text:
Referent dr. Hartmut Leipner ze Žylowka, wacej znaty ako pśedsedaŕ Towaristwa za serbsku rěc w cerkwi, jo źaržał spódobny pśednosk na temu „Serbske kulturne žywjenje w Dolnej Łužycy pó reformaciji“.
Wětošow/Vetschau. To pśibiśe tych wuwołanych 95 póstawkow na źurja Grodoweje cerkwje w Wittenbergu pśez Mjertyna Luthera (1483–1546) njejo rozlěgało až do Dolneje Łužyce. Ale ten wucynk togo tšojenja jo dosegał až do tudy. Wóno jo se rownało mócnemu štormoju, njewjedroju z błyskom, pógrimom a kšupami. Wóno jo tencasny swět, serbski a nimski, kradu pśeměniło a pśeměnjujo hyšći źinsa. Te pśisłucharje su se naźejali, až dostanu konkretne informacije, kak jo ta cerkwina rewolucija we 16. stolěśu wótběgnuła. A wóni njejsu šli tužne domoj.
Pśeto dr. Hartmut Leipner jo jim prezentěrował wjele nowych faktow a fotografijow. Źěl wót nich jo južo wótśišćany w serbskej rěcy we casopisu Nowy Wósadnik. Tuchylu źěłaju na tom, aby jen do nimskeje rěcy pśestajili.
*


text: NAZWISKO I IMIĘMIEJSCOWOŚĆWOJEWÓDZTWOKATEGORIA OPEN 19-49 LATMISTRZOSTWA POLSKI AMATORÓW W TENISIE STOŁOWYMKLASYFIKACJA KOŃCOWATORUŃ 26-27.05.2018Suszycki RafałWarszawaMazowieckieBielunkiewicz PawełBydgoszczKuj-PomMarek Krystian Kobyłka VKobyłkaWójcik RafałBytomŚląskieBaron MariuszRadzionkówPrzesmycki PrzemysławŁódźŁódzkiePławski GrzegorzRuszczyński KrzysztofMłodzianowoKozanowski MateuszZielonkaKaszuba GrzegorzMaków MazowieckiOkruch JarosławWołominGruszecki WitoldGrzegorzewski ArturToruńJuszczyszyn AnnaLasota RafałŁochowoRybak KatarzynaJarzębia ŁąkaStyczyński ArturKowalski BartoszNiestumRosiński StanisławPiastówPiekalski SławomirBrodnicaSzmagliński MirosławIndrys MarcinBaraniecki MirosławDębnoZachodniopomorMichalski MariuszInowrocławRóżyński RobertBorównoŁuszcz AdamMałecMałopolskieŁuszcz MirosławKamiński KrzysztofPłońskMichalski PiotrSochocinOrłowskiEmilŁopiankaOsiak PiotrDygowoZhaludok NuriyaSzmagliński DariuszKołobrzegKwaśnicki KrzysztofKoszalinSchaniel KrzysztofRuda ŚląskaBrzezina KrzysztofTarnowskie GóryZalewska KatarzynaPułtuskLewandowski MaciejSkrzypczak MarcinChomąciceWielkopolskieKowalCelmer TomaszWłocławekMilczarski PiotrNowy DuninówGórczak AndrzejCiemiecki AndrzejTrefki31242527Szatkowski MirosławGrzegorzewski DominZegarski PiotrChojnacki Dominik26Szynarkiewicz Krzysz5-67-87_89-1213-1617-2021-2429-3031-3233-3637-4041-4748-53Kubacki AdamKępa SłupskaPomorskieSzyszkowicz MariuszStrzelnoMalużynPtaszkowski ArkadiuszSwołowoGazda JacekSłupsk

robotstxt: allowed

filter: keep


c: text/html

text:
15 kwjetńa
15 kwjetńa – pjyntnosty dźyń kwjetńa, a 105. dźyń roku[1] podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskigo kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 260 dńi.
Wydarzyńa na śwjeće
- 1970 - we rewanżowym fusbalowym szpilu na Ślůnskim Stadjůńe uo Puhar Zdobywcůw Puharůw Górnik Zabrze zremisowoł ze AS Roma we půfinale 2:2. Ńyskorzi awansowoł cufalnym losowańu po trzećim szpilu.
Rodźyli śe
- 1452 - Leonardo da Vinci, italski rynesansowy malyrz, baumajster, filozof, muzykant, dichter, uodkrywca, matymatyk, anatům, geolog
Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
- ↑ We ńyprzestympne lata


text:
23.11.2022 - Woglěd pla Nowego Casnika / Besuch bei der niedersorbischen Zeitung
Šesć gósći jo pśedcora wótpołdnja woglědało do redakcije serbskego tyźenika Nowy Casnik. Su to byli wuknice a wuknik Dolnoserbskego internata w Chóśebuzu, kótarež su kśěli zeznaś źěło tamnych sobuźěłaśeŕkow a sobuźěłaśerjow. Na pšašanja pśibytnych jo wótegranjała redaktorka Katalin Porackojc. Teke nowy redaktor Oleg Derepasko jo se woglědaŕkam a woglědarjeju pśedstajił. Kupku młodostnych jo pśewóźowała redaktorka źiśecego casopisa "Płomje" Katarzyna Fidekowa. W ramiku projekta "Serbske medije" jo wóna južo w oktobrje wulicowała zajmcam wót 9. do 11. rědownje wó dolnoserbskich a górnoserbskich medijach. Cil wulěta jo był, redakciju Nowego Casnika bližej zeznaś. W januarje jo planowany woglěd k Serbskej redakciji wót rbb. Pón stoj zeznaśe radijowego źěła w srjejźišću.


text:
Dopomnjeńki serbskeje ceptaŕki Hanamarje Měškankoweje
Hanamarja Měškankowa (nimski: Annemarie Müßiggang) jo lětosa wóswěśiła 89. narodny źeń. Wóna jo se naroźiła ako Hanamarja Pawlikoc (nimski: Paulik) dnja 18. julija 1933 w Rownem (Rohne) a jo tam wótrosła w serbskej familiji. Ako małe źowćko jo nosyła serbsku źiśecu drastwu a pótom drastwu młodych źowćow až do 14. lěta. Jeje maś a stara maś stej chójźiłej cas žywjenja burskej. Wót źiśetstwa jo Hanamarja Pawlikojc powědała serbski, nejpjerwjej slěpjańsku narěc, pótom górnoserbšćinu. To jo jej wjelgin pomogło pśi wuknjenju dolnoserbšćiny. W lěśe 1948 jo wóna była hyšći pśemłoda za studij, togodla jo zachopiła wuknuś w Serbskej wušej šuli w Budyšynje1. W juniju 1952 jo Hanamarja Pawlikojc derje złožyła maturu. Pón jo direktor dr. Frido Mětšk (nimski: dr. Alfred Mietzschke, 1916– 1990) ju wubrał za póspěšny pedagogiski studium, aby mógała južo pó jadnom lěśe zachopiś źěło na nowowutwórjonej Serbskej wušej šuli w Chóśebuzu.
Hanamarja Měškankowa w krejzu swójźbnych a znatych na 70. jubileju Dolnoserbskego gymnaziuma Foto: Justyna Michniuk
Jeje rěcy wšedneje komunikacije stej byłej górno- a dolnoserbšćina. Wóna a jeje manźelski słušatej k tym pórědkim familijam, kótarež su po 2. swětowej wójnje doma ze źiśimi serbski powědali a serbsku rěc pśiducej generaciji dalej dawali. Wónej stej synowu konsekwentnje serbski wótkubłałej. Tak stej ako dorosćonej wobej serbskej rěcy wuměłej, lěcrownož jo tegdy pśewažeca wětšyna ewangelskich Serbow se pśeśiwo tomu rozsuźiła, ze swójimi źiśimi serbowaś. Wše tśi Měškankojc źiśiźiśi wuměju tejerownosći wobej serbskej rěcy wustnje a pisnje. A teke źiśi tśeśego naroda wuknu serbšćinu a chójźe do serbskeje źiśownje. W familiji Hanamarje Měškankoweje su rěc a kultura a tradicije Serbow njepówalnje žywe.
Rozgrono z wjelikopósłańcku Republiki Serbiskeje w ZRN jeje ekscelencu dr. Snežanu JankovićCo Serby w Serbiskej wěźe wó Serbach we Łužycy? Jo wěda wó Łužyskich Serbach powšyknje rozšyrjona? Su se južo wudali publikacije wó łužyskej serbskej kulturje?
Serby ze Serbiskeje maju powšyknu wědu wó Serbach z Łužyce. Wěźe, až to jo lud, z kótarymž smy wusko zwězane, což nastupa kulturu a stawizny. Ale myslim se, až wětšyna našych krajanow njejo měła góźbu, kulturu Łužyskich Serbow bližej wopóznawaś. Ja pak to mam za wjelgin wažne, až zajm za bliske wopóznaśe móžo byś dobry zakład, na kótaremž natwarijomy našu kooperaciju. Mamy wjele knigłow našych serbiskich awtorow wó Serbach we Łužycy. Casy namakajomy teke teksty wó Serbach w serbiskich casnikach. Glědajucy na wuraznu kulturnu bliskosć, kótaraž wótbłyšćujo se teke w rěcy, tradicijach a narodnych drastwach, by było škóda, gaby wobej boka se njepóstarałej wó lěpše wopóznawanje. Na pśikład wó kooperaciju našych kulturnych a kubłańskich institucijow.Cogodla zajmujośo Wy se za Serbow we Łužycy?
Mój zajm za Serbow jo wubuźony pśez wjeliku rěcnu a kulturnu bliskosć, ale teke pśez fakt, až weto až do źinsajšnego njejo wjele kontaktow mjazy našyma ludoma. Myslim se, až našo zgromadne statkowanje móžo pśinjasć dobre wuslědki. Teke za Serbow ze Serbiskeje by derje było zgóniś, kake su procowanja Łužyskich Serbow, aby zachowali swóju rěc, swójo pismo a swóje nałogi w za wětšy part nimskorěcnej wokolinje.
Ako som słyšała, až maju nowu mini-seriju (nimska telewizija groni Dramedy Serie) wó Serbach, teke z Górneje Łužyce, som kśěła ten film na kuždy pad wiźeś. Tak jo teke było w zajźonem lěśe, ako som wiźeła reklamu za film Sorbenkind. Wjaselim se pśecej na nowy film wó Serbach. Ale kuždy raz som na kóńcu wobtužona. Něnto zasej.
Straight Outta Crostwitz ga wóspjetujo negatiwne stereotypy wó Serbach. W momentach, gaž druge njeserbske (abo njewěźece nic wó Serbach) luźe se smjeju, ja njewěm, lěc dejm se smjaś abo skerjej źe płakaś. Film co byś cool, moderny a za młodych luźi. Ja pak se sromam dla luźi, kótarež se mysle, až serbski swět jo napšawdu taki carnoběły.
Rowno tak se gniwam, až w takem filmje muse byś luźe z carneju abo zeleneju abo rožojteju kóžu a homoseksualne luźe, aby film był nacasny. Mě se njelubi, až filmarje kśě kumštnje dopokazaś, až nowocasny film musy měś woblico carnego cłowjeka. Kaž by měli z tym dopołniś někaku kwotu.
Ako cłowjek, kenž se žywi w młogorakosći kulturow a rěcow, njedajom se pśeznaniś, až na pśikład jano Serbowka, kótaraž lubujo rap abo HIP HOP, jo moderna. Lubujom ludowe spiwy, njepasujom pak do žednogo stereotypa wó Pólakach. A njok, až mě druge luźe jano pśez prismu mójogo póchada wiźe. Togodla se mě Straight Outta Crostwitz njelubi.
Workshop »Giving the gift of language« w Chóśebuzu wót 21.03 do 23.03. z prof. Neyooxetom Greymorningom
Gaž zastupijoš do rumnosćow, źož prof. Greymorning wjeźo swój workshop, sy pśechwatany a pśełapjony, cogodla na kuždej tofli wise w pór smugach wobraze luźi, zwěrjetow, wěcow, rostlinow a ze wšednych situacijow žywjenja. Na prědny zaśišć njamaju te wobraze zewšym nic zgromadnego, a ceła rumosć zda se pódnurjona w chaosu. Taki prědny zaśišć pak njejo pšawy. Pśeto z kuždeju dalšneju góźinu wucby wobźělniki sebje wuwědobniju, wjele zgromadnego móžotej měś wuźenje a tyca abo njetopyŕ a mazany zec w pśestajenju do rěcy Arapaho. Profesor sam groni z pósmjejkom: Jo, komplicěrowane jo stojaś pśed tabelu, połneju wobrazkow ze wšakimi wěcami. Ale tak góle wuknjo swóju prědnu rěc (eng. first language). Wóno stoj w srjejźi dopołnego chaosa. Pódobnje ga cujo se na zachopku wjele wobźělnikow toś teje wucby. Na kóńcu źěłaŕnicki pak jo móžno wótkšyś, až kuždy wobrazk na tofli bu kradosćiwje wubrany, prezentěrujo wěstu gramatisku formu, typisku, w tom konkretnem paźe w maminej rěcy prof. Greymorninga. Chaos jo něnto pórěźony. Wucba jo se wótměła w ramiku pśigótowanja projekta ZORJA, kótaryž matej na mysli Gregor Kliem a Maksimilian Hasacki.
Prof. Dr. Neyooxet Greymorning źěła na uniwersiśe w Montanje, w USA (engelski University of Montana) a jo profesor za antropologiju a ludowe ameriske studije (engelski Anthropology and Native American Studies). Wón słuša do luda Arapaho, kótaryž jo indigeny lud Pódpołnocneje Ameriki a jo žywy w źinsajšnyma zwězkowyma krajoma Colorado a Wyoming. Prof. dr. Neyooxet Greymorning jo wuwił nowu metodu nawuknjenja drugeje rěcy, kótarejž se groni ASLA©™. Skrotconka wóznamjenijo »póspěšone pśiswójenje drugeje rěcy« (engelski Accelerated Second Language Acquisition). Metoda wuknjenja rozmějo se ako cełkowna imersija (nimski Totalimmersion). Metoda ASLA©™ jo se prědny raz wužywała za nawuknjenje rěcy Arapaho, a źinsa jo znata teke w drugich stronach a ludach.
Arapaho póchada z familije rěcow Algonquian, do kótarejež słušaju tśi rěcy: rěc Nawathinehena, kótaraž jo južo wótemrěła, a rěcy Arapaho a Gros Ventre, kótarejž stej wobgrozonej.1 Arapaho ma dwa dialekta: pódpołnocny Arapaho a pódpołudnjowy Arapaho. Dokradna licba powědarjow Arapaho njejo bóžko znata. Źinsa se groni, až jo jich 250 do 1.000 aktiwnych powědarjow.2 Interwiew z profesorom N. Greymorningom z USA jo wjadła Justyna Michniuk.
»Pyšnje woblacone / Schön gekleidet« groni se prědnym knigłam Doris Heinzoweje, kótarež su łoni wujšli w Ludowem nakładnistwje Domowina. W nich zaběra se awtorka z dolnoserbskeju rejowańskeju drastwu. Justyna Michniuk jo se rozgranjała z njeju a Deliju E. Münchoweju, kótaraž jo za knigły fota zgótowiła a tekst do dolnoserbšćiny pśestajiła.Wó tom, kak jo k tomu dojšło, až šyjośo serbske narodne drastwy, kněni Heinzowa, njejsom w knigłach žednu nadrobnu informaciju namakała.
DM: Mysl k tym knigłam smej južo dłujko měłej a nama jo było wažnje, až wóni su se něnto wudali wót šlodaŕnje narodnych drastwow Doris Heinzoweje. Wušej togo by informacije wó šlodaŕni narodnych drastwow a wó wósobje mójeje maśerje w tych knigłach pśedaloko wjadli.
DH: Dalej njedejała narodna drastwa togo regiona jano wězana byś na našu šlodaŕnju. Do togo směra by źe pokazało, gaby se w knigłach rownocasnje pisało wó šlodaŕni a wó mójej wósobje. To by powšyknu płaśiwosć za ten region wobgranicowało. Nastaś su dejali knigły za wšych, njewótwisnje wót togo, lěc něchten sam tu drastwu nosy abo lěc źiśiźowki ju nose abo lěc jo starka ju něga nosyła. Togodla wobgranicujo se tematika na wěc samu. Pišu w knigłach, až ga jo wěc wšyknych, narodnu drastwu woplěwaś a zachowaś.
K wósaźe Slepo/Slěpe słuša sedym jsow: Dźěwin, Brězowka, Mułkecy, Miłoraz, Rowno, Slepo, Trjebin a wótergi pomjenjujo se ako wósyma wjas bramborski Lěsk. Region jo znaty za wósebnu slěpjańsku narěc, a teke dla rědnych narodnych drastwow. Slěpe jo jadnučki serbski region, kótaryž jo wuwił a zachował do źinsajšnego swójsku źiśecu drastwu za gólcow a za źowća. W drugich regionach źiśi su nosyli cesto samske drastwy kaž dorosćone, jano w mjeńšej wjelikosći. Togodla jo Slěpe wuwześe a naźejam se, až rědna źiśeca drastwa buźo dalej a zasej wěcej widobna w zjawnosći. To wšak njejźo bźez problemow. To jo mě groniła Elwira Hantšo, cłonk towaristwa Kólesko e. V., šlodaŕka drastwow a awtorka knigłow wó slěpjańskej narodnej drastwje za dorosćonych a źiśi. Wjele nanow njoco, až jich syny nose »suknju«. Hyšći pśed někak 50–60 lětami pak njejo to było nic wósebnego.Syn awtorki w slěpjańskej źiśecej drastwje Foto: Justyna Michniuk
Za mójo slěźenje zajmny jo dalšny fakt, až w Slěpem su źiśi teke nosyli žałowańsku drastwu. To wšak do źinsajšnego njejo derje wuslěźone. Powšyknje móžo se groniś, až njejo była drastwa za kuždy cerkwiny swěźeń za źiśi, dokulaž wóni njejsu na namšu chójźili až do końca Drugeje swětoweje wójny, gaž su zawjadli specielne namše za źiśi. Wažnje jo teke, až góle jo było połnogódny cłonk wósady akle pó górjejbranju (konfirmaciji). Weto groni se, až ga w Slěpem su źiśi se wobźělili na zakopowanjach swójźbnych prědnego stopnja (to groni nana a maśerje), a jo teke móžno, až pśi zakopowanjach swójźbnych drugego stopnja (to groni na pśikład bratšow a sotšow). Dla togo su eksistěrowali za te źiśi žałowańske drastwy. W knigłach kněni Hantšo z decembra 2020 móžomy wobźiwowaś pór žałowańskich drastwow za źiśi, za cas lěśa a zymy, za zakopowanje a cas pótom, a teke wšednu žałowańsku drastwu.1 Prezentěrowane drastwy su samorozmějucy drastwy za źowća (wót 6 lět až do konfirmacije). Zazdaśim njejo wěcej žednych informacijow, bildkow abo mólbow ze žałowańskeju drastwu za gólcow. Ale źiśi wobeju rodowu su nosyli wšednu źiśecu drastwu, njejadnaku za gólcow a źowća (sic!). Ta drastwa jo nadrobnje wopisowana w brošurce, wudanej teke w lěśe 2020.2
Dnja 8. oktobra 2021, w Serbskem muzeju w Chóśebuzu, jo kurator Werner Měškank wótwórił swóju slědnu wustajeńcu pśed wuměńkom, pód titelom »Sammelsurbium – Serbske na wórach a we wabjenju«. Wustajeńca na Młyńskej droze 12 w měsće se pokazujo až do 13. měrca 2022. Zgromaźone eksponaty prezentěruju šyroku paletu wórow wót drastwow a taškow, pśez porclinowe figury a głažki až k suweniram, sudobjam a etiketam za žywidła. Głowne znamje jo, až wšykne eksponaty maju něco serbskego: motiw z narodneje drastwy, serbski label, nadpismo w serbskej rěcy atd. Dodaś cu, až wót pór lět wobglědujom zajmnu tendencu w Pólskej a drugich europskich krajach: To regionalne na wórach pokazaś, zadobyś se do wutšoby kupowarja a z regionalnymi motiwami wěcej pśedawaś. Móžoš groniś: Wócy sobu kupujotej! Na pśikład flaška wina z njewšednym, eksotiskim etiketom jo rědny darik z dowola a casy teke symbol za pódpěranje lokalnych, małych firmow.
Njewšednu wustajeńcu som sebje ze zajmom woglědała a som se z kuratorom Wernerom Měškankom wó njej rozgranjała. JUSTYNA MICHNIUKKurator wustajeńce Werner Měškank pśed witrinu z lokalnymi produktami Foto: Justyna Michniuk
Serbski dom w Chóśebuzu jo skóńcnje wótwórił dnja 25.08.2021 wjelgin zajmnu wustajeńcu z titelom »Cerno-Běłe«. Serbske swaŕby w Slěpjańskej wósadźe. To jo zběrka fotografijow, kótarež su nastali wót lěta 1902 až do lĕta 1954, gaž jo była ta slědna tradicionalna serbska swajźba. Wótkul pśidu fota? Lokalna kupka Domowiny ze Slěpego jo stajiła anonsu do casnika z pšosbu wó priwatne fotografije. Nichten njejo se myslił, až wóni dostanu wěcej ako 150 bildkow. Te su byli wšak w rozdźělnej kwaliśe, kótaraž jo casy była wjelgin špatna. Te bildki su se musali pópšawiś w grafiskem programje. Na wótwórjenju wustajeńce jo gronił Wolfgang Kotissek, až su na někotarych fotach musali kužde woblico pópšawiś. Tegdy jo było někak 50 gósći na jadnej swajźbje. Za korektury jadnogo woblica su domowinske sobuźěłaśerje trjebali někak 7 minutow. Gdyž multiplicěrujomy wšykne bildki a wšykne woblica ze 7 minutami, buźomy se togo wědobne, až to jo było napšawdu śěžke, ale wužytne źěło. Do togo pśiźo archiwowe źěło, dokulaž domowinska kupka jo kśěła rady teke mjenja wšyknych njewjestow, nawóženjow a gósći zwěsćiś. Za stawizniske slěźenje wažny jo teke dokradny datum swajźby. Bóžko wjele z tych luźi, kótarež su hyšći na tradicionalnych swajźbach rejowali, njejsu wěcej žywe. A gaž feluju znanki swajźbow, móžo byś, až wjele wósobow na fotach wóstanjo anonymnych.
Thomas Kläber jo we Łužycy znaty fotograf, dokumentěrujucy wót někotarych lětźasetkow wejsańske žywjenje w swójej małej domacnej jsy Beyern (źinsa źěl města Falkenberg/Elster), źož jo roźony. Ale teke w měsće Chóśebuz a wokolinje, źož z familiju wjele lět bydli. Wón jo dostał wjele mytow za swójo źěło a jo měł teke wustajeńce zwenka Nimskeje, na pśikład w Engelskej, Francojskej, Belgiskej a Finskej. Zajźone lěto su w Ludowem nakładnistwje Domowina wujšli knigły z fotografijami Thomasa Kläbera z titelom Land Leben. Na jsy. Źěl tych wobrazow smy mógli wót 30. julija 2021 we wětšem formaśe wobźiwowaś w Serbskem muzeju w Chóśebuzu. Na wótwórjenju wustajeńce, a tejerownosći na rozgronje z fotografom, dnja 11. awgusta 2021, jo se wjele luźi wobźěliło. To jo był zajmny event. Tematika »žywjenje na jsy« ga jo wjele luźam bliska. Wejsańske swěźenje, swajźby, zakopowanja a teke druge swětocnosći, śěžke rolnikaŕske źěło, wšedne winowatosći, ale teke źiśece grajkanje – to wšykno a hyšći wěcej dokumentěrujo Thomas Kläber z fotografijami. Wón jo se wót źiśetstwa sem zajmował za žywjenje na jsy. K tomu jo gronił, až we jsy Beyern jo wón stawnje kśěł byś njewidobny1. Wšykne pak su jogo tam znali a su se spušćali na jogo spšawnosć. Togodla jo wón mógał rědne a teke awtentiske wokognuśa z kameru zapópadnuś. Wón sam jo gronił, až dowěra a priwatne kontakty su byli cesto jogo kluc do wuspěcha.


text:
Urdušćina
Urdušćina (Urdu) jo zastojniska rěc w Pakistanje. Lěcrownož jano mjeńšyna 10 milionow luźi urdušćinu ako maśeršćinu powěda, rosćo licba luźi, kótarež w Pakistanje toś tu rěc powědaju. Wóna se wužywa ako lingua franca mjazy regionalnymi rěcami w Pakistanje. W Indiskej jo to jadna z 23 oficialnje pśipóznatych rěcow a powěda se z njej pśedewšym w regionach Andra Pradeš, Delhi, Utar Pradeš a Utarančal. W swěśe jo Urdušćina maśeršćina 58 milionow luźi. Ako drugu rěc bu wót 150-200 milionow luźi wužywana.
Urdušćina jo blisko pśiswójźbna z Hindišćinu, ale se z arabskimi pismikami pišo.


text:
Jurij Łusčanski
Jurij Łusčanski (němsce Georg Wuschanski, * 8. nowembra 1839 we Wotrowje; † 29. decembra 1905 w Budyšinje) bě titularny biskop Samosa kaž tež japoštołski wikar Sakskeje, japoštołski prefekt něhdyšeho Mišnjanskeho biskopstwa w markhrabinstwje Hornja Łužica (administrator wobeju katolskeju wobwodow jurisdikcije w Sakskej) a dekan Budyskeho tachantstwa.[1] Jurij Łusčanski běše posledni serbski biskop.
Žiwjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Narodźiwši so jako syn bura we Wotrowje, wopytowaše Jurij Łusčanski spočatnje šulu w Budyšinje. Jako chowanc Serbskeho seminara w Praze wuwuči so Łusčanski wot 1855 do 1865 na němskim Małostronskim gymnaziju. Po tym studowaše wón hač do 1865 filozofiju a teologiju w Praze a přizamkny dodatny studij na arcybiskopskim seminarje w Kölnje. W lěće 1866 bu we Wrócławju na měšnika wuswjećeny a skutkowaše hač do 1869 jako kapłan w Ralbicach, 1869 we Wotrowje a 1870 do 1877 w Budyšinje. Jako kapłan w Budyšinje zasadźowaše so za wučbu serbšćiny na katolskej tachantskej šuli. Falowacych kmanych wučerjow dla podawaše wón bórze nimo nabožiny tež serbšćinu. Nimo toho běše Łusčanski za čas swojeho kapłanstwa w Budyšinje redaktor Katolskeho Posoła.
Wot lěta 1877 bě wón prezes Serbskeho seminara w Praze. Łusčanski wuzwoli so 1894 za rezidowaceho tachantskeho knjeza Budyskeho tachantstwa. Jako tachantski administrator zastupi wón w lěće 1900 ćežko schorjeneho japoštołskeho prefekta Ludwiga Wahla a bu 1904 tež jako jeho oficialny naslědnik wot kapitla wuzwoleny. Mjenowaneho zastojnstwa dla přisłušeše wón wot 1899 hač do swojeje smjerće 1. komorje Sakskeho krajneho sejma (1831–1918).[2] Hižo w decembru 1903 pomjenowa jeho bamž za japoštołskeho wikara Sakskeje (zwonka Hornjeje Łužicy) a 13. februara 1904 za titularneho biskopa něhdyšeje kupy Samos we wuchodnym Egejskim morju. We Wrócławju wuswjeći jeho tamniši kardinal Georg von Kropp 19. měrca 1904. Swoje nowe zastojnstwa zamó Łusčanski lědma dwě lěće wukonjeć. Po swojej smjerći bu w Budyšinje na Mikławšku pochowany.
Jurij Łusčanski je někotre mjeńše dźěła k łužiskim cyrkwinskim stawiznam napisał a so intensiwnje ze serbskej rěču zaběrał. Zhromadnje z Michałom Hórnikom přełožištaj Nowy zakoń (Budyšin 1896) do serbšćiny. Łusčanski spisa nimo toho katechizm a poda krótke stawizny Serbskeho seminara w němčinje a serbšćinje.
Wot lěta 1858 běše wón čłon Maćicy Serbskeje, mjez 1895 do 1904 zdobom jeje předsyda a pomjenowa so 1904 na jeje čestneho předsydu. Wot 1880 běše Łusčanski tež čłon Maśicy Serbskeje.
Twórby[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Katholski katechismus. 1874.
- Rozwucženjo a modlitwy. 1875.
- Serbski seminar swj. Pětra w Praze. W: Časopis Maćicy Serbskeje. Lětnik 45 (1892), str. 3–24.
- Das Wendische Seminar St. Peter auf der Kleinseite in Prag. Wien 1893.
- Michał Hórnik a Jurij Lusčanski (přełožowarjej a wudawaćelej): Nowy zakoń. Budyšin 1896 (digitalizat).
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Rudolf Kilank: Łusčanski, Jurij. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 326.
- Martin Salowski, Rudolf Kilank, Peter Schmidt: Katholische sorbische Lausitz. St. Benno-Verlag, Leipzig 1976, str. 105. (němsce)
- ↑ Přir. „Bishop Georg Wuschanski“ na: The Hierarchy of the Catholic Church: Current and historical information about its bishops and dioceses (Catholic Hierarchy). (Wotwołana 06. apryla 2014.) (jendź.)
- ↑ Josef Matzerath: Aspekte sächsischer Landtagsgeschichte. Präsidenten und Abgeordnete von 1833 bis 1952. Sächsischer Landtag, Drježdźany 2001, str. 53. (němsce)


text:
Planeta Football
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Tomasz Kowol, Jacek Poniński, Izabella Kurażyńska, Maciej Owczarzak, Elżbieta Pejko, Krzysztof Prygiel, Joanna Borer-Dzięgiel, Georgi Angiełow, Damian Kamiński, Paweł Jaroszewicz, Adam Wnuczko © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Georgi Angiełow © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Izabella Kurażyńska © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Tomasz Kowol, Honorata Zajączkowska © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Damian Kamiński, Krzysztof Prygiel, Maciej Owczarzak, Izabella Kurażyńska, Paweł Jaroszewicz, Joanna Borer-Dzięgiel, Tomasz Kowol, Elżbieta Pejko, Honorata Zajączkowska © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Elżbieta Pejko © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Joanna Borer-Dzięgiel, Damian Kamiński, Maciej Owczarzak, Paweł Jaroszewicz, Izabella Kurażyńska © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010 © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Tomasz Kowol © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Joanna Borer-Dzięgiel, Georgi Angiełow, Honorata Zajączkowska © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Elżbieta Pejko, Joanna Borer-Dzięgiel, Paweł Jaroszewicz, Honorata Zajączkowska, Damian Kamiński, Izabella Kurażyńska © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Elżbieta Pejko, Krzysztof Prygiel, Tomasz Kowol, Honorata Zajączkowska, Damian Kamiński, Joanna Borer-Dzięgiel © Piotr Litwic
-
- Planeta Football, Teatr Lalek Guliwer 2010, Damian Kamiński, Adam Wnuczko, Elżbieta Pejko, Maciej Owczarzak, Joanna Borer-Dzięgiel, Tomasz Kowol © Piotr Litwic


text:
Łazowscy młodostni sej swój domicil ponowili
Łaz (AK/SN). Wot kónca lěta 2019 wukonjachu mnohe ruki pilne dźěło w komunalnym młodźinskim klubje blisko gokartoweje čary na kromje Łaza. „Stary mjezywjerch bu wotstronjeny, nowy bu zasadźeny a wobarbjeny“, rozjimataj nawodaj młodźinskeho kluba Felix Kinne a Roman Herzog. Dźakowano mnohostronskej podpěrje je so w běhu dweju a poł měsaca zakładne saněrowanje zešlachćiło. Radźićel gmejny a wsy Reiko Stephan je tójšto wólneho časa woprował a graty přewostajił. Wosebje je wón při nowym mjezywjerchu kaž tež instalaciji noweje kluboweje kuchnje pomhał. Matthias Wilke je spěšnje a na njekomplikowane wašnje nowe PVC-špundowanje wukładł, Stephan Schulz staraše so wo elektriku. „Wutrobnje dźakujemy so nimo toho Karin Reinhardt, Torstenej Heiderej a předewšěm wjesnjanosće Thomasej Leberechtej. Woni su nas wobstajnje pohonjeli a pozbudźeli“, Kinne a Herzog powědataj. „Chcemy klub znowa wožiwić. Minjene połdra lěta njeje so nichtó tak prawje zamołwity čuł, twarjenje je přiběrajcy rozpadowało.“


text:
Drohoćinku „wróćo zdobyli“
Budyšin. Dźakowano spěchowanju Swobodneho stata Sakskeje a Kulturneje załožby Sakskeje kaž tež darom priwatnikow zamó Muzej Budyšin awkciju dobyć a wuznamny kapsny časnik „Tourbillon čo. 41 000“ kupić. Drohoćinka, zhotowjena w zawodźe Lange & Söhne, bě něhdy we wobsydstwje Otta Weiganga a je so po Druhej swětowej wójnje zhubiła. Přichodnje hodźi so „mišterska twórba“ w trajnej wustajeńcy muzeja wobdźiwać.
50 projektow wuzwolenych
Drježdźany. Sakske statne ministerstwo za kulturu a turizm je cyłkownje 50 namjetam wubědźowanja „Sachsen geht weiter“ spěchowanje po 5 000 eurach přizwoliło. Hač do oktobra maja zapodawacy, mjez druhim Wojerowska Kulturna fabrika a łužiski festiwal „Přińć a woteńć“, chwile, swoje projekty dale wuwiwać.
„Čorna scena“ so schadźuje


text:
Idejowe wubědźowanje sakskeho fondsa „Čiń sobu!“ je we wosebitej kategoriji „Žiwa dwurěčnosć“ znowa tworićelskosć na dobro našeje maćeršćiny pozbudźiło. W serialu Serbske Nowiny rjad drobnych a małych projektow předstajeja.
Malešanska Witaj-pěstowarnja „K wódnemu mužej“ je nastupajo nowe ideje, kak ze serbšćinu we wsy wobchadźeć, prawa kowarnja idejow. Nic naposledk je sej předsydka jeje staršiskeje přirady Nadine Noack kłobuk na hłowu stajiła a hromadźe z dalšimi staršimi rozmyslowała, kak móhli wjesnjanow za zhromadne akcije zdobyć a při tym wězo něšto za serbsku rěč činić. „Zhoniwši wo wospjetnym wubědźowanju sakskeho fondsa ,Čiń sobu!‘ sym naše mysle prosće napisała a zapodała“, powěda 36lětna hladarka starych. Wosomlětna dźowka Liza chodźi w Malešecach do horta SŠT, jeje třilětna sotra Sofija do pěstowarnje.


text:
Ewa Dąbrowska
podziel się
Aktorka teatralna i telewizyjna. Absolwentka szkoły baletowej. W 1987 roku ukończyła Studium Aktorskie przy Teatrze Żydowskim oraz zdała eksternistyczny egzamin dla aktorów dramatu. W 1987 roku zagrała jedną z głównych ról w serialu Śmieciarz w reżyserii Jacka Butrymowicza....
Ewa Dąbrowska - spektakle
-
TradycjaTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Jak w przedwojennym kabarecieTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
O karpiu, kozie i trąbce, która gasiła...Teatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
MarienbadTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Bonjour Monsieur ChagallTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Skrzypek na dachuTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
SzoszaTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Gołda Tencer zaprasza: Szlagiery żydowskiego...Teatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
ChaplinTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Pół żartem, pół serioTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
JentlTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
patronat Teraz Teatr
-
MurTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Ach! Odessa - Mama...Teatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Ginczanka. Chodźmy stądTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
One sameTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Chumesz liderTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Bóg zemstyTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Królestwo WszechwannyTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Circus KafkaTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Noc całego życiaTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Oberża pod złotym rogiemTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Kamienica na NalewkachTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Wiera GranTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
-
Dla mnie bombaTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz
Warszawa
komentarze
5.0 / 10
średnia ocena użytkowników
... / 10
Chcesz ocenić artystę? załóż konto


text:
Miesiōnc do zadku wykludzilimy sie z krakowskigo miyszkania, kere bez pōłtora roku bōło naszōm chałpōm. Tamek my prziszli miyszkać zaro po roku we Mōnachium, tamek piyrszy roz my trefiyli Alojza, tamek my robiyli, mieli szpas a fajrowali z kamratami.
Ale prziszła chnedka, kedy zaczlimy wynokwiać i pedzielimy se, że cosik trza zmiynić. Uzdali my se, że zajadymy nazod na Ślōnsk, do familijnego Rybnika. Krakowa niy ôstawilimy tak cołkiym, bo byzuchujymy te miasto sztyjc skuli roboty i naszych kamratōw. Miasto Krōlōw zawdy bydymy tyż fest fajnie spōminać. A szpecjalny plac postrzōd tych wszyjskich spōminek bydzie miała tako jedna szpacyrowo sztreka, kerōm wandrowalimy zawdy, jak yno klara świyciła i jak szaflimy, coby wygospodarzić zwōlne popołednie. Pōdźcie, pokożymy Wōm jako je podug nos nojlepszo idyja na szpacyr po Krakowie.
Ôprowodzkowe zwiydzanie Krakowa
Na co trza pozaglōndać we Krakowie, wiy już bodej kożdy, pra? Dyć ôd czasōw rajzōw ôrganizyrowanych we szkole podstawowej wiadōmu, że nojwożniyjsze atrakcyje Krakowa to je przeca Wawel, Rynek, Błōnia abo Ranty Wisły. Jak fto byzuchuje te miasto czynścij, to na zicher wybado tyż pora zwiedownych szteli z jodłym a kuknie do atrakcyji z “drugij raji” – Muzyjum Narodowego, Barbakana, możnej wybiere sie na szpil Cracovii abo Wisły abo przyndzie sie na szauszpil do Bagateli abo inkszego krakowskigo tyjatru.
I to by bōł taki knif, coby poplanować nojmynij 2-3 fest udane weekyndy abo tydniowy byzuch we Krakowie. Ale co by tu szło napochać, jak wszyjskie te sztele z wiyrchu znocie już echt do porzōndku?
Inksze zwiydzanie Krakowa
Wygański lunch a szport
Naszo ôblubiōno wycieczka po Krakowie napoczynōmy ôd przistanku Korōna. Rajzowanie po Krakowie bankōm je fest porynczne (a ku tymu je dobre dlo luftu!), tōż przijechanie do tego pōnktu w cyntrum Podgōrza niy bydzie srogim wyzwaniym. Miano “Korōna” wziyno sie ôd stoletnij ferajny szportowej, ôd kerej siydziba je gynau za przistankiym. Pora linijek pod spodkiym przeświadczycie sie, że Podgōrze to niy ma yno gryfno dziylnica ze szpecjalnym klimatym, ale tyż rychtyczno baza krakowskigo szportu. Ale ô tym za chwila.
Na drōga fōrt bierymy jedyn z nojszumniyjszych wygańskich maszketōw – perfekt falafel w szynku “Mazaya”. Z tym jodłym pod pażōm włażymy po schodach do Parku Bednarskigo. Tyn podgōrski park to je zielōno sztela, w kerej dychajōm cołkie familije. Je kaj pociś na kole, powandrować abo polotać. A jak ftoś z Wos mo chynci ku szportowym ymocyjōm na nojsrogszym poziōmie, to zaro za parkiym je Cyntrum Szportu Parkowo – siydziba reaktywowanej niydowno ferajny fusbalowej KS Kabel, w kerej Matis mioł przileżytość
pokopać sie po czole poszpilać bez pōł roku.
Hołda Krakusa – szluk luftu w Krakowie
Zaczym badnymy lepij podgōrskie winkle a pōdymy ku tradycyjnymu, hyrskimu Krakowowi, slezymy kapka ku jednej z trzech krakowskich hołdōw – Hołdy Krakusa. Niy ma ôna tak zocnie zagospodorzōno choby Hołda Kościuszki, ale że z Parku Bednarskigo rajza piechty na hołda to kole 15 minut, to naprowda werci sie przynś. Na wiyrchu je bai szansa na fryszny luft (!), a bez wiosna abo lato na mały piknik. Landszaft niy ma tamek fest szpecjalny, ale idzie uwidzieć pora wożnych punktōw na karcie miasta.
Rynek Podgōrski – krakowsko perla
Po byzuchu na Hołdzie Krakusa dōndymy do Rynku Podgōrskigo – nojgryfniyjszego rynku we Krakowie! 😉 Podgōrze mo echt cudny klimat a tyn rynek to je ôd niego esyncyjo. Kuknijcie na piykny neogotycki kościōł św. Jōzefa, kery wyglōndo naprowda zocnie ô kożdej porze, po widnioku i po cimoku. A jak przidzie Wōm chyntka na kafyj abo zista, to wejrzijcie do Lu-kier Cafe – fest przijymnego kafyju w perfekt szteli.
Prziłożek Ôjca Bernatka i sztele naôbkoło
Hyrski Prziłożek Bernatka to je na zicher nojpiykniyjszo sztreka, kero kupluje dwa kraje Wisły, jako yno je. Ale zaczym na niego wleziecie, badnijcie pora szteli naôbkoło, sztyjc na podgōrskim kraju. Fajnymi miyjscami sōm Absurdalia Cafe (szykowny, cichy kafyj) a Makarōniarnia (szumnie, ale doś drogo). Echt gryfno sztela to je tyż lodziarnia Si Gela – majōm tamek m.in. lody petersylowe abo lawyndowe. Szumne!
Jak mocie chynci, coby do porzōndku, łacnie pojeś a ku tymu cofnyć sie w czasie, to na mus byzuchujcie Szynk Mlyczny Połedniowy. Zupa tōmatowo, pierogi a kōmport za 15zł w nojgryfniyjszej a nojmodniyjszej tajli Krakowa – nic szpetnego, pra?
Prziłożek Bernatka, kery kupluje Kazimiyrz z Podgōrzym je rozwożnie poplanowany (koła niy śmiōm wdulić do piechciorzy) a samo sztreka cudnie wyglōndo, ale to landszaft śnij je nojzocniyjszy. Jak bydziecie stoli nad Wisłōm, to niy przepōmnijcie kuknyć na Muzyjum Tadeusza Kantora abo figury akrobatōw ôbwieszōne na mostku.
Krakowsko tajla szpacyru
Krakowsko tajla naszego ôblubiōnego szpacyru to je przede wszyjskim dziedzinka Kazimiyrz. Wandrusy z cołkigo świata rajzujōm do Polski, coby połazić gynau po tej tajli Krakowa i to niy ma żodyn przipodek. Masa historyji, cudny baukōnszt i niyôbyczajne kafyje a szynki sprowiajōm, że szpacyr po Kazimiyrzu mōgby ôbstować wiecznie. A! I na mus sztopnijcie na chnedka przi ul. Szyrokij (przi wchodzie do Miodowej), kaj znojdziecie “nojbardzij instagramowe” szildy gyszeftowe w Polsce!
Inksze zwiydzanie Kazimiyrza
Ôkrōm szteli pewnych, kere trza byzuchować, choby Kościōł Bożego Ciała, Stary Żydowski Kirhof (Remuh) abo Staro Synagoga, badnijcie tyż te mynij znane, a sztyjc fest zwiedowne – choby murale podug drōgi św. Jōzefa abo na Placu Bawōł. No i ciście na zapiykanka abo inkszy krakowski street-food na Placu Nowym (dejcie pozōr na pierōńskie pulty). Jako szpajza możnej zaś lody? Stōńcie do raji do Good Lood – lodowego fenomynu z ôstatnich.
Kōniec szpacyru
Po dugim, lekim wanderze po Kazimiyrzu, mogymy dōnś aż do Wawelu, kaj… nasz szpacyr sie kōńczy. Bo jako idzie godać ô alternatywnym zwiydzaniu, jak prziszło sie już do nojbardzij hyrskij szteli w Krakowie? 😉
Mocie w zocy Krakōw? Jakie sōm Wasze ôblubiōne sztele?
💡 Potajlujcie sie nimi w kōmyntorzu! 💡


text:
Wojciech Morcinczyk
Wojciech Morcinczyk koncerty
NOSPR kameralnie / Grupa dęta blaszana NOSPR w Katowicach
Zdzisław Stolarczyk, Tomasz Hajda, Wojciech Morcinczyk, Dariusz Brauhoff, Michał Żymełka, Piotr Połaniecki, Piotr Nowak, Damian Walentek, Benedykt Matusik, Jakub Urbańczyk, Karol Gajda, Michał Mazurkiewicz, Mariusz Ziętek, Paweł Cal, Antoni Adamus, Piotr Pyda, Stanisław Dziewior
02-02-2023Dostępne bilety
Artyści podobni do Wojciech Morcinczyk
Minione koncerty Wojciech Morcinczyk
NOSPR / Strawiński - Historia żołnierza - spektakl muzyczny w Katowicach
Tomasz Hajda, Piotr Tarcholik, Arkadiusz Adamski, Cezary Rembisz, Krzysztof Firlus, Wojciech Morcinczyk, Benedykt Matusik
24-02-2022
Katowice
Koncerty dla najmłodszych słuchaczy / Z muzyką dookoła świata w Katowicach
Piotr Steczek, Wojciech Morcinczyk, Andrzej Konieczny, Zuzanna Janczak, Eugeniusz Mikołajczyk, Karolina Nowak-Waloszczyk
18-03-2018
Katowice
Koncerty dla najmłodszych słuchaczy / Z muzyką dookoła świata w Katowicach
Piotr Steczek, Wojciech Morcinczyk, Andrzej Konieczny, Zuzanna Janczak, Eugeniusz Mikołajczyk, Karolina Nowak-Waloszczyk
18-03-2018
Katowice
POZNAJEMY INSTRUMENTY ORKIESTRY SYMFONICZNEJ / GRUPA INSTRUMENTÓW PERKUSYJNYCH w Katowicach
Wojciech Morcinczyk, Krzysztof Jaguszewski, Dariusz Brauhoff, Michał Żymełka, Piotr Połaniecki
16-06-2016
Katowice
NOSPR kameralnie w Katowicach
Tomasz Hajda, Piotr Tarcholik, Arkadiusz Adamski, Cezary Rembisz, Piotr Matusik, Krzysztof Firlus, Wojciech Morcinczyk
03-03-2016
Katowice


text:
Witajśo
Na toś tom boce nastawa wobšyrna internetowa edicija historiskich zběrkow serbskich ludowych spiwanjow. Prědny, nejwobšyrnjejšy modul jo publikacija Smolerja a Haupta z lětowu 1841 (górnoserbske štucki) a 1843 (dolnoserbske štucki). Wjeliki źěł spiwow njejo źinsa juž powšyknje znaty. Muzikarjam, spiwarjam, komponistam a dalšnym zajmcam se póbitujo how na wšaki part pśistup k toś tomu źěłu kulturnego derbstwa Łužyce. W srjejźi stojitej pśi tom komfort a intuitiwnosć za wužywarja. Njejadna se pótakem wó striktne wědomnostno-kritiske wudaśe.


text:
Rěčny kućik dr. Anje Pohončoweje z wusyłanja 30.06.2010 zajtšo
Hauptinhalt
Dobre zajtšo, lubi čitarjo! Haj, sće prawje čitali: dobre zajtšo! Takle přeja sej Delnjoserbja dobre ranje. Ale zwotkel maja Delnjoserbja swoje zajtšo? Tute słowo je nastało z prepozicije za- a starosłowjanskeho substantiwa jutro, delnjoserbsce jutšo, potajkim za-jutšo a z toho je nastało zajtšo. Prěnjotny woznam da so wopisować jako ‘w běhu ranja, za čas ranja’. Słowo jutšo tči hišće w dalšim delnjoserbskim słowje, kiž so wot hornjoserbskeho wotpowědnika – znajmjeńša z dźensnišeho wida – rozeznawa, a to je witśe, hornjoserbsce jutře. Zajimawe je, zo jedna so pola wobeju słowow wo stary lokatiw hižo naspomnjeneho jutro, takrjec w jutrje. W delnjoserbšćinje je so pozdźišo u na i dale wuwiło, potajkim witśe. – Připódla prajene, tež słowo rano je w někotrych delnjoserbskich dialektach znate, ale w zmysle zahe: Ja som musała źinsa zajtša rano stanuś. Hornjoserbsce: Ja sym dyrbjała dźensa rano zahe stanyć – štož cyle njetrjechi, dokelž sym móhła tutón přinošk hižo prjedy nahrać.


text:
Wjacezaměrowu halu w Rownom chcedźa wobšěrnje ponowić
Rowno (CK/SN). Wjacezaměrowu halu w Rownom su zašłe lěta wobstajnje wobnowjeli abo barbili. Po lětach wužiwanja pak dyrbja to lětsa we wjetšim ramiku zdokonjeć. Za trěbne twarske dźěła je wjesna rada njedawno wotpowědne zaměry postajiła. Radźićeljo saněrowanje jednohłósnje wobkrućichu. Twarjenje ma so přichodnje ze zemskim płunom zastarać. „Chcemy skónčnje elektriske nastroje wotbyć“, rjekny wjesny předstejićel Matthias Jainsch (CDU). Dale chcedźa špundowanje ponowić. Špundowanje je dźěrate, pod nim je ryzy beton. Narunać chcedźa je z parketom, dubjanym špundowanjom abo z kachlicami. Wjerch a snano hišće nuzniki za muži ponowja. Žonjace su před wjacorymi lětami wobnowili. Trěbny je tež druhi nuzowy puć, a młodźina přeje sej za klub přidatne durje do kuchnje.


text:
Kruty termin w protyce katolskich Serbow lětsa w mjeńšim kruhu
Róžant (SN/MWj). W normalnych časach by wčerawša swjatkowna póndźela z jeje wulkotnym nalětnim wjedrom wjele stow ludźi na putnikowanje do Róžanta wabiła. Dokelž pak časy normalne njejsu, wotmě so tež tónle kruty termin w protyce katolskich Serbow w hinašim, mjenujcy tójšto mjeńšim kruhu, kaž to farar Michał Anders na dopołdnišich kemšach w Róžeńčanskej swjatnicy rjekny. Božu mšu je Serbski rozhłós kaž kóžde lěto live wusyłał. Lětsa drje je ju wjele wjace ludźi hač minjene lěta při radiju sćěhowało. Zo pak bě wjele mjenje kemšerjow w Božim domje, hač je w nim městnow, znajmjeńša w radiju słyšeć njebě. Kěrluše a modlitwy wosady klinčachu, kaž by swjatnica nimale połna wobsadźena była. Mnozy su kemše na cyrkwinskej zahrodźe sobu swjećili, hdźež je přez wótřerěčaki přenjesechu.


text:
Ôgyń
Ôgyń[1] to je suma (uchwytnych zmysłowo) zjawisk tŏwarziszōncych fizykochymicznymu procesowi spŏlaniŏ, a przede wszyjskim:
- ymisyjŏ prōmiyniowaniŏ widzialnego – światło
- ymisyjŏ prōmiyniowaniŏ elektrōmagnetycznego leda jakij frekwyncyje – ciepło
- ymisyjŏ akustycznŏ – klangi
Ôgyń to niy plazma, mŏ za niskõ tymperaturã, by niōm być (niyznŏleżnie ôd spŏlanyj materyje). Choć z fizyczno-chymicznego pōnktu widzyniŏ niy stanowi litego zjawiska, ale koincydyncyjõ roztōmajtych zjawisk, w kulturze utrwaliło sie ôdbiyranie ôgnia za pojedynczy, spōjny byt. W kulturze, literaturze, a tyż we tradycyjnyj filozofiji i religiji je nazywany żywiołym, jednym z sztyrech, kole wody, luftu i ziymie, elymyntōw skłŏdowych świata. Mŏ rozlygłe znaczynie kulturowe i cywilizacyjne.
Przipisy
- ↑ ôgyń – Dykcjōnorz [dostymp 2021-04-24].


text:
Chrósćicy (SN/MWj). Z wuznamjenjenjom Čestnohamtske zastojnstwo w februaru 2022 bu wčera Chróšćan Jurij Kokla wuznamjenjeny. Počesćenje přepodachu jemu krajny rada Michael Harig, wjesnjanosta Marko Kliman (wobaj CDU) a społnomócnjena za čestnohamtske dźěło we wokrjesu Dunja Reichelt.
Jurij Kokla je předsyda Chróšćanskeho sportoweho towarstwa, po ličbje čłonow najsylnišeho towarstwa gmejny. Z tym zwjazane je wjele organizatoriskich nadawkow, kotrež Chróšćan z wulkim angažementom čestnohamtsce zwoprawdźa, rěka w nowinskim zdźělenju krajnoradneho zarjada. W sportowym towarstwje wěnuja so nimo wolejbula tež lochkoatletice. W kopańcy hraje šěsć mustwow stajnje zaso sobu na prědnich městnach tabulkow. Prěnje mustwo muži hraje samo w krajnej klasy. Tež dźěło z dźěćimi a młodostnymi zabjerje w towarstwje wažne městno. Za wšo to je wjele čestnohamtskeho organizatoriskeho dźěła trěbne.


text:
Preparanda w Lutolu
[...] Lutol běšo tencas južo wěcej ako poł nimski, kantor Głowan běšo jen pśenimcył. Rownož w Górnej Łužycy roźony a wótkubłany, njepowědašo wón žednego słowka serbski, a tak pśewrośi se ta rěc wjelgin jěsno. Mały Šwjela njepowědašo do swójogo šestego lěta howac nic nimski ako te žeńske póstrowjenja, a za 14lětnego gólca běšo jogo nimske powědanje wjelgin brašne. Stakim se sta, až te druge preparandy, jadnab šesćo, jogo k narje mějachu a pó njom wopytowachu. Ako nět kantor to raz zawusłyša, źašo wón: „Lasst mir den Šwjela sein, der wird seinen Mann machen!“ Šwjela njerozmějašo, co to byś dej „seinen Mann machen“, a pšašašo tych drugich, te zabarcachu a njepowěźechu jomu nic. Tak wósta Šwjela sam za se, stawašo zajtša rano, źěšo do šule, bjatowašo swóju jutšnu módlitwu a wuknjěšo. [...] W gramatice (rěcnej wucbje) wósta Šwjela słaby, dokulaž ju njerozmějašo; což wón sebje namóžašo jěsno do serbskego pśestajiś, to wósta jomu śamna jama. [...]
W Nowej Cali


text:
Stawropolski krŏj
Stawropolski krŏj (rus.: CTaBpoпoлbckий kpaй) – je krŏjym we Rusyji. Krŏj znŏjduje sie we regiōnie Pōłnocnego Kaukazu. Stolicōm Stawropolskigo krŏju je Stawropol.
Geografijŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Stawropolski Krŏj ze 66 500 km2 wiyrchni je położōny we strzodku Pōłnocno-Kaukaskich Wiyrchōw. Bez regiōn płynōm rzyki: Kubań a Kuma.
Regiōn graniczy ze regiōnami Rusyje: Rostowskim oblastem, Krasnodarskim krŏjym, Kałmycyjōm, Dagestanym, Czeczynijŏ, Pōłnocnōm Ôsetyjōm, Kabardino-Bałkaryjōm, a Karaczaj-Czerkezyjōm.
Naturalne surowce[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Krŏj mŏ surowce[1]:
- Ziymny gaz
- Ropy
- Uran
- Baumajstrowe sztofy
- Geotermiczne wody
Demografijŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Podle spisu perzōnōw we Rusyji ze 2010 roku stawropolski krŏj mŏ 2 786 281 ludności.[2]
Etniyczne Skupiny[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Kole 140 etnicznych skupin miyszkŏ we Stawropolskim Krŏju.
Religijŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Podle ankety z 2012 roku 46.9% populacyje je prawosławnŏ ze ruskich cerkwije, 7% to inksze krześcijōny, 5% to muzłumōny, 1% to inksi prawosławni, a 1% to rodnowiercy. 19% wierzi nale niy praktykuje, 16% to ateisty, a 7.1% to wierni inkszych religije abo niy podali we ankecie.[3]
Gospodarka[4][edytuj | edytuj zdrzōdło]
Bauerstwo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
We stawropolskim krŏju hławnie uprawiōne sōm:
A hławnie chowane sōm:
Industryjŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Hławne industryje w stawropolskim krŏju to:
- maszinerstwo
- elektrotechnika
- wydobycie a ôbrōbka ropy a gazōw
- produkcyjŏ jŏdła
- chymicznŏ industryjŏ
- wyrōb baumajstrowych sztofōw
- cwistarstwo
- meblarstwo
- mikrobiologicznŏ industryjŏ


text:
Śnik ô Ezrze i kocie
50 lŏt tymu, 1 listopada 1972 roku umar w Wynecyji amerykański poeta Ezra Pound. Urodziōł sie 137 lŏt tymu, 30 października 1885 roku, w Hailey, Idaho. Ô tym, jakōm ważnōm postaciōm bōł w poezyji XX stoleciŏ, nojlepszyj gŏdajōm wiersze ôd inkszych poetōw, w kerych je ô nim gŏdka. Do terŏzka narachowoł żech 2378 takich wierszy ôd 1650 poetōw, ku tymu niy bele jakich poetōw, bo jego miano, jego poezyjõ i fakty z jego życiŏ prziwołowali w swojich wierszach – niy kożdy rŏz z wypokopiyniym i powŏgōm, czasym tyż ôbskarżycielsko abo dlŏ błŏznōw – m. in.: Conrad Aiken (Ballade of Worshippers of the Image), W. H. Auden (Letter to Lord Byron, Part I), Horst Bienek (Variationen über ein Gedicht von Ezra Pound), Elisabeth Bishop (Visits to St. Elizabeths), Bertolt Brecht (E. P. Auswahl seines Grabsteins), Christy Brown (Revisited), Charles Bukowski (well, now that Ezra has died…), Basil Bunting (On the Fly-Leaf of Pound’s Cantos), Julio Cortazar (Aquí Alejandra), E. E. Cummings (Ballad of an Intellectual), Hilda Doolittle (Sagesse), Bob Dylan (Desolation Row), T. S. Eliot (I will arise & go NOW, & go to Rappaloo), Robert Frost (I am a Mede and Persian), Allen Ginsberg (Wichita Vortex Sutra), Ernest Hemingway (The Soul of Spain with McAlmon and Bird the Publishers), Geoffrey Hill (Al tempo de’ tremuoti 72), James Joyce (A bard once in lakelapped Sermione), Patrick Kavanagh (Spring Day), Jack Kerouac (207th Chorus), Thomas Kinsella (Downstream), Amy Lowell (Astigmatism, to Ezra Pound), Robert Lowell (Ezra Pound), Malcolm Lowry (Another Immorality), Hugh MacDiarmid (The Meeting of the East and the West), Archibald MacLeish (Ezry), James Merrill (The Book of Ephraim W), Czesław Miłosz (Czeladnik II), Eugenio Montale (L’alluvione ha sommerso il pack dei mobili), Marianne Moore (Ezra Pound), Pier Paolo Pasolini (Poeta delle ceneri), Tadeusz Różewicz (jeden z Ojców kościoła poezji), Carl Sandburg (EZRA [Pound]), John Updike (Tax-Free Encounter), Derek Walcott (Homage to Gregorias), Kenneth White (In a Café at Largs, in memoriam Ezra Pound), William Carlos Williams (To My Friend Ezra Pound), Adam Zagajewski (Ezra Pound) i Louis Zukofsky (A, 14).
We wierszu, kery dŏwōm niżyj, gŏdka je ô śniku, coch go mioł latoś 15 marca (w tym dniu, ô czym żech se niyskorzij przipōmnioł, w roku 1996 umarła partnerka Pounda, Olga Rudge, kerŏ je pochowanŏ wele niego). Walter i Patrizia to wnuki ôd Pounda, bajtle ôd jego cery Mary de Rachewiltz. Czasownik *uάw – gr. ‘je żech chyntny, mōm chynć, je żech fertich’ – to stary homerycki czasownik znany jyno z niykerych form. Drugim poetōm-kociŏrzym w tym wierszu je Josif Brodski pochowany pŏrã krokōw ôd Pounda na Isola di San Michele. Pasik i Missisipi to sōm miana dwōch z mocki kotōw w jego życiu.
W ligynsztulu żech ujzdrzoł wŏs z wesołym w ôku
blyskym. Na klinie waszym siedzioł kot mryngaty,
jak na zdjynciu zrobiōnym ôd waszego ziyncia
w… w… w… w piyndziesiōntym ôsmym wierzã roku
w Brunnenburgu, na zōmku, w ciepły dziōnek, latym.
Tela zdjyncie, dyć w śniku nic niy sztimowało,
bo Waltera z Patriziōm wele wŏs niy było,
a i plac bōł na zōmek podany cojś mało.
I dziepiyro za chwilã poznołch po aniołach,
że to kerchōw na Wyspie Świyntego Michoła.
Wy w Rapallo (Yeats świadkym) żeście futrowali
koty głodne, bezpańske, co i fechciŏrz-ślepiec
mŏ je w zgardzie, co bezma kożdy smark w nie ciepie
kamiyniami, co ôd psōw sōm ôbszczekowane,
co nic bezma niy znajōm w życiu krōm ciyrpiyniŏ,
a jak niyśliście jŏdło dlŏ tamtyj czelŏdki,
suchaliście pozornie grecko-kocij gŏdki.
Tyn, co w śniku na klinie żeście go trzimali,
isto tyż swoje uάw po grecku ôdmiynioł.
Blisko, jyn pŏrã krokōw ôd wŏs, w jednyj z kwatyr
leży inkszy poeta-kociŏrz w wiecznym śpiku
(moc wŏs rōżni, dyć we dwōch przepaść idzie zasuć,
kej człek niy je jak gyszic mitami nabity).
Kot, jakij by niy przibroł pozy, dycki – padoł –
bydzie piykny. I beztōż kotym ôgōniatym
chcioł być w prziszłym żywocie. Jak i wy pojmowoł
kociõ mŏwã, tōż miołby isto ô Pasiku,
Missisipi niyjednã ôpowiŏstkã dlŏ wŏs,
wy ô trōjcy łaciatyj, co wōm niōsła radość,
byście mu ôpedzieli w tym kraju bez czasu.
Nic by wŏs niy gōniyło, wiela byście chcieli
mōglibyście se miauczeć po grecku i przi tym
wieczność by sie musiała pōł na pōł podzielić.
Mirosław Syniawa – urodzony 1958 w Chorzowie, tłumacz poezji światowej na język śląski (m.in. wierszy zebranych w tomie “Dante i inksi, i jeszcze inksi”), autor poezji po śląsku (m.in. “Cebulowŏ Ksiynga Umartych“) oraz prozy pisanej w języku polskim (“Nunquam Otiosus”), współautor “Gōrnoślōnskygo ślabikŏrza”, autor dwutomowego “Biograficznego słownika przyrodników śląskich“.


text:
Serbska bibliografijaWšitke wažne titule z literatury, publicistiki a nowinarstwa w hornjo- a delnjoserbskej rěči a wo Serbach
Zur Website
Rukopisy jako digitalizatDokumenty z wobstatkow Serbskeho kulturneho archiwa w tematiskich zběrkach
Zur Website
Digitalny wobrazowy archiwWubrane zběrki z fotoweho wobstatka Serbskeho kulturneho archiwa
Zur Website
Digitalny filmowy archiwW projekće „Zachowanje awdiowisuelneho herbstwa w Sakskej“ digitalizowane filmy ze SKA
Zur Website
Digitalne pismowstwoHistoriske hornjo- a delnjoserbske čišćane spisy e ze zběrkow Serbskeje centralneje biblioteki
Zur Website
Serbske periodikaPřehlad historiskich a tučasnych časopisow a nowinow, zdźěla jako online-ressource
Zur Website


text:
Nō, tōż mōmy już chnet łostatek marca i poleku klechce sie ku nōm Prima Aprilis i Wielkanoc. Ale we ta niydziela bydymy mieli gryfnisty fajer. Trefi ci nōm Palmowǒ Niydziela. Chocia samtukej u nǒs, to barzij sie zawdy gǒdało, iże to niydziela kwiytnǒ, prǒwda? Werci sie ale spōmnieć podle raji jak tyż to sie wszyjsko ze tōm niydzielōm napoczło.
Pōnbōczkowy Synecek tōmpǒł już dosik pǒra lǒt po tym naszym świycie, łod Galilyji (ze jeziorym Galilyjskim) aże do Judeji ze Betlejym i Jerozolimōm. Na tyj pustacinie na wschōd łod Jeruzalym napocznōł przodzij Jōn Krzciciel. Tam, kole tego Morza Martwygo, niy ma to po prǒwdzie pustynia ino taki – jak to mōndroki gǒdajōm – step, na kierym Jōn Krzciciej mōg nǒjść i szarańce, i miōd łod dzikich piszczołōw lebo wespōw. Wyrōs ci nasz Pōnbōczek na gryfnego karlusa i corǒzki wiyncyj ci Śniym już ludzi deptało, i to krōm tych dwanostuch apostli. Wteda tyż, te iber dwa tysiōnce lǒt tymu nazǒd, we tym Jeruzalymie taki ci już bajzel, garus i łostuda sie zrobiyli, iże ludziska na isto już niy poradziyli tego ściyrpieć. Tak ci sie porobiyło, iże na ichnich farach już blank placu niy bōło dlǒ tych, co tam kcieli porzykać. Naobkoło, driny, pǒłno bōło machlyrzy, handlyrzy i inkszych łoszkliwcōw, kiere kajplowali ichniyjszōm walutōm, kalyli łowiyczki, baranki lebo cukrōwy, briwy na łofiarowanie dlǒ tych jesce poruch wiyrnych, wyczyniali roztomajte kōnsztiki, a ku tymu roztomajte miglance kogo sie ino dało łoszydzić, to łoszeredziyli. Nō, tōż tyn nasz Pōnbōczek tak ci sie znerwowǒł, iże zawołǒł ku sia tych jejigo dwanostuch apostli (do kupy ze tym ryżym, świdratym Judǒszym) i pedziǒł jim bōł, iże jes nǒjwyższyjszy czǒs, coby Łōn sōm do tego Jeruzalym sie przikludziōł i zrobiōł tam taki ci ordnōng, coby ludzie na wiyki, wiykōw, amynt niy przepōmnieli ło tym. Jak pedziǒł, tak tyż i zrobiōł. Zicnōł sie na takigo, maluśkigo yjzelka, wziōn sie do rynki prōntek ze łoziny, pedzioł: wiooo, i kciǒł w te dyrdy, jak nǒjgibcij dokulwitać sie do tego gniǒzda łozpusty i cygaństwa, i przeżynōńć tych wszyjskich chachmyntōw, machlyrzy, zgłobnikōw i inkszych roztomajtych łoszkliwcōw.
Nale, tyn yjzelek blank niy kciǒł ci sztartnōńć, tak ci sie zapar, tak zasztopowǒł szłapami, iże ani kroka niy dyrgnōł. Napoczli mu tyż dobre ludzie ciepać pod sznupa mandle, roziny, datle i inksze maszkyty, coby ino tego Pōnjezuska do tego dioseckigo Jeruzalym zasmyczōł. A tyn yjzel nic, blank nic. I to niy skuli tego, coby łōn bōł taki ze żywota uwziynty, ino beztōż, co czuł, cosik ci mu wōniało, iże Pōnbōczkowi we tym Jeruzalymie nic dobrygo niy przitrefi, iże to sie wszyjsko na łopach skōńcy. Dziepiyro jak mu napoczli pod szłapy ciepać take srogie blaty, liście łod palmōw, tyn yjzel dǒł sie skusić i blank polekuśku podeptǒł ku tyj Jerōzolimie. I jak widzicie, yjzel to niy ma take gupie stworzyni, niy mǒ kyjzy miast filipa, i gǒdanie, co ftosik jes gupi choby łosioł, to moge ino tego yjzelka-poczciwiny łobrazić. A, iże to bōło we ichniǒ niydziela, mōmy terozki fajrowanie „palmowyj niydzieli”, łod kieryj napoczynǒ sie nōm Wieli Tydziyń. Srogi Tydziyń, bo wiela sie tyż tam ze tym naszym Pōnjezuskiym dziǒło. Co sie dziǒło, niy byda Wōm sam gynał tuplikowǒł, bo znǒcie to ze katyjmusu i bydzie Wōm to jesce bez cǒłkie rekolykcyje eklerowane. Dosik, co Wōm rzykna, iże gynał mōmy chnet ta Palmowǒ Niydziela, i we wszyjskich samtukej kościołach kapelōnki po procesyji pokropiōm te palmy, kiere ze sia na fara przitargǒcie.
Fto kciǒł, to już sie zawczasu lajstnōł na targu takǒ palma, zbajstlowǒł sōm abo sie jōm jesce sprawi na placu przed „Jōzefkōm”. Grunt, co kǒżdy takǒ palma we chałpie bydzie miǒł. Te świyncynie, tyn pokropek tych palmōw, to tyż ci bōł (bǒł i jes, bo to zasik jes corǒzki barzij we mōłdzie) gryfny, ale to richtik szykowny zwyk. I tyż nasze Starki zawdy gǒdali:
Kiej we palmowǒ niydziela klara świyci, pǒłne ci bydōm stodoły, faski i siyci!!!
U nǒs samtukej we Chorzowie to ci tak do porzōndku tego niy widać, ale kajś po wsiach, po naszych roztolicznych dziydzinach, to ludzie rychtujōm take palmy już na dwa tydnie przed niydzielōm palmowōm. Sōmech kiejsik widziǒł take kwiǒtkowane, wypleciōne palmy duge na śtyry-piyńć myjtrōw (abo i wiyncyj?), kiere aże dwōch-trzech chopa musiało do kościoła smyczyć. A mogecie sie forsztelować, kiej przi gryfnyj launie, przed kościołym wszyjskie baby, samotne abo wydane, we krasiastych szatach, bufiastych kieckach ze zapaskami, chopy we paradnych jaklach, hajerskich mōndōrach, pōmpiastych galotach i wygutalinowanych, wyglancowanych szczewikach, kǒżdǒ familijǒ targǒ swoja palma, coby jōm ksiōndz dobrodziyj pokropiōł, poświyńciōł. Juzaś niyskorzij ludzie szli na pola, na swoji zǒgōny, kaj na winklach stǒwiali, wtykali do ziymi kōnski lebo cǒłke, myńsze palmy, coby jim sie bez lato żǒdne chroboki, glizdy i inksze roztomajte łoszklistwo niy plōncło we łobiyli, we zasiōnym, i coby żǒdnǒ tam ulicha, gradzisko, pierōny i inkszy dopust Boży jejich dziedziny niy dopǒd, niy spolōł, niy łobalōł. Tyż kōnski, abo cǒłke, ino maluśkie palymki, trzimało sie we chałupach, kajsik na byfyju, na szrancku, we łoknie, coby żǒdyn pierōn bez lato we chałpa niy prasknōł, coby sie wszyjsko jak przinoleżi uchowało zdrowo i szczynśnie. We tych palmach byli tyż i kociki, baźki ze łoziny, wiyrzbowe, kiere sie łykało coby cowiek kucaniǒ, abo tubery niy łapnōł, i na wszyjskie chorōbska chyrtōnia i zymbiskōw. Możno to i zabobōn – jak gǒdajōm angyjbery – ale tak zawdy bōło i szlus.
Ojgyn z Pnioków
klechtać sie – iść powoli, dreptać,
tōmpać – zdążać, podążać, iść, kroczyć,
pustacina – pustkowie,
szaraniec (hojszreka) – szarańcza,
wespa – osa,
apostel – apostoł,
fara – parafia, okolica,
machlyrz – oszust, krętacz, kombinator, szachraj,
kalić – sprzedawać,
kajplować – wymieniać, targować, kupczyć,
wyczyniać kónsztiki – robić, pokazywać różne sztuczki,
łoszydzić – oszukać, okpić, okłamać,
łoszeredzić – obmówić, zniesławić,
yjzelek – osiołek,
mandle – migdały,
roziny – rodzynki,
datle – daktyle,


text:
Poslednje posedźenje zhromadźizny zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe we wólbnej dobje 2014 do 2019 wčera w Pančicach-Kukowje bě z wotstawkom najkrótše minjenych pjeć lět. Po dobrej štwórć hodźinje móžachu zastupjerjo pjeć gmejnow chětro ćopłu rumnosć hižo zaso wopušćić.
Pančicy-Kukow (SN/MWj). Prjedy hač so Chróšćanska, Njebjelčanska a Pančičansko-Kukowska gmejnska rada jutře skonstituuje, dyrbjachu so dotalni zastupjerjo pjeć gmejnow zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe hišće raz schadźować. Přičina bě, zo dyrbjachu dalše twarske nadawki za tuchwilny přetwar běrowoweho twarjenja w Pančicach-Kukowje přepodać. Tak ma Bosćij Smoła z Wudworja w domje kachlicy za nimale 30 000 eurow kłasć. Molerske dźěła wukonja Čižankec předewzaće z Konjec. Firma z Lubija z wotnožku w Biskopicach přewozmje za 7 100 eurow špundowanske dźěła a zawod z gmejny Haselbachtal připrawi za nimale 25 000 eurow škit před słóncom.


text:
Nadym
Nadym (rusce HaдыM) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije, na sewjerozapadźe Sibirskeje.
Leži při rěce Nadym w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 300 kilometrow juhowuchodnje Salecharda.
Ma něhdźe 45 tysac wobydlerjow.
Město je so w lěće 1972 załožiło jako dźěłaćerske sydlišćo a dósta hišće w samsnym lěće měšćanske prawa.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979


text:
Jedyn mój kamrat we piontej klasie doł noga ze WF-u, bo skuli czegoś tam, boł sie rechtora, co go uczył, to potym za tym synkiym te „wagary” wlykły sie aż do łosmej klasy. Jak był chory, to dycki łojcowie musieli prziść ze kartkom łod doktora, bo tak to rechtor godoł, że Janek „wagaruje” abo, że se som te zwolniyni napisoł!
Jednako już za pora dalszych lot sie trocha zmiyniło i jak żech chodziła do „gimpla” szło już bez kary „wagarować” we piyrszy dziyń wiosny i nasza klasa tako możność wykorzystała, choć yny roz i po prowdzie wiynkszość snas tego do dzisio żałuje! Dycki nos we szkole mieli za cichutkow, a my nie chcieli być gorsi jak insze klasy a pokozać, że tyż poradzymy jaki konsztik wymajstrować, bezto dali my noga ze polskigo. Uczyła go nasza wychowawczyni, co sie ło nos dycki starała jako mamulka.
Daleko jednako my niy uciykli, yno do szatnie, a tam zaroz sie zaczły dyskusyje:
Po co uciekać, jak skuli tego bydymy mieć przesmolone u polonistki? Jak ucieczymy, to kaj pudymy posiedzieć? Bo na dworze je zima a na kawiarnia nos niy stać a jeszcze nos tam mogom cylnońć baby ze „rady rodzicow”, a to by było dziepiyro tłumaczynio!
I tak po połgodzinie poła dziecek poszła nazod do klasy, a tam czekała „nasza pani” wkurzono jak sto dioskow! Co sie potym dzioło, to se sami możecie przedstawić! Bez trzi dni my jom przeproszali niż sie do nos łodezwała, a to, co potym padała, nojwiyncy nos zabolało! Godała, że my jeszcze niy dorośli do takich decyzji jak ta ucieczka, bo my tego niy poradzili porzondnie zaplanować a wykonać! A miała prawie, bo u nas sie wtynczos wszystek na godce skończyło! Nikedy se myśla, że „nasza pani” nom tego jeszcze do dzisio wydarować niy poradzi, bo jak my mieli dwaścia piyńć lot po maturze, to ło tym spomniała, a nom było łogromnie gupie!
Bezto wiosynne wagarowicze, nojprzod dobrze sie zastanowcie a potym dejcie se jeszcze pozor zanim co wywiedziecie, byście potym tego jako i my niy żałowali!
Jedyn mój kamrat we piontej klasie doł noga ze WF-u, bo skuli czegoś tam, boł sie rechtora, co go uczył, to potym za tym synkiym te „wagary” wlykły sie aż do łosmej klasy. Jak był chory, to dycki łojcowie musieli prziść ze kartkom łod doktora, bo tak to rechtor godoł, że Janek „wagaruje” abo, że se som te zwolniyni napisoł!


text:
Wo dobre zhromadne dźěło mjez Zwjazkom serbskich wuměłcow (ZSW) a Zjednoćenstwom rusce rěčacych awtorow w Němskej prócuje so předsyda zjednoćenstwa, basnik, pianist a renoměrowany swingowy a tangowy hudźbnik Dmitrij Dragilew. Wón je so 1971 w Rize narodźił a bydli dźensa w Berlinje. Po lońšim wobdźělenju bě Dragilew lětsa znowa na Mjezynarodnym swjedźenju serbskeje poezije. Alfons Wićaz je so z nim rozmołwjał.
Bydliće w Berlinje a nawjedujeće tam Zjednoćenstwo rusce rěčacych awtorow w Němskej. Kotre nadawki je sej tele towarstwo stajiło a kotre móžnosće widźiće w zhromadnym dźěle ze ZSW?


text:
Myjtermas
Myjtermas to je przirzůnd, kerym idźe zbadać dugość klamotůw. Zauobycz je to zwijano stalowo taśma we plastikowyj uobudowje. Beztůż rozwijo śe jům do radyj dugośći, coby reszta taśmy uostała we postrzodku uobudowy. Taki mas używo śe btp. we bale abo we geodezyji. Kożdy myjtermas mo uokreślůno dugość we myjtrach, nojczyńśći uod 2 do 10 myjtrůw - s fedrům, kero zwijo taśma po jeji puszczyńu, nale trefjo śe tyż industryjne mjary do 100 metrůw, kere czynsto sům wyposażůne we kwyrlok, beztůż taśma trza chować nazod rynkům.


text:
Wygospodorzynie zwōlnego dnia w tym roku bōło dlo nos fest ciynżkie. Kalyndorz mielimy nafolowany jak sie yno dało, ale i tak sznupalimy za jakōm jednodniowōm rajzōm, na kerej szłoby pozaglōndać na cosik nowego abo byzuchować sztele, w kerych downo my niy byli. Dwa tydnie tymu szaflimy, coby se zrobić mało pauza w robocie i na chneda skoczylimy do Zobrza, Katowic i Tychōw. Kuknijcie jako to bōła udano rajza!
Byzuch we Zobrzu
Nasza jednodniowo wycieczka po Ślōnsku zaczlimy we Zobrzu. Skirz tego, że stawiynia Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego byzuchowalimy już przōdzij (wejrzijcie tukej: Sztolnia Krōlowo Luiza we Zobrzu), to terozki pedzielimy se, że pozwiydzōmy inksze, mynij znane, ale tyż fest zwiedowne atrakcyje – historyczno szachta a chałpy wyônaczōne z ôcylu. Tōż sztartlimy przi zobrskim banhofie i chned hybrydowo toyota ôd Lider Taxi wysadziyła nos pod piyrszōm ślōnskōm atrakcyjōm.
Atrakcyje Zobrza – Ôcylowe Chałpy a Szacht Maciej
Szacht Maciej we Zobrzu
Szacht Maciej we Zobrzu to je zrewitalizowano, postindustryjalno sztela na Sztrece Zabytkōw Techniki a ku tymu na Sztrece Maszkieciorskij “Ślōnskie Smaki”. Skuli tego, że bez czas byzuchu we szachcie idzie przynś bez wszyjskie wożne tajle gruby, to godo sie ô nim “gruba we miniaturze“. Jak bydziecie we Szachcie Maciej we Zobrzu, to bydziecie mieli przileżytość coby wywiedzieć sie wiyncyj ô historyji gruby Concordia, slyź do pōnktu brania wody abo wejrzeć z wiyrchu na landszaft Zobrza i Gliwic. Umicie tyż pokosztować tamek maszketōw we szynku. Szacht Maciej to je hyrski bajszpil tego, jako mo wyglōndać akuratno rekultywacyjo terynōw poindustryjalnych.
Ôcylowe Chałpy we Zobrzu
Ôcylowe Chałpy we Zobrzu to je sztela szpecjalno we skali Europy i świata. Bezma sto lot tymu, przi sznupaniu za knifym do wartkigo stawiania chałpōw, we zobrskij hōcie pokozała sie idyjo, coby ônaczyć kōnstrukcyje ze sztali. Gynau tak postawiōnych ôstało piynć echt wyjōntkowych, do dzisio zamiyszkanych chałpōw. Piyrszo bōła ta przi ul. Smyntornej, a nastympne sztyry pokozały sie niyskorzyj na ôsiedlu Ballestryma we dziylnicy Rokitnica. Na piyrszy blik niy sōm za hyrskie, ale jak wejrzicie akuratnij, to uwidzicie rōżnice miyndzy stawiyniami przi ul. Szafarczyka a ôd nich sōmsiodami. Niy przepasujcie tyż piyknej pruskij kraty naôbkoło 😉
Inksze zwiedowne sztele we Zobrzu
Same zwiydzanie Zobrza – gynau choby byzuch we Gliwicach – leko mogłoby zetrwać cołki dziyń. Ôkrōm byzuchowanych Ôcylowych Chałpōw, Szachtu Maciej i spōmnianych tajli Muzyjum Bergmōństwa choby Sztolnia Luiza abo Gruba Guido, Zobrze mo sztyjc masa do poaszynio sie. Zaplanujcie se byzuch we Chałpie Muzyki i Tańca abo szpil na stadiōnie Grubiorza. Umicie tyż kuknyć do cudnego kościoła św. Jōzefa abo i do Miyjskij Zygrody Botanicznej. Niy bydzie sie Wōm we Zobrzu mierzło!
Byzuch we Katowicach
Katowice to je miasto hyrskie, a coroz czynścij ku tymu i uwożane. Nasze kamraty-gorole sztyjc godajōm, że kożdy byzuch w tym mieście robi na nich wrażynie. I toć, Katowice sztyjc sie zmiyniajōm, a nōm kożdy roz sie zdo, że ta sztela wyglōndo blank inakszyj jak przōdzij. Skirz tego nastympne byzuchy w tych samych katowskich atrakcyjach turystycznych sōm zawdy szpecjalne. I niy inakszyj bōło terozki.
Atrakcyje Katowic – pōnkt landszaftowy, NOSPR a Nikisz
Pōnkt landszaftowy na dachu MCK we Katowicach
Umiyńcie se pōnkt landszaftowy, z kerego roztopiyrzo sie piykny widzik na Spodek z jednej a na Muzyjum Ślōnskie z drugij zajty. No dobre, niy musicie se umiyniać. Starczy zajechać do Katowic i wlyź po schodach na dach Miyndzynarodowego Cyntrum Kōngresowego. Fajny pōnkt ôriyntacyjny a perfekt sztela na sesyjo zdjynciowo (tyż tako “na beztydziyń”, na Instagrama 😉). Ekstra plusym je bliż kultowego Spodka i Narodowej Ôrkestry Symfōnicznej Polskigo Radyja.
Galeryjo Szacht Wilson a mural Kutza
Spod NOSPR-u cisnymy ku hyrskimu ôsiedlowi Nikiszowiec. Ale po drōdze, przegodani bez przemiyłego Pana Szofera, stowōmy jeszcze na chwila przi widzianej katowskij galeryji Szacht Wilson, w kero dziynki masie trefōw kulturalnych a szpasowych, dało sie pociś drugie żywobycie.
Już mōmy jechać gynau na nikiszowski rynek, jak dostowōmy nastympny forszlag – “a możnej by tak kuknyć na mural wyônaczōny dlo katowskij legyndy?”. I tak ôroz przed naszymi ślypiami mōmy cudny, kontrastujōncy z wszyjskim naôbkoło mural dedykowany Kazimierzowi Kutzowi. Robi wrażynie, pra?
Ôsiedle Nikiszowiec
Po dugszej chnedzie pod tym nowym, farebnym malunkiym, sōm my yntlich na Nikiszowcu. Jerzina, ale downo my sie niy widzieli! Hyrskie rōuzy już ôddekowane, a w lufcie idzie wywōniać atmosfera Jarmarku na Nikiszu. Piykne je te ôsiedle, forgot. Tōż byzuchujcie je z nami jeszcze roz: Serce Ślōnska – Nikiszowiec.
Inksze zwiedowne sztele w Katowicach
Skuli tego, że Katowice to je eeepne miasto, to i atrakcyji turystycznych je tamek fol. Pociście sztrekōm murali, kupcie se co, byzuchujcie rynek abo kuknijcie do Regiōnalnego Instytutu Kultury (podwiela sztyjc je…). Jak dostaniecie głōd, to zawdy dobrōm idyjōm je wygańskie jodło we Złotym Yjzlu abo “mynij wygańsko” degustacyjo tradycyjnych krepli abo lodōw, kero znojdziecie w Katowicach za kożdym ekiym. Na wieczōr ul. Mariacko a tref z kamratami. Niy ma to echt dobry plan na udany dziyń we Katowicach?
Byzuch w Tychach
Chocioż zaôbycz niy sōm stawiane w piyrszej raji postrzōd nojatrakcyjniyjszych ślōnskich miast, to Tychy umiōm sie pochwolić zwiedownymi sztelami. Toć, nojbardzij znanōm atrakcyjōm turystycznōm Tychōw sōm Tyskie Browary Książęce. Ale my terozki wybrali sie na wartkie, alternatywne zwiydzanie Tychōw. Zaczlimy ôd Ôsiedla A, ô kerym niy kożdy Ślōnzok wiy, a całodniowe zwiydzanie skōńczylimy przi Tyskim Browarze Ôbywatelskim.
Atrakcyje Tychōw – Ôsiedle A a Browar Ôbywatelski
Ôsiedle A w Tychach
Ôsiedle A w Tychach miało być piyrszym modernym ôstrzodkiym miyszkaniowym w Nowym Mieście Tychy, stawianym podug idyji rozfechtowywanio Gōrnoślōnskigo Ôkryngu Industryjalnego. Zdo sie, że to je ajnfachowe tyskie ôsiedle i keby niy to, że lata tymu Richar Riedel ôrganizyrowoł tamek piyrsze prōby Dżymu, to żodyn by ani niy wiedzoł, że Ôsiedle A kajś na mapie Tychōw je. My ale mōmy w zocy ta kuryjożno jak na ślōnskie warōnki forma ôsiedla. Niy spozdowalimy sie, że to gynau w Tychach uwidzymy jedyn z nojpiykniyjszych dlo ôka przikłodōw socrealizmu. Poszpacyrujcie se tamek, bydziecie mieli w zocy!
Browar Ôbywatelski w Tychach
Zabytkowy Browar Ôbywatelski bez lata bōł kōnkuryncyjōm dlo spōmnianego już Browaru Książęcego, ale z czasym ôstoł przez niego wciōngniynty i praktycznie stracił sie z radarōw piwowarōw. Terozki teryn zabytkowego browaru noleży do prywatnej firmy, a pora stawiyń ôstało przeônaczōnych w szynki a park naukowo-technologiczny. Jedyn z zabytkowych ôbiektōw – Staro Warzelnia – mo być chned ôdnowiōno i przeznoczōny na cyle kulturalne (planowo we 2020 roku). Czekōmy a liczymy na nastympny udany postindustryjalny projekt!
Inksze zwiedowne sztele w Tychach
Na co ôkrōm ôsiedli i browarōw idzie pozaglōndać we Tychach? Na zicher fajne bydōm Jezioro Paprocany, echt szpecjalny kościōł pw. Ducha Świyntego i… bodej tela? Jak znocie inksze zwiedowne atrakcyje Tychōw, to na mus nōm poślijcie. Chutnie sie tamek wybierymy!
Taryfōm po Ślōnsku
Naszo intynsywno, jednodniowo rajza po Ślōnsku i tyn tekst ôstały narychtowane spōlnie z markōm Lider Taxi. Dziynki tej firmie leko, wartko i po tōniu umicie rajzować po ślōnskich miastach i ôddekowywać ôd nich powob. Lider Taxi mo bai swoja aplikacyjo, w kerej gibko zaplanujecie i wycynicie swōj przejazd miyndzy bele kerymi sztelami. Wyprōbujcie ôd nich posłōgi i doznejcie sie sami!
Instagram: Lider Taxi IG
Facebook: Lider Taxi FB
Katowice/Tychy: 32 723 23 23
Zabrze/Gliwice: 32 506 56 56
Co fest mōmy w zocy, to fakt, że krōm aplikacyji a możebnościōm płacynia bez geldu, Lider Taxi sztyjc modernizuje swoja flota i dociepuje do nij porynczne auta hybrydowe, kere pōmogajōm zmyjszyć maraszynie strzodowiska. Jak dlo nos – epny plus!
Zwiydzejmy Ślōnsk!
Ślōnsk to je bodej yno jedne takie miyjsce, kaj bez jedyn dziyń idzie uwidzieć tela piyknego. Krōtkie, ale fest fajne zwiydzanie Zobrza, poznowanie landszaftōw i atrakcyji Katowic abo krōtki byzuch w Tychach pokozały nōm zaś, że niy ma to jak Ślōnsk. Tōż rekōmandujymy Wōm fest te rajzy po blisku, kaj czeko na Wos mocka wiyncyj jak sie Wōm zdo.
Mocie swoje ôblubiōne sztele we Zobrzu, Katowicach i Tychach?
🚕 Podciepcie nōm w kōmyntorzu! 🚕


text:
Licenca, pod kotrejž softwara WordPress so wozjewja, je GPLv2 (abo nowša) wot załožby Free Software Foundation. Kopija licency je w kóždej kopiji WordPress wobsahowana, ale móžeće tež tekst licency tu čitać.
Dźěl tuteje licency wobrysuje žadanja za wotwodźene dźěła, na přikład tykače abo drasty. Wotwodźenja wot koda WordPress licencu GPL namrěwaja. Drupal, kotryž samsnu licencu GPL kaž WordPress wužiwa, ma wuběrnu stronu wo licencowanju, kaž za drasty a module (jeho słowo za tykače) płaći.
Je prawniska šěra cona nastupajo to, štož maja za wotwodźene dźěło, ale smy rozsudni měnjenja, zo tykače a drasty su wotwodźene dźěło a potajkim licencu GPL namrěwaja. Jeli njejsće přezjedny, móžeće město toho platformu wužiwać, kotraž na licency GPL njebazuje, kaž na přikład Serendipity (BSD-licenca).


text:
Beslan
Beslan (rusce БecлaH; do 1941 Tulatowo, 1941–50 Iriston) je ze 36.991 wobydlerjemi třeće najwjetše město juhoruskeje republiki Sewjerneje Osetskeje-Alanskeje. Leži 16 kilometrow sewjernje wot Wladikawkaza.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1847 wot osetskich nomadow załožiło. W lěće 1950 dósta měšćanske prawa. Přez wzaće wjace hač 1200 zastajencow w Beslanskej šuli dnja 1. septembra 2004 bu Beslan swětodaloko znaty. Při dobywanju šule přez ruske jednotki wumrě po oficielnych podaćach 331 zastajencow, zwjetša dźěći a młodostni.
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Oficielne webstrony (rus.)


text:
Ftoś kedyś pedzioł, że fto rajzuje tyn dwa razy żyje. Jo sie z tym nie zgodzōm, bo życie mōmy ino jedno, aji jak kożdy kraj ôdwiydzymy. Niy znōm czowieka, kery świŏt widzioł, a nacjōnalistōm ôstoł. Tak sie niy do – przŏć swojij nacyje, z inkszymi przi jednym stole jeś, a pluć im do talyrza.
Durś myśla, czamu my tacy gupi sōm, iże wmōwić my sie dali, co sōm my lepsi ôd inkszych. Ślōnzŏki ôd Polŏkōw, Polŏki ôd Niymcōw i cołkiego świata przi okazji. Fto by pōmyśloł, iże ślōnsko nacyjo, kero szrajbować po swojimu niy poradzi coś mŏ znaczyć we świecie? Abo te Polŏki, co biydnego Pōnbōczka za szimel stŏwiajōm, a sami durś cyganiōm i ô swoji gyszefty ino sie starajōm?
Jo bych tych politykōw, kerzi gŏdajōm – ôd ludzi my sōm i Polsce ino przajymy – na sztyry strōny świata raus wygōnioł. Ino ze rajzyntasiōm, flaszkōm wody i korōnkōm, co by do swojigo Pōnbōczka porzykać mogli, jak śniŏdać niy bydōm co mieli, abo cliwić sie im bydzie. Co by Araberōw, Rusōw, Niymcōw i Murzinōw ô szolka wody i sznitka chleba prosić musieli. Ja, ôwdy kożdy ze Polŏkōw pod jednym dachym z tymi, kerymi gardzi – miyszkać bydzie, aż na włŏsnych szłapach do włŏsnyj chałpy wrōci.
Kożdy jedyn polityk raus pōdzie, do tych Allahōw, kerzi skuli Krystusa łeb utnōm. Abo do Rusōw i Niymcōw, kerzi Polŏka za nic majōm. Kożdy jedyn stōnie przed nami i zdŏ świŏdectwo. Jak uczyń przed rechtorym, jak bajtel przed ôjcym – kożdy jedyn bydzie stoł i gŏdoł co widzioł, fto go karmiōł, kaj społ, z kim gŏdoł. Jak we suchatelnicy. Aż nacjōnalizm i cygaństwo z kożdego wyjdzie.
Kożdy tyn co myśli, iże czelŏdkōm ôd Pōnbōczka na ziymi je – pōdzie raus. Tyż tyn, kery politykiem a inkszym urzyndnikiem je, a swōj fach z kapelōnkem i farŏrzym chybnōł.


text:
Igor Wasiljewič Kurčatow
Igor Wasiljewič Kurčatow (rusce Иropb BacилbeBич KypчaToB; * 21. januara 1903, w Simskim zawodźe, Ufaski wobwod, Ruske carstwo, † 7. februara 1960, w Moskwje, Sowjetski zwjazk) bě wuznamny ruski a sowjetski fyzikar a nawoda sowjetskeho programa atomoweje bomby. Wón płaći jako „wótc sowjetskeje atomoweje bomby“.
Po Kurčatowje pomjenowane su mjez druhim jeho něhdyši slědźenski institut w Moskwje, jadrowa milinarnja Bjelojarsk pola Jekaterinburga, hora w Antarktice kaž tež dwě měsće w Ruskej a w Kazachstanje.


text:
- About Institute
- IetpShops , ЖeHckиe kpoccoBkи Nike Air Max 90 Бeлый Day 2022 Release Guide , nike epic react flyknit light cream wolf grey
- Yeezys - release dates & more., Jordans, colorful nike girl sneakers sale for women - Urlfreeze News
- femme - HotelomegaShops , Air Jordan Kuo 1 High homme , Jordan Kuo 1 High , Jordan Kuo "Sneakers Air Jordan Kuo 11 Low ""Citrus""" Bianco
- Air Jordan 1 High OG Newstalgia Release Details - homme donne des Air Jordan dans le ghetto - WpadcShops
- JORDAN JUMPMAN AMPLIFIED WHITE
- air jordan 33 tiger camo aq9244 016
- air jordan 4 black canvas
- air jordan 1 high stash white
- air jordan 37
- 1576 nike air jordan 1 naranja y blanco
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Orkan Sochaczew – Juvenia Kraków 26:12 (19:5)
Orkan : Robert Zatorski, Wiktor Dobrowolski, Michał Polakowski (55′ Maciej Sawiński), Emil Kowalewski, Kamil Kościelewski, Piotr Wylot (50′ Mariusz Śmielak) , Maciej Brażuk (75′ Łukasz Gadomski), Kamil Dudkowski (70′ Kamil Kotlarski), Przemysław Jeznach (60′ Piotr Tokarski), Tomasz Gasik, Patrycjusz Hetmanowski Wojciech Łukasiewicz, Tomasz Malesa (72′ Przemysław Morawski), Marcin Stencel (41′ Piotr Pietrzyk), Mateusz Kępa.
Punkty: Tomasz Gasik 6, Michał Polakowski 5, Maciej Brażuk 5, Przemysłąw Jeznach 5, Wojciech Łukasiewicz 5.
Juvenia : Adam Grabski, Jerzy Głowacki, Radosław Gajda, Grzegorz Falk, Tomasz Świadek, Kajetan Cyganik, Marcin Siemaszko, Tomasz Nowak, Jakub Sajdak, Jaroslav Tomcik, Marcin Sokołowski, Baptiste Lendormy, Paweł Piwnicki, Grzegorz Zawojski, Maciej Sokołowski.
Maciej Bielawski, Szymon Szczepański, Piotr Kulesza, Bartłomiej Tchorek, Jacek Bielawski, Marcin Stopyra, Paweł Wojciechowski.
Punkty: Tomasz Nowak 5, Marcin Sokołowski 5, Jaroslav Tomcik 2.


text:
Boliwijo
Boliwijo, Republika Boliwije (hiszp. Bolivia, República de Bolivia) – państwo we Americe Połedńowyj. Grańica mo ze Brazylijům, Paragwajym, Argyntynům, Czile a Peru. Ńy mo dostympu do morza. Teryn sam uobniżo śe ze zachodu na wschůd. Nojwyższy wjyrch - Sajama, 6520 m n.p.m. Uod uzyskańo ńypodległośći we wyńiku wojyn Boliwijo utraćiła tajla swego dowńijszygo terytorjům: we 1884 dostymp do Uoceanu Spokojnygo na rzecz Czile, we 1903 rygjůn Acre, kery zajyła Brazylijo, a we 1935 Chaco, kery zajůn Paragwaj. Wjynkszość ludnośći to Indjanery ze plemjůn Keczua (33%) a Ajmara (30%), krům ńich Metysy (25%) a bjoli (25%). Důminůje katolicyzm wyznowany bez 92,5% Boliwjanůw. Bez dugi czas podstawům gospodarki bůło wydobyće cyny, a spodek jeij cen wyołoł sam srogi kryzys we gospodarce.


text:
Bobby Robson
Sir Robert William Robson (rodz. 18 lutygo 1933 we Sacriton, um. 31 lipjyńa 2009 we County Durham) to bůł ynglicki fusbalok a tryner. Jako fusbalok groł na pozycyji strzodkowego napadźora. Rozegroł 583 szpile we Premier League, lo Fulham F.C. a West Bromwich Albion F.C., we kerych trefjůł 133 tory. We reprezentacyji Ynglandu we fusbalu groł 20 szpili a trefjůł 4 tory. Karjera jako tryner napoczůn we Fulham F.C., ńyskorzi trynowoł tyż Ipswich Town F.C., ńiderlandzki PSV Eindhoven, portugalske Sporting CP a FC Porto, a tyż FC Barcelona a Newcastle United F.C.. Bůł trynerem reprezentacyji Ynglandu we fusbalu we lotach 1982-1990. Dwa razy wloz ze ynglickim manszaftym do finołůw Mistrzostw śwjata we fusbalu, we 1986 a 1990 roku. Uoba razy Ynglyndry przegrywali szpile ze manszaftůma kere potym zdobywoły majstra - we 1986 ze Argyntynům a we 1990 s Mjymcůma.


text:
21.11.2022 - Pśepytowańskej wuběrka Krajnego sejma / Untersuchungs-Ausschüsse des Landtags
Na iniciatiwu AfD frakcije jo bramborski Krajny sejm juž slědny stwórtk zasajźił dwa pśepytowańskej wuběrka. Ten jaden dej pśepytowaś koronowu politiku a jeje wustatkowanja, a to wósebnje zacynjenje šulow. Ten drugi dej se zaběraś ze situaciju pla rbb. Slězyna jo skandal wokoło južo ze źěła pušćoneje intendantki Schlesinger. Skóro tyźeński se ale nowe skandale wjednistwa wótekšyju. How se pšašaju, lěc jo krajne kněžaŕstwo swóje nadawki doglědowaństwa dosć derje społniło.


text:
Za starego piyrwyj1 lipa kwitła we lipcu, terŏzki niyrŏz zrobi nōm wic2 i zakwitnie nawet we maju. W tym roku nawet udoło ji sie zahaczyć ô lipiec 😉
Uwielbiōm łajzić3 przi alejach lipowych, bo to sie czowiek moge richtich fajnie dychnōńć. Tyj4 ze lipy znōmy, to terozki czas na nolywka.
Co potrza?
litrowoł krauza5 kwiołtkōw ze lipy
2 szklōnki gorzołki6
0,5 szklōnki szpyrytusu
1,5 szklōnki wody
2 łeżki miodu
Pozbiyrejcie kwiŏtki ze lipy- pamiyntejcie, że tyn taki jasny listek tyż nŏleży do tego kwiŏtka. Mogecie je leko opōkać wodōm, chyba że pryndzyj zrobiōł to dyszcz, Potyn wciepcie je do krauzy i zalyjcie wymiyszanōm gorzołkōm ze szpyrytusym. Tera trza ô nich zapōmnieć, a jak Wōm sie za pŏra tydni spōmni7, to slyjcie te procynty do jaki flaszki, kwiŏtki wciepcie do gorka, zalyjcie wodōm i niech sie to trocha powarzi (choć nojlepi bez wrzynia, żeby niy pouciekały inksze skłŏdniki).
A jak to wszyjsko ochōdnie, przecedźcie tyn wywar, pomiyszejcie ze tymi zlōnymi procyntami, dejcie tam miōd i zajś trza by to odstawić, żeby sie przegryzło 😉 A potyn już yno… prost! 🙂
1dawniej
2dowcip
3chodzić
4herbatę
5słoik
6wódki
7przypomni


text:
Franciszek Maksymilian Pieczka (nar. 18 stycznia 1928 we Godowie, um. 23 września 2022 we Warszawje) to bōł ślōnski[1][2][3] szauszpiler tyjatralny, filmowy, a tyż dubbingowy. Bōł ôn nojlepij znany za rolã Gustlika we polskim serialu „Czterej pancerni i pies” (1966–1970) a rolã Świyntego Pyjtra we „Quo vadis” (2001). Bōł kawalerym Ôrdera Biołego Adlera nojstarszego i nojwyższego ôdznaczyniŏ państwowego Polskij Republiki.
Pieczka narodziōł i chowoł sie we Godowie, dziedzince kole Władzisłōwa we Gōrnym Ślōnsku. Synek ôd Waleryje[4] (Waleski)[1] ôd Popkōw a Franciszka (syniora), weterana piyrszyj wojny światowyj (we niymieckij armiji) i ślōnskich powstań (po polskij zajcie)[4][5]. Bōł ôn nojmodszy ze szejściōrga rodzyństwa[6]. Przed drugōm wojnōm światowōm szpiloł na ôrganach we kościele we Godowie a mioł roboty na polu[7] i wypasoł krowy na łōnkach wzduż rzyki Ôlzy a ônyj dopłygi, Lesznicy. Już za bajtla interesowoł sie kinym. Chodziōł na seanse kinowe do ôddalōnego ô pŏrã kilōmetrōw Władzisłōwa, a niyskorzij (po aneksyji czeskigo „Zaôlziŏ” ôd Polŏkōw we 1938 roku) tyż do pobliskij Zawady[8].
Po kōńcu drugij wojny światowyj zaczōn sztudiyrować szauszpilstwo. Bōł absolwyntym PWST we Warszawie (1954). Swōj debiut mioł we Tyjatrze Dolnoślōnskim we Jelynij Gōrze. Niyskorzij przeszoł do kludzōnego bez Krystynã Skuszankã Ludowego Tyjatru we Krakowie. Sam wystympowoł ôd 1955 do 1964 roku. Niyskorzij (1974–2015) bōł szauszpilerym we Powszechnym Tyjatrze we Warszawie.
Szpiloł we wiyncyj aniżeli stu filmach, tak polskich, jak i zagranicznych. We spamiyńci ôglōndŏczy zapisoł sie kreacyjami we produkcyjach: „Ziemia obiecana”, „Potop”, „Quo vadis”, „Konopielka” abo „Jańcio Wodnik”. Moc hyrskości a sympatyje dostoł dziynki role Gustlika we serialu „Czterej pancerni i pies”.
We 2016 roku spōmōg akcyjõ boju ze smogym we Gōrnym Ślōnsku. Wystōmpiōł we filmowym klipie Nie truj sąsiada! nagranym pospōł ze miastym Władzisłōw[9].
11 listopada 2017 roku ôdznaczōny nojwyższym polskim państwowym ôdznaczyniym, Ôrderym Biołego Adlera[10]
- 2020: Falenicka Atlantyda
- 2020: Dialog. Życie zapisane w listach
Przipisy
- ↑ 1,0 1,1 „Jestem śląskie dziecko”. Franciszek Pieczka, słynny aktor z Godowa, kończy dziś 91 lat!, magazyn.nowiny.pl
- ↑ Franciszek Pieczka: Nawet gdybym jeszcze 100 lat żył poza Śląskiem, umrę jako Ślązak, plus.dziennikzachodni.pl
- ↑ Franciszek Pieczka: nie przestałem być Ślązakiem, polskieradio.pl
- ↑ 4,0 4,1 Nie Gustlik, nie Japycz, ino synek z Godowa, katowice.wyborcza.pl
- ↑ "Cześć i chwała powstańcom śląskim". Franciszek Pieczka w wzruszającym filmie razem z prezydentem Dudą, se.pl
- ↑ Tygodnik „Życie na Gorąco” nr 24, 14 czerwca 2012, s. 30–31
- ↑ https://enowiny.pl/artykul,15172,a-w-sercu-zawsze-godow.html, enowiny.pl
- ↑ Dariusz Domański, „Franciszek Pieczka”, Kraków-Godów 2013
- ↑ Nie truj sąsiada! – spot z udziałem Franciszka Pieczki, youtube.com
- ↑ Prezydent wręczył Ordery Orła Białego. Wśród uhonorowanych Franciszek Pieczka, kultura.onet.pl


text: Budyšin (CRM/SN). Štož je hišće dźensa za katolskich Serbow Budyšina a wokolnych wsow cyrkej Našeje lubeje knjenje blisko Bohateje wěže a zwonka srjedźowěkowskeje měšćanskeje murje, tajki wuznam ma za ewangelsko-lutherskich Serbow před 400 lětami wutworjena wosada z Michałskej cyrkwju na tamnej stronje stareho města. Lětuši jubilej wosady, kotraž njewopřijima jeno wšitke stare a nowše měšćanske dźěle, ale tohorunja wokolne wsy, bě Trudli Malinkowej, sobudźěłaćerce Serbskeho instituta a zdobom redaktorce měsačnika Pomhaj Bóh, z přičinu, ze stawiznami Božeho domu a serbskich wosadnych so bliže rozestajeć. Minjeny štwórtk wona wo tym w farskim domje přednošowaše.


text:
EMK serwisowy běrow Mrosk serwis za zarjadowanja
Na slědach Krabata
Dobry kuzłar Krabat słuša do najznaćišich bajowych postawow Łužicy. Ludźo w kónčinje mjez Wojerecami, Kamjencom a Budyšinom hižo lětstotki dołho stawiznički wo nim lubuja. Tohodla mjenuja kónčinu dźensa „Krabatowy region“.
Pósłanc z Krabatom zwjazanych powědkow Wolfgang Kraus přeprošuje Was na kołojězbu po Krabatowym regionje abo na jeho statok we Wulkich Ždźarach. Tež žiwjenje historiskeje wosoby, kotraž za tutej potajnej bajowej postawu tči, wón Wam předstaji. A Kulow při tym njeje njewažny. Dajće so wobkuzłać!
KONTAKT
EMK serwisowy běrow Eva Mrosk
Při jězoru/Seeweg 9a
02999 Wulke Ždźary
telefon: 035726 55401
e-Mail: info@meister-krabat.de
Center genealogije Schröter
Małe skutki – wulke wuskutki
Ziwjenje Janka Šajatowića, Krabat mjenowaneho
Powěsć wo Krabaće so na historiske podawki złožuje. A Krabat jako bajowa postawa samo z wosobu zwisuje, kotraž je woprawdźe žiwa była. Chorwatski połkownik Janko Šajatowić je ludźi k tutej powěsći inspirěrował. To je genealoga Hans-Jürgen Schröter z Kulowa wuslědźił. Wón so hižo wjele lět ze žiwjenjom Šajatowića zaběra a je přewšo zajimawe wěcy wuslědźił.
Čehodla su Šajatowića w Kulowskej cyrkwi pochowali a kajke dobroty bě wón za region zeskutkownił, Wam slědźer wo Krabaće na swojim wodźenju po Kulowje přeradźi.
Kulowska měšćanska piwarnja
wodźenje po piwarni
Wot lěta 1356 smě so w Kulowje piwo warić. Tehdom běchu priwatnicy na wšelakich městnach w měsće piwo, běły palenc a druhe alkoholiske napoje produkowali. Tradiciju piwowara swójba Glaab hižo dobrych 75 lět pokročuje – nětko w třećej generaciji.
W piwarni na Haškowej dróze hišće dźensa po starych receptach piwo warja, tola z pomocu najmodernišeje techniki. Tójšto drobneho dźěła je trěbne, doniž sej ludźo „K strowosći!“ připić njemóža. Hdyž so po našej měšćanskej piwarni wodźić daće, zhoniće tójšto wo wuměłstwje piwowara a tež, přez čo Kulowske piwo swój słód dóstawa a kotre trendy su za piwarnju wažne. A na kóncu móžeće wšelake družiny Kulowskeho piwa woptać.
KRABATOWY SWĚT MLOKA – manufaktura słódnych dobrotow
Moderny ratarski statok dźěła na bazy plahowanja gentechnisce njezměnjeneje picy za dejny skót, wotćehnjenja ćelatow, předźěłanja mloka hač k dobywanju energije w biopłunowej připrawje a dźiwa při tym na transparencu a dołhodobnu pozitiwnu skutkownosć tutych procesow. W twarožkarni na statoku nastawaja z lubosću a we wustojnym rjemjesle zhotowjene „najlěpše róžki Łužicy“: wšelaki z ruku dźěłany a přirodny twarožk a druhe słódne a hódnotne mlóčne produkty.
tura 1 | widźeć a dožiwić „kruwa – twarožk – kilowatt“
Při wobchodźenju statoka móžeće dźěło w modernym ratarskim zawodźe zeznać. Pohladajće do chlěwow, wobhladajće sej prezentacisku twarožkarnju a zhońće, kak so w biopłunowej připrawje milina produkuje. Cyle zbliska dožiwiće, kak hospodarski kołoběh wotběži a směće čerstwe mloko a z ruku dźěłany twarožk woptać.
- wodźenje, woptawanje, nakup
- traje 1,5 – 2 h
- min. 15 wosobow
tura 2 | za wotkrywarjow „Na statoku a w hródźi“
Swój dźeń tule zahajiće ze strowej snědanju. Při wobchodźenju statoka zhoniće zajimawostki wo žiwjenju a dźěle na tutym dworje. Wulcy a mali wopytowarjo móža při picowanju ćelatow pomhać, sej prezentacisku twarožkarnju wobhladać, čerstwe mloko a z ruku dźěłany twarožk woptać. Na kóncu syda słódny wobjed.
- wodźenje, woptawanje, nakup
- traje ca. 3 h
- za swójby a małe skupiny
- wutoru a w prózdninach tež pjatk
Prošu wobkedźbujće: Za wodźenje so prošu přizjewće! Wučińće sej indiwiduelny termin.
KONTAKT
Krabatowy swět mloka
Koćina 2
02997 Kulow
telefon: 035725 929012
e-mail: info@krabat-milchwelt.de
NABU-skupina Kulow
wodźenje po přirodźe „Dubrjenske bahno“
Škitana přiroda „Dubrjenske bahno“ je jeničke zachowane niske bahno we Łužicy. Wulke bahnojte přestrjenje, haty a łučina při ČornymHalštrowje skićeja rědkim a wohroženym družinam zwěrjatow a rostlin žiwjenski rum. K tomu słušeja na přikład mórski worjoł abo čerwjena kunkawa. Na bahnojtych łukach rostu rědke rostliny kaž wołmica a kózlik. W bahnojtej holi móžeš mjasožracu rosowku wobdźiwać.
terminy:
26.07.2020
09.08.2020


text:
Mjezynarodny dźeń poezije na česć Jurja Chěžki we Wojerecach wotměli
Pod hesłom „Mosty w njemdrym wětřiku“ wuhotowaštaj serbskaj spisowaćelej Róža Domašcyna a Benedikt Dyrlich dźens tydźenja mjezynarodny dźeń poezije na česć Jurja Chěžki we Wojerecach. Na nim wobdźělichu so dźesać basnikow z Łužicy, Syriskeje, Čěskeje, Drježdźan a Berlina kaž tež serbski hudźbnik Tomasz Nawka a w Drježdźanach bydlacy syriski hudźbnik Thabet Azzawi z wosebitym, jednym z najstaršich instrumentow stawiznow, oud.
Dopołdnja bě skupina poetow a hudźbnikow na Johanneumje z hosćom. W awli wočakowa jich direktor křesćanskeho gymnazija Günter Kiefer a 75 šulerjow 10. a 11. rjadownje. Z hłubokej čućiwosću spominaše Róža Domašcyna na basnika Jurja Chěžku, kotrehož skóržba „Hdyž maćer zemja/ njezměje lubosć tu hižo/ za swojich synow/dušnych a hrěšnych“ přitomnostny podawk na swěće napomina.


text:
Lisćina drastow
Wuhotowanje
Funkcije
Tema
Twenty Nineteen
Naša standardna drasta 2019 je so wuwiła, zo by móc blokoweho editora demonstrowała. Skići swójske stile za wšě standardne bloki a je tak strukturowany, zo wšitko, štož w editorje widźiće, tež na swojim websydle widźiće. Twenty Nineteen je so wuwiła, zo by so na wšelakore websydła přiměriła, wšojedne, hač fotoblog wjedźeće, nowy wobchod startujeće abo powšitkownosći wužitnu organizaciju podpěrujeće. Z wjele prózdnym rumom a modernymi nadpismami w pismje bjez serifow, zjednoćena z klasiskim běžacym tekstom w pismje ze serifami, wona na wobrazowkach wšěch wulkosćow rjenje wupada.
Žane drasty namakane. Spytajće druhe pytanje.


text:
Rzecznik Ôbywatelskich Prow wystōmpiōł do Prymiera we sprawie Ślōnzokōw i Wilamowianōw
We piōntek, 29 stycznia, do Prymiera polskigo regyrōnku wystōmpiōł we sprawie Ślōnzokōw i Wilamowianōw Rzecznik Ôbywatelskich Prow Adam Bodnar.
We wystōmpiyniu Bodnar prawi, iże pisze skuli refleksyje na kōniec jego kadyncyje. Prosi Mateusza Morawieckigo ô wejzdrzynie na sprawa dwōch niyuznowanych myńszości.
Ombudsman skazuje, iże Ślōnzocy i Wilamowianio społniajōm wszyske kryteria bycio uznanymi za etniczne myńszości zapisane we ustawie ô myńszościach norodowych i etnicznych jak tyż ô jynzyku regiōnalnym. Dalij spōmino, iże polske państwo zignorowało wyniki Norodowego Powszechnego Spisu Ludności i Pōmiyszkań i dziesiyńć lot po spisie, a piyńć lot po roznajmiyniu jego wynikōw, polske władze durch nic niy zrobiyły we tyj kwestyji. Dodowo tyż, iże polske państwo porzōnd niy widzi zaangażowanio Wilamowianōw we ôcalynie swojigo jynzyka.
Rzecznik prawi tyż, że tak nadanie statusu myńszości, jak i regiōnalnego jynzyka wymogo zmiany ustawy ô myńszościach, tōż je blank zależne ôd politycznyj wole.
We wystōmpiyniu czytōmy tyż, że chocioż ôd lot trwo dyskusyjo nad tym, jeźli ślōnsko godka to dialekt abo jynzyk, to ôna je kludzōno we ciyniu roboty ôd aktywistōw i coroz srogszyj standaryzacyje ślōnskigo jynzyka.
Mōnika Rosa, posłanka Nowoczesnyj z Katowic i ôkolic, pado:
– Pytałach moc razy Rzecznika ô jego zdanie. Teroz napisoł, iże to skirz tych mojich wystōmpiyń ze poselskich łow. Barzo dobrze, iże kōnstytucyjno instytucyjo sie staro ô ślōnsko sprawa.
Rafał Szyma, autōr zbioru ôzprowek „Leanderka” i nasz redakcyjny kamrat dodowo:
– Pōmalutku, pōmału zbiyrōmy papiōry w swojij sprawie. Mōmy – krōm wole mocki etnicznych Ślōnzokōw – wyniki spisōw, ôdciepane poselskie i ôbywatelskie inicjatywy we Syjmie, głosy uczōnych, raporty Rady Europy, a moc faktōw, dzieł, akcyji i wydarzyń. Dzisio pokozoł sie nastympny dokumynt – ważny listek ôd RPO. Toć, sōm jedyn wiela niy podziało. Ale, wierza, ś nim je bliżyj do chwile, jak nasza aktyntasza hneda bydzie tako ciynżko, iże niy pōdzie dużyj udować, że sprawy ślōnskij etnicznyj myńszości i ślōnskij regiōnalnyj godki niy ma.
Pejter Długosz, posiedziciel wydownictwa Silesia Progress i drugi z naszych redakcyjnych kamratōw cieszy sie:
– Yntlich! Polsko instytucyjo godo, choby spokopiyła Ślōnzokōw! I choć na zicher przi ôbecnym rzōńdzie ta interpelacyjo nic niy zmiyni, to ôstowo dokumynt, kerym bańdzie szło sie spōmōc przi dalszych staraniach ô ślōnski jynzyk regiōnalny i status myńszości etnicznyj przi barzij korzistnych warōnkach politycznych.
Co ważne, Rzecznik Ôbywatelskich Prow niy boji sie używać ôkryślyń „język śląski” i „język wilamowski”. Nowina po polsku, społym ze cołkim wystōmpiyniym, idzie przeczytać we serwisie internetowym ôd polskigo Ombudsmana >>>.
Fotografijo: Rzecznik Ôbywatelskich Prow Adam Bodnar, fot. Michał Józefaciuk / Kancelaryjo Synatu Polskij Republiki


text:
- About Institute
- nike girls basketball tournament 2019 live stream , nike air max thea black grey pink blue background Latest Puma Cali In 'Rose Gold' , IetpShops
- Kentuckys Willie Cauley-Stein in the Air Jordan 8.0 - Air Jordan 2.5 - Ray Allen Player Exclusive (PE) , IetpShops - HoH Exclusive
- nike zoom vomero 5 lime green - Nike Lunar Dunk High Lux SP TZ Sequoia - IetpShops
- KyпиTb Myжckиe пyxoBиkи Jordan — Heдoporo B kaTaлore ПyxoBиkи Ha Шaфe , KиeB и ykpaиHa , air jordan 6 hare march 2017 detailed look
- white air max skyline - Low shoes - nike lebron soldier 7 mens boots for women on sale - IetpShops - Sneakers , Men's shoes
- air jordan releases 2022
- 417944 nike air max plus
- air jordan 1 mid diamond shorts
- Nike SB Dunk high premium doom sneaker talk
- air jordan 4 wmns canyon purple 2022
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Wutrobnje witajće do parka błudźenkow we Wochozach
W sakskej Łužicy je spočatk lěttysaca nastała po cyłej Europje jónkrótna parkowa krajina. Park błudźenkow we Wochozach njeje jenož woblubowane wulětnišćo hobbyjowych geologow a lubowarjow botaniki, wón je dyrdomdej za cyłu swójbu. Na 1,5 milionow wopytowarjow je sej tutón wurjadny kamjentny raj wot swojeho wotewrjenja sem w lěće 2003 wobhladało.
7.000 skandinawiskich błudźenkow, kiž so chowaja w sydom rjanych zahrodach, skića wopytowarjej přeco znowa fascinowace parkowe wobrazy.
Sezonu parka błudźenkow přewodźuja najwšelakoriše zarjadowanja.
>> Protyka zarjadowanjow
Wobdźiwanja hódne w kóždym počasu!
Kónc zašłeho lěttysaca wuwiwachu fachowcy a dalši angažowani ludźo ideju, stworić park ze skandinawiskich błudźenkow, kiž přinjese poslednja lodowa doba do Łužicy.
Šćežka po parku wjedźe přez mosty a pahórčiny, nimo rěčkow a wódnych kaskadow, přez kamjenjowe zahrody, pusćinu a holansku krajinu.
Dožiwiće: bursu rostlinow, jutrowne nałožki, bursu mineralijow, holanski swjedźeń, chórowe spěwanje, nóc ze šerjenjemi a wjele wjace.


text:
Mōm tako kōmratka1, kero2 warzy3 take dziwne rzeczy i co chwila wynojdzie jake ziele, kere za starego piyrwy4 wykorzystywały nasze praōłmy5, że se myśla, że ôna do roboty dojyżdżo na zicher6 na mietle7 😉
Tak mie tyn dżym zaciekawiōł, że aż żech musioł sprōbować cojsik takego narychtować8.
Te pyndy majōm kans9 fetaminy C i A, a do tego roztomajte10 kwasy i inksze składniki, kere majōm właściwojści przeciwzapalne, przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne.
Smak moł to niypodobny do niczego, fajnie wōnio lasym i myśla, że bydzie to ciekawy dodatek do miysa.
Co potrza?
na 100 g pyndōw świyrku
przidzie 100 g cukru (joł żech doł brōnołtny11)
1 łeżka soku ze citrōłny
50 ml wody
Zbiyrejcie yno te blank małe pyndy, potyn je umyjcie, dejcie do miski, dolyjcie wody i zblyndujcie. Cuzamyn12 ze cukrym dejcie to na patelnia i powołrzcie13, żeby fajnie zgynstniało. Na kōniec dejcie tam sok ze cirtōłny i niyskorzi14 przełōżcie tyn dżym do wyparzōnyj krauzki15, przewrōćcie jōm do gōry dnym i fertich16. A bez zima… smacznego 😉
1koleżanka
2która
3gotuje
4dawniej
5prababcie
6na pewno
7miotle
8przygotować
9dużo
10różne
11brązowy
12razem
13pogotujcie
14później
15słoiczka
16gotowe