text: Spisowaćel, wučer, přełožowar, lektor, Maćicar a wuběrny znajer našeje maćeršćiny, lawreat Myta Ćišinskeho Anton Nawka, zemrě wčera před dwaceći lětami w Budyšinje. Syła Serbow přewodźeše jeho na Mikławšk k rowej. Narodźił bě so wón 20. septembra 1913 Radworskej Nawkec wučerskej swójbje. Studowaše w Berlinje, hdźež zezna swoju pozdźišu mandźelsku, Pólku Helenu, a pozdźišo w Pólskej. Nacizm wotpokazowacy Serb dyrbješe přećiwo swojej woli do wójny, wo čimž pisa w knihomaj „Pod wopačnej łopaću“ a „Pod wopačnej flintu“. Po wójnje bě wučer serbšćiny a łaćonšćiny na Serbskej wyšej šuli a na Serbskim pedagogiskim instituće, hdźež pak njewinowaty swoje přistajenje zhubi, dokelž so socialistiskej ideologiji spjećowaše. Jako lektor LND a dwaceći lět jako rěčewědny sobudźěłaćer redakcije Noweje doby je serbšćinu porjeńšejo zasłužbnje skutkował. Pisaše składnostne basnje a tworješe nowe rěčne wobroty. Mnohe twórby pólskeje a swětoweje literatury a dramy je wuběrnje zeserbšćił.


c: text/html

text:
Město Budyšin planuje 120 metrow dołhi móst nad dołom Sprjewje
Budyšin (SN/mwe). Radźićeljo města Budyšina wuprajichu so předwčerawšim, srjedu, k wuslědkam studije nastupajo planowany móst za pěškow nad sprjewinym dołom z Hrodźiška na Hród, a běchu zahorjeni. Hižo dlěši čas zaběra so město z projektom „Wizija stare město 2.0“, minjene tydźenje pak njebě wo tym zjawnje wjele słyšeć. Planowarjo a sympatizanća tajkeho mosta pak zdźěłachu w tym času studiju, hač a kak je scyła móžny. Wšako ma w tym padźe tež pomnikoškit přihłosować, kiž wulke naroki staja. Nimo města nad Sprjewju so dźeń a bóle tež Budyski wokrjes a samo Swobodny stat Sakska za projekt zajimujetej a jón podpěrujetej.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SJ Njebjelčicy –
Hlinowske SK 5:0 (1:0)
Zestawa domjacych: Hahn – Kral, Reinecke, Šołta, Čornak (49. Pawlik), Hanuza, O. Domš, F. Domš (85. Malaškin), Hrjehor, Korjeńk, Bergmann (74. Matješk)
Při rjanym nazymskim wjedrje bě so tydźenja za Njebjelčanow hladajo na kónčny wuslědk a kulisu přihladowarjow wuspěšny derby přewjedł. Hižo do hry ćehnjechu fanojo z Hlinowca do Njebjelčic. To je mjeztym z tradiciju, pěši z chorhojemi do susodneje wsy zaběžeć. Při tym je dumpanje, spěwanje a praskotanje po cyłej wsy słyšeć.


text:
Parafia św. Marii Magdaleny w Poroninie.
Moi kochani posyłomy Wom zdjyńciy jak to nase dzieci wroz ze swojymi rodzicielami a i dziadkami przepiykniy modlom siy na roratkak w Poroniajskim kościely pod przewodnictwym nasyk ksiyndzosków.
Barz to piykne przezyciy jako ze 8 grudnia zacon siy rok Wiary i Miyłosiyrdzio, tozto wiyciy zacynimy łozwozaniym od roku 966, kiedy to Polsko przyjyna krzest św. i stalimysiy katolikami. I tak dziyń po dniu nasi księzowiy przyblizajom nom zywoty ludzi świyntyk, wtorzy swoim poboznym zyciym syzyli po świeciy krześcijajskom wiare i wielkość Miyłosiyrdzia Bozego.
I my tutok syćka
scyrze siy modlimy
Miyłosiyrdziy Boze
ło zdrowiy pytomy
Błogosłow nom Boze
i rodzinom nasym
być nom przewodnikym
na te cięzkie casy.


text:
Budyšin (CRM/SN). Byrnjež wón hižo dawno w swojim ródnym měsće Budyšinje njebydlił, wostanje wón jemu dale swěrny: Solowy spěwar Ronald Hein. Do dosć znateje hudźbneje swójby w lěće 1974 so narodźiwši, dósta wón tu tež swoje dobre zakładne hudźbne wukubłanje a přeńdźe potom na studij do Drježdźan. Jako tenorowy bariton je přez lěta tež někotryžkuli serbski koncert wuspěšnje sobu wuhotował, a to wosebje z pianistku Lianu Bertók.
Mjeztym zwonka Łužicy bydlo, zarjaduje Ronald Hein kóždolětnje swójski komorny koncert jako interpret klasiskeho němskeho spěwa z klawěrnym přewodom na žurli Serbskeho muzeja. Tak wěnuje wón z wulkej swěru dale darmotnu hudźbnu hodźinu na wysokim niwowje kruhej swojich starych přećelow a dalšich zajimcow. Z nim spřećeleny Michał Cyž tute koncerty nahrawa.


text:
Próstwa wo spěchowanske srědki za wólby Serbskeho sejma zapodata
7. awgusta je Smy z. t., spěchowanske towarstwo za podpěru k wutworjenju prěnjeho demokratisce legitimowaneho ludoweho zastupnistwa Serbow - Serbski sejm, přepodało direktorej Załožby za serbski lud, Janej Budarjej, próstwu wo spěchowanske srědki ke kryću kóštow prawólbow do sejma.
Aleksander Polk, kotryž je próstwu hłownje wobdźěłał, wujasni: „Zawěsćenje financowanja je jedne z wažnych wuměnjenow k přewjedźenju prawólbow. Njesnadne kóšty zawinuje zjawnostne dźěło, kotrež so započnje wot wokomika wólbneje namołwy kaž tež trěbna identifikacija wolerjow, štož je při podźělnym statnym ludźe Serbow hižo něšto wosebiteho.“ Dr. Měrćin Wałda, rěčnik sejmoweje iniciatiwy a předsyda towarstwa k tomu doda: „W ludowym prawje zawjazuja so čłonojo statneho zhromadźenstwa, přizwolić swojim mjeńšinam/podźělnym statnym ludam w samozarjadnistwje kulturnu awtonomiju. Tole implicěruje wězo tež k tomu trěbnych demokratiskich strukturow, štož rěka parlament, a k dispozicijistajenje k tomu trěbnych finančnych srědkow.“


text:
Połoženje w lěsach Rakečanskeje gmejny runje tak napjate kaž druhdźe
Rakecy (JK/SN). To dyrbjachu Rakečanscy gmejnscy radźićeljo na swojim zašłym posedźenju zaso raz něšto dlěje wutrać. Hłownej temje běštej komunalny lěs kaž tež zastaranje z pitnej wodu a wotstronjowanje wopłóčkow.
Gmejna Rakecy wobsedźi 5,6 hektarow komunalneho lěsa, kotryž da wot statneho lěsniskeho zawoda Sachsenforst wobhospodarjeć. Za rewěr zamołwity hajnik, Wěteńčan Michał Zahon, poda radźićelam hromadźe ze swojim kolegu přehlad wo stawje sakskeho lěsa kaž tež wo wuwiću komunalneho Rakečanskeho lěsa. Wobaj skedźbništaj na napjatu situaciju w lěsach, zawinjenu přez wulke wichory zašłych lět, přez hižo tři lěta trajacu suchotu a nic naposledk tež přez skutkowanje lěsnych škódnikow kaž skórnika.


text: Budyšin (CS/SN). Budyska šulska hwězdarnja na kromje města w bliskosći přirodoweho parka ma nuznje ponowjenje trěbne. To přitrjechi za twarjenja runje tak kaž za personal, dokelž woboje hižo najmłódše njejsu. Zo bychu tuž hwězdarnju bóle do zjawneho srjedźišća Budyšanow wjedli, běchu měšćanska zawodowa a wobdźělenska towaršnosć (BBB) hromadźe z technologiskim spěchowanskim towarstwom a spěchowanskim towarstwom hwězdarnje na wosebity akciski dźeń přeprosyli. Minjenu sobotu dopołdnja móžachu šulerjo, kotřiž běchu so do toho přizjewili, na stejnišćach Zuseuma, Lubijskeho gymnazija a Zhorjelsko-Žitawskeje wysokeje šule zajimawe eksperimenty přewjesć. Popołdnju běchu potom swójby přeprošene, so na terenje hwězdarnje rozhladować, přez teleskopy na słónco, Wenus, Saturn a Arktur hladać a paslić.


text:
Beschreibung
Znajośo šybalika Rufusa? To jo wron, ako dožywijo wjele luštnego, směšnego a zapśimujucego. Wón co wuknice a wuknikow, kenž wobźěluju se na serbskej abo WITAJ-wucbje, pózbuźowaś k dalšnej zaběrje ze serbskeju rěcu.
Šybalik Rufus wustupujo w jadnotliwych zešywkach cytańskego rěda za zakładnu šulu nakładnistwa Cornelsen. Te smy pśestajili do dolnoserbskeje rěcy. W toś tych zešywkach wijo se pśecej jadne tšojeńko wokoło wrona Rufusa. Wón bydli w jadnej familiji ze źiśimi a dožywijo z nimi žortne wěcy. Mimo lažkich tekstow, ako se namakaju w zešywkach, mógu wuknice a wukniki doma abo w šuli wšake nadawki k cytanemu dopołniś. Su to pórucenja za wudopołnjenje a wumólowanje, kreslenje pódanych pśedmjatow, nakśicowanje wótegronow a pśirědowanje słowow a sadow k wšakim wobrazam. Z pomocu nadawkow mógu źiśi sami kontrolěrowaś, lěc su zmysł teksta pšawje rozměli.


text:
Na kogo dejmy cakaś?
Ako Jan w popajźeństwje wót Kristusowych statkow słyšašo, pósła wón swójich wuknikow, aby se jogo pšašali:„Sy ty ten, kenž dej pśiś, abo dejmy za drugim cakaś?“ A Jezus wótegroni a źašo jim: „Źiśo a powězćo Janoju zasej, což wiśiśo a słyšyśo: Te slěpe zasej wiźe a te chrome chójźe, wusacne se wucysće a głuche słyše, wumarłe stawaju a chudym se ewangelium zapowěda; a zbóžny jo ten, kenž se nade mnu njepógóršujo.“[Matejus 11, 2–6]
Ten ewangelium jo jaden tych nejrědnjejšych a nejlubosnjejšych. Jana, togo dupjarja wiźimy how, kak wón sam słaby we wěrje jo. A gaž taki muž, kenž njepśestawajucy we pusćinje starym a młodym jo prjatkował: „Cyńśo pokutu, njebjaske kralejstwo jo se pśibližało!“, gaž taki muž se pšaša: „Sy napšawdu ten, kenž dej pśiś abo dejmy drugego docakaś?“ – kak mógał ja se źiwaś, až se wóno młogemu drugemu hynac njezejźo? Nje – cwiblowanje słuša k žywjenjeju, teke za tych Bóže mužow w bibliji ako za Jana dupjarja.
Ale pśeto jo Jan ten, kenž wjeźo nas k Jezusu.
Wótergi jo notne se pšašaś te pšawe pšašanja. Co by Jezus k tomu gronił – to jo sławny titel knigłow z našogo casa, „Was würde Jesus dazu sagen?“.
A pón słuchajśo na Jezusa wótegrono! Wón jo ten, kótaryž nam dawa to pšawe wótegrono. Ako pśecej jo to pśirownanje, a njezmějomy wześ pó słowje. „A chudym se ewangelium zapowěda“, wón groni. To njejsu měnjone chudych luźi, kenž nic njamaju. „Zbóžne su te chude we duchu, pśeto jich jo to njebjaske kralejstwo.“ Z togo słowa wuznawamy, kaku chudobu Jezus měni. Jan Tešnaŕ napisa, to su te chude grěšniki, kenž nic njamaju ako swóje grěchy, kótarež tomu Wumóžnikoju mógu pśinjasć. To su te zbóžne luźe, za tymi jo pśišeł Kněz Jezus, aby jich bogatych wucynił.
Pśigótujśo tomu Knězoju tu drogu, nejpjerwjej do wašeje samskeje wutšoby, aby wón k nam pśišeł a swóje bogate gódowne dary nam wobraźił.
Bibliske citaty pó: Dolnoserbske perikopy. Chóśebuz: Kupka serbska namša 2011.


text: Hórki (aha/SN). Hač do wuměnkarskeje staroby bě dźensa 79lětny Hórčan Bernhard Vcelich za wodźidłom wulkich nakładnych awtow po puću. Při nakładowanju a wotkładowanju kaž tež při trěbnych reparaturach mašinow bě stajnje ćežkemu ćělnemu dźěłu wustajeny. To je sylneho, wulkeho muža formowało. Čłowjek njeby wěrił, zo je so docpěwši rentnarsku starobu wěnował dospołnje hinašemu dźěłu. Ze swojimaj wulkimaj rukomaj zamóže so filigranemu wužadanju stajić a twari Bože narodki, pyramidy a swěčkate wobłuki. Lubosć dźěłać z drjewom a trěbne kmanosće za to je sej hižo wjele zašo přiswojił.


text:
Z Chóśebuza/Cottbus. Luźe tuchylu njejsu glucne. Źiśi nic, stare a starše nic, a teke młoźina nic. Wšykne maju na wšaki part z teju pandemiju swóje wjelike starosći a wušparanja, rowno tak z młogimi zakazanjami a dalšnymi napšawami, kótarež kněžaŕstwa a amty wobzamknuli su. Te pótrjefiju nic jano dotychměst nješćěpjonych, ale źěła teke šćěpjonych a „wustrowjonych“.
Teke zapust padnjo rowno tak ako slědne lěto do togo njewěstego a njerědnego casa. To wósebnje młodym luźam wjelgin, wjelgin bóli. Južo łoni běchu pód tym bejnje śerpjeli. Docełego pak njejsu se dali zapust a camprowanje skazyś a zakazaś. W młogich jsach běchu se toś wšake wumyslili, kak mógu w małej formje zapustowaś – w Gołbinje, w Kśišowje, w Janšojcach, w Rogoznje a hynźi.


text:
Z Dešna/Dissen. Nalětne słyńco mě pśewóźujo, ako se do Dešna wupórajom. Ducy se na to spomnjejom, až jo sławny serbski rěcywědnik Arnošt Muka wót 1875 do 1910 pó Dolnej Łužycy drogował. Dešno jo wón ako „dolnoserbsku dušu“ pomjenił. Pśi wrotach z toflicku, napisaneju z mjenim Hasacki, pózastanjom. How som pla 24lětnego Maksimiliana Hasackego pśizjawjony. Wón a jogo někotare lěta staršy pśijaśel Gregor Kliem, roźony Dešanaŕ a muzikowy redaktor serbskeje redakcije rbb, stej póstarcyłej rěcny pilotowy projekt „Zorja“ ze zaměrom, we jsach Dolneje Łužyce rewitalizěrowaś dolnoserbsku rěc.
„Zorja“ su pódobny projekt ako „Witaj“
„Dobry źeń, buźćo wutšobnje witane!“, tak ten 24lětny mě pśijaznje póstrowijo. Jogo woblico se rozbytšnijo z elanom a energiju, aby ten projekt wuspěšnje pśewjasć mógał. „Wón ga jo pódobny witaj-projektoju, metoda, teke dorosćonym pśez imersiju spśistupniś dolnoserbsku rěc, a nic jano pśez wucbnicu a gramatiku, ale wósebnje pśez wobstawne mjazsobne powědanje“, wón rozkładujo, ako se pšašam za projektom „Zorja“.


text:
Po ostatni raji szpilów wiemy już wszistko. Rywalem Ruch we piyrwszym szpilu barażowym bydzie Radunia Steżyca.
We walce o baraże bōła drużina Lecha II Poznań i Radunia Stężyca. Lech II musiŏł wygrać we Rzeszowie ze Stalą i mimo tego, że dwa razy prowadzili to ostatecznie pŏd rymis 2:2. To ze racji na punkty ze walkowera za szpil ze Bełchatowem promuje do baraży Radunia Stężyca.
Zespół ze kaszub niy jest pewny otrzimania licencji na gra we I lidze, ale póki co może szpilać o tyn awans we barażach.
PZPN podjŏn szibko decyzja, że szpil Ruchu ze Radunią odbyndzie sie o 17:45 we Chorzowie, a we Suwałkach zagrajōm Wigry ze Motorem Lublin o 20:00.
Finał baraży zaplanowany jest na niydziela – 29 maja o godzinie 17:00. Godpodŏrzem bydzie drużina kero we lidze zajenła wyższy plac.
Klub prowadzi sprzedaż biletów na szpil barażowy. Kupicie je tukej => BILETY NA BARAŻ
własne


text:
We piyrwszym szparingu podczŏs zgrupowaniŏ we Kamieniu – Rybniku, Ruch sfalōł ze GKSem Tychy 1-4. Tora do Ruchu zdobōł Mariusz Idzik.
Ruch Chorzów – GKS Tychy 1-4 (0-2)
Skład I połowa: Lech – Kwaśniewski, Kawula, Kulejewski, Kowalski – Winciersz, Mokrzycki, Foszmańczyk, Janoszka, Bartolewski – Idzik.
Ławka: Tomasz Nowak, Lechowicz, Słota, Iwan, Paszek, Podgórski, Siwek, Rudek, Cioch, Tsuleiskiri.
Nŏstympny szparing łodbyndzie sie 8 lutego, tyż we Kamieniu – Rybniku, a Ruch zagrŏ ze Hutnikiem Kraków.
własne


text:
Lubowarjo karnewala mějachu dotal snano hišće tróšku nadźije, zo so po wotprajenju lětušich zarjadowanjow te w lěće 2021 tola hišće wotměja. Znajmjeńša w Kulowje je so tale nadźija nětko zhubiła.
Kulow (SN/MWj). Předsydstwo Kulowskeho karnewaloweho towarstwa je na swojim posedźenju předwčerawšim rozsudźiło, 315. póstnisku sezonu 2020/2021 dospołnje wotprajić. „Jako smy kónc awgusta toho lěta zarjadowanja na žurlach za nowember wotprajili, mějachmy hišće nadźiju, druhi dźěl sezony přewjesć móc. Hač do spočatka tydźenja smy tole w towarstwje přihotowali“, rěka we wčera wozjewjenym nowinskim zdźělenju prezidenta karnewaloweho towarstwa Mathiasa Glaaba. Před pozadkom sakskich koronowych postajenjow, kotrež hač do 25. januara 2021 płaća, a hladajo na aktualne wuwiće infekcijow su tule nadźiju spušćili. Ani přihoty ani přewjedźenje zarjadowanjow na žurli abo přećahow njejsu hižo móžne. Přidatnje k zarjadowanjam w nowembru su tuž nětko tež te w januaru a februaru wotprajene. To potrjechi kapičkowe wječory, maskowy bal kaž tež norskej ćahaj póstnisku sobotu a róžowu póndźelu.


text: Protecy (BG/SN). 13. woranski dźeń w Protecach (Prietitz) pola Kamjenca započa so minjenu njedźelu z dołhim rynkom čakacych awtow. Sta wćipnych podachu so na wotžnjaty zahon při hłownej dróze mjez Kamjencom a Halštrowom. Wšitcy chcychu widźeć, kak konje a oldtimerowe traktory kaž za čas pradźědow a prawowkow brózdy ćahaja. Wjace hač dźesać worarjow je so tam ze swojimi konjemi wobdźěliło, mjez nimi Sandro Zieschang z Hornjeho Wujězda ze swojimaj čornolěsnymaj liškomaj. Wosebita atrakcija pak běštej wołaj Manfreda Traupy z Radeberga. Wonej stej tež z Biskopičanskeho indianskeho dźiwadła pod hołym njebjom znatej.


text:
Atheloderma orientale je grzib[3], co go ôpisoł Parmasto 1968. Atheloderma orientale nŏleży do zorty Atheloderma, rzyndu Hymenochaetales, klasy Agaricomycetes, grōmady Basidiomycota i krōlestwa grzibōw.[4][5] Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.[4]
Atheloderma orientale je grzib, co go ôpisoł Parmasto 1968. Atheloderma orientale nŏleży do zorty Atheloderma, rzyndu Hymenochaetales, klasy Agaricomycetes, grōmady Basidiomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.


text:
Dlo Elizy
Dlo Elizy (niym. Für Elise) to je popularny titel dlo Bagatelli a-moll WoO 59, jednyj ze nojbarzij znanych we muzycznyj literaturze miniatur klawiyrowych, co jōm skōmpōnowoł Ludwig van Beethoven kole 1810 roku.
Beethoven napisoł przi kōmpozycyji „Für Elise am 27 April zur Erinnerung von L. v. Bthvn”. Podszukowacze ôd życio Beethovena niy doszli do tego, fto bōła Eliza[1].
Przipisy
Necowe ôdwołania[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Ôbejzdrzij ôbrŏzki a multimydia dlŏ tymatu Dlo Elizy we Wikimedia Commons


text:
Rom (B/SN). Bamž Franciskus žada sej wulkomyslne spušćenje dołha za chude kraje, kotrež wosebje pod koronakrizu ćerpja. „Wšitke kraje měli kmane być, so pandemiji wobarać. Tuchwilny čas žane egoizmy njedowola. Chude kraje trjebaja lěpši přistup k šćěpiwam kaž tež kmaniše strowotniske a kubłanske systemy. Za čas pandemije je so žiwjenje milionow ludźi njejapcy změniło. Njech je nam Zrowastanjeny znamjo nadźije“, wuzběhny bamž na swojej srjedownej generalnej awdiency we Vatikanje.
Fundamentalizm so šěri
Köln (B/SN). Něhdyšeho zwjazkoweho prezidenta Norberta Lammerta starosći aktualna bliskosć mnohich Němcow k fundamentalizmej. Runje w rozestajenju wo prawe naprawy korony dla husto mjezsobna toleranca pobrachuje, rjekny 72lětny politikar CDU. Hromadźe z wiceprezidentom zarjada Ewangelskeje cyrkwje w Němskej (EKD) Thiesom Gundlachom dopomni wón w digitalnej Erfurtskej „rozmołwje awgustinow“ wo wustupje Martina Luthera we Wormsu 18. apryla 1521. Bohužel su sej jón někotři zapřisaharjo za přikład wzali, spřećiwjejo so stracham korony.
Christchurch (B/SN). Relikwije z časa japoštołow su njedawno w diecezy Christchurch w Nowoseelandskej pod betonowej worštu podłohi cyrkwje namakali, a to w škleńčanymaj kofejowymaj sudobjomaj marki Greggs. Poprawom chowaja relikwije w drohotnych sudobjach. Čehodla běchu to 1970 w Christchurchu w tej formje pod katedralu činili, njeje znate. Wšelake kosće a papjerki ze škleńčaneju sudobjow chcedźa w přichodnym času wuhódnoćić. Namakanki „zmóžnjeja nam direktny přistup k japoštołam, wočiswědkam Jězusa“, praji archiwarka Triona Doocey powěsćowemu magacinej stuff.
Prastare dokumenty namakane
Qumran (B/SN). Wědomostna sensacija, kotraž bě so w lěće 1947 z 1. dźělom slědźenja bibliskich tekstow w hebrejskej a aramejskej rěči na rólach pisma w jamach wokoło Qumrana sewjerozapadnje Mortweho morja započała, dale dźe. Po cyłym swěće wobkedźbowana namakanka 2 000 lět starych tak mjenowanych Qumranskich tekstow wot Mortweho morja w Israelu dósta po nimale 75 lětach nowe impulsy.
Vatikan (B/SN). Kongregacija za wučbu wěry je wotpohlad, jenakosplažne partnerstwa žohnować chcyć, jasnje wotpokazała. Podpisał bě spis „Responsum ad dubium“ prefekt kongregacije, kardinal Luis Ladaria. Kaž z Vatikana rěkaše, cyrkej homoseksualne partnerstwa nježohnuje, dokelž „njemóže Bóh hrěch žohnować“. Georg Bätzing, předsyda Němskeje biskopskeje konferency, k tomu zwurazni, „zo dyrbi so Synodalny puć wobšěrnje z tymle prašenjom roze-stajeć, tež trěbnosć dalewuwića cyrkwinskeje wučby wěry nastupajo“.
Starosći so wo katolsku cyrkej
Vatikan (B/SN). W swojim tradicionalnym jutrownym poselstwje žadaše sej bamž Franciskus energisce bórzomne zakónčenje wójnow na swěće a sprawne rozdźělenje šćěpiwow. Wosebje apelowaše wón, njezabyć na chudych a bědnych. Korony dla njepřednjese wón jutrowne poselstwo po zwučenym wašnju z wokna k Pětrowemu naměstu, ale přečita je po kemšach we Vatikanskej bazilice, hdźež wobdźěli so jenož něhdźe 200 kemšerjow. „Zrowastanjenje Jězusa by móhło wosrjedź tutych napjatosćow budźić nowu nadźiju,“ rjekny bamž. 170 telewizijnych sćelakow wusyłaše bamžowske žohnowanje „Urbi et orbi“. Hižo w jutrownej nocy bě pontifeks pozbudźował: „Z Božej pomocu móže so z črjopjenca čłowječich stawiznow stać wuměłstwo.“
Lětsa do Francoskeje
Münster (B/SN). „Hdyž je Chrystus smjerć předobył, budźe tež nam móžno bój přećiwo koronawirusej dobyć.“ Takle Münsterski biskop Felix Genn z pomocu jutrowneho widejoweho poselstwa wjetšu nadźiju budźi. „We wobłuku cyrkwje so wjele ludźi čestnohamtsce angažuje. Dźakuju so wšěm, kotřiž staraće so wo chorych, starych a wosamoćenych a pokojeće mrějacych“, praji Genn, kiž zdobom kubłarki a kubłarjow kaž tež wučerki a wučerjow do swojeho poselstwa zapřijima. Wosebity dźak wupraja wón swójbam kaž tež samostejacym za starosć wo swoje dźěći a hladanje potrěbnych swójbnych. Biskop wěriwych namołwja „njespušćić nadźiju, zo koronu přewinjemy“.
Rozprawja wšědnje wo bamžu
Vatikan (B/SN). Bamž Franciskus přetworjenje romskeje kurije dale pospěša. Próstwu kardinala Roberta Saryh wo wotstup je wón přiwzał. Konserwatiwny Sarah je 75 lět a tak w starobje, w kotrejž ma bamža pisomnje prosyć, chce-li so zastojnstwa wzdać. Z Gineje pochadźacy bě kardinalny prefekt kongregacije za Bože mšě a porjad sakramentow. Přeco zaso je sej jako nawoda zarjadnistwa reformy liturgije žadał. Na konferency 2016 w Londonje na přikład wón měšnikow namołwješe zaso z chribjetom k wěriwym Božu mšu kaž do II. Vatikanskeho koncila swjećić. Wjackróć je tež reformowy kurs bamža Franciskusa zjawnje kritizował.
Katolikojo w sakskej diasporje
Drježdźany (B/SN). Z modlitwu a mjezsobnym sylnjenjom hodźi so zmotanosć w tychle ćežkich časach přewinyć. Naša zhromadnosć je nětko wosebje wažna, namołwi krajny biskop ewangelsko-lutherskeje cyrkwje Sakskeje Tobias Bilz hłownohamtskich a čestnohamtskich cyrkwinskich sobudźěłaćerjow, za čas koronapandemije njespušćić zmužitosć. „Z Božej pomocu dobywamy nowe perspektiwy. Koronapandemija nas k tomu namołwja, so dopominać na žórła našeho duchowneho žiwjenja a je wužiwać“, piše biskop Bilz w lisće sobudźěłaćerjam w cyrkwi. „K tomu słušeja modlitwa, krutosć, čitanje biblije, wšelake wosobinske formy nyšpora a małe formaty Božich słužbow. Wone su wažna kótwica, hdyž so wšitko do prašenja staja.“
Za azyl Pakistanjana
Mossul (B/SN). Bamž Franciskus bě na wopyće w Iraku tež w awtonomnej kónčinje Kurdistanje. W Mossulu, něhdyšim hłownym sydle teroristiskeje milicy Islamski stat, wopominaše wón wopory wójny a namocy. K woporam njeskutkow słušeja muslimojo, křesćenjo a jezidojo. Na kóncu modleše so bamž z přitomnymi wosebity wopomnjenski paćer. Chaldejsko-katolski arcybiskop Najib Mikhael Moussa je so swjatemu wótcej za wopyt wutrobnje dźakował. „Naš kraj trjeba profetiski hłós, zo by tu ćerpjacym ludźom pomhał“, wón podšmórny.
Móža synagogu twarić
Podstupim (B/SN). Jako poslednja němska krajna stolica dóstanje Podstupim zaso synagogu. Po lětadołhim tam-a-sem chcedźa ju lětsa nazymu twarić započeć, kaž to kultusowa ministerka Braniborskeje Manja Schüle (SPD) zhromadnje z prezidentom Centralneje rady židow w Němskej Josefom Schusterom připowědźi. Kraj natwari za 13,7 milionow eurow na Hrodowej synagogu a wosadny centrum. Fachowje přewodźa projekt Centralna městnosć dobroćelstwa židow w Němskej. Twarske dźěła maja po planje w lěće 2024 zakónčene być.
Katedrala znowa wotewrjena
Rom (B/SN). Kejžor Konstantin Wulki je 3. měrca 321 přikazał, zo maja sudnicy, zawody a měšćanske wobydlerstwo njedźelu wotpočnyć. Jenož wjesni wobydlerjo smědźachu wusywać, žnjeć a skót zastarać. Tón pisomny dokument je hač do dźensnišeho zachowany. Wědomostnicy tukaja, zo bě so kejžorej židowske rjadowanje tydźenja ze sedmym dnjom jako sabat zalubiło. Sedmy dźeń bu po přikazu kejžora Konstantina Bohu słónca wěnowany.
Wustupy z cyrkwje hroža
Berlin (B/SN). „Dokelž so reformy w katolskej cyrkwi dlija, hrozy strach, zo so cyrkej šćěpi.“ Tole zwěsća historikarka a profesorka na Berlinskej Humboldtowej uniwersiće Birgit Aschmann. Jako čłonka Centralneho komiteja katolikow a synodalneho puća wona tež hibanje „Maria 2.0“ stajnje zaso pozbudźa, dale wo runoprawosć žonow wojować. „To wožiwja debaty mjez doprědkarskimi a konserwatiwnymi kruhami, mjez biskopami a lajkami.“ Přećiwnicy měšniskeje swjećizny za žónske dźě skedźbnjeja zas a zaso na pastyrski list „Ordinatio Sacerdotalis“ z lěta 1994, kotryž bě tehdyši bamž Jan Pawoł II spisał.
Ludnosć surowy hłód trada
Waršawa (B/SN). Po tym zo je studija tydźensce wuchadźaceho powěsćoweho magacina Wprost dalše skandale pedofilnosće wotkryła, so 58,7 procentow Polakow za wotstup wšěch biskopow wupraja, 33,9 proc. ludźi je přećiwo tomu. Naprašowanje přewjedł bě Institut United Surveys. 87 procentow 30- do 39lětnych mjez naprašowanymi bě sej žadało, zo měli wšicy biskopja kraja wotstupić. Protesty přećiwo zamjelčenju seksualneho znjewužiwanja w pólskej cyrkwi přiběraja.
Pomoc k wumrěću njeposkićić


text:
Budyšin. Po lońšej přestawce wotměje so 12. septembra w Budyšinje zaso dźeń wotewrjeneho pomnika. Nimo znatych twarjenjow steja tež zaso někotre dotal hišće njepřistupne objekty na lisćinje. Koronapandemije dla su za někotre městna přizjewjenja trěbne. To potrjechi pišćeletwarsku firmu Eule, hdźež změja w 14 a w 16 hodź. wodźenje za stajnje 20 wosobow. Pjeć wodźenjow za stajnje 20 wosobow přewjedu w baroknym domje Při Mjasowych jětkach a na Tuchorskim kěrchowje změja dwě wodźeni za stajnje 25 ludźi. Za wšitke wodźenja su trěbne přizjewjenja e-mailnje pod bau.
Nachwilnje zawrjena
Pančicy-Kukow. Dokelž kupnicu Netto w Pančicach-Kukowje přetwarja a powjetša, tam wot wčerawšeho Zelnakec pjekarnja hižo swoje pječwa předawać njemóže. Tohodla poskićuja chlěb, całty, tykanc a wšitko druhe hač dosrjedź oktobra w swojej předawarni napřećo klóštrej.
Budyšin. Najwšelakoriše prózdninske poskitki změja hač do kónca awgusta w Budyskim Serbskim muzeju. Štwórtk, 19. awgusta, póńdźe wot 10 hodź. wo Milčanow a słowjanski srjedźowěk. Daloko sahace stawizny wjedu wobdźělnikow do zažneho srjedźowěka – do časa zasydlenja Milčanow a Łužičanow. Kotre žiwjenske poměry knježachu, kak a čehodla twarjachu hrodźišća a što je k tomu wjedło, zo su Serbja dźensa narodna mjeńšina, su stołpy wodźenja. Zajimcy wobhladaja sej zawostanki słowjanskich prjedownikow a zamysla so z praktiskimi přikładami do tuteje časoweje doby. Přizjewjenja přijimuja pod telefonowym čisłom 0 35 91 / 2 70 87 00 abo e-mailnje pod .
Předawaja kartki za pop-operu
Budyšin. Hnydom dwě wustajeńcy w Muzeju Budyšin stej jenož hišće hač do njedźele, 15. awgusta, widźeć. Stej to kabinetna přehladka mólbow Ulriki Mětškoweje a wosebita wustajeńca z twórbami Almut-Sophije Zielonka składnostnje jeje 55. narodnin. Přichodna wosebita wustajeńca w Muzeju Budyšin wěnuje so wot 18. septembra kopororytwarjej a nakładnikej Johannej Georgej Schreiberej (1676–1750).
Wuměłcam přez ramjo hladać
Miłoćicy. Mjeztym hižo 15. mjezynarodna rězbarska dźěłarnička při Miłočanskej skale wotměje so wot 16. do 29. awgusta. W tym času móža zajimcy 15 wuměłcam z Čěskeje, Armenskeje, Awstriskeje, Bołharskeje, Pólskeje a Němskeje při dźěle přez ramjo hladać. Šulskim rjadownjam poskićeja hač do kónca oktobra połdrahodźinske darmotne wodźenja. Přizjewjenja su móžne pod www.steinleicht.de. Wosebitej wjerškaj budźetej sobotu, 28. awgusta, hudźbny wječor a nazajtra finisaža.
Zaso regularnje wotewrjenej
Kamjenc. Loni nastatu wustajeńcu wo česćowanju swjateho Bosćana w Chróšćanskej wosadźe wotewru jutře, srjedu, w 19 hodź. w Kamjenskej Haninej cyrkwi. Nawodnica Lessingoweho muzeja dr. Sylke Kaufmann wopytowarjow po přehladce powjedźe.
Na swjedźenišću maja wodu
Němcy. Na iniciatiwu wjesneho a młodźinskeho kluba ma wjesne swjedźenišćo w Němcach nětko swójski přizamk za wodu. Hłubokotwarske dźěła za 70 metrow dołhu rołu je twarski zawod ze wsy přewzał. Sobudźěłaćer Wojerowskich zastaranskich zawodow je wšitko přizamknył. Nowy hydrant słuži zdobom za rjedźenje wodowoda.
Radźićeljo so schadźuja
Radwor. Přichodne posedźenje Radworskeje gmejnskeje rady wotměje so jutře, srjedu, we 18.30 hodź. w jědźerni tamnišeje zakładneje a wyšeje šule. W zjawnym dźělu schadźowanja póńdźe mjez druhim wo wobstaranje nowych laptopow za wučerjow a wo dróhotwarske dźěła w Boranecach.
Přizjewjenja hišće móžne
Michałki. Kulowska přirodoškitna skupina Nabu přeproša za zajutřišu njedźelu na prózdninske pućowanje po Dubrjenskim bahnje. Zajimcy zetkaja so w dźewjećich při hosćencu w Michałkach. Wobdźělenje płaći dwaj euraj za dorosćenych, dźěći smědźa darmotnje sobu hić.
Přewjedu hornčerske wiki
Hózk. Mjeztym hižo 18. raz wotměja so jutře a njedźelu w Hózku hornčerske wiki. 18 wobdźělnikow chce tam swoje twory poskićeć. Mjez nimi budu někotři, kiž su wot wšeho spočatka pódla, a dalši, kotřiž prěni raz přijědu. Wopytowarjow zastaruja z ćopłymi jědźemi kaž tež z čerstwym tykancom.
Za dźěłarničku so přizjewić
Konjecy. Hońtwjerske drustwo Konjecy přeproša swojich čłonow na hłownu zhromadźiznu, kotraž budźe zajutřišim, 6. awgusta, w 19.30 hodź. w Konječanskej burskej stwě. Dnjowy porjad je we wuwěškowym kašćiku wupowěsnjeny.
Za pruwowanja so přizjewić
Budyšin. Rěčny centrum WITAJ přewjedźe 18. septembra pruwowanja za rěčny certifikat hornjoserbšćiny A2 a B2. Informacije k pruwowanjam a zwučowanski material namakaja zajimcy pod . Přizjewjenja přijimuje RCW hač do 18. awgusta. Dalše informacije podawa Manuela Smolina pod telefonowym čisłom 03591/ 550 413 abo e-mailnje pod .
Budyšin. Křesćan Krawc předstaji zajutřišim, 5. awgusta, swoju knihu „Was wir in uns tragen“ w Budyskej Smolerjec kniharni, a to nimale po zwučenym wašnju w 19 hodź. na městnje. W Ludowym nakładnistwje Domowina wušła zběrka portretow je přełožk publikacije „Sej statok stajili“ a wopřijima tohorunja reportažu wo „Chróšćan zběžku“. Wopytowarjo měli płaćiwe postajenja hygieny wobkedźbować.
Pomhaja pěstowarni
Budyšin. Na iniciatiwu Budyskeho Lionsoweho kluba su so štyri kluby regiona k zhromadnej akciji zjednoćili pomhać wot přepławjenja potrjechenej kónčinje nad rěku Mosel. Budyski klub wobdźěli so z 5 000 eurami. Dorostowa organizacija kluba Leo Club je 2 000 eurow přinošowała. Pjenjezy su za dospołnje skóncowanu pěstowarnju w porynsko-pfalcskim Salmtalu. Dalše pjenežne dary na konto Lionsoweho kluba pod čisłom DE39 8509 0000 5091 8010 37 su rady witane.


text:
Z fojercojgiym w rynce
Idzie wiosna, a razym z niōm ze piwnic wyłażōm roztōmajte beboki. Jedne ôkrodajōm stare omy, kiere cisnōm we niydziela na suma, inksi pijōm przed familokami brynol, a jeszcze inksi bierōm sztrachecle, siadajōm na koła i hajcujōm sucho trowa wele lasa. I ô tych ôstatnich chciołbyk Wōm szkryfnōnć pora zdań.
Rok w rok godo sie wszyndy, że niy wolno podpolać trowy, bo skiż tego umiyro roztōmajto gadzina, ôd zadymiynio na drōdze mogōm sie szczaść auta, a tyż niyjedyn człowiek spolił sie na wōngiel. Efekt takij godki jes jak widać żodyn, bo jak te Prometejusze hajcowały, tak hajcujōm dalij. Roz za bajtla, jak rajzowołek po wertepach na kole, to przicylowołech takigo iptusia na skłodaniu fojerki, ino bez telefonu psińco żek mōg zrobić, bo tyż sie bołech, co by mie niy zaczas.
Inakszyj to wyglōndo, jak na pirōmana trefi już ktoś starszy. Może zadzwōnić na policjo, postarać sie go chycić, abo tyż ôklepać mu gymba, jak sie bydzie stawioł – w ôbronie własnyj ôczywiście :). Mie sie zdo, że tych fojerek mōgłoby być ô wiela mnij, jak by ludziska takimi lebrami niy byli. We niyjednej wsi wiedzōm fto fojercojgiym igro miyndzy trowōm, ale nic z tym niy robiōm. Beztōż taki mōj apel do Wos lojtki roztōmiłe – ôd czynnego fojermana; co by my mnij roboty na wiosna mieli, co by sorki i hazoki niy zdychały w mynczarniach, abo niy dej Boże kōmu chałpa sie niy sfajczyła, jak widzicie wypolanie trowska, to chytejcie tego beboka abo nagrejcie i widyjo wyślijcie policmajstrōm, żeby go mogli jak nojszybcij chycić.
Przemysław Żołneczko – absolwent kierunku Dziennikarstwo i Komunikacja Społeczna na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Miłośnik historii Górnego Śląska. Wielbiciel rowerowych wycieczek po różnych zakamarkach ziemi pszczyńskiej. Na co dzień stały współpracownik bojszowskiego miesięcznika „Nasza Rodnia”, a także kilku lokalnych portali internetowych. Swoje regionalne zainteresowania łączy z pasją pożarniczą.


text: Uczestnicy: Stefan Berdak, Jan Berdyszak, Ignacy Bogdanowicz, Marian Bogusz, Artur Brunsz, Jerzy Brzozowski, Tadeusz Brzozowski, Włodzimierz Buczek, Ewa Buczyńska, Bogumił Buczyński, Józef Burlewicz, Jan Chwałczyk, Witold Cichacz, Zbigniew Dłubak, Tadeusz Dobosz, Tadeusz Dominik, Mieczysław Dymny, Adam Falkiewicz, Jerzy Fedorowicz, Klemens Felchnerowski, Stanisław Fijałkowski, Walenty Gabrysiak, Wiesław Garboliński Eugeniusz Geppert, Zdzisław Głowacki, Wanda Gołkowska,Antoni Górnik, Małgorzata Grabowska, Zbigniew Grzybowski, Józef Hałas, Małgorzata Heyda-Usarewicz, Władysław Jackiewicz, Teresa Jakubowska, Lesław Janicki, Konrad Jarodzki, Tomasz Jaśkiewicz, Anna Jelonek, Juliusz Joniak, Andrzej Kandziora, Zbigniew Karpiński, Bronisław Kierzkowski, Danuta Kluza, Józef Kluza, Aleksander Kobzdej, Jerzy Kołacz, Jan Korcz, Jerzy Kostecki, Dragomira Krajewska, Marian Kruczek, Stefan Krygier, Hanna Krzetuska, Alfred Kud, Lech Kunka, Krzysztof Lachtara, Alfred Lenica, Zygmunt Lis, Stanisław Łabędzki, Jadwiga Łubowska, Edmund Łubowski, Ludwik Maciąg, Konstanty Mackiewicz, Krystyna Maj-Mazur, Juliusz Majerski, Zbigniew Makowski, Marian Malina, Krzesława Maliszewska, Adam Marczyński, Eugeniusz Markowski, Janina Matysik, Alfons Mazurkiewicz, Lucjan Mianowski, Henryk Musiałowicz, Barbara Narębska-Dębska, Henryk Naruszewicz, Izabella Naruszewicz, Juliusz Narzyński, Witold Nowicki, Jerzy Nowosielski, Marian Nyczka, Roman Opałko, Jerzy Orbitowski, Jerzy Panek, Jan Petryszyn, Henryk Płóciennik, Ludmiła Popiel, Janusz Przybylski, Zygmunt Radnicki, Lech Ratajczak, Janina Rebrow-Berdak, Guido Reck, Kazimierz Rojowski, Erna Rosenstein, Eugeniusz Rosik, Jerzy Rosołowicz, Marek Sapetto, Roman Skowron, Jan Skowroński, Stefan Słocki, Kajetan Sosnowski, Jacek Stokłosa, Wiesław Szamborski, Jan Szancenbach, Stanisław Szczepański, Anna Szpakowska-Kujawska, Marian Szpakowski, Barbara Szubińska, Ziemowit Szuman, Bogusław Szwacz, Tadeusz Śliwiński, Jan Świtka, Bogdan Tadeusz Urbanowicz, Tomasz Wawak, Maria Wąsowska, Edmund Wieczorek, Andrzej Will, Mieczysław Wiśniewski, Ignacy Witz, Cecylia Wodnicka-Ząbkowska, Tadeusz Wolański, Stanisław Wójtowicz, Jerzy Zabłocki, Józef Ząbkowski, Jolanta Zdrzalik, Jan Ziemski, Janina Żemojtel.


text:
Moc kultury #27: Spis powszechny 2021? Naszkryflōm prowda!
Aleksander Lubina
Moc kultury
Spis powszechny 2021? Naszkryflōm prowda!
We spisie powszechnym 2021 naszkryflōm prowda – narodowość: śląska, a dokładnie to jestem Górnoślązakiem (Ślązakiem i Niemcem), ale napiszę narodowość śląska, bo to prŏwda.
Ôd cudzych żech sie moc naumiał – dobrego i niedobrego, nale jym pō naszymu, patrza pō naszymu, myśla pō naszymu.
Na Wilijŏ siymiyniotka i moczka, gyszynk na geburstag, do szkoły tyta…
Widza architektura: familoki i kamienice, kościoły i pałace, nawet kościoły, koszary i więzienia zbudowano przed 1945 – ôbcy, cudzy ino cegly podŏwali.
Widza muzea, a tam…
Czitōm kningi po angielskiymu, po niymieckiymu, po francuskiymu, a tam inny świat…
We szkole, niy wia poczamu, nale ô nŏs same cygaństwa. Czas to zmienić. Czas na szkoła, kaj godka (i niemiecki) niy bydzie zawodzać.
Nasze piniōndze sōm dō nŏs, niy do cyganōw a kradzież.
Niy chca cyganiōnej szkoły, nie chca nazioli we kościele katolickim i sorōniowej TV – beztōż powiym prŏwda: Jestem Ślązakiem. Dla mnie to ważne.


text:
Stracōne ślōnske miasta: Ôrłowŏ
„Wiycie, tyn kościōł, to ôn stoji na takij twardyj skale, że sie niy ôbali ani kej już sam niczego inkszego niy bydzie“, padŏ chop, kery mie widzioł fotografować mōnumyntalnõ neogotyckŏ świōntyniã, co sie wznŏszŏ na kopcu nad rynkym we Ôrłowyj. Kościōł ze dwiyma ôstrymi wieżami, co mu gŏdajōm niykerzi „ślōnske Hradczany“, powstoł miyndzy rokami 1903 a 1906, nale swojim spusobym przipōminŏ dŏwnijszõ sławã tego miejsca. We trzinŏstym stolyciu sam prziszli benedyktyny z Tyńca kole Krakowa, złōnaczyli klŏsztōr a Ôrłowŏ stała sie cyntrum jejich działalności na Cieszyńskim Ślōnsku. Działalności, z kerōm sōm skuplowane poczōntki wielu ôsad, bo braciŏ mieli aktywny udzioł we wtedy przebiegajōncyj kolōnizacyji regijōnu. Poki ich niy wygnoł protestancki ksiōnżã Wacław III. Adam w roku 1561. Zbyła jednakowōż jedna pamiōntka ôpackich tradycyji: aże do drugij światowyj wojny sam bōł farŏrzym zŏwdy gdosi ôd benedyktynōw.
Z tym kościołym i ôd niego prziszłościōm mioł ale pōn, zmianujmy go Petr, niy tak ganc recht. Chocia na twardyj skale stoji, to beztak trzicet rokōw i milijōny korōn zabrało, coby mōg stŏć dalij. Wielgi rymōnt aji ze zabezpieczyniym statyki twoł od 80. lŏt do roku 2013. Bo Ôrłowŏ sie zapŏdŏ, znikŏ. Je cołkŏ podfedrowanŏ, jak sam godajōm: „poddołowanŏ“. Na rynku to jeszcze tak niy widać. Fōrt sam stoji gryfny ratusz z 1928 roku, wedla niego podobnŏ siydziba polikliniki, przi stromych słodach do kościoła sie za rubōm warstwōm efoju skrywŏ perła funkcjōnalizmu – dzisiŏ ôpuszczōnŏ dŏwnŏ szparkasa wybudowanŏ tyż w 1928 roku, z kerōm niy wiedzieli co zrobić roztōmajci prywatni posiedziciele ani tego niy wiy miasto, co jã ôdkupiyło trzi roki tymu. Niyma połedniowyj pierzeje, nale jij nigdy niy było. Niy mieli by my sie forsztelować starõ Ôrłowõ choby jakiesi szumne miasteczko z klasycznym altsztadym – do 19. stolyciŏ to była ańfachowŏ dziedzina, a potym jã w epoce gwałtownyj industryjalizacyje zabudowowali dojś chaotycznie. Ani rynek niyma rychtyczny rynek: do 1939 roku sie tyn plac magistrat musioł na rōzne akcyje… wynajmować.
Nojwiyncyj zwartyj miejskij zabudowy było pozdel ulice Cingra, co kopiuje dŏwnŏ wiejskŏ cestã z Ôstrawy do Frysztatu. Zmiany jejigo miana pokazujōm gyszichtã miasteczka w kostce: naprzōd to była ańfach Głōwnŏ ulica, Hauptstraße. Potym za jyno trzi dekady zaliczyła wszyjskich wtynczŏs nojmodnijszych „liderōw“: Masarykova třída, ulica Piłsudskiego, Adolf-Hitler-Straße a Gottwaldova. Terŏz sie mianuje Petra Cingra podug przikludziŏrza tukejszyj socjaldemokracyje na przełōmie 19. i 20. stolyciŏ, kery nŏleżoł do grupy sztyrnŏstu piyrszych socjalistōw, co sie im podarziło dostać do rakuskigo parlamyntu. Siedym dōmōw, co przi ulicy Cingra dwiesta metrōw za rynkym porzōnd stoji, to je tyż dzisiŏ nojwiynkszy zachowany kōncek staryj Ôrłowyj. Trefiōm prawie rymōnt nojparadnijszego ś nich, miyndzywojnowyj kamiynice ze trzyma piyntrami, tōż możno jeszcze trochã postojōm.
Siedym dōmōw. Dalij już głōwnŏ ulica miasta kludzi bez las i krzŏki, ażby za nŏstympnych porãset metrōw sie narŏz ôbjawiōł wanielicki kościōł. Kiejsi niy stoł sōm. Wedla była, jak symbolicznie, synagoga, po ceście ku niymu mijało sie Dōm Robotniczy i czeske gimnazjum. Niy ôstoł sie pō nich żŏdyn ślad. Gimnazjum, ô kere sie swego czasu czescy „budziciele“ wadziyli z polskimi – rywalizacyjŏ miyndzy polskim i czeskim nŏrodowym ruchym była nojsiylniyjszŏ prawie tukej, kaj przi kŏżdym cynzusie wychodziyły inksze wyniki (ôficjalnie w 1880 i 1900 roku wiynkszość tworzili „Polŏcy“, a w 1890 i 1910 „Czesi“) – zbulali w roku 1981. Kōnkuryncyjne polske gimnazjum zrōwnali ze ziymiōm szejś lŏt niyskorzij. Dōm Robotniczy dotwoł jyno do roku 1979. Wanielicki kościōł prziszoł dran w roku 2004. Po dugich negocjacyjach podarziło sie ale przeświadczyć bauamt, coby ôd dymolicyje ôdstōmpiōł.
Z ulice Cingra idzie skryńcić w ulicã Palackigo. Przi krziżōwce widzymy typowy elymynt ôrłowskigo lanszaftu – jedyn z wielu ôdwiertōw do ôdgazowaniŏ, bo ziymia fōrt pracuje. Polōł sie tu kiejsi tak mianowany „wieczny ôgyń“. Gorejōnce podziymne gazy wywiedli w 1925 roku jednōm rułōm na wyrch i zrobili z tego atrakcyjõ miasteczka. Musieli jã zlikwidować za drugij światowyj wojny skuli zaciymniyniŏ. Ulica Palackigo to sōm trzi budōnki – zadbany husycki zbōr z piyknōm zegrōdkōm, ôpuszczōnŏ dŏwnŏ poczta, kaj jeszcze porã rokōw tymu działała jakasi prywatnŏ firma, i richtig urbexowŏ funkcjōnalistycznŏ kamiynica ôd istego dochtora Aufrichta, zymbŏcza. Ślad po szildzie ônego praktyki idzie sie jeszcze na horrorowym dōmie bez ôkyn ôboczyć.
Na ulicy Husa ôstoł sie jyno beszōng. Jeździyła po nim kiejsi banka do Karwinyj. Cołki ôstrawsko-karwiński rewir był połōnczōny necōm wōnskoglajzowych miyndzymiastowych sztrasbanek, cuzamyn szejś liniji, z tego trzi przechodziyły bez Ôrłowõ. Zlikwidowali je stopniowo miyndzy rokym 1960 a 1973. W 1967 roku pōmiyniyli tyż przebieg koszycko-bogumińskij bany, powstała nowŏ sztreka bez Karwinōm (znaczy sie bez Frysztat i ôd niego nowe zidlōngi) i Dziećmorowice, skirz czego je terŏz Ôrłowŏ nojwiynkszym miastym we Czeskij Republice bez ôsobowych cugōw. À propos, nojwiynksze take miasto w cołkij Strzodkowyj Europie tyż niyma daleko – je to Jastrzymbie. Bez dŏwny ôrłowski banhof, z kerego zbyła jakasi jedna ceglōnŏ budka, przejyżdzajōm jyno czas ôd czasu lastcugi do ôstatnij fōngujōncyj gruby w regijōnie, czyli na ČSM we Stōnawie. Na terynie samyj Ôrłowyj ôstatniõ szachtã – Lazy – zawarli trzi roki tymu.
Eli sie chcymy przewiedzieć, jak miyszkała kiejsi wiynkszość Ôrłowianōw, trza nōm wysiednōńć dwa trzi przistanki wczaśnij, w Pietwołdzie. Iś na Maryjōnkã (Marjánka) abo Pod Glajzami (Pod Tratí). W sōmsiednim miasteczku, moc niy dotkniyntym ôd „poddołowaniŏ“ i masowych dymolicyji, dobrze widzymy prawõ twŏrz dŏwnego Ôstrawska: kolōnije. Tukej sie niy stawiało tela familŏkōw jak w GOPie, podstawowym typym bergmōńskich pōmiyszkań były parterowe dōmki do sztyrech familiji, co ułożōne we regularne raje tworziły „kolōnijõ“. „Dobrze sie miyszkŏ“, pado pōn, zmianujmy go Marek, z kolōnije Pod Glajzami, „ino keby ôni ô to dbali. Jo prawiym, jo sie to już nastrzykōm, te wykōńczyniowe roboty zrobiã, ale dyć popynkanyj ściany sōm niy zreperujã.“ Gdo to sōm ôni? Ôni to sōm Heimstaden. Bezma mōnopolista na tukejszym rynku niyruchomości. 43 tysiōnce pōmiyszkań we Ôstrawie, Karwinyj, Hawiyrzowie, Ôrłowyj, Pietwołdzie… Kiejsi wszyjske nŏleżały do OKD (Ostravsko-karvinské doly), państwowego przedsiymbiorstwa, co kludziyło wszyjske gruby. W 2006 roku ś nij wydzielili spōłkã ôd pōmiyszkań, kerõ potym kupiyła niderlandzkŏ korporacyjŏ RPG Property, niyskorzij sie do tego przimieszoł czeski milijarder Zdeněk Bakala, jakiesi firmy z Luksymburga i USA, hedgefondy, no a terŏz je to wszyjsko majōntkym szwedzkigo Heimstaden. „Przōdzij my byli pod Erpege a terŏz, jak sie to mianuje, na Ha jaksikej“ – ani Marek niy je isty, komu gynau płaci kōmorne i ôd kogo by chcioł, aby mu zreperowali popynkanõ ścianã. Niy dziwujã sie, dyć w tych posiedzicielskich powiōnzaniach sie jyno juristy mogōm wyznać.
„Co gdo sōm poradzi, to sie tak poleku przi chałpie robi, ale porzōdnego rymōntu sie niy idzie dopytać“, dodŏwŏ. Potym wymiyniŏ, gdo znajōmy sie z kerego ceglŏka już ôdkludziōł. „Jo tu dożyjã, ale to wszyjsko na zatracynie idzie.” Prŏwda, jak tak szpacerujã po pietwołdzkich kolōnijach, to wiynkszość dōmkōw sōm terŏz, przijdzie pedzieć, pōłdōmki – zamiyszkanŏ je jyno szćwiertka, czasym połowa chałpy. Ôd tyj prōznyj sie rōzni wszelijak poprzerŏbianymi gōnkami, przistawiōnymi laubami, szopami i roztōmajtym ździorbym, co niszczy ôryginalny architektoniczny kształt. Z drugij strōny – te dōmki nigdy niy miały być gryfne, zŏwdy miały prymarnie użytkowõ funkcyjõ i możno prawie dziynka tym przerōbkōm mogymy aji poczuć prawego ducha kolōnije, żywego ôrganizmu.
We Ôrłowyj były trzi zidlōngi bergmōńskich ceglŏkōw. Z nojstarszyj kolōnije Mühsam (podug gruby tego miana) miyndzy wanielickim a husyckim kościołym zbulanyj miyndzy rokami 1984 a 1989 – sztyrycet dwa dōmy dlŏ 168 familiji – niy ôstało sie blank nic. Wielgo prōznŏ łōnka. Klŏsztōrnŏ kolōnijŏ (sztyrycet sztyry dōmy) umiyniła sie w 90. latach we getto do Rōmōw i była zlikwidowanŏ w roku 2004 i 2005 po tym, jak sie ô nij zrobiyło gośno skuli epidymije gelbzuchtu. Ślad dŏwnych ulic porzōnd widać, łōnka na lekim zboczu pod ôrłowskim smyntŏrzym je przeciyntŏ siedmiōma asfaltowymi ceściczkami, co kludzōm znikōnd nikaj. Je stōnd piykny widok na „ślōnske Hradczany“ i na husycki zbōr, co z tyj perspektywy wyglōndo choby italski zōmek. Trzeciŏ była Pogrzebiōnka (Pohřebjanka) na pōłnocno-wschodnim kraju miasteczka. Szejśdziesiōnt dōmōw. Stojōm jeszcze gynau dwa.
Na smyntŏrzu, co sie roztopiyrzŏ nad łōnkōm po Klŏsztōrnyj kolōniji, nōndymy siyłã grobōw, na kerych napisane miana wybornie pokazujōm skōmplikowane etniczne perypetyje tego regijōnu – czynsto na jednyj tafli miyszŏ sie polski i czeski szrajbōnek, we jednyj familiji je jedyn z czeskim mianym pisanym z polskimi buchsztabami, drugi z polskim naszrajbowanym po czesku i tak dalij. Je sam grōb sztyrech modych ludzi zastrzelōnych ôd policyje przi strejku w 1925 roku z podpisym Žalujeme! czyli Skarziymy! a aji żydowskŏ tajla. Snŏdź nojwiynkszōm zajimawościōm ja ale Pomník padlým za Těšínsko – ôryginalny w 1928 roku ôdsłōniynty dynkmal czeskich ôfiar bojōw ô Cieszyński Ślōnsk i ôźmiu „za plebiscytu podstympnie zabitych“. Niydŏwno bōł szumnie ôdnowiōny, a na rok 2021 planujōm zrekōnstruować figurã ślōnskigo adlera, co go zdobiōł piyrsze dziesiyńć rokōw, a potym bōł zniszczōny po aneksyji „Zaôlziŏ“ ôd Polŏkōw.
Po drugij światowyj wojnie nastoł głōd pōmiyszkań, a ôdpowiedź na niego prziszła z pōłnocy. Parterowe dōmki do dwōch familiji mōntowane z przedrychtowanych drzewianych elymyntōw. Gŏdajōm na nie fińske dōmki abo finiŏki, chocia naprŏwdy pochodzōm ze Szwecyje. We 40. i 50. latach rosły jak grziby po dyszczu w cołkim ôstrawsko-karwińskim rewirze. Tyż ułożōne we regularne raje, co tworzōm „kolōnijõ“ abo „ôsadã“. Miały być prowizorycznym rozwiōnzaniym na dwacet rokōw, nale jak to prowizoryczne rozwiōnzania… Do dzisiŏ tworzōm charakterystyczny elymynt ôkolicznego lanszaftu, a we Ôrłowyj sie jejich proces znikaniŏ zaczōn nojniyskorzij. Prawie na naszych ôczach przebiegŏ.
Naprzōd idã do ôsady przi ulicach Bukowyj i Granicznyj. Chocia „ulica“ je siylne słowo – te dziurawe szczyrkowe cesty wyglōndajōm choby na ukrajińskij dziedzinie. Leży ganc na kraju administracyjnych granic Ôrłowyj, ôdciyntŏ lasym ôd tego, co zbyło z cyntrum miasteczka. Szyroko daleko nic. Żŏdnego gyszeftu, żŏdnego aby paketomatu. Las, łōnczki, przelotowŏ drōga z boku i ôziymnŏście fińskich dōmkōw. Piytnŏście lŏt tymu ich było jeszcze 36, przed dekadōm 24 – pokazuje mi Google Earth. Jedna trzeciŏ wyglŏndŏ bez wōntōw na ôpuszczōnõ. W niykerych miyszkajōm Rōmowie. Te sie dosłownie „dzierżōm jyno na łasce pańskij“ i sōm wybornōm ilustracyjōm do czeskigo czasownika vybydlet. Tak jak idzie wy-pić wodã, tak idzie wy-miyszkać chałpã. Heimstaden pozbyło sie problymowych kwatyrnikōw z blokōw w Karwinyj abo Hawiyrzowie i wyciepało ich sam na kōniec świata, coby wymiyszkali tak by tak przeznaczōne na ôdpis dōmki wiecznyj prowizorki. „Dugo sam miyszkacie?“ pytōm miyłe rōmske dziouszki, co wierzã fest chciały, ażbych sie z nimi pogŏdoł, bo piyńć razy dō mie wołały dobrý den ze strōmu, na kery wlazowały. „Niyma dugo. Łōńskigo roku żeśmy prziszli z Karwinyj.“ Los tukejszych Rōmōw to je czynsto take moderne koczownictwo: z Karwinyj do Ôrłowyj, z Ôrłowyj do Witkowic, z Witkowic do Ôsobłogi, z Ôsobłogi do Karwinyj abo za ōnklym do Koszyc, ôd eksmisyje do wymiyszkaniŏ chałpy i spatki, rok, dwa, pōł. Żyjōm tukej aji „biołe“ czyli niy-Rōmy, jak pani Ana i Barbora, co przekopujōm swojã piyknõ zegrōdkã. Urzykajōm nad tym, że „kiejsi-to-było-erpegeczko-terŏz-niy-pamiyntōm-jak-sie-mianuje“ niy chce do dōmkōw nic inwestować, nale ôkrōm tego sie im sam podobŏ i niy myślōm ôdejś.
Możno bydōm ôstatnimi Mohikanami jak pōn, zmianujmy go Milan, z ôsady przi ulicy Cingra. Ze 31 finiŏkōw, co je widać na fligrowym zdjyńciu z 50. lŏt, zbyło w roku 2004 dziewiyńć, a ôd piyńciōch lŏt ôstoł sie jyno jedyn. Widziołech samotne stawiynie z czerwōnym dachym na Google Earth i idã sie terŏz tego robinsōna ôboczyć. Kōnsek muszã iś po poboczu, bo tretuar na ulicy Cingra sie kōńczy wele wanielickigo kościoła – dyć dalij już żŏdyn piechty niy chodzi. „Dzieprŏ terŏz sie tu zrobiyło echt piyknie! Cicho, spokōj. Sŏrniki, hazŏki lŏtajōm… Kery mŏ take luksusy?“ Milan mie ze szyrokim uśmiychym na gymbie i grasmyjerym w rynce przeświadczŏ, iże sie nikaj niy wybiyrŏ i we swojim dōmku dożyje. A mŏ jeszcze dobre trzicet rokōw przed sebōm! Nikaj sie tyż niy wybiyrajōm przedôstatnie miyszkańcy ulice 17 Listopada i tyż prawiōm, że dziepro kej wszyjske sômsiady stōnd ôdeszli, to sie zrobiyło yntlich piyknie. Spokojnie i przi naturze. Na placu stojōm trzi auta. „No ja, bez tego tu niy idzie.“ Chciołech iś dalij, nale mapy i satelitowe zdjyńcia mie ôszydziyły: dalszŏ tajla ulice już niy istnieje. Tōż mōmy tracynie sie we żywyj transmisyji, ani modernŏ kartografijŏ za tym niy zdōnżŏ.
Wrŏcōm sie do głōwnyj drōgi. Znaki ôstrzegajōm: Pozor! Důlní vlivy. Gōrnicze wpływy. Na autobus niy muszã dugo czekać. Jedno trza Czechōm niechać: baji po takich wyludniōnych „zadupiach“ jedzie autobus rŏz za godzinã. Jadã do nowyj Ôrłowyj. Do 1958 roku ôbalyło sie już tela stawiyń, że prziszła decyzyjŏ: miasta niy idzie uretować. Przikuplujymy niydalekŏ dziedzinã Gōrnŏ Lutynia i tam postawiymy moderny zidlōng do 25 tysiyncy ludzi. Przeniysymy Ôrłowõ na bezpieczny grōnt. Piyrsze bloki powstały w roku 1963, ôstatnie na tak mianowanym „piōntym etapie“ były dokōńczōne już po upŏdku kōmuny. Miyndzy tym sie starŏ tajla miasta traci poleku i stopniowo: przed wojnōm miała wiyncyj jak 10 tysiyncy miyszkańcōw, w roku 1961 – 7400, w 1980 – 3964, a dziesiyńć lŏt tymu już jyny 1 312.
Nowŏ Ôrłowŏ robi na piyrszy blik dobre wrażynie. Socjalistyczne bloki zaprojektowali tak, że te nojwiynksze stojōm pozdel szyrokij głōwnyj aleje, a z ôbōch strōn po zboczach slazujōm te corŏz myńsze. Je tu mocka zielynie, kajnikaj sie zachowały resty ôd Gōrnyj Lutynie (kapliczki, krziże, porã wiejskich dōmkōw do kōntrastu ze sztokowcami), farbiate dziwy architektury z 90. i 2000. lŏt tyż idzie strzimać. Erōm nowyj Ôrłowyj je dekōnstruktywistyczne gimnazjum, co w 1996 roku dostało czeskõ nadgrodã Grand Prix. Na szpilplacach połno bajtli, w parkach ludzie korzistajōm z jednego z mało dni latoś w mŏju, kej niy padze. Widać, iże miasto żyje. Je tyż ale drugŏ strōna medalije. We indeksie kwality żywobyciŏ za rok 2020 je Ôrłowŏ na ôstatnim – dwiesta szōstym – miejscu pojstrzōd wszyjskich podszukowanych czeskich gminōw. Mierzili na skali ôd nule do dziesiyńciu trzi aspekty. W kategoryji Zdrowie i strzodowisko ôcynili miasto na 0. Materyjalne zabezpieczynie i bildōnek – 0,3. Ôbywatelske relacyje i usugi – 1,3. Dodejmy, że sztyry nojgorsze gminy podug tego indeksu leżōm na Ślōnsku: drugŏ je Karwinŏ, trzeci Witkōw, a sztworty Karniōw. Pomału ale isto sie wyludniŏ aji nowy zidlōng. Ôd roku 1990 straciyła cołkŏ Ôrłowŏ wiyncyj jak dziesiyńć tysiyncy ludzi abo jednã sztwortõ miyszkańcōw.
Gdo wiy, możno za porãdziesiōnt lŏt podzieli nowŏ tajla miasta los tyj staryj. Możno bydymy hladać ôstatnie sztokowce jak hladōmy ôstatnie ceglŏki i finiŏki. Możno sławne gimnazjum uretowane ôd dymolicyje bydzie stoło w pustym polu choby tyn wanielicki kościōł. Je w tyj ziymi cokolwiek na zŏwdy?
Artykuł niyma spōnsorowany, nale keby sie kery do Ôrłowyj wybiyroł, polecōm zajtã i aplikacyjõ Zapomenutá Orlová, kaj nōndziecie po czesku siyłã informacyji ô istniejōncych i stracōnych ôbiektach staryj tajle miasta. W ramach tego projektu tyż powstoł w terynie w kwiytniu 2021 turystyczny szlak ze dwanŏstōma infotabulami.


text:
Śląski w przyrodzie. W drodze na Śnieżkę.
Pojechołem kajś na dugo rajza i mnie niy mo. Kościoł tysz mioł dugo rajza, wim to z historiy.
Niy pamiyntom kiej żech łostatni roz widzioł taki gryfny szlak.
Pońdymy sie podziwać co to som za krzoki.
Kładko na poszczotku a za winklym je stowek. Mały stowek. Fest gryfny.
Wejrzi sie na ta hajda. Pódziecie prosto i wleziecie we dźwiyrza.
Taki srogi ustymp?
Biały Jar? Kaj on je bioły !? Kiery to z biołym niy mo nic wspólnego.
- Niy stoj tak yno podź sam.
Przond to słysza. Piyrwy wiyrchy tela niy godoli.
Szoł se gorska cesta na wiyrch i widza jako każdo keta mo taki dings, ftory może wylecieć.
Hajda na Śnieżka je cało czorna jako gruba.
Łaziyli my tam i nazot jak jakieś gupieloki ale to je gac jedno na wiyrchach.
Jak fto loto po wiyrchach to mo ze sobą gorska tasza. W goroch lepi mieć gorska tasza na plecach, jak niy mieć.
Co tyn chop taki rady?
- 2


text:
70. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń je nimo. Marko Wjeńka je po tym z předsydu Serbskeho ewangelskeho towarstwa Měrćinom Wirthom rěčał.
Kak hódnoćiće wotběh a wobsah cyrkwinskeho dnja?
M. Wirth: W Slepjanskej wosadźe drje mamy najsylniši serbski zdónk mjez ewangelskimi wosadami. To wotbłyšćuje so tež w pisanym programje a na wobdźělenju wosadnych. Sym jim jara dźakowny za angažement a sym wjesoły, zo je so cyrkwinski dźeń tak derje radźił.
Prezenca oficialnych cyrkwinskich zastupnikow w Slepom je pokazała, zo maja Serbja w krajnymaj cyrkwjomaj Sakskeje a Braniborskeje dobre mjeno. Što za to činiće?
M. Wirth: My jich prosće přeprošujemy. Serbja w Ewangelskej cyrkwi Berlin-Braniborska-šleska Hornja Łužica su so minjene lěta jara wo připóznaće serbskeho wosadneho dźěła prócowali. To je tež w tamnišim cyrkwinskim wjednistwu zaćišć zawostajiło. Zo běše zastupjer Berlinskeho konsistorija, knjez farar dr. Eckhard Zemmrich, do Slepoho přijěł, je cyle wěsće tež sćěh a připóznaće prócowanja Serbow.


text:
Portugalsko godka
Portugalsko godka (port. Português) je godka ze skupiny růmańskich godkůw. Rzůńdźi we ńi 210 mln ludźi we Portugaliji a jeji downych kolůńijach, co dowo ji 6. plac, kej idźe uo wjelość godajůncych. Literacko portugalsko godka je uoparto na půłnocnym djalekće. Nojstarsze zapisowańo po portugalsku sům ze XII stolećo. Państwa, we kerych portugalsko godka mo sztatus urzyndowyj godki (Angola, Brazylijo, Gwinyjo Bissau, Růwńikowo Gwinyjo, Mozambik, Portugalijo, Republika Źylůnygo Przilůndka, Wschodńi Timůr, Wyspy Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżynco) wespůłrobjům ze sobům we zołożůnyj we 1996 Spůlnoće Portugalskogodkowych Krajůw.
Do zapisowańo portugalskij godki używo śe zmodyfikowanygo łaćińskigo abecadła.
Klasyfikacyjo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Portugalsko godka je to godka indoojropejsko -> italsko -> růmańsko -> zachodńorůmańsko -> galo-iberyjsko -> zachodńoiberyjsko -> galajiko-portugalsko.


text:
We łostatnij – przedświōntecznyj raji szpilów III grupy, III Ligi Ruch Chorzów zagro szpil wyjazdowy ze Piastem we Żmigrodzie.
Na jesiyni, ze Piastem stracilimy piyrwsze ligowe punkty (rymis 2-2, tory do Piasta: Daniel Stanclik, Eryk Moryson. Do Ruchu: Idzik x2 ze elwra) i bōł to ciynżki szpil. Piast postawiōł srogie warunki. Ta runda zacli jednak nijako (1 wygrany szpil, 3 sfalone – we tym ze łostatniom drużinom we lidze) ale niy idzie we tym łopatrywać szansy na wygrano.
„Uważom, że kożdo drużina na szpil ze Ruchem wyłazi barzij zmotywowano. Żodnego przeciwnika niy idzie lekceważyć” – godoł we łostatnij Niebieskij eRce we Radiu Widzew Michał Biskup (tukej cołki łodcinek => Niebieska eRka (30.03.21))
We gronie zagrożonych pauzom za kartki znaloz sie juz Kacper Kawula (7 żk), a reszta zagrożonych to Mokrzycki (7 żk), Kasolik i Kowalski (oba po 3 żk).
Przewidywany skład Ruchu:
Bielecki – Kulejewski, Kawula, Kasolik – Mokrzycki, Wyroba, Kwaśniewski, Kowalski, Foszmańczyk – Janoszka, Biskup.
Do składu wraco Mariusz Idzik, ale niy czuja, coby miôł ze marszu wlyźć do jedynostki. Zważiwszy, że ta drużina gro jak dobrze nałoliwiono maszina, a zwyciynskigo składu sie niy ruszo.
Plan szpilów 24 raji:
Foto Higiena – Stal Brzeg
Polonia Nysa – Gwarek TG
Rekord B-B – Miedź II (3-0)
Lechia ZG – Pniówek Pawłowice
Polonia Bytom – LKS Goczałkowice (17:00)
Zagłębie II – Górnik II (4-1)
Ślęza Wrocław – Polonia Stal (14:00)
Piast Żmigród – Ruch Chorzów (14:00)
MKS Kluczbork – Warta Gorzów
Ze godzinami zaznacone sôm szpile kiere nôjbarzij interesujom kybiców Ruchu, cyli szpile Ślęzy Wrocław i Polonii Bytom. Łobie drużiny walczom ze Ruchem ło piyrwszy plac we lidze.
Szpil Ruchu bydzie szło łoglōndać na łoficjalnym kanale Ruchu tukej => KUP DOSTĘP DO TRANSMISJI bydzie tyż rylacja radiowo we RADIO WIDZEW, a fto bydzie chcioł na YouTube, to tukej podajymy link:
własne


text:
Dzisiŏj PZPN prziznŏł 694 certyfikaty szkółkom piłkarskim we cŏłkim kraju, we tym tyż szkółkom ze Chorzowa!
UKS Ruch Chorzów i AP Ruch Chorzów otrzimały po srebrnyj gwiŏzdce, cyli drugij we kolyjności. PZPN prziznawŏł gwiŏzdki brônzowe, srybrne i złote.
Program tyn mŏ za zŏdanie podniesiynie poziomu szkolyniŏ we szkółkach, a to je piyrwszŏ edycjŏ. Do zwiōnzku wpłynyło prawie 1200 wniosków, PZPN prziznŏł 694 certyfikaty kiere bydŏm obowiōnzywać do końca czyrwcŏ 2021 roku.
Gratulujymy nŏszym szkółkom uzyskaniŏ takigo wyniku.
własne / pzpn


text:
-
Znamy zwycięzców XXVI GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 20 Października 2017
Krzysztof Marciniec, Kamil Borek, Jacek Balawajder, Krzysztof Dyrdek, Grzegorz Marciniec, Marek Kowol i Izabela Marciniec wygrali klasyfikacje generalne XXVI GP Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Jacek Balawajder, Krzysztof Marciniec, Grzegorz Marciniec, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Kamil Borek, Marek Kowol, Krzysztof Dyrdek, Izabela Marciniec
-
Znamy zwycięzców II GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 16 Czerwca 2017
Marcin Lasota, Kamil Borek, Bogusław Balawajder, Zbigniew Siódmok, Krzysztof Marciniec, Natalia Bryś i Marek Kowol wygrali II turnieju XXVII GP Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Bogusław Balawajder, Krzysztof Marciniec, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Zbigniew Siódmok, Marcin Lasota, Kamil Borek, Natalia Bryś, Marek Kowol
-
Znamy zwycięzców XXVI GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 19 Października 2016
Krzysztof Marciniec, Szymon Święcicki, Robert Klafczyński, Roman Wiża, Andrzej Matczak, Antoni Biaduń i Aneta Trętowska wygrali XXVI GP Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Antoni Biaduń, Roman Wiża, Krzysztof Marciniec, Andrzej Matczak, Robert Klafczyński, Aneta Trętowska, XXVI GP Wodzisławia Śląskiego, Szymon Święcicki
-
Znamy zwycięzców I GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 06 Września 2016
Krzysztof Marciniec, Mariusz Głowacki, Roman Wiża, Zbigniew Siódmok, Aneta Trętowska i Robert Klafczyński wygrali pierwszy turniej z cyklu XXVI GP Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Roman Wiża, Krzysztof Marciniec, Wodzisław Śląski, Zbigniew Siódmok, Robert Klafczyński, Aneta Trętowska, Mariusz Głowacki, XXVI GRAND PRIX Wodzisławia Śląskiego


text: Wynus – to je drugo podug uodlyguośći uod Słůńcaplaneta we Ukuadźe Słůnecznym. Tak kej Merkury, Źymja a Mars je to planeta skalisto. Wynus je jydnům s pjyńću planet, kere idźe uobezdrzeć gołymi ślypjůma. Bez to, co Wynus idźe uoglůndać ino rano a na uodwjeczyrz mjanowano je tyż Gwjazdům PorannůmGwjazdům Wjeczornům (starożytne Greki mjanowali jům Phosphorus a Hesperos). Jeji gynste chmury uodbijajům wjynkszość śwjatło a jejch żůłto farba je spowodowano wystympujůncym tam kwasym śarkowym. Wynus ńy mo kśynżyca. Mjano planety je uod rzimskij bogińi Wynus a jej symbol astrůnůmiczny to znak babůw.


text:
48. volleyballowe mišterstwa wučerskich mustwow zakónčene
Konstelacija do poslednjeho hrajneho dnja volleyballowych mišterstwow wučerskich mustwow tydźenja w Lubiju bě njesměrnje brizantna, dokelž mějachu hišće tři cyłki teoretisku šansu na cyłkowne dobyće. Mjez nimi běštej to amtěrowacy wokrjesny mišter, kombinowane mustwo Serbskeho šulskeho a zetkawanskeho centruma Budyšin (SŠZC) a třeći minjeneje sezony, pedagogojo Serbskeho gymnazija Budyšin (SGB). Ale tež volleyballisća 5. SŠ-eks/Melanchthonoweho gymnazija Budyšin běchu móžny kandidat na złoto. Wuměnjenje na titul bě jasne dobyće 2:0 we wječornym rozestajenju serbskeju cyłkow.
Serbski gymnazij Budyšin – SŠZC 2:1 (25:20, 22:25, 21:19)


text:
Chěže ze stołom wohrožene
Habrachćicy (SN/ch). W třikrajowym róžku Němska-Čěska-Pólska postajeja chěže ze stołom wobraz krajiny. Mnohe z tychle historiskich twarjenjow pak rozpaduja. Za jich wuchowanje bu wčera tak mjenowana Dróha chěžow ze stołom wotewrjena. Kraj chěžow ze stołom je nowy čłon dźěłoweho zjednoćenstwa Němske dróhi tykowanych twarjenjow a tak jeho sedmy partnerski region. Za projekt je so pjeć gmejnow zjednoćiło, zo bychu chěže ze stołom zhromadnje turistisce zwičnjeli. Z projektom ma so na jónkrótnosć wosebiteho twarskeho stila w Němskej skedźbnić. Dróha chěžow ze stołom wopřijima Habrachćicy-Neugersdorf, Kotmar, Ochranow, Wódrjeńcu (Oderwitz), Großschönau a Wodowe Hendrichecy.
Myto za turizm wupisali


text:
Recenzenci
Jakub Adamski (Warszawa), Łukasz Adamski (Warszawa), Dmitry Afinogenow (Moskwa), Michał Baczkowski (Kraków), Antoni Barciak (Katowice), Philippe Bernardi (Paryż), Katarzyna Błachowska (Warszawa), Michał Bogacki (Gniezno), Krzysztof Bracha (Kielce), Sławomir Bralewski (Łódź), Dariusz Brodka (Kraków), Józef Brynkus (Kraków), Dominika Burdzy (Kielce), Jerzy Ciecieląg (Kraków), Agnieszka J. Cieślikowa (Warszawa), Ewa Danowska (Kraków, Kielce), Andrzej Dróżdż (Kraków), Sławomir Dryja (Kraków), Jarosław Dudek (Zielona Góra), Jarosław Dumanowski (Toruń), Andrzej Essen (Kraków), Dariusz Fabisz (Zielona Góra), Kamila Follprecht (Kraków), Anna Jakimyszyn-Gadocha (Kraków), Agnieszka Jakuboszczak (Poznań), Andrzej Gillmeister (Zielona Góra), Kamila Follprecht (Kraków); Zbigniew Girzyński (Toruń-Gdańsk), Piotr Głuszkowski (Warszawa), Mirosław Golon (Toruń-Gdańsk), Tomasz Graff (Kraków), Geoffrey Greatrex (Ottawa), Ryszard Grzesik (Poznań), Kazimierz Ilski (Poznań), Sławomir Jóźwiak (Toruń), Krzysztof Kania (Toruń), Tomasz Kargol (Kraków), Piotr Kitowski (Gdańsk), Jarosław Kłaczkow (Toruń), Piotr Kochanek (Lublin), Maciej Kokoszko (Łódź), Tadeusz Kondracki (Warszawa), Bartosz Kontny (Warszawa), Lidia Korczak (Kraków), Rafał Kosiński (Białystok), Anna Kotłowska (Poznań), Piotr Kotowicz (Sanok), Szczepan Kozak (Rzeszów), Wojciech Krawczuk (Kraków), Adam Krawiec (Poznań), Paweł Krokosz (Kraków), Mirosław Kulik (Warszawa), Andrzej de Lazari (Łódź), Mirosław Leszka (Łódź), Franciszek Leśniak (Kraków), Anna Rembisz-Lubiejewska (Gdańsk), Tomasz Łaszkiewicz (Warszawa), Anna Markiewicz (Kraków), Torsken Lorenz (Hamburg), Grzegorz Mazur (Kraków), Marian Mudryj (Lwów), Anna Glimos-Nagórska (Katowice), Jarosław Nikodem (Poznań), Barbara Obtułowicz (Kraków), Przemysław Olstowski (Warszawa-Toruń), Szymon Olszaniec (Toruń), Wojciech Olszewski (Toruń), Krzysztof Ożóg (Kraków), Tomasz Pawelec (Katowice), Janusz Pezda (Kraków), Jacek Poleski (Kraków), Jan Prostko-Prostyński (Poznań), Marek Przeniosło (Kielce), Małgorzata Przeniosło (Kielce), Jerzy Pysiak (Warszawa), Stanisław Rosik (Wrocław), Tomasz de Rosset (Toruń), Stanisław Roszak (Toruń), Isabel Röskau-Rydel (Kraków), Maciej Salamon (Kraków), Marek Sioma (Lublin), Bogusław Skowronek (Kraków), Aleksander Smoliński (Toruń), Andrzej Leon Sowa (Kraków), Urszula Sowina (Warszawa), Jerzy Sperka (Katowice), Sławomir Sprawski (Kraków), Stanisław Andrzej Sroka (Kraków), Rafał Stobiecki (Łódź), Małgorzata Strzelecka (Toruń), Anna Supruniuk (Toruń), Mirosław Adam Supruniuk (Toruń), Anna Szylar (Tarnobrzeg), Witold Szymborski (Kraków), Adam Świątek (Kraków), Patryk Tomaszewski (Toruń), ks. Jacek Urban (Kraków), Marek Wilczyński (Kraków), Ewa Wipszycka (Warszawa), Jan Wiśniewski (Toruń), Beata Wojciechowska (Kielce), Jakub Wojtkowiak (Poznań), Teresa Wolińska (Łódź), Mateusz Wyżga (Kraków), Joanna Zagórska-Telega (Kraków), Krzysztof Zamorski (Kraków), Michał Zwierzykowski (Poznań), ks. Jan Żelazny (Kraków), Dorota Żołądź-Strzelczyk (Poznań), Przemysław Marcin Żukowski (Kraków)


text:
Bjerwałdski jězor ma nětko nowy wulkoprojekt, kiž móhł turizmej tamnišeje kónčiny přewšo tyć a kiž přinjese zdobom nowy elan za strukturnu změnu we Łužicy.
Hamor (CK/SN). W přitomnosći sakskeho ministerskeho prezidenta Michaela Kretschmera (CDU) je Berlinska firma Floating house GmbH (FHG) předwčerawšim při Bjerwałdskim jězoru swoje prěnje płuwace domy poswjećiła. K dotalnym dźesać so w oktobru štyri a nalěto 2021 dalše přidruža. Dohromady ma potom při ekstra za to twarjenym mosćiku w Klětnjanskim přistawje 26 tajkich domow na wodźe stać. 35 firmow, zwjetša z blišeho regiona, je na tym wobdźělenych. Připrawa změje po dokónčenju 100 dowolowych łožow, prěnje su hižo přenajate. 20 ludźi budźe přichodnje w zarjadnistwje, za rjedźenje, reparatury a za turistiske zaměry přistajenych. Kaž jednaćel FHG Ulf Sybel rjekny, by so wón wjeselił, by-li w bliskosći hosćenc nastał. A tež pasažěrska łódź na jězoru by „jara wulkotna była“.


text:
Wotměja přihotowanske hry
Regionalny ligist Budissa Budyšin hraje sobotu, 11. julija, w 17 hodź. w Rychbachu přećiwo cyłkej z Brazilskeje, 14. julija we 18 hodź. na Budyskej Młynkec łuce přećiwo Dynamu Drježdźany a wot 15. do 19. julija pojědźe mustwo z trenarjom Tomašom Henčlom do treningoweho lěhwa w Bad Blankenburgu. Tam nastupi 18. julija w 14 hodź. přećiwo FC Čerwjeno-běłym Erfurt U 23 a 19. julija w 10.30 hodź. přećiwo Jednoće Rudolstadt.
Satkulabeach-terminy jasne
Radijo Satkula, młodźinski sćelak Serbskeho rozhłosa, budźe tež lětsa zaso wo přihotowanskich hrach za wulki beachvolleyballowy turněr w Miłoćicach rozprawjeć. Slědowace dny budu stajnje wot 18 hodź. hrać: 13. julija w Nuknicy, 20. julija w Konjecach, 27. julija w Kulowcu, 3. awgusta w Róžeńće a 10. awgusta w Hórkach. Finalne wurisanje wo pokal Radija Satkula budźe potom 17. awgusta wot 18 hodź. w Miłoćicach.
Jěchanski a skakanski turněr


text:
Dzisioj łod osiymnostyj zacznie sie łostatni szpil dwudziestyj – cwortyj kolyjki Ekstraklasy. My zagromy ze Legiom Warszawa, a cołki szpil bydziecie sie mogli poczitać po naszymu u nos!
Przewidywane jedynostki:
Legia: Malarz – Jędrzejczyk, Lewczuk, Pazdan, Broź – Bereszyński, Jodłowiec, Prijović, Vranjes, Hlousek – Nikolić
Ruch: Putnocky – Konczkowski, Grodzicki, Koj, Oleksy – Mazek, Iwański, Lipski, Surma, Podgórski – Stępiński
Noszo rylacjo znojdziecie sam: Relacjo live: Legia – Ruch
źródło: własne


text: Chrjebja-Nowa Wjes (CS/SN). Wokoło Chrjebje-Noweje (Kreba-Neudorf) Wsy móža zajimcy wšelakorosć domjaceje přirody derje dožiwić. Škoda tuž, zo su tam wobstejacu wučbnu šćežku 2014 wotstronili. Čłonojo Domizniskeho towarstwa pak zesydachu so 2015 z dalšimi zajimcami za kulojte blido, a rozmyslowachu kak dožiwjensku šćežku zaso zwoprawdźić. Wot minjeneje soboty přeprošuje nětko nowa „Přirodna a dožiwjenska šćežka biologiska wšelakorosć a domizniske stawizny Chrjebja-Nowa Wjes“ pućowarjow na wotkrywanske tury.


text:
Diskusija wužywarja:Czestja
Rědnje, až sy se nam pśizamknuł a coš swóju wědu z nami źěliś!
To jo twój wósobinski diskusijny bok, kótaryž wužywa se za wuměnu informacijow mjazy wužywarjami Wikipedije. Maš teke wužywaŕski bok, źož móžoš drugich wužywarjow wó sebje, swójich rěcnych zamóžnosćach, zajmach, ale teke wó nastawkach, kótarež kiž redigěruješ, informowaś.
Gaž maš pšašenja, móžoš slědujuce pokazki cytaś:
We Wikipediji mamy teke Portal, źož móžoš se pšasaś, naraźenja cyniś abo powšykne pšašanja k projektoju diskutowaś. Njezabydni pšosym swóje pśinoski na diskusijnych a projektowych bokach (ale nic w nastawkach samych (nic pak w nastawkach samych!) z kodom --~~~~ pódpisaś. Móžoš za to teke tłocanko wužywaś, kótaryž se pśi wobźěłowanju boka nad wobźěłanskim woknyškom pokazujo.
Žycymy śi hyšći wjele wjasela a wuspěcha w Dolnoserbskej Wikipediji!
- (cs – Česky) Pokud nerozumíš dolnolužické srbštině, můžeš si přečíst českou verzi.
- (de – Deutsch) Wenn du kein Niedersorbisch verstehst, kannst du hier eine deutsche Version lesen.
- (en – English) If you don't understand Lower Sorbian language, you can read an English version here.
- (eo – Esperanto) Se vi ne komprenas malsuprasoraban lingvon, vi povos legi ĉi tie esperantlingvan version.
- (hsb – Hornjoserbšćina) Jeli njerozumiš delnjoserbšćinu, móžeš tu hornjoserbsku wersiju čitać.
- (nl – Nederlands) Als u het Nedersorbisch niet verstaat, kunt u hier een Nederlandstalige versie lezen.
- (pl – Polski) Jeśli nie rozumiesz języka dolnołużyckiego, możesz czytać tutaj wersję polską.
- (ru – Pycckий) Ecли He пoHиMaeшb HижHeлyжицkoro языka, To Moжeшb пocMoTpeTb Bepcию Ha pycckoM языke.
- (sk – Slovenčina) Ak nerozumieš dolnolužickú srbštinu, môžeš čítat' slovenskú verziu.
Witaj do dolnoserbskeje wikipedije a wjele wuspěcha pśi nas. Póstrowy - --Tlustulimu 08:59, 24 apryla 2008 (CEST)
- Vítej,Czestja. Můžeš se podívat na svou uživatelskou stránku v hornolužické Wikipedii? Tam nějaký anonimní uživatel změnil něco. Byls ty to? Pozdravy, --Michawiki 19:12, 1 oktobra 2008 (CEST)
Nastawki wó rěcachWobdźěłać
Dobry źeń,Tlustulimu.
Ja derje rozmějom. Byś aktiwny w rěcy, gaž ju cłowjek normalnje w žywjenju njewužywa, njejo tak lažke.Móžo byś, až tam su někótare zmólki.To jo derje, až sy někótare nastawki wó rěcach pópšawił. To su wěcy, kótarež w słowniku njenamakaš.W słowniku Starosty som namakał persianer(dsb)- Persianer(nim.),analogiski som myslił, až jo derje persianšćina,ale gaž to wěš, až persišćina jo derje, buźom śi wěriś.
Dobry źeń, Czestja. Rowno som někotare nastawki wó rěcach pópšawił. Ale myslim se, až tam su hyšći někotare zmólki. Mimo togo njemyslim se, až twój rěcny niwow dsb-2 jo pśitrjefjecy. Samo ja hyšći mam jano dsb-1, ale cynim mjeńše zmólki. Wšak wužywam rozšyrjenje za Firefox, kótarež pomagam mě dolnoserbšćinu mjenjej abo wěcej pšawje pisaś. Póstrowy --Tlustulimu 15. februara 2012, 11:58 (CET)
Bosniska rěcWobdźěłać
Njejo dolnoserbski łaćonski ale łatyński (Pětš Janaš - Nimsko-dolnoserbski słownik 1990)
PśeglědWobdźěłać
Tlustulimu 15. februara 2012, 11:59 (CET)
PersišćinaWobdźěłać
Dobry źeń, Czestja. Rowno som jadnogo z twójich nastawkow do Persišćina pśesunuł. Forma Persianšćina njejo pšawa była. Póstrowy --Tlustulimu 15. februara 2012, 13:06 (CET)
RumunšćinaWobdźěłać
Dobry źeń, Czestja. Rowno som titel nastawk do formy Rumunšćina změnił. Toś, njejo forma ze smužku na srjejźnem pismiku n, jano bźez smužki. Wužywam za to słownik Starosty z lěta 1999, ale teke internetowy słownik: Rumunšćina. Njewěm cogodla mě rěcy njama smužka, ale mě kraja (Rumuńska) wšak ma smužku. Póstrowy --Tlustulimu (diskusija) 10. měrca 2012, 14:23 (CET)
IlyryWobdźěłać
Dobry wjacor, Czestja. Rowno som nowy nastawk Ilyry wiźeł. Ale togodla nastawk ma tak mało wopśimjeśa, lěcrownož wopśimjejo wjele žrědłow? Póstrowy --Tlustulimu (diskusija) 19. měrca 2012, 20:19 (CET)
Z engelskej rěcy to źo pomalšo.Czestja
Wopacnej titelaWobdźěłać
Dobry źeń, Czestja. Michawiki jo pśi dwěma nastawkoma titel změnił. Něnto stej nastawka Thraki a Frygi. Pšosym źiwaj, až w dolnoserbšćinje pismik y njamóžo pó pismikoma g a k slědowaś. To jo wažny rozdźěl mjaz Češćinu a Serbšćinu. W górnoserbšćinje pšawidło jo pitśku druge: tam pismik y njamóžo pó pismiki g, k, h a ch slědowaś. Wuwześa su cuze słowa, kaž na pś. gymnastika (Ale genitiw jo: gymanstiki). Ale samo tam pšawidło płaśi pśi deklinaciji. Póstrowy --Tlustulimu (diskusija) 28. měrca 2012, 14:41 (CEST)
Derje źěkujom se.czestja
Pśeglěd rěcnych swójźbowWobdźěłać
Dobry wjacor, Czestja. Rowno som titel nastawka do pšawego změnił: Pśeglěd rěcnych swójźbow. Forma pśěglěd njejo w dolnoserbšćinje, jano pśeglěd. Mimo togo za změnu nastawkowego titela eksistěrujo funkcionalnosć pśesunjenja. Za to stoj wótkaz ze tekstom "pśesunuś" w menuwje wušej "Cytaś". Jolic njenamakaš jen, pšosym se pó pomocu pšašaś. Za to su diskusijne boki. Póstrowy --Tlustulimu (diskusija) 10. maja 2012, 22:32 (CEST)
- Dobry wjacor, Czestja. Zasej som titel nastawka pópšawił. --Tlustulimu (diskusija) 12. maja 2012, 21:39 (CEST)
Źěkujom se.
Mongoly -> MongoleWobdźěłać
Dobry źeń, Czestja. Rowno som nastawk Mongoly na pšawy titel Mongole pśesunuł. Kóńcowka -y njejo pó měkem l móžna, mjaztym až pó twardem ł njejo -e móžna, ale -y. Pšosym glědaj, až serbšćina rozeznawa mjaz l a ł, a to jo wjelgin wažny rozdźěl mjaz serbšćinu a češćinu.
Źěkujom se.
Wužywaš wobglědowak Firefox? Jolic jo, naraźijom instalěrowanje dodank za dolnoserbski pšawopis. Internetowy bok jo http://dsb-spell.sourceforge.net/dsb/spellcheck.html resp. https://addons.mozilla.org/de/thunderbird/addon/lower-sorbian-dictionary-p%C5%A1awo/ --Tlustulimu (diskusija) 9. julija 2012, 14:44 (CEST)
Use upper Sorbian when no translation availableWobdźěłać
Hello, please give a look. --Nemo bis (diskusija) 24. decembra 2016, 20:25 (CET)


text:
Wukubłanske lěhwo na wujednawarja zwadow - Streitschlichtercamp [03/2018]
Wot 21. – 23.03.2018 přebywachu pjeć šulerki 6. a 8. lětnika Serbskeje wyšeje šule „Michał Hórnik“ Worklecy we wosebitym wukubłanskim lěhwje w Papstdorfje. Tam wukubłachu so na wujednawarja zwadow, zo bychu sobušulerjam pomhali, konflikty wujednać a samostatnje rozrisać. Je to wosebity peer-to-peer přistup, kotryž wukmani dźěći, rozestajenja bjez pomocy dorosćenych rjadować. W měšanych skupinach wuknychu na přikład, što konflikty wučini, što wjedźe mjez čłowjekami k njedorozumjenjam, kak móža tym zadźěwać a kak hodźi so napjata situacija z wotpowědnej komunikaciju pozitiwnje wobwliwować. Program bě naročny a žadaše sej wot dźěći dobru disciplinu a wutrajnosć. Wotměnu skićachu skupinske hry a zwučowanja. Na kóncu wukubłanja złožichu ertne pruwowanje a smědźachu so přez wopismo wjeselić. Šulska socialna dźěłaćerka Rěčneho centruma WITAJ, Franciska Zopic dźěći w lěhwje přewodźeše. Wona wjedźe projekt na šuli dale. Po jutrach chce šulerki dale wukmanić a projekt wujednawarja zwadow na šuli we Worklecach etablěrować.
W přestawkach a na wječoromaj mějachu dźěći składnosć, šulerjow druhich šulow zeznać a tak nowych přećelow zdobyć. Na nócnym pućowanju dopokazachu hólcy a holcy swoju zmužitosć a wuwědomichu sej dowěru do swójskich zamožnosćow.
Fachowa wuměna mjez šulskimi socialnymi dźěłaćerjemi a angažowanymi wučerjemi přinošowa tohorunja k poradźenju třidnjowskeho zarjadowanja.
Cyłkownje wobdźělichu so na wukubłanskim lěhwje w dźěćacej a młodźinskej wjesce ERNA 78 šulerjow z cyłkownje 16 šulow z cyłeje Sakskeje. Zarjadowar wukubłanskeho lěhwa, Sakski krajny hamt za šulu a kubłanje, projekt hižo wjacore lěta podpěra.
Error
tekst a foće: F. Zopic


text:
Trwajŏm Mistrzostwa Świata U`20. Je to tyż dobrŏ okazjŏ do spotkaniŏ starego znajomygo, jakim je Mateusz Bogusz. Po szpilu ze Kolumbiom pogodali my trocha ze Pycikiem:
Ło szpilu:
„O tym, że gragrŏm dowiedziŏłech sie dziyń przed szpilem, na rozruchu bōło już wszistko przigotowane pod szpil. Sŏm szpil niy ma co za dużo gŏdać, do 20 minuty jesce sie jakoś ukłŏdało, po stracie tora nŏs już niy bōło. Zapominŏmy ło tym i mŏmy przed sobŏm 2 szpile i na tym sie skupiŏmy.”
Ło Leeds:
„Wszistko we porzondku, zaaklimatyzowołech sie już, fajnie mie tam przijynli, także wszistko idzie we dobrym kierunku. Co do dybiutu, to podłaża do tego spokojnie, normalnie. Byda robiōł wszistko, coby to sie stało jak nŏjszibcij, a co bydzie, to sie okŏże.”
Pycik we szpilu ze Kolumbiom zagrŏł łod piyrwszyj minuty. Zostŏł zmiyniony we 68 minucie szpilu, przi stanie 0-1. Wlŏz za niego Marcel Zylla, a Polska łostatycznie sfalōła szpil 0-2. Nŏstympny szpil zagrajōm ze Tahiti, 26 maja na sztadionie Widzewa we Łodzi.
własne / foto: Marcyś / WTM


text:
Měnjene su tu skrótšenki, kotrež so tež inicialne słowa mjenuja. To rěka: W skrótšenym pomjenowanju su so wobchowali jenož iniciale, prěnje pismiki, połneho pomjenowanja. Jako přikład njech tu steji ze serbskeho wobłuka SLA – Serbski ludowy ansambl.
Ličba skrótšenkow w našej wšědnej rěči je minjeny čas jara přiběrała a dale přiběra. Zwisuje to wosebje z tym, zo da so z pomocu skrótšenki wotpowědna wěc wjele jednorišo – a přiwšěm runje tak eksaktnje – wuprajić kaž z dołhim wjacesłownym pomjenowanjom. Při tym so skrótšenki w serbšćinje tworja a wužiwaja po wěstych rěčnych zakonitosćach, kotrež chcemy sej tu wuwědomić.
Pola specielnych serbskich skrótšenkow wotpowěduja wužiwane iniciale, kaž smy hižo na horjeka mjenowanym přikładźe SLA widźeli, spočatnym pismikam jednotliwych słowow połneho pomjenowanja. Dalše přikłady tole pokazuja: SŠT – Serbske šulske towarstwo, LND – Ludowe nakładnistwo Domowina, SN – Serbske Nowiny.


text:
Runje na lětušim Mjezynarodnym dnju dźěsća bě symboliski prěni zaryw za nowe hrajkanišćo při horće w Pančicach-Kukowje. Mjeztym drje je wone dotwarjene, oficialnje přepodać pak je hišće njemóžachu.
Pančicy-Kukow (SN/MWj). W běhu štyrjoch měsacow na zelenej łuce nowe hrajkanišćo natwarić je zawěrno sportowske wužadanje. To rjeknychu hižo spočatk junija w Pančicach-Kukowje, jako bě tam symboliski prěni zaryw za hrajkanišćo při tamnišim horće. Hač do kónca oktobra měješe wone dotwarjene być. Termin je zahrodniska firma Měrćina Krala dodźeržała, zdźěli wjesnjanosta Markus Kreuz (CDB) na zašłym posedźenju gmejnskeje rady. Bohužel holcy a hólcy nowe hrajkanišćo hišće wužić njemóža. Najprjedy dyrbi wusyta trawa trochu přirosć, zdźěli Křesćansko-socialny kubłanski skutk (CSB) jako nošer. Potom budźe wjeselo zawěsće ćim wjetše.


text:
wopisanje produkta
Tekstowy citat:
"Pola Jana Buka njeeksistuje přećiwk mjez serbskimi motiwami w jeho molerstwje, ćišnami a krajinami, pozdatnje "domjacymi-łužiskimi" motiwami a eksotiskimi ze srjedźneje Azije, Bołharskeje, z Domomitow abo Parisa. Je to molerstwo ze stajnje nowymi započatkami, přestupjenjemi hranicow a horiconotow, nawróta, załoženja pola swójskich korjenjow. Tute dialektiske doprědka- a wróćokročenje so tež w starobje njezhubi. Jedna so wo proces sebjewobkrućenja w času połnym přećiwkow. Medium toho sebjewobkrućenja bě a je za Jana Buka molerstwo."
Customers also purchased
Reviews


text:
W lěće 1974, składnostnje 400. róčnicy wuńdźenja Albina Mollerowych spěwarskich z małym katechizmom, zestaji dr. Frido Mětšk w 9. čisle Rozhlada »Časowu tabulu k stawiznam a wo wosudach prěnjeho serbskeho ćišća«. Składnostnje lětušich 400. posmjertnin Albina Mollera poskićam podobny přehlad, kiž wobsahuje nowe fakty a nowe prašenja wokoło prěnjeje serbskeje knihi.
narodźi so Albin Moller w Tšupcu jako syn zastojnika městneho stawoweho knjejstwa.
W zapisu studowacych na uniwersiće w Frankobrodźe nad Wódru jewi so Albinus Mollerus Kalowensis. Swójba bě drje do Kalawy přećahnyła a tam wopyta wón łaćonsku šulu.
zapisa so Moller do matrikle uniwersity we Wittenbergu jako Albinus Mollerus Straupicensis.
Nimo teologije studowaše matematiku, ze studijnym předmjetom astronomija, a hudźbnu teoriju.
Moller je krótki čas farar w Hornjej Łužicy, w Hrabowej pola Njedźichowa. Zastaruje magistrat města Kalawy lětnje z protyku a dóstawa za to 12 krošow.
wuńdźe w Zhorjelcu Calendarium Ecclesiasticum & HOROSCOPVM PERPETVVM. Ein ewigwerender Calender. Erstlich mit den vnbeweglichen Festtagen der allgemeinen Catholischen Kirchen/ Sampt der Corrigirten Guelden zal ... Darnach besonder auff alle Jahr nach Christi Geburt der Sonnen Zirckel, ... Alles zu nutz vnd gebrauch gemeiner Christenheit, wehrend von Anfang der Geburt Christi biss zum Ende der Welt. Do změny časoweho ličenja w lěće 1582 přez bamža Gregorija a hišće w 17. lětstotku bě tajka cyrkwina protyka wužitna za wuličenje termina jutrow a druhich cyrkwinskich swjedźenjow – z pomocu njedźelneho pismika a złoteje ličby. Jeje spisar bě Bartholomäus Scultetus.
Dosłowo Mollerowych spiwarskich Reprodukcija: SCB
Lěto 2018 se chyla z dwěma wažnyma serbskima jubilejoma: Pśed styrista lětami, běrtyllěto pó smjerśi hodźijskego fararja Wjacława Warichiusa (1564–1618) dnja 1. septembra 1618, jo na drugem gódownem swěźenju teke jogo pitśku staršy kolega Albin Moller w dolnołužyskej Starej Darbni wumrěł. Warichius jo 1595 prědne górnoserbske knigły wudał, Moller jo dwaźasća lět do togo prědne dolnoserbske knigły do śišća dał. Wobej, Warichius a Moller, stej byłej duchownej. Wobej stej pśełožyłej katechizm Luthera wót 1529: jaden do górnoserbskeje, drugi do dolnoserbskeje rěcy. Wobyma pśistoj z tym až do źinsajšnego cesne městno w serbskich kulturnych, duchnych a literarnych stawiznach. Njeglědajucy na wjele gromadnosćow dajo pak teke rozdźěle. Warichius jo pó studiumje w Hodźiju nejpjerwjej diakon a pózdźej tam faraŕ był. We wjelikej wósaźe Hodźij jo źe wjele źěła měł, ale zrownju se kradu derje zežywiś mógał. Glědajucy na spisowaśelske statkowanje jo katechizm wót 1595 jogo jadnučka twórba wóstała.
Napśeśiwo tomu njejo se Molleroju raźiło, trajne pśistajenje ako faraŕ dostaś. Tak njejo wón – wótglědajucy wót pór lět – ako duchowny statkowaś mógał, ale jo musał swójo pśichylenje k spisowaśelenju wužywaś, aby swóju familiju zežywił pśez publikacije, kótarež jo na pśedank pódał. Wón jo spisał pisma k astronomiskim problemam z astrologiskimi spekulacijami a wšakorake kalendarje. Pśedewšym te tencas woblubowane kalendarje su někotare nabranki pśinjasli. Moller jo je mógał, pśecej z drobnymi změnami, lětnje wudaś. Wóni su wopśimjeli pódla kalendariuma teke pśispomnjeśa k astronomiskim zjawjenjam togo lěta a – njewuzbytnje za rolnikarsko-małoměsćańsku ludnosć – pokaze k wuseśu a žnjam tak ako terminy markow blišeje a dalšeje wokolnosći. Z pjera Mollera jo wušej 100 pismow zdźaržanych. Změstymi su jogo kalendarje samo w drugich rěcach, na pśikład česki a pólski, wujšli. Naźeja na šćodru źěkownosć wónych wósobow, kótarymž jo Moller swóje pisma w pśedsłowach pósćił – wliwa połnym zemjanam, zastojnikam, zwětšego pak měsćańskim raźcam – njejo w někotarych padach była póprozna. Tak stej měsćańskej raźca wót Gubina a Kalawy Mollera pódpěrałej z pjenjezami, samo z Neuruppina su płaśenja znate. Ale teke z tym, až města su za swójich pśistajonych bejnu kopicu kalendarjow kupili,1 jo Moller dojśpił refinancěrowanje.


text:
Ludowe nakładnistwo Domowina (LND)
Wot lěta 1958 stara so Ludowe nakładnistwo Domowina jako narodne nakładnistwo Serbow wo wšo serbske pismowstwo a pokročuje z tym wjace hač 450-lětnu tradiciju. Knihi, nowiny a časopisy wuchadźeja hornjoserbsce, delnjoserbsce a němsce. Nakładnistwo je zamołwite za wuwiwanje, wudawanje a rozšěrjenje publikacijow, kiž so na Serbow, jich identitu, rěč, kulturu a wědomostne slědźenja poćahuja. Wone wudawa beletristiske twórby načasnych serbskich spisowaćelow kaž Jurja Brězana, Kita Lorenca a Róže Domašcyneje. Prawidłownje nakładuja so dźěła klasikarjow Handrija Zejlerja, Jakuba Barta-Ćišinskeho, Mata Kosyka a Miny Witkojc. Němskej zjawnosći spřistupnja so serbska literatura přez rjad „Die sorbische Bibliothek“. Wuslědki wědomostnych slědźenjow na polu serbskeje rěče, literatury, stawiznow a ludowědy wuchadźeja w „Spisach Serbskeho instituta“. Wažne ćežišćo editoriskeho dźěła nakładnistwa tworitej, hladajo na zdźerženje a rewitalizaciju serbskeje rěče, dźěćaca a młodźinska literatura. Nimo nowych dźěćacych knihow poskićuja so čitarjam prawidłownje tež licencne wudaća swětoweje literatury a zhromadne wudaća LND z druhimi nakładnistwami. W kooperaciji z Rěčnym centrumom WITAJ wudawaja so wučbnicy, wučbne materialije a dźěćacej časopisaj Płomjo a Płomje. Do šěrokeho editoriskeho programa słušeja hornjoserbski wječornik Serbske Nowiny a delnjoserbski tydźenik Nowy Casnik kaž tež časopisaj Rozhlad a Lětopis. Přiběrajcy zaběra so nakładnistwo z nowymi medijemi a produkuje słuchoknihi, digitalne knihi a digitalne nowiny.
Nakładnistwu přirjadowana Smolerjec kniharnja w Budyšinje je jeničke městno w Němskej, hdźež so čitarjej wšitke serbske a němske knihi wo Serbach poskićuja, k tomu antikwariske wudaća, zynkonošaki a filmy. Prawidłownje přewjedu so awtorske čitanja a knižne premjery. W meji 2000 załoži so towarstwo „Přećelow Smolerjec kniharnje“, kiž podpěruje zaměry kniharnje.
Jednaćelstwo
Syman Pětr Cyž, jednaćel
e-mail: geschaeftsfuehrung@domowina-verlag.de
tel.: 0 35 91/ 57 72 42
Lektorat za powšitkownu a wědomostnu literaturu
Janka Pěčkec de Lévano, nawjedowaca lektorka
e-mail: lektorat@domowina-verlag.de
tel.: 0 35 91 / 57 72 54
Rozšěrjenje
Manja Bujnowska, wjednica rozšěrjenja
e-mail: vertrieb@domowina-verlag.de
tel.: 0 35 91 / 57 72 62
Marketing
Měrka Mětowa, zamołwita za marketing
e-mail: mieth@domowina-verlag.de
tel.: 0 35 91 / 57 72 72


text:
Sokoł Ralbicy/Hórki – Módro-běli Njeswačidło 6:1 (2:0)
Zestawa domjacych: Bjeńš – Kobalc, Schultz, Kocor, Bejmak (85. Brězan), Budar (30. C. Gloxyn), Materna, Hrjehor, Šołta, M. Kurjat, Zimmermann
Druhe zastupnistwo koparjow Sokoła Ralbicy/Hórki wočakowaše njedźelu dopołdnja sylne mustwo z Njeswačidła. Hosćo běchu zašłe hry mjenujcy wšitke dobyli. Z wuspěchom w Ralbicach bychu Sokołow w tabulce samo přesćahnyć móhli. W rjadach delanskich bulkoparjow tójšto ludźi falowaše, tak zo sedźeštaj na ławce jenož trenarjej Krystof Gloxyn a Maik Brězan. A dokelž so Pascal Budar wosrjedź prěnjeho połčasa zrani, dyrbješe Gloxyn tež zaskočić. Swoju wěcku w nutřkownym škiće wón jara derje zmištrowa.


text: Z Chóśebuza/Cottbus. Sobotu, 22. januara, jo se pód płaśecymi hygieniskimi póstajenjami wótměła głowna a wólbna zgromaźina Spěchowańskego towaristwa za Serbski muzej Chóśebuz. Dwanasćo cłonkow jo było pśibytnych. Na zachopjeńku jo pśedsedaŕka towaristwa Madlena Norbergowa wšyknych wuwitała a pócesćiła jubilarow lětowu 2020 a 2021, dokulaž slědne lěto njejo se mógała głowna zgromaźina w prezencnej formje wótměwaś. Pón jo groniła, až teke lětosa jo se na muzeumowe towaristwo korona wustatkowała, ale nic pśešlimnje, dokulaž pśedsedaŕstwo jo se digitalnje abo pśez mejlki wótgłosowało.


text: Hdyž so w delnjołužiskim Gołbinje (Gulben) něšto hiba, je tež wona pódla. Ale nic, zo by jeno sobu swjećiła. Ně, zamołwitosć we wsy je jej wjac hač jenož na swjedźeń přińć. Takle a podobnje wopisuja Gołbinčanki a Gołbinčenjo Astrid Šraminu. Towaršnostne žiwjenje na wsy je pokazane na angažowane wosoby, kotrež zamóža tež dalšich zahorić. Tajka wosoba je Astrid Šramina w swojej ródnej wsy Gołbinje. „Wona njeda sej dwójce kazać, dźe-li wo to, něšto na nohi stajić. Při čimž je wšojedne, hač jedna so wo dwurěčne kemše, wo kursy delnjoserbšćiny, wo delnjoserbske čitanja, wo spěwne wječorki, wo přednoški abo wo informaciske zarjadowanja k serbskim stawiznam, swójbnym mjenam abo k wopřijećomaj ‚Sorben a Wenden‘ – Astrid Šramina njeje jenož wšudźe pódla, ně, wona je zdobom za mnohe z naličenych a njenaličenych aktiwitow motor we wsy“, zwurazni Heike Apeltowa w lawdaciji k počesćenju Delnjoserbowki z Čestnym znamješkom Domowiny spočatk oktobra w Budyskim Serbskim domje.


text:
Swjatočne konstituowanje a prěnje wobzamknjenja Serbskeho sejma dnja 17. nowembra w Slepom
W srjedźołužiskim Slepom/Schleife je so dnja 17. nowembra 2018 konstituował Serbski sejm. Wón je prěnje ludowe zastupjerstwo Serbow a liči 24 wolenych zapósłancow. W bohatej ličbje su so hosćo na prěnim posedźenju Serbskeho sejma wobdźělili.
Do konstituowanja je so wotměła ekumeniska nutrnosć w slepjanskej cyrkwi z fararjom Ingolfom Kśenku z Janšojc/Jänschwalde. Wón je dopomnił na stare, wot Měrćina Luthera w přełožku Biblije wužiwane němske słowo „Lindigkeit“. Tute měni zamóžnosć, słužić zakonju a sprawnosći z rozswětlerskim rozumom, kaž tež připóznać ludźi w swojim tudyšim byću, swojich potrjebach a začućach. Z wułoženjom zwiska wo dobroćiwosći jako počink a wo lipje jako štom Serbow je farar Kśenka rysował wobraz přikłada za sejm.
W dostojnej wotewrjenskej narěči při swjatočnym konstituowanju je prof. dr. Klaws Thielmann jako čłon Rady starostow pomjenował wudobyća sejma a podał dohlad do přichodnych móžnosćow samopostajowanja w kulturnych a kubłanskich naležnosćach při wuchowanju rěčow a kultury: „Nastawa grat k skrućenju serbskeho sebjewědomja, kiž so zepjera na zhromadźenstwo Serbow w Delnjej a Hornjej Łužicy w dobrym susodstwje z němskej ludnosću. Sejm twori puć do samopostajenja serbskeho ludu we wot zakładneho zakonja Zwjazkoweje republiki Němskeje spožčenym ramiku. Změjemy w stawiznopisu dwě dobje za Serbow: jednu před parlamentom a jednu wot dźensnišeho.“
Swjedźensku narěč je měł dr. Měrćin Wałda jako załoženski čłon na tymle dnju rozpušćeneje iniciatiwneje skupiny za Serbski sejm. Wón je ze socialno- a kulturnowědomnostneho wida hišće jónu podał dohlad do zwiskow wokoło sejma a za jeho potrjebu. Wobě narěči stej pokazałoj, kak su z prašenjow zańdźenych lět wurosli jasnosće a perspektiwy za puć Serbskeho sejma.
W postrownych adresach je so prěnjemu parlamentej Serbow wjelekrótne připóznaće wuprajiło. Zapósłancojo krajneju sejmow Braniborskeje a Sakskeje a zwjazkoweho sejma kaž tež statny minister a zamołwity za serbske naležnosće su wupřeli zbožopřeća, přejachu wuspěch abo su poskićeli podpěru.
Rěčnica rady starostow Silwija Stefanowa (Čorny Chołmc/Schwarzkollm) a wólbny wjednik dr. Hagen Domaška (Drježdźany/Dresden) staj zapósłancam wuprajiłoj zbožopřeća a jim přepodałoj wobkrućenske wopisma kaž tež knihu „Minderheitenrecht ist Menschenrecht“ wosobinsce signěrowanu wot Pětra Kroha.
Pod wjednistwom starobneje prezidentki a runočasnje prěnjeje adresatki sejma, Edith Pjeńkoweje z Rowneho/Rohne, je so prěnje posedźenje zjawnje wotměło. Wone je wobsahowało postajenje nachwilneho jednanskeho porjada. Zapósłancojo su nimo toho wobzamknyli, wužiwać pomjenowanje „Serbski sejm“ jako swójske mjeno za parlament. Dale su z prěnjeho wuradźownja wušli tři posołstwa, kotrež su so wobzamknyli:
- Tomaš Wornar (Drježdźany/Dresden) je přečitał do manifesta spisane zasady zhromadneho dźěła Serbskeho sejma.
- Hanzo Wylem-Keł (Huštań/Wüstenhain) je zapodał wot Uda Nikuša (Cersk/Tschernitz) iniciěrowane měrowe poselstwo, z njepowalnej wolu so jako Łužiscy Słowjenjo zasadźować za nutřkowny a wonkowny měr.
- Tomaš Čornak (Njebjelčicy/Nebelschütz) je zastupniske prawo Serbskeho sejma zwjazał z dźakom a respektom napřećo Domowinje, kotraž je jako třěšny zwjazk serbskich towarstwow dotal pohonjowała politiske sobupostajanje.
Přichodne zjawne posedźenje Serbskeho sejma budźe dnja 15. hodownika/decembra 2019.


text:
15 maja 2016 r. we Śląskim Ogrodzie Botanicznym we Mikołowie bydymy mieli nostympno akcjo: "Zamień odpady na kulturalne wypady".
Fundacjo EkoRozwój ze Wrocławio, Śląski Ogród Botaniczny a inksze instytucyje kultůry a szportu ze ślůnski rejyncji zaproszajům na akcjo „Zamień odpady na kulturalne wypady”, kero przirychtowano je na 15 maja 2016 r. przi fajrowaniiu Miyndzynacjůnalnego Dnio Bioróżnorodności.
Dziynka tymu byzuchanty ai inksi bydům můgli ôddać schacharzůne a wylajerowane elektrůniczne a elektryczne sprzynty fýrmie EkoMAX Sp. z o. o. z Gliwic, kero zajmuje sie recyklingiym. Za to zaś poradzi sie dostać bilety do roztomajtych instytucyj kultůry a szportu. Bydům tyż ekstra norychta dlo bajtlůw a młodziyży ô tym, jako dbać ô strzodowisko.
Prziniyś idzie te małe sprzytny choby dejmy na to myszki ze kůmputera, radyjoki, suszarki, piloty, kable, świytlůwki, ale tyż sroge harmozie, choby dejmy na to ajsszranki, pralki, telefůny, faksy, můnitory abo kůmputery.
Tuż spůminůmy sam jeszcze roz:
Sprzynt idzie ôddować 15 maja 2016 r. we Śląskim Ogrodzie Botanicznym we Mikołowie miydzy 12 a 5 po połedniu na parklpacu za ainfart bramům.
Zocnie zaproszůmy.
Wiyncy na:
http://www.obmikolow.robia.pl/akcja_zonkw,i3056.html


text:
metanoia – uetάvoιa
Pokutny źeń móžo napóraś kradu wopacne asociacije. Pokutu ga musymy płaśiś, (gaž smy parkowali tam, źož njejo dowólone, abo) gaž smy zasej pó awtodroze pśemalsnje byzali. Wó financielnu pokutu zewšym njejźo. Co taka srjoda pak dej? Cerkwine lěto se chyla pomałem ku kóńcoju. Njejo to rowno gódny cas, pśemyslowaś wó tom, co jo se nam raźiło a źo k rěchoju pśišli njejsmy? Cynk dobreje wóle abo sebjekritiki mam za pśigódny w tych casach zasadnych debatow a pśemudrowanja, kótarež zakładne gódnoty do pšašanja stajaju. Kak smy my wobchadali z drugimi? Ty dejš swójogo blišego lubowaś, wón jo ako ty. Tak su gronili profety Starego testamenta, a tak jo to wobkšuśił Jezus Kristus. Ga smy napšawdu tak jadnali? Pokutu cyniś njeměni, až dejali źinsa tužnje głowu póchyliś abo naše zmólki a njestatki wurownaś, daniž z pjenjezami, daniž z bjatowanim. W grichiskem teksće Nowego testamenta stoj za pokutu metanoia, to groni: pśemyslowaś se, pśeorientěrowaś se, abo teke pólěpšowaś se. Za to njetrjebamy kazniski šćitany gniły źeń. Prědna reformatoriska teza Mjertyna Luthera ga zni: „Cełe žywjenje dej byś pokuta.” Modernjejša formulacija by była, až mamy źeńk ak źeńk swóje nastajenje pśespytowaś. Jo źe ceło reformatoriska myslicka, až buźomy se wusměrjowaś jano na Boga.
We chwatku togo dnja dajśo se pózastaś a bjatowaś:
Kněžo, póznajomy, až njejsmy do rěcha pśišli.
Smy sobuwinowate na žałosći togo swěta.
Smy pytali jano našo derjeměśe a smy zabyli tebje a našych blišych.
Smy z wócowu zgubili strowje a wustrowjenje swěta a luźi.
Kněžo, wódaj a pomagaj nam, tak žywe byś, až móžomy pśed tobu wobstaś. Kněžo, zmil se nad nami. Amen.
Bóže słowo na pokutnem dnju w serbskem rozgłosu RBB, 2019-11-20.
Bildka https://de.wikipedia.org/wiki/Strafzettel#/media/Datei:Busszettel.jpg.


text:
Mój prěni zaměr je za Serbowki a Serbow swójski wuběrk wutworić, kotryž změje we wšěch naležnosćach, kotrež serbske zajimy we wokrjesu potrjechja, prawo soburěčenja a sobupostajowanja. K tomu lětsa hišće ze wšitkimi wobdźělenymi rěču, zo móhli tónle wuběrk tak spěšnje kaž móžno zwoprawdźić. Nimo toho chcu na striktne dodźerženje dwurěčnosće dźiwać, na přikład tež wšitke předłohi we wokrjesnym sejmiku nastupajo. K tomu zdobom słuša, zo budu posedźenja wokrjesneho sejmika znajmjeńša do serbšćiny přełožene.
Wustupuju za sprawnosć, transparencu a wjetše wobdźělenje wobydlerstwa. Ničo njepřilubju, štož prawniski zakład nima.
Ani ja jako krajny rada, ani krajnoradny zarjad, ani wokrjesny sejmik su instancy, kotrež maja wo zajimach Serbowkow a Serbow rozsudźić. Chcu jich prawa zachować a jim wobdźělenje w kóždejžkuli formje zmóžnić, nimo toho jich zastupnistwo zajimow we wšěm jich potrjechjacym nastupanju zapřijeć.


text: Wojerecy (SiR/SN). Łužiska kupjel reaguje přewšo fleksibelnje na aktualne wužadanja. Hdźež hewak wopytowarjo na lěhakach leža, sedźa Jana, Hannibal a Steffi a so na swoje nadawki koncentruja. Wukubłacy bychu tuchwilu na powołanskej šuli w Kamjenicy byli. Ta pak je hišće zawrjena. „Acubije zaběraja so tuž z teoriju direktnje pola nas w kupjeli“, praji jednaćel kupanišća Matthias Brauer. Za 18lětneho Wojerowčana Hannibala Hafermanna stej mjezsobna wuměna a wobstajne zetkanje wažnej. Wón bě so cyle wědomje za wukubłanje we Łužiskej kupjeli rozsudźił. Kulowčanka Steffi Hefter njeje chcyła w běrowje dźěłać, ale z ludźimi a z wodu. W kupjeli waži sej wona dobru dźěłowu klimu a mnohostronske dźěło. Woni maja kursy přewodźeć, płuwanski trening přewjesć, bazen dohladować a za wopytowarjow jako motiwatorojo skutkować. 16lětna Jana Madysa, tohorunja z Kulowa, angažuje so pola Kamjenskeje wódneje straže a je wukubłana wuchowanska płuwarka. Wučomnicy wobchowuja sej na te wašnje čiły zwisk do domizny. „Mamy z nimi wulke zbožo.