text:
"...w kierej je aż cima od urzyndników...". fot. FJD
"...trefiymy na ulice Krziwom...". fot. FJD
Dzisio Wóm zaś poczytóm po naszymu opowiadanie "Skoli w rzyce", Zbigniewa Niemca z książki "Kaj idziesz człowiecze". fot. FJD
"Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim niech sie każdy brzidzi" .
SZPACYRKYM PO CIESZYNIE
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydze rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
Obsztelować sztróm
Dzisio na chwilem przidzierżymy sie przi chałupie w kierej mogymy se obsztelować sztróm. Kiejsi robowali my to tam kaj tyn sztróm sie wyrobiało a dzisio po ceście eszcze musi być pore pośredników i każdy potrzebuje cosi na nas utarżyć. Dzisio trzeja płacić aji za używani drótów przez kiere przecisko sie tyn sztróm i nie wiym czy aji nie kożóm nóm płacić za ty słupy na kierych wiszom ty dróty. Skyrs tego coby im lepszyj szło to obiyrani nas s piniyndzy, to dlo jejich urzyndników wystawili dwupiyntrowóm chałupe w kierej je aż cima od tych co chcóm nóm wyoślić wiela i za co bydymy płacić. I tak to dzisio mómy, ze mnożóm sie nóm na każdym kroku rozmajci pumagierzi, kierzi majóm jyno w głowie to, coby nas odrzić s piniyndzy. Dobre by było coby wróciły ty czasy w kierych wszedcy przedowali to co sami zrobili i nie potrzebowali żodnych akwizytorów ani handlyrzy, kierzi róbióm wszecko, coby se rónk nie zmazać. To samo mómy s zimiokami, zielininóm, wajcami, mlykym i bóg wiy esczcze s czym co je przidajne do ocyganiynio, abo utarżynio wiyncyj łod tego za wiela dejmy na to tyn zimiok u siedloka zustoł obsztelowany. Jak my uż tak ponarzykali to mogymy sie puścić dalij ku Karolince. Zaroz trefiymy na ulice Krzywóm chocioż lepszyj pasowalo by jóm zmianować Pokryncónóm, bo skryntów tam je tak moc, że jak pojadymy po ni s wielkim szfóngym to może nóm aji wolant s gorści wytargć. Przed tóm rajzom po tej Krzywej ulicy na samym kraju trefiymy na pieknie opucowany kszeft naszego cieszyńskigo Społem, w kierym idzie kupić wszecko to co nóm je przidajne do jedzynio i eszcze insze wieca.
Mini słownik:
obsztelowac - zamówić,
sztróm - prąd,
cesta - droga,
utarżyć - zarobić,
skyrs - z powodu,
wystawić - wybudować,
zmazać - ubrudzić,
zielinina - warzywa,
wajce - jajko,
ocyganić - okłamać,
zimiok - ziemniak,
siedlok - gospodarz na wsi,
sie puścić - popędzić,
trefić - spotkać,
szfóng - rozpęd,
wolant - kierownica,
rajza - podróż,
opucowany - otynkowany,
wieca - rzeczy.
Mjyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku.
Dzisio Wóm zaś poczytóm po naszymu opowiadanie "Skoli w rzyce", Zbigniewa Niemca z książki "Kaj idziesz człowiecze".


c: text/html

text:
Prawidła pōnktŏwaniyŏ we japōńskim mahjongu
Prawidła pōnktŏwaniyŏ we japōńskim mahjongu sōm użiwane we Japōńskim mahjongu, szpil lŏ sztyrych szpilerŏw, popularnŏ we Japōniyji. Regle ôstały ôrganizŏwane ôd ôkresu Taishō do ôkresu Showa. Systym pōnktŏwaniyŏ użiwo kryteryji struktualnych jakŏ bonus. Szpilerzy zaczinajōm ze 20,000 do 30,000 pōnktŏw. Pōnkty sōm liczōne bez badyle 10,000 pōnktŏwy, 5,000 pōnktŏwy, 1,000 pōnktŏwy a 100 pōnktŏwy. Gra siye czynstŏ kōńczy kej gracz niy mŏ już pōnktŏw, tŏ sytuacyjŏ mjanuje siye hakoten, eli "prŏżna szachtla badyli."
Sōm dwa kryteryjã ôbliczaniyŏ pōnktŏw po wygranej rynce: rachowaniye han a rachowaniye fu.Hanje to jednŏstka wartŏściy yaku, kiere sōm wzŏrōma a warōnkōma rynki. Fu je wartŏściyōm meldōnku, czekŏcza a "wychodzeniyŏ".
Treść
- 1 Krŏki kalkulacyje
- 2 Tabula Pōnktŏwo
- 3 Mangan
- 4 Remis s wykōńczyniya
- 5 Honba (liczniyki)
- 6 Wareme
- 7 Chombo
- 8 Pōnkty finalne a miyejsce
- 9 Przipisy
- 10 Necowe ôdwołania
- 11 Ôbocz tyż
Krŏki kalkulacyje[Sprowjej]
- 1. Liczyniye Hanã (飜)
- 2. Eźli je 5 abo wiyncyj han, to to je mangan (満貫) abo wiyncyj, wtynczas niy liczy siye dalij.
- 3. Liczeniye Fu (符)
- 4. Eźli wiyadōmŏ, iżehan a fu dajōm manganã, niy liczy siye dalij
- 5. Kalkulŏwaniye elymentarnych pōnktŏw s fu a hanã
- 6. Mnŏżeniye elymentarnych pōnktŏw we zalyżnŏściy ôd tygŏ czi wygrany szpiler je wschŏdem czi niy, a czi rynka je wygranŏ bez tsumo czi ron
- 7. Dŏdawaniye pōnktŏw bonusŏwych s rundy, eźli sōm.
- 8. Ôdliczaniye pōnktŏw wareme.
We przipadku remisu, pōnkty sŏm rŏzliczane bez regiel nō-ten bappu. We przipadku kary, pōnkty sŏm rŏzliczane bez prawidłŏ chombo.
Liczyniye Han[Sprowjej]
Cołkŏwitŏ wartŏść han (飜) ze kalkulacyje wszytkich yaku (役) we rynce. Kŏżdŏ dora we rynce (ドラ) zwiynksza han. Dora niy je zaliczanŏ jakŏ yaku, a rynka niy mŏże być wygranŏ bez yaku nŏwet eźli mŏ wyrfle dory.
Eźli je wiyncyj mŏżliwŏściy złŏżeniyŏ rynki, nojbarzij wartŏściyŏwe siye ôbierŏ. Dejma na tŏ, rynka mŏże być ryanpeikou (二盃口) abo chītoitsu (七対子), ryanpeikou je trzi han a chītoitsu je dwa han, ryanpeikou je wybranŏ do ôbliczaniyŏ.
Eźli rynka mŏ 5 han abo wiyncyj, to zŏwżdy je liczŏne ze tabuli manganã (満貫) a niy trza liczyć fu.
Liczyniye Fu[Sprowjej]
Fu (符) je liczōne a niyskŏrzi zaôkryglane do dziysōntyk.
[Trzi han ze 70 fu abo wiyncyj] a [sztyry han ze 40 fu abo wiyncyj] dajōm mangan a niy trza liczyć fu.
- Wygranŏ rynka ze sztartu mŏ 20 fu. Ta sytuacyjŏ mŏ mjanŏ fūtei (副底).
- 10 fu je dŏdane eźli szpiler wygrŏł bez ron. Ta sytuacyjŏ mŏ mjanŏ menzen-kafu (門前加符).
- Dŏdej fu s meldunkŏw a pary.
- Dŏdej fu w zależnŏściy ôd czekŏcza.
- Dŏdej 2 fu eźli szpiler wygrŏł bez tsumo (自摸, abo ツモ). Jednŏkże, eźli rynka mŏ yaku pinfu (平和), we wiynkszŏściy reglach fu niy je dane a rynka je wartŏ 20 fu.
- Wygranŏ bez chītoitsu,(siydym par) (七対子) je liczōne jakŏ 25 fu. Wartŏść niy je zaôkryglana. We niykierych 50 fu a 1 han, zwłŏszcza we Regjōniye Kansaj.
- Eźli szpiler mŏ ôtwarte pinfu to gracz niy mŏ 20 lecz 30 fu.
Fu meldōnkŏw[Sprowjej]
Piyrszŏ Lista:
Fu czekŏczy[Sprowjej]
Drugŏ Lista:
Kalkulŏwaniye elymyntarynch pōnktŏw[Sprowjej]
Prawidłŏ kalkulŏwaniya:
- [ EP (Elymyntarne Pōnkty) = fu × 2(2+han) ]
- Kej gracz kiery niy je wiyatrem wschŏdniym (ko, 子: bajtel; we ynglyckij gŏdce je to jakŏ non-dealer) wygrywŏ bez tsumo, szpiler wschŏdniy (oya, 親: ôjciyc; we ynglyckij gŏdce je to jakŏ dealer) buli 2 × EP, a inkszi 1 × EP.
- Eźli niy wschŏd wygrŏł bez ron, sronŏwany szpiler buli 4 × EP.
- Eźli dealer wygrywŏ bez tsumo wszytcy bulōm 2 × EP.
- Eźli wschŏd wygrŏł bez ron, sronŏwany szliper buli 6 × EP.
EP sōm zaôkrynglōne do 100.
Tabula Pōnktŏwo[Sprowjej]
Metŏdy kalkulacyji sōm trudne wiync poczōntkŏwi szpilerzy użiwajōm tej tabuli.
Mangan[Sprowjej]
Kej je mogebnŏść, iże rynka mŏ wiyncyj niże 2,000 EP, to pōnkty sōm ôgraniczōne do 2,000 a mjanujōm siye mangan (満貫). Rynka 5-ciyu han abo wiyncyj je zŏwżdy liczōne jakŏ zorty manganã. We tych przipadkach niy liczy siye EP.
Jedyn han niy stykniye na manganã , abo 110 fu × 2(2+1) = 880 < 2,000. (S jednym hanem, 110 fu je maksimōm.)
Dwa han niy stykniye na manganã, abo 110 fu × 2(2+2) = 1,760 < 2,000. (Ze dwōma hanami, 110 fu je maksimōm.)
Kej rynka mŏ 120 fu abo wiyncyj, to zŏwżdy mŏ yaku trzich han abo wiyncyj.
Remis s wykōńczyniya[Sprowjej]
Czasym zdarzi siye iże mur skōńczy siye przed wyranōm szpilera, ôstawiajōnc 14 wyrfli ze trupiyegŏ muru. Ta sytuacyjŏ mjanuje siye Remisem ze wykŏńczyniya. We tym przipodku, pōnkty mŏgōm być dane abo ôdebrane s rync tenpai abo nōten. Za kŏżdy remis ze wykōńczyniya, kej ôjciyec (wschŏd) je w tenpai zwiynkszŏ siye liczniyk.
Tenpai[Sprowjej]
Tenpai (聴牌) ôznaczŏ jedyn wyrfel do wygraniyŏ. By być we tenpai, rynka niy musiy mieć zŏdnygŏ yaku. Kej rynka je niy tenpai, sytuacyjŏ mjanuje siye nōten (ノー聴: nō s ynglickiegŏ "niy" a ten lŏ tenpai).
Szpilerzy muszōm pokŏzŏć tenpai when kej rynka je remisym tyż kej dyklarŏwali riichi.
Wymianŏ pōnktŏw[Sprowjej]
Gracze dostajōm abo bulōm podle reglã nō-ten bappu (ノー聴罰符; fu kara za nōten) w sposŏb tyn po remisiye:
- (1) jedyn szpiler je w tenpai, tyn gracz dŏstaje 1,000 pōnktŏw ôd kŏżdegŏ co daje 3,000.
- (2) dwŏch graczy je tenpai, dostajōm ôniy 1,500 kŏżdy a dwoje pozôstałych bulōm 1,500 kŏżdy.
- (3) trzi szpilerzy sōm tenpai, dostajōm ôniy 1,000 kŏżdy szworty gracz buli 3,000.
- (4) wszytcy sōm tenpai abo wszytcy nōten, nikt nic niy buli.
We wiynkszŏściy prawideł, kej ôjciyec je nōten, ôjciyec je zmieniyany a wiyatyr tyż. Atoli eźli je to ôstatniyŏ rynka rundy, w niykierych reglach szpil siye niy kōńczy kej ôjciyec dyklaruje nōten.[1]
Honba (liczniyki)[Sprowjej]
Kej na stŏle sōm badyle liczniykã (honba) , wygrōny dostaje 300 pōnktŏw wiyncyj za kŏżdy liczniyk. Honba (本場) je jydnŏstkōm kōntinualnōm ôjcã, a akuratniye, hon (本) je jydnŏstkōm numyrycznōm, a ba (場) znŏczy scena.
Kej ôjciyec wygrywŏ, daje ôn badyl honba na stŏł. Je to inŏ pōmŏc wizualnŏ niy ôdbiera siye jeji. Honba siye zwiynkszŏ kej:
- (1) Ôjciyec wygrywŏ grã
- (2) rynka kōńczy siye remisym, a ôjciyec je tenpai (ryūkyoku, 流局)
- (3) Wystympuje remis z inkszegŏ pŏwŏdu.
Je prawidłŏ iże trza miyeć 2 han abo wiyncyj by wygrać kej je 5 badyli honba, co mjanuje siye ryanhan-shibari (二飜縛り).
Wareme[Sprowjej]
We ôpcjōnalnym reglu wareme (割れ目, ワレメ), szpiler przi murze przyrwōnym, dŏstŏje a buli 2x wiyncyj pōnktŏw. Sōm ône zwiynkszane pŏ dŏdaniyu pōnktŏw honba.[2] Czynstŏ je mjanŏwane oya-ware (親割れ; wareme ôjca) kej szpiler je tyż ôjcem.
Chombo[Sprowjej]
Podle prawidła chombo (チョンボ, 錯和 abo 冲和), szpiler buli tele samŏ co mangan do kŏżdygŏ gracza. Bajtel buli 4,000 do Ôjca a 2,000 do reszty, a ôjciyec 4,000 do kŏzdygŏ.[3][4] Chombŏ siye zdŏża kej:
- Niyprawe wygraniye rynki
- Wygraniye bez ron byndōnc we furiteniye
- Niyprawe rīchi(bez bycio we tenpai)
- Zamkniynty kan po rīchi eźli kan zmiyniyŏ czekŏcza
- Mieniye wiyncyj wyrfli niż dozwolōne [5]
- Zniszczyniye muru do stanu niy mŏżliwegŏ do naprawy[5]
Pōnkty finalne a miyejsce[Sprowjej]
Po skōńczŏnyj grze, pōnkty ôd trzych graczy kej niy wygrŏli sōm zaôkryglane do 1,000. Pōnkty wygranygŏ sōm rŏżnicōm 120,000 (30,000 × 4) a cołkŏwitōm sumōm pōnktŏw 3 pozôstołych szpilerŏw. Te liczby sōm dziylōne bez 1,000, a 30 je odejmiynte ôd tygŏ. Suma pōnktŏw kōńcŏwych wynŏsiy 0. We wiynkszŏści przipadkŏw dŏdaje siye uma eli dŏdatkŏwe pōnkty kōńcŏwe. (Piyrszy +20, Drugi +10, Trzyciy -10, Szwŏrty gets -20)
Przipisy
- ↑ Wikipedia contributors, "麻雀のルール," Wikipedyjŏ we japōńskij gŏdce, Luty 23, 2011, 20:37 UTC
- ↑ Wikipedia contributors, "麻雀の得点計算," Wikipedyjŏ we japōńskij gŏdce, Lipiyc 24, 2011, 05:20 UTC.
- ↑ http://japanese-mahjong.com/riichi-mahjong.html
- ↑ http://mahjong-europe.org/rules/downloads/riichisheet_EN.pdf
- ↑ 5,0 5,1 Wikipedia contributors, "麻雀の反則行為," Wikipedyjŏ we japōńskij gŏdce, Kwiyciyń 19, 2011, 14:16 UTC.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jakub Bart-Ćišinski
Jakub Bart-Ćišinski (poprawom Jakub Bart; * 20. awgusta 1856 w Kukowje, † 16. oktobra 1909 w Pančicach) bě wuznamny hornjoserbski basnik, spisowaćel, redaktor a rómsko-katolski duchowny. Syn małoburja wopyta mjez 1862 a 1869 Kukowsku klóštersku šulu, do 1871 tachantsku šulu w Budyšinje a wot toho do 1878 němski gymnazij w Praze. Po tym studowaše tam wot 1878 do 1881 teologiju. Za čas swojeho dźesaćlětneho přebywanja w Praze bě wón wukubłanc Serbskeho seminara a z čłonom studentskeho zjednoćenja „Serbowka“.
W lěće 1875 bě Bart sobuzałožer Schadźowanki. We Łužicy skutkowaše jako kapłan w Ralbicach, Radworju a Šěrachowje. Wot 1888 do 1896 dźěłaše wón jako kapłan za serbskich, čěskich a pólskich wobydlerjow na Drježdźanskej katedrale. Po chłostanskim pobyće w klóštrje Zákupy sta so z kapłanom w Kamjenicy. W lěće 1903 slědowaše pobyt w hojerni za alkoholikarjow a na nerwy chorych we Westerwaldźe a skónčnje předčasna pensija w domjacej wsy Kukowje.
Jakub Bart-Ćišinski bě zastupjer Młodoserbskeho hibanja a płaći jako „klasikar“ serbskeje literatury.
Za „wusahowace wukony na polu serbskeje kultury, wuměłstwa a wědomosće” spožči Załožba za serbski lud dwulětnje, po móžnosći na předwječoru posmjertnin Ćišinskeho (15. oktobra) Myto Ćišinskeho w klóštrje Marijina hwězda.[1]
Twórby[wobdźěłać]
- Moje serbske wuznaće
- Narodowc a wotrodźenc (1879)
- Na hrodźišću (1880)
- Slubowanje ze zadźěwkami (1881)
- Słowjanam (1884)
- Kniha sonetow (1884)
- Formy (1888)
Žórła[wobdźěłać]
- Biografija na stronach Serbskeho instituta (něm.)
- Pětr Malink: Bart-Ćišinski, Jakub. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, s. 39ff.


text:
Bůg
Bůg abo bůstwo – pojyńće leżůnce u podstaw wjynkszośći wjerzyń religijnych. Zajmuje śe ńim teolůgijo, a tyż filozofijo i je uůno uwożane za zagadńyńy metafizyczno-ygzystyncyjolne. Skuli wjelkigo zrůżńicowańo rozůmjyńo tygo pojyńćo, ćynżko je uo jygo jydnoznaczno defińicyjo. Kej nojbarźi růżńůnce śe uod śebje, noleżi wyuodrymbńić defińicyje używane bez popularne religije politeistyczne a můnotejistyczne, dejizm, pantejizm a panyntejizm. Postrzůd religiji můnotejistycznych noleży wyrůżńić můnotejizm tryńitarny.
Nojbardźij powszychńe pod pojynćym bůg (bůstwo) rozůmi śe uokreślyńy istot bydůncych przedmjotym kultu religijnygo. Czasym bůgůma uokreślo śe yno ńykere (nojważńijsze) s tych istot, do inkszych rezerwujůnc inksze uokreślyńo (půłbůgowje, herośi, śwjyńći, duchy przodkůw, ańoły atd.).


text:
Ekstraklasa SA ustaliła terminarz Ekstraklasy w sezonie 2008/2009. Jesienią rozgrywki rozpoczną się 25 lipca i potrwają do 7 grudnia. Podobnie jak w poprzednim sezonie zdecydowano o rozegraniu jesienią dwóch kolejek rundy rewanżowej.
Kolejka 1 - 25-27 lipca
Górnik Zabrze - GKS Bełchatów
Jagiellonia Białystok - Cracovia
Lech Poznań - Odra Wodzisław Śląski
Legia Warszawa - Lechia Gdańsk
Łódzki KS - Śląsk Wrocław
Wisła Kraków - Ruch Chorzów
Piast Gliwice - Znicz Pruszków
Arka Gdynia - Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski
Kolejka 2 - 1-3 sierpnia
Cracovia - Arka Gdynia
Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski - Piast Gliwice
GKS Bełchatów - Legia Warszawa
Jagiellonia Białystok - Górnik Zabrze
Odra Wodzisław Śląski - Wisła Kraków
Ruch Chorzów - Śląsk Wrocław
Lechia Gdańsk - Łódzki KS
Znicz Pruszków - Lech Poznań
Kolejka 3 - 8-10 sierpnia
Górnik Zabrze - Ruch Chorzów
Lech Poznań - GKS Bełchatów
Legia Warszawa - Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski
Łódzki KS - Odra Wodzisław Śląski
Wisła Kraków - Znicz Pruszków
Śląsk Wrocław - Lechia Gdańsk
Piast Gliwice - Cracovia
Arka Gdynia - Jagiellonia Białystok
Kolejka 4 - 15-17 sierpnia
Cracovia - Łódzki KS
Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski - Wisła Kraków
GKS Bełchatów - Piast Gliwice
Jagiellonia Białystok - Lech Poznań
Odra Wodzisław Śląski - Legia Warszawa
Ruch Chorzów - Lechia Gdańsk
Arka Gdynia - Górnik Zabrze
Znicz Pruszków - Śląsk Wrocław
Kolejka 5 - 22-24 sierpnia
Lech Poznań - Górnik Zabrze
Legia Warszawa - Jagiellonia Białystok
Łódzki KS - Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski
Ruch Chorzów - Znicz Pruszków
Wisła Kraków - GKS Bełchatów
Lechia Gdańsk - Cracovia
Śląsk Wrocław - Odra Wodzisław Śląski
Piast Gliwice - Arka Gdynia
Kolejka 6 - 29-31 sierpnia
Cracovia - Wisła Kraków
Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski - Śląsk Wrocław
GKS Bełchatów - Łódzki KS
Górnik Zabrze - Legia Warszawa
Jagiellonia Białystok - Piast Gliwice
Odra Wodzisław Śląski - Ruch Chorzów
Arka Gdynia - Lech Poznań
Znicz Pruszków - Lechia Gdańsk
Kolejka 7 - 12-14 września
Legia Warszawa - Arka Gdynia
Łódzki KS - Jagiellonia Białystok
Ruch Chorzów - Cracovia
Wisła Kraków - Lech Poznań
Lechia Gdańsk - Odra Wodzisław Śląski
Śląsk Wrocław - GKS Bełchatów
Piast Gliwice - Górnik Zabrze
Znicz Pruszków - Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski
Kolejka 8 - 19-21 września
Cracovia - Legia Warszawa
Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski - Ruch Chorzów
GKS Bełchatów - Lechia Gdańsk
Górnik Zabrze - Śląsk Wrocław
Jagiellonia Białystok - Wisła Kraków
Lech Poznań - Piast Gliwice
Odra Wodzisław Śląski - Znicz Pruszków
Arka Gdynia - Łódzki KS
Kolejka 9 - 26-28 września
Legia Warszawa - Piast Gliwice
Łódzki KS - Lech Poznań
Odra Wodzisław Śląski - GKS Bełchatów
Ruch Chorzów - Jagiellonia Białystok
Wisła Kraków - Arka Gdynia
Lechia Gdańsk - Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski
Śląsk Wrocław - Cracovia
Znicz Pruszków - Górnik Zabrze
Kolejka 10 - 3-5 października
Cracovia - Znicz Pruszków
Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski - Odra Wodzisław Śląski
GKS Bełchatów - Ruch Chorzów
Górnik Zabrze - Wisła Kraków
Jagiellonia Białystok - Śląsk Wrocław
Lech Poznań - Legia Warszawa
Piast Gliwice - Łódzki KS
Arka Gdynia - Lechia Gdańsk
Kolejka 11 - 17-19 października
Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski - Cracovia
Łódzki KS - Legia Warszawa
Odra Wodzisław Śląski - Jagiellonia Białystok
Ruch Chorzów - Lech Poznań
Wisła Kraków - Piast Gliwice
Lechia Gdańsk - Górnik Zabrze
Śląsk Wrocław - Arka Gdynia
Znicz Pruszków - GKS Bełchatów
Kolejka 12 - 24-26 października
Cracovia - Odra Wodzisław Śląski
GKS Bełchatów - Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski
Górnik Zabrze - Łódzki KS
Jagiellonia Białystok - Lechia Gdańsk
Lech Poznań - Śląsk Wrocław
Legia Warszawa - Wisła Kraków
Piast Gliwice - Ruch Chorzów
Arka Gdynia - Znicz Pruszków
Kolejka 13 - 7-9 listopada
Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski - Jagiellonia Białystok
GKS Bełchatów - Cracovia
Odra Wodzisław Śląski - Górnik Zabrze
Ruch Chorzów - Arka Gdynia
Wisła Kraków - Łódzki KS
Lechia Gdańsk - Lech Poznań
Śląsk Wrocław - Piast Gliwice
Znicz Pruszków - Legia Warszawa
Kolejka 14 - 14-16 listopada
Górnik Zabrze - Cracovia
Jagiellonia Białystok - Znicz Pruszków
Lech Poznań - Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski
Legia Warszawa - Śląsk Wrocław
Łódzki KS - Ruch Chorzów
Wisła Kraków - Lechia Gdańsk
Piast Gliwice - Odra Wodzisław Śląski
Arka Gdynia - GKS Bełchatów
Kolejka 15 - 21-23 listopada
Cracovia - Lech Poznań
Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski - Górnik Zabrze
GKS Bełchatów - Jagiellonia Białystok
Odra Wodzisław Śląski - Arka Gdynia
Ruch Chorzów - Legia Warszawa
Lechia Gdańsk - Piast Gliwice
Śląsk Wrocław - Wisła Kraków
Znicz Pruszków - Łódzki KS
Kolejka 16 - 28-30 listopada
Cracovia - Jagiellonia Białystok
Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski - Arka Gdynia
GKS Bełchatów - Górnik Zabrze
Odra Wodzisław Śląski - Lech Poznań
Ruch Chorzów - Wisła Kraków
Lechia Gdańsk - Legia Warszawa
Śląsk Wrocław - Łódzki KS
Znicz Pruszków - Piast Gliwice
Kolejka 17 - 5-7 grudnia
Górnik Zabrze - Jagiellonia Białystok
Lech Poznań - Znicz Pruszków
Legia Warszawa - GKS Bełchatów
Łódzki KS - Lechia Gdańsk
Wisła Kraków - Odra Wodzisław Śląski
Śląsk Wrocław - Ruch Chorzów
Piast Gliwice - Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski
Arka Gdynia - Cracovia


text:
23. junija
23. junija abo 23. smažnika je 174. dźeń gregorianiskeje protyki (175. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 191 dnjow hač do kónca lěta.
Podawki[wobdźěłać]
Narodniny[wobdźěłać]
- 1838: Jan Bohuwěr Pjech - serbski knihikupc, přełožowar, publicist, słowjanski prócowar a spěchowar němsko-słowjanskeje wzajomnosće
Wumrěće[wobdźěłać]
- 1713: Matej Jan Józef Vicki - serbski duchowny, magister filozofije a awtobiograf
- 1942: Pawoł Božidar Kapler - serbski farar a kulturny prócowar
Swjate dny[wobdźěłać]
- Narodny swjaty dźeń Luxemburga


text:
Szkocko gaelicko godka
Szkocko gaelicko godka (Gàidhlig) je to jedno ze godek celtyckich, we keryj godo bezma 58 000 (2001)[1] ludźi, lo kerych je to godka uojczysto, uosobliwje na Půłnocnych Wyspach, Wyżyńe a myńszych wspůlnotach we Glasgow a Inverness. Poza Szkocyjům je używano we małych grupach we Kanadźe, USA a tyż i Australiji.
Szkocko gaelicko godka je bliżno spokrywńůno ze godkům irlandzkům, atoli separacyjo uod XVI wjeku je trocha porůżńůła.
Alfabet[Sprowjej]
Alfabet zawjyro ino 18 buchsztabůw, nale bez kůmbinacyjo a leńicyjo/aspiracyjo (půmjyńańy słůw na anfangu bez buchsztaba h) robi śe 76 roztůmajtych dźwjynkůw.
Aa, Bb, Cc, Dd, Ee, Ff, Gg, (h*) Ii, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Rr, Ss, Tt, Uu
- ńigdy na poczůnku suowa
Aspiracyjo (bajszpil)[Sprowjej]
m -> czyto śe m
mh -> czyto śe kej ńyzgłoskotwůrcze u
Przipisy
Linki zewnyntrzne[Sprowjej]
- Škocko galelicko Wikipedyjo
- Radyjo gaelicke (naćiś na Èist beò/Èist a-rithist)
- Dykcjůnoř online


text:
Indyje
Indje, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat posuchej po hindi, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo we Azyji Pouedńowy, zajmujůnce wjynkšość subkůntynyntu indyjskigo.
Uod půunocy Indje sům uůgrańičůne bez pasma gůrske: Karakorům i Himalaje. S Indiůma grańičům: Pakistan na půunocnym zachodźe, Afgańistan na bardzo mouym uodćinku i Chiny, Nepal a Bhutan na půunocy, Birma i Bangladeš na půunocnym wschodźe, Sri Lanka bez zatoka Mannar i ćeśńina Palk na pouedńowym wschodźe. Uod pouedńowygo zachodu kraj uotačajům wody Mořa Arabskigo, zaś uod pouudńowygo wschodu Zatoki Byngalskij i Mořa Andamańskigo. Do Indii noležy archipelag Lakkadiwůw ležůncy na Mořu Arabskym 450 km na zachůd uod wybřežy kraju, a ležůnce we Zatoce Byngalskej archipelagi Andamanůw i Ńikobarůw.


text:
Macedůński Aleksander
Aleksander III Wjelgi, znůmy tyż jako Macedůński Aleksander (gr.: ἈλέEavδpoς ὁ Tpίtoς ὁ Makeδώv Aleksandros ho Tritos ho Makedon) (rodz. 20 abo 26 lipca 356 p.n.e., um. 10 czyrwńa 323 p.n.e.) – krůl starożytnyj Macedůńije ze dynastyje Argeadůw, je poważany za wjelgigo stratega a jydnego s nojwjynkszych zdobywcůw we gyszychće. We lotach 334-327 p.n.e. pobił nojsrogsze wuůnczas państwo na śwjeće - Perske Imperyjům. Jak umrził, jygo imperyjům bůło na przez 5 tyś. kilomyjtrůw szyroke.


text: Mars – sztworto podug uoddalyńo uod SłůńcaplanetaŮkuodu Słůnečnygo. Mjano planety je wźynte uod mjana rzimskigo bůga wojny – Marsa. Przijynto tak skiż jygo farby, kera przi uobserwacyji wydowo śe być rdzawo-czerwůno a kojarzůła śe starożytnym s pożůgům wojynnům. Widźany uodćyń bjere śe stůnd, aże powjerzchńo planety je pokryto tlynkůma żelaza. Mars mo dwa ńywjelge kśynżyce uo ńyrygularnych ksztoutach – Fobosa a Deimosa – prawdopodobńy sům to dwje planetoidy przechwycůne bez pole grawitacyjne Marsa. Przipuszczo śe, co na Marśe můguo kjejś powstać żyće, nale uobecńy ńy mo na to solidnych dowodůw.


text:
Amsterdam
Wspůłrzyndne: 52°22' N 04°54' E
Amsterdam ( Amsterdam we Ńidyrlandzkej godce) – nojsrogsze mjasto we Ńiderlandach rozlygowane nad rzykůma Amstel i Ij a ůng. 160 kanałůma. Konstytucyjno stolica tygo państwa, nale wszyjske insztytucyje rzůndowe a zgromadzyńa uobcych państw sům we Hadze. We Amsterdamje je drugi (po Rotterdamje) nojsrogszy port handlowy we Ńiderlandach. Je tyż mocka muzyjůw (m.in. Rijksmuseum, Muzyjům Vincenta van Gogha, Rembrandthuis, Muzyjům Tropiku). Mjasto je tyż znůme ze nojbarzi utitlowanygo we Ńiderlandach fusbalferajnu Ajax Amsterdam.


text:
Namibijo
Namibijo (Republika Namibije, ang. Republic of Namibia, afrik. Republiek van Namibië, mjym Republik Namibia) – państwo we połedńowyj Africe, nad Atlantycki Uoceanym (mo 1572 brzygowyj lyńije). Grańica mo s Angolům, Botswanům, RPA, Zambijům a Zimbabwe. Dowńi kraj bůł mjanowany "Połedńowo-Zachodńo Afrika".
S anfanga zaśedlůno bez Buszmynůw a Hotyntotůw. Skiż trudno dostympnych brzygůw a ńygośćinnygo, skalistygo a pustynnygo lůndu, bez dugszy czas uomijano uod Ojropejcykůw. Pjyrsze ojropejske pośadłośći założyli sam Ńiderlandczyki we XVIII stoleću (Wjelorybjo Zatoka a Wyspa Halifax). Uod 1884 uostała mjymjyckům kolůńijům pode mjanym Mjymjecko Połedńowo-Zachodńo Afrika. We 1915 zajůno bez armijo RPA, ńyskorzi, we 1920, uostała jeji mandatowym terytoryjům.
We 1959 powstało SWAPO, kere bůło uorgańizacyjům walczůncům uo ńypodległość lo Namibije. We 1968 Uorgańizacyjo Zjydnoczůnych Norodůw půmjyńůła mjano kraju na Namibijo a uodebrała RPA mandat do kůntroli nad Namibijům. RPA ńy uznała tyj decyzyje a durch Namibijo uokupowała, aże po 1990 rok.


text:
Danga
Danga (abo tyż Dynga, Důnga) to je zjawisko uoptyčne a meteorolůgične, kere wystympuje we postaći wjeloborwnygo uůku widočnygo na ńebje. Je uůne spowodowane bez dyspresyjo (rozščepjyńy) śwjotua suonyčnygo we kroplach wody we atmosfeře Źymje.
Śwjotuo (podug antropocyntryčnygo půnktu widzyńo) je widźalnům tajlům průmjyńowańo elektrůmagnetyčnygo a we zaležnośći uod dugośći fali postřygane je we růžnych farbach. Kej śwjotuo suůnečne přeńiko bez kropelki dešču, woda rozprošo śwjotuo bjoue na farby, ślypje ludzke postřego uůk skuodajůncy śe ze šyśću kolorůw: čyrwůnygo, apfelzinůwygo, žůutygo, źylůnygo, modrygo a fjoletowygo. To sům gynau farby dangi.
Roz na kedy do śe zaobserwować drůgo (wtůrno), myńi jasno, danga, znojdujůnco śe na zewnůntř dangi wuaśćiwyj. Danga wtůrno twoři uůk uo ece widzyńo 50-53° a powstowo we wyńiku dwukrotnygo uodbićo śwjotua wewnůntř kropli wody. Skiž tego, co uodbiće zachodźi dwukrotńy, a růžńice we ece rozprošyńo śwjotua we zaležnośći uod mjejsca kaj pado śwjotuo na kropla sům wjynkše, danga wtůrno je myńi intynsywno a šyršo uod dangi pjyrwotnyj.
Řadke sům dangi potrůjne a baři wjelokrotne.


text:
Konkurs „Obiektywnie śląskie”
Kiejby sie tak spytać pora osób ło to, czym dlo nich je Ślonsk i jak go widzom, żodyn niy powiy i niy pokoże go tak samo.
Dlo jednych to je region, kaj ino wszyndy gruby i czorny luft, dlo inkszych łonki, lasy i żubry. Zaś jeszcze inksi bydom ło nim godać poprzez ludzi, kierzy tukyj miyszkajom i pokożom jejich życi, niyroz ciyżki ale tyż niyroz gryfne.
Toż Ślonsk to je taki jedyn wieli miszong widziany przez kożdego inakszyj. A jak? Możecie na to pytani łodpedzieć i przy łokazji wygrać naprowda fajne gyszynki, kiej ino klipsniecie pora zdjyńć, abo nagrocie filmik.
Tymat je taki: „Śląsk, którego już nie ma – Śląsk, który będzie”. Konkurs mianuje sie „Obiektywnie śląskie” a rychtuje go stowarzyszyni „Projekt Śląsk” i europoseł dr Marek Migalski.
Zdjyńcia bydom ocyniać reżyser Lech Majewski, operator filmowy Adam Sikora, grafik Jacek Joostberens i tyż Marcin Meller, dziennikarz.
Jaki bydom gyszynki?
Nojlepsi wybierom sie w rajza do Brukseli, ale je tyż jeszcze moc inkszych gyszynków ło kierych poczytocie na zajcie konkursu.
A kiej zrobicie do swoich zdjyńć i filmów łopis po naszymu, to łod nos możno tyż dostaniecie co fajnego z naszego gyszeftu.
Toż klipsaparat do gości i pokożcie jaki je Wasz Ślonsk.
Tukyj pora prac z 2012 roku:
Mocie czas do 15 września 2013.
Wiyncyj ło konkursie, jego regulaminie znojdziecie tukyj:
http://www.obiektywnieslaskie.pl/regulamin


text:
Wikipedija:Wandalizm
Wandalizm je přidaće, wotstronjenje abo změna wobsaha, z wotmysłom činjena zo by kajkosć Wikipedije pomjeńšował. Najbóle wšědne wašnje wandalizma je narunjene teksta přez obscene wěcy, wuprózdnjowanje strony abo zasadźowanje žortow abo druhich njezmysłow. Na zbožo, tajki wandalizm powšitkownje je lochko namakomny.
Wšón dobrowolny pospyt Wikipediju polěpšić, njeje wandalizm, samo jeli wón je faktisce wobsah zhóršował.
Hdyž namakaš wandalizm, wobnowjej předchadnu wersiju nastawka. Zo by to činiło, wužiwaj rajtark "stawizny" w hornjej pole strony. Potom klikń na njewandalěrowanu staru wersiju, po tym klikń "wobdźěłać" a skónčnje "składować".
Jeli wužiwar wjacekróć wandalěruje, proš na stronje Wikipedija:Wozjewjenje wandalizma, zo administrator by tutoho wužiwarja zablokować měł. Jeli sy sam administrator, na tutym padźe móže jednory sam jeho zablokować.
Jeli strona bu wjacekróć wandalěrowana rozdźělnych wužiwarjow, potom proš zo administrator njech stronu škita. Administratorojo njech znowa jednory sam činja.


text:
Taj Mahal
Taj Mahal[zdrzůdło?] (Hindi: ताज महल korůnny pałac) je to Mauzolyjům we Agrze, we Indyjach. Zbudowoł je Szahdżahan[zdrzůdło?]. Taj Mahal uostało pobudowane lo pamjyńći umartyj kobjyty Szahdżahana - Mumtaz Mahal. Skiż tygo Taj Mahal je roz za kedy mjanowane śwjůntyńům przůńo. Przi jeji budowje robjůło podug roztůmajtych danych uode 20 do 25 tyśůncůw bauerůw, a budowano ja 22 roki (1632 - 1654). Taj Mahal je wpisane na lista śwjatowygo dźedźictwa Unesco a bůło uznane za jedyn s 7 Nowych Cudůw Śwjata.


text:
Starzikowe ôczy W starzikowych ôczach Widza modre niebo Słōnko i zegrōdka Rozparziste drzewo. Tynsknica za frelkom Ze gryfnōm buzinkom Kej targała wiśnie Na maszkytne winko. Flugi gołombeczkōw Kere sztartły z rana Biesiady do nocy Piwa połno kana W starzikowych ôczach Janioł sie ukozoł Starziku kochany! Kaj żeś chopie poszoł? Barbara Politaj
Starzikowe ôczy
Ecikowe przonie
FLIDER
Flider Flider majowy Zawōnioł piyknie Karlus gotowy Łodwagi styknie Powiy że przaje, że ta jedyno Flider ech flider jak stare wino. Barbara Politaj (z serii „Zolytne kwiotki”)
Leśne śpjywani
AMELKA
AMELKA Gryfno, modo, jedna frelka Nazywała sie Amelka Chciała miec już kawalera Ło chopcach niy wiedziała wiela Matka wionek pilnowała Dziołcha nikaj niy puszczała Stoła w łoknie i wzdychała Do Ponboczka tak rzykała Prziśli Boże mi kawalera Co bydzie mi pszoł kożdo niydziela Niych bydzie gryfny i wysoły I pokończone tyż mioł szkoły Może być […]
Kolybusia
Kolybusia ❤ Leży w kolybusi Malućko dziecinka Huśto jōm mamulka Ta ślimto co kwilka ❤ Zegōweczki, deczka Krauzkami ôbszyte Krasiate, miynkućke Ze barchetu szyte ❤ Zwōneczki, kasperki Miś brōnotny, lalki Wszysko to przipniōne Do drzewianny sztangi ❤ Melodyjki lecōm Szczyrkoweczka szczyrko A ty ciyngym ślimtosz Malućko dziecinko ❤ Kolybusia piykno Jako dlo krōlewny Pojakimu frelko […]
Piernikowe serduszko
Piernikowe serduszko Piernikowe serduszko lukrym ôblywane Dlo małyj freliczki lepsze niż śniodanie Słodkości za tela we pierniku driny Toż nasza freliczka robi słodke miny Pokosztuj ōmeczko powiydz że smakuje ōma fest nerwowo sznitki i szmaruje Zjydz cosik inkszego niy same maszkyty Tak se ôsprawiajom ze ranka kobiyty. Barbara Politaj
Szkudzynie
Szkudzynie Wielko mecyjo Miała zicherka Kiej jōm ôdepła Malućko frelka Pożgać dziewczontko Abo sie zapnōńć Przebić paluszek Czy leko drapnōńć Jegła z przeciwka Na to zaglōndo: Gupio zicherko Tyś chyba niymōndro Nożycki doś ôstre Se z boku leżōm Blyskajōm ôstrzami Jegle niy wierzōm No a heknadla Ta wielko pani Krynci łebeczkiym: Dōm jim po bani […]
Moji frelce
Moji frelce Podaruja Ci bukecik Wiosynnych kwiotuszków Łopleta je szlajfkom Postawia przi łóżku Bydom ci tam woniać Ty radosno staniesz Kawki Ci zaparza Zrychtuja śniodanie Szepna Ci do uszka Że Cie fest miłuja Wierszyk naszkryflany Tyż Ci podaruja Yno tak sie starom Eli Ci wystyknie Kej ździybko Ci mało Byda prosić piyknie Kochej Ty mie […]
ŚŁOWYM MALOWANO
Słowym malowano Freliczko ty szwarno Ciyngym Cie maluja Twōj piykny portret Słowym ôpisuja Ôczka twoje piykne Jak te niyzabudki Tak pewnikym mianujom Te modre kwiŏtuszki Włosy twoje światłe Jak włōka pszynicy Słōneczko kej świyci Złotym je uplyci Buźka Twoja gryfno Chociŏż liczko blade Wargi jako ta malina Co kajś rośnie w sadzie Cołko jeżeś […]


text:
Ku wjośnie – szpaska
Ku wjośnie
Po śwjyntach
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ Tak, jak kozdego roku, za pora tydni bydymy fajrowac Gyburtstag od Pana Jezusa, czyli Dzieciontko. Bez toz sztyry niedziele przed tym momy czas przigotowac sie na te wydarzynie. Spominom, jak piyrwy Mama bastlowala piykny wionek adwyntowy ze swiyrkowych chabinkow, kere przismyczola z naszyj zogrody. Rada sie prziglondalach, jak tyn wionek robiola, […]
Barbōrka
Jŏdło
Po sprawunki
Po sprawunki Marta pokupić se towŏr chciała Tuż do mjasta sie wybrała Bo tam wjelki sklepy majōm Marketami jich nazywajōm Chłopa na to nakusiła Bo sama by tam nie trefiła Jako towŏr do dōm by tachała Kjejby autym niy jechała Depce Marta w tym markecie Jak baby kupujōm – sami wjycie Wszyski rygały przeleciała […]
Wymyślatŏ Olka
Wymyślatŏ Olka Była se rŏz Olka małŏ Co i beleco niy szmakowało Sztyjc we jŏdle wynōnkwjała Kotlety by yno jŏdała Mama pado – wejź kapusta i zimjoczek Nie przewracej mi sam ôczek -Niy chca bo mi nie szmakuje ! Mamuliczka sie nerwuje -Wejź se kitko ze kokota Możno na to mosz ôchota ? Przeca […]
Helcia w ” Bjedrōnce „
Helcia w ,,Bjedrōnce,, Helcia do Bjedrōnki sie wybrała Bo na długi weekend pokupić chciała Tam na wjelki ôgōnki trefiła I fest sie tym wnerwiła Łepetyna jōm rozbolała Bo wōzka dostać nie umjała A ludziska po sklepje tyrali I co było ,to kupowali Nareszcie tyn wōzek dostała Jorgowi wartko piwo kupić leciała Bo chłopkowi wygodzić […]
Kamraty
Kamraty Rŏz kamraty sie zebrały Bo sie piwa napić chciały Babōm tam nic nie gŏdali Yno sie poumowjali Na Francika to padnyło By u niego sie siednyło Bo altana mŏ w zegrōdzie Tako,jako tera w modzie Tam sie siednōm,pogodajōm No i w szkata tyż pograjōm Kożdy po piwje przyniesie Reszta Francik jim doniesie Andzia […]


text:
Makówki
Ni ma u mie w doma Godów bez makówek. I to niy, że ino tako jedna mało faska. U nos tego idzie tela, że chneda niy styknie misek, gorczków i inkszych. A skisz tego, że zaroz bydymy sie za nich brać, dzielymy sie tukyj z Wami naszom recepturom.
Co potrzeja na jedno wielko miska?
- 25 dag zemlonego maku
- jedna sztrucla
- liter mlyka
- 2 łyżki miodu
- 2 łyżki łomasty
- mandle, rozinki, łorzechy abo kokos
Toż bierymy sie do roboty:
- Sztrucla pokroć na szlajski i wrazić jedna wele drugij w pojszczodku miski.
- Warzić mlyko tak długo, aż bydzie dźwigać sie na wiyrch, ale niy wykipi.
- Wsuć do mlyka zmlety mak i cołki czas miyszać, coby sie niy chycił. Dalij do tego wciepać masło i miód i dalij miyszć. Mak musi zmiynknyć.
- Na sztrucla dać troszka łorzechów i rozinek i zaloć to tym uwarzonym mlykiym.
- Zaś ułożyć sztok ze sztrucli, posuć łorzechami i rozinkami i zaloć mlykiym. a tak to długo ukłodać aż bydzie koniec miski.
- Trzeja pamiyntać jeszcze, że makówki muszom być dobrze namoczone (mi taki szmakujom). Jo jeszcze wrażuja łyżka i robia w pojszczodku miski dziura, coby mlyko wszyndy sie dostało i sztrucla sie dobrze namoczyła.
- Na wiyrch to wszysko trzeja posuć kokosym i udekorować mandlami abo łorzechami.
Tak robiła makówki moja babka robi moja mama a teroz robia je jo i mój chop a to skuli tego, że mie łone nojbarzij szmakujom i dobrze się po nich spi. Z takom miskom som my do wieczora gotowi. Trzeja ino wiedzieć że mak je ciyżki i spożywany w wiynkszych ilościach może przyniyść niyspokojno noc.
U Wos tyż tak sie robi makówki? Mocie je radzi? Pyrsk!


text:
Krakow
Koordinaty: 50°04′0″N 19°57′0″E /  50.06667, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *
Krakow (pól. Kraków, něm. Krakau) je město w južnej Pólskej, w małopólskim wojewódstwje, nad rěku Wisłu. Krakow je stolica wojewódstwa a tež samostatny wokrjes (powiat). Tuto město je wažny turistiski centrum.
W lěće 2007 je w Krakowje bydliło 756 267 ludźi. Měšćanosta města je Jacek Majchrowski.
Wot 1296 do 1596 je Krakow był stolica Pólskeje. W Krakowje je w lěće 1364 najstarša pólska uniwersita − Uniwersytet Jagielloński − nastała.
Wot 1795 do 1918 je Krakow pod knježerstwom Rakusko-Wuherskej był.
Nětko su w Krakowje 23 wysokich šulow: 3 uniwersity (Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Ekonomiczny, Uniwersytet Rolniczy), techniske šule (Akademia Górniczo-Hutnicza, Politechnika Krakowska) a tež Akademia Sztuk Pięknych, Akademia Muzyczna, Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna, Adademia Pedagogiczna, Papieska Akademia Teologiczna a Akademia Wychowania Fizycznego.
Historiske centrum Krakowa (dźěl při hłownych wikach a tež dźěl Kazimierz) je na lisćinje UNESCO. W Krakowje ma sedło Narodny Muzej w Krakowje. Biblioteka Jagiellońska je jedna z najwjetšich w Pólskej.
Pódla Krakowa leži mjezynarodne lětanišćo Balice.
W Krakowje hratej dwě najstaršej kopańcowej kluba (załoženej w lěće 1906): Cracovia Kraków a Wisła Kraków (w lětach 1999-2008 6 razy mejstaŕ). Hinaši kopańcowy klub je Hutnik Kraków (dźěl Nowa Huta).


text:
Siddhartha Gautama
Siddhartha Gautama (sanskrit, सिद्धार्थ गौतम, Siddhārtha Gautama) (* 563 do Chr. w Lumbini; † 483 do Chr.) jo ako Buddha wucył dharmu (pówucbu) a jo togodla naglědany ako załožaŕ buddhizma. Jogo smjertne lěto 483 do Chr. jo dłujko płaśeło ako nejstarše, wěsće datěrowane tšojenje indiskich stawiznow, což pak se źinsa mócnje wobcwiblujo. Historikarje z togo wuchaduju, až jo něźi lětstotk pózdźej wumrěł.
Mě[wobźěłaś]
Siddhartha jo było spócetne mě, kótarež stej jogo starjejšej jomu dałej. Wóno wóznamjenijo „ten, kenž jo (swój) cil dojśpił“. Siddhartha Gautama jo sanskritowa forma mjenja. W Pali, w rěcy nejstaršych tekstow buddhizma, zni wón Siddhattha Gotama. Mě Gotama resp. Gautama jo wón pśiwzeł akle pózdźej, ako jo był asket. Z tym jo se na jadnom boce póśěgnuł na stary brahmanski rod a zrownju jo se wót bogow wótwobrośił, aby ze swójskich mócow namakał drogu, na kótarejž se wuswětlijo.
Pódla pomjenjenja ako Buddha (pó słowje: wócuśony) su se Siddharśe Gautamje teke druge cesne mjenja pósćili, mjazy nimi Tathagata (sanskrit, तथागत, tathāgata, "ten, kenž jo se tam dostał") a Shakyamuni (sanskrit, शाक्यमुनि, śākyamuni, "mudry z roda Shakya").
Žywjenje[wobźěłaś]
Rozpšawy wó žywjenju Siddharthy su se gromaźili akle pó jogo smjerśi wót cłonkow Sanghi, zgromaźeństwa Dharma-prakticěrujucych, a su se dłujko jano wustnje dalej dawali.
Slědujucy tekst pódawa tradicionelnu powěsć wó žywjenju Siddharthy:
563 do Chr. jo se naroźił kralowskej familiji w pódpołnocnej Indiskej w Lumbini syn, Siddhartha. Wiźaŕ jo nanoju zwěšćił, až buźo jogo syn pak wjeliki kral pak wjeliki swěty. Aby syn raz mógał byś z kralom, njejo nan jogo dał kubłaś w nabóžninje a njejo dopušćił, až syn górje wiźi. Južo ako góle jo Siddhartha był pśez wšu měru mudry a wobdarjony. Ze 16 lětami jo se z princesnu Yasodharu wóženił. Stej bydliłej w kšasnem palasće, źož jima materielnje njejo nic felowało.
Siddharthu pak to njejo wupołniło daniž spokojało. Toś jo se pušćił ze 29 lětami pó póroźe jadnučkego syna Rahule na krotke drogowanja. Na nich jo zmakał starca, chórego a asketa a jo wuglědał tłajucego wumarlika. Siddhartha jo spóznał, až su chóroba, starstwo, górje a smjerś kšuśe ze žywjenim spleśone. Bogatstwo a derjeměśe tomu njewótpomagatej.
Tak jo se rozsuźił namakaś wudrogu z górja a śerpjenja. Wón jo wopušćił familiju a bźezstarosne žywjenje w palasće. 6 lět jo był žywy w kšutej askezy, tak až jo pśisamem z głodom wumrěł. Wótegrona a nutśikowny měr pak njejo namakał. Toś jo se wótwobrośił wót tradicionelnych nabóžninow a metodow swójogo casa, aby nastupił swóju drogu.
Ako 35-lětny jo sejźeł raz dłymoko zanurjony pód figowcom. A jo se wuswětlił. Jo se wulichował wót gramoty, póžedanjow a njewědy. Wót toś togo wokognuśa jo był Buddha, „ten, kótaryž jo wócuśeł“. 45 lět dłujko jo něnto lud rozwucował wó dobrych pócynkach, meditaciji a mudrosći. Jo jich wucył „srjejźnu drogu“: žywjenje mjazy luksusom a askezu. Droga, kótaraž wjeźo do „wócuśenja“, kśesćijan by gronił do raja.


text:
Trickster
Trickster to je religjoznawstwje archetyp boga-špasowńika a figlořa, ńykej je to půubůg abo i śmjertelnik. Bez analůgijo bywo co mjanuje śe tak tyž postaće literacke.
Trickster je uod tygo coby uomać ustalůne regle a dbać uo to, coby cykl twořyńo a ńiščyńo durś śe powtořou. Cygańi, habi, uošydzo, nale ńy je postaćům moralńy zuom, yno ńykej pozytywnům a ńyřodko ambiwalyntnům.
We ńykerych mitůlogijach to, co śwjat matyrjalny ńy je doskonouy je tumačůne tym, co trickster stwořyu śwjat wbrew wole abo ńyzgodńe s poleceńami guůwygo bůstwa, abo jakimś knifym sprowiu, co dźeuo stwořyńo ńy je doskonoue.
Tricksterůma sům lo bajšpila:
- nordycki Loki
- suowjaski Weles
- grecki Hermes a Promytejuš
- řimski Merkury
- indjanerski Kojot a Kruk
- afrikůński Anansi
We ludowym chřeśćijaństwje rola trickstera pouńům ludowe djobuy.


text:
Sahara
Sahara to je strefa pustynno we půunocnyj Africe a nojwjynkšo pustyńijo na śwjeće. Zajmuje 9 064 300 km² placu na dugośći 5700 km - uod Uoceanu Atlantyckigo na zachodźe do Mořa Čyrwůnygo na wschodźe. Uod půunocy grańica mo wzduž gůr Atlas a Mořa Střůdźymnygo. Skiž fest ćynžkich warůnkůw - braku wody, jodua a srogigo gorůnca je řodko zaludńůno (ůng. 1 os/km²), krům oazůw, kaj je woda a roślinność.
Sahara je potajlowano na 14 pustyń:
- Al-Dżuf
- Erg Szasz
- Erg Ikidi
- Wielgi Erg Wschodńi
- Wielgi Erg Zachodńi
- Tadmait
- Tanizruft
- Hamada al-Hamra
- Ahaggar
- Tibesti
- Tenere
- Libijsko
- Bajuda
- Arabsko
Sahara půmjyškujům guůwńy nůmady - Tuaregi s ludźi, s roślinůw suchorosty, trowy pustynne a ńykej suonorośla a tyž růža pustyńi, fauna sam to skorpjůny, jaščurki a ze cyckočy fynki, myšoskočki a kamele.


text:
ÓMA ANA
(skrócóno wersjo Sagi rodzinnyj)
Przeminół dziewiytnosty, prziszół wiek nowy,
jak s podrybnickij wioski Gogołowy,
mój ópa Ludwik przijechoł w te stróny,
by sie chycić roboty i poszukać żóny…
Robota znod drapko, na dole, na grubie,
dyć musioł na razie zapómnieć ło ślubie.
W ańcli na Krajcówie bardzo mu sie ckniyło,
na porzóndno dziołcha widoków niy było.
Pora lot przebymbniół ópa w samotności,
na łostatku pojechoł poszukać miyłości
we wsi rodzinnyj, kaj w Świyntego Jana,
na łodpuście trefiół moja óma Ana.
Mieli sie ku sobie, tóż sie pożyniyli,
przicióngli na Wiyrek i dokupy żyli.
Ani sie spostrzegli a już óma Ana,
urodziyła syna, nojstarszego Rómana!
Nim do wojny prziszło we sztyrnostym roku,
óma sztwórka dziecek już miała przi boku!
Potym z ópy Ludwika zrobiyli zoldata
i w okopach Francyji przesiedzioł dwa lata.
Wreszcie sie doczekoł ópa końca wojny,
ale tu, na Ślónsku, czas niy bół spokojny!
Jyni sie Poloki wadzić ze Niymcami,
po hołdach i placach lotać z gywerami…
Na łostatku, bez francuske mediacyje,
Ślónsk potajlowali miyndzy dwie nacyje…
Jak sie Alfrid urodziół, już sie niy mieściyli
na starym miyszkaniu, to sie wykludziyli,
na Ficinus, drugo chałpa łod wanielika-
-dwie izby, kómora i połowa chlywika.
Żyli biydnie, bo biydnie, ale jakoś było,
we dziewiynćdwadziestym wszystko sie zmiyniyło.
Srogi kryzys nastoł, gruby plajtowały,
dlo górników żodnyj roboty niy miały.
Ópa straciół robota, zaczón popijać,
wszystke familianty zaczli go łomijać!
By dzieci wyżywić, óma Ana, boroczka,
choć fest schorowano, robiyła za szwoczka.
Jakby mało starości było na jyj gowie,
marnie życie straciyli dwaj starsi synowie!
Óma jeszcze bardzi sie rozchorowała,
wykludziyła z Wiyrku, na wieś wyjechała.
Minyły dwa lata, ópa znod robota
i na wieś, do ómy, jeździół co sobota.
Óma jakoś na wsi sie wypicholyła
i nazot, na Wiyrek, do ópy wkludziyła.
Zamiyszkali w Werdónie, w nowym familoku,
drugo siyń łod ańfartu, zaroz przi chasioku.
Dziołchy, już wydane, łobie poszły na swoje,
óma z ópóm i Alfrid – zostali we troje.
Alfrid, jeszcze samotny, bezto zostoł w dóma,
bół nojmodszy w rodzinie, fest mu przoła óma!
Dyć wiela pociechy óma s niego niy miała,
łostatniego syna wnet i wojna zabrała!
Zginół pod Ankónóm, w dalekij Italiji,
zakwawióne popióry we krzince dostali.
Dyć tego już óma niy dożyła, boroczka,
bo sie wykludziyła skorzyj do Pónbóczka.
Choć przed swojóm śmiercióm mie wypiastowała,
przeca w myj pamiynci sie niy zachowała.
Jedno wiym – niywiela zaznała radości,
pewnie teroz mo wzglyndy Bożyj Opaczności.
Autor:Bernard Śmigała


text:
NOJWAŻNIYJSZO Tyś jes cołkim mojim życiym, dychym mojim, serca biciem, mym schróniyniym, móm podporóm, ucieczkóm przed nocnóm moróm! Mojóm wynóm, mym natchniyniym, tyś jes mojim przeznaczyniym! Czy we zdrowiu, czy w chorobie, dycki byda stoł przi Tobie! Boś jes dlo mnie nojważniejszo! Fest Ci przaja, nojmilejszo! Autor: Bernard Śmigała
NOJWAŻNIYJSZO
Se pszajymy
Se pszajymy Ty mi pszajesz Jŏ ci pszaja Tuż kjej ôba se pszajymy Czamu sie tak sztyjc wadzymy ? Niy ma dnia ani godziny Wszyski dŏwŏsz na mje winy ! Potym pjyknie przygadujesz I pochalosz,pocałujesz Jak cukrōwki se gruchomy I sie do sia przytulōmy Ty mi pszajesz,jŏ ci pszaja Na pjedrōna nōm ta haja ! […]
Miłowani
Miłowani Miłowani wjelko rzecz Trza to w sercu dycki mjeć Bo miłować sie bydymy Na wyścigi nie pōdymy Czy ty bardzi mje miłujesz ? Możno yno przygadujesz ? Czy miłujesz w Walyntego ? Czy pamjyntŏsz dnia kŏżdego ? Jŏ ci serce swoji dała Fest żech cie umiłowała Dŏł żeś tyż mi serce swoji Łōne […]
TROCHA ZA WYSOKO!
TROCHA ZA WYSOKO! Antek bół karlus postawny i sztram, ani za ruby, ani za chudy. Łoroz przibyło mu tukej i tam, jak sie zalycać zaczón do Trudy! Truda tyż dziołcha postawno była, możno by pedzieć-przi kości frela! W szkole kucharstwa sie wyuczyła i z matkóm warzyła po weselach. „Chopu trza dycko dobrze jeść dować”- – […]
Bielutki opłatek
Bielutki opłatek Bielutki opłatek biały bielusieńki znakiem pojednania ciepła i radości kiedy Boża miłość wypełnia nas całych weź go w swoje dłonie pełne życzliwości Podziel się z bliskimi sąsiadem i bratem niechaj każdy człowiek przyjaźń Twą poczuje daruj ciepło radość i miejsce przy stole niech w tę noc szczególną każdy się raduje Niech […]
Adwentową ciszą
Adwentową ciszą Adwentową ciszą świat ukołysany zadumą otulił czas oczekiwania tęsknotą zbudzona ludzkość czeka wieści tej Nocy spełnienia obietnicy Pana „Oto Pan Bóg przyjdzie” serca dzwonów niosą piosenkę nadziei po calutkiej ziemi ich echo odbija się o niebios bramy by Bóg zesłał miłość co serca odmieni By ta Mała miłość co się […]
Kej sie trefiymy?
Wjeczne pszoci
Wjeczne pszoci Pszoła mama tacie S nim życi kludziła A jŏ na chłopeczka Cudzego synka wziynach Chodziōł do mje na zolyty Pjykne słōwka prawjōł A jak przyszło co ô pszociu To sie trocha gańbjōł Jednak kjerojś niydzieliczka Dŏł mi srogigo kusiczka Pukiet kwjotkōw wjelki Padoł – to do moji frelki Bo ci pszaja s cołkij […]
Mamuliczka ôszczegali
Mamuliczka ôszczegali Prawili mi mamuliczka bych se niy brała Zefliczka co bych nōń se pozōr dała dycki sie go wyszczegała A ôn pjyknie przygaduje miłowani ôbjecuje dŏ dziubeczka i pochalŏ nale s kŏżdōm se pozwalŏ Możno ôn sie ustatkuje jak żyniaczki szmak poczuje ? kjej mu Elza bydzie warzyć życi miłowaniym darzyć Gibko na swołōwki […]
Miłować trza
Miłować trza Tak pjyknie na tym śwjecie Kjej ludzie sie miłujōm Dyć nie trza przeca złości Ze pszociym żyć je prości Miłować trza bliźniego Serce mjeć do kŏżdego Pōnbōczka prosić ō łaska I ściepać złości maska Porzykej se człowjecze Lekszy żyć bydzie na śwjecie Zostŏw te wszyski złości Niych nie psujōm ci kości Śwjat słōnkym […]


text:
Kludzi jich gwjŏzdeczka Bez pustyniŏ w dziyń i w nocy Na kamelach wandrowali Trzy Krōle s daleka Jasnŏ gwjŏzda jich kludziła Swojim srogim blyskym drōga cechowała Dzieciōntka szukali ô kjerym s dŏwna czytali Pytali sie wszyndzi,znŏjś niy poradzili W pałacu niy było bezto sztyjc błōndzili Dyć gwjŏzdeczka dali na niebje blyskała Cechowanŏ drōga kajś sie […]
Kludzi jich gwjŏzdeczka
Krōle
Króle — szpaska
Krōle – szpaska- Gwjŏzda mrugŏ Krōle jadōm Drōga długŏ Se poradzōm Do Betlyjym podonżajōm Dzieciōnteczku pokłōn dajōm Urszula Oślislok
Trzej Królowie
Trzej Królowie Trzej Królowie jadą Z królewską paradą Na wielbłądach przez pustynię Za gwiazdą i jej promieniem Wiozą z sobą dary Dla dzieciny małej Aniołowie się radują Królom Betlejem wskazują Gdzie Dzieciątko we żłóbeczku Z Józefem i swą mateczką Tam Trzj Królowie podążają Na kolanach pokłon dają Składając w ofierze Swoje dary szczerze Urszula Oślislok
Hej Hameryko!
Hej Hameryko! Ref Wylondowołch we Chikago heja heja ho Ślōnzokowi Hameryka serce swoje do Ślōnzokowi fest tu przajom heja heja ho Szlagry ślōnske niych poznajom heja heja ho!!! ● Patrza ôczy fest przeciyrom aże gowa boli Wielke domy te drapacze kożdy je sam chwoli Kajś we chmurach ôkna majom kto jim to pucuje Klipsna zdjyncia […]
Trzy Króle
Trzy Króle
Trzy Króle Trzy Krōle se wyndrowały Za gwjŏzdeczkōm zaglōndały Do Betlejym trefić chcieli Ale drōgi nie widzieli Na kamelach se jechali Po pustyni wandrowali A gwjŏzdeczka jich kludziła Czasym trocha sie straciła Bez to jim to długo twało Bo kōmpasōw sie nie znało Ale gwjŏzda wjelko była Blyskym swojim jich kludziła Bo łōni pokłōn łoddać […]


text:
Skopje
Skopje jo głowne město Makedońskeje. Skopje lažy pśi górnem źělu rěki Wardara. Ze swójimi 700.000 wobydlarjami móžo se Skopje zarědowaś do wjelikich městow Europy. To jo politiski, kulturny, góspodarski a akademiski centrum kraja. W romskem casu jo było Skopje znate ako Scupi. Město jo se wuwiło pó drugej swětowej wójnje, ale ten trend jo se skóńcył w lěśe 1963, z mócnym zemjerdžanim. Źinsa jo Skopje moderny centrum.
Stawizny[wobźěłaś]
Městno modernego Skopje jo było zasedlone 3500 pśed Christom. Neolitiske sedlišća su se namakali teke na starej twardnicy Kale. W 3 stolěśu su tam južo Pajonce byli. Scupi jo pó pórazce generala Andriscusa macedona w lěśe 148 prědny raz było źěl Romskeje prowince Makedońskeje.
Bycantiniski mócnaŕ Justinian 1 jo se naroźił blisko Scupi, w Tauresium, w lěśe 483. W lěśe 518 jo było pśisamem znicone pśez jadnogo zemjerdžanje. Justiniam jo pomagał luźam natwariś nowe sedlišćo z mjenim Justiniana Prima pódpołnocnje wót Scupi. Howacej Justiniana Prima jo teke była znicona pśi zasedlenju słowjáńskich rodow na kóńcu sedymego stolěśa. Słowjany su město pomjenili Skopje.
W běgu casa jo město było pśecej zasej wopor mjazy Bycantiniskim a Bulgarskim mócnarstwom.
Do 1905 je měło Skopje 32.000 wobydlarjow. W lěśe 1910, jo se w Skopje naroźiła romokatoliska sotša Agnes Gonxha Bojaxhiu, znata ako Maś Tereza. Skopje jo był centrum rewolty pśeśiwo Otomańskemu mócnarstwoju.
Pózdźej Serbiska a Bulgarska stej se wótměnjałej pśi wobkněženju Skopje. W lěśe 1944 jo było póstajone Skopje ako głowne město nowonatwarjoneje Narodneje republiki Makedońskeje a teke Jugosłowjańskeje socialistisikeje republiki Makedońskeje. W lěše 1963 jo wjeliki zemjerdženje Skopje znicyło. 1000 njabogich a 120.000 bźez doma. Pó pśewrośe w lěśe 1991 jo Skopje głowne město samostatneje Makedońskeje.
Partnarske města[wobźěłaś]
- Bradford, Wjelikobritaniska, wót 1961
- Dijon, Francojska, wót 1961
- Drježdźany, Nimska, wót 1967
- 1971: Tempe, Arizona, USA
- 1971: East York, Toronto, Kanada
- 1973: Roubaix, Francojska
- 1974: Waremme, Belgiska
- 1982: Nürnberg, Nimska
- 1983: Ech Cheliff, Algeriska
- 1985: Nančang, Chinska
- 1985: Manisa, Turkojska
- 1985: Suez, Egyptojska
- 2001: Pittsburgh, Pennsylvania, USA
- 2003: Istanbul, Turkojska
- 2005: Lecce, Italska
- 2005: Craiova, Rumuńska
- 2006: Blagoewgrad, Bulgarska
- 2006: Běłogrod, Serbiska


text:
Mount Everest
Wspůłrzyndne: 27°59'16" N 86°56'40" E
Mount Everest, inksze mjana: Czůmolůngma, Sagarmatha – nojwyższo gůra na Źymje, keryj wjyrch je wysoki na 8848 myjtrůw n.p.m. Leży uůna we Azyji, we Himalajach na grańicy Nepalu a Chinůw. Je zbudowano ze grańitůw, gnejsůw, wapjyńůw a łupkůw. Uod trzech strůn jeji masyw je podćynty lodowcůma, s kerych nojdugsze majům 17 kilomyjtrůw. Pjyrszy roz bůła zdobyto 29 maja 1953 bez Edmunda Hillary'ego a Tenzinga Norgaya. Bez uokoliczno ludność je powożano ze śedźiba bogůw.


text:
Kśesćijaństwo
Kśesćijaństwo jo nejwětša nabožnina we swěśe. Wóna ma něźi 2 miliardy pśiwisnikow.
Nastaśe kśesćijaństwa[wobźěłaś]
Kórjenje kśesćijaństwo laže w žydojstwu, w casach romskego imperiuma, kótaryž jo wobkněžył źinsajšny Israel. To jo było na zachopjeńku 1. stolěśa. Ze žydojstwa wužywa kśesćijaństwo prědny źěl biblije Stary testament. Głowna wosoba kśesćijaństwa jo Jezus Kristus.
Texty[wobźěłaś]
Zakładnym textom kśesćijaństwa jo biblija, kótaraž jo za kśesćijanow swěte pismo abo teke bože słowo.
Zakłady kśesćijaństwa[wobźěłaś]
Jesus jo po kśesćijańskem wěrjewuznaśu rownocasnje pšawy Bog a pšawy cłowjek.Kśesćijańska wucba, kótaraž na bibliskem znakstwu stoj, ma slědujuce centralne wopśimjeśe: Bog jo pśišeł na swět w swójom synu Jezusu Kristusu. Smjerś Jezusa Kristusa na kśicy jo wucyniła wumoženje pśez wótporanje wót winow a grěchow cłowjeka.
Rozšyrjenje[wobźěłaś]
Kśesćijaństwo we swěśe w cysłach (2000)


text:
Bana
Bana – zorta transzportu lůndowygo uo sztraśe wytyczůnyj glajzům banowům abo linům, kerům poruszajům śe cugi abo pojydyncze wagůny/kabiny. Bano je zortům transzportu sztywnoglajzowygo, tzn. jeji pojazdy mogům poruszać śe ino przirychtowanym lo danyj technologiji torym.
W szerokym znoczyńu mjano "bana" uobjymuje cołko infrastruktura – lińy banowe, stacyje (banhofy, przistanki), zaplecze techńiczne; tabor banowy – pojazdy a instytucyje banowe – przewoźńikůw banowych, admińistratorůw infrastruktury (zarzůndy banowe). Potoczńy mjano to może śe uodnośić do kożdygo s uůnych elymyntůw, szczygůlńy lińi banowyj abo firmy banowyj.
Nojszerzij rozpowszychńůno we krajach rozwińyntych je bano na torze dwůglajzowym (bano kůnwyncjůnalno), zwykle uo przeświće 1435 mm, mjanowano tyż normalnotorowům. Bano kůnwyncjůnalno uo napyńdźe mechańicznym rozwijoła śe uod II ćwjerći XIX wjeka a je to forma transzportu, kerej rozwůj poprzedźiu upowszychńyńy śe wszyjskych inkszych mechańicznych środkůw transzportu.
Zobocz tyż[Sprowjej]


text:
Szekulada
Szekulada (nah.: xocolotl - goszko woda) – wyrůb cukerńiczy uůnaczůny s mjazgi kakaowyj, fetu kakaowygo (masło kakaowe) abo fetu cukerńiczygo, czygoś do słodzyńo a inkszych dodatkůw. Wytwarzano je uůna nojczyńśći we postaći tabulek. We ńykerych krajach, gůwńy we Meksyku, powszychńijszo je szekulada we postaći napoju na wodźe, mleku abo inkszym płyńy. Rzodźi trefjo śe szekulada sproszkowano abo we granulkach.
Zorty szekulady[Sprowjej]
- Przodńi tajlůng:
- Goszko – składo śe ze masła kakaowygo, proszku kakaowygo a cukru, roz a kedy ze ńywjelgům domjyszkům wanilije. Zawjero przynojmńij 70% produktůw ze kakaowyj mjazgi a powinno być przigotowywano we tymperaturze 31,1–32,7 °C. Zawjyro 2–5 rozůw wjyncyj teobrominy niż mlyczno.
- Mlyczno – we jeji skłod wchodźi tyż mlyko abo proszyk mlyczny i wanilijo, a zowartość kakao ńy przekraczo 50%. Tymperatura uůnaczyńo mo 28,9–30,5 °C. Zwykle szekulada ta zawjero ńy mńyj niż 25% suchyj kakaowej masy we sumje, 14% suchyj mlycznyj masy, 2,5% suchyj uodfetowanyj masy kakaowej, 3,5 % fetu mlycznygo a 25% fetu razem.
- Bjoło – ńy zawartośći kakaowygo proszku. We nojlypszich szekuladach tyj zorty je ino do 33% kakaowygo masła. Tymperatura wytwarzańo 27,9–30,5 °C. Ńykerzy uwożajům, iże tyn wyrůb ńy je szekuladom ze wzglyndu na niskům zawortość kakaowygo masła.
- Deserowo
- Szekulady byndůnce mjeszońinům roztomajtych składńikůw ze inkszych zort szekulad:
- Bakalijowo
- Uorzychowo
- szekulady ze uowocůma, likerkůma a inkszymi dodotkůma
Szekulada „couverture” je wyrobym uotrzymonym ze wyrobůw kakaowych a cukrów, zawjero ńy mńij ńiż 35% suchyj masy kakaowyj, we tym:
- 1) ńy mńij niż 31% fetu kakaowygo;
- 2) ńy mńij niż 2,5% ńyfetowyj suchyj masy kakaowyj.
We produktoch szekuladopodobnych zawortość kakao ńy przykraczo 7% cołkej masy. Wjynkszość producyntůw lo uzyskańo gładkij, jydnorodnyj struktury dodowo do szekulady lecytyna sojowo (E322), abo PGPR (polirycynoyoleińon poliglicerolu – E476), co pozwalo zmńyjszyć zawartość drogjygo masła kakaowygo a uobńyżyć lepkość masy.


text:
-
Znamy zwycięzców II GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 18 Marca 2014
Krzysztof Marciniec, Piotr Sasyków, Roman Wiża, Andrzej Matczak i Bogusław Balawajder wygrali drugi turniej z cyklu Grand Prix Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Roman Wiża, Bogusław Balawajder, Krzysztof Marciniec, Wodzisław Śląski, Andrzej Matczak, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Piotr Sasyków
-
Znamy zwycięzców zimowego turnieju w Wodzisławiu Śląskim
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 28 Stycznia 2014
Michał Toman, Jarosław Klamut, Bogusław Balawajder, Andrzej Matczak i Marek Kaczorek wygrali Zimowy Turniej Tenisa Stołowego, który rozegrano w Wodzisławiu Śląskim.
Tagi: turniej, Bogusław Balawajder, Jarosław Klamut, Wodzisław Śląski, Marek Kaczorek, Andrzej Matczak, Michał Toman
-
Jesienne granie w Wodzisławiu Śląskim
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 14 Października 2013
Krzysztof Marciniec, Grzegorz Marciniec, Andrzej Matczak i Marek Kaczorek wygrali jesienny turniej tenisa stołowego w Wodzisławiu Śląskim.
Tagi: turniej, Krzysztof Marciniec, Wodzisław Śląski, Marek Kaczorek, Grzegorz Marciniec, Andrzej Matczak


text:
WALYNTYNKOWY GYSZYNK Niy poradza godać, jak inksi godajóm, swojim żónkóm co dziyń, jak fest im przajóm. Choć tego niy godóm, to wiysz, nojmilejszo, że Ty w mojim życiu, jest żeś nojważniyjszo! Możno piwo bardzij troszyczka gelduje, wiysz przeca, jak bardzo mi „Tyskie” smakuje! Ło gołymbiach niy spómna, przeca wiysz sama, żech do tyj gowiedzi, jak […]
Jesteś tutaj:Strona główna / Archiwum dlawalyntynkowy gyszynk
WALYNTYNKOWY GYSZYNK
17 stycznia 2014 przez Bernard Śmigała
W kategorii:Bernard Śmigała, Cztyry pory roku, Dzialy, Dzień, O rodzinie, P, Q, R, S, Piszemy, SlonskoGodka, Tematycznie, Tradycje i obyczaje, Walentynki, Wierszem, Wykonawca/Autor, Zima Tagi:bernard smigala, humor, slónski dom, slonsko godka, slonskogodka, szpas, walentynki, walyntynkowy gyszynk, wiersz


text:
KRET I ZAJONC
Jednymu kretowi co sie nazywoł „Bercik Kopała „
Roz głowa z kretowiny wylazowała
Wystyrczył se kichol na chwila, na słońce
Zaroz prziszły ku nimu dwa zajonce
Tyn jedyn ni mioł zymba , nazywoł sie ” Florek Szczyrbaty „
A tyn drugi „Jorgel Buła „- miano erbnył od taty
„Jorgel” pozdrowiył piyknie kreta – jak wszyski zajonce
I szoł se polotać po zielonej łonce
„Florek” ni mioł takij dobrej natury
Zaroz zajrzoł kretowi do dziury
- „Co ty tukej robisz w takim zimnym ćmoku?
Ty szłapaty niewlazłoniu i ślepy boroku
Że nie widzisz jaki jo je piykny , to je rychtyk szkoda
W kretowinie ani nie wiysz jako je pogoda
Jo mom wielki oczy , dłogi uszy ; lotac umia gibko
Już z daleka dobrze widza i usłysza wszysko
Jo je od ciebie o wiela gibciejszy
A tukej na łonce chyba najszwarniejszy”
Zastaroł sie nad tym „Bercik Kopała „
Że zajonc „Florek” je tako samochwała
-”Jo tukej w ziymi dłogich szłapow i uszow nie poczebuja
I po ćmoku ganc dobrze sie czuja
Wiym jako je pogoda , mom dobry kichol i w razie ulywy
Już na czas wykopuja se w ziymi odpływy”
Zajonc nie popuściył , durch kretowi brzidko przigadowoł
I na nic pozor nie dowoł
Taki był rod że dopod kreta „Bercika” małego
Herny ogromnie pośmiywoł sie z niego
Bo nie wiedzioł „Florek Szczyrbaty „jako sie rychtyk majom sprawy
Za kympkom trowy , przicupnyty do ziymi siedzioł lis-”Wichlyrz Ryszawy”
Z ratki skoczył ! Spod na krziż zajoncowi
„Florkowi” nic nie pomogły dobre oczy , dłogi uszy i nogi
Kret gibko skoczył nazot do swojij dziury
Przidały sie mu jego krotki a mocne pazury
Do dzisiej se na łonce nowe kretowiny ryje
Dobrze sie przed lisym”Wichlyrzym” kryje
Że sie zajonc z kreta wyśmiywoł – to piyknie nie było
Jak widać – sie mu to nie opłaciyło
Niech lepszy każdy patrzi nosa swojigo
A nie pośmiywo sie z bliźnigo
Marietta Nikel


text:
Irma – do roboty Poszła Irma do roboty Chciała se zarobić pora złoty Pokupić mazidła i parfiny chciała A piniyndzy sztyjc niy mjała Pora dni już tak deptała Ô wypłacie sztyjc myślała Chociŏż dopjyro zaczyna A wypłata by już wźyna Ôd chłopa nic niy dostała Bo sztyjc wszysko udowała Gupot czasym nakupiła I po […]
Irma do roboty
Helcia w ” Bjedrōnce „
Helcia w ,,Bjedrōnce,, Helcia do Bjedrōnki sie wybrała Bo na długi weekend pokupić chciała Tam na wjelki ôgōnki trefiła I fest sie tym wnerwiła Łepetyna jōm rozbolała Bo wōzka dostać nie umjała A ludziska po sklepje tyrali I co było ,to kupowali Nareszcie tyn wōzek dostała Jorgowi wartko piwo kupić leciała Bo chłopkowi wygodzić […]
Szpaski śląskie
Szpaski śląskie Na szychta chłop poszoł z duszom na ramiyniu do chodnika doszoł siod se na kamiyniu w pysku aże sucho, a we ślypiach cima kiej słonka na dole no i łokiyn ni ma Sjechoł berkmon szolom tak se cicho myśli coś mje szłapa boli kej mi jom prziciśli Wypadek kamraty wytrzimać ni moga […]
Kryzys
Kryzys A mōj tata buł murorzym Po resztunkach skŏkŏł Niczym sie tam nie przejmowŏł Jak mury murowŏł Ftedy z cegły murowali I malta rynkōm mjyszali Nie wjedziwli ô kryzysie Jak chałpy stawjali Cyntralnego tam nie było W kachloku se hajcowali W kaczycy tyż napolili Jak ôbjod warzyli A tera wygody majōm Ô kryzysie sztyjc […]
Kjeś a tera
Kjeś a tera Kożdo starka młodo była I za młodu sie strojiła W synkach se tyż przebjyrała Niż chłopeczka se wybrała Potym w dóma sie schodzili Nie jak tera moji mili Dziołchy se tam kanś lotajóm Mamulce nic nie padajóm W tym sie moda też zmjyniła Dziołcha na zolytach była Kjeś by zżarli jóm z […]


text:
Elza Elza ôbjŏd rychtowała I zimjoki szkrobała Pōł palca se rozwaliła Gażōm wartko zawinyła W pjedrōny sie krew kidała Gaża cŏłkŏ przeciekała Co tu robić ? – bjadoliła Drugŏ gaża zawinyła Elza siedzi,ôczy w słup Cŏłkŏ bladŏ je jak trup I sie cŏłkŏ dyrgotała Co ta krew sztyjc sie kidała Przyszoł Karlik już z roboty […]
Elza
Haja
Haja Poszła baba do sōmsiada By sie spytać ô porada Ale tam sie zasiedziała I w chałpje haja mjała Bo chłopeczek wygłodzōny Przyszoł s roboty wykōńczōny A tu ni ma jodła gotowego Ani w chałpje też żŏdnego Mjynso jeszcze zamrożōne Garce łôd wczora przysuszōne Nie pomyte,posraniane A wysiady ôblotane Dyć chłopeczek sie nerwuje Wszysko babje […]
Wymyślatŏ Olka
Wymyślatŏ Olka Była se rŏz Olka małŏ Co i beleco niy szmakowało Sztyjc we jŏdle wynōnkwjała Kotlety by yno jŏdała Mama pado – wejź kapusta i zimjoczek Nie przewracej mi sam ôczek -Niy chca bo mi nie szmakuje ! Mamuliczka sie nerwuje -Wejź se kitko ze kokota Możno na to mosz ôchota ? Przeca […]
Kryzys
Kryzys A mōj tata buł murorzym Po resztunkach skŏkŏł Niczym sie tam nie przejmowŏł Jak mury murowŏł Ftedy z cegły murowali I malta rynkōm mjyszali Nie wjedziwli ô kryzysie Jak chałpy stawjali Cyntralnego tam nie było W kachloku se hajcowali W kaczycy tyż napolili Jak ôbjod warzyli A tera wygody majōm Ô kryzysie sztyjc […]
Udało sie zdónżyć
Udało sie zdónżyć Wżyna baba se telefon Całe do połednia przesiedziała I pyskym kłapała A w chałupje bajzel mjała A jak pizło już dwanoście Synek ryczy–łobjod worzcie! Bo przeca połednie je A wóm sam nic nie wre! Tuż sie baba spamjyntała Pryndko wszysko posraniała Łobjod wartko postawiła No ji synka uciszyła Przyszoł chłopek już z […]
Łodpust-odpust
Łodpust Już łod rana szum je wjelki Sztryndzóm sie już u nos frelki Co by pjyknie wyglóndały I synkóm sie podobały Trza iś s familijóm do kościoła Bo zwón z wjeże głośno woła Pódzcie,pódzcie – łodpust mómy To se razym porzykómy Do chałpy wartko s kościoła Co by zasiodać do stoła Bo […]
V Zjazd miejscowości o nazwie Jankowice
” V Zjazd miejscowości o nazwie Jankowice odbył się w tym roku w Gminie Szydłowiec w mazowieckiem. Miejscowość liczy sobie 65 numerów jednak przyjęcie z jakim tam się spotkaliśmy na długo zostanie w naszej pamięci .Mieszkańcy okazali się jak przystało na Jankowiczan bardzo życzliwymi i miłymi .W czasie występów artystycznaych zabawiali nas poszczególne grupy takie […]
BINDER
BINDER Na urodziny, łod moji Kristy, dostoł żech latoś gyszynk fajnisty. Zielóny binder, sztrajfkowany, na nim łobrozek wymalowany. Na rykowisku, w wysoki trowie, brónotny sornik z rogami na gowie! Binder na gumce – taki jak wola – by niy trza bóło zwiónzywać „knola”, bo knółtla wiónzać niy poradza. A tukej gumka pod kragel wsadza […]
Ślonski łobiod we niydziela
Ślonski łobiod Smaka dostoł na rolada Przeca to niy żodno wada Miynsa naklupoł A nici szukoł Kaj som nici? Boła zwada… Barbara Politaj
Bamóntno Tekla
Bamóntno Tekla Sztyjc cojś Tekla bamónciła bo tako bamóntno była Co kaj dała nie wjedziała bo skleroza chyba mjała Łobjod na pjec postawjała ale łognia nie skłodała Potym sie tymu dziwiła czamu blacha zimno była Jak na loda chyntka mjała w tygliku go roztopjała Łyżkóm wszysko wychlipała dobre było – tak padała Listónosz przyniós pyndzyjo […]


text:
Opa Kożdy Opa mo rod wnuki pszaje im i loda kupi. Wnuka uczy młotkym kłupać, śrubokryntym szruby wkryncać. Wnuczce bojki opowiado, i zepsute lalki sprawio, Na kole na szpacyr biere z autym do przedszkola wiezie Wnuki mu festy pszajom i swoje serduszka dajom. Kej majstruje,przy niymu som, pod nogami se mu dycki tłoczom. Opa cygarety […]
Opa
Dla Babci i Dziadka, Omy i Opy, Starki i Starzika
Piosenki Dla Babci i Dziadka, Omy i Opy, Starki i Starzika Na Slonski Tube na linku: http://st.slonskogodka.com/category/tematycznie/dzien/babci-i-dziadka/
Dzien Babci i Dziadka – Omy i Opy
FAJFKA ÓPY LUDWIKA
FAJFKA ÓPY LUDWIKA Miyndzy mamóm a ópóm dycki bóła haja, skuli tego, że ópa w dóma kurzół faja. Śmieciół sztracheclami, do kółkastle spluwoł i swóndym ze faje, wszystkich nos zatruwoł. Wedle mamy – wszystko tabakom śmierdziało, juzaś, wedle ópy – tabakóm wóniało! Fajek ópa mioł z dziesiynć – małe i sroge, proste, wykrziwióne – tónie […]
Starzik
Starzik Starzik fajfka se fest pykŏ dyć mŏ grajfka chodzi s krykōm Kjejby przestŏł fajfka pykać To by niy mōg se tak fikać Urszula Oślislok
Starzik
Starzików plac
kjej zajś bydzie wjosna i na dworze pjyknie to nasz starzik dycki na ławeczce ciupnie a kjej tera śwjynto to mu winszujymy i trocha tabaki do fajfki kupjymy niych se tam popyko kjej mu to szmakuje a s wnukami dycki se pofajeruje
Dzień Babci i Omy, Dzień Dziadka i Opy 21 i 22 stycznia
Śląskie Śpiywanie, Dzień Babci i Omy, Dzień Dziadka i Opy, Zabawa, Śląsko Muzyka, Śląskie Szlagiery, Biesiada, Staroszkowie
ŻYCZYNIA DLO STARZIKOW
Życzynia dlo dziadkow Starka, starzik, babcia, dziadek, rozmańcie ich nazywomy, bez Nich było by markotno radzi my som że ich momy. Piyrwej starzik jak dziadzisko pod kryczkom we brelach chodzioł, dzisiej je trocha inacy dziadek sie cośik łodmłodzioł. Starka tyż niy ma do zadku, wyglondać jak wnuczka bydzie, komórka ciuchy z butiku bo z postympym […]
Dlo naszych starzikow
Starka, starzik, babcia, dziadek, rozmańcie ich nazywomy, bez Nich było by markotno radzi my som że ich momy. Piyrwej starzik jak dziadzisko pod kryczkom we brelach chodzioł, dzisiej je trocha inacy dziadek sie cośik łodmłodzioł. Starka tyż niy ma do zadku, wyglondać jak wnuczka bydzie, komórka ciuchy z butiku bo z postympym naprzod idzie. Chocioż […]


text:
Maśeršćina
Ako maśeršćinu wóznamjenja w ranem źiśetstwje bźez formalneje wucby nawuknjonu rěc, prědnu rěc. Toś ta zaśišća w jeje zukowej pódobje a gramatiskej strukturje tak dłymoko, až rěcnicy jich maśeršćina do dalokeje měry zawtomatěrizowanje wobkněže. W cełku njamóžo něźi wót pubertetnosći žedna druga rěc toś te městno wěcej wobsajźiś. Kuždy nic na wósebnje rěcnu słabosć śerpjecy cłowjek nawuknjo w toś tem casu w jogo wokolinje pśewažujucu rěc w samskej perfektnosći kaž zachadna generacija.
Psycholog Steven Pinker a linguist Noam Chomsky měnitej, až młody cłowjek nad pśinaroźonymi strukturami disponěrujo (Uniwersalna gramatika), kótarež rěcne pśiswójenje aktiwnje pódpěraju (pśirownaj Generatiwna gramatika). Toś ten pśistup rozšyri Jerome Bruner wó starjejšyny pódpěrowański system za rěcne pśiswójenje, kótaryž k tomu wjeźo, až interakcija z mjeńšymi źiśimi jich wuknjenje wósebnje pógnuwa. Nowše pśepytowanja pokazuju, až rěcne pśiswójenje teke bźez pśipušćenja pśinaroźonymi rěcospecifiskich mórzgowych strukturow jo wujasnjobne (konnektionizm, kulturne teorije); neokorteks pokaza wusoke plastiskosć w ranych lětach a źiśe jo regularnje wjelgin pógnujuce wuknjeńske wokoliny pśez dlejšy cas wustajone. Wažne jo pśi tom, až druge luźe nad pśirownajobnymi duchownymi strukturami (wótglědy, zaměry) disponěruju, kótarež źiśe z nimi pśez rěcu źěliś móžo („Theory of Mind“, kulturna teorija wót Tomasello). Zgromadne cynjenje we wětšych kupkach se zda teke z ewolucionarnego rozglěda psicyna k wutwórjenju rěcy był byś (Dunbar).
W Zjadnośonych statow Ameriki, ale teke w drugich źělach swěta, se góźi tendenca wobglědowaś, kuždu wósobu, kótaraž ma bejnje wužytne znajobnosći w cuzej rěcy, ako „bilingualna“ abo „multilingualna“ wóznamjeniś. Rěcopolitiski to se móžo ako wopyt wobglědaś, wopšawdnu wěcejrěcnosć wjelikich kupkow wobydlarstwa, kótarež mimo rěcy majority drugu maśeršćinu powědaju, w poměrje k ako idealizowanje zapśimjobnej a jano myslonej jadnorěcnosći pówušyś. W Nimskej to mjaz drugim na migrantowych kupkow pówójnskego casa pśitrjefi.
Bilingualnosć w eksaktnym wóznamje rěka, až se druga rěc z runje takej wusokej kompetencu kaž maśeršćina powěda.
Pó spóznaśach neurowědomostnego instituta w La Jolla daś muzika komponista rěcnu melodiju jogo maśeršćiny wótbłyšćujo. Maśeršćina da jeje charakteristiski raz pó toś tom slěźeńskem wuslědku toś teke muzice kraja. Jolic se rozeznawa na pśikład wusokosć tona jaden na drugi slědujuceju złožkow we pótrjefjonej rěcy mócnje, da pokaza teke muzika wurazne skoki tonow.


text:
Ślonsko Godka już z nami je 3 latka w necie,Ślonzoki jom w sercach majom i fest ji pszajom, we śwjat już ruszyła kaj Ślonzoki i go bez te 3 lata już łokronżyłai ,zaproszo na swoji stronki tukej we necie,,,
Ślonsko Godka – stronki w necie – już 3 latka
Ślonsko Godka
Ślonsko Godko Nasza stronko Niych Ci zowdy Świyci słonko!!!
Ślónsko Godka
ŚlónskoGodka Pjykne strónki Ślónsko Godka Trza zajrzeć tam do pojszczodka A pjykne rzeczy znojdziecie Pryndko sam nie wyleziecie Sztrofki,rymowanki ,wyliczanki Łod Basie ,Marysie,Rynie,Usie i Janki Wjersze łod Bernada,Stani i Romana Możecie czytać do rana Jak łoczy rozbolóm cie To muzyczka puścisz se Pjykne ślónski tam śpjywani Romanowe tyż nagrani Do Ojgyna zajrzyj też Jak rozprowka […]
SG – rośnie
SG – rośnie Ślónsko Godka mo 3 latka To Ślónskigo Dómu matka Z ni sie wszysko sam zrodziło Strónek pjyknych nóm przybyło Ślónsko Ziymja,Winszujymy Wszyndzi tam urzyndujymy Wszysko razym skuplowane Ślónski Forum tyż dodane Kaj nie pojrzysz,kaj nie klikniesz Wszyndzi zaro sie tam blikniesz Wszysko tukej je po ślónsku Wszysko do cia w jednym kónsku […]
Niych nóm żyje
Niych nóm żyje Ślónsko Godka Jak woda płynie do przodka Niych jak kwjotek sie rozwijo Ślónsko rośnie familijo We tych strónkach sam na necie Kwitnie jak we maju kwjecie Urszula Oślislok
Już 3 latka
Już 3 latka ci klupnyło Ślónsko Godko moja miło Byś sie dali nóm kulała I sie pjyknie rozwijała Już żeś w necie,w wjelkim śwjecie Ślónzoków tu kupa pezecie Łóni naszej godce pszajóm Strónki SG łodwjedzajóm Dzisio 100 lot ci życzymy Razym s tobóm śwjyntujymy Urszula Oślislok
HYMN „ŚLONSKO GODKA”
Hymn „Ślonski Godki” I Na cołkim świecie na zajtach w necie Piykniejszyj stronki już niy znojdziecie Bo jedna tam jest ślonsko perełka Jako ta gryfno malućko iskerka Blyszczy jak gwiozdka na modrym niebie Kiej na nia klikniesz jeżeś u siebie Ref To „Ślonsko Godka” nasz piykny dom Przaja ji wielce dyć godom wom Tam mom […]
MOJA BARBÓRECZKA
MOJA BARBÓRECZKA I Jako synek mody Szukoł jo miłości Poznołch Ciebie Basiu Żyć sie stało prościj Ref Moja Barbóreczko Moja gryfno frelko Przaja Ci nad życie Ty moja perełko II My ku sobie byli Fest my się przajali Wnet i weselisko Huczne odprawiali Ref. Moja Barbóreczko… III Wiela lot minyło Dzieci wielke momy Dyć my […]
Świonteczne Życzynia
Niech te Najpiykniejsze Świynta Wielki Nocy spłynom na nas morzym łaski Boskij mocy niech z radosnym biciym zwonow o widnioku zrodzom w nas nowe życi i wewnyntrzny pokój Bydom jak ta wiosna zielone słoneczne ciepłe familijne i jak uśmiych serdeczne jak kruszonki w koszyku piyknie kolorowe wlejom w serca pszoci i nadzieje nowe Niech styknie […]
Z życzeniami
Z życzeniami Nadchodzą święta może ostatnie nie wiemy ile Pan Bóg ich da więc życzmy sobie to co najlepsze i dzielmy się chwilą dopóki trwa Ja z życzeniami posyłam koszyk jajek pisanek czy jak je zwą co kryją w sobie no zgadnij proszę skoro od serca prezentem są W pierwszym odnajdziesz ciepło miłości w drugim […]


text:
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ Tak, jak kozdego roku, za pora tydni bydymy fajrowac Gyburtstag od Pana Jezusa, czyli Dzieciontko. Bez toz sztyry niedziele przed tym momy czas przigotowac sie na te wydarzynie. Spominom, jak piyrwy Mama bastlowala piykny wionek adwyntowy ze swiyrkowych chabinkow, kere przismyczola z naszyj zogrody. Rada sie prziglondalach, jak tyn wionek robiola, […]
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ
HALLOWEEN
HALLOWEEN Halloween obchodzi sie dycki z 31 pazdziernika na 1 listopada, przed samym Swiyntym Zmarlych. Tak richtig, to tyn zwyczaj do Europy prziwandrowol z Ameryki dziepiyro na poczontku dziewiencdziesiontych lot zeszlego wieku, a tam przismyczyli to przesiedlyncy z Irlandii. Toz pora dni naprzod kupuja bombony, kyjksy i inksze maszkety, coby obdzielic bandy bajtlow, kere przilazom […]
BOZE NARODZENIE
BOZE NARODZENIE Jak za bajtla, tak i terozki jest to dlo mie wielge przezycie. Yno teroz jest trocha inakszy. Wtynczos niy musialach sie o nic starac, bo to bolo zadanie od moji Mamy. Jo dostalach od Dzieciontka pod krizbaum skromne gyszynki, radowalach sie niymi bez pora miesiyncy, a maszkety tak se potajlowalach, coby styklo jak […]
WSPOMINOM MOJEGO OJCA cd.
WSPOMNIYNIA O MOIM OJCU Jak juz osprawialach moj Papa jak poszol na pynzyjo to sie mu okropnie mierzlo i wynokwiol bele co, coby yno co robic. Wstowol dycki wczas rano kole szosty i zaczynol gospodarzyc. Przodzi wlaziol do badycimra i do hazla. Jak juz sie oblyk to wzion z byfyja stary mlynek do melynio kawy, […]


text:
Wymarzony bal ☸ڿڰۣ— Karnawał w przedszkolu Dzisiaj wielki bal Nie chce być królewną Na nic złoty szal ☸ڿڰۣ— Motylkiem nie będę Choć skrzydełka wabią Księciem wróżką też nie Kotkiem ani żabą ☸ڿڰۣ— Flamenco zatańczę Tango pasodoble Chcę być Hiszpaneczką Wymarzyłam sobie. ☸ڿڰۣ— autor Barbara Politaj 14 03 2012r.
Wymarzony bal
Żaba
Żaba. Żaba we wodzie sie moczy Czasym z wody wyskoczy Czatuje na keres owady Lubi jyść nawet i mady Opuszczajom jom myśli Że kejś przyjdzie dziyń Kej yno spotko ksiyńcia I odmjyni jom ze zaklyncia Zolytników odpycho W gody sie niy bawi Czeko na tego jednygo Co jom kusiolym wybawi Czas wartko ucieko A łona […]
Sowizdrzolske zdrzadło
Sowizdrzolske zdrzadło W zdrzadło kukła i rapica Nochol miała jako szpica. Jo rapica niy Pinokio Sowizdrzole zaś wynokwiosz? Sowizdrzoł: Toż niy cygoń dziyń w dziyń tela W zdrzadle bydzie piykno frela Rapica: Lubia toplać sie w marasie Kej namotlom brzuch sie pasie Sowizdrzoł: Kej jest tako twoja wola Nochol siyngnie do Łopola. Rapica: We noturze […]
Łoszkliwe kumkanie
Łoszkliwe kumkanie Sie rapica naplompała Chnetko jom łozerwie Boczoniowi nazdowała We same połednie Że jest żadny ,wyszkubany Że furgo koślawo Że mo szłapy pofarbione Że klekoce słabo Niy z boczoniow pochodzynie Że sie przefarbowoł Z ciepłych krajow niy przifurgoł Że sie w zima schowoł A dyć łona zno fałszywca Że sie kamufluje I że na […]


text:
Refleksje na 1 Listopada Gdy miłość Matki wiele może Zastygła w pozie zadumania nad grobem matuś pochylona w promieniach zniczy pamięć pieści rozpamiętując ich imiona Nie nacieszyła oczu serca i nie zobaczy jak wyrosły przecież tak prędko stąd odeszły zaledwie w pączkach wczesnej wiosny Zranione serce cicho szlocha modlitwą koi ból cierpienia nie będzie kłócić […]
Refleksje na 1 Listopada
Happy Halloween
1Listopad – Wszyskich Świyntych
1 LISTOPAD – WSZYSKICH ŚWIYNTYCH Małe i wielke smyntorze Kwieciem łodzione , wiyńcami Znicze i małe świycuszki blyszczom ku niebie łunami Dzisioj jest wielke świynto Tych co poszli w zaświaty Dyć przekroczyli próg życio Rodzina, cudze, kamraty Wszyscy przy grobach stojom Rzykanie słyszy Ponbócek Prośby ło niebo dlo nich A dlo nos by lekszy boł […]
Starzikowe łosprowjani
Starzikowe łosprowjani Czy to straszki czy potwory ?sama nie wjym co za mory ! Kjejś sam u nos grasowały tak mi starzik łosprowjali Jak kjejś jeszcze młodzi byli i na zolyty łazili Było to kjeroś niydzieliczka jak przybrali se troszyczka Na kole se pyndalujóm i ku chałpje swoji drałujóm Aż tu naroz cojś sie stało […]
Złe myśli
Złe myśli A mie w sercu ciyngym żgo Zimno fala je zalywo Chocioż myśli idzie sto Ta nojgorszo durś wygrywo Czamu myśli utropione Tak ôklanie sie wciskajōm Spać niy idzie radość bierōm Płaczki we ôczach stowajōm Gonia te bachrate kłōmby Czorne tuste jako sadza Co sam robić? Nerwy żerōm Ciyngym sie z myślami wadza… Barbara […]
Halloweenowe straszydła
Halloweenowe straszydła Czarownice heksy zmory Podciepy i potwory Dzisio po śwjecie lotajóm Do chałpów zaglóndajóm Dejcie pozór moji mili ! Bo bydziecie ich gościli Na maszkety chyntka majóm Wszyndzi lezóm i sznupajóm Po bómbónie jak nie docie To sie łod nich nie łodgnocie Taki straszne i szkaradne Zamamlajóm aż nie padniesz Dejcie lepszy im maszkety […]
Poszli w zaśwjaty
Poszli w zaśwjaty Poszoł w zaśwjaty już tata Wzión ze sobóm mi i brata Starziki już pomrzyli Wszyjscy nóm w sercach Wjelko pustka zostawili Ni ma już ujca ani ciotki Śmjerć wziyna potka i potki W sercach naszych yno zostali Tam dycki bydóm mjyszkali A kjedy na groby pudymy I śwjyczki zapolymy Zakrynci sie płaczka […]
100 Lot Nina
Happy Birthday Nina !!!
Wszystkigo nojlepszego Ci zyczymy Doloncz sie do zyczyn na linku: http://slonskogodka.com/Winszujymy/?p=435
Przemijanie
Przemijanie Trzimej sie tato Dekom usnytych liści przikryty idzie spać kiyrchow ćmokiym kolybany, chocioż tu pusto przi świyżym grobie stoji som jedyn fest zastarany. I wto mu tera wczas rano podo gorkigo tyju szolka na śniodani, i ciepłe żymły prosto łod piekorza, powiy: stary stowej doś tego spanio . Łostoł som jak ta sztacheta w […]


text:
Dugość geograficzno
Dugość geograficzno (yng. longitude; zimbol λ) – jedno ze wspůłrzyndnych geograficznych. Wedle dugości geograficznej liczono je czasowo strefa na Źymji.
Punkty rozlygowane na půłkuli zachodńej (na zachůd uod połedńika 0° (Greenwich, Lůndůn) a połedńika 180°) majům dugość geograficzno zachodńo (zimbol: W). Punkty na půłkuli wschodńej (na wschůd uod połedńika 0° a 180°) majům dugość geograficzno wschodńo (zimbol: E). Wszyjske punkty rozlygowane na jednym połedńiku majům ta samo dugość geograficzno.


text:
REGIOFUN – “Miłość” reż. Michael Haneke
Latoś za pora dni łodbywo sie we katowickich kinach REGIOFUN czyli fajrowani ze filmym. Bydzie szło łoboczyć poradziesiont filmów, kiere łostały nakryncone dziynki regionalnym funduszom.
Dzisio ło drugim z filmów, kiere bydom pokazywane we Katowicach.
Ja, ja wszyjstko je dobrze jak czowiek je zdrowy i młody ale jak przidom stare lata, to niykierzy by pedzieli ło sobie, że nojlepij jak by mie co zeżarło. Ale niy pedzioł tego Gyjorg ło swojij babie Anie. Łoni som już leciwym małżyństwym i na stare lata majom sie dobrze.
Łoroz Ane chyto szpetno choroba. Kożdego nostympnego dnia je coroz to gorzyj. Gyjorg sie niy poddowo. Pomogo swojij babie, jak ino poradzi, bo przeca ji przaje, bo przeca ji przyrzeknył przed Ponbóczkiym, że ji niy łostawi aż do śmierci.
- Tytuł oryginalny: Love
- Reżyseria: Michael Haneke
- Scenariusz: Michael Haneke
- Obsada: Jean-Louis Trintignant, Emmanuelle Riva, Isabelle Huppert
- Kraj produkcji: Austria, Francja, Niemcy
- Rok produkcji: 2012
- Czas trwania: 126 min.
- Producent: Les Films du Losange, Wega Film, X-Filme Creative Pool
- W cyklu: REGIO-CANNES
26.10.2012 g. 18:00 Kino Światowid, Katowice
Wiyncyj ło REGIOFUN na jich zajcie:
http://regiofun.pl/


text:
Kludzi jich gwjŏzdeczka Bez pustyniŏ w dziyń i w nocy Na kamelach wandrowali Trzy Krōle s daleka Jasnŏ gwjŏzda jich kludziła Swojim srogim blyskym drōga cechowała Dzieciōntka szukali ô kjerym s dŏwna czytali Pytali sie wszyndzi,znŏjś niy poradzili W pałacu niy było bezto sztyjc błōndzili Dyć gwjŏzdeczka dali na niebje blyskała Cechowanŏ drōga kajś sie […]
Kludzi jich gwjŏzdeczka
Gwjŏzda
Gwjŏzda Ô gwjŏzdo betlejymskŏ zaśwjyć na mojim niebje nō i wczora zaśwjyciła i Wilijo dobrŏ była dzisio Boże Narodzyni sōm my wszyjscy ôdmjyńyni radośnie tera śpjywōmy wszyjski kolyndy kjere znōmy radość ône nōm dŏwajōm narodzyni Dzieciōntka ôbwjeszczajōm jak pastuszki do betlyjki przed wjekami tak my idymy do kościoła złożyć pokłōn s familijami Urszula Oślislok
Dziecionteczko
Dzieciōnteczko Dzieciōnteczko narodzōne leży w żłōbku położōne Maryja mu śpjywŏ a Jōzef ogrzywŏ baranki mu tam chuchajōm troszka ciepełka dowajōm ôsiołek i wōł ku pomocy w dechu majōm wjyncyj mocy Anioły sie raduōm gloryja gloryja wyśpjywōjōm pastuszki już tam klynkajōm na Jezuska zaglōndajōm my sie mu tyż pokłōniymy do kościoła se pudymy przed betlyjkōm poklynkōmy […]
Dziecionteczko
Dziecineczka nōm sie rodzi radość na śwjat s niōm przychodzi
Dzieciontko sie rodzi
Trzy Króle
Trzy Króle
Trzy Króle Trzy Krōle se wyndrowały Za gwjŏzdeczkōm zaglōndały Do Betlejym trefić chcieli Ale drōgi nie widzieli Na kamelach se jechali Po pustyni wandrowali A gwjŏzdeczka jich kludziła Czasym trocha sie straciła Bez to jim to długo twało Bo kōmpasōw sie nie znało Ale gwjŏzda wjelko była Blyskym swojim jich kludziła Bo łōni pokłōn łoddać […]
Wesołych Świont-opłatek,życzynia
Śwjynto noc
Śwjynto noc Noc sie już zrobiła Gwjozdeczki blyskajóm Jozef i Maryja W Betlejym mjyjsca szukajóm Wszyndzi je ciasnota Do nich mjyjsca ni ma Co terozki pocznóm Jak już noc i cima Kajś tam kole mjasta Szopka uwidzieli Chocioż je niechersko Łodpoczynek bydóm mjeli Nie twało to wjela Aniół łoznajmuje Że Pónbóczek s nieba Na śwjat […]


text:
Kludzi jich gwjŏzdeczka Bez pustyniŏ w dziyń i w nocy Na kamelach wandrowali Trzy Krōle s daleka Jasnŏ gwjŏzda jich kludziła Swojim srogim blyskym drōga cechowała Dzieciōntka szukali ô kjerym s dŏwna czytali Pytali sie wszyndzi,znŏjś niy poradzili W pałacu niy było bezto sztyjc błōndzili Dyć gwjŏzdeczka dali na niebje blyskała Cechowanŏ drōga kajś sie […]
Kludzi jich gwjŏzdeczka
Dzieciontko sie rodzi
Śwjynto noc
Śwjynto noc Noc sie już zrobiła Gwjozdeczki blyskajóm Jozef i Maryja W Betlejym mjyjsca szukajóm Wszyndzi je ciasnota Do nich mjyjsca ni ma Co terozki pocznóm Jak już noc i cima Kajś tam kole mjasta Szopka uwidzieli Chocioż je niechersko Łodpoczynek bydóm mjeli Nie twało to wjela Aniół łoznajmuje Że Pónbóczek s nieba Na śwjat […]
Winszowani
Śwjynto noc
Rodzi sie dziecina
Rodzi sie dziecina Rodzi Bożo sie dziecina Mamuliczka hulo syna W betlyjymce ,we żłóbeczku Przykryła go na sianeczku Jezusiczek malutyńki Na śwjat przyszoł golusiynki Ni mo cieplutkij izbetki Ani w kolybce sztebdeczki Baranki go łogrzywajóm Wół i łosioł pomogajóm Wachujóm Jozef i Maryja I cołko bosko familijo Na niebje gwjozdy blyskajóm Pastuszki sie dziwowajóm Co […]
Dziecióntko sie rodzi
Dzieciōntko sie rodzi Zima,cima ,wjater wjeje A za chwila choby dnieje Wjelkŏ gwjŏzda zaśwjyciła Blaskym swojim zadziwiła Anioły pjyknie śpjywajōm Ludzie zdziwjōni pytajōm Co sie robi ? co sie dzieje ? We pojszczodku nocy dnieje ! Gwjŏzdy wesoło blyskajōm Anioły już jim gŏdajōm Jezusiczek nōm sie rodzi ! Wszyskich ludzi łoswobodzi ! Idzcie wy tam […]


text:
4 lata Slonskiego Domu
25 luty SD – 4 roki
WE SZTWORTE ŁURODZINY ŚLONSKIGO DOMU !
WE SZTWORTE ŁURODZINY ŚLONSKIGO DOMU ! Już sztyry roki nom przeminyły, Jak siy Ślonzoki budowy chyciyły. Tak siy to zbudowali Ślonski Dom – Ślonsko Chałupa, Kaj siy zebrało Ślonzokow kupa. Tu siy szkryflajom, tu pogadujom, Ło tym jak swoj Ślonsk, wszyjscy wjelcy mjyłujom. Tyż siy po ślonsku tu pośpjywajom, Boć przeca wszyściutko co ślonski, to […]
Nasza chałpa – Ślōnski Dōm
Nasza chałpa – Ślōnski Dōm Pjyrszŏ była Ślōnskŏ Gŏdka Nie pomjeściła nŏs do pōjszczodka Karlus za chałpy wziōn sie stawjani Bo budowani to jego zadani Pjykny Dōm Ślōnski w necie zmajstrowŏł Wszyskim izby tam wyszykowŏł My se tam pjyknie mjyszkali S kamratami po ślōnsku berali Cōż kjej za mały tyn dōm buł Tuż za budowani […]
Urodziny SD
Życzenia dla jubilatów
Dlo Wszystkich Kamratow i Kamratek Slonski Godki kerzi w lutym obchodzom swoj geburstak Dzisioj w Radijoku Bercik wyjontkowe świynto momy geburstak kamraci majom toż życzynia im skłodomy Nie po darmo a s uciechom wszyjscy my sie tu zebrali żeby naszym jubilatom jak łorkiestra zaśpiywali Sto lot sto lot abo wiyncy żyjcie ludki bez te lata […]
Lutowo Audycja Urodzinowo
We piontek, 7-go lutego o godzinie 19:00 sie zaczyno ! Zaproszomy wszyskich lutowych solynizantow do zabawy razym z nami. A kaj to bydzie ? – radiobercik.eu
Dlo urodzonych we STYCZNIU – życzynia
Dlo urodzonych we STYCZNIU – życzynia Kalyndorz świyży rok zaczyno Przejrzoł styczyń uważnie Zapisoł se wdo Geburtstag mo… bo take dni traktuje poważnie I jo tak samo je traktuja kożdymu na Urodziny ze serca winszuja !!! Niych zło na drodze nigdy niy stowo! Zgoda w doma-niych siyły dobowo! Dziyń kożdy przeżyj z wigorem we zdrowiu […]
Urodziny”Styczniowych”
Urodziny”Styczniowych” Przyjaciele ze Slonski Godki i ze Domu Slonskigo -bez radio Bercik winszujom nom nojlepszego… Mariettce co by ji szczyńście sprzyjało! Hubertowi i Zigiymu co by jich tyż niy łomijało! jani(to jo !) tyż mi tak pedzieli a jeszcze we radiu Bercik naszych krewnych i znajomych ugościyli. Jo Mariettce.Hubertowi i Zigiymu Tyż Nojlepszego życza ! […]


text:
Ślůnzoki
Ślůnzoki (śl-mjym. Schläsinger, pol. Ślązacy, czes. Slezané, mjym. Schlesier, ang. Silesians) – mjano skupiny ludnośći, kero mjyszko na Ślůnsku.
We tym artiklu uomawjo śe Ślůnzokůw we znoczyńu perzůnůw kere deklarujům narodowość ślůnsko, abo kere zachowujům poczuće pewnyj uodrymbnośći kulturalnyj, godkowyj a etnicznyj, nale deklarujům narodowość polsko, mjymjecko abo czesko. Roz na kedy tyż mjanym Ślůnzokůw uokryślo śe mjyszkańcůw Ślůnska, bez wzglyndu na jejich zwjůnzki s kulturům ślůnskům abo jejich brak.
Podug roztůmajtych szacůnkůw, we Polsce a Czeskij Republice mjyszko uod 800 tyś. do 1 250 tyś. Ślůnzokůw. Je tyż djaspora ślůnsko we Mjymcach, Zjednoczůnych Sztatach, Australiji a inkszych krejach, uo kerej numerze ńy ma wjarygodnych danych.
Ślůnzoki posůgujům śe ślůnskům godkům a ślůnskům mjymjeckům godkům. Ślůnsko godka kero ńykere uznowajům za djalykt polskij abo czeskij godki a Ślůnsko mjymjecko godka kero ńykere uznowajům za djalykt mjymjeckij.
Narodowość[Sprowjej]
Do zgody s wyńikůma Nacyjowego Wszechuobecnygo Wykozu s 2011, ślůnsko nacyjo we polskij tajli Gůrnygo Ślůnska deklarowało 817 000 perzůnůw, we tym 362 tyś. kej jedźino, 56 tyś. kej pjyrszo ze dwůch, a 391 tyś. kej drugo.[1] Do zgody s wyńikůma Nacyjowego Wszechuobecnygo Wykozu s 2002, narodowość ślůnsko we polskij tajli Ślůnska zadeklarowouo 173 200 uosůb[2], guůwńy mjyškańcůw Gůrnygo Ślůnska. Na we czeskim spiśe powszychnym s 2001 roku do narodowośći ślůnskij prziznoło śe 10 878 uobywatelůw Czeskij Republiki, głůwńy mjyszkańcůw morawsko-ślůnskigo kreju (we wykoźe s 1991 roku ta nůmera bůła 44 446 perzůnůw). We ślůnskim wojewůdztwje 148,5 tyś perzůnůw deklarowało narodowość ślůnsko, a we uopolskim wojewůdztwje deklarowało 24,2 tyś uosůb.
Dane uoficjalne ńykere ślůnske uorgańizacyje, lo bajszpilu Ruch Autůnůmije Ślůnska abo Zwjůnzek Ludnośći Narodowośći Ślůnskij uznowajům za fest zańiżůne. Podug uůnych, rachmistrze spisowe we wjelu przipadkach wpisywali do formularza nacyjo polsko mimo aże anketowańe podowali ślůnsko, abo wpisywali narodowość blajsztiftym, coby můc ja ńyskorzi zmjyńić. Zasadność zarzutůw potwjerdźili ńyzależne uobserwatory s Helsińskij Fůndacyje Prow Czowjeka[3].
Narodowość ślůnsko ńy je prawńy uznowano we Polsce ańi we Czeskij Republice. Polski gerycht uokreślůł Ślůnzokůw kej "grupa rygjůnalno zamjeszkujůnco Ślůnsk".


text:
Terôzki my sóm przi lutym, a na te piyrsze trzi miesiónce we roku nasze starki i staroszki sporze powiarków zawdy gôdali. Rzykna tyż je terôzki podle raji:
„Styczyń – do kachloka sie prziczyń”,
„Pytô luty, czyś dobrze łobuty” ,
„We marcu jak w garcu”.
Nale, za blank starego piyrwyj, to na Podhalu (sam u nôs na Ślónsku niyftorzi tyż) gôdali na luty grómnicznik, a to beztóż, coby miôł wszyjskim spóminać ło Przenôjświyntszyj Paniynce Grómicznyj. Gôdali tyż jesce „miynsopustnik”, a to skuli łostatków, znacy „miynsopustu”. Jesce inksze mianowali tyn luty tyż „strómpaczym” a to beztóż, iże we tyn miesióncu diosecko strzympióło, znacy „ścinało” mrózym. Luty, kiej nasze, samtyjsze dziecka ze Chorzowa, i côłkigo wojywództwa przikludziyli sie już latoś ze feryjów zimowych. A jô jesce bocza, jak my za bajtli we naszyj szuli, we „Siedymnôstce” zawdy musieli w doma sprôwdzić, i zatym napisać, eźli te nasze ślónskie powiadaczki richtik trefióm, richtik bydóm sztimować do tego, jak nasze Ółmy gôdali:
„Kiej luty gorki i ło wodzie,
to wiesna bydzie niyskoro’
i pewnikiym ło chłodzie”.
Abo:
„Kiej luty ze rzgmotami, wartko bydzie wiesna przed nami”.
Lebo jesce inksze:
„We lutym sporze wody, tóż côłkie lato bez pogody”,
„Kiej luty niy wymrózi, to na isto môj śniygiym pogrózi”.
Nó, i to by możno stykło na ta piyrszô lutowô sobota. A mie tam jes ździebko żôl, coch jô już jes taki stary knaker, bo juzaś, po tych zimowych feryjach, sam u mie we szuli, we mojij „Siedymnôstce” a i we tym gymnazjóm (dôwnyj trzidziestyj dziewióntyj szuli) łod szaroka dziecka rómplujóm, larmujóm, chocia niy wszyjske byli kajsik na wywczasach bez te feryje. I tych juzaś, co bydóm sie mógli we szuli wećkać gorki łobiôd ze ftorym we niyjednyj familiji bóło knap bez te łostatnie dwa tydnie. A jô zawdy miôł, i móm rôd (bo już łod pióntyj niy poradza nynać), kiej te wszyjskie najduchy, kiej te wszyjskie rojbry i buksy przikludzóm sie na plac, na tyn nasz majdan przed szulóm i bydóm wyrobiać, rómplować, jak to te dziecka majóm we zwyku.
Luty, to pojstrzodek zimy… nó możno latoś niy blank pojstrzodek, bo piyrszy śniyg śleciôł ci sam u nôs we Chorzowie kajsik we drugij półowie stycznia. Nó, niy ino we Chorzowie ale i we Zôbrzu, Bytóniu, Piekarach i… kaj by tam jesce.
Nale, możno terôzki cosik blank ze inkszyj faski?
Nó, tóż, kiejsik bez zima 1259-1260 roka sam na Polska, i razinku tyż na nasz Ślónzek drugi rółz najechali Tatary. Piyrszy rółz bezmać byli sam u nôs jesce za tego móngoła Czyngis Chana (Dżyngis-chana, do 1206 Temudżyna), ło kierym pisôł już wywołany wandrus Marco Polo. Wyrôbiali ci te łoszkliwe Móngoły, Tatary u Madziarów, Chorwatów i we Dalmacyji. Nôjprzodzij dostali chiby łod fyrszta Henryka II Pobożnego (kiery ale tam przi tyj haji pôd) i pitli bez taki Tor Sudecki (Brama Sudeckô). I tyn drugi rółz, kiej sie sam przikludziyli, to razinku bóło bez zima. Eźli to na isto bół luty, to terôzki niy poradza zmiarkować, ale ci łod tego czasu we dôwniyjszyj wsi Chorzów łozprawiało sie ło roztomajtych takich utopkach, utoplecach, kierzy sam u nôs wyrôbiali, kierzy strachowali, i to niy ino naszych, ale i bezmać ruskich we śtyrdziestym pióntym roku. Jô sam niy byda łozprawiôł ło wszyjskich, kiere sie sam u nôs pokazôwali, ale żyjóm jesce ludzie, kierzy to wszyjsko boczóm i swojim dzieckóm przi Godach, przi chojnie, przi jedli te bery łozprawiajóm. Te, co sam miyszkajóm i miarkujóm kaj jes Bederowiec, Wynzłowiec, dôwniyjszô Szwajcarskô Dolina, to tyż wiedzóm (chocia możno ino łod starzików), co bóła ci tam bichlajna i zdrzódełko kole takigo sidłoka Millera. Tyn utoplec sie ciyngiym ukazôwôł aże do tego łoka mrziku, kiej sprawiyli tam haltynsztela banki „dwanôstki”, kierô jesce fyrtała łod Huty „Kościuszko”. I wtynczôs sie blank tyn utoplec zapodziôł. To bół jedyn. Inksze to byli na Kosmalowych stôwach, na Kosmalowych tajchach… Poruch chopa tyn utopek tam do imyntu utónkôł aże sie bezmać sóm utopiół tak, co już niy poradziół ze tego flapsu na spodku wylyjźć. Byli jesce inksze – tak gôdajóm – na Mainzenszachcie po lewyj zajcie łod zantgruby, łod piôskowni, ale to tyż bóło ci na tym Kosmalowym i ku tymu jesce na Szulcowym.
Luty, Móngoły i chorzowske utopce…
Terôzki my sóm przi lutym, a na te piyrsze trzi miesiónce we roku nasze starki i staroszki sporze powiarków zawdy gôdali. Rzykna tyż je terôzki podle raji:


text:
I znów mija kolejna rocznica zawaleniu się Hali Wystawowej w Katowicach . Ocalenie Sekundy,dłoń wyciągnięta gestem wzywa pomocy, zimno, ciemność i ból, nie mogę umrzeć tej nocy, Pod zwałowiskiem gruzów iskierka życia gaśnie, otwiera powieki nadziei , popatrzy w ciemność nim zaśnie. Świadomość się budzi, smutno tak odejść bez pożegnania, -córeczko!, żono! nie jesteście przygotowane […]
Rocznica zawalenia się Hali Wystawowej w Katowicach
żona !!!
Lekarz polecił, żebym „utopił swoje problemy”Niestety, żona nie chce dać się wyciągnąć na basen Haaaaaaaa (*-*)
Wjeczne pszoci
Wjeczne pszoci Pszoła mama tacie S nim życi kludziła A jŏ na chłopeczka Cudzego synka wziynach Chodziōł do mje na zolyty Pjykne słōwka prawjōł A jak przyszło co ô pszociu To sie trocha gańbjōł Jednak kjerojś niydzieliczka Dŏł mi srogigo kusiczka Pukiet kwjotkōw wjelki Padoł – to do moji frelki Bo ci pszaja s cołkij […]
Haja
Haja Poszła baba do sōmsiada By sie spytać ô porada Ale tam sie zasiedziała I w chałpje haja mjała Bo chłopeczek wygłodzōny Przyszoł s roboty wykōńczōny A tu ni ma jodła gotowego Ani w chałpje też żŏdnego Mjynso jeszcze zamrożōne Garce łôd wczora przysuszōne Nie pomyte,posraniane A wysiady ôblotane Dyć chłopeczek sie nerwuje Wszysko babje […]
Kurzok – palacz
KURZOK Chciŏł se Karlik zakurzyć Baba mu nie dała Bo by cŏłkŏ chałpa Potym i śmjerdziała Bjere Karlik paczka Na dwōr wylazuje Szkyrce tam kołkami Cygareta zapŏluje Siednōł se na stołeczek Dŏł se na stōł kufeleczek Sōm ze sobōm pogaduje Że go baba s chałpy wyciepuje Ze godzinka to tak twało Babje sie na […]
Ô bergmonie
Ô bergmōnie Gōrniku bergmōnie cojś tam kopŏł na ścianie bergmōnie pjerōnie cojś ty kopŏł tam ? Jŏ kilofym wywijŏł,wywijŏł a pyrlikym pobijŏł i szychta żech mjŏł Gōrniku pjerniku cojś tam robjōł w chodniku bergmōnie pjerōnie cojś ty robjōł tam ? Jo żech wōngiel fedrowŏł,fedrowŏł cołko nocka harowŏł potym żech do szole szoł Gōrniku bergmōnie kaj […]
Babski świynto
Babski świynto Je taki jedyn dziyń we roku jak mi sie kryncom płaczki w łoku mój ślubny przeca dzisiej pamiynto że jego baba mo wielki świynto Toż mi nawijo jak nakryncony jaki to dobry dlo swoji żony że mje tak pszaje jo tymu rada ale tyż myśla jak kożdo baba Że jakiś cel w tym […]
Panoczek
i tak bywo jak se kupisz nowe szczewiki,,,,
Przemijanie
Zrozumieć Nie mogę nawet cofnąć czasu kiedy ktoś bliski stąd odchodzi cierpienie wpisane w sens istnienia jakże z nim trudno się pogodzić Jadem pretensji pałają zmysły one pokarmem jak kromka chleba co mi przyniesie przyszłość jutra gdy dziś odeszło stąd do nieba Jak mam rozumieć przeznaczenie gdy boleść rani serce moje w otchłań cierpienia i […]
DEJCIE POZÓR NA DZIECI!
DEJCIE POZÓR NA DZIECI ! W kożdym małżyństwie sóm take chwile, że nóm przichodzi smak na „gyfile”. Dobrze, jak dziecek jeszcze niy mómy, wtedy na wiyncyj sie pozwolómy. Dyć jak my w dóma już niy sóm sami, trza dować pozór z tymi figlami! Bo sie nóm taki fal zdarzyć może, jak myj kamratce, co […]


text:
Robin Hood
Robin Hood - postać ze powjarkůw, strzedńowjeczny bohatyr kery habjůł bogoczom a rozdowoł bjydokom. Bůł to banita, kery pomjyszkiwoł we leśe wele Sherwood uoroz ze swojimi kůmpanůma, do kerych należeli braćik Tuck, Will Stuteley, mody David ze Doncasteru, Mały John s Hathersage, Much syn młynorza, Allan ze Doliny a Will Szkarłatny. Jygo lipstům bůła Lady Marion. Podug powjarki, Robin Hood uprzikrzoł żywot szeryfowi Nottingham Robertowi de Rainault a pozostoł wjerny krůlowi Richadowi Lwje Śerce, uod kerego uostoł na kůńec ułaskowjůny. Nojbarzi znůmo adaptacyjo powjarki we literaturze napisoł Howard Pyle, powjarka mo tyż mynga adaptacyji filmowych, we tym "Robin of Sherwood" Kevina Costnera.


text:
Placki Przismyczoła baba kartofle na placki chop przi komputerku sie prosi ô facki Ty pierōński lyniu niy poleżysz w „ciyniu” Jo smycza kartofle, a ty trzij na placki. Barbara Politaj
Placki
LEGENDA O SWIETYM MARCINIE
LEGENDA O SWIETYM MARCINIE Dziolo sie to we czwortym wieku po Chrystusie. Bola wtynczos siarczysto zima, nasulo moc sniega, mroz szczypol po gymbie, a na galynziach i rantach dachow wisialy lodowe sople. We glymbokim sniegu siedziol ubogi zebrok i trzons sie ze zimna. Po drodze rajtowol na koniu rzymski wojok owiniynty we cieply, czerwony mantel, […]
Lyki z inkszy aptyki
Lyki z inkszy aptyki Lyk na gripa? Łapła baba gripa Tako boła klipa Ciyngym psikała Po nocach charlała Zadzwonioła po Filipa. Lyk dlo duszy? Napisała limeryki Lepsze istne niż pierniki Tonkała je w mlyku Szukała w nich lyku Dusza śpiywo – som wyniki! Lyk na nyrki? Jedyn chop z miasta Szombiyrki Durś chorowoł , bolały […]
OPA UTOPLEC
OPA UTOPLEC Bolach blank malo jeszcze wtedy, toz niy pamiyntom, ale skuli tego, ze to jest rodzinno gyszichta i przi kozdyj okazji wszyscy jom osprawiajom, to jo tyz moga wom opowiedziec. Choc wszyske miyszkance Wojtowyj Wsi laziyli do szkoly, poradziyli czytac i pisac, to jednak yno moj Opa byli bardzij uczyni i colko wies przilaziola […]
Mokwa
Mokwa Ze ôstudom mioł utropa Ech godali : żol nōm chopa Mioł zwadliwo Baba krziwo Goń ta mokwa goń do mopa Barbara Politaj
MELUZYNA
MELUZYNA Piykno bōła to kobiyta Isto ukorano srogo Zaniydbała chopa dziecka Bizygantka żōła błogo Niy warzoła i niy prała Prōżnowała cołke dzionki W zdrzadło jyno se patrzała We chaboździach bōły grzōndki Djoski na nia cichtowali Kej zejrzeli Meluzyna W jedyn dziyń baba porwali Dyć zapadła sie pod ziymia Teroz furgo kajś po nocach Jynczy ,stynko […]


text:
BRUNOTNY BER Po cieplym lecie prziszly zas dugsze, jesiynne wieczory. Na dworze wczas sie robi cima, jest zimno, dyszcz padze, niy chce sie z chalpy wylazic, toz zas nachodzom czlowieka wspomniynia. Prawie mi sie przipomnialo, jak mi bolo tak z osiym lot, to moj bracik Jorgus kupiol mi takego brunotnego, wielgego bera. A bolo to […]
BRUNOTNY BER
ŚWIYNTY MIKOŁEJ
MIKOŁEJ Za bajtla dycki mialach duzo uciechy bez te dwa ostatnie miesionce roku: listopad i grudziyn. Bo prawie w tych miesioncach sie duzo dziolo i dostowalach nojwiyncy gyszynkow. Zaczynalo sie od Wszystkich Swiyntych, potym fajrowali my moj gyburtstag, zas za dwa tydnie bola Barborka, a dwa dni niyskorzyj po swiyntowaniu Dnia Gornika, czyli Barborki, przichodziol […]
MOJ KUZYN PYJTER
MOJ KUZYN PYJTER Moj kuzyn Pyjter to bol pieronski gizd. Ale my sie zgodzali, bo jo mu dycki ustympowala, coby yno niy poklachol ciotce Angeli, ze jo bardzi przaja ciotce Lyjnie. Bezmas jego ojciec, moj potek ujek Izydor tyz za bajtla bol taki dziobol. Toz po kim Pyjter miol byc lepszy? Opa osprawiali mi gyszichta, […]
Prowda
Prowda?.. Bajtle zgobić fest umiom Cosik zaiwanić tyz lubiom I potrzaskac,pomalowac A potym Aniołka udować Muti father to yno niy Jo To niy Jo tak fest zgobia Przeca nic złego niy robia To bajtle z placu inkszego To yno one zrobili coś złego Z budy do dom zaroz łaza Nikaj po drodze niy właża Yno […]
Prowda
Prowda ◆ „Tako prowda” – tak gŏdomy Kej z kamratym ôsprawiomy Uwierz prosza niy cygania Kaj jes prowda? Sōm dwa zdania ◆ Chociŏż ciyngym mu klarujesz Bijesz w klota sie nerwujesz Ôn ci powiy yno na to Gŏdej prowda ta „sagato” ◆ Zaś na nowo to „manglujesz” Argumynta przeciepujesz Kiwo gowom … dyć mo „ale” […]


text:
ZIELONO MI
Kaj teroz ida, zielono mi
Jednak za starym mi sie ckli
Tesno za starymi widokami
Codziynny pejzaż za łoknami.
Kaj je tyn maras, dymy i kurz
To zapomniane widoki już
Dzieci niy czekajom na łojca powroty
Jak styrany po szychcie wrocoł z roboty.
Baby niy stojom w siyni by w podziynce
Ucałować zniszczone robotom rynce
Teroz komputery, roboty, ałtomaty
Pozbawiyli chleba i brata i taty.
Chociorz kaj teroz ida zielono mi
Coroz bardzi za tamtym sie ckli
Teroz dżewa szumiom za łoknami
Wonio lasym, kwiecistymi łonkami.
Coroz piykniyjsze som nasze dzielnice
Jasne i czyste place i nasze ulice
Jednak choć w koło zielono mi
Za starym Ślonskym mi sie ckli.
Janina Żoch


text:
Industriada 2013
Za niycały tydziyń bydzie wieli fajrowani na Szlaku Zabytków Techniki. Wort je przyjechać do ślonskich miast na świynto tego naszego dziedzictwa przemysłowego. Bo niy ino idzie se bez żodnego geltu połoglondać zabytki techniki ale i posłuchać fajnych koncertów dejmy na to Carrantouhill, Me Myself And I, Indios Bravos abo Abradab. Mało tego, bydzie szło łostać na chwila grubiorzym i dowiedzieć sie, jak to sie fedruje, karnońć sie kolejkom wonskotorowom, upiyc chlyb abo łoboczyć jak sie warzi piwo.
A wiycie co to je mapping 3D? Jak niy wiycie to przidźcie se łoboczyć. A to niy wszyjstko. Jeszczeście niy widzieli takich srogich blyndujoncych lalek Dundu a łony bydom kiej sie wybierecie do Zobrza.
Bydzie tyż szło za darmo dojechać do niykierych zabytków. Skisz tego, że zrychtowane łostało poranoście autobusów i w kożdym bydzie na Wos czekoł przewodnik PTTK, kiery łokludzi ło tym, co kaj bydzie dzioło. A tukyj mocie mapa, kaj łony bydom rajzować:
Toż ni ma co se inakszyj łobmyślać, co bydziecie robić w drugo sobota czyrwca. Biercie do auta, na koło, moplik abo na barana swojich starzików, łojców, libsty, bajtle, przocieli i przyjyżdżejcie!! My tyż tam bydymy :) Toż zapraszomy! Chowcie sie!
To co my tukyj pedzieli to ino je tako czyńść z tego, co sie bydzie dzioło. Wiyncyj znojdziecie tukyj:
Idzie se tyż jeszcze łoboczyć filmik, kiery promuje to srogi fajrowani z zabytkami techniki: