusahowace wukubłanje dožiwił. Z 20 lětami rozsudźi so za nawrót k Spartakej Chrastava. Tam měješe mjez druhim česć, z Jiříjom Stajnerom, něhdyšim profijowym koparjom zwjazkoweho ligista Hannover 96, hromadźe hrać.


text:
Pólske knježerstwo program nowonatwara kraja předstajiło
Waršawa. Pólske knježerstwo je wobšěrny plan wuwića kraja po zakónčenju koronapandemije předstajiło. Činili su to we wobłuku wulkeho atraktiwneho, tři hodźiny trajaceho zarjadowanja ze skutkownymi 3D-grafikami minjenu sobotu we Waršawje. Přitomni běchu wšitke w knježerstwowej koaliciji zastupjene strony z ministerskim prezidentom Mateuszom Morawieckim na čole kaž tež předsyda knježaceje strony PiS Jarosław Kaczyński. Podawk wotmě so bjez přihladowarjow.


text:
Za imageowu kampanju „Sorbisch? Na klar.“ wuhotowany bus předewzaća Regionalny bus Hornja Łužica (RBO) je swoje rěčne poselstwo wot lońšeho februara hač do spočatka měrca 2021 po nimale 73 000 linijowych kilometrach šěrił. To wuchadźa ze statistiki, kotruž je wobchadna towaršnosć Serbskim Nowinam na naprašowanje zestajała.
„Serbski“ bus bě dotal na 49 linijach za 2 542 jězbow zasadźeny. Zdźěla jewjacemu so zaćišćej, zo bě wozydło tam, hdźež měło za našu maćeršćinu wabić, pječa přemało po puću, steja jasne, nawopačne potwjerdźace ličby napřećo.
Jenož nastupajo šěsć linijow njeje bus po serbskim sydlenskim rumje abo přez njón dale ke kónčnemu cilej jězdźił. Běchu to na přikład zwiski z Biskopic do Drježdźan, do Wopakeje a do Póckowow, Steinigtwolmsdorf–sakski Neustadt, abo tajkej w Hornim kraju z dohromady 185 jězbami po něhdźe 4 941 kilometrach.


text:
Jo mōm wiyncy rada te babeczki, bo tym to idzie wszyjstek pedzieć a ȏ wiela sie spytać jak baba baby, bo przed chopym to jo bych już miała troszka respekt, a ȏ nikere rzeczy niy poradziyłabych ani do niygo zagodać! Bo to godajōm, że aptykorz niby je pōł dochtora, ale ta drugo połōwka to je normalny chop, bezto co gupigo strzelić może, a jo sie potym byda przed ludziami ze raje gańbować!
Na jedyn czos we naszyj ȏsiedlowyj aptyce bōł taki starszy panoczek „magister” , co rod głośno godoł a dycki kōmyntowoł, jak se kery chcioł co kupić bez recepty, bo przeca taki lyki tyż sōm. Jo dycki ich pisała na kartce, co podowałach mu jōm bez ta dziura we ȏkynku. Jedyn roz na tyj kartce stoł lyk, co mi kozoł kupić nasz dochtōr. Aptykorz wziōn kartka, a zaczōn czytać. Ȏroz słysza jak godo: Na co Wōm taki drogi lyk, na kramfadry, abo na himoridy? Bo jo bych Wōm, co inkszego, łacniyjszygo doradziył!
Teroz widzicie, czamu godajōm, że dobrymi chynciami je piekło wybrukowane! Chynci dobre były, ale mi gańby przed ludziami narobiyły!
Dwie kamratki, co sy mnōm do średni szkoły chodziyły, tyż aptykorkami ȏstały. Jak my sie na szkolnych zjazdach potkały, to dycki jaki anegdotki ze swojigo żywota nōm ȏpedziały. Halinka ȏstała roz sama we aptyce, a wtynczos prziszoł taki klijynt po sztyrdziestce, a pytoł sie ȏ panoczka aptykorza, ale ȏn bōł na urlopie, nō to w kōńcu wystynkoł, że potrzebuje „gumiki”. Dziołsze prziszły do gowy yno te „gumki recepturki”. Bezto pora wsadziyła do papiōrzannej tyteczki (coby szefowego kamrata dobrze ȏbsłōżyć), a położyła na ȏkynko. Chop sie spytoł wiela mo zapłacić, a jak dziołcha padała, że nic, to ȏn pojrzoł do pojstrzōdka, a zaczōn klōnć! Drugo kamratka Basia przedała inkszymu chopu paczka prezerwatywōw, a ȏn chcioł lewatywa, bezto tak fest po cichu godoł.
Na kōniec przitocza sam, co godoł nasz znajōmy pōn dochtōr. Ȏn mioł ze wiyrchowiska na aptykorzi, ale czamu, to niy wiym. Jak kery zaczōn co godać ȏ aptyce a ȏ lykach , to naszymu dochtōrkowi zaroz sie spōminało, że je taki cosik jak „złudzenie apteczne”! Bo aptykorz myśli, że ȏn je pōł dochtōra, a ȏn je yno „sprzedawca”! Tak dycki godoł, a jo ta jego godka pamiyntōm do dzisio! Jednako bez tych aptykorzi toby my ciynżki żywot mieli, bo kaj by my lyki kupowali? Bezto wszyjskich ich pozdrowiōm a życza im wiela zdrowio.
Grymlino


text:
Rafał Szyma: Tajymnice ślōnskich lasōw
Beralimy kiejś z kumplym ô lasach, co sie u nŏs zaczynajōm zarŏzki pod blokami, przi mieście, bez żŏdnego stadium postrzednigo; ô lasach murckowskich, kochłowickich, tyj resztōwce pszczyńskij puszczy. Unŏkwiylimy sie takigo dziwŏkigo Słowiana – Dziadoszana abo Lupiglaa – ze skrytyj, tajymnyj dziedziny, kiero ôstała sie bez te setki lŏt bez żŏdnego kōntaktu ze światym. Terŏzki by ci wylŏz, dziwoł sie i dziwowoł, co tyż sie na tym świecie popochało. Ślōnski L’Ingénu we ôsprŏwce a la Voltaire.
Ale prŏwda je ciekawszŏ. Ôsprawioł mi jedyn kamrat-archeolog: bez Google Maps szukali za ringami z ziymi, prawymi ôstatkami po grodach ôd słowiańskich plymiōn. I jeździyli tam, kaj ino je znŏdli. Rŏz wjechali w las kajś za Gliwicami. Jadōm cestōm, ôrŏz wyjyżdzŏ BMW. Kōnsek dalij – jedzie drugie. Na ôstatku ôstawiyli auto, podeszli ku ringowi, wyspinali sie na sztreka – a driny widzōm wielgie, urodliwe krzŏki. Cołko plantacyjo marijki. Mieli strach dugo tam podszukować…
A przeca w ślōnskich lasach, w 2018 roku, mōmy tyż prawych hitlerŏkōw! Trocha polŏkowatych, ale krōm tego – jak trza: we mōndurach, z ôgnistym hakynkrojcym, pod zdjyńciami z Adikiym. Norwegōm SS-umrziki musieli ekstra stować ze śniyga w Død Snø, Finy skludzali ich aże z Miesiōnczka w Iron Sky, a sam u nŏs – voila! Mielibymy kōmedyjŏ, jakby niy to, że to tak isto.
Co jeszcze idzie znojś w naszych lasach? Dejcie pozōr – ani sie niy forsztelujecie, co to sōm za tajymnice!
Foto ze filmu The VVitch (2015)


text:
Wurjadne šulske lěto so pomału nachila a maturanća hižo wědźa, hač su wobstali. Kak pak budu swjećić? Cordula Ratajczakowa je so z direktorom Serbskeho gymnazija Budyšin Renéjom Wjacławkom rozmołwjała.
Kak derje sće koronakrizu zmištrowali?
R. Wjacławk: Emocionalnje mam zaćišć, zo ju na našej šuli dosć derje zmištrujemy. Dožiwjam šulerjow, zdźěla tež staršich a wučerjow w jara měrnym mjezsobnym wobchadźe. Wšědny wučbny dźeń je, kaž so mi zda, dosć derje organizowany. Naši šulerjo wuknu w A/B-rytmusu, to rěka, jedyn tydźeń su w šuli, tamny tydźeń doma. Skupinje so wuměnjatej. Dyrbjachmy naše rjadownje na połojcu dźělić, zo bychmy předpisam hygieny wotpowědowali.
Wjedu naprawy k tomu, zo maja někotři šulerjo ćeže šulu zmištrować?


text:
Magdeburg (B/SN). Ministerski prezident Saksko-Anhaltskeje Reiner Haseloff (CDU) ma rozswětlenje wo islamje za wuměnjenje integracije w Němskej. Wón skedźbnja w tym zwisku na „rozswětlenje wo křesćanstwje. Kóžda kultura, kotraž njeje ze swojej nabožinu rozswětlenje dožiwiła, njehodźi so integrować, je přećiwna kultura a wjedźe faktisce k zamylenjam, čemuž mamy zadźěwać.“
Wótra kritika lěhwow dla
Brüssel (B/SN). Zastupjerjo cyrkwjow a pomocnych skutkow su wuslědki wjerškoweho zetkanja Europskeje unije kritizowali. Vatikanski zamołwity za migraciju Michael Czerny warnowaše před lěhwami ćěkancow w Libyskej. Kraj njehodźi so za to, „rozrisać europske problemy“. Azylowa ekspertka Carity Europy Leila Bodeux rjekny, zo njeje Libyska docyła kmana idejowe prašenja rozrisać.
Medali za swoju knihu dóstał


text:
.
Kuratorka jo pśedewšym zagronita za muzejowu zběrku narodnych drastwow a tekstilijow, tuchylu nejwětšeje zběrki dolnoserbskich narodnych drastwow regiona wokoło města Chóśebuza. Do wobstatka zběrki słušaju nic jano drastwy dolnoserbskego teritoriuma, ale teke drastwine źěle z drugich łužyskich regionow kaž teke pśerědke objekty ze zwenkałužyskich regionow něgajšnych połobskich narodnych drastwow.
Kněni Nowakojc jo wušej togo zagronita za fotowy archiw muzeja kaž tež za zběrku k serbskim nałogam.
Do źěłowych wobłukow diplomoweje kulturneje wědomnostki a sorabistki słušaju zaměrne rozšyrjenje a zachowanje tych zběrkow kaž teke jich wědomostne pósuźowanje, wuslěźenje a prezentěrowanje.
Tak ma wóna zagronitosć za jeje zběrańske objekty w depośe a stawnej wustajeńcy, koncipěrujo a organizěrujo ale teke wustajeńce k wšakorakim zběrkowym wobłukam, pišo wó tom wědomnostne pśinoski a pósrědnijo wědu w pśednoskach a wósebnych wjeźenjach pó muzeju.
Pśesegajuce projekty jeje źěła zajźonych lět su mjazy drugim ekspozicije wó narodnych drastwach połobskich Słowjanow Hannoverskego Wendlanda, wó něgajšnych serbskich narodnych drastwach nad Odru a wó tematice serbskich seśelnicow. K toś tym mjenowanym wustajeńskim projektam su se teke wuźěłali a wudali wobšyrne wědomnostne publikacije.
W běgu pśetwari Serbskego muzeja a nowokoncipěrowanja a nowowugótowanja stawneje wustajeńce jo Martina Nowakojc statkowała ako zagronita kuratorka. Wóna jo tež redaktorka za wót lěta 2006 wuchadajuce muzejowe spise w rěźe „Sorbische Kostbarkeiten – Serbske drogotki“.
– diplomowa kulturna wědomnostnica a sorabistka
– kuratorka – wobłuki: narodne drastwy a tekstilije, nałogi, fotografija
.
Kuratorka jo zagronita za zběrki twórjece wuměłstwo, ludowe wuměłstwo a wšedna kultura, kótarež su se załožyli w lěśe 1986 za nowy serbski muzej. Objekty su se nakupili, pśewzeli abo su se muzejoju darili. Tós ta koncentracija wuźěłow w naspomnjetych zběrkach twóri dobry zakład za dalšne wědomnostne wobźěłanje. Wuske partnaŕstwo ze specialistami, mj. dr. ze serbskim institutom, jo našu źěłabnosć w běgu 35 lět spěchowało. Móžomy z gjardosću wó wuznamnem fundusu ku kulturnym stawiznam dolnołužyskich Serbow howko powědaś, kenž se dalej zaměrnje a systematiski kwalificěrujo.
Do wuměłskeje zběrki słušaju objekty kaž mólby, grafika, plastika, śišće, fotografije, plakaty a tekstilne wuměłstwo, kenž pochadaju z 19. stolěśa a segaju až do pśibytnosći. Wóni wótbłyšćuju kulturno-estetiske zacuśe a myslenje wuměłcowkow a wuměłcow a jich myslenje wó domowni a luźe. W pśibytnosći se wuměłce pak pśedewšym zaběraju ze změnu łužyskeje krajiny, ze zgubjenim domownje a serbskeje identity. Nacasne wuměłstwo pśez projekty a nakupy spěchowaś słuša tejerownosći k nadawkam muzeja. Wuslědki zběranja a projektowego źěła se wózjawiju we wósebnych wustajeńcach, publikacijach a pśednoskach tež w dolnoserbskej rěcy.
K nastaśu: Zběrka twórjecego wuměłstwa jo se zachopiła z nakupom wobšyrnego konwoluta akwarelow ze zawóstajeństwa wětošojskego mólarja Wylema Šybarja. Twóŕby dalšnych dolnoserbskich a górnoserbskich mólarjow z dolnołužyskimi temami su k tomu pśišli. Mólby pśedchadnikow swójskego serbskego wuměłstwa słušaju teke do zběrki, n.pś. wót Ludvika Kuby. Zapśěgnjone su teke wobraze ze „starego“ měsćańskego muzeja. Pśez integrěrowanje wuměłskich twóŕbow do muzealneje zběrki dostanjo młogi dotych měst njeznaty wuměłc a wuměłcowka wótery raz prědne zjawne pśipóznaśe. Wuslědki slěźenja wó nastaśu twóŕby, wó portretěrowanych wósobach a wó žywjenjoběgu jo pśinjasło młogi pśibytk na pólu wuměłstwa. K tomu licy nadejźenje serbskich wuměłcow kaž Paula a Fryca Duringa, Carla Nowaka abo Alfreda Janigka.
Serbske wuměłce źěłaju zwětša na temy krajina, wšedne žywjenje a nałogi. Wóni pśedstaju nutśikowny wid na Serbstwo, wótźělba „błośańske mólowanje“ pósrědnijo wid wót wenka na Dolnych Serbow.
Z pśiběraceju znatosću jo Serbski muzej někotare wusegajuce twóŕby do wuměłskeje zběrki dostał, kótarež su něnto zjawnosći pśistupne.
Zběrka ludowěgo wuměłstwa wobpśimjejo objekty a konwoluty łužyskich ludowych wuměłcow a lajkow, kenž cesto na wšakorakich pólach kreatiwnje źěłaju. Wóni póceraju ze žyweje serbskeje ludoweje kultury swóje temy a źěłaju na papjerje, z glinu, głažkom abo na jajowej škórpinje.
Zběrka tradicionelnych jatšownych jajkow wobpśimjejo něźi 900 wupyšnjonych kurjecych, gusecych a strusowych jajow, kótarež se cesto k jatšam wustajaju.
W zběrce z objektami wšednego dnja lažy fokus na wupyšnjeju, datěrowanju a napismom, pśi comž jo serbske pismo kradu rědke.
Zběrka keramiskich objektow wobpśimjejo wšakorake sudobja z łužyskich gjaŕncaŕnjow a jo pśeglědka toś togo rucnikaŕstwa.
Błośańske suweněry pokazuju na to, kak se zwikujo na turistiskem pólu z błośańskeju krajinu, z jadneju z nejžrědnjejšych w cełej Nimskej. Pśi tom se wopokazujo, až jo narodna drastwa cesto wuzwólony motiw.
Dalšne zagronitosći
Kuratorka pśigótujo a pśewjeźo forum k spěchowanju dolnoserbskeje rěcy “Serbske blido” a zastupujo Serbski muzej na zmakanjach a zarědowanjach serbskich institucijow a organizacijow.
– diplomowa kulturna wědomnostka/sorabistka
– kuratorka – wobłuki: twórjece wuměłstwo, ludowe wuměłstwo, kultura wšednego dnja, suweněry
.
Mójo mě jo Werner Měškank. Póstaram se ako kurator muzeja wó serbske zběrki pismojstwo/literatura, muzika/spiw, filatelija a numismatika. Wuslědki z fachowego slěźenja namakaju se mj. dr. w muzejowem spisu „Sorbische Kostbarkeiten / Serbske drogotki“ a specielnych publikacijach.
Muzejowa zběrka pimojstwa/literatura dokumentěrujo we wšych dobach śěžke stawizny dolnoserbskeje pisneje rěcy a literatury. Wó mjaztym akutnje wót wumrěśa wobgrozonej dolnołužyskej serbšćinje jo pisał rěcywědnik a ludowědnik dr. Arnošt Muka (1854 – 1932): “By było napšawdu lutujobnje a wjelike tšuśe za rěcywědu, gaby toś ta rědna a pśijomnje znijucej italšćinje pódobna wenn diese schöne und an Wohlklang dem Italienischen gleichkommende Sprache dem Untergang preisgegeben werden sollte”.
Muzikowa zběrka wopśimjejo ludowe muzikowe nastrawy kaž małke a wjeklike serbske gusle, wjelike a małke serbske dudy a w prědnej połojcy 19. stolěśa wumrěteje tarakawy, jadna pastyrska pišćałka ze swojoraznym zukom. Gramaźujomy teke spiwaŕske knigły, zukowe platy, cejdejki, muzikowe kasety, śišćany a rukopisny notowy materijal a partitury, muzikostawizniske spise, šulske muzikowe wucbnice, cerkwine spiwańske knigły a teke reprinty starych spiwańskich zběrkow. Wó bogatstwje Serbow na ludowych pěsnjach jo w lěśe 1922 pisał česki gerc, mólaŕ a ludowědnik Ludvík Kuba w Praze: „Dotychměst jo se stakim něco wušej 1000 serbskich ludowych spiwow nagromaźiło. Za lud, kótaryž licy něźer 150.000 luźi, jo to wjelicna licba. Na 150 dušow pśiźo jaden spiw, to groni, jadna melodija. To jo nejwětša licba, kótaraž mjazy ludami eksistěrujo.“
Filatelistiska zběrka wopśimjejo dokłady k postowym stawiznam Serbow. Prědna za frankěrowanje płaśiwa listowa znamka ze serbskim motiwom jo wujšła 1935 w seriji nimskich narodnych drastwow a bu ako nimska błośańska drastwowa znamka propagěrowana. Pó 2. Swětowej wójnje su se wudali žedne lokalne łužyske znamki, tak 1946 w Chóśebuzu dwaźasća motiwow, mjazy nimi błośańska znamka a dwě ze serbskimi drastwami. W NDR jo cełkownje něźi 60 listowych znamkow z łužyskimi resp. serbskimi motiwami. W ZRN jo se dotychměst něźi 30 znamkow wudało, kenž daju se do takeje zběrki pśilicyś. Na dwójorěcnosć pak jo se jano kradu rědko źiwało. Wót lěta 1983 do lěta 1989 jo w Kulturnem zwězku NDR statkowało źěłowe zjadnośeństwo “Postowe stawizny Serbow ”, kótaryž jo kužde lěto wudało 24 bokow mócny fachowy zešywk. We njom su pódla listowych znamkow ze serbskimi a łužyskimi motiwami tež wobjadnali dwójorěcne wósebne postowe kołki, dnjowne kołki, wótpósłaŕske kołki, pśemjenowanja serbskich sedlišćow, aktiwity zjadnośeństwa, stawizniske zajmnostki a nałogi Łužyskich Serbow.
Numismatika ze serbskego wiźenja jo pśisamem hyšći nowina. Powšyknje mało znate jo, až měni serbske słowo „płaśiś/zapłaśiś“ pósłownje „płat dawaś“. Wó tom powěźijo ako prědny arabsko-žydojski pśekupc Ibrahim ibn Jacub al-Israeli at Tartusi, kótaryž jo w lětoma 965/66 drogował pó połobskich regionach až do Pragi. W swójej rozpšawje pišo, až Słowjany wužywaju małke lenowe rubiška ako zapłaśeński srědk. „Z nimi wóni wikuju a mjazysobu wótlicuju. Wót nich wobsejźe cełe lodki. Te su jich bogatstwo, a nejdrogotnjejše wěcy za nje kupiš, pšenicu, njewólnikow, kónje, złoto, slobro a wšykne wěcy.“
Pjenježki słowjańskich wjerchow su znate wót 10./11. stolěśa. Wót togo casa su se teke bili serbske brakteaty a tak pómjenjone „Wendenpfennige“, słowjańske pjenježki, za wikowanje mjazy Nimcami a Słowjanami. Nejmjeńša pjenjezowa jadnotka z pómjenowanim „Finkenauge“ (lat. vincones) jo była dłujki cas za numismatikarjow gódańko, až jo jim Serbski muzej pódał plawsibelne wujasnjenje ako słowjański pjenježk, což jo se we fachowem casopisu wózjawiło.
W wěcej nježli tśi lětźasetki dłujkem muzealnem źěle jo Serbski muzej něźi sto wósebnych wustajeńcow prezentěrował, wjele zarědowanjow organizěrował a nazymu 2020 wótwróilö nowu nacasnu trajucu wustajeńcu. Muzej stoj za regionalnosć a wobchowanje identity połobskosłowjańskeje „first nation“. Daś wón se zaměrnje dalej wuwiwa a swójim woglědarjam, kenž su snaź teke serbskich prědownikow měli, pósrědnjował wobraz narodnego muzeja za dolnołužykich Serbow w Bramborskej.
– diplomowy žurnalist
– kurator – wobłuki: pismojstwo, muzika, filatelija, numismatika


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Nejwuznamnjejšy literat Dołojcnych Serbow Mato Kosyk (1853–1940) jo dolnoserbsku swětnu literaturu dozałožył a na wušyny swojogo casa wjadł. Jogo cełostne tworjenje wuznamjenijo se z wjelikeju bogatosću pěsnjeńskich formow a žanrow. W jogo zawostajeństwje namakajomy episkej tworbje, dramatiske wopytowanja, basni, choralnu poeziju, listy, awtobiografiske fragmenty a prozu. Kosyk jo rozbogaśił serbsku literaturu teke jadnorazowje a njezaměnliwje z temami amerikańskego swěta. Wot lěta 2000 wudawaju se jogo zgromaźone spise w nanejmjenjej 6 zwězkach ako historisko-kritiski wudawk. Toś ten wudawk stanjo se po pśedźěłach a po wotkazanju Frida Mětška. Wudawk njedej jano spokojś
wocakowanja wědomnostnika, ale co byś tek pśistupny za powšyknego cytarja.
wocakowanja wědomnostnika, ale co byś tek pśistupny za powšyknego cytarja.


text:
Kaž je znate, njeby čłowjek swój zmysł za humor, žort a směch zhubić směł. Tute nastajenje k žiwjenju znajachu hižo stari Słowjenjo, a to před wjace hač tysac lětami. Wo tym swědči nic naposledk wěsta ličba staroserbskich městnych mjenow. Wone steja w srjedźišću sćěhowacych wujasnjenjow.
Wo zadźerženju ludźi a wo mjezsobnych poćahach we wonych dołho zašłych časach historiske kaž tež archeologiske a dalše žórła do dalokeje měry mjelča. Tež biskop Thietmar z Mjezyborja (975–1018), kotremuž mamy so za mnohe zajimawe informacije wo starych Słowjanach dźakować, njerozprawja w swojej chronice ničo wo mjezyčłowjeskich poćahach »pohanskich« Serbow abo Wendow. Eksistuje pak rjad słowjanskich městnych mjenow, kiž poćahuja so na psychiske kajkosće čłowjeka abo na jeho charakter, na jeho poměr k susodam, k přisłušnikam druheho rodu abo k wobydlerjam najblišeje wsy. Mjenodawarjo móžachu so na swojich susodow wusmjeć, jich škrěć abo směšić, při čimž so ani před hrubym, haj samo ranjacym abo křiwdźacym pomjenowanjom njebojachu. Tole stawaše so z pomocu wěsteho archaiskeho typa městnych mjenow, kotryž so w pozdźišich dobach wjace njenałožowaše. Wotpowědna mjenowa forma steješe w pluralu a zestaji so z dweju woznam nošaceju wobstatkow.


text:
Dolna Łužyca jo pódpołnocny źěl Łužyce. Teritorium Łužyce, kenž jo něga był wobgranicowany wót Sprjewje w pódpołnocy, wót Bobra w pódzajtšu, Carnego Halštrowa w pódpołudnju a Dubny w pódwjacoru, jo był w něgajšnem casu wót wšakorakich serbskich rodow wobsedlony.
Pómjenowanje Łužyca póchada wót staroserbskego słowa ług, to jo bagnita, gólkata nižyna. Z togo jo nastało mě roda how bydlecych Lunsizi, Lunsizani, Lusizi abo Lusizer, to groni Łužycanarjow.
Sami se w swójej rěcy mjenuju Serby (nimski: Sorben abo Wenden), Nimce su jim za wětšy źěl gronili Wenden. Toś to pómjenowanje namakajo se južo pla romskich zapisowarjow stawiznow, kótarež su wšykne jim njeznate rody pómjenowali ako Veneti.
Słowo Wenden zacuwa se w Górnej Łužycy wót wětšyny luźi pśecej hyšći ako wótgódnośece a se togodla lěbda wužywa. Dolnołužyske Serby wužywaju za sebje w nimskej rěcy wobej słowje Sorben a Wenden rownogódnje a rownopšawnje.


text:
WE WELŮNGU NIÝ POSZŁO – CO TEROSKI ZE REGIŮNALISTAMI?
Ôd ôstanigo welůngu mijo coroz wiyncyj czosu, a dalij můmy analizy a miarkowaniý co bůło dobre a co ainfach. Niýstety dobrze niý poszło kůmitetům, kere reprezyntowały Ślůnsk a Ślůnzokůw. Czamu a skuli czego?
We welůngu do Ślůnskigo Syjmika sztartowały dwa kůmitety ze Ślůnska. Ślůnsko Partia Regionalno, kero chciała trefić do wszyskich miynszkańcůw noszego wojywůdztwa, a Ślůnzoki Razym, kerzi kerowali sie przede wszyskim do tych, co czujům sie Ślůnzokami.
Niýstety, pomimo wystawiynio swoijch kandydatůw a zachyncanio programami, żodyn ze kůmitetůw niý uostoł wywelowany do Syjmika. Jako tublikowali Tomasz Słupik – politolog ze Ślůnskigo Uniwerziteta – przede wszyskim problymym bůł czos a to, iże wszysko bůło za drap. Beztuż miynkszańce regiůnu niý zdůnżyli nabadać sie do marki parti Ślůnzokůw a skuli tego za mało ślůnskich kandydatůw bůło we śwadůmości wyborcůw.
A skiż tego, co podsumowania, analizy a wnioski můmy juże poleku za sobům, teroski prziszoł czos na kolejne kroki. Żodyn ze kůmitetůw sie niý poddowo, beztuż uzdali, iże trza pomiynić co niý co we swojich strukturach a fůnkcjůnirowaniu tak, coby we nostympnym welůngu poszło im lepi. Potwierdzajům to tyż Marek Nowara – Ryskiyr Zarzůndu ŚPR – kerzi padali nům, iże prziszoł czos na pomiany we wszyskich strukturach partie.
Sům program mo sie pomiynić jednako niýwiela. Dalij mo to być walka ô lepszo edukacjo, rewitalizacjo sztadůw a wykorzystaniý poindustryjnyj erbowizny i zaadoptowaniý ij na teroźne potrzeby. We tym wszyskim mo spůmůc wywalczyniý wiynkszego procynta piniyndzy, kere uostanům we naszym regiůnie.
Musi sie pomiynić jednako cosik jeszcze. Jako tublikujům Łukasz Folda – Redahtor ragiůnal portalu gornoslazak.eu – we eter musi iś wyraźny przekoz, co regionalizm to niý separatyzm. Werci sie tyż przi tymu spůminać, co moge sie łůn kalić kożdymu regiůnowi we Polsce, beztůż niý powinna to być inicjatywa ýno Ślůnzokůw, nale ôgůlnopolsko.
Eli jednako na taki regiůnalizm we dzisiejszyj polityce je jeszcze plac? Henryk Mercik ze ŚPR a Zarzůndu ślůnskigo wojywůdztwa twierdzům, iże jak nojbarzi moge sie z tym trefić do ludzi. Narazie je coroz wiynkszo polaryzacjo we cyntralnyj władzy. Niýstety widać to tyż u nos. Jednako choby niý wiadůmo jak, to nojlepij potrzeby regiůnu bydům znać ludzie ze regiůnu a niý ze cyntrali. Beztuż regionalizm je szansům a niý zagrożyniym, jako niýkerzi lubiům niýpotrzebnie godać.
SZTAD PREZYDYNT BYTŮNIO - MŮMY JUŻE NOWEGO
We Bytůniu po drugij turze welůngu wywelowany uostoł Mariusz Wołosz na nowego Sztad Prezydynta. Plany sům ambitne a roboty mocka. Jak a co sie mo jednako pomiynić?
Bytůń mo być wiarygodny dlo miynszkańcůw a inwestorůw. Tako zapowiadoł swoja prezydyncjo Mariusz Wołosz. Nominalnie bezpartyjny Sztad Prezydynt chce tyż skuplować potajlowane polityczne środowiska dlo dobra Bytůnio.
Jako padali teroźny juże Sztad Prezydynt, przede wszyskim trza zrobić adyt we finansach, bo sytuacjo we sztadzie ai publik spůłkach je na prowda zło. Jako dodowajům ku tymu Mariusz Janas - Ryskiyr Sztad Rady - srogim problymym je tyż mafia śmieciowo ai ekůnůmik uozwůj Bytůnio. Ze tym zgodzajům sie bezmaś wszyscy i co fajne, mocka ze Rajcůw zgodzo sie ze Piotrem Patoń, kerzi godajům, co teroski trza zgodać sie do kupy a yntlich zrobić sam ordnůng.
Niýstety jak zowdy niý kożdy je tak ôptymistyczny co do nowych planůw a dziołań, beztůż niýkerzi ôd razu godajům, co tworzům ôpozycjo a festelnie bydům sie dować pozůr na to, co je robiůne. Jako padali, narazie je za wczas, coby wszysko ôcyniać a ôsůndzać. Narazie je czos, coby zwiyncynzcy welůngu pokozali wiela we wercie sům jejich ôbiycki.
Teroski nowe kadyncje sie napoczynajům, a skiż tego co uostały wydłużůne, władza mo wiyncyj czosu na poprawiyniý sytucje. Co z tego wyńdzie, ôboczymy. Na zicher i my bydymy zaglůndać na nich a na to co robiům.
PYRZOWICE-PODWARPIE - DRŮGA NA NOWO ZRYCHTOWANO
Ôstatnio podszrajbowany uostoł dorzůndek na zrychtowaniý nowyj drůgi S1 na ôdcinku Pyrzowice - Podwarpie. Mo być lepij, wygodnij, a przede wszyskim zichernij.
We nowymbrze podszrajbowany uostoł dorzůndek na nostympno inwestycjo drůgowo we noszym regiůnie. Teroski zrychtowany na nowo mo być ôdcinek drůgi S1 miyndzy Pyrzowcami a Podwarpiym.
Jako spůminoł kożdy zebrany we Zali Marmurowyj Ślůnskigo Urzyndu Wojewůdzkigo we Katowicach, bůł to juże nojwyższy czos na tako inwestycjo, bo drůga bůła niýzicherno a za mało miała przepustowość. Jednako dziynka nowyj drůdze nosz regiůn mo zyskać nowo arterio, kero słůnczać bydzie flugplac we Pyrzowicach, autobana A1 a drůga krajowo nr 1. Dziynka tymu lepij skůmunikowane bydům Pyrzowice ze metropoliům a wszyskimi miyjscowościami wele nij po drůdze na Czechy a Słowacjo.
Przede wszyskim poprawi sie jednako transport. Rok rocznie flugplac we Pyrzowicach ôbsługuje pora miliůnůw ludzi. Latosi bůło to juże 4,3 mln, a jeszcze trocha můmy czosu do kůńca roku. Przi tymu polepszy sie tyż kůmunikacjo we transporcie Cargo.
Cołko inwestycjo je ôszacowano na 20 m-cy, bez porachowanio 3 miesiyncy zimy kożdego roka. Beztuż auta majům sam jechać juże na wiosna 2021. Cołko inwestycjo to niý ýno drůga, nale tyż cołko infrastruktura, korekta motloka we Mierzyncicach a ôbiykty inżynierske. Sům tyż przewidziane insztalacje dlo zmyńszynio ôddziaływanio inwestycje na ôkoliczne strzodowisko. Utrota ze cołkij roboty je wyrachowano kajś na 122 mln zł.
EKOLOGICZNO BŮMBA - NA KARMAŃSKIM MAJŮM TEGO JUŻE DOŚ
Na Rudzie we Rudzie Ślůnskij je juże mocka zakładůw, kere smyndzům do luftu. Jednako narazie do sie to jakoś strzimać, chocioż niý roz śmierdzi. Ôstatnio jednako miynszkańce walczům ô sztopniyńciý inwestycji postawiynio przi ceście Kokotek nowyj asfaltownie.
Place inwestycyjno-industryjne we sztadzie to take, kaj roztomajte fýrmy mogům stowiać swoje zakłady produkcyjne. Na Rudzie můmy juże pora takich i miynszkańce niý do kůńca sům ze tego zadowolyni.
Ôstatnio jednako je idyjo, coby postawić na Rudzie Asfaltownio. Priwat inwestor chce sam zrychtować swůj zakład, kery festelnie ôddziałowuje na nosze strzodowisko a przede wszyskim na luft, kerym dychůmy. Jako padali Anna Łukaszczyk - ze Ferajny Rudzianie Razem - tako asfaltowanio poradzi ôddziaływać na miynszkańcůw na ôdległość poruset metrůw. Spůminajům tyż, co tam, kaj asfaltownie juże sům, ludzie czosym nawet ôkna niý mogům ôdymknyć, coby mieć czym dychać.
Beztuż we postympowaniu administracyjowym miynszkańce a ferajna Rudzianie Razem wysunyli wele 80 uwag do projektu. Przede wszyskim jednako protestujům, coby sam niý stawiać tyj asfaltownie.
Jako poradzi sie poczytać we raporcie ôddziaływanio na strzodowisko tyj inwestycje, zakład produkowoł by niý ýno asfalt, nale przi tymu hołda tlynku siarki, pyłu zawiyszůnego, fenoli a wynglowodorůw alifatycznych. Jako zauważajům Bogusław Łanowy, we raporcie je tyż mocka niýspůjnych a niýlogicznych rzeczy. Ku tymu sům to pomiary nawet sprzed 60 lot.
Co interesant Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska zaznaczo, co inwestycjo niý mo być zło dlo środowiska, bo zobowiůnzała inwestora do środkůw ôchrůny strzodowiska a jakości luftu. We Sztad Urzyndzie zaś spůminajům, co niý wszysko tyż zoleży ôd nich, bo czosym te uzdaniý prziłazi z wyższych szczebli. I teroski pytaniý co z tego wszyskigo wyńdzie.
KOKSOWNIA NA NOWO - REWITALIZACJO PLACU NA ÔRZYGOWIE
Rewitalizacjo placu wele downyj koksownie na Ôrzygowie we Rudzie Ślůnskij, to nostympno inicjatywa na ôdzykskaniý postindustryjnych placůw ze zachowaniym jejich erbowizny.
Cołko historyjo napoczła sie we 1900, kej to zaczli stawiać koksownio. Robota ruszůła sam 3 lata niýskorzij i działała aże bez 70 lot. Niýstety ôstatni czos niý bůł dobry dlo stawiynio koksownie a bezto doś trocha sie łůna schacharzyła a przi tymu plac wele nij.
Teroski jednako prziszoł czos na rewitalizacjo. Narazie zrychtowano sam uostanie szpecjalno insztalacjo, kero mo ôczyścić ziymia dziynka filtrům, kere bydům co jakiś czos wymiyniane - jako padali nům Michał Pierończyk, Zastympnik Sztad Prezydynt Rudy Ślůnskij. Potyn bydzie sam zrobiůny rekreacyjno-kultůrowy park ze gryfnymi alejkami, ławeczkami a tabulami ze gýszýchtům tego placu.
Niý ma sie tyż przi tymu co dziwować, bo koksownio, kero je sam juże wiyncy jak 100 lot, wrosła bezmaś we świadůmość tukejszych miynszkańcůw. Toć sam mocka s nich robiůło a lotało. Mocka sie sam tyż przikludziůło, coby robić we tym werku. Jako tublikujům Krzysztof Gołąb - Dyrehtor Muzeum miana Maksymiliana Chroboka we Rudzie Ślůnskij - we gminach ze industryjům mnożyła sie po drapku liczba miynszkańcůw.
Co by jednako niý godać, ta koksownio juże niý kopci do luftu, bo i nic niý produkuje. Teroźnie niýstety łůna a plac wele nij jeszcze sam straszy a szpeci, jednako bez nojbligsze 3 lata dziynka inwestycji za 21 miliůnůw mo sie to blank ôdmiynić.
ÔDZYSKUJYMY ENERGIO - ŚWIADŮMIE A EKO DLO DOBRA NOS WSZYSKICH
Teroźnie czynsto styl noszego żywobycio mianuje sie kůnsumpcjůnizmym. Ôznaczo to, iże mocka kupujymy a sům my przede wszyskim kůnsumyntami. Ôznaczo to jednako tyż, iże generujymy bezto hołda harmozi, kere niý do kůńca sům dobre dlo noszyj Ziymie.
Black Friday, świynta, fajery, wyprzedaże a inksze ekstra průmocje a ôkazje, to pole do popisu marketingowcůw. Ci zachyncajům nos, coby durś kupować cosik nowego. Wiadůmo zaś, iże kej kupiymy cosik nowego, lepszego, to te stare gorsze juże nům niý ma potrzebne. I wtedy niý roz leci take cosik do harmozi a je wyciepowane.
Ô tym co teroźnie je problym ze harmoziami, przekůnywać niý trza chyba żodnego. Mocka sie godo ô eko bojtlach, recyklingu a sortowaniu. Wszysko po to, coby ôchrůnić nos ôd ekologicznyj katastrofy. Beztuż tyż we ślůnskim wojywůdztwie zrychtowano uostała kampanio "Śląskie. Odzyskana energia", kero mo zwiynkszać świadůmość ludzi we tyj materji.
Jako padali nům Hanna Pompa-Obońska - Dyrehtor Wydziołu Ôchrůny Strzodowiska we Marszałkowskim Urzyndzie śląskigo wojywůdztwa - chcům bezto przekozać wiedza prosto a akuratnie, beztuż je mocka piktogramůw a prostych informacyj ai liczby. Jako dodowajům, na forsztelunek na zicher take cosik bydzie ôddziaływać.
A je ô co walczyć, bo jako padali nům Patryk Swoboda ze Planergia, kożdy miesiůnc we Polsce 1 familijo marnuje jodła kajś za 200 zł. Kej jeszcze ku tymu skupluje sie to, iże 1 miynszkaniec produkuje wele 350 kg harmozi za rok, ze czego mocka niý ma segregowane, to po drapku idzie sie pokapować, co je to na prowda hołda ôdpadůw do utylizacje.
Beztůż coby przeciwdziołać juże tera problymowi, zwiynkszo sie świadůmość a edukuje ludzi. Jako padali Bogdan Pasko ze Wydziołu Ôchrůny Strzodowiska we Marszałkowskim Urzyndzie ślůnskigo wojywůdztwa, juże teroski widać postymp. Ôd 2011 udzioł ôdpadůw selektywnych zwiynkszył sie ô 25%, czyli jakby to inakszy pedzieć, wiyncyj udowo nům sie ôdzyskiwać.
Jednako je jeszcze mocka do zrobiynio, bo u nos na Ślůnsku je idyjo, coby zrealizować model gospodarki ô ôbiegu zawartym. Znaczy to produkujymy tyla, wiela potrzebujymy, ai produkty a materiały wykorzystujymy jak nojdużyj a jak nojlepij. Dlo dobra nos, noszych bajtli a noszyj Ziymie.
ÔDDAĆ KREW – TO POMŮC A NAWET URETOWAĆ
Akcje ôddowanio krwie sům juże klůdzůne ôd downa. Prowda je tako, co krew je na tyla potrzebno, iże durś ij brahuje. Beztuż tak wożne je půmoganiý inkszym, choby bez ôddanie swoij krwie do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa we Katowicach.
Chocioż ôd downa juże naukowce a dohtory průbujům radzić sie z brakiym krwie, to jak do teroski niý udało sie im zrychtować formuły substancje, kero choć aby spůminała by ludzko krew.
A je to na prowda wożne, bo niý roz krew poradzi być jedynym a nojlepszym lekarstwym do niýmocnych. Cuż kej zapotrzebowaniý je na tyla sroge, co rezerwy durś sie tracům a sztyjc trza je uzupełniać.
Beztůż co roz bajslowane sům roztomajte akcje a nawet ekstra autokar jeździ we roztoliczne place, coby zachyncić ludzi do ôddowanio krwie. Tym barzi, co ôddać krew niý ma ciynżko, za wiela to niý boli a je to na prowda cynny dar.
Ôstatnio we Rudzie Ślůnskij pora ôrganizacyj a ferajnůw sbajslowało cykel akcji krwiodawstwa, we kerych miyndzy inkszymi brali udzioł mundurowi. Jako padali same uczystniki, werci sie ôddać, bo werci sie pomogać a przi tymu je to na prowda cynny gest.
Jako wywiedzielimy sie tyż ôd Jakuba Nowackigo ze RCKiK we Katowicach, coby ôddać krew, to trza mieć przinajmij 18 lot, być zdrowym a wożyć minimum 50 kilo. Potyn kożdy chyntny moge wyfilować ekstra formulorz a zgłosić sie s nim do dohtora ze ambulansu abo Cyntrum we Katowicach. Po pobraniu průbki do badanio, pobiyrano je krew, kero spůmoge inkszych we potrzebie.
Co wożne kejby sie ôkozało po przebadaniu průbki krwie, iże dawca je na coś niýmocny, to Cyntrum ô tym poinformuje dawcy a bezto bydzie můg pryndzy napoczůńć sie lyczyć.
Tuż jak widać korzyści sům ôbustrůnne, a nojwożniyjszo s nich niý do ôcyniynio. Bo cuż je wiyncyj we wercie jak ludzke zdrowie a żywobyciý?
SZLACHETNO PACZKA - RUSZO JAK KOŻDY ROK
Szlachetna Paczka to akcjo, kero zno a słyszoł ô nij bezmaś kożdy s nos. Mo łůna spůmogać nojbiydniyjsze familje, ale przi tymu mo tyż szpecjalno forma, jak podkryślajům same wolůntariusze.
Kejsik Ferajna Wiosna sbajslowała akcja Szlachetna Paczka. Ôd tego czosu na nowo rychtowano je nostympno edycjo, dziynka keryj materialno spůmoga trefio gynau do familji nojbarzi we potrzebie.
Latosi 17 nowymbro ôdymkniynto uostała baza potrzebujůncych ze ôpisym sytuacje a potrzeb. Jako my sie wywiedzieli praktycznie ôd razu snodli sie darczyńcy, kerzi chcieli spůmogać familije przedstowiůne we bazie. Jednako jako padali Radosław Pyzik - Lider Rejůnu Ruda Ślůnsko we projekcie Szlachetno Paczka - wolůntariusze durś ôdwiedzali inksze familije a dodowali wpisy do bazy.
Kożdy darczyńca, kery chcioł we akcji wziůńś udzioł a spomůc kogoś, mioł przirychtować paczka do wysznupanyj we bazie familji. Ta jednako miała być můndro i spůmogać materialnie, ale tak coby we prziszłości ôbdarowanym bůło lecyj. Jako padali Rafał Strzelec - Asystynt do sprow průmocje we tym projekcie - nojwożniyjsze je zaspokojić podstawowe potrzeby, beztuż we wercie je jodło a środki czystości. Przidowajům sie jednako tyż meble, sprzynt AGD a inksze na to podane. Nojwiyncyj idzie wyczytać we ôpisie przedstowiůnym we bazie danych.
Dziynka tymu co darczyńcům moge zostać kożdy, egal czy to 1 czowiek, cołko firma, ôrganizacjo abo nawet szkolorze, to we Rudzie Ślůnskij co roz pomoc moge dostać wele 40 familijůw. Finoł latośnyj edycje planirowany je na dwa tydnie przed Godnimi Świyntami, czyli 8-9 decymbro we ZSO nr 2 we Rudzie Ślůnskij. Wolůntariusze sami bydům uozwozić paczki abo ze darczyńcami, eli Ci bydům chcieli.
TALENTIADA - CZYLI KŮNKURS ZE WOKALNŮM GRAJFKŮM
Roztomajte můmy grajfki a dziynka kożdy co inkszego poradzi robić. Juże ôd bajtla niý roz widzymy sie we jakiś roli za pora, poranoście lot. Talentiada bajslowano we Radziůnkowie to kůnkurs, dlo wszyskich tych, kerzi majům grajfka do śpiywanio.
Kożdy rok Talentiada je coroz barzi widziano. Beztuż niý ma sie co dziwować, iże latosi mielimy juże 9 edycjo tego kůnkursu. Bůło niý ýno ô co rywalizować, nale tyż z kim, bo do Talentiady 2018 zgłosiło sie 105 uczystnikůw, ze czego niýkerzi jako manszafty. Dało to cuzamyn 120 ludzi, kerzi latosi śpiywali na binie Kultůr Cyntrum Karolinka we Radziůnkowie.
A bůło ô co sie starać, bo na nojlepszego podług jurorůw czekało Grand Prix "Talentiada 2018" a ku tymu możebnoś nagranio swojego utworu we fach muzik sztudiu ai wystymp na binie na nojbligszych Dniach Radziůnkowa.
Wożne jednako je tyż co inkszego. To wszysko czego sie niý do chycić ani pomierzić. Jako wywiedzielimy sie juże na samym kůnkursie, dlo wszyskich uczystnikůw, a nojbarzi bajtli, wożne je tyż to, co take wystympy uozwijajům kreatywność, uczům dobryj rywalizacje ai zdyscyplinowanio. Przi tymu dodowajům trocha przebojowości a pomogajům przi trymie przed wystympami.
Tuż jak widać chocioż Talentiada to kůnkurs wokalny, to uozwijanie swoij grajfki a umiyjyntności, kere przi tymu pochytůmy sům bezcynne dlo kożdego.


text:
Planowanje šulskeje syće Budyskeho wokrjesa delanskich radźićelow wužaduje
Ralbicy (JK/SN). Na dnjowym porjedźe mnohich, tež serbskich gmejnow steja tele dny plany šulskeje syće Budyskeho wokrjesa. W gmejnam předležacych podłožkach k wobzamknjenju wšak wokrjes zawěsća, zo maja wšitke šule dalewobstaće zawěsćene. W trěbnym wobzamknjenju dźe jeničce wo to, zo šulski nošer, přewažnje su to na serbskich wsach gmejny, tele rjadowanje na wědomje bjerje a swoje plany na přichod kubłanišća wusměri.
Serbske a dwurěčne šule maja při planowanju šulskeje syće wosebje wobkedźbować. Hižo zestawa rjadownjow kaž tež jich wulkosć a čarowosć lětnikow ma so runje tak wobkedźbować kaž planowanje trěbnych busowych čarow.


text:
Wosmifinale młodźiny A
Jutře, sobotu, wočakuje koparska młodźina A Hrajneho zjednoćenstwa Wojerecy we wosmifinalu krajneho pokalneho koła mustwo młodźiny A Dynama Drježdźany, kotraž hraje w regionalnej lize-sewjerowuchod. Zakop budźe w 12 hodź. na kumštnym trawniku Jahnoweho stadiona.
Přeprošeja na jubilejny turněr
ST Marijina hwězda přeproša zajimcow na 30. jubilejny nowolětny volleyballowy turněr. W jednym mustwje smědźa hrać třo aktiwni z wokrjesneje klasy, z nich móže jedyn być aktiwny nadwokrjesneje runiny. Za hrajerki žane wobmjezowanja njejsu. Nastupić smědźa jenož mustwa ze šěsć volleyballist(k)ami. Maksimalnje šěsnaće cyłkow smě so wobdźělić. Rozsudźi rjad přizjewjenja. Turněr budźe sobotu, 2. januara, wot 13 hodź. w Pančičansko-Kukowskej sportowni. Přizjewće so prošu pola Pětra Barta telefonisce pod 01733736479 abo e-mailnje pod .
Blidotenisowe dypkowe hry
11.12. 19:30 Konjecy – Połčnica IV
11.12. 18:00 Budyšin 04 III – Worklecy
11.01. 19:30 Radwor – Biskopicy III
14.01. 19:00 Konjecy III – Wětnica III
Koparske dypkowe hry
12.12. 13:30 Kamjenc – Taucha
12.12. 11:30 Großröhrsd. II – Njebjelčicy
12.12. 13:30 ST Budyšin – Radwor


text: Rom (jh/SN). 70 000 ministrantow z cyłeho swěta wobdźěli so wčera we wobłuku 12. mjezynarodneho putnikowanja ministrantow do Roma, kotrež traje hišće hač do soboty, na awdiency z bamžom Franciskusom. Mjez nimi běchu tež 120 serbskich ministrantow, fararjo Beno Jakubaš z Radworja, Měrćin Deleńk z Chrósćic, Gabriš Nawka z Kulowa, diakon Pětr Mróz z Chrósćic a kapłan Florian Mróz, kiž přewodźa ministrantow z Lipska. Při temperaturach wokoło 36 stopnjow dyrbjachu woni dlěje hač połdra hodźiny před Pětrowym naměstom čakać, zo by jim policija přistup dowoliła. Při tym škitachu so putnicy přećiwo słóncu a horcoće z małymi pryskawami, předešćnikami, wjele wodu, słónčnej kremu, kłobukami a dalšimi pomocnymi srědkami. Wjacorym skupinskim nawodam pak bě čas čakanja před Pětrowym naměstom w połnym słóncu předołhi a tuž podachu so ze swojimi chowancami radšo do chłódka, nic na naměsto. W rjadach serbskeje skupiny pak wšitcy dźakowano nazhonitym duchownym a kontroli policije sektory w chłódku na Pětrowym naměsće strowi docpěchu.


text:
Do Kòscérznë Zymkòwcë wëbiéralë sã czile razy, jednakò dopiérze 31 maja 2008 r. ùdało sã nama zawitac w tim pësznym kaszëbsczim gardze. Do Centrum Kaszëbsczi Kùlturë zaproszëła naju Katarzëna Knopik, direchtórka ny jinstitucje (zó co ji wiôlgô dzãka!). Na zéńdzenim bëło 5 sztëk Zymkòwców: Słôwk Kraùse, Słôwk Fòrmella, Wòjcech Mëszk, Róman Drzéżdżón ë na sztót przëjachôł redachtór ...
Serdeczno rôczimë na zéńdzenié ZYMKÙ do Centrum Kaszëbsczi Kùlturë w Koscérznie (Strzelnica), szasé Strzelnica 2, jaczé mdze 31 maja (sobòta) ò gòdz. 6 pp. Swòje pòeticczé, prozatorsczé ë satiriczné dokazë zaprezentëją: Wòjcech Mëszk, Sławòmir Kraùse, Sławòmir Fòrmella ë Róman Drzéżdżón. Mdze téż kôrbiónka ò kaszëbsczi lëteraturze ë sprawach wszlejaczich. Zazdrzë téż tuwò Jak dojachac zdrzij ...