text:
Multimydia
Integracyjŏ multimydialnych maszin ze systymym inteligyntnygo stawiyniŏ przinosi moc użytku. Społym ze dobrze zaprojektowanym a regiyrowanym ôświytlyniym, masziny te tworzōm ôdpedniŏ atmosfera we stawiyniu. Umożniajōm tyż przekŏzywaniy wertownych informacyjōw na intuicyjny knif i taki, co niy wymŏgŏ dŏwać srogigo pozoru.
Skuli tego, co nad ôdpednim graniym muzyki i głosowymi uwiadōmiyniami wachuje jedyn systym, funkcyje niy szterujōm sie. Systym inteligyntnygo stawiyniŏ umŏżniŏ tyż roztōmajte nasztalowania dźwiynku we roztōmajtych placach we ôbiekcie. We kŏżdyj z nich może być granŏ inkszŏ źwiynkowŏ ściyżka ze ôbranōm indywidualnie głośnościōm i parametrami źwiynku.
Systym gŏdŏ ludzkim głosym
Interesantnōm funkcyjōm systymu je możność syntezy ludzkigo głosu na żywo. Umożni to ôdtworzyniy jakigo ino głosowygo kōmunikatu, w tym głosowych kōmunikatōw do kōnkretnych ôsōb abo kōmunikatōw, kere informujōm ô terŏźnyj liczbowyj wercie (np. teroźnyj wilgłości we saunie abo tymeraturze wody we basynie).
Sztrefowŏ muzyka (multiroom)
Jednōm z multimydialnych funkcyji inteligyntnygo stawiyniŏ je ôbiōr akuratnyj muzyki do kŏżdyj ze sztrefōw stawiyniŏ. Regiyrowaniy dystrybucyjōm dźwiynku do kōnkretnych źwiynkowych cōunōw może dziŏć sie rynczniy ze jednyj ze kōnsol systymu, a tyż autōmatyczniy podle nasztalowanygo harmōnogramu (dziynnygo, tydniowygo abo rocznygo), zależnie ôd przitōmności ôsōb, stanu czujnikōw wnōntrz abo zewnōntrz stawiyniŏ.
Take fungowaniy umŏżniŏ pełnŏ integracyjŏ autōmatyki ze tm. systymami multiroom – systymami wielosztrefowego nagłośniyniŏ.
Dobrze zaprojektowany sytym inteligyntnygo stawiyniŏ bydzie przedsia ôbiyroł akuratne dźwiynkowe ściyżki do kōnkretnych sztrefōw a tworził indywidualnŏ przistosowanŏ do przileżytości atmosfera dlŏ kŏżdyj ze sztrefōw stawiyniŏ.
Modernŏ kōnferyncyjnŏ sala...
Systym inteligyntnygo stawiyniŏ zapewniŏ we kōnferyncyjnych salach niy ino ôdpedniŏ tymperatura i kōmfortowe parametry luftu. Dziynki fungowaniu systymu kludzyniy przemŏwy abo przezyntacyje bydzie moc prostsze, bez to, co ôsoba, kerŏ kludzi niy musi trŏpić sie ô ôdpednie zaciemniyniy sale we czasie prezyntacyji ze rzutnika.
Systym nasztaluje ôdpednie naświetlyniy kōnkretnych placōw we sali zależnie ôd etapu prezyntacyje, umożni tyż regiyrowaniy mutimedialnymi maszinami, takimi jak projektory, ekrany i wyświytlŏcze, a tyż ôgowi sie dystrybucyjōm źwiynku we sali.
Niyprzidajne ci kino, coby poczuć sie jak na richtich seansie.
Niyprzidajne ci kino, coby poczuć sie jak na richtich seansie. Po prziciśniyńciu jednygo knefla systym spuści rolety, włōnczy dyskretne ôświetlyniy i telewizōr abo wyciśnie ekran i projektōr.
Ciebie ôstanie ino siednōńć sie we umiyłowanym zeslu.


c: text/html

text:
Najzwyklejszy cud
- Cud nie cud premiera: 11 lutego 1961 reż. Staszewski Czesław Teatr Ziemi Łódzkiej, Łódź
- Najzwyklejszy cud premiera: 27 września 1964 reż. Koszutska Olga Teatr Polski, Warszawa
- Najzwyklejszy cud premiera: 23 grudnia 1971 reż. Wachowiak Maria Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego, Kalisz
- Najzwyklejszy cud premiera: 25 lutego 1978 reż. Wierzbiański Krzysztof Teatr Ziemi Mazowieckiej, Warszawa
- Najzwyklejszy cud premiera: 16 czerwca 1980 reż. Wojtyszko Maciej Teatr Telewizji
- Najzwyklejszy cud premiera: 2 kwietnia 1995 reż. Leliawski Aleksiej Teatr „Baj Pomorski”, Toruń
- Najzwyklejszy cud premiera: 4 listopada 2006 reż. Łapina Natalia PWST, Kraków
- Najzwyklejszy cud premiera: 14 marca 2009 reż. Kobrzyński Wojciech Teatr Lalek Arlekin, Łódź

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Klóšter Marijina hwězda planuje bywšu starownju w Swinjarni přetwarić
Kašecy (SN/JaW). Klóšter Marijina hwězda chce bywšu Swinjarčansku starownju na spěchowansku šulu pře- a wutwarić. Wo tym je Pančičansko-Kukowski wjesnjanosta Markus Kreuz (CDU) tamnišich gmejnskich radźićelow na minjenym posedźenju w Kašecach informował. Klóšter bě próstwu wo twarsku dowolnosć zapodał, za kotruž ma gmejna swoje stejišćo twarskemu zarjadej zapodać.
Kaž wjesnjanosta wuwjedźe, wotpowěduja plany klóštra předpisam. Zdobom ma klóšter wosebite předpisy wobkedźbować, dokelž steji tamniša bywša starownja na sakskej lisćinje kulturnohistoriskich twarjenjow. „Wone njeje hišće syći pitneje wody přizamknjene. Planowane pak je, Swinjarnju hač do kónca lěta 2020 syći přizamknyć“, Pančičansko-Kukowski wjesnjanosta Kreuz připowědźi. Wšako su spěchowanske srědki přizwolene, a gmejna dyrbi je hač do kónca 2020 přetrjebać, kaž wón přitomnym rozłoži.


text:
Zuk [ʑ]
Wugronjenje
Zuk [ʑ] w nimšćinje njeeksistěrujo. Pódobny zuk [ʒ] (gl. bok nimskorêcneje Wikipedije wó zuku) wustupujo w nimšćinje jano w cuzych słowach. Wón wótpowědujo na pś. pismikoju g w nimskich słowach Gelee, Genie a Girokonto. Teke pismik j w słowoma Jalousie a Jury wugranja se [ʒ]. Glědaś dej se na to, až wugranja wjele powědarjow nimšćiny pomjenjone pozicije w toś tych słowach njespiwnje ako [ʃ], pótakem tak ako nimske sch. W někotarych padach realizěruju žedne pód wliwom engelšćiny teke [d͡ʒ] (gl. bok nimskorêcneje Wikipedije wó zuku). Toś tej zuka njejstej how měnjonej.
Rozdźěl mjazy serbskim [ʑ] a [ʒ] nastanjo pśez to, až jo kśebjat jězyka pla [ʑ] relatiwnje daloko prězy a wuzwignjony (pśi twardem njebju – palatum, gl. Tabela zapśimjeśow), zuk klincy tšochu wušy.
Jo móžno se ten pógib jězyka wuwědobniś z tym, až pśechada se wóspjet pomałem a mimo pśetergnjenja wót wokala [y] (ü w nimskem słowje Mühe, gl. bok nimskorěcneje Wikipedije wó zuku) na [u] a zasej slědk. Pśi tom dejali se cele wědobnje jano koncentrěrowaś na pógib jězyka. (Pśechadanje mjazy [y] a [u] demonstrěrujo jano pógibowanje jězyka. Pśi wugronjenju [ʑ] a [ʒ] njejstej gubje – hynac ako pla teju wokalowu – wukulowaśonej.)
Gaž jo rozdźělne połoženje jězyka se wuwědobniło, móžomy rozdźěl mjazy [ʑ] a [ʒ] zwucowaś: Wótchylenje pśi wugronjenju [ʑ] a [ʒ] jo słyšaś, gaž konfrontěrujotej se złožce źi [ʑi] a gi (ako w nimskem słowje Girokonto) [ʒi].
Dolnoserbšćina ma hyšći zuk [ʐ], pśi kótaremž jo jězyk hyšći dalej slědk śěgnjony ako pla [ʒ]. Jo móžno se rozdźěle wuwědobniś z tym, až pśechada se pómałem wót [ʑ] pśez [ʒ] na [ʐ] a zasej slědk: [ʑ]-[ʒ]-[ʐ]-[ʒ]-[ʑ]. Zuk [ʑ] klincy pśi tom nejwušej, [ʐ] nejnižej, [ʒ] (ako w nimskem słowje Girokonto) lažy mjazy. Zuki [ʑ], [ʒ], [ʐ] su w toś tom rěźe [ʑ], [ʒ], [ʐ] słyšaś.
Pśiznamjenja
Wótpowědujuce pismiki
Zuk [ʑ] wótpowědujo:
Pśikłady
Pokazki
Pśir. zuki [ɕ], [ʐ], [z].
Glědaj teke: Asimilacija, Ortografiske wóznamjenjenje měkosći, Rozeznawanje twardy : měki.
Bok Wikipedije wó zuku (nimski)


text:
Kaszubsko godka
Kašubsko godka (kaš. kaszëbsczi jãzëk) – godka s grupy zachodńosuowjańskij godek suowjańskych, kerym posůguje śe we Polsce koždy dźyń přez 50 tys. Kašubůw. Kašubsko godka je jydnům s godek půmorskych – uo uodrymbnej godce do śe godoć juž we wjeku XIV. Za nojstarše druki kašubske uwažane sům Duchowne piesnie Dra Marcina Luthera i inszich naboznich męzow Šymůna Krofeya s roku 1586. Užywano uobecńy forma pisano kašubskij godki je ewolucyjům zapropůnowanyj we 1879 roku bez Floriana Ceynowe we wydanyj we 1879 roku we Poznańu kśůnžce Zarés do Grammatikj Kašébsko-Słovjnskjè Mòvé. Podšukowoč kašubskigo Friedrich Lorentz wyuodrymbńiu we tyj godce 47 guoskůw, kere terozki śe zapisuje 34 buchštabůma, tajla ś ńich (ch, cz, dz, dż, rz, sz) bez pouůnčeńy dwůch buchštab, podańy na polsko godka.
Užyće[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Zaśyng kašubskigo uode downa bez přerwy śe půmyńšo (uobezdřij: Kašuby).
Do ńydowna panowouo, a postřůd tajli godkoznawcůw we Polsce panuje šyroko rozpowšychńůne překůnańy uo tym, co kašubski stanowi djalykt abo gwara polskij godki.
We roku 2003 dano kašubskij godce třibuchštabowy mjyndzynarodowy kod CSB podug normy ISO 639-2.
Terozki we Polsce istńije kilkadźeśůnt šuli, we kerych bajtle učům śe kašubskigo. Uod 2005 roku istńije možebność zdawańo ś ńigo ygzamina maturalnygo. We kašubskim wydawane sům kśůnžki a cajtůngi, ymitowane sům rygjůnalne průgramy radyjowe a telewizyjne.
Podug ustawy s dńa 6 styčńa 2005 r. uo myńšośćach narodowych a etńičnych a uo rygjůnalnych godkach, do śe užywać před uorganůma gminy, kole godki uřyndowyj, kašubskigo kej půmocńičo godka – pjyršo dokůnoua tygo pouožůno we kryśe bytowskym gmina Parchowo.
Uopińije[edytuj | edytuj zdrzōdło]
We 2005 we ůsmym tomje yncyklopedyje douůnčanyj do Gazety Wyborczyj nolozua śe nastympujůnco treść (tumačeńy na ślůnski): "kašubski djalykt, [to] djalykt užywany bez Kašubůw na Půmořu Gdańskim a we wsch. tajli Půmořa Zach.; nojbaři uodrymbny s djalektůw polslij godki (choć śilńy gynet. ś ńim zwjůnzany), uznowany tyž za godka lebo djalykt přejśćowy mjyndzy polskim a wymaruymi godkůma Ranůw, Uobodrytůw a Dřewjan [...]"
Hanna Dalewska-Gryń myśli, iže literacko godka uoparto na djalyktach kašubskich do śe uznoć za mikrogodka[1].
Alfabyt kašubski[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Alfabyt kašubski mo we śe mastympujůnce buchštaby:
- Aa Ąą Ãã Bb Cc Dd Ee Éé Ëë Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł
- Mm Nn Ńń Oo Òò Óó Ôô Pp Rr Ss Tt Uu Ùù Ww Yy Zz Żż
We ślůnskij godce s tygo nie wystympujům
- ą [ą] (IPA: [õ]) (ó nosowe)
- ã [an] (IPA: [ã]) (tzw. a ze blewiązką)
- é [yj] (IPA: [e], [ej]) (tzw. e ze striszkã)
- ë [e/a] (IPA: [ə]) (tzw. "šwa")
- ł [u] (IPA: [w]) ("u" ńyzguoskotwůrče)
- ò [łe] (IPA: [wɛ]) (tzw. labializacyjo)
- ô [o/e] (IPA: [ɞ]) (tzw. o ze dakã)
- ù [łu/łi] (IPA: [wu]).
Buchštaba "u" je ńykedy čytano kej postředńo mjyndzy u a i, kej mjymjecke "ü".
Na uodwyrtka do ślůnskij godki, guoski cz, sz, ż, dż, rz wymawjo śe baři mjynko, kej [ʧ], [ʃ], [ʒ], [ʤ], [ʒ] (jak we angelskij godce).
Djalykty[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Wyrůžńo śe 4 zespouy djalyktalne kašubskigo, we ramach kerych wystympuje ůngyfer 50 gwar.
- Djalykt půunocny (krys pucki a půunocno tajla wyjherowskigo)
- Djalykt střodkowy (pouedńowo tajla krysa wyjherowskigo a krys kartuski)
- Djalykt pouedńowo-wschodńi (teryny na pouedńy uod Kośćeřiny)
- Djalykt pouedńowo-zachodńi (uokolice Bořiškůw, Břeźna Šlacheckigo we kryśe chojńickym a ńylične wśe we bytowskim).
Wuaściwośći kašubskij godki[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Tajlowe utřimańy formy TarT s prasuowjańskigo TărT,: ntp. kaš: gard, parmiń, szl: grůd, průmjyń.
- Zmjynkčůno spůuguoska bez ar,ntp. kaš: cwiardi, czwiôrtk, szl: twordy, štwortek
- Ńy mo "ruchůmygo" e, ntp. kaš: pòrénk, kùńc, szl: poranek, kůńec
- Stwordńyńy ś,ź,ć,dź, ntp. kaš: swjat, zëma, zymia, rodzëc pl: śwjot, źima, źymja, rodźić
- Tajlowe utřimańy formy TłoT we plac ślůnskigo TleT, np.: młoc, płoc, szl: mleć, pleć
- Zachowańy akcyntu ruchůmygo we djalykće půunocnym
- Akcynt ińicjalny we djalyktach pouedńowych
Bajšpil (Uojčynaš)[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Òjcze nasz, jaczi jes w niebie,
niech sã swiãcy Twòje miono,
niech przińdze Twòje królestwò,
niech mdze Twòja wòlô
jakno w niebie tak téż na zemi.
Chleba najégò pòwszednégò dôj nóm dzysô
i òdpùscë nóm naje winë,
jak i më òdpùszcziwómë naszim winowajcóm.
A nie dopùscë na nas pòkùszeniô,
ale nas zbawi òde złégò. Amen
Literatura[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Aleksander Labuda : Słownik polsko-kaszubski/Słowôrz kaszëbskò-pòlsczi Gdańsk 1981
- Fryderyk Lorentz : Gramatyka pomorska t. 1-3 Wrocuaw 1958-1962
- Bernard Sychta : Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. t. 1-6 Wrocuaw – Waršawa – Krakůw 1967 – 1976
- Gustaw Pobłocki: Słownik kaszubski z dodatkiem idjotyzmów chełmińskich i kociewskich, Cheumno 1887
- Hanna Popowska-Taborska, Wiesław Boryś: Słownik etymologiczny kaszubszczyzny t.1-4 Waršawa 1994 – 2002 (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy ) ISBN 83-901394-9-9, ISBN 83-86619-81-3, ISBN 83-86619-28-7, ISBN 83-86619-74-0
- Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego, Krakůw 1893
- Jerzy Treder : Język kaszubski. Poradnik encyklopedyczny. Gdańsk 2002 ISBN 83-7326-037-4
- Jan Trepczyk : Słownik polsko-kaszubski t. 1-2 Gdańsk 1994 ISBN 83-85011-73-0
Denkmale šrajbowańo kašubsko-půmorskigo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- 1536 Kronika T. Kantzowa o wendyjskich ludach zwanych Wendami a między nimi Kaszuby. Chronik von Pommern in Hohdeutscher, hrsg. v. G. Gaebel, Stettin 1897.
- 1586 Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode, Tetzner 1896: s tumačeńo bytowskigo pastora S. Krofeja, Suowińca (?) s Důmbja
- 1643 Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá, Gdańsk 1643. Pastor smoudźiński M. Mostnika (Michał Pontanus), rodem ze Suůpska.
- Perykopy smołdzinskie, uopracowane a wydane bez Friedhelma Hinze, Berlin (wschodńi) 1967
- Śpiewnik starokaszubski, uopracowany a wydany bez Friedhelma Hinze, Berlin (wschodńi) 1967
- Przysięgi słowińskie z Wierzchocina
Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Kašubsko Wikipedyjo
- Projekt swobodńy dostympnygo dykcjůnořa kašubskigo
- Kašubske Werkštaty Literacke
- Òdroda ònlajn – kašubski cajtůng internecowy
- serwis Nasze Kaszuby
- serwis Kaszubia.com
- Kašubsko katygoryjo Uodymkńyntygo Kataloga ODP
- Muzyjům Šrajbowańo a Muzyki Kašubsko-Půmorskij we Wejherowje
- Kaszubi.pl – uoficjalno zajta ZK-P
- Cassubia Slavica
- Projekt Rastko Kaszuby
- Radio Kaszëbë – pjyrše radyjo pů kašubsku
- Kašubski Linux
Przipisy
- ↑ Dalewska-Greń H., Języki słowiańskie, PWN, Warszawa 2007, ISBN 978-83-01-12391-8, str. 586


text:
Wuměłstwowy wikowar restawruje palais na Budyskej Hornčerskej
Budyšin (CS/SN). Palais na Budyskej Hornčerskej hasy 34 bě wjele lět přewšo njenahladne twarjenje. W bajce by wone snano jako hrodźik za wysokimi ćernjemi wopisane było. A njeby-li „princ“ w postawje španiskeho wuměłstwoweho wikowarja Joséja Manuela Ladróna de Guevary přišoł, by so dom snano samo sypnył. Wón pak je jón z hłubokeho spara wubudźił. Před dźesać lětami kupi pózdnjobaroksku starožitnosć a restawrowaše ju krok po kroku. Zo bychu jeho wukony zjawnje wuzběhnyli, je so Budyske wuměłstwowe towarstwo rozsudźiło, Španičanej plaketu „Přikładnje restawrowany pomnik“ spožčić.


text:
Z Bórkow/Burg. Tradicije zdźaržaś, to groni, až jaden wjerśi cas znak. To se źinsa hyšći wjele luźam co. Pśikład za to jo jatšowna wósebnosć, pó nju du do Miethojc pjakaŕnje w Bórkowach. Wóna eksistěrujo wót lěta 1934 a wórdujo wót Miethojc w tśeśej generaciji wobgóspodarjona. Gaž jatšy se bliže, ga holuju recept za jatšownu gusku wen.
Miethojc pjakaŕnica wulicujo wót togo a źo slědk do historije. Koło casa se wjerśi a źomej do starego casa. Zachopiś dejmej z dupjenim. Z jadnab šesć, sedym kmótšami a z góleśim, kótarež jo jano styri tyźenje stare, stej starjejšej šłej hołtarjoju a stej to małke dupiś dałej. Z tym jo za kmótšow zachopił ten cas, źož su dejali góleśeju w pśiducych 14 lětach na boce stojaś, do górjejbranja. K jatšam su kmótše dejali měś darik pśigótowane, wšak jo kmótśik pón pśišło „pó jaja“.


text:
Awtor dźensa
André Strelow
Přiwisnicy kopańcy dožiwjeja tučasnje horcu fazu z rozsudami na mjezynarodnej a zwjazkowej runinje. Najprjedy su so Mnichowčenjo w kralowskej lize hakle w poslednjej mjeńšinje do podlěšenja wuchowali. Thomas Müller z hłójčkowanym bulom bě jim blamažu zalutował. Wjeselo běše wězo jara wulke. W přidatnym hrajnym času Bayerojo hišće dwójce do čorneho trjechichu a su so tak doskónčnje za přichodne koło kwalifikowali. Tam čaka poměrnje lochki nadawk. Benfica Lissabon je a budźe jenož mjezystacija po puću do połfinala. Wšitko druhe by jara wulke přesłapjenje było. Koparjo z Wolfsburga, kotřiž su so přećiwo KAA Gentej přesadźili, dóstachu porjadny kaliber přilosowany. Real Madrid, najwuspěšniši klub we wubědźowanju, budźe najprjedy z hosćom w Němskej. Nadawk je nimale njerozrisajomny. Přiwšěm je to za Heckingowe mustwo najwjetši towarstwowy wuspěch.


text:
Myto Grünebauma spožčene
Choćebuz (dpa/SN/ch). Z Mytom Maxa Grünebauma za wuměłcow a dorostowych wědomostnikow počesćichu wčera dźiwadźelnikow Ariadnu Pabst a Johannesa Kienasta z Choćebuskeho statneho dźiwadła. Z Braniborskeje techniskeje uniwersity Choćebuz-Zły Komorow dóstaštaj myto Sarah Frost a Martin Schwerick. Z 5 000 eurami dotěrowane wuznamjenjenje bu 19. króć spožčene, zdźěli załožba Maxa Grünebauma. Spožčenje myta je tež lětsa znamjo dorozumjenja a wujednanja. Z počesćenjom wopominaja Choćebuskeho suknoweho fabrikanta Max Grünebauma (1851–1925), kotrehož swójba bu wot nacionalsocialistow wuhnata a wuswojena. Dopominajo na socialny angažement Grünebauma su jeho wnučki 1997 załožbu iniciěrowali.
Platowe twarjenja wostanu


text:
Idejowe wubědźowanje sakskeho fondsa „Čiń sobu!“ je we wosebitej kategoriji „Žiwa dwurěčnosć“ tworićelskosć na dobro našeje maćeršćiny znowa pozbudźiło. Serbske Nowiny tule w serialu rjad drobnych a małych projektow předstajeja.
Mnohim znata je starodawna baja „Hadźaca króna“, kotruž běše Jan Hančo-Hano 1882 napisał. Dźensa dopomina na nju před Slepjanskim Serbskim kulturnym centrumom 2,20 metrow wulka skulptura. Ze zdónka wjac hač 300 lět stareho duba bě ju Slepjanski drjeworězbar Thomas Schwarz zhotowił. Wona ma być dźěl projekta „Serbska bajowa šćežka“. Domowinska župa „Jakub Lorenc-Zalěski“ je jón za lětuše sakske wubědźowanje „Čiń sobu!“ zapodała. W rubrice srjedźne projekty słušeše projekt k dobyćerjam a dósta 10 000 eurow.


text:
Ô szulach a lazarytach - na sesyji sztad rady
Nostympno sesyjo Sztad Rady Rudy Ślůnski juże za nami. Teroźnie Rajce uzdali ô festelnie wożnych rzeczach.
Niýdowno sesyjo Sztad Rady Rudy Ślůnski bůła doś wożno. Uzdane tam uostało przede wszyskim ô nowym potajlowaniu szulůw po niýdownyj reformie ôświaty. Skiż tego we Rudzie Ślůnskij ôd 1 zeptymbro tego roka bydzie funkcjůnirować 29 ôśmioklasowych szulůw podstawowych, 4 licea ôgůlnokształcůnce, 6 tychnikůw a 7 branżowych szulůw I stopnio.
Dyskusjo bůła tyż ô prziszłości Sztad Lazaryta. Podle forsztelunku we Biylszowicach krům Cyntrum Ôpiyki Psychiatrycznyj dziołać mo tyż Cyntrům Lyczynio Niýmocy Starzikůw. Na Goduli zaś bydům teroźne ôddzioły a Pediatria. Ku tymu mo jeszcze tam być postawiůne Cyntrům Szpecjalistycznyj Przilazarytowyj Ôpiyki Ambulatoryjnyj.
Na tyj samyj sesyji Sztad Rady Rajce uzdali tyż ô zagospodarowaniu przestrzynnym placu przi ceście Wincentego Lipa na Goduli we Rudzie Ślůnskij. Je łůn festelnie wożny we kůntekscie planowanych sam inwestycyj a pozyskanio na nie finansowanio.
Niý werci sie raubrować - chycůny ôd razu
34-letni chop, kery chcioł ôkraś jedne ze miynszkań we Rudzie Ślůnskij, uostoł po drapku chycůny. Idzie pedzieć, iże nawet do porzůndku niý wyloz ze haupy a już pudzie siedzieć.
Wiela we wercie je dobry sůmsiod przekůnali sie niýdowno pewne miynkszańce Rudy Ślůnskij. Dziynka gibkij reakcji ludzi a policji, jedyn istny kradziok już zaś je chycůny na tym, jak chcioł wyniyś coś, co dů niego niý noleżało. Co interesant 34-letni chop ze Rudy Ślůnskij za to, iże chcioł kůmuś zachabić koło a lornetka, teroski moge dostać za to 10 lot. Jak widać niý werci sie raubrować. Lepij po prostu chycić sie normalnyj roboty.
Wytniyńciý strůmu - jako je podle prowa
Po ôstatnij nowelizacji hołda ludzi napoczło wycinać strůmy. Jednako wto a kedy moge podle prowa?
Polsko Masakra Zyjgům Mechanicznům – to niý ma tytuł nowego filma, abo bestsellera. Tako szło by zmianować to, co sie ostatnio dzioło we Polsce, kej ludziům dało sie zwůl na wytniyńciý bezmaś każdego strůmu. Jako sie ôkozuje, bůło to zrobiůne ekstra, bo kůmuś na tym festelnie zoleżało.
Jednako we tym cołkim szale, trza sie spamiyntać, a dać pozůr, bo chocioż prowo je teroźnie festelnie liberalne, to dalij poradzi sie dostać sztrofa za wytniýńciý niýkerych strůmůw. Co a jako? Na take fragi ôdpowiadajům miyndzy inkszymi rudzke urzyndniki. Jako sami padali, po pomianach, telefůny zwuniůły festelnie dużo razy.
Coby jednako niý padać, nojwożniyjszy we tym wszystkim je uozsůndek a umiar. Werci sie tyż pamiyntać, iże za niýôbaczne podyńsciý do sprowy, mogymy mieć korowody we sůndzie. Ai notura tyż sie na zicher ô swoje w kůńcu upůmni.
Świynto rzymiyśnikůw - Gala bytůńskiego rzymiosła
18 marca swůj fajer mieli rzymiyśniki. We Bytůniu skiż tego ôdprowiůno uostała Mszo Świynto we kościele św. Jacka a po nij sbajslowno bůła Gala Cychu Roztomajtych Rzymiosłůw a Gyszeftności.
Jak kożdego roka Cych Roztomajtych Rzymiosłůw a Gyszeftności we Bytůniu 18 marca mioł swůj fajer. Po Mszy Świyntyj, kero ôdprowili farorz Tadeusz Paluch, uczystniki we fajernym pochodzie przeszli przi akůmpaniamyncie wojskowyj ôrkestry do restaurany, kaj bůła sbajslowano Gala.
Taki fajer to zowdy dobro ôkazjo do spůminanio a podsumowanio ôstatnigo roka. A we Bytůniu je co podsumować, bo do Cechu noleży bezmaś wiyncy jak 150 fýrmůw ze Bytůnio a Radziůnkowa. Miyndzy nimi sům przedstawiciele miyndzy inkszymi takich fachów choby: piekorz, cukernik, stolorz, mechanik a frizer.
Jednak tako Gala to tyż sposobnoś, coby pouozdować prajsy a dýplůmy. Złoto ôdznaka Cychu Rzymiosła, prziznowano za niýmałe zasługi dlo rzymiosła, trefiůła we rynce Henryka Krawczyka, kerzi ôd dugich lot kludzům we Bytůniu juże frizerski salůn. Wertowno zaś szabla rzymiyśniczo bytůńskigo Cychu dostali Bolesław Olesiak, kerzi sům stolorskim majstrym dlo na prowda mocki ludzi.
Na trefie podkryślůno uostała tyż woga spůłroboty rzymiyśnikůw a gyszeftmanůw ze ryskiýrym Bytůnio a Radziůnkowa. Ai my ze SferyTV můmy we zocy cołko robota, kero robiům Ci ludzie. Beztuż wszystkim winszujymy dobrego nostympnego roka.
Kůnkurs fligrowyj wiydzy - juże VI roz we Bytůniu
We Tychnikům nr 4 we Bytůniu mielimy juże 6 edycjo kůnkursa fligrowyj wiydzy „Latająca Miotła Baby Jagi”.
Idyjo tego kůnkursa prziszła do gowy Jůzefowi Tworkowi juże pora lot tymu. Ôd tego czosu tyn kůnkurs to bezmaś trodycjo, bo we Tychnikům nr 4 we Bytůniu sbajslowano uostała niýdowno juże 6 edycjo.
Sztartnůły we nim manszafty ze poru roztomajtych sztadůw. Kůnkurs skłodo sie ze tajli ustnyj a teoretycznyj. Coby wszysko poszło jak nojlepi, uczystniki musieli wykozać sie wiydzům ze fligrowyj historyje, prowa ai fach słownictwa. A chocioż takigo czegoś nauczyć sie niý ma leko, to jako pedzieli same szkolorze, nojwożniyjszo je pasjo.
We 6 juże edycji kůnkursa „Latająca Miotła Baby Jagi” nojlepsi ôkozali sie szkolorze ze Liceum Ogůlnokształcůncego miana Żwirki a Wigury ze Dymblina. Drugi plac mieli szkolorze ze Zakładu Doskonalynio Zawodowego – Tychnikům Lotniczego we Katowicach a na trzecim bůł manszaft ze Tychnikům nr 4 we Bytůniu. Zocnie wszystkim gratulujymy.
Śląski Związek Piłki Nożnej - coroz barzi medialny
We siydzibie Ślůnskigo Zwiůnzku Fusbala mielimy niýdowno nostympne juże posiedzyniý medialnyj kůmisje. Ekstra zaproszůny na nia uostoł Janusz Basałaj, kerzi sům we ryskiyrze kůmisje medialnyj a ds. merketingu PZPN.
Medialno kůmisjo Ślůnskigo Zwiůnzku Fusbala ryskiyrowano bez Jerzego Dusika działo coroz lepij. Coroz lepij tyż kůmunikuje sie ze regiůnalnymi mediami, a przi tymu mo mocka intersantnych idyjůw.
Na plus je tyż nowo zajta ŚZF, kero uostała jakiś czos tymu przirychtowano. Majům na nij być barzi dostympne a akuratne informacje ze bezmaś wszyskich ligůw fusbala.
Jako podkryślajům Basałaj, teroźnie fusbal to juże niý ýno szport. To sroge widowisko, kere musi spůłdziołać ze mediami. Zresztům niý ma sie tyż co tymu dziwować. We fusbalu godo sie ô coroz wiynkszych piniůndzach, a fusbal kluby sům takimi gyszeftami. Trza pedzieć sam, iże nawet juże we I lidze, taki klub to musi być juże akuratnie sbajslowano fýrma.
Co jednako prziniesům nům te wszyske pomiany? Eli dziynka tymu fusbal bydzie lepszy, a wiyncy ludzi sie nim zainteresanci? Czos pokoże, a my uoboczymy.
Fashion Inside - fajer mody we Świyntochlowicach
We marcu we Świyntochlowicach mielimy juże trzecio edycjo fajeru mody Fashion Inside. Na tym niýłobycznym wydorzyniu swoja wizjo pokozać můgli mode projektanty.
We sobota 11 marca Świyntochlowice bůły bezmaś takům stolicům mody. A przinajmij tukej u nos, bo sbajslowany tam uostoł fajer mody Fashion Inside. Idyjům tego wydarzynio je průmowaniý talyntůw swiůnzanych ze szyroko rozumianům modům.
We latośnyj edycji fajeru swoje kolekcje můgli zaprezyntować: Tadeusz Gwóźdź, Ola Stodółka, Agnieszka Bonisławska, Piotr Popiołka ai Dominika Syczyńska. Jako prziznali nům Piotr Popiołek, kery modům chopskům zajmuje się juże ôd poru lot, take zamiłowaniý do mody prziłazi już za modu a potyn sie ýno uozwijo.
A jaki tego moge być efekt? Styknie zobejrzeć sie na pokoz, kery sbajslowany uostoł na Fashion Inside. Jednako na tym fajerze niý ýno bůły sbajslowane pokazy. Poradziůło sie tyż uoboczyć roztomajte wystympy, choby dejmy na to kůncert latośnyj repryzyntantki Polski na kůnkursie Eurowizje – Kasi Moś. A wszysko to zwyrtnie pokludzili Nina Nocoń a chop ze Świyntochlowic Leszek Stanek.
Taki fajer mody to ôkazjo niý ýno do poôglůndanio teroźnych tryndůw we modzie. Je tyż to jakiś knif na trefiynie modych projektantów ai mono na inszpiracjo. Nostympno tako sposobnoś juże za rok. Zocnie wszystkich zaproszůmy do zobejrzynio, co na bezrok bydzie we modzie.
Kobiyta Charyzmatyczno - prajsy uozdane
Poradziesiůnt kobiyt ze cołki Polski uostało uhůnorowanych mianym Kobiyty Charyzmatycznyj. We tym zocnym grůnie znolozła sie tyż Wiycpryzes noszyj telewizje - Izabela Piotrowska-Grosse.
Telewizyjo to dlů nij praje żodno tajymnica. Ôd porunostu lot juże tworzy SferaTV, kero mogecie ôglůndać we swoich telewizorach a na můnitorach. Wroz z inkszymi udało ij sie dokludzić noszo telewizjo tu, kaj tera my sům. A leko niý bůło. To wszysko jednako docyniůne uostało we Tyjatrze Bagatela, kaj uozdane uostały prajsy Kobiyty Charyzmatycznyj.
Tak jak i inksze laureatki, mo łůna swůj przepis na sukces. Je gyszeftno, ale przi tymu staro się połůnczyć kariera ze żywobyciym familijnym. Kobiyta charyzmatyczno je zaradno, kreatywno a przi tymu jak inksze optymisty zowdy widzi szklůnka do poły pełno.Take miano dostały kobiyty widziane ze społycznego żywobycio, wykładowcy ai te kere klůdzům sroge korporacje, abo swoje myńsze fýrmy.
Za wszyske zasługi redakcjo magazynu WHY STORY uozdała małe prajsy na kůnferyncyji sbajslowanyj we Krakowie. Nale bůła to tyż dobro ôkazjo, coby pouosprowiać a nawet trocha poklachać, jak to u babeczek bywo.
Rewitalizacjo we Radziůnkowie idzie coroz barzi do przodku. Teroźnie majům tam juże ekstra Kůmitet Rewitalizacje.
Nojprzůd bůły trefy a kůnzultacyje ze miynszkańcami. Potyn przirychtowany uostoł Gminny Program Rewitalizacje, ô czym tyż my Wům juże uosprowiali. Teroźnie we Radziůnkowie sbajslowany uostoł tyż ekstra Kůmitet Rewitalizacje, kery bydzie ôdpowiydzialny za dorady przi programie rewitalizacje sztada.
Ze 9 kandydatůw Burmistrz powołoł:
PRZEMYSŁAW KRZYSIK – REPRYZYNTANT INTERESARIUSZY
GRZEGORZ SZEREMETA – REPRYZYNTANT INTERESARIUSZY
EUGENIUSZ NOLEWAJKA – REPRYZYNTANT INTERESARIUSZY
JUSTYNA KORBELA – PRZEDSTOWICIEL UM RADZIŮNKŮW
DARIUSZ SZOPA – PRZEDSTOWICIEL UM RADZIŮNKŮW
Dziyń Talyntůw - we welcie
Jak każdego roka szkolorze ze SP nr 20 na Kochlowicach we Rudzie Ślůnski piyrszy dziyń wiosny spyndzili na prowda kreatywnie. Latosi hasłym na Dziyń Talyntůw bůła kultůra inkszych landów.
Czosym poradzi sie niý mało miarkować, skůnd niýkerym bierům sie te wszyske fragi. Tak po prowdzie to to tyż je jakoś grajfka. Tako grajfka poradzili ôdkryć we siebie uczystniki norychtůw awisorskich we SP nr 20 na Kochlowicach we Rudzie Slůnskij.
Latośny Dziyń Talyntůw, czyli piyrszy dziyń wiosny we szuli na Kochlowicach, bůł na prowda interesantny. Szło sie wywiedzieć mocka interesantnych rzeczy ô kultůrze inkszych landůw, choby dejmy na to Azji, Włochůw abo Brazylie. Ze kożdego landu bůło pokozywane to, co nojlepsze. Beztuż szło poszpilać we trodycyjne dlo nich gry, poznać trocha jejich godki abo historyje. Nostympny Dziyń Grajfki juże za rok.


text:
-
Znamy zwycięzców wiosennego turnieju w Wodzisławiu Śląskim
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 09 Marca 2017
Marcin Lasota, Paweł Balawajder, Piotr Zemła, Antoni Biaduń, Aneta Trętowska, Grzegorz Marciniec i Adam Kasperski wygrali turniej tenisa stołowego "Wiosna 2017", który rozegrano w Wodzisławiu Śląskim.
Tagi: Piotr Zemła, Antoni Biaduń, Wodzisław Śląski, Grzegorz Marciniec, Aneta Trętowska, Adam Kasperski, Marcin Lasota, Paweł Balawajder
-
Znamy zwycięzców XXVI GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 19 Października 2016
Krzysztof Marciniec, Szymon Święcicki, Robert Klafczyński, Roman Wiża, Andrzej Matczak, Antoni Biaduń i Aneta Trętowska wygrali XXVI GP Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Antoni Biaduń, Roman Wiża, Krzysztof Marciniec, Andrzej Matczak, Robert Klafczyński, Aneta Trętowska, XXVI GP Wodzisławia Śląskiego, Szymon Święcicki
-
Znamy zwycięzców I GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 06 Września 2016
Krzysztof Marciniec, Mariusz Głowacki, Roman Wiża, Zbigniew Siódmok, Aneta Trętowska i Robert Klafczyński wygrali pierwszy turniej z cyklu XXVI GP Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Roman Wiża, Krzysztof Marciniec, Wodzisław Śląski, Zbigniew Siódmok, Robert Klafczyński, Aneta Trętowska, Mariusz Głowacki, XXVI GRAND PRIX Wodzisławia Śląskiego
-
Znamy zwycięzców GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 07 Października 2015
Krzysztof Pawłowski, Mariusz Głowacki, Roman Wiża, Zbigniew Siódmok, Bogusław Balawajder i Aneta Trętowska wygrali czwarty, finałowy turniej z cyklu Grand Prix Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Roman Wiża, Bogusław Balawajder, Wodzisław Śląski, Krzysztof Pawłowski, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Zbigniew Siódmok, Aneta Trętowska, Mariusz Głowacki


text:
Pančicy-Kukow (SN/MWj). Mjeztym zo je so w Serbskej zakładnej „Šuli Ćišinskeho“ w minjenych měsacach z twarskimi dźěłaćerjemi a rjemjeslnikami jenož tak mjerwiło, knježeše minjeny pjatk popołdnju čiłe žiwjenje šulerjow kaž tež jich staršich a dźědow a wowkow. Po dwěmaj lětomaj přestawki móžeše kubłanišćo skónčnje zaso wulki šulski swjedźeń přewjesć.
Kaž nawodnica Jadwiga Čižankowa při witanju rjekny, wěnowachu wot spočatka šulskeho lěta planowany swjedźeń 30lětnemu wobstaću kubłanišća jako zakładna šula. Nimo toho so nětko symbolisce z twarnišćom rozžohnowachu, kotrež bě chowancow a wučerski kolegij wjele měsacow přewodźał a tež chětro poćežował. Tež rěčnik staršiskeje přirady Jan Ješka so šuli, gmejnje, staršim a njeličomnym pomocnikam dźakowaše, zo su to zhromadnje zmištrowali.


text:
Zymsku periodu z temperaturami hač do 18 stopnjow zmjerzka naslěduje miłe, samo nalětnje wjedro. Tak so tež sněh a lód z Łužicy pominjetej.
Drježdźany (SN/JaW). Sakski krajny centrum za wulku wodu krajneho zarjada za wobswět, ratarstwo a geologiju (LfULG) liči z „moderatnym taćom sněha. Temperatury pohibuja so hač do štwórtka jeničce w jednocyfrowym wobłuku a wjetše mnóstwo spadkow tež njewočakujemy“, rěka w nowinskej zdźělence. Z přezcyłnej wulkej wodu w Sakskej tuž njeliča.
W rěkach, kotrež wužórleja so w horinach, pegele jako prěnje na taće sněha a lodu reaguja. W našej kónčinje potrjechi to předewšěm přitoki srjedźneho Łobja, kaž mjez druhim Čorny Halštrow a Sprjewju. „Tam móže při mjeńšich rěčkach k mjeńšim přepławjenjam dochadźeć. Zdźěla móža staw wody alarmowy schodźenk 1 překročić“, z Drježdźan rěka. W běhu dalšeho tydźenja liča potom tohorunja ze zwyšenymi pegelemi w dalšich łužiskich rěkach, kaž w Běłym Halštrowje a Nysy.


text:
Cotylidia diaphana je grzib[7], co go nojprzōd ôpisoł Ludwig David von Schweinitz, a terŏźnõ nazwã doł mu Lentz 1955. Cotylidia diaphana nŏleży do zorty Cotylidia, klasy Agaricomycetes, grōmady Basidiomycota i krōlestwa grzibōw.[8][9] Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.[8]
Cotylidia diaphana je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Ludwig David von Schweinitz, a terŏźnõ nazwã doł mu Lentz 1955. Cotylidia diaphana nŏleży do zorty Cotylidia, klasy Agaricomycetes, grōmady Basidiomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.


text:
Balak wotnětka hłowny trenar Serbskich balokoparjow
Ballack? Ballack! Štó z aktiwnych koparjow a lubowarjow kopańcy, předewšěm z tych staršich, tele mjeno njeznaje? 44lětny Michael Ballack, rodźeny w Zhorjelcu, je dźensa znaty kopar. Wot 1994 do 2012 je wón jako profijowy kopar w mustwach Kamjenica, Kaiserslautern, Leverkusen a Bayern Mnichow kaž tež w znatym Londonskim klubje Chelsea kopački šnórował a sej z tymle sportom swój wšědny chlěb zasłužił. Cyłe sto króć je w němskej koparskej wubrance hrał a někotre lěta bě samo jeje kapitan. Dwójce wobdźěli so Michael Ballack na swětowych koparskich mišterstwach a trójce na europskich. Do statistiki toho wšeho tohorunja słuša, zo absolwowaše w horjeka mjenowanych lětach w regionalnej a wyšej lize a w prěnjej a druhej zwjazkowej lize Němskeje kaž tež w jendźelskej premierleague dohromady 604 hry, w kotrychž je 148 wrotow třělił. Wšo to je tež k tomu přinošowało, zo bu tónle sakski kopar w Němskej trójce za koparja lěta wuzwoleny.


text:
Zwjazkowy minister Hubertus Heil je wotewrjeny za rozmołwy wo prawach Serbow
UNO bě postajiła za lětuši dźeń indigenych ludow 9. awgusta sćěhowace moto: „Nikoho wróćo njewostajić. Indigene ludy a žadanje za nowym towaršnostnym zrěčenjom.“ Serbski sejm widźi so tuž na prawym puću k wjace prawam za serbski lud. Hajko Kozel, rěčnik wuběrka „wustawa a prawo“, praji sładnostnje wopyta zwjazkoweho ministra za dźěło a socialne, Hubertusa Heila (SPD), 7. awgusta w Budyšinje: „Z deklaraciju Serbow jako indigeny lud 12. junija spřistupni Serbski sejm serbskemu ludej mócny prawniski zakład: ILO-konwenciju 169. Za docpěće jeho najwažnišich zaměrow – mjenujcy demokratije, prawow samopostajowanja kaž tež kubłanskeje a kulturneje awtonomije – móže so nětko tež pokaza na prawnisku normu, kotruž je Němska ratifikowała a kotrejež dodźerženje UNO kontroluje.“ Minister wobdźěli so na přeprošenje kandidatki za Zwjazkowy sejm z Kamjenca, Kathrin Michel (SPD), w Serbskim domje na zjawnej rozmołwje. Tam přizamkny so měnjenju, zo su Serby indigeny lud a bě wotewrjeny za rozmołwy wo přichodnym nałožowanju ILO169 w Němskej. Na iniciatiwu a z posrědnistwom sakskeho dźěłoweho kruha „Serbja w SPD“ přepoda Měrćin Wałda zwjazkowemu ministrej dossiery a wobzamknjenja Serbskeho sejma. Wuběrk „wustawa a prawo“ dźakuje so za podpěru ze strony SPD.


text:
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Odznaczeni: Czesław Adamski, Stefan Witold Alexandrowicz, Marian Franciszek Banaś, Ryszard Benesch, Artur Władysław Bęben, Adam Jan Bielański, Witold Franciszek Marian Biernawski, Franciszek Bierski, Krzysztof Ludwik Birkenmajer, Kazimierz Bisztyga, Wiesław Stanisław Blaschke, Władysław Bogusz, Roman Bromowicz, Mieczysław Budkiewicz, Witold Andrzej Byrski, Czesław Cempel, Stanisław Chrzanowski, Aleksander Ciszewski, Stefan Jan Czarnocki, Jan Józef Cząstka, Ryszard Czekajowski, Kazimierz Czopek, Aleksander Długosz, Zygmunt Drzymała, Józef Antoni Dubiński, Mikołaj Dubowicki, Władysław Duliński, Andrzej Dunikowski, Zbigniew Witold Engel, Feliks Teodor Esse, Zbigniew Józef Fajklewicz, Janusz Filipiak, Tadeusz Florkowski, Jerzy Jan Frydrych, Michał Fuksa, Aleksander Jacek Garlicki, Antoni Gaweł, Józef Kazimierz Giergiel, Andrzej Maria Gołaś, Stanisław Gołąb, Stanisław Gorczyca, Henryk Górecki, Zbigniew Górny, Jerzy Górski, Maciej Władysław Grabski, Hubert Gruszczyk, Jerzy Haber, Mirosław Józef Handke, Wiesław Adam Heflik, Kazimierz Konrad Hess, Jerzy Jabłoński, Józef Jachimski, Zbigniew Jaglarz, Anna Jankowska-Kłapkowska, Jan Stanisław Janowski, Platon Januszewicz, Mieczysław Jawień, Mieczysław Jeżewski, Stanisław Franciszek Jucha, Tadeusz Kaczorek, Czesław Kalata, Aleksander Adam Karcz, Jan Maria Karp, Zygmunt Kawecki, Zenobiusz Stefan Klębowski, Adam Klich, Zdzisław Kłeczek, Gabriel Kniaginin, Stanisław Marian Knothe, Antoni Kolano, Zygmunt Szymon Kolenda, Kazimierz Korbel, Ludwik Kozłowski, Zbigniew Stanisław Kozłowski, Stanisław Kreczmer, Marian Kruciński, Józef Wojciech Kruczek, Bolesław Krupiński, Aleksander Wacław Krupkowski, Marian Książkiewicz, Zdzisław Kubas, Tadeusz Aleksander Kubiczek, Władysław Kuczewski, Wiktor Kulczycki, Aleksy Kurbiel, Tadeusz Piotr Laskowski, Mieczysław Lasoń, Jan Lech Lewandowski, Kazimierz Piotr Liszka, Adam Julian Piotr Ludkiewicz, Stefan Łaciak, Zdzisław Kazimierz Maciejasz, Ignacy Malecki, Tadeusz Malkiewicz, Piotr Małoszewski, Stanisław Małoszewski, Kazimierz Mamro, Andrzej Manecki, Jan Stefan Manitius, Stanisław Markowski, Eugeniusz Mazanek, Janusz Mroczka, Stanisław Zygmunt Mrowec, Bogdan Jerzy Ney, Roman Ney, Jerzy Wiktor Niewodniczański, Józef Nizioł, Marian Noga, Michał Odlanicki-Poczobutt, Czesław Kazimierz Olech, Paweł Olechnowicz, Zbigniew Osiński, Jerzy Antoni Ostoja-Sędzimir, Roman Kazimierz Pampuch, Andrzej Tomasz Paulo, Tadeusz Józef Michał Pawlik, Czesław Stanisław Peszat, Jan Pielichowski, Jur Piszak, Czesław Józef Podrzucki, Karol Stanisław Przybyłowicz, Władysław Przybyłowski, Tadeusz Rachwał, Józef Wojciech Raczkowski, Tadeusz Rokossowski, Janusz Ryszard Roszkowski, Władysław Rubczyński-Prawdzic, Tadeusz Ryncarz, Julian Michał Samujłło-Sulima, Tadeusz Sendzimir, Jakub Kazimierz Siemek, Adam Siemieniec, Tadeusz Jan Skawina, Stanisław Słupek, Stanisław Sobolewski, Leszek Stanisław Stoch, Zbyszko Andrzej Stojek, Stanisław Zbigniew Stopa, Stanisław Antoni Stryczek, Jerzy Sulikowski, Tadeusz Syryjczyk, Jan Tadeusz Szargut, Leopold Wiktor Szefer, Ludger Mirosław Szklarski, Tomasz Bartłomiej Szmuc, Ludwik August Szostak, Kazimierz Stanisław Sztaba, Ferdynand Szwagrzyk, Ryszard Tadeusiewicz, Antoni Józef Tajduś, Stanisław Takuski, Adam Tokarski, Zbigniew Michał Tokarski, Adam Stefan Trembecki, Alfred Zdzisław Trzaska, Stanisław Wdowiarz, Jan Węglarz, Stefan Węgrzyn, Tadeusz Więckowski, Zbigniew Eugeniusz Wilk, Romuald Stanisław Włodek, Józef Wojnar, Eugeniusz Wosiek, Feliks Franciszek Zalewski, Wiesław Olgierd Aureliusz Zapałowicz, Józef Zasadziński, Stefan Ziemba, Wiktor Zin, Józef Znański, Henryk Józef Zygmunt, Witold Żabicki


text:
Serbski sejm a wobswětowe zwjaski žadaja sebi stop wotbagrowanskich planow za „wotbagrowanske polo Miłoraz“
W gromadnej deklaraciji wot 18.07.2019 w Drezdźanach Serbski sejm, politiska zastupowanja bramborskich a sakskich serbow, někotare wobydlarjow Miloraza, wšelakich wobswětowych a naturuškitowych zwjaskow pominali, Miloraz njebudźe nejo wotbagrować. Slězy su aktualnych planowanjow LEAG, wjes až „wosebnje/dźělowe polo Miloraz“ dewastěrować a planowane pćesydlenje wobydlarjow, bjez žiwanje zwězkonimskich planowanjow wustupjenje wudobywanje wuglo až do lět 2038.
Edith Pjeńkowa, starobna prezidentka Serskego Sejm gronila, „We Łužice se serskich wobydlarjom dosć tužycenje cynyli, jěši za huglo zapalić možo. Až do 140 jsow Łužice su jěši wotbagrowane, k tomu njebźe nichten nejo njepćindźo.“
Hagen Domaška, wólbne wjednik prêdnych wólba k Serskego Sejma 2018, pćipominaje, Serski Sejm rozsudźilo „Cyle wjeski wóstaje“. Wón pominal sobupóstajenje serskich ludach w prašenjach hokolo wustupjenje wudobywanje huglo a nuznjenje „pćirodnych žurlach“ (kaž wětr, a slóncko, a sranje) we Łužice.
Tomaš Čornak, šoltar Njebelčicach a zaposlanc Serski Sejm hujasnil: „We Njebelčicach my wojowaje tež za zdźeržanje natura a wobswěta k tworenje jednych nućkogodnych swět. Brunicowych jamow su nawopacne, to zbijo pćichod »našych nučki« tych swět.“
Dr David Greve, krajowe pćedsydar BUND sakskeje dal jich statement zastupne za naturuškitowych a wobswětowych zwjaskow, kajke podpěrowaja deklaracija Serskich Sejma tak: „wustupjenje wudobywanje huglo 2038 a rozšyrenje huglowych jamach gromadne njepasujo to nejdźe, nic we Lěpskich poludjo a nic we Łužice. Dalšne zbijenje natura a wobswěta we naglědźe galopowanych klimatowych hogrěwowanje njemožomy tak aktceptěrować ako wobswětowych zwjaskow.“
Togodla aktiwnych wobdźělowarjow tajkich zarjadowanju pominaje, wostajowólnych a pćesydlenjowólnych Milorazkich wobydlarjow možnosć dać a pomagać dopolnjowe zdźeržanje twarjenjowych substanca a wótněnter planowanje „wosebnje/dźělowe polo Miloraza“ stopować.


text: Po tym zo njebě so chodojtypalenje w zašłymaj lětomaj korony dla wotměć móhło, so studenća a studentki Lipšćanskeje Sorabije wjeselachu, zo móžachu starodawnu tradiciju lětsa zaso přewjesć. Minjena sobota zahaji so z wolejbulowym turněrom při internaće na Arna Nitzschowej, na kotrymž běchu so němscy přećeljo Lipšćanskich studentskich radow jědnatkow wobdźělili. Cyłkownje bě jich dwanaće mustwow. Přidatnje k turněrej poskićachu Sorabičenjo a Sorabičanki tež kofej a samopječeny tykanc. Pozdźišo sydachu hišće kołbaski, steaki a wšelake solotwje. Nawječor wuhrachu finalnu hru. W njej nastupištej mustwje Sorabije Lipsk a jědnatkoweje rady medicinarjow. Serbscy studenća zamóchu wospjet swoje kwality w tutym sporće wopokazać a so jasnje přesadźichu.


text: Do zakopa hry SJ Chrósćicy přećiwo Drohotce Ramnow minjenju njedźelu bu Michał Młynk z Hórkow za swoju 100. dypkowu hru za Chróšćanow počesćeny. Wosebity dźeń bě sebi Młynk sam skulojćił, w tym zo zamó w hrě hnydom troje wrota třělić. Tak přinošowaše wón zdobom jasnemu dobyću SJ Chrósćicy z kónčnym stawom 5:0. W swojej karjerje za prěnje mustwo bě Michał Młynk cyłkownje 22 wrotow třělił. W hrajnymaj dobomaj 2019/2020 a 2020/2021 běše 25lětny za Rakečanske sportowe towarstwo aktiwny, po tym pak so zaso do Chrósćic nawróći. „SJ Chrósćicy je mustwo, do kotrehož moja wutroba słuša. Je to mustwo w kotrymž sym započinał kopańcu hrać, mam tu mnoho přećelow a nalada w mustwje je jara pozitiwna. Nimo toho chcu w serbskim mustwje hrać a w Chrósćicach móžu to na runinje krajneje klasy činić, štož je cyle wosebite za mnje. Wothladajo wot toho je w mustwje runje mnoho młodych hrajerjow, kotřiž maja mnoho potenciala a lóšt so stajnje polěpšeć“, tak Michał Młynk.


text:
Niy żyje Grażyna Dziedzic
Niy żyje Grażyna Dziedzic, prezydyntka Rudy Ślōnskij. Ôd poru miesiyncy walczyła ze rakym, co bōł wykryty ôd dochtorōw po ôperacyji.
Narodziyła sie we 1954 roku w Bytōmiu. Robiyła na Ôrzegowie za rechtorka, niyskorzij we MÔPS za dyrechtorka. We 2010 kandydowała na sztela prezydynta Rudy i welōnek wygrała. Potym była jeszcze wybiyrano na dwie nastympne kadyncyje.
Ô śmierci Grażyny Dziedzic poinformowoł we społecznościowych mediach Krzysztof Mejer, wiceprezydynt Rudy Ślōnskij. Prawiōł, że: „walczyła do samego kōńca. Do ôstatnich chwil snuła plany na prziszłość, myślała ô trefach ze nojbliższymi i była zaangażowanŏ we sprawy Rudy Ślōnskij. […] Ôna była prawŏ wojowniczka, a bōj ze niymocōm do ôstatnich chwil wiedła ze richtich godnościōm”.
Fany Rudy Ślōnskij do pogrzebu bydōm ôpuszczōne do połowy mastu i przewiōnzane kirym. Pogrzyb je jeszcze sztalowany.
Fotografijo: Adrian Tync / Wikimedia Commons


text:
W něhdyšej Wotrowskej šuli so před połdra tydźenjom chětro wjele rěčeše – nic pak w publikumje, ale na jewišću. Pjeć poetow něhdźe 40 do 50 připosłucharjam wotměnjawy poetry-slam-wječor wobradźichu.
Mjez rěčacymi běše tež serbski młodostny Jonas Pjetaš. Před lětomaj započa młody Pančičan swoje teksty na jewišću přednošować – najhusćišo wšak w městach. Nětko pak wón ze swojimi „koleginami a kolegami“ tež raz na wsy wustupi. We Wotrowje přednošowaše Jonas runja tamnym poetam němsce. Tučasnje pak pisa tež serbske teksty. Nimo njeho stejachu Jessy Jame LaFleur ze Zhorjelca, Ruben Jonathan Kröber z Halle, Pauline Puhze z Frankobroda nad Mohanom a Matti Linke z Hannovera na jewišću.
Přichodny poetry-slam wotměje so 18. meje znowa we Wotrowje. Tekst a foto: Jonas Rjeda
Štyri spěwy móža sej lubowarjo serbskeho hip-hopa tučasnje na Spotify naposkać. Su to Serbska lyrika, Krabat, Schwientek G a Straight Outta Łužica. Tři dalše spěwy za swoju EP „Budyski Bounce“ Lil Handrij, FloJ a SMAN runje produkuja. Bórze tak daloko budźe, zo tute lubowarjam prezentuja.
Tekst a foto: Pětr Dźisławk
Koparjo ST 1922 Radwor (nalěwo) a druheho mustwa SJ Chrósćicy (naprawo) do serbskeho derbyja minjenu njedźelu w Radworju Foto: Jörg Stephan
Na poslednimaj kóncomaj tydźenja smaleše kulowata koža po połlětnej přestawce po trawnikach. Prěnja hra we wokrjesnej lize běše zdobom hnydom serbski derby mjez ST Radworjom a rezerwu SJ Chrósćicy. Bojownisku hru domjacy hakle poměrnje pozdźe z 3:0 dobychu, podšmórnychu pak hnydom hišće raz, zo su w tutej stafli najwjetši faworit na postup do wokrjesneje wyšeje ligi.
Z dobyćom wostanu Radworčenjo dale suwereny načolnik, Chróšćenjo steja wěsće w srjedźnym polu tabulki. Prěnje mustwo SJ Chrósćicy startowaše dwě lize wyše chětro derje. Z dweju hrow wudobychu sej wažne štyri dypki přećiwo zestupej. Klóšterscy a delanscy bulkoparjo startuja hakle přichodny kónc tydźenja do noweje sezony, Njebjelčenjo wočakuja zajutřišim Radworskich bulkoparjow na přichodny serbski derby.
Jurij Bjeńš
ot awgusta do decembra 2021 podach so na wukrajny semester do Kanady. Na zapadźe kraja, w měsće Edmonton, studowach štyri měsacy jendźelšćinu. Wšako je to mój druhi předmjet studija wučerstwa za powołanske šule. Mój přećel Jakub, kiž mje tu wopyta, je hižo w minjenymaj wudaćomaj wo přebytku w Kanadźe rozprawjał. Dokelž mějach tež ja za čas swojeho přebytka trochu swobodneho časa, móžach sej wjacore městnosće druheho najwjetšeho kraja swěta wotkryć. Wo wosebitym tydźenju wam tule skrótka rozprawjam.
Sym sej k serbskemu žurnalistej, muzejownikej, awtorej a basnikej do domskeho swójby w Zaspach (Saspow) dojěła. Anekdotow wě dźensa 66lětny Werner Měškank tójšto powědać a chce je jednoho dnja publikować.
W Měškankec swójbje su stajnje hornjoserbsce rěčeli, tež hdyž w Delnjej Łužicy bydlachu; nan dźě pochadźeše z Droždźija, mać z Rownoho. Na Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli w Choćebuzu, kotruž běštaj staršej 1952 sobu załožiłoj, je wón štyri lěta B-delnjoserbšćinu wuknył. „Sym za čas na SRWŠ jónu w delnjoserbskej rozhłosowej hrě Ingridy Nagloweje sobu hrał. W lěće 1972, po pruwowanjach w dźesatce, so mje Jurij Koch wopraša, hač njebych zajim za rozhłós měł. Wšako mějach jara dobre šulske wukony a wobě serbskej rěči rozumjach. Rozsudźich so tuž po maturje, wolontariaće a času we wójsku žurnalistiku studować.“
Rentnar a što potom – wuměnkarsku swobodu wužiwać abo wužadanje přiwzać (36)
Hačrunjež běchu přez koronapandemiju nabrěmjenjene ćeže a postajene trěbne wobmjezowanja tež za Židźinski chór bolostne, zhladuje něhdźe 30 čłonow pod wuměłskim nawodom Kerstin Liederoweje sebjewědomje na přichodne wužadanja. Stajnje w juliju přewjedowane wječorne spěwanje pod měrowym dubom wosrjedź wsy, loni by to 34. raz było, dyrbješe kaž mnohe dalše planowane wustupy wupadnyć. Zo pak bychu swěrni přiwisnicy a lubowarjo chóroweho spěwanja swojich lajskich wuměłcow dožiwić móhli su na tym dnju zjawnu probu přewjedli.
W prědnim rynku chóra naprawo předposlednja njenapadnje jeno ze swojim jasnym altowym hłosom, ale tež z tym, zo serbske teksty wosebje jasnje spěwa. Je to Helga Nazdalina z Wojerec, kotraž mjeztym štwórć lětstotka chór bytostnje skruća.
Hriby su mnohim přewšo słódna dobrota. Štóž wustojny hribar njeje, pak ma hustohdy swoju lubu nuzu, prawy a wopačny hrib rozeznawać. Wo prócy, hriby pytajo po lěsu chodźić, ani njerěčo. Tomu wšemu móže zawod Annetty und Hagena Brecka w Dubrawce, wsy w Malešanskej gmejnje, wotpomhać: firma „Hribowčik“, němsce „Pilzmännchen“.
Započało je so wšitko lěta 2003. Tehdy dyrbješe sej na komunikaciskeho elektronikarja překubłany muler Hagen Breck z přičin strowoty nowu dźěłowu perspektiwu pytać. Załoži sej tak mjenowanu ja-AG. „Konkretny, wuspěch lubjacy plan ani měł njejsym“, so 50lětny dźensa dopomina. „We hłowje mi chodźeše plahowanje pocpulow abo farma hadow chiba tež party-serwis. Jako so potom w dowolu na Kanariskich kupach w parku reptilijow z plahowarnju hribow zeznajomich, běše ideja za moje předewzaće jasna.“
Drěwčansko-Minakałska hola je z dobrymi 20 kwadratnymi kilometrami najwjetši lěsny cyłk w Budyskim wokrjesu. Wosebitosć je, zo tam nichtó njesydli, zo lěs tuž rozsydleny njeje. Na sewjerozapadnej kromje lěsneje kónčiny zaměstnichu so wokoło lěta 1500 „drjewowi ludźo“, kotřiž běchu dźensnišu wjes Drěwcy z prěnim naspomnjenjom 1509 w stawiznach zakótwili. Ryćerske kubło, kotrež hodźi so hakle wot lěta 1604 wěsće dopokazać, wobsteješe prawdźepodobnje pod knjejstwom tych von Helwigsdorf hižo prjedy. Drěwcy steja tež we wuskim zwisku z Łazowskim burskim zběžkom z 25. měrca 1794, dokelž bě Drěwčanski chěžkar Michał Barč jedyn z nawodow zběžkarjow. Woni běchu Łazowskeho knježka w Mortkowje zajeli a jeho čwělujo nuzowali zběžkarjow dale njepřesćěhać. Přičina pozběhnjenja, kotrež zawini ćežke zapusćenja wokolnych kubłow kaž tež w Drěwcach, bě šmórnjenje swjateho dnja Přizjewjenja knjeza ze stron knjejstwa kubła. Skónčnje zakónčichu zběžk sakscy dragonarjo, kotrychž bě Budyske wyšohamtske knježerstwo pósłało. Rebelow pochłostachu, jich naškaraka Barča samo z jatbu w twjerdźiznje.
Móžeš spěwać? Nó wězo! Kóždy móže spěwać! To njewěriš? Pospytaj tola raz: lalalalalalalalala. A nětko zynk wyše. A hišće jedyn ... Je to wysoko abo hłuboko klinčało? Je kóždy zynk prawje słyšeć był? Wšojedne: Sy spěwał abo spěwała! A tak bě to tež na castingu w Chrósćicach. Měrćin Weclich je za klawěrom sedźał a prajił: „Pój, njeboj so, a nětko spěwaj.“ A hižo tasty klawěra a hłosy klinčachu – a wšitcy su spěwali.Za musical Milenka Rječcyna Haj, na farje w Chrósćicach tam njedawno ja zasłyšach raz nisko a raz wysoko dźěći spěwać – nic pak napřemo. Hólčec wulki hłuboko zynči, holčka mała zaso swětle brinči k zynkej klawěra spěwaja z wujom Měrćinom – lalalala. Bórze, to nětk jasne je, steja wšitcy na jewišću a we swětle. Zhromadnje póńdźemy do „Jednoty“ na musical serbski nabožny.


text:
Pančicy-Kukow (SN/MWj). Klóšterski a swójbny swjedźeń Budyskeho wokrjesa wotměje so zajutřišim, njedźelu, w klóštrje Marijinej hwězdźe w Pančicach-Kukowje. Na njón přeproša abatisa Gabriela Hesse, krajny rada Michael Harig (CDU) kaž tež Budyski wokrjes, gmejna Pančicy-Kukow a Křesćansko-socialny kubłanski skutk.
W 10.30 hodź. zahaja dźeń ze swjedźenskej Božej mšu w cyrkwi. Nimo wulkich regionalnych a přirodnych wikow, na kotrychž poskićuja regionalne speciality, čakaja na wopytowarjow informaciske stejnišća a poskitki k wobdźělenju mnohich towarstwow z wokrjesa. Tak móža dźěći sakske dźěćace sportowe znamješko „Flizzi“ złožić, krosnowansku sćěnu přewinyć, so při paslenju kreatiwnje pospytać, hudźić abo so na kwisu wobdźělić.


text:
CDU žada sej plan za Łužicu
Podstupim (dpa/SN). Opoziciska CDU w braniborskim sejmje je krajne knježerstwo namołwiła, strukturnu změnu we Łužicy pjenježnje podpěrać. „Štož pobrachuje, je plan za Łužicu“, wobžarowaše hospodarskopolitiski rěčnik CDU, Dierk Homeyer wčera w aktualnej hodźinje parlamenta. „Trjebamy spěšnu a njeběrokratisku pomoc za předewzaća, kotrež so na nowe wobłuki zwaža.“ Přiwšěm je jasne, zo je brunica hišće dołho za spušćomne a zapłaćomne zastaranje ludźi z milinu trěbna, Homeyer rozłoži. Braniborske knježerstwo pak měło wotwidźomneho kónca zmilinjenja dla strukturnu změnu zahajić. „Dźe wo industrijny zakład wšeho kraja“, wón napominaše.
Ochranowske hesła zestajane
Wo přichod brunicy šło
Podstupim (dpa/ch/SN). Přichod łužiskeje brunicy bě dźensa dopołdnja tema aktualneje hodźiny w Braniborskim krajnym sejmje. Pozadk bě rozsud koncerna Vattenfall, swoju brunicowu spartu čěskej skupinje EPH předać. Krajne knježerstwo chce wuhlowe hórnistwo jako mostowu technologiju w energijowej změnje hišće lětdźesatki dale wjesć. Tak wuchadźa wone pola skupiny EPH, kotraž wudźeržuje tež hižo hórniske předewzaće Mibrag w Saksko-Anhaltskej, z „chutneho angažementa za dalewjedźenje zmilinjenja brunicy“, rěkaše w próstwje SPD. Do zahajenja posedźenja je zapósłanc Lěwicy Stefan Ludwig jako nowy justicny minister přisahu złožił a w statnej kencliji wot ministerskeho prezidenta Dietmara Woidki (SPD) pomjenowanske wopismo přijał.
Dom ćěkancow nadpadnyli
Awta policije z njedostatkami
Podstupim (dpa/ch/SN). Dokelž martinowe truby a módre swěcy často njefunguja, njesmě 28 cyle nowych policajskich awtow w Braniborskej na stražu jěć, praješe wčera rěčnik policajskeho prezidija. Wone njejsu techniskich problemow dla zasadźomne. Nowina Märkische Allgemeine je wo tym rozprawjała. Jězdźidła běchu hakle w měrcu přepodate dóstali. Wone wobsedźa kamery, nawigaciske nastroje a kompjutery za mobilne zwěsćenje wozjewjenjow. Zhotowjer Opel bu namołwjeny, njedostatki wotstronić.
Relikwiar pokradnjeny
Bywši měšćanosta kandiduje
Gubin (dpa/ch/SN). Njeswěry a pokupnosće dla zasudźeny bywši měšćanosta Gubina Klaus-Dieter Hübner (FDP) k wólbam měšćanosty 26. junija znowa nastupi. Wólbny namjet bu přizwoleny, zdźěli wčera nawoda wólbow města. Hübner ma štyrjoch přećiwnych kandidatow. Kaž krajny zwjazk FDP njedawno wozjewi, strona jeho njepodpěruje. Hnydom po prawomócnym wusudźe je so krajny zwjazk wot njeho distancował. Po wčerawšim wozjewjenju wólbneho nawody pak FDP Hübnera nadobo namjetuje. Krajne sudnistwo bě jeho před dobrym lětom na chłostanje z pruwowanskim časom połdra lěta zasudźiło.
Přećiwo zmilinjenju brunicy
Wumjetowanja wotpokazane
Choćebuz (dpa/SN). Cyłkowna zawodna rada Vattenfalla Europe mining je wumjetowanja wotpokazała, zo je předań brunicoweje wotnožki šwedskeho energijoweho koncerna čěskemu předewzaću EPH ryzy spekulaciska akcija. „Tuchwilu je ćežko z milinu pjenjezy zasłužić. To pak njerěka, zo je předań ryzy spekulacija“, rjekny předsyda cyłkowneje zawodneje rady Rüdiger Siebers minjeny pjatk na zawodnej zhromadźiznje wjace hač 300 sobudźěłaćerjow w Choćebuzu. Sakscy Zeleni běchu doraznje před tym warnowali, brunicowu wotnožku čěskemu předewzaću předać, dokelž njejsu sćěhi wotwidźomne. EPH je přilubiło, zo tarifowe zrěčenje Vattenfalla přewozmje a hač do lěta 2020 nikoho njepušći.
Dyrbja informacije přepodać
Razna debata wo reformje
Podstupim/Choćebuz (dpa/SN). Wo planowanej wokrjesnej reformje je wčera w Braniborskim krajnym sejmje k raznemu rozestajenju mjez knježerstwowej frakciju SPD a Lěwicy a opoziciju dóšło. W nutřkownym wuběrku wumjetowaše Sven Petke, komunalnopolitiski rěčnik frakcije CDU, čerwjeno-čerwjenemu knježerstwu, zo chcyło noworjadowanje wokrjesow bjez wobsahoweje diskusije w parlamenće přetłóčić. Zakład debaty bě poručenje knježerstwoweje koalicije, zo měli wokrjesy přichodnje znajmjeńša 175 000 wobydlerjow měć. To by rěkało, zo dotal bjezwokrjesne města Choćebuz, Frankfurt nad Wódru a Brandenburg nad Habolu swoju samostatnosć zhubja. Přećiwo tomu su wyši měšćanosća a zapósłancy ze wšeho kraja wčera před parlamentom demonstrowali.
Chce zaso kandidować
Debata wo wokrjesnej reformje
Choćebuz (dpa/ch/SN). Nutřkowny wuběrk Podstupimskeho krajneho sejma je dźensa wo ćežišćach planowaneje wokrjesneje reformy debatował. Čerwjeno-čerwjenej knježerstwowej frakciji stej doporučenje k wobzamknjenju předpołožiłoj, kotrež předwidźi, zo měli wokrjesy a bjezwokrjesne města přichodnje znajmjeńša 150 000 wobydlerjow měć. Choćebuz, Brandenburg nad Habolu a Frankfurt nad Wódru bychu tak swoju samostatnosć zhubili a so do wokolnych wokrjesow zarjadowali. Zaměr čerwjeno-čerwjeneho knježerstwa je, zo woteběraceho wobydlerstwa dla jenož hišće maksimalnje dźesać regionalnych zarjadnistwow dźěła. Wyši měšćanosća potrjechenych městow so tomu wobaraja, zo bjezwokrjesnosć zhubja. Opozicija CDU w krajnym sejmje jich při tym podpěruje.
Čěski politikar bydli w Žitawje
Žana wjetšina za reformu
Podstupim (dpa/ch/SN). W knježerstwowymaj frakcijomaj SPD a Lěwicy nimaja dotal wjetšinu za planowanu wo- krjesnu reformu. Wažny dypk rozestajenjow je planowany wotpad samostatnosće za tři bjezwokrjesne města. W zhromadnej próstwje za nutřkowny wuběrk pak čerwjeno-čerwjene knježerstwo zasadnje dale na tym wobsteji, zo maja so Choćebuz, Brandenburg nad Habolu a Frankfurt nad Wódru do wokolnych wokrjesow zapřijeć, dokelž minimalnu ličbu wobydlerjow 150 000 njedocpěja. Při wothłosowanju wo próstwje wobeju frakcijow staj so wčera stajnje dwaj zapósłancaj hłosa wzdałoj.
Afričana nadpadnyli
Choćebuz (dpa/ch/SN). 24lětny Afričan bu w Choćebuzu wot pjeć mužow nadpadnjeny. Kaž policija zdźěli, bě wón wčera rano před Měšćanskej halu po puću, jako so mužojo jeho za cigaretami prašachu. Wón pak praji, zo žane nima, tohodla jeho njeznaći přepytowachu. Dokelž žane cigarety njenamakachu, jedyn ze skućićelow młodeho muža biješe. Mócnych dyrow dla wón padny a sej koleno zrani. Nadběhowarjo ćeknychu. 24lětny wačeše so do swojeho přebywanišća.
Zahaja sezonu
Zły Komorow/Hórnikecy (dpa/ch/SN). Łužiska jězorina dale rosće. Ze startom do noweje sezony tele dny čaka na wopytowarjow cyłkownje dwanaće kupanskich jězorow. „Oficialnje přidruži so Bergheidski jězor we wokrjesu Łobjo-Halštrow. Klětu ma so tež w Ranju kupanska sezona zahajić“, praji Katja Wersch, rěčnica turistiskeho zwjazka Łužiska jězorina. Njejasne pak je dale, hdy budźe solarny katamaran mjez Złym Komorowom a Lejnom jězdźić. Dalše twarnišćo je hišće Hórnikečanski jězor pola Wojerec. Tam maja bórze zhusćenske dźěła z pomocu płuwacych kranow zakónčene być. Kompletne saněrowanje traje drje hač do lěta 2020/2021.
Železniska čara zawrjena
Nadźija za bjezwokrjesne města
Choćebuz (dpa/ch/SN). W swojim naćisku za cyłkowny koncept planowaneje wokrjesneje reformy drje čerwjeno-čerwjenej knježerstwowej frakciji dale zwuraznitej, zo měli wot 2019 jenož hišće města z wobydlerskej ličbu 175 000 bjezwokrjesne wostać. Tole by rěkało, zo jenož krajna stolica Podstupim samostatna wostanje a zo so dotalne bjezwokrjesne města Choćebuz, Brandenburg nad Habolu a Frankfurt nad Wódru do wokolnych wokrjesow zapřija. Přećiwo tomu so města sylnje wobaraja. Krajne knježerstwo je tuž za wuradźowanje w parlamenće wobmjezowanje formulowało, kotrež rěka, zo móhło so prašenje regularneje ličby wobydlerjow za bjezwokrjesne města nastupajo noworjadowanje wokrjesow znowa diskutować. Choćebuz budźe z něhdźe 92 500 wobydlerjemi lěta 2030 druhe najwjetše město kraja.
Nowa BTU trjeba čas


text: Kamjenc (BG/SN). Poł hodźiny mějachu zajimcy čakać, kotřiž chcychu posedźenje Kamjenskeje měšćanskeje rady minjenu srjedu sćěhować. Přičina za to bě, zo je radźićelka frakcije Stadt Land Frau Anne Hasselbach swój mandat złožiła. Jeje naslědnica Sylvia Tanner bě swoju zwólniwosć mandat přewzać někotre dny do posedźenja z priwatnych přičin cofnyła. Z tym pak bě nastał problem. Měšćanska rada njebě jeje rozsud akceptowała. Zo njeby młoda žona a mać do wuskosćow přišła, je Hasselbach swoju próstwu wo wuwjazanje z nadawka tohorunja cofnyła. Tuž wostanje wšitko kaž je. Wo nowowobsadźenju pjeć fachowych wuběrkow pak dojednachu so měšćanscy radźićeljo bjez diskusije. Na to zaběrachu so woni z kónclětnym wotličenjom 2019 Měšćanskeje bydlenskeje towaršnosće, kotraž móžeše po někotrejžkuli ćeži na pozitiwne wuwiće pokazać.


text:
Wszyjske ôperacyje
Spōlne pokŏzanie wszyjskich dostympnych regestōw Wikipedia. Możesz uakuratnić widok bez ôbranie zorty regestu, miana ôd używŏcza, abo tykanyj strōny (dŏwŏ pozōr na małe i sroge litery).
- 18:03, 17 czy 2022 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Szachy (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "'''Szachy''' (uod pers. ''شاه'' (szach) – krůl) – sztrategiczny logiczny bretszpil na 64-polowyj planszy. Prawidła szpila bůły ustalůne do XV storoczo, dźiśo we uoficjalnych turńyrach stosuje śe prawidła Mjyndzynorodowyj Szachowyj Federacyje, kere uopisujům ńy yno ruchy figurůw, nale tyż prawa uod syńdźůw, prawidła zachowańo szpilerůw a kůntrola czasu. pl:Szachy Cate…")
- 15:30, 17 czy 2022 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Turńyr Kandydatůw 2022 (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "'''Turńyr kandydatůw''' – szachowy turńyr, co uo uorgańizuje Mjyndzynorodowo Szachowo Federacyjo (FIDE). Mo uůn na cylu wyłůńić pretyndynta do titla majstra śwjata we szachach 2023. Turńyr zaczůn śe 16. czyrwńa, potrwo do 5. lipńa 2022. we Madridźe. turniej szachowy organizowany przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) w celu wyłonienia pretendenta do tyt…")
- 15:17, 17 czy 2022 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Jan-Krzysztof Duda (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "'''Jan-Krzysztof Duda''' (rodz. 26. kwjetńa 1998. we Krakowje) – polski szachista, arcymajster uod 2013. roku. Szpilo we manszafće Wasko Hetman GKS Katowice. Category:Polske szachisty pl:Jan-Krzysztof Duda")
- 15:58, 14 czy 2022 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Bungee (Przekerowanie do Bandżi) Ôznaczynie: Nowe przekierowanie
- 15:12, 14 czy 2022 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Bandżi (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "'''Bandżi''' ({{lang-en|bungee}}) - ekstrymalny szport, w kerym skoko śe na ze srogij wysokośći na elastycznyj sznůrze. Je dojś popularnům rozrywkům we mocce państw śwjata. == Pochodzyńy == Yntki ze bandżi bůły swjůnzane ze tradycyjami rdzynnyj ludnośći uostrowůw Pokojnego uoceanu a ńykerych plymjůnůw Połedńowyj Hameryki. We Wanuatu bůł to uobrzynd przejśćo ze synkůw do majoryntnyc…")
- 14:45, 18 mŏj 2022 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Magnitogorsk do Magńitogorsk
- 13:37, 28 kwi 2022 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Pizza do Picca
- 21:35, 2 kwi 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Z naszyj ziymie ślōnskij do Z naszej źymjy ślůnskej
- 21:32, 2 kwi 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Ôstatni gwoździŏrz do Ostatńi gwojźdźaurz (Trocha zoce dlo autora)
- 21:31, 2 kwi 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Třinec do Trzińec
- 20:41, 13 mar 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Niżnij Nowgorod do Ńiżńij Nowgorod
- 20:41, 13 mar 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Niżnij Tagił do Ńiżńij Tagił
- 20:41, 13 mar 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Niżnedewick do Ńiżńedjewick
- 11:51, 3 mar 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Dyskusyjo:Tajleczka (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "Skůnd je wźynte słowo «tajleczka»? ~~~~")
- 17:10, 26 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Ńikaragua do Ńikaraguja (ślůnsko fůnetyka + ort.)
- 17:07, 26 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd usunął przekierowanie Bośńacko godka poprzez nadpisanie (Wyćepano coby zrobić plac do přećepywanyj zajty)
- 17:07, 26 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd pōnknōł strōnã Bośniyackŏ gŏdka do Bośńacko godka na przekerowanie (Felerne mjano (niya!??))
- 14:22, 16 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Mykoła Skrypij (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "'''Mykoła Skrypij''' ({{lang-uk|Mиkoлa Ckpипiй}}, przemjanek: ''Luśko Tyhrys'', {{lang-uk|Люcbko Tиrpиc}}) – ukrajiński szportowjec, …")
- 15:03, 15 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Wjedyń do Wjedźyń (Mjano podug Olescha)
- 01:44, 15 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Bohumín do Bogumin
- 01:43, 15 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Český Těšín do Czeski Ćeszyn
- 01:42, 15 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Orlová do Uorłowo
- 01:40, 15 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Krawôrz do Kraworz
- 01:39, 15 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Karviná do Karwino
- 15:57, 13 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Aborcyjo (Przekerowanie do Segnowańy) Ôznaczynie: Nowe przekierowanie
- 14:14, 13 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Segnowańy (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{stub}} '''Segnowańy''' (tyż '''aborcyjo''', ze {{łaćińsko godka|łać.}} ''abortus'') – medyczny zabjyg sztucznego przerwańo ćůnże. Category:Medycyna")
- 15:00, 6 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Wilamowske uobleczyńy do Wilymowske uobleczyńy
- 15:00, 6 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Wilamowjany do Wilymowjany
- 12:26, 3 lut 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Ńikisz (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "'''Ńikisz''' ('''Ńikiszowjec''', {{lang-pl|Nikiszowiec}}, {{lang-de||Nikischshaft}}) – tajla mjasta Katowice, pobudowano z poczůntku XX storoczo z ińicjaty…") Ôznaczynie: VisualEditor: przełączono
- 15:25, 29 sty 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Mjyndzynarodowy Dźyń Rodńij Godki do Mjyndzynorodowy Dźyń Rodńij Godki
- 15:25, 29 sty 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Mjyndzynarodowy Dźyń Uojczystyj Godki do Mjyndzynarodowy Dźyń Rodńij Godki
- 16:59, 25 sty 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Polsko-mjymjecko wojna uo Ślůnsk (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "'''Polsko-mjymjecko wojna uo Ślůnsk''' (we polskij historycznyj propagańdźe mjanowane '''ślůnskimi powstańami''', {{lang-pl|powstania śląskie}}) – seryjo…")
- 23:52, 15 sty 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd usunął przekierowanie Ślůnsko Wikipedyjo poprzez nadpisanie (Wyćepano coby zrobić plac do přećepywanyj zajty)
- 23:52, 15 sty 2021 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd pōnknōł strōnã Ślōnskŏ Wikipedyjŏ do Ślůnsko Wikipedyjo na przekerowanie (Co to za bezpotrzebno smjana uortografije!?)
- 20:22, 24 gru 2020 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd pōnknōł strōnã Grynlandzkŏ gŏdka do Grynlandzko godka na przekerowanie
- 20:22, 24 gru 2020 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd usunął przekierowanie Grynlandzko godka poprzez nadpisanie (Wyćepano coby zrobić plac do přećepywanyj zajty)
- 15:24, 25 lis 2020 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Macéj Bańdur (Nowy artikel)
- 21:53, 17 mŏj 2020 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Wjelykyj Żytyn do Welykyj Żytyn (ukr. e to jes nasze e, ńy «je»)
- 17:11, 3 gru 2019 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Złoto Bala do Złoty Bal
- 17:08, 26 lis 2019 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Używacz:Samuel Adamčík do Samuel Adamčík (Wyboczće :D)
- 16:46, 26 lis 2019 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Używacz:Ozi/Samuel do Używacz:Samuel Adamčík (podzajta do wyćepańo)
- 15:47, 30 siy 2019 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd usunął przekierowanie Pyńis poprzez nadpisanie (Wyćepano coby zrobić plac do přećepywanyj zajty)
- 15:47, 30 siy 2019 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd pōnknōł strōnã Ćulik do Pyńis na przekerowanie
- 15:47, 30 siy 2019 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd usunął przekierowanie Dyskusyjo:Pyńis poprzez nadpisanie (Wyćepano coby zrobić plac do přećepywanyj zajty)
- 15:47, 30 siy 2019 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd pōnknōł strōnã Dyskusyjo:Ćulik do Dyskusyjo:Pyńis na przekerowanie
- 13:38, 7 kwi 2019 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Terebowlja do Terebowla
- 17:17, 17 lut 2019 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Kategoryjo:Mjasta Grecyji do Kategoryjo:Mjasta Grecyje
- 17:27, 13 sty 2019 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Boris Jelcin do Boris Jelcyn
- 16:54, 16 gru 2018 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Algebraiczno uoperacyjo do Algebrajiczno uoperacyjo
- 19:52, 20 siy 2018 Ozi dyskusyjŏ wkłŏd utworzył stronę Grzegorz Kulik (Wćepano nowo zajta: "'''Grzegorz Kulik''' – ślůnski dźałocz, podszukowocz ślůnskij godki, przekłodocz. Rodźůł śe we Radźůnkowje, atoli jego...")


text:
Łůńskigo roka sbajslowali my norychta ze umiyjyntności miynkich (z anglickigo "soft skills") na Forum Uczelni Technicznych we Glýwicach. A skiż tego, iże bůły to norychta sbajslowane we formule Silesia Skills, poklůdzůne bůły po ślůnsku, ô czym wiyncyj poradzicie poczytać sam.
Trza pedzieć iże na prowda sie spodobały. Bo bajslyrze niý ýno nos za to pochowlili, nale pedzieli, iże zaś sie ôdezwiům.
I rýchtých. Latosi przedstowiciel Samorzůndu Sztudynckigo Politechniki Śląskij zapropůnowoł nům sbajslowaniý nostympnych norychtůw na latośno edycjo FUT. Bůł tref, bůły uzgodniynia, roztomajte idyje a forsztelunki. Bezmaś demokracyjnie wywelowano uostała idyjo ze kulinarnymi norychtami po ślůnsku. Miały łůne niý ýno pokozać ślůnsko kuchnia, nale tyż przibliżyć bezto naszo kultůra ai trodycje.
I tako rola bůła piyrszyj tajli norychtůw, kej to nosz ferajniok Michał pokludził prezyntacjo a przi tymu uosprowioł jako to wyglůndało downij, a jako teroski, czamu we niýdziela je nudel zupa, kluski, modro kapusta a rolada, a bez tydziyń můmy ajntopf. Pedzielimy im, czamu pierniki to sům ślůnske szpecjały, a kołocz to niý żodne polske ciasto drożdżowe. Bůły tyż todycje świůnteczne a jodło, kere wtedy sie rychtuje (moczka, makůwki, siymiyniotka). Przedstowilimy im jako wyglůndała downij ślůnsko kuchnia i czamu býfyj bůł akurat bioły a niý siwo-czorny, jak teroźnie niý roz sie widzi.
Tak po prowdzie to musiołech tera sam to pedzieć tak doś po krůtce, bo na norychtach bůło ô co wiyncyj godki. Coby zaś żodyn sie niý przepůmnioł za drap, mioł za zadaniý dować sie pozůr a suchać, bo na kůniec bůł krojcok, we kerym musieli ôdgadnyć co to dejmy na to je "Specjał śląski wytwarzany tutaj już od XII wieku, np. Legnicka bomba" abo "Zupa podana z makaronem", abo "Danie jednogarnkowe". Coby bůło im trocha lecyj, fragi mieli po polsku, jednako hasła mieli już wpisać po ślůnsku. Tak przi ôkazji, Wy wiycie? A mono chcecie zoboczyć eli docie rada ôdgadnyć wszyske hasła?
Potyn bůła pazua, coby trocha dychli, świyżym (no mono niý do kůńca świyżym, ale) luftym.
Jednako coby sie niý przepůmnieli prziś na drugo tajla noszych norychtůw, spůmnielimy na kůniec, iże po przerwie můmy do nich ekstra zadaniý.
Źródło: achimgodej.pl
Kej udało sie juże wszyskich skuplować nazod, mielimy przirychtowane już "materiały" a "rekwizyty" do zadanio, kere na nich czekało. Spůmnielimy im na poczůntek, jake poradzi sie na ślůnsku trefić regiůnal desery a maszkety. Pedzielimy miyndzy inkszymi co to je szpajza, makrůny a kopa. I przepis na ta ôstatnio my im pokozali.
Wszysko jednako bůło tak poukłodane, coby dobrze sie zmiarkowali, jako ta kopa robić, bo to bůło jejich zadaniý na nostympne půł godziny. Dostali składniki i proste zadaniý: Zrůbcie kopa, kero bydzie podano na ta, ô keryj wům ôsprawiołech. Proste pra? Na zicher interesant. Zresztům...co Wům sam byda godać abo szkryflać, jako im to wylazło. Zoboczcie sami:


text:
Ło recept1 na hekele to sie mie sam niyftorzi2 pytali już połra3 miesiyncy tymu. Trocha czasu mi to wziyno, nim żech sie za to chyciōł. U mie w doma sie tego niy robioło, bo moja Muter niy znała tego ze swoji chałpy4– w tyj czyńści łopolskego tego niy znali. Ponojś5 hekele robiōła moja Ōłma ze Gliwic, ale jak żech zadzwoniōł do Ciotki do Niymiec, żeby mi pedziała,6 jako to narychtować,7 to żech sie dowiedzioł, że niy pamiynto. A jedna rzecz, co ji8 sie spōmniała, to to, że Ōłma mielōła to bez maszynka- to już bōło cojś.9 Moja Muter pedziała, że łod niyj kōmratka10– pani Magda- robi hekele i jak żech sie potyn dowiedzioł, to za starego piyrwy robiōła je i łod11 ni muter i teściowoł. Tyn recept je taki gliwicko- pilchowicki, a joł tam od siebie jeszcze wciep łeżeczka mostrichu12– je kans13 receptōw, kaj ta łon sie pokazuje i bez to chciołech sie tego smaku sprōbować. Ta wersja bydzie pokrōno14, a bez to tyż trocha bliższo swoji nazwie: hekele pochodzi łod niymieckego hacken, co znaczy siekać.
Co potrza?
5 kōnskōw15 matiasōw
3 uwarzōne16 na twardo jajca
2 wiynksze abo 3-4 mańsze łogōrki17 kiszone
1-2 cebule (sam18 sie musicie spytać swoji wōntroby, wiela ji dać 😉 )
pieprz
łeżeczka mostrichu
przed podaniym mogecie jeszcze dać łeżka mojōnezu
Nojważniyjsze je to, żeby porzōndnie wymoczyć te śledzie (na Śląsku niyrozki sie na nie gołdo heringi abo i harynki) i połra razy zmiynić im woda. Joł żech ostatnio mioł tak trocha mani19 czasu i żech sie pomyśloł, że jak je przepōkōm20 i chwila pomocza, to im styknie. I żech sie przejechoł, bo te hekele wyszło tak słone i tak mie potyn suszōło, że żech myśloł, że ogupieja. Na moczynie słonych śledzi potrza połra godzin!
Potyn idzie już szybko. Trza drobno pokrajać cebula, łogórki, jajca i śledzie, dać łeżeczka mostrichu, trocha pieprzu i fertich. Kebyjście chcieli, to przed podaniym mogecie jeszcze dać łeżka majōnezu, ale jak go niy mołcie, to sie przeca21 nic niy stanie. Hekele robi sie wartko, a jak sie do tego weźniecie kōnsek jaki dobryj bōłki abo sznita22 chleba, to zmōcicie23 to raz, dwa. Smacznego 🙂
1przepis
2niektórzy
3kilka
4domu
5podobno
6powiedziała
7przygotować
8jej
9coś
10koleżanka
11od
12musztardy
13dużo
14krojona, siekana
15kawałki
16ugotowane
17ogórki
18w tym przypadku
19mniej
20przepłuczę
21przecież
22kromkę
23zjedzą Państwo


text: Wojerecy (SN/MWj). Dźensniši dźeń europskeho nuzoweho telefona dopomina na wažne dźěło, kotrež na njeličomnych městnach wšudźe tam wukonjeja, hdźež nuzowe telefonaty dochadźeja. Jedne z tychle městnow je wuchowanska dispatchernja we Wojerecach. Tam dochadźeja wšitke telefonaty pod čisłom 112 z Budyskeho a Zhorjelskeho wokrjesa. Disponenća dźěłaja tam w 24hodźinskim rytmusu. Wjacehodźinske zasadźenja wotměnjeja so z přestawkami. Wšědnje je 14 sobudźěłaćerjow zasadźenych. Kóždy z nich ma dwójnu kwalifikaciju a něhdźe 5,5 lět wukubłanja za sobu. Woni su wukubłani powołanscy wohnjowi wobornicy a nuzowi sanitetarjo.


text: Lětdźesatki dołho hižo kolesuju. Čim starši pak bywaš, ćim mjenje steji wukon w srjedźišću, ale swoboda tuteje formy pohibowanja. Jězdźić po pućikach, kotrež z awtom njedocpěješ, dojěć sej k městnam, za kotrež pěši čas njedosaha. Widźu koleso mjeztym jako wulkotny srědk za domiznowědne dalekubłanje a hustodosć mam synergijowe efekty mjez swojim lektorskim dźěłom a hobbyjom. Ně, njeměnju, zo móžu spěšnje manuskript k awtorce abo korektorej dowjesć, kotryž by z póštu dlěje trjebał a pjenjezy płaćił. Mi dźe wo tajke situacije, jako dwělowachmy za knihu „Worklecy něhdy a dźensa“, kak so mjeno hrabinki Moniki dokładnje pisa, kotraž je dała Worklečansku kapału natwarić. Kolesowa tura z pozastančkom při jeje rowje w Chrósćicach prašenje wuswětli. Abo jako pobrachowaše nam za němske wudaće „Sorbische Denkmale“ hišće aktualny foto pomnika z restawrowanej narownej taflu Michała Rostoka w Husce, kotryž bu w aprylu 2021 znowa poswjećeny, ale w běhu lěta hišće raz změnjeny. Da rěkaše kameru na kolesowy trening sobu wzać a sej raz na Hušćanski kěrchow dojěć.


text:
W mnohich městach a gmejnach Hornjeje Łužicy njejsu wčera jenož noweho krajneho radu wolili, ale tež wjesnjanostu. Mjeztym zo wjetšina dotalnych wjesnjanostow znowa nastupi, móžachu so wolerjo w někotrych komunach za nowe wobličo rozsudźić.
Budyšin (SN/MWj). Hač na dwě wuwzaći buchu při wčerawšich wólbach w dwurěčnych komunach Hornjeje Łužicy wjesnjanosća woleni. Jeničce we Wósporku a w Bukecach njeje k žanomu rozsudej dóšło, dokelž žadyn ze stajnje třoch kandidatow trěbnu wjetšinu hłosow docpěł njebě.
We Worklecach a w Ralbicach-Róžeńće je so pokazało, zo CDU swojeho kandidata přesadźić njemóžeše. Tak je we Worklecach njewotwisny kandidat Clemens Poldrack 54,3 procenty hłosow zdobył a budźe na přichodne sydom lět z wjesnjanostu. W Delanach wostanje Hubertus Ryćer na čole gmejny, dokelž je ze 64,4 procentami wólby dobył. Wón skutkuje wotnětka bjez stronskeje knižki CDU. W Malešecach bě dołhi čas njewěste, hač dotalny wjesnjanosta Matthias Seidel (CDU) dale w funkciji wostanje. Skónčnje pak docpě wón 70,1 procent.


text:
„Naš wšedny klěb daj nam źinsa.“ Tak bjatujomy z kuždym Wóścenasom na mšy abo teke doma. Pšosymy wó to, až njezgubijomy zakład žywjenja, naš wšedny klěb. Co pak jo wšak zakład žywjenja? Jo to jano caroba, abo trjebamy hyšći něco drugego? To ma źinsa byś tema. Źo wó to, lěc trjebamy jano skibki klěba, abo pśidatny njebjaski klěb. Kaki ten njebjaski klěb jo, móžomy zgóniś w ewangeliju sw. Jana we 6. stawje:
47Zawěsće, zawěrnje, ja źeju wam: Chtož we mnjo wěri, ten ma nimjerne žywjenje.
48Ja som klěb žywjenja.
49Waše wóścy su mana jědli we pusćinje, a su humrěli.
50To jo ten klěb z njebja pśiducy, aby něcht, kenž wót njogo jě, njehumrěł.
51Ja som ten žywy klěb, kenž z njebja pśišeł jo; gaž něcht wót togo klěba buźo jěsć, ten buźo se žywiś do nimjernosći. A ten klěb pak, kenž ja budu dawaś, jo mójo śěło, kótarež ja daś budu za žywjenje swěta.Jan 6,47–51
Klěb grajo wažnu rolu za nas. Ako źiśi njejsmy głod póznali, ale stawnje su nam naše starjejše a stare starjejše wulicowali, kak jo to było, tencas, we wójnje. Luba wósada, starša generacija wót Was zawěsće znajo ten špruch, kótaryž smy pśecej słyšali: „Což na blido pśiźo, ma se zjěsć!”. Za nas słodkarjow njejo to było lažko. Něco drugego pak njejo było tak špatnje, což pak młodša generacija zawěsće teke njeznajo: To jo klěbowa zupa. Twardy klěb su zamócowali a z mlokom a cukerom pór minutow zawarili. W nejlěpšem spomnjeśu pak mam, gaž mama jo mě kazała, pó klěb hyś k pjakarjeju na Kalawskej droze. Fryšne pókšyte su tak derje wónjali, až cesto njejsom mógał je domoj donjasć mimo togo, až škórka jo była ceła wótgryzona.
Taki klěbaty ako som był, som měł swóje śěžkosći w Japańskej, źož som póbył dlejšy cas. Som bźez naźeje pytał pšawy klěb wšuźi w kupnicach. To, což som namakał, jo była taka běła napjacona masa, kenž jo šmekowała ako lim. Pótakem som se na japańsku fryštuku ze syreju rybu a rajsom pśiwucył. W Japańskej zawěsće dejali bjatowaś „Našu wšednu šklicku rajsa daj nam źinsa.“
Cogodla to wulicujom? Wšojadno, lěc rajs abo klěb, za Jezusa njejo realny zakład žywjenja wšojadny. Som cytał chyla wurězk z ewangelija swětego Jana. Na zachopjeńku togo stawa źo wó seśenje tych 5 towzynt luźi. Realny głod luźi Jezus njejo pšec prjatkował z dobrym słowom. Wón zawupytajo pótrěbnosć luźi a groni swójim wuknikam: „Dajśo jim jěsć”. To jo wažne, teke za našu towarišnosć, źož zazdaśim wšykne maju dosć jěza. Maju wšykne napšawdu dosć? Su pśi klěbje abo muse se luźe žywiś wót togo, což naša bogata towarišnosć jim pśiźělujo?
W tom tšojenju wó Jezusu se pśinjasu klěb a rybce. A wón groni: Rozdźělśo to, což mamy. A wóni su rozdźělili, až wšykne su dostali to samske. Wóni su źiwali, ale kuždy jo najěźony. A hyšći něco wažnego se stanjo: Jezus groni: „Zgromaźćo zbydne drobjeńce, aby se nic njezbrojło.”Jan 9,12 Stakim njejsu nic pšec chyśili – to jo teke napšawdny źiw!
Jezus jo se naroźił w Betlehemje (בית לחם), to groni hebrejski, we jsy klěba. Jezus groni: „Ja som ten žywy klěb.” Co z tym měni? Nic jano naš brjuch jo głodny, teke naša duša. Žywjenje jo wěcej ako jěza a piśe. Naša duša jo głodna, ale njewě se žedneje rady. Ze stawnje wušeju spěšnosću se pyta za něcym nowym a wuwija dalšne a dalšne póžedanja. Kake póžednosći mamy spokojś z tymi nejnowšymi generacijami smartfonow abo medijow? Co pśinjaso kondicioněrowanje na wuspěch a na perfektny wobraz, kenž comy w zjawnosći pokazaś? Mjazy nerwoznym głodom we nas za wěc a wěcej a znjewužywanim našogo planeta wobstoj nutśikowny zwisk. Mimo pokoja zežerjomy wšykne ressource. Ten głod našeje duše jo zwězany z wuklukowanim nas samych a drugich. Rědnje, až wukniki na jich pětkowych demonstracijach nas na to dopominaju, až mamy jano jadnu zemju.
Jezus wózjawijo, až naš nejmócnjejšy głod za žywjenim wón sam móžo naseśiś. To jo wjelike pominanje. Młogi se mysli, až kśesćijany su žywe mimo šposa a wochłoźenja, až sejźe jano we wóstudnych Bóžych słužbach. Se wě, mamy taku tradiciju, až wěra měni same tšadanje. Ale za mnjo to z Kristusom njama nic cyniś. Jezus njoco mjenjej žywjenja, ale wěcej. Klěb a wino słušatej k tomu. Jezus njejo žeden skazowaŕ wjasela. To jo pokazał na swajźbje w měsće Kana. Tam jo kružki z winom napołnił, ako su jomu gronili: My njamamy wěcej žednogo wina.
Jezus jo klěb žywjenja, to groni, mamy jogo ceło we nas pśiwześ. To njeměni nic drugego, až mamy w Jezu dopołnje wěriś. Njedejmy jano słuchaś ako na staru bajku z Galilejskeje. Dejmy se na njogo spušćiś, až našo žywjenje wustrowijo, źinsa a pśecej. Wšykne starosći chyśćo na njogo! Dejmy dowěriś, až našo nimjerne žywjenje wót njogo wótwisujo. Nic drugego nas njewumóžyjo. To njegroni, až njezmějomy śěžke casy. Ale wón co nam daś tu móc, aby my našu kśicu njasli, až njezacwiblujomy. Dary Jezusa dawaju móc na cełe žywjenje. Gaž jogo dopołnje pśiwzejomy, pśeměnijomy žywjenje. Nadejźomy druge cile, kótarež se makaju z tymi, za kótarež Jezus jo se zasajźił: Cłowjek ako pódoba Boga, jogo dostojnosć, jogo zagronitosć. To wóstanjo na pśecej, njeglědajucy na wšykne komplikacije žywjenja.
15Wšyknych wócy maju k tebje tu naźeju; a ty dajoš jim jich carobu we pšawem casu,
16Ty wótwórijoš twóju ruku, a naseśijoš wšykno, což jo žywe, z dobrym spódobanim.
18Kněz jo blisko wšyknym, kenž se k njomu wołaju, wšyknym ak se za wopšawdu k njomu wołaju. Ps 145,15-16.18
Prjatkowanje na stwórtu njeźelu spótnego casa 2019-03-31 w Janšojcach.
Bibliske teksty: Serbska biblija 1868/2018
Bildka: wikipedija, CC BY-SA 3.0


text:
Serbska wósada a rěc
Jo derje znate, až Spěchowańske towaristwo za serbsku rěc w cerkwi z. t. swěśi lětosa 25 lět wobstaśa. Ako pśedsedarja se mě cesto pšašaju, kak ja wiźim pśichod towaristwa a kaku wiziju mam za serbsku wósadu. Ako som zachopił se angažěrowaś za serbsku rěc w cerkwi pśed 5 lětami, som napisał dłujku lisćinu žycenjow. To nejžwažnjejše wšak južo štycy w mjenju cerkwinego towaristwa: Cujomy se zagronite za našu rěc, a to pó mójej mysli nic jano w cerkwi. Gaž serbska rěc dej měś pśichod na mšach a w cerkwi cełkownje, musymy se staraś wó serbsku rěc wšuźi w towarišnosći. Ako som raz woglědał do katolskeje fary w górnołužyskich Ralbicach, stej mě šulskej góleśi napśeśiwo pśišłej. Wónej njejstej mě znałej a jadnorje „dobry źeń” groniłej. To wósebne za mnjo ako Dolnołužycanaŕ jo było, až to stej cyniłej w serbskej rěcy. To by se teke žycył za nas w Dolnej Łužycy! Dolnoserbšćinu jano wuknuś we šuli za censury jo za starego Fryca, gaž njejsu žedne móžnosći, rěc nałožowaś zwenka wucby. Na kuždolětnych kubłańskich wikach Dolnoserbskego gymnazija wšake institucije prezentěruju móžnosći powołańskego źěła w serbskej rěcy. Nic špatnego to njejo, ale se pšašam, lěc to musy byś wšo. Co jo z tymi wuknikami, kenž maju zajm za medicinu, za pśedmjaty MINT (matematika–informatika–pśirodowěda–technika) abo za towzynty drugich powołanjow, kenž su móžne? Cesto słyšym tam na wikach wót wuknikow, až njekśě źěłaś w serbskich institucijach a dla togo njetrjebaju se zajmowaś za serbsku rěc. Jo wjelgin tužne, gaž serbske kubłanje take wuslědki ma. Ja njamóžom zwěšćelowaś, do kakeje měry móžomy serbsku rěc ako wobchadnu rěc zdźaržaś abo slědk dobyś. Som pak nazgónił, až w serbskej ewangelskej wósaźe njejsmy cakali na wjelike wuźěłane koncepty abo programy wótwjercha. Ze wšymi rěcnymi njedostatkami a nutśikownym cwiblowanim, teke wótergi ze zwadami, smy jadnorje zachopili. Źinsa jo cerkwja mały, ale stabilny rěcny rum w mysle prědnego psalma: „Ten spšawny jo kaž bom, sajźony pśi wódnych tšugach, kótaryž swój płod měwa w swójom casu, a jogo list njezaprějo.“ Gaž w pśichoźe nadalej změjomy takich angažěrowanych serbskich a teke nimskich procowarjow ako w slědnych 25 lětach, njemusymy tšach měś, až serbska rěc w cerkwi dowuznějo. Wědobnje wó drogostku serbskeje rěcy jo w zajźonych lětach wuraznje rosło, z boka nimskich fararjow a cerkwinych institucijow, ale teke pla jadnorych wósadnikow we Łužycy. Źinsa rozmějo naša cerkwja rěcnu wšakorakosć ako wobogaśenje. Źinsa ma zapowědanje Bóžego słowa w serbskej rěcy pozitiwny wliw na cełkownu rěcnu situaciju w Dolnej Łužycy. – To stej dwě saźe, kenž stej byłej pśed 5 lětami na mójej lisćinje žycenjow. Tak to dej wóstaś z Bóžeju pomocu w pśiducych 25 lětach.
Komentar na cerkwinem boce Nowego casnika, julij 2019.


text:
Liczba postów: 613
Liczba wątków: 38
Dołączył: Jul 2011
Reputacja:
5
gødouš - idemy bess vzglyndu na uznani našy Gøtki, Ja?
Jou bych ći richtich pšou
Liczba postów: 613
Liczba wątków: 38
Dołączył: Jul 2011
Reputacja:
5
ča by verbůvać Ludźa, keži by se tyš tim zajeli
Jou bych ći richtich pšou
Liczba postów: 44
Liczba wątków: 0
Dołączył: Sep 2011
Reputacja:
1
Jo je za godaniym po slonsku ale przeciwko ujednolicaniu ty godki. U nos w Rudzie Slonski sie godo po slonsku tak jak godajom lod Glywic po Myslowice. Zas lod Glywic na zachod az za Lopole
to raczyj gudajom,radzom abo rzondzom.Tam nawet na gorola godajom hadziaj. Drugo sprawa to loni strasznie psyczom a u nos sie godo bardzi twardo. Tak np. u nos godo "sie" a niy "se". Niy idzie jednak padac ze jedni abo drudzy godajom richtich po slonsku i w przypadku ujednolicyno fto miol by isc na ustympstwo. Niy moga sie tego vosztelowac zebych kedys miol padac, ze ida du dom a niy do dom - tak jak to zawsze godom.
Jo sie mysla, ze to niy chyci, bo starzi bydom i tak godac tak jak godajom a ci modzi bydom sie uczyc nowy slonski godki kero niy bydzie juz naszom slonskom ino czyms co sztucznie powstalo ino po to, zeby innym narodom cosik udowodnic.
Lostonmy lepi pszi naszy slonski godce i naszych slonskich tradycjach i cza ratowac to, co sie jeszcze do uratowac a niy bastlowac na gwolt cosik nowego.
Liczba postów: 613
Liczba wątków: 38
Dołączył: Jul 2011
Reputacja:
5
28-09-2011, 12:00
(Ten post był ostatnio modyfikowany: 28-09-2011, 12:13 przez zikfrit.)
mjy se zdou jižy u nous se tfardzi gŏdou nižy u vous - my gŏdůmy baji, kecka a ni kiecka, se mjast śe, kym mjast kim atd.
nu eźli rouzuajzi se uo polski lynzyk - toe ci povja ažy toe tyš je štuční literacki tfůr stygo cojžech syšou?? - zuůnčůny djalyjkta vjedna, uo potstavjy mazovjycki djalykty . česki lynzyk tyš nima taki prŏvdziví - barzoe zlajicizovaní - unovočeśńůní. uogulńe ideja je takou by zybrać fšicky uodmjynny cecha s naši gŏtki , skuplovać je - uo tela vjela se dou - jí stfožić ujednoliconou mŏva - kerou fcale ni baje takou štučnou - i kouždi bou by rot
Jou bych ći richtich pšou
Liczba postów: 44
Liczba wątków: 0
Dołączył: Sep 2011
Reputacja:
1
Zikfryt musza cie zmartwic, my tyz godomy kecka a niy kiecka.
DeVil
Moderator działu "Śląsk"
Liczba postów: 459
Liczba wątków: 36
Dołączył: Jun 2011
Reputacja:
7
loba mocie recht, cozkej cos cza z tym zrobic.
Szkryflač mi pŏ Šlůnsku
Heaven or Hell! What is your final destination?!
DeVil
Liczba postów: 44
Liczba wątków: 0
Dołączył: Sep 2011
Reputacja:
1
Zikfrit, jak byda mojol 20 postow- na moim koncie - to ci lodpowiym na twoje pytania na PW :)
Liczba postów: 613
Liczba wątków: 38
Dołączył: Jul 2011
Reputacja:
5
04-10-2011, 12:29
(Ten post był ostatnio modyfikowany: 04-10-2011, 12:33 przez zikfrit.)
A cœ tœ je jaki gyzec - zasada, jižy ni uotpovjadouš,
a za dvajśća brifůf baješ?
Jou bych ći richtich pšou


text:
Saněrowansku łódź „Klara“ na Parcowskim jězoru poswjećili
Lejno (AK/SN). We łužiskej jězorinje maja wšitke wodźizny dobru kwalitu wody měć. Wo to stara so nětko saněrowanska łódź z mjenom „Klara“. „Zaměr je we wšitkich jězorach samoregulowacy wobběh wody. Łužiska a srjedźoněmska towaršnosć hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) je nětko ofensiwu zahajiła“, podšmórny minjeny pjatk sakski hospodarski minister Martin Dulig (SPD). Wón a dalši čestni hosćo, mjez nimi tež Klara Schorisch z rjadownje 6L Grodkowskeho Erwina Strittmatteroweho gymnazija, su łódź poswjećili.
19 z cyłkownje 36 wodźiznow łužiskeje jězoriny ma hižo neutralnu ph-hódnotu 7. Łódź stara so nětko wo tamne jězory, kotrež su zdźěla jara kisałe. „Wona dźěła z najmodernišim GPS-systemom a ze solarnej techniku a postaja dokładnje wodowe parametry. To je móžno přez snadnu nurjensku hłubokosć. Tak móžemy tež při niłkej wodźe zaměrnje saněrować“, wuswětli bywši nawoda LMBV, šefinženjer Klaus Zschiedrich.


text:
Drježdźany (SN/JBo). „Serbsce po puću“ je aktualny projekt Daniela Matki a jeho přećelki Joane, kotrajž bydlitaj w Drježdźanach. „Cil našeho projekta je, swójski campingowy mobil wutwarić a proces ze serbsko-němskimi widejemi přewodźeć.
Ideja, kotraž so za tym chowa, je z wotměnjawym, filmowym materialom zdobom wuknjenje serbskeje rěče takrjec wolóžić“ tak Daniel Matka, kiž je mjez druhim tež znaty přez nawod hudźbneho projekta Madstep. Załožba za serbski lud aktiwity rodźeneho Lejnjana z cyłkownje 9 000 eurami spěchuje. Wideja wozjewjataj Daniel a Joane krok po kroku na internetnej platformje YouTube. Dotal staj hižo tři epizody přetwara swojeho campingoweho mobila zjawnosći spřistupniłoj.


text:
Bóže blido
Jatšowne tšojenje jo połno symbolow. Cogodla ten źinsajšny stwórtk dej zeleny byś, njejo ceło jasne. Pśiźo snaź wót staronimskego słowa „greinen” (rjawliś, kjawcaś), rownož taki tužny źeń njejo. Oficialnje jo ten stwórtk pomjenjony źeń wustajenja Bóžego blida.
Tak se wulicujo w ewangelijach: Jezus jo se pśiwobrośił swójim pśijaśelam a gronił: „Mě wjelgin na wutšobje lažy, až wóswěśijom z wami k slědnemu razoju ten pasowy swěźeń, pjerwjej až móju drogu dokóńcyjom.” W krejzu swójich zwěrnych wuknikow jo se wuźěkował, wzeł klěb a gronił: „Wzejśo a jěsćo! To som ja, mójo śěło, ako se za was powdajom. Cyńśo to w pśichoźe kuždy raz, gaž na mnjo mysliśo.” Pótom jo wzeł keluch a dał jen krejzoju pśijaśelow. Wšykne su pópili z kelucha. Wón jo gronił: „To jo keluch ze kšwju mójogo wótkazanja. Gaž w pśichoźe tak gromaźe pśiźośo a swěśiśo, budu pśecej z wami. Dožywijośo wódawanje grěchow a gójenje wašych dušow.”
Wuznamny katolski teolog Hans Küng měni, až njemusymy wšykno pó słowje měś. Wažny jo jano Jezus Kristus sam. Tak jo to teke pśi Bóžem bliźe. Gaž Jezus groni, musyśo mójo śěło jěsć a móju kšej piś, jo to wurazna metafra, až mamy Jezusowu wucbu wewšosć abo ceło pśimaś. Tak ja to rozmějom. Bóže blido jo wažny symbol a ritual našeje kśesćijańskeje zgromadnosći. Gaž smy tužne abo wjasołe, zacwiblowane abo se něco naźejuce, tšašywe abo zmužne – Kristus jo pśecej z nami. אָמֵן
Bildka: L’Ultima Cena wót Leonarda da Vinci
Bóže słowo w Serbskem rozgłosu RBB na Zeleny stwórtk 2020


text:
Wone su za mustwowy sport njeparujomne, wšojedne hač za mjetańcu, basketbul, lodohokej, wolejbul abo kopańcu. Hrajerki a hrajerjo doběža sej z ličbu na trikoće na hrajnišćo.
Je zajimawe sej woznam ličbow sportowych družin wobhladać. Pohladajmy raz na někotre ličby w kopańcy, kotrež su wosebje popularne a zdźěla prawe marki. Lubowarjo kopańcy hnydom wědźa, što resp. štó so za skrótšenku CR7 chowa. A štóž so hišće dokładnišo wuznawa, znaje tež matematisku formulu 1+8. A při tajkich formulach wostawajo wěmy, zo je 11×11=121. W kopańcy mamy wšelakore njewšědnosće ličbu na trikoće nastupajo. Zwjetša tči za tym pak kuriozna pak chutna stawizna. Najznaćiši přikład za namakanje ličby z pomocu matematiskeje formule je Iván Zamorano. Wón dyrbješe 1997 „swoju“ 9 Cristianej Ronaldej přewostajić. Na to rozsudźi so Chilčan za ličbu 18 a staji mjez ličbje znamješko +, z čimž je matematisce zaso swoju 9 měł.


text:
Zymski sport w Čěskej - Wintersport in Tschechien [01/2015]
Dwaceći šulerjow 7. lětnika přebywaše srjedź januara w štyridnjowskim sněhakowarskim lěhwje w Bedřichovje. Wuměnjenja w sněze, kiž ležeše z městnami hač do 40 cm tołsty, běchu za to runjewon optimalne. Je hižo z dołholětnej tradiciju, zo jězdźa šulerki a šulerjo do Jizerskich horinow a so tam w sněhakowanju zwučuja. Nimo sportoweje wučerki Simony Eckertoweje, sportoweho wučerja na wuměnku Pětra Korjeńka a socialneje dźěłaćerki Franciski Zopic staraštaj so tež čěskaj wučerjej wo šulerjow. Wonaj jim cyle profesionalnje a zdobom tež na jara přećelne a žortne wašnje sněhakowanje nawučištaj. Při słónčnym wjedrje a stopnjemi wokoło nule nawuknychu šulerjo w třoch skupinkach na Malinovce zakłady sněhakowanja. Bórze hibachu so cyle samozrozumliwje po sněhakowarskim arealu, mějachu wjeselo při wužiwanju liftow a wuspytachu wšelake pisty. Na třećim dnju podachu so na 3 kilometry zdalenu horu Severák. Tam móžachu na módrych a čerwjenych pistach pokazać, što su nawuknyli. Wšitcy holcy a hólcy 7. lětnika běchu při tym tak wuspěšni, zo je jim dobra znamka w sporće wěsta. Nimo wšědneho sněhakowanja wubědźowachu so woni potom na wječorach tež hišće w blidotenisu a bowlingowanju a podachu so do kupjele “Babylon” w bliskich Liberecach. Wjeselo při zymskim sportowanju, dobra nalada mjez šulerjemi a wučerjemi, krasne słónčne wjedro a dobra čěska jědź polěkowachu tomu, zo bě přebytk jara poradźeny.
Error
foto a tekst: F. Zopic


text:
Cyberowa ataka na IHK
Choćebuz (dpa/SN/ch). Industrijna a wikowanska komora Choćebuz (IHK) je so stała z cilom cyberoweje ataki. E-mailnje dóstachu tam wčera fingěrowanu zličbowanku z wirusom, zdźěli rěčnik IHK Nils Ohl. Njeje znate, kelko datow je wirus zničił. IHK je chłostajomny njeskutk přećiwo njeznatym wozjewiła. Najprjedy su wčera rano wšitke ličaki ze syće wzali a wot wirusa wučisćili. Popołdnju dźěło zaso normalnje běžeše. E-mail bě kaž wudrěwanski list formulowana. Hrožene bu ze zničenjom wšitkich datow w běhu 96 hodźin, jeli IHK wěsta suma pjenjez njepłaći.
Žane nowe přepytowanja


text:
Južo w dawnych casach su płaśili žni pśi serbskich burjow ako nejwažnejša perioda lěta, dokulaž su žni byli rozsudne za pśežywjenje wejsanarjow. Wósebnje kokotoju su se wuźěkowali, dokulaž stoj wón za duchy płodnosći. Kokot jo se woprował pśi nałogach ako zabijanju kokota abo łapanju kokota.
Zabijanje kokota licy k nejstaršym nałogam we Łužycy. W něgajšnych casach jo kokot sejźeł w jamje pód gałuzami, a te gólcy su wopytali jogo ze cepymi zabiś. Źinsa směju kjarle tśi raze do gjarnca biś. Kokot sejźi w kórbicku a glěda na tšojenje. Pótom se pušćijo kokot aby se pón wót gólcow zasej pópadnuł. Na kóńcu se wón na pśesajźowanju pśedawajo.
Nejžwěcej znaty žnjowny nałog jo łapanje kokota. How wopytaju rejtarje kokotoju, kotaryž wisy na wrotach, głowu a kśidle wótryś. Dobyśarje se wucesćiju ako krale z dubowymi wěncami. Pózdźej wuzwóliju sebje krale z krejsa źowćow swóju kralowku. Z njeju zarejuju prědnu reju. Zakóńcenje nałoga lěśa twóri “Superkokot”. Pśi tom tšojenju wuběguju se krale wšyknych jsow we łapanju kokota, aby krala kralow zwěsćili.
Jano w Nowej Niwy móžomy źinsa rejtowanje wó kołac w starej, awtentiskej formje wiźeś. Pó tym až jo młoźina była dopołdnja na mšy, wójuju gólcy pśi rejtowanju a źówća pśi swójich wuběźowanjach wó prědne tśi městna. Dobyśarje dostanu wupyšjony kołac. Źeń se skóńcyjo z wjasołeju reju.


text:
Delanska gmejna zawěsća sej fachowu pomoc za hladanje wodźiznow
Ralbicy (JK/SN). Na posedźenju gmejnskeje rady Ralbicy-Róžant w juniju předstaji inženjer Andreas Stowasser z planowanskeho běrowa w Radebeulu projekt a koncept, kak wodźizny 2. rjadu w delanskej gmejnje hladać a wobhospodarjeć. Wona ma so wo cyłkownje 30 kilometrow tajkich starać. Z aktualnym spěchowanjom Swobodneho stata Sakskeje za wudźeržowanje tajkich wodźiznow we wobjimje 500 eurow na kilometer su tež wotpowědne zaměry a wobhospodarjenske naroki zapisane. Gmejna njemóže tajkim fachowym žadanjam hižo sama wotpowědować.
Radebeulski běrow komuny podpěruje, nastajić plany hladanja wodźiznow, a pomha tež přisłušnosće a wobsydstwowe poměry rozrisać. Wotpowědne zrěčenje z běrowom ma wšě tute wobstejnosće wobkedźbować a přiwšěm gmejnje swobodu při postupowanju wostajić. Inženjerski běrow pak stara so přichodne lěta wo fachowy přewod a poradźuje gmejnu, kak ma wodźizny prawje wobhospodarjeć.


text:
Dokelž w swójbje Slepjanskeje fararki Jadwigi Malinkoweje dorost wočakuja, maja w tamnišej wosadźe nětko takrjec nachwilnu personelnu změnu, kotraž pak tam cyle njeznata njeje.
Slepo (CK/SN). Božu słužbu na jutřišim pokutnym dnju w Slepom změje predikant Manfred Hermaš. Fararka Jadwiga Malinkowa, kotraž so na swoje třeće dźěćo wjeseli, by poprawom hakle 8. decembra do maćerneho dowola šła. Koronapandemije dla pak su jej poručili, swoje dźěło hnydom wotpočować dać. Zastupować budźe ju w přichodnym połdra lěće Wojerowski farar Jörg Michel, kiž jednaćelstwo w Slepjanskim farskim zarjedźe kaž tež dušepastyrske nadawki přewozmje. Podpěrany budźe wot fararja Steffena Krolla z Markersdorfa, kiž při chowanjach a křćiznach wupomha.


text: Čestne zastojnstwo ma wona za njeparujomne. „Te je za dźěławosć towarstwow po wšej Němskej přewšo wažne. Runje w tak měrnej kónčinje kaž tu je wažne wólnočasne poskitki z pomocu čestnohamtskich ludźi tworić“, měni Jadwiga Bryckec ze Zhorjelca. Na namjet FDP a předsydy frakcije strony w Zhorjelskim wokrjesnym sejmiku Franka Wittiga su ju za wěcywustojnu wobydlerku do přirady za serbske naležnosće wokrjesa Zhorjelc powołali. Dwurěčnje hornjoserbsko-němsce bě wona w Kubšicach wotrostła. Do šule chodźeše w Budyšinje, hdźež tež maturu złoži. „Hač do dźensnišeho ze swojimi serbskimi přećelemi tež serbsce rěču. Hdys a hdys wopytuju serbske dźiwadło“, wona wuswětla.


text:
Wo twarje kompostowarnje pola Miłoćic budu znowa rozsudźić dyrbjeć
Njebjelčicy (SN/JaW). W Njebjelčicach změja bórze Dróhu Jana Buka. Po znatym molerju a čestnym wobydlerju komuny chcedźa puć w nowej bydlenskej štwórći „Při Jěžowskim puću“ pomjenować. To je Njebjelčanska gmejnska rada na swojim zašłym posedźenju jednohłósnje wobzamknyła. „Tak česćimy jako gmejna swojich wuznamnych wobydlerjow“, wopodstatni wjesnjanosta Tomaš Čornak (CDU) rozsud gremija. „Wjacore lěta hižo pytamy móžnosć sławneho syna wsy prawje hódnoćić. Nětko smy ju našli.“ Swójba 2019 zemrěteho Jana Buka bě wotpowědnu próstwu wo to zapodała. Na posedźenju přitomny wnuk molerja, kotryž tohorunja Jan Buk rěka, zwurazni swoju hordosć nad rozsudom, zo „gmejna mojeho dźěda takle česći“.


text:
Kulowske sportowe towarstwo zwoprawdźa nětko projekt, za kotryž běchu ideju hižo před pjeć lětami zrodźili. Za njón su wčera zakładny kamjeń połožili.
Kulow (AK/SN). Hač do kónca lěta natwari Kulowske sportowe towarstwo Módro-běli nowe socialne twarjenje bjez barjerow. W nim budu nuzniki, płokarnja a sušernja za trikoty kaž tež skład za bule a sportowe nastroje. Małe pódlanske twarjenje budźe dźěłarnja. „Nowotwar je dawno trěbny“, podšmórny twarski nawoda Udo Popjela wčera při połoženju zakładneho kamjenja. Stare twarjenje pochadźa z 1950tych lět. W nim běchu nuzniki kaž tež tepjenje často skóncowane. Wopytowarjo dyrbjachu zwjetša nuzniki towarstwoweho hosćenca wužiwać. Popjela je studowany twarski inženjer a bě wot 1994 do 2014 Kulowski měšćanosta. W tym času je twar towarstwoweho domu 1998, sportnišća z wobswětlenjom 2006 a přihladowarskeje tribuny 2011 sobu přewodźał. Dźensa angažuje so čestnohamtsce jako twarski nawoda, tak zo towarstwu žane wudawki za inženjerske dźěła njenastanu.


text:
Halena Jancyna nowa wokrjesna społnomócnjena za serbske naležnosće
Budyšin (SN/at). Z wotwołanjom dotalneje a powołanjom noweje społnomócnjeneje za serbske naležnosće je Budyski wokrjesny sejmik dalewjedźenje tohole zastojnstwa zaručił. Na swojim wčerawšim posedźenju, kotrež su koronapandemije dla znowa w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle přewjedli, wuwjazachu wokrjesni radźićeljo Reginu Krawcowu po šěsćlětnej zaměrnej dźěławosći k 30. septembrej z funkcije. Krajny rada Michael Harig (CDU) jej wobkrući, zo njeje so bojała na njedostatki pokazać, zo je „deficity widźała“ a zarjadnistwo „dale přinjesła, winowatosće serbskej ludnosći napřećo dodźeržeć“. Za to wupraji Krawcowej „cyle wulki dźak“.


text:
Młyny najwšelakorišeho razu wotbłyšćuja, kak je čłowjek něhdy přirodnu móc wětřika a wody za sebje produktiwnje wužiwał. Swjatkownu póndźelu budu młyny zaso přistupne.
Bart (SN/MWj). Mjeztym hižo 26. raz wotměje so swjatki póndźelu po wšěm kraju dźeń młynow. Nimale 1 000 wětrnikow, wódnych młynow a dalšich budźe tón dźeń přistupne. Zaměr wot lěta 1994 stajnje póndźelu po swjatkach wotměwaceho so dnja młynow je, wusměrić kedźbnosć a zajim zjawnosće na tele techniske pomniki, kotrež su zdźěla starše hač 2 000 lět.
Tež w dwurěčnych kónčinach su někotre młyny přistupne, kaž wódny młyn Heika Vogela w Barće. Dokelž so wón jenož kóžde druhe lěto wobdźěla, budźe ćim zajimawše widźeć, što je tam zašły čas noweho nastało. Wopytowarjam chcedźa mjez druhim demonstrować, kak žito mjatu. Wo ćělne derjeměće so cyły dźeń z jědźemi a napojemi staraja, popołdnju poskića kofej a tykanc.


text:
Spontanje a ludźom k wjeselu serbske pěsnje hudźili
Budyšin/Salow/Hórki/Radwor (CS/SN/BŠe/JaW). Tež lětsa su na swjatym dnju Božeho spěća mužojo po puću byli, ale nic jenož. Na mnohich městnach běchu tež skupinki žonow widźeć a dźeń, kotryž wšak je jako nanowy dźeń znaty, wuwiwa so dale a bóle na dźeń za cyłu swójbu. Tuž bě wčera na dróhach a šćežkach znowa tójšto wobchada. Předewšěm mužojo běchu sej swojeho groćaneho konika zesedłali a zgratowali, ale tež swójby wužiwachu słónčny dźeń za wulěty abo zhromadny piknik. Nadpadnyło wčera tohorunja je, zo běchu mnozy ze zapřahami abo na konjach jěchajo po puću. Škitne naprawy koronawirusa dla su nimale wšudźe w dalokej měrje dodźerželi. Policija wšak je tež zaměrnje kontrolowała a bě ze swojimi zasadźenskimi awtami časćišo tež na serbskich wsach po puću.