text:
VIII
Chùtkò jô sã doznôł vjicé wó nim kvjece. Na planéce môłéwo princa to vjedno dało dëcht zvëczajné kvjatë z pôrã płacikami przëstrojoné, chtërnë nje zabjérałë vjele placë ë njikòmù nje vadzëłë. Na pòrénkú vëszczitałë z trôvë, a téj wob vjeczór zvjãdłë. Ale túten kvjat sã naklił jednim razã z semjenja, co bëło przëlejcałé nji ma vjedzec skõd ë môłi princ sã przëzérôł z blëza ti rosce, chtërna nje szlachòvała za żódnëmi drëdzjimi roskami. To letkò móg jacji novi ôrt baobaba bëc. Jednak ten cjerzk chùtkò woprzestôł rosc, a pòczõł kvjisc. Môłi princ, chtëren béł przë tim jak vërós z njewo stolëmni pãczk, mjôł pòczëcé, co z tewo sã wobjavji cos cëdnéwo, le nasz kvjat nji mjôł jesz skónczoné sã snażëc v zaciszi svojé zeloné dornjice. Baczlëvje dobjérôł svòje farvë. Woblekôł sã pòmale, pasovôł své płacicji jednewo pò drëdzjim. Nje chcôł sã pòkazac rëchlé jak jaż v całi svòji nôdobje. Ó, to jo. Ten béł barzo chãdodzji! Jewo tajemné szëkòvanjé sã bavjiło całëmi dnjami. A téj ótole, na jednim pòrénkú, pravje cjéj vëszczitało słóniszkò, won sã wobjavjił.
Ë nen, co mjôł sã z takõ akùrôtnoscõ narobjałé, zévnõn a rzek:
– Ach! Dopjérkù jem wodeckła… vëbaczëce mje… jô jem takô njevëszëkòvónô…
Môłi princ nji móg svój zôdziv skrëc:
– Vë jesce ale pjãknô!
– Prôvda? – wodpòvjedzôł łagòdno kvjat. – A pòrodzonô jem v jednim czasú ze słúniszkã…
Môłi princ jú vëzgód, co wona za beszédnô nje bëła, ale jakùż doch za serce chvôta!
– Mje sã zdaje, że to je czas na frisztëk – rzekła a zarôz dodała – vë bë bëlë tak dobri ë pòmëslëlë wó mje…
Ë môłi princ, całi wod se, vëszúkôł ten giskón té svjéżé wodë ë wusłúżił temù kvjatovi.Tim spòsobã wona jú wod zaczõtkù sã jemù naparłãża ze svòjõ trochã wobraznõ bùsznoscõ. Jednim razã na przikłôd, cjéj wona gôdała wo svòjich sztërzech kòlcach, rzekła môłémù princë:
– Mògõ smjało przinc, ti tëgrësovje, z tëmi svëmi drapjami!
– To nje dô tëgrësi na mòji planéce – przékòvôł môłi princ. – Nódto tëgrësovje nje rżõ trôvë.
– Jô nje jem żódna trôva – kvjacik wodrzek mjodno.
– Vëbaczëce mje…
– Jô sã nje bòjã przed tëgrësi, ale wokrop móm strach cjéj ten vjater sã pòrivô. Môce vë móże jacji paravan?
«Bòjec sã przed vjatrã… to je ale njeszczescé do roslënë», zmerkôł môłi princ. «Z tim kvjatã to nje púdze ejnfach…»
– Wob vjeczór schòvce le mje pòd glokõ. To je straszni zib hewo kòl vas. Ë je lëchò wurzõdzoné. Tamò, skõdka jô jem…
Ale téj wona przecjidła svõ gôdkã. Wona bëła tú doch jakò semjã przëszłô. Wona nji mògła njic wo jinszich svjatach vjedzec. Zasromjonô tim, że sã da rozszrúvòvac przë tak letkòvjérni próbje łganjô, wona zakaszla dva abò trzë raze, co bë zepchła vjinã na môłéwo princa:
– Acz z nim paravanã?
– Jô bë béł jidzoni zó tim szëkac, ale vë jesce do mje gôdalë!
Téj wona zakaszla mòcnjé, że bë téż jewo zaczãło sëmjenjé grëzc.Tak môłi princ, mjimò dobré wolé kòchanjô, chùtkò jõł v njã trëchlôc. Won brôł za gvës jé słova bez znaczenjô a chùtkò sã stôł mòcno njeszczestlëvi.
«Jô nji mjôł nó njã słëchac» rôz mje sã zvjerził. «Njigdë bë nji mjôł na kvjatë słëchac. Nó të je trzeba vzerac ë jich wonjac. Ten mój wonjôł na całi mòji planéce, le jô nje pòtrafjił sã temù ceszëc. Na historijka wo drapjach, co mjã tak rozjadovjiła, mjała blós zbùdzëc mõ vrazlëvòsc.»
Won jesz sã mje zvjerził:
«Vnenczas jô nje rozmjôł njic! Jô mjôł wobsãdzac vedle czënóv, a njé vedle słóv. Wona dôva mje wonjõ a blask. Jô bë nji mjôł njigdë mjec zvjornjoné! Jô mjôł dozdrzec jejé vrazlëvòsc, zataconõ za tëmi słabëmi fortelami. Kvjatë sõ przecivnosci pôłnë! Ale jô béł za młodi, co bë rozmjôł kòchac.»
Słovôrzk:
vëszczitac wschodzić, kiełkować, ukazywać się
naklëc wzejść (o roślinach), wykluć się (o zwierzętach)
semjã nasiono
z blëza z bliska
roska roślinka
szlachòvac za być podobnym do
ôrt rodzaj
stolëmni olbrzymi (neologizm)
snażëc sã upiększać się
dornjica komnata
chãdodzji porządny, czysty, skrupulatny
bavjic tu: trwać
wodecknõc obudzić się
beszédni skromny
giskón konewka
naparłãżac sã narzucać się, naprzykrzać się
wobrazni obrażalski
bùsznosc duma
drapja pazur
ejnfach łatwy, łatwo
gloka klosz
zib ziąb, zimno
rozszrúvòvac rozpracować, przejrzeć
trëchlôc wątpić
brac za gvës brać na poważnie
rozjadovjic rozgniewać
zvjornõc uciec
zataconi ukrywający się


c: text/html

text:
Blind Judgement
Blind Judgement běše serbska metal formacija, kiž skutkowaše mjez 2001 a 2006. Wosebitosć skupiny běše jeje twjerdy stil, kotryž je skupinu k najtwjerdšej serbskej skupinje činił. Wot Blind Judgement eksistuja wjacore natočenja.
Sobustawojo naposled[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- spěwar - Syman Bogusz
- bas a do toho 2. gitara - Christof Pólk
- bijadło - Jan Čórlich
- gitara - Měrćin Wjenk
Sobustawaj, kotrajž wustupištaj do rozpušćenja[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- spěwar - Matej Dźisławk
- bas - Veronika Lebsec
Stawizny skupiny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W lěće 2001 wot Mateja, Jana, Romana a Měrćina na iniciatiwu Mateja a Jana załožena, zwučowaše skupina tehdy hišće pod mjenom S.O.. Tež prěnjej wustupaj złoži skupina pod tutym mjenom, ale hižo z Veroniku. Ze změnu wobsadźenja (Roman wopušći skupinu a Christof so přidruži) so tež mjeno změni. W slědowacych lětach hraješe skupina na přikład na Battle of the bands, w Budyšinje, Kamjencu, Haslowje, Chrósćicach a hišće na wjele druhich městnach. W lěće 2004 Syman do skupiny jako druhi spěwar zastupi. W běhu dalšeho lěta Matej wustupi. Slědowachu wustupy na přikład na Nukstocku a Dnjach młodźiny. 2006 so skupina rozpušći, k tomu so organizowaše hudźbny wječork "The Last Gathering" wot Barakki a skupiny Blind Judgement. Běše to wotchadnička (tam pomjenowana jako wodka-dnička, skupina poskićeše za wšitkich wódku) skupiny, kiž so tam wot jewišća kaž tež připosłucharjow porjedźi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Powěsći ze Šule za dolnoserbsku rěc a kulturu
Co pópšawem gótujo rěcna šula w toś tom casu korony?
Pó kazni pśeśiwo koronje w Bramborskej wót 13. měrca nejdeje wšykne ludowe wusoke šule a druge kubłańske wenkašulske institucije źěłaś a su zakazane. To groni konkretnje, až w rumnosćach Chóśebuskeje rěcneje šule a na městnje w serbskem sedleńskem rumje žedne zarědowanja a kurse se njewótměju. Nalětny semester jo se zachopił južo w februaru a skóro wšykne rěcne kurse su chopjali a su něnto pśetergnjone wesrjejź. W toś tej situaciji jo dał jadno wokognuśe cakanja a pśemyslenja, kak dalej, pśeto nichten njejo weźeł, kak dłujko to trajo. Ale sobuźěłaśeŕki rěcneje šule su sebje jasnje byli, až tak lažko njebuźo šula do stojanja pśiś, pśedewšym su južo woblubowane zarědawanje ”Serbskego wótpołdnja” a jězd do Pólskeje stej musałej wupadnuś korony dla. Nejžpjerwjej k jatšam su wšykne aktiwne wobźělniki rěcnych kursow dostali jatšowne póstrowy wót šule, zwězano z małymi rěcnymi nadawkami. Teke na internetowem boku rěcneje šule su sobuźěłaeŕki nadawku za serbšćinu a pólšćinu stajali, aby kuždy mógał tam dalej zwucowaś. Samo jaden mały film k wokablam k nałogoju mólowanja serbskich jatšownych jajow móžoš tam namakaś, źěk jadneje pilneje ceptaŕki, kótaraž wumějo z dobreju techniku to zwónoźeś.
Pó pódlejźenju koronowego zakaza jo rěcna šula pśiducy wjeliki nadawk měła, kak móžomy naš nalětny semester bejne pórědnje skóńcyś? Južo wjele pśednoskow a teke fotowe a wuměłstwowe źěłarnja su musali wupadnuś. Togodla smy do kontakta pśišli z wšyknymi ceptaŕkami a ceptarjami, aby se pšašali lěc wóni wiźe zgromadnje z šulu wudrogu, kurse weto digitalnje abo z nadawkami na papjerje do kóńca wjasć. To by było pón jano wót doma móžno a wósobińske kontakty z kuždym wobźělikom jadnučkego kursa muse organizěrowane byś. Skóro wše ceptarje su zwólne byli z teju wariantu a su se procowali w jadnej abo drugej formje nadawki wuźěłaś a dalej daś na kursistow. Cełe nowe ideje pśedewześa wucby su se naraźili, tak na pśikład z whatsapp-wideo-šaltungami w jadnotliwych kupkach abo per mejlki z pózdźejnym telefoniskim kontaktom z kuždym. Teke kursisty su dobrowólnje pśigłosowali kurse dalej gótowaś, młoge su wót samego se pšašali a sebje žycyli dalej serbsku rěc nawuknuś. Weto njedobrych wumjenjenjow smy něnto móžny puś namakali za našych rěcnych wobźělnikow serbsku a pólsku wucbu dalej pśewjasć a se naźejamy, až w nazymje su lěpše wumjenja za źěło rěcenej šule.


text:
Zakładne zrěčenje wo přesydlenju Miłoraza móža nětko podpisać. Wčera je Trjebinska gmejnska rada za to zelenu swěcu dała, pod přikleskom Miłoražanow.
Miłoraz (CK/SN). Na wurjadnym posedźenju je Trjebinska gmejnska rada wčera wječor w Miłorazu zakładnemu zrěčenju wo přesydlenju wsy přihłosowała. Wobzamknyli su to jednohłósnje a bjez diskusije. Při „historiskim rozsudźe“, kaž jón wjesnjanosta Waldemar Locke (CDU) mjenowaše, bě wjace hač 90 ludźi na žurli hosćenca „K wočerstwjenju“ přitomnych a tak wo wjele wjace hač před tydźenjomaj. Tehdy chcychu hižo raz wothłosować. K tomu pak dóšło njeje, dokelž Trjebinska gmejnska rada přemało přitomnych čłonow dla wobzamknjenja-kmana njebě. Posedźenje dyrbjachu přetorhnyć a po sakskim gmejnskim porjedźe bjezposrědnje nachwatać. Wčera běchu wšitcy radźićeljo na wurjadnym posedźenju. Miłoraženjo, kotřiž so wot swojeje gmejnskeje rady dołho zanjechani čujachu, dźakowachu so za jasny rozsud z přikleskom.


text:
Budyšin. Po sylnym njewjedrje 22. junija tež mnozy priwatni wobsedźerjo lěsow na swojich ležownosćach škody zwěsćeja resp. spytaja je wotstronić. Tole pak móhło strašne być a žada sej wosebite wukubłanje. W zašłosći je při tajkich dźěłach časćišo k njezbožam dóšło, kotrež mějachu zdźěla tragiski wukónc. Zwjetša je jeno z ćežkej techniku móžno škody wotstronić. Tohodla delni lěsniski zarjad Budyskeho krajnoradneho zarjada wšitkim wobsedźerjam lěsa poruča so w lěsniskich rewěrach abo na krajnoradnym zarjedźe wobhonić, kak móža škody w lěsu bjez stracha wotstronić. Najlěpje je, hdyž tajke dźěła fachowym firmam přewostajimy. Wone nimaja jenož wukubłanych sobudźěłaćerjow, ale tež wotpowědnu specielnu techniku.
Planuje putnisku jězbu
Smjerdźaca. Přichodnu putnisku jězbu z busom do Medźugorja w Bosniskej-Hercegowinje planuje Smjerdźečan Gerat Róbl wot 30. septembra do 7. oktobra 2017. We wobłuku jězby je tohorunja dnjowy wulět do Dubrovnika předwidźany. Přizjewjenja, kotrež přijimuje Gerat Róbl pod telefonowym čisłom 035796/ 96 540, su hišće móžne.
Hudźa na torhošću
Budyšin. Za lětuše lětnje prózdniny ma Budyski Serbski muzej štyri programy w poskitku. Dźěći móža so na dyrdomdejskim wodźenju po měsće wobdźělić abo na kreatiwnej dźěłarničce prózdninske dopomnjenki zhotowić. Dale poskića kostimowu bajkowu hodźinku a program k wustajeńcy „Zbóžny, štóž wěri“. Zajimcy njech přizjewja so pod telefonowym čisłom 03591/270 87 00 abo e-mailnje pod . Poskitki su tež internetnje pod www. sorbisches-museum.de přistupne.
Šulerjo na wuprawje byli
Kulow (AN/SN). 26 šulerjow Kulowskeje wyšeje šule „Korla Awgust Kocor“ je so spočatk tydźenja na wuprawu do čěskeho Libereca podało. Bě to wuznamjenjenje najlěpšich 5. do 9. lětnika. W Liberecu wopytachu woni iQlandia, moderne twarjenje, w kotrymž zeznajomichu so z najwšelakorišimi wobłukami techniki a wědomosće. Tak zaběrachu so z wodu, słónčnej energiju, z lětadłami a roboterami. Po cyłym domje móžachu šulerjo swoje znajomosće w přirodowědnych předmjetach pohłubšić.
Kamjenc. W dźěćacym domje na Fichtowej 17 w Kamjencu přeproša Černobylske towarstwo póndźelu, 19. junija, w 19 hodź. na sobustawsku zhromadźiznu. Zo bychu tež dalšich zajimcow, bywšich hóstnych staršich a podpěrarjow za swoje aktiwity zajimowali, přewjedu zhromadźiznu jako zjawne zarjadowanje.
Wo přewróće rěčeć
Wulka Dubrawa (SN). Spěchowanske towarstwo Margarećineje hěty we Wulkej Dubrawje přeproša zajimcow zajutřišim, njedźelu, w 10 hodź. na diskusiju ze sakskej ministerku za integraciju Petru Köpping do muzeja. Zarjadowanje wotměje so składnostnje 26. róčnicy wobsadźenja zawoda. Dźěłaćerjo běchu so 18. junija 1991 hrožacej demontaži mašinow wobarali, po tym zo bě rukowaćelnja zawod předała a 800 ludźom wupowědźiła.
Frank Richter porěči
Budyšin. We wobłuku Budyskich rozmołwow porěči póndźelu, 19. junija, w 19.30 hodź. bywši nawoda Drježdźanskeje krajneje centrale za politiske kubłanje Frank Richter w Muzeju Budyšin wo přičinach tuchwilneje njespokojnosće w kraju a njedowěry do politiki.
Wojerecy. Šěsć skulpturow, kotrež nastachu na mjezynarodnymaj rězbarskimaj sympozijomaj 2014 a 2016 we Wojerowskim zwěrjencu, přenjesu přichodny tydźeń do parka Łužiskeje jězorinoweje kliniki. Wjacori wuměłcy ze wšelakich krajow běchu skulptury na temu integracija stworili. Nětko chcedźa zdźěla jara ćežke twórby na nowym městnje prezentować. Kaž kulturna a zwěrjencowa tzwr zdźěli, su wone hišće na předań.
Žónska unija so zetka
Tři Hwězdy. Přichodne zjawne zarjadowanje žónskeje unije Budyskeho wokrjesa wotměje so srjedu, 14. junija, w 19 hodź. w hosćencu w Třoch Hwězdach. Póńdźe wo wočakowanja na młode swójby w dźensnišej towaršnosći.
Pančicy-Kukow. Čłonojo Domowinskeje skupiny Pančicy-Kukow njech njezabudu na swoju přichodnu rjedźensku akciju při pomniku Jakuba Barta-Ćišinskeho w Lipju, kotraž budźe sobotu, 10. junija. Wobdźělnicy zetkaja so w 9 hodź. Njech sej kóždy trěbny dźěłowy grat sobu přinjese.
Wo narodnostnej politice
Budyšin. Europski klub přeprošuje pjatk, 9. junija, we 18 hodź. na přednošk a diskusiju na temu „Narodnostna politika Španiskeje republiki“. Zarjadowanje wotměje so na žurli Budyskeho Serbskeho domu. Referent budźe Raúl Alfredo Enzenbach z Magdeburga. Jako zawod porěči zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Hajko Kozel (Lěwica) wo narodnostnej politice Weimarskeje republiki a nacistiskeho knježerstwa wot 1918 hač do 30tych lět 20. lětstotka. Moderěrować budźe publicist Sieghard Kozel.
Při Pastwinej horje twarja
Chrósćicy. Za XII. mjezynarodny folklorny festiwal pyta přihotowanski wuběrk pomocnikow wot 16 lět, kotřiž chcyli hłownje jewišća sobu na- a wottwarić. To płaći za čas wot wutory, 20., do póndźele, 26. junija. Zajimcy njech so w regionalnym běrowje Domowiny w Chrósćicach přizjewja, a to pod telefonowym čisłom 035796/ 96 254 abo e-mailnje pod .
Čitaja z Paternostra
Budyšin. Jako zazběh Literarneho wubědźowanja Ludoweho nakładnistwa Domowina a Załožby za serbski lud wotměje so štwórtk, 8. junija, w 19.30 hodź. literarny wječor w Budyskej Smolerjec kniharni. Pod hesłom „Naš dorost“ čitaja Alena Belkotec, Rejzka Delenkowa, Annamaria Hadankec a dalši awtorojo z Paternostra. Wšitcy zajimcy su wutrobnje witani.
Budyšin. Zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Hajko Kozel (Lěwica) kaž tež kubłansko-politiska rěčnica frakcije Lěwicy a předsydka dźěłarnistwa wučerjow GEW w Lipsku Cornelia Falken přeprošataj jutře, štwórtk, w 16 hodź. na informaciske a diskusijne zarjadowanje za zajimcow a za přidružnikow-wučerjow do wobydlerskeho běrowa Lěwicy na Budyskej Šulerskej 10. Zaměr je, zajimcow za přidruženje do wučerskeho powołanja w Sakskej wo aktualnych wuwićach informować, ale zdobom tež hižo w praksy stejacym přidružnikam wuměnu nazhonjenjow zmóžnić. Wobsahowe ćežišća su na přikład dalekubłanje a zastopnjowanje mzdy přidružnikow. W zańdźenosći su zamołwite instancy wosebje při zastopnjowanju wopak rozsudźeli. Zajimcy su wutrobnje přeprošeni.
Serbska čitanska nóc
Kamjenc. W kapałce Kamjenskeje chorownje maltezow swj. Jana wotměje so jutře, srjedu, w 16.30 hodź. wopomnjenska nutrnosć za wšitkich, kotřiž su wot februara hač do srjedź meje 2017 w chorowni zemrěli. Jich mjena chcedźa na nutrnosći mjenować a za nich swěčku při jutrownej swěčce zaswěćić. Wšitcy přiwuzni a znaći, njewotwisnje wot nabožneje přisłušnosće, su přeprošeni.
Socialne poradźowanje
Budyšin. Prawiznik a zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Hajko Kozel (Lěwica) přeproša jutře, srjedu, wot 13.30 do 15.30 hodź. na socialne poradźowanje do swojeho Budyskeho běrowa na Šulerskej 10. Zhromadnje z prawiznikom Gregorom Janikom, kiž je w socialnym prawje wosebje wobhonjeny, pomha wón w socialnych prašenjach často jewjace so problemy rozrisać. Termin dojednać móža sej zajimcy pod telefonowym čisłom 03591/ 31 89 904.
Smochćicy. Orchester, balet a chór Serbskeho ludoweho ansambla kaž tež orchester filharmonije Jelenjeje Góry wotwjedu wopytowarjow Smochčanskeho hudźbneho swjedźenja 16. a 17. junija stajnje w 20.30 hodź. w duchu do Berlina. Pod nawodom dirigenta Dietera Kempy prezentuja wuměłcy „Berlinske nocy“. Zaklinča twórby Paula Lincki, Waltera Kolla a Friedricha Wulkeho. Meni přihotuje Budyski hosćenc „Culinarium“. Na woběmaj wječoromaj poskića darmotny shuttlebus, kotryž w 19 hodź. wot hotela „Best Western Plus“ hosći do Smochćic dowjeze a w 23 hodź. zaso wróćo do Budyšina pojědźe. Zastupne lisćiki płaća w předpředani 25 eurow, potuńšene 17 eurow, při wječornej kasy 30 eurow, potuńšene 20 eurow. Kartki dóstanu zajimcy mjez druhim w Budyskim ekumeniskim tachantskim wobchodźe na Mjasowych wikach, w Domje biskopa Bena a w Biskopičanskej turistiskej informaciji.
Kupjel jutře wotewru
Wojerecy. Dźěći a młodostni w starobje sydom do 15 lět móža so za cirkusowu a warjetejowu dźěłarničku přizjewić, kotruž přewjedu w prěnim tydźenju lětnich prózdnin wot 26. do 30. junija na Wojerowskej dźěćacej a młodźinskej farmje. Stajnje wot 9 do 16 hodź. móža tam wobdźělnicy do swěta cirkusa počuchać. Přizjewjenja přijimuja pod telefonowym čisłom 03571/ 979 164.
Kursaj serbšćiny
Budyšin. Zakładny kurs serbšćiny za staršich serbšćinu wuknjacych dźěći a za dalšich zajimowanych dorosćenych zahaji so 21. awgusta w Budyšinje. Wón wotměje so stajnje póndźelu wot 18 do 19.30 hodź. w Serbskej zakładnej šuli na Friedricha Listowej 8. Dalši zakładny kurs serbšćiny za staršich serbšćinu wuknjacych dźěći a dalšich zajimowanych dorosćenych zahaji so tohorunja 21. awgusta w Pančicach-Kukowje. Tón budźe stajnje póndźelu wot 19 do 20.30 hodź. w tamnišej zakładnej šuli. Přizjewjenja přijimuje Rěčny centrum WITAJ hač do 4. awgusta 2017 pod telefonowym čisłom 03591/ 550 400, e-mail: witaj.
Zabawa na nawsy


text: NJEWĚRJACE dźěći su cilowa skupina knihi z titlom „Biblické příběhy“ (Bibliske podawizny). W prěnim rjedźe za nje mjenujcy je znaty čěski nakładnik-spisowaćel, sam ateist Martin Vopěnka (rodź. 1936), tute literarne dźěło stworił. Z nim chce młodostnym wuwědomić korjenje europskeje ciwilizacije. K tomu přinošuja na swoje wašnje tež ilustracije rysowarja Jiříja Votruby. „Dokelž smy mjenje bóle njewěriwy narod, dyrbimy sej přiwšěm toho wědomi być, zo smy w křesćanskej ciwilizaciji žiwi a zo nas wona njesměrnje wobwliwuje. Tute korjenje su dźens wosebje wažne, hdyž mamy wotwobarać ekstremistiske nahlady na migraciju, Vopěnka rjekny, dodawajo, „wudawamy so za Europjanow, docyła njewědźo, što to woznamjenja.“ Ze swojimi „Bibliskimi podawiznami“ spisowaćel zdobom přitomnosći špihel staja. Čitar měł začuć, zo wone jeho nastupaja a zo wotmołwjeja na prašenja, kotrež wón ma. „Njeje to žana cyle wólna wuměłska twórba. Dźe wo to, dźěsću bibliske podawizny přibližić tak, zo by zrozumiło, što wobrazy kaž Wuhnaće z raja abo Archa Noacha woznamjenjeja.


text:
Kolumnist kolumny Widźał, słyšał, napisał André Strelow je drje hižo někotre linki k nowym koparskim prawidłam napisał, dospołny přehlad pak smy wot koparskeho sudnika Kiliana Hrjehorja dóstali. Róžeńčan sudźi za Sportowe towarstwo Radwor na wokrjesnej runinje Zapadołužiskeho koparskeho zwjazka.
1. Chłostanja za trenarja a oficialnych při pobóčnej liniji
Trenarjow a oficialnych su hač do dźensnišeho při přeńdźenjach jenož ertnje pochłostali. Nětko tež tu žołte a čerwjene karty sydaja. Njeje-li złóstnik wuslědźomny, trenarja pochłostaja.
2. Změny hrajerjow při přichodnej wonkownej liniji
Jeli sudnik ničo druhe njepřikaza, dyrbi hrajer, kiž so wuměni, hrajnišćo přez přichodnu wonkownu liniji wopušćić. To płaći tež za zakładne linije. Změna prawidła ma tomu zadźěwać, zo so čas při změnach broji.
3. Rozeznawanje mjez chłódźenskej přestawku a pitnej přestawku


text:
Moji wandrowani po Ślōnsku a Morawach… Javornik – Dolny Ślōnsk
Dzisiej byłech we malowniczym miasteczku Javornik. Miasto na Dolnym Ślōnsku a tak praje na pograniczu Dolnego a Gōrnego Ślōnska, przi dzisiejszej granicy Polsko-Czeskij.
Jest ône ważne dlo nas Ślōnzokôw, bo tam na zōmku Jański Vrch, i na dworze Heinricha Förstera, biskupa wrocławskiego, we rokach 1856-1857 bywoł Joseph Karl Benedikt Freiherr von Eichendorff, słynny Ślōnski pisorz i poeta. Wtedy te miasteczko mianowało sie Jauernig, Terozki Czechy dbajōm ô te zabytkowe miejsce. We zōmku idzie zwiydzić mocka piyknych izbōw. w tym izba ze fajfkami. Jo zaś sie siednōł na ławeczce na kerej siedzioł nasz rōmantyczny poeta i wyobrażołech sie, co ôn tam dycho razym zy mnōm.


text: Sprjejcy (JoS/SN). Blisko saksko-braniborskeje krajneje mjezy je Łužiska a srjedźoněmska towaršnosć hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) projekt nastorčiła, zo by poćeženje ze zerzawcom w Sprjewi a w Małej Sprjewi pomjeńšiła. To je na dobro přewšo poćeženeju wotrězkow Sprjewje wot Rulec młyna hač k předzawěrje Grodkowskeje rěčneje zawěry a Małeje Sprjewje mjez Bórkhamorom a wuliwom do Sprjewje pola Sprjejc. Tak tworja zdobom dalše wěstoty tež za Błóta. Zwoprawdźejo koncept haćenja chcedźa mnóstwo w Sprjejčanskej rynje wotsadźeneho zerzawca krok po krok pomjeńšić.


text:
31. hornjołužiski cyblowy běh
Na běžni Biskopičanskeho stadiona nad rěku Wjazońcu (Wesenitz) wotmě so lětuši 31. hornjołužiski cyblowy běh. Běštej to běhaj na 15 minutow za šulerjow a na 30 minutow za młodostnych a dorosćenych wšěch starobnych skupin. W mjenowanymaj wurisanjomaj maja w postajenym času telko kelkož móžno kołow (jedne koło je 400 m) kołowokoło kopanišća zmištrować a sej tak wjele metrow resp. kilometrow nahromadźić.
Něhdźe 150 atletow bě zaso do Biskopic přichwatało. Wulkeho wobdźělenja młodostnych a dorosćenych w běhu na 30 minutow dla dyrbjachu dwaj běhaj přewjesć. Šulerjo – 52 so wubědźowachu – dóstachu w swojim wurisanju na 15 minutow za kóžde dokónčene koło stajnje plack. Najwjace metrow jako dobyćerjej zmištrowaštaj Biskopičanaj Cedric Katzer (3 390 m = 8 kołow) a Saskia Töpell (3 060 m = 7 kołow). W štwórćhodźinskim wurisanju wubědźowaštaj so z brawuru serbskaj šulerjej Radworskeje zakładneje šule Ludwig Jurk (2 810 m = 7 kołow) a Luis Mička (3 010 m = 7 kołow). Młódši bratr Ludwiga, Pawoł (Radworska pěstowarnja) běžeše 1 310 m (= 3 koła).


text:
Bejdżing
Spůłrzyndne: 39°55' N 116°23' E
Bejdžing (chiń. 北京, pinyin: Běijīng) to stolica Chińskij Republiki Ludowyj a mjasto wydźelůne, podlygajůnce bezpostředńo wuadzům kraju. Uod půunocy, zachodu i pouedńo grańičy s prowincyjům Hebei, a uod wschodu s mjastym wydźelůnym Tjyńćin.
Bejdžing je drůgim, po Šanghaju, mjastym ChRL pod wzglyndym ličby ludnośći. Pouńi tyž fůnkcyjo nojwjynkšygo uostřodka polityčnygo, uośwjatowygo a kulturalnygo kraju. Křižujům śe sam wažne lińy kolejowe i drůgi lo autůw.
Mjano "Bejdžing" uoznačo dosuowńy "Půunocno stolica".
Bejdžing je gospodořym Letńich Igřysk Uolimpijskich 2008.


text:
Drach. Edycyjŏ ślōnskŏ
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Stron: 392
Opłacalność: 6.41 zł/100 stron
Oszczędzasz: 28%
Po piyrszy rŏz powieść Szczepana Twardocha po ślōnsku!
Drach we przekładzie Grzegorza Kulika
Drach wiy. Społym ze pŏruletnim Josefym prziziyrŏ sie świniobiciu. Je październikowe rano 1906 roku i, chociŏż synek niy mŏ ô tym pojyńciŏ, ryk ôd zarzinanego zwiyrza i szmak wusztzupy wrōcōm dō niego pŏrãnŏście lŏt niyskorzij, jak po kōńcu wojny bydzie jechoł nazŏd na Ślōnsk.
Nikodem nigdy niy bōł przi wojsku. Ôn je za to wziynty architekt. Ze ôstatnigo zwiōnzku mŏ piyńć lŏt modõ cerã, a po wypadku autym szramã nad lewym uchym. Prawie rozestŏwŏ sie ze żōnōm, żeby ułożyć sie życie ze inkszōm. Drach je ale świadōmy, iże dzioucha corŏz barzij wymykŏ sie chopowi.
Miyndzy Josefym a Nikodemym piykne, ôkropiczne, smutne i — na kōniec — tragiczne losy dwōch familiji; stolecie wojyn i powstań, śmierci i narodzin, miyłości, zdrad i pragniyń, co sie nigdy niy społniōm. Drach ô nich wiy. Widzi przeszłość i znŏ prziszłość. Dlō niego wszyjsko je terŏz.
Saga familijnŏ? Wielkŏ ôpowieść ô Ślōnsku? A możno powieść totalnŏ, co uciykŏ wszyjskim kategoryzacyjōm?
„Tłumaczenie Dracha na śląski etnolekt to próba zmierzenia się ze śląskością i uniwersalnością tej powieści. Paradoksalnie śląska wersja Dracha staje się probierzem jej śląskiego odniesienia dziejowego.
Przekład Grzegorza Kulika budzi podziw! Drach stał się ważną książką dla wielu Górnoślązaków – również dla mnie”. prof. Zbigniew Kadłubek
„Górny Śląsk Twardocha jest prawdziwy bolesną wręcz brutalnością i nieraz wręcz wulgarnością połączoną ze specyficznym etycznym kodeksem, z którego wychowani tutaj ludzie nigdy nie rezygnują, nawet jeżeli znajdują się na granicy upodlenia. Gratuluję autorowi odwagi”. prof. Ryszard Kaczmarek


text:
Rym do gemeliologij: różne rodzaje rymów do słowa gemeliologij - słownik rymów.
Rymy - 2 literykomórkomanij urinoscopij sztachnij szurgnij przyglądnij astrofotografij autarkij egofonij zapomnij wprzęgnij ergonomij felonij podciągnij wezdmij bakterioterapij muzykografij uskromnij poriomanij tęchnij tracheostomij ciepnij proterogynij tumorektomij rozpadnij chromoterapij blaknij obrzęknij dopchnij kalokagathij trombopenij artrotomij pokradnij fotochemij waszyngtonij homojotermij blednij ścierpnij wylęknij zyzanij szustnij heterogonij mruknij zredlij mikrofilmij ociągnij unij pociśnij ciachnij metrografij embrionij dźgnij fetografij przymilknij wypsnij przeniknij magnetochemij chapsnij żmij stereochemij monotropij parabulij tachografij urochesij brząknij przygnij naftochemij urzeknij wklęśnij endoskopij spuchnij monospermij termij cieknij wistnij chłopomanij ciupnij neutrofilij atonij przynaglij brunatnij deuteranopij zatchnij dolichocefalij zalęknij zaśnij uskutecznij utrząśnij lizogenij rektoskopij rozprzęgnij
Rymy - 3 literysyzygij proktalgij fylgij otalgij religij irwingij monoplegij hemoragij orgij legij newralgij polifagij malpigij antropofagij artralgij antyreligij autofagij dramaturgij skatofagij oligofagij petrurgij strategij pterofagij hydrometalurgij
Rymy - 4 literypsychagogij demagogij
Rymy - 5 liter i pozostałeetnosocjologij psychopatologij stomatologij paleoekologij ichnologij gnoseologij magnetologij algologij muzykologij selenologij kriobiologij refleksologij ekosozologij paleopatologij makroreologij malakozoologij pentalogij kryptologij potamologij hydrofitologij neurologij synekologij elektrobiologij helmintologij pneumologij immunobiologij eudemonologij planktologij geoarcheologij kosmetologij etiologij atmosferologij afrologij glotologij promorfologij magnetologij litologij semejologij brachylogij ichtiobiologij hematologij fenologij scjentologij biosocjologij geotechnologij hipologij nanotechnologij sanskrytologij frenologij narratologij radioekologij zoopatologij traumatologij mykenologij pedeutologij tresologij tanatologij teologij neurobiologij myrmekologij transfuzjologij etnosocjologij tautologij hetytologij politologij hagiologij dysteleologij kopernikologij aretologij egzobiologij technologij docymologij irydologij kardiologij socjologij parapsychologij hipnologij charakterologij paleologij parazytologij patofizjologij etnomuzykologij cyganologij neuropatologij psychobiologij radiobiologij japonologij radioekologij muzeologij persologij apologij hydrologij radiologij bałtologij petrologij sanskrytologij paleopatologij sowietologij zoofenologij technologij dętologij kulturologij terminologij mineralogij abiologij mikologij koagulologij pauzologij protistologij radiopatologij ufologij gerontologij fitocenologij planetologij baltologij syfilidologij chrystologij globologij geochronologij futurologij sedymentologij aponeurologij topologij anestezjologij magnetologij mereologij neonatologij weksylologij implantologij enzymologij akcentologij onkologij martyrologij henologij biotechnologij satanologij ekosozologij soteriologij wirusologij aksjologij populacjologij antropologij etiologij akarologij owologij docymologij konchologij teratologij biocenologij dysteleologij kostiumologij fykologij nematologij etnosocjologij refleksologij krenologij prognozologij konchyliologij celtologij paleozoologij taksologij papirologij ideologij lichenologij somatologij dendrologij tekstologij geoarcheologij prakseologij epistemologij felicytologij bromatologij socjologij psychoonkologij ajtiologij pseudologij traumatologij cytatologij mastologij histologij geoekologij metapsychologij planktonologij odorologij
Inne rymy do słówposmucić rozplączcie
Reklama:


text:
Ettelbruck
Ettelbruck (luksembursko godka: Ettelbréck, mjymjecko godka: Ettelbrück) – gmina ze sztatusym mjasta we strzodkowym Luksymburgu kero mo 7,500 mjyszkańcůw. Leży uůna na zbjygu rzykůw Sauer a Alzette. Je to tajla kantůna Diekirch, kery dali je tajlům dystrykta Diekirch.
Na rok 2005 mjasto Ettelbruck, kere je na wschodźe gminy, mjoło populacyjo 6,191 ludźi. Inkszym mjastym gminy je Warken.
W Ettelbruck krziżujům śe banowe sztreki, a lińijo do Diekirch uodłůnczo śe uod połůnczyńo Luksymburg-Liège. Ettelbruck je tyż cyntrům edukacyje a medycznygo pjastůnku lo půłnocy kreju. Mo sam tyż swojo śedźiba Musée Mémorial Général Patton.


text: Wót 22. do 24. oktobra 2019 jo se w měsće Oldenburg/Starigard (Holsteinska) wótměło mjaztym pěte zmakanje słowjańskich muzejow Nimskeje. Něźi 30 wobźělnikow jo dožywiło wurědnje organizěrowane zarědowanje. Mjazy nimi jo była kupka »Wendenfreunde« z Wendlanda, kótaraž jo take zmakanja pśed tśimi lětami póstarcyła. Z Łužyce su se wobźělili Andrea Pawlikowa ze Serbskego muzeja w Budyšynje, Torben Schmeiduch z Domowniskego muzeja w Dešnje a Werner Měškank z chóśebuskego Serbskego muzeja. Śěžyšćo zmakanja jo była archeologija srjejźowěka. Na to jo wusměrjona wětšyna fachowych pśednoskow na tych zmakanjach. Dr. Matthias Maluck wót Archeologiskego krajnego zastojnstwa Schleswig-Holstein jo pśednosował wó wurywanjach w muzejowej jsy Wikingow w Haithabu, kótaraž jo dostała 2018 pśipóznaśe ako swětowe kulturne derbstwo UNESCO. Dr. Sönke Hartz, zagronity za dokumentowy archiw Muzeja za archeologiju w groźe Gottorf, jo pśedstajił nejnowše slěźeńske wunoski wó tak pomjenjonej Oldenburgskej grobli. Direktor Muzeja za archeologiju w groźe Gottorf, dr. Ralf Bleile, jo zgromadnje z wědomnostneju radu Załožby oldenburgskego groźišća pśewjadł workshop na temu »Mjazy wědomnostnym pominanim a muzealnym pósrědnjenim. Kak zwěžomy wědomnosć a nosarjow muzealnych institucijow?«


text:
Burůndi
Burůndi (rundi Uburundi, franc. Burundi) Republika Burůndi (rundi Republika y’Uburundi, franc. République du Burundi) – państwo we střodkowyj Africe, bes dostympu do mořa. Grańica mo s Rwandům, Tanzańijům a Dymokratyčnům Republikům Kůnga. Ležy nad Jeźorym Tangańika.
We XVI abo XVII wjeku powstouo sam państwo plemjynne Tutsi pode mjanym Urůndi, kere přetrwouo aže do 1896, kej uopanowali je Ńymcy. Uod 1903 do 1916 wlazowouo we skuod Ńymjeckij Afriki Wschodńij, ńyskoři zdobyte bez Belgijo. Po I wojńe śwjatowyj wlazowouo we skuod terytorjům mandatowygo Ligi Nacyj Ruanda-Urůndi pode admińistracyjům Belgije. Po II wojńe śwjatowyj terytorjům powjerńiče UoNZ. Uod 1962 ńypodlegue. We 1992 sroge ńypokoje a rozruchy na tle etńičnym, ůng. 150 tyś umartych a mynga ludźi cituo do sůmśedńich krajůw.
Terozki je to mauo rozwińynty kraj bauerski uo gospodarce s přežytkůma ůstroju rodowygo. 91% ludźi mo robota při bauerstwje, kere dostarčo 41% PKB. Ńywjelge wydobyće zuota, wolframu a inkšych.
83% ludźi je s plymjeńo Hutu, 15% Tutsi, 1% Pigmeje. Podug wyznańo, 60% je katolikůma, 33% to ańimisty, 3,2% protestanty a 1% muzůumany. Je sam fest srogi přirost naturalny - 29,7‰. We mjastach mjyško ńywjela půnad 7% ludźi.


text:
Železniska čara Drježdźany–Zhorjelc (čo. 6212) je wuznamna dwukolijowa čara we wuchodnej Sakskej. Wjedźe přez Hornju Łužicu, z Drježdźan přez Biskopicy, Budyšin a Lubij do Zhorjelca. Wona je z dźělom paneuropskeho koridora III.: Brüssel–Köln–Drježdźany–Wrócław–Krakow–Lwiw–Kijew.
Z Drježdźan wjedu železniske čary do Lipska, Dźěčina a Njedźichowa.
We Warnoćicach wotbočuje čara do Kamjenca. Jeje podlěšowanje do Pěrna je dźensa zawrjena.
Z Biskopic wjedźe železniska čara do Wjazońcy a dale do Žitawy. Něhdyša čara do Kamjenca so w lěće 1998 zawrě, wot lěta 2004 su kolije wottorhane.
Budyšin bě do zawrjenja čarow do Žandowa a Wojerec hornjołužiske železniske křižowanišćo. Čara do sewjera je so mjeztym wottwariła.
Z Lubija wjedźetej čarje do Habrachćic a do Žitawy. Kolije něhdyšeje čary do Radworja so w lěće 2004 wottorhachu a něhdyša čara do Budestec bu demontowana w lěće 2008. Na ćělesu tuteje čary natwarichu kolesowansku šćežku přez Kumwałd.
Ze Zhorjelca wjedu čary do Berlina, Nikriša (a Žitawy), Zawidowa,
Węglinieca (a Wrócławja) a do Wałbrzycha.
- ↑ STREDA - Streckendatenbank der DBAG; Stand 2004


text:
Wuměnjenja za ludźi z wobmjezowanej mobilitu, při jězorach aktiwni być a so wočerstwjeć, su požadane. We łužiskej jězorinje maja potrjecheni najwšelakoriše poskitki.
Zły Komorow (SN/MiR). Dźěłowe zjednoćenstwo „Lóšo pućować – bjezbarjerne dowolowe cile w Němskej“ wuswědča łužiskej jězorinje hižo dosć dobre wuměnjenja za ludźi z handicapom, kotřiž chcedźa při abo na wodźe aktiwny dowol přežiwić. Kaž towarstwo zwěsća, je pućowanski region mjez Berlinom a Drježdźanami z 25 kumštnymi jězorami wosebje na sportowe poskitki wusměrjeny.


text:
Za nikoho njeje hižo žane překwapjenje, zo je z wurisanskeho koła słowakskich prezidentskich wólbow Zuzana Čaputová jako dobyćerka wušła. 45lětnej adwokatce-priwatnicy su ludźo bóle hač politikarjej-profijej, komisarej Europskeje komisije Marošej Šefčovičej přicpěwali, zo zamóže kraj dowjesć z towaršnostneje krizy, nastatej po zamordowanju nowinarja Jána Kuciaka a jeho njewjesty Martiny Kušníroveje. Najmłódša ze wšěch dwanaće prezidentkow na swěće ma wona kruty zaměr, přewzawši srjedź junija zastojnstwo wot dotalneje hłowy stata Andreja Kiski, po cyłej Słowakskej přesadźować sprawnosć a přistojnosć, zo móhli wobydlerjo politikarjam zaso wěrić.
Waršawa. Antisemitiski podawk w juhowuchodnym pólskim małoměsće Pruchnik wulki pjatk je razne mjezynarodne reakcije a nowu debatu po antisemitizmje w pólskej towaršnosći zbudźił. Wobydlerjo běchu wot cyrkwje dawno zakazany nałožk „Sudźenje Judaša“ wožiwili. Na wobrazach je widźeć, kak ludźo ze słowami „Judaš 2019“ a „Přeradnik“ pomolowanu słomjanu postawu najprjedy při latarni měšćanskeho wobswětlenja wobwěsnu a potom po starodawnym ritualu dale hanja a wonječesća. Postawa wotpowědowaše z hokatym nosom, ortodoksnej židowskej čapku a kudźerjatymi włosami klišejam zwobraznjenja Židow, kotrež běchu antisemića tež za čas nacionalsocializma wužiwali.
Praha (ČŽ/K/SN). Loni je so prěni raz wjac hač pjeć milionow Čechow na dowol do wukraja podało. Najwoblubowaniši dowolowy kraj bě znowa Chorwatska. K Adriji bě 815 000 čěskich ludźi ćahnyło, štož wšak je 35 000 mjenje hač 2017. Za to je so zajim na Słowakskej zwyšił. Hdyž bě předloni 645 000 Čechow w susodnym kraju dowolowe wokřewjenje hladało, běchu to loni 724 000. Do Italskeje dojědźe sej 607 000 čěskich dowolnikow, 30 000 mjenje hač 2017. To zdźěla Čěski statistiski zarjad. Jako štwórte najwoblubowaniše dowolnišćo slěduje Grjekska, na kotrejež kupach loni 472 000 čěskich hosći (2017: 371 000) poby. Awstriska přiwabi 265 000 čěskich turistow – porno 446 000 lěta 2017 je wšak to hladajcy mjenje. Do Egyptowskeje wuleća sej 265 000 čěskich ludźi, štož wučinja w přirunowanju přirost wo 20 000.
7,9 milionow Čechow popřa sej dowol doma w kraju. Loni je prěni raz wjace hač dwaj milionaj čěskich dowolnikow z lětadłom pućowało. Do Chorwatskeje a hłownje do susodnych krajow Češa najradšo ze swójskim awtom jězdźa.
Bratislava (SŽ/K/SN). Njewočakowane wuwiće w najwjetšim kriminalnym padźe Słowakskeje: Nastupajo zamordowanje přepytowaceho nowinarja Jána Kuciaka a jeho přećelki Martíny Kušniroveje su dotal něhdyšeho policista Tomáša Szaba za skućićela měli. Nětko pak so kriminalistam-přepytowarjam něhdyši wojak Miroslav Marček wuzna, zo bě wón wobeju zatřělił. To piše Dennik N, powołacy so na sćelak RTVS. Dennik N mjenuje Marčekove přiznaće „překwapjacy wokomik“. Dotal wobhladowachu Marčeka jako šofera awta, z kotrymž je mordarja wozył. Oficialnje pak tale wersija donětka njebu wobkrućena.
Do zamordowanja Kuciaka a Kušniroveje je pjeć wosobow zaplećenych: Marček, Szabó, Alena Zsuzsová, Zoltán Andruskó a předewzaćel Marian Kočner. Za poměrnje wěste so ma, zo bě Kočner – wón je druheho delikta dla w přepytowanskej jatbje – nadawk k zamordowanju Kuciaka dał. Wo nim bě nowinar rešeršował a w swojich přinoškach jeho zwiski z italskej mafiju wotkrył. Kuciakej hrožeše Kočner na to wospjet telefonisce z „wotpłaćenjom“, dotal pak wón wšitko zaprěwa.
WUDAWKI, kiž čłowjekej njenadźicy nastanu, su bjezdwěla najnjepřijomniše. Za njewočakowanu reparaturu swojeho wozydła dyrbjachu Češa loni přerěznje 14 931 krónow (něhdźe 582 eurow) nałožić. Při tym je nic mjenje hač 40 procenow mějićelow awta hawarija abo někajka druha wjetša škoda potrjechiła. Zwěsćili su to z wotpowědnym přepytowanjom přez sobudźěłaćerjow towaršnosće Nielsen Admosphere. Jedne wozydło znajmjeńša wobsedźi 86 procentow wobydlerjow kraja. Njewočakowanu reparaturu dyrbješe w minjenym lěće 41 procentow čěskich awtomobilistow pře- wjesć dać, dźewjeć procentow z nich samo wjace hač jednu. Wudawki za njezbytne porjedźenje wotwisowachu wot ćežkosće wobškodźenja jězdźidła a nic naposledk wot jeho staroby. Wjetša połojca potrjechenych měješe za to hač do 10 000 krónow (něhdźe 390 eurow) płaćić, 13 procentow samo wjace hač 20 000 krónow (něhdźe 780 eurow). Přibližnje 90 procentow respondentow praji, zo su njenadźate wudawki móhli z nalutowanych pjenjez zwjesć. Tamna dźesaćina dyrbješe sej pjenjezy na bance abo priwatnje požčić.


text:
Kołtunowicz, Tomasz N. Filipek, Piotr Zbigniew Mazurek, Paweł Artur Laskowski, Maciej
Laskowski, Maciej Mazurek, Paweł Artur Kołtunowicz, Tomasz N. Filipek, Piotr Zbigniew
Mazurek, Paweł Artur Laskowski, Maciej Kołtunowicz, Tomasz N. Filipek, Piotr Zbigniew
Kołtunowicz, Tomasz N. Filipek, Piotr Zbigniew Mazurek, Paweł Artur Laskowski, Maciej
Mazurek, Paweł Artur Laskowski, Maciej Kołtunowicz, Tomasz N. Filipek, Piotr Zbigniew
Kołtunowicz, Tomasz N. Żukowski, Paweł. Promotor
Kołtunowicz, Tomasz N. Politechnika Lubelska. Uprawniony z patentu Milczek, Tomasz (1950- ). Oprac.
Kołtunowicz, Tomasz N. Kolasik, Mariusz
Mazurek, Paweł Artur
Mazurek, Paweł Artur
Mazurek, Paweł Artur Wac-Włodarczyk, Andrzej. Promotor
Mazurek, Paweł Artur
Laskowski, Maciej
Laskowski, Maciej
Mazurek, Paweł Artur Filipek, Piotr
Filipek, Piotr Mazurek, Paweł Artur
Filipek, Piotr Zbigniew Kaźmierkowski, Marian Piotr (1943- ). Promotor
Laskowski, Maciej Šauer, Petr
Laskowski, Maciej Laszlo, Wasa
Żukowski, Paweł Węgierek, Paweł Partyka, Janusz Kołtunowicz, Tomasz N. Politechnika Lubelska. Uprawaniony z patentu Milczek, Tomasz (1950- ). Oprac.
Fedotova, Julia A. Kołtunowicz, Tomasz N. Zhukowski, Pawel
Zhukowski, Pawel Kołtunowicz, Tomasz N. Węgierek, Paweł Fedotov, Alexander Fedotova, Julia A. Larkin, Andrzej Politechnika Lubelska. Uprawaniony z patentu Milczek, Tomasz (1950- ). Oprac.
Fedotov, Alexander K. Maliński, Mirosław Patryn, Aleksy Żukowski, Paweł Drozdov, Nikolay Kołtunowicz, Tomasz N. Mazanik, Aleksander V. Tivanov, Mikhail Kierczyński, Konrad
Mazurek, Paweł A. Red.
Mazurek, Paweł A.


text:
Selfie z tytōm we ławce ôd starzikōw w Muzeum Gōrnoślōnskim
Piyrszy dziyń szkoły dlŏ nojmodszych to dycki sroge przeżycie, zwiōnzane z mockōm, czasym stresujōncych, ymocyji. Jak dobrze zapamiyntać dziyń poczōntku roku szkolnego i sprawić, coby kojarzōł sie z wejściym w szumnõ przigodã, co niōm je dziynne zdobywanie wiedze z rōwniŏkami?
Już ôd 1 do 9 września 2018 roku Muzeum Gōrnoślōnske w Bytōmiu zaprŏszŏ do siebie, kaj bydzie ekspōnowanŏ ławka Rettiga z przełōmu XIX i XX stoleciŏ, co trefiyła do Muzeum we 2017 roku. To perfekt przileżytość, coby poznać szkolnõ ryalność naszych starzikōw i starŏszkōw. Wystawa, co w łōński rok cieszyła sie srogim zainteresowaniym, dostanie jeszcze ekstra interaktywnõ graczkã „Zgadnij, co to?”, co dziynki nij bydzie szło ôbejzdrzeć, jak kejś wyglōndało nŏczynie szkolne. A do tego bydzie szło sie zrobić „Selfie we sznicie retro”, to znaczy stylizowane fotografije, co przizwolōm uwiecznić w niytypowy spusōb tak ważny mōmynt jak zapoczyńcie roku szkolnego. Nojbarzij Muzeum zaprŏszŏ w te dni szkolŏrzy piyrszych klas z tytami – dlŏ wszyjskich piyrszŏkōw stymp je darmowy.
Ławka Rettiga z Dolnego Ślōnska to drzewianŏ ławka, co była wkludzōno do pruskigo systymu ôświaty pod kōniec XIX stoleciŏ (jeji prototyp skōnstruowoł w 1893 roku Wilhelm Rettig). Barzo akuratne prawidła szkolne padały, iże bp. „ławka była przeznaczōnŏ dlŏ szkolŏrzy ô wzrōście ôd 132 do 141 cm” (napis taki je na podobnyj ławce ze zbiorōw w Muzeum w Gliwicach).
W takich i podobnych ławkach, zwanych „rettigami”, uczyli sie szkolŏrze wszyjskich szkōł powszechnych na Dolnym i Gōrnym Ślōnsku. Ławki były budowane nojczyńścij w układzie dwuôsobowym, co było praktyczne i racjōnalne skuli potrzeb szkōł i zaôbycz licznych klas. Kupiōnŏ do zbiorōw Muzeum Gōrnoślōnskiego ławka je ale niytypowŏ, bo jednoôsobowŏ. Sużyła pewnikym w wiejskij, małyj izbie lekcyjnyj abo mogła być z prywatnego statku.
Ławka była kupiōnŏ we dolnoślōnskij Łōmnicy, w tamtejszym antykwariacie, ô ciekawym mianie „Coś na mole”. Możliwe, iże ôd poczōntku używanŏ była w małyj, wiejskij szkōłce przikościelnyj. Tyn szlak sugerowałoby jeji ôstatnie miyjsce używaniŏ i fakt, iże pod ruchōmym blatym znŏdły sie zruszajōnce kartki z heftu z lekcyje religije zapisane durch jeszcze niywprawnym pismym dziecka w 1957 roku.
„Rettigi” w latach 20. XX stoleciŏ napoczynto masowo wycŏfować ze szkōł i zamiyniano je na meble nowego szymla. Z wiynksza były zniszczōne i dzisiej ône sōm srogi rarytas kolekcjōnerski. Muzeum szczyńśliwie kupiyło ławkã w czasie feryji w 2017 roku za niyôbyczajnie atrakcyjnõ cynã 400 złotych. Trzeba pamiyntać, iże podobne ôbiekty na rynku antykwarycznym ôsiōngajōm dziesiyńć razy wyższõ cynã.
Zdrzōdło: Muzeum Gōrnoślōnske, fot. Witalis Szoltys


text:
W socialnych syćach bě njedawno čitać, zo je znaty sportowy moderator Waldemar Hartmann we Łužicy był. Budyskeho sportoweho reportera Hanspetera Benada smy wo to prosyli, so Hartmanna za přičinami jeho wopyta prašeć.
Knježe Hartmanno, što je Was do Wojerec wjedło?
W. Hartmann: Sym z Christianom Hartmannom, předsydu frakcije CDU w krajnym sejmje, na wólbnowabjenskej turje w Sakskej. Jedna stacija bě město Wojerecy. Běch překwapjeny, zo su tam tež zastupnicy strony AfD rěčeli, a to ze znatymi argumentami. A to bě přičina, zo za CDU wabju. Sakskej njepomhaja ći na lěwym abo prawym křidle, Sakskej pomha Michael Kretschmer jako srjedźny nadběhowar, zo by wólby dobył.
Powěda so, zo přećehnjeće do Lipska?
W. Hartmann: To trjechi, po štyrjoch lětach w Berlinje je mi stolica přehektiska, agresiwna a chaotiska. To dopomnich so na Lipsk, na město, w kotrymž sym wot 2009 do 2012 za telewizijne wusyłanje ARD „Waldis Club“ na Bayerskim dwórnišću moderěrował. Tam zeznach jara přećelnych ludźi a bajkojte stare město. Spěšnje sym tež bydlenje po našim słodźe w centrumje namakał.


text:
Stanisław Lem, Wisława Szymborska, Ryszard Kapuściński, Sławomir Mrożek, Czesław Miłosz
Krzysztof Warlikowski, Jerzy Grotowski, Gustaw Holoubek, Tadeusz Łomnicki, Jarosław Iwaszkiewicz
Tadeusz Kantor, Zbigniew Cybulski, Andrzej Wajda, Zbigniew Rybczyński, Krzysztof Zanussi, Tadeusz Konwicki, Kazimierz Dejmek
Krystyna Janda, Maja Komorowska, Kazimierz Karabasz, Jerzy Grzegorzewski, Leszek Możdżer, Henryk Mikołaj Górecki
Chris Niedenthal, Ewa Demarczyk, Krzysztof Komeda, Czesław Niemen, Witold Lutosławski, Grażyna Bacewicz
Henryk Tomaszewski, Wiktor Zin, Magdalena Abakanowicz, Jan Lenica, Paweł Althamer, Daniel Mróz


text:
W zašłosći wobstejachu wjesne zhromadźenstwa přewažnje z burow a chěžkarjow, kiž sej na polach, we wokolnych cyhelnicach, skałach abo w šamotowni swój wšědny chlěb zasłužachu. Dźensa namakaja wobydlerjo wosebje we wokolnych małych a srjedźostawskich předewzaćach a w bliskim wokrjesnym měsće Kamjenc dźěło.
Njebjelčanska gmejna podpěruje rjemjeslnikow. K tomu liča kóždolětna zhromadna prezentacija na přemysłowych wikach w Kamjencu (wobraz) abo zhromadne wotkryće spěchowanskich móžnosćow, wosebje spěchowanskich srědkow. K tomu wudźeržuje gmejna dobre kontakty k Sakskim hospodarskim ministerstwje, k Sakskej bance za natwar, ke Knježerstwowym prezidijej Drježdźany a tež ke Krajnoradnym zarjadej.
Při statnej drozy S100 (Kamjenc-Budyšin) leži přemysłowa přestrjeń Njebjelčicy. Dojězdna dróha S102, zwjaza Njebjelčansku gmejnu z wažnymaj awtodróhomaj A13 (Drježdźany-Berlin) a A4 (Zhorjelc-Drježdźany).
Stajne pozitiwne wuwiće je widźomne. A tola ćerpi tež Njebjelčanska gmejna pod wotpućowanjom młodźiny do starych zwjazkowych krajow.
Foto: ?


text:
Nawsowc
Nawsowc je wjesna sydlišćowa forma.
Hinak hač pola pućowcow njezałožichu so statoki a ležownosće podłu wobchadneho puća, ale wokoło nawsy, kotraž běše zwjetša we zhromadnym wobsydstwje gmejny. Na tutym škitanym městnje wosrjedź wjeski prěnjotnje skót přenocowaše, kiž wodnjo zwonka wsy na pastwišću steješe. Pozdźišo wužiwachu prózdne městno husto jako stejišćo wjesneje cyrkwje abo připrawichu tam wjesny hat.
Nawsowcy so po zakładnej formje rozeznawaja, tak dawa na přikład kulojte a štyriróžkate. Sydlišćowa forma wustupuje we wšelakorych dobach, tak na přikład w běhu němskeho zasydlenja w słowjanskich kónčinach wuchodnje Łobja a Solawy wot 11. lětstotka.
Tutomu sydlišćowemu typej přisłuša tež typiski słowjanski kulowc.


text:
Orchester Serbskeho ludoweho ansambla wuhotuje njedźelu, 10. měrca, wosebity koncert „Stysk a wysk“. Bosćan Nawka je so z Peterom Biloenom rozmołwjał, kiž wuměłcow jako hóstny dirigent nawjeduje.
Knježe Biloeno, kak je k tomu dóšło, zo w Budyšinje dirigujeće?
P. Biloen: Swět klasiskeje hudźby je chětro mały. Intendantka SLA Judith Kubicec – wona dźě je sama wustojna dirigentka – bě w Amsterdamje operu Georga Friedricha Händela dirigowała. Zhromadny hudźbny přećel so w tym zwisku wo to postara, zo smój so zeznałoj. Jako mi intendantka wo Budyšinje a SLA powědaše, běch jara wćipny. Nětko sym zbožowny, zo móžach přeprošenje přiwzać a z orchestrom dźěłać.
Kak mamy sej tele dźěło předstajić? Kajki maće zaćišć wo „našich“ hudźbnikach?


text:
Sadza Soap – mydło choby wongiel
Coby zrobić czorne jak wongiel mydło i kiere wyglondo choby bryła wongla, potrzeja dwa gorczki, trocha łognia i mocka ciyrpliwości. Ło tyj pasji godomy z Martom Frank, mamulkom czornego mydła, kiere sie mianuje „Sadza Soap”.
Jak to sie wszyjstko zaczło?
Wszyjstko zaczło sie pora lot do zadku. Razym z Marcinym Babko tak my se godali, że „sadza odmładza”. Doszli my do tego, że to je dobre powiedzyni i że trzeja coś śnim dalij zrobić. Wymyśliłach, że nojbarzij do tego powiedzynio bydzie pasowało czorne mydło, kiere z jednej strony marze a z drugij myje. A skisz tego, że sie niy znom na mydłach, toch sie zaczła tym tymatym interesować. Nauczyłach sie robić silikonowe formy, kiere nojlepij łoddajom kształt wongla.
A to mydło, kiere tukyj trzymiymy w gości je ino jedno czy wszyjstki som taki same?
Bryła matka wziyna sie z Zobrza z kopalni Guido. Przyjechałach na fedrunek i z panym Ireneuszym Kuconiem zjechali my na dół na 320 i zaczlimy szukać bryły idelanej, bryły matki.
Poczontki były ciyżki. Dziepiyro jak żech znodła dobro baza mydlano, to to zaczło wyłazić.
I co je tom bazom, kiej możesz pedzieć?
To je baza glicerynowo. Do tego dodaja wongiel aktywny. Łon je bez tego roztomajtego dziadostwa. Używo sie go tyż w kosmetologii i medycynie. I łon je bakteriobójczy a łagodny dlo skóry.
Jak wyglondo proces produkcji?
Wszyjstko je robione takim domowym sposobym. Robia to sama. Coby to zrobić, potrzeja dwa gorki, kuchnia i trocha ciyrpliwości.
Myśla, coby barzij poszyrzyć ta moja produkcja, bo terozki ich ino poradza zrobić pora.
A je to prowda, że tym czonym mydłym idzie sie umyć?
Ja, idzie, bo niby tyn czorny wongiel maże, ale myje. Robi sie szaro piana. Po tym mydle skóra je czysto i gładko.
Dlo kogo je to mydło?
Łono je dlo kożdego, wto je ze Ślonska, wto przaje Ślonskowi, chce se co przywiyźć ze Ślonska, to musi to mieć. Kożdy szanujący sie Ślonzok powiniyn mieć jedna kostka Sadza Soap w doma.
A niy myśleliście ło barzij ślonskim mianie?
My chcieli, coby to mydło trefiło tyż na rynek zagraniczny. To mo być gyszynk ze Ślonska dlo wszyjstkich. To mo być taki produkt eksportowy.
I wiela je osób, kiere sie tym wyrobym zajmujom?
Na razie ino jo i mój, kiery mie inspiruje, je mojom muzom.
A ty żeś je stond?
Ja, jo żech je z Siymianowic. Jeżech Ślonzora z dziada, pradziada i po matce i po łojcu.
Mój dziadek robił na grubie na przodku cołki życi. Tam stracił palec. Mój łojciec tyż robił w górnictwie, ale już na powierzchni. I jo tyż robiłach przy tym wonglu, bo łorganizuja roztomajte imprezy kulturalne.
Mydło idzie kupić tukyj: http://gryfnie.com/produkty/sadza-soap/
Facebookowo zajta: http://www.facebook.com/SadzaSoap
Kiej byście chcieli napisać do Marty to tukyj je email: mail@mamamistudio.pl


text:
Tirana
Tirana (njepostajena forma Tiranë, w lokalnym dialekće Tirona) je stolica a najwjetše město Albanskeje republiki. Leži w płoninje pod horu Dajti (1611 m) a ma něhdźe 420.000 wobydlerjow (ludličenje 2011). Po swójskich podaćach ma město wokoło 625.000 wobydlerjow a metropolowy rum někak 900.000. Tirana je kulturne, administratiwne a hospodarske srjedźišćo centralistisce organizowaneje Albanskeje a sydło albanskeho parlamenta a knježerstwa.
Pobrjóh Jadranskeho morja z přistawnym městom Durrës, druhim najwjetšim městom kraja, je jenož 30 kilometrow zdaleny. Tirana nadeńdźe so w mediterranskim klimowym pasmje.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Stejišćo dźensnišeho města bě hižo za čas Romjanow wobsydlene. Pod kejžorom Justinianom natwari so tule w 6. lětstotku romska twjerdźizna. Pod dźensnišim mjenom jewi so Tirana prěni raz w lětomaj 1372 a 1418 w bjenatskich dokumentach. Kónc 16. lětstotka bydlachu we wokolinje Tirany po osmaniskich podaćach někak 20.000 ludźi. W lěće 1614 natwarichu so mošeja Sulejmana Paše, hosćenc (karawanserija abo han), pjekarnja a hamam (kupjele), štož płaći jako załoženski datum moderneje Tirany.
W lěće 1920 sta so Tirana ze stolicu nowozałoženeje Albanskeje.


text:
MASAŽE
MASAŽA PO BREUßU
je specielna masaža chribjeta, kotraž je idealne wudospołnjenje terapije rjapa, ale móže so tež jedotliwje nałožować.
Přijomna masaža z ćopłym janskim zelom a hojensko-magnetiskimi přimkami chribjet łahodnje wotpina a naćehnje, dušine a ćělne přepinanja (Verspannungen) so rozpušća, regeneracija mjezytačałkow (Bandscheiben) so spěchuje.
CYŁOTNA MASAŽA
je klasiska masaža, při kotrejž so na energetiske aspekty dźiwa. Kedźbliwe dótkanje, žiwne wolije a měrne, łahodne přimki wjedu k wotputanju, polěkuja dowěrje a derjeměću, polěpšeja překrawjenje, ćečenje lymfow (Lymphfluss) a přeměnu maćiznow. Čłowjek móže swoje ćěło wědomišo začuwać.
INDISKA BABY-MASAŽA
bu přez lěkarja Frédéricka Leboyera w Europje znata. Přiměrja so potrjebje ćěšenka za rytmiskim pohibom, něžnym dótknjenjom a ćopłotu a rozpušća ćělne a emocionalne přepinanja (Verspannungen). Přez něžne pohiby rukow nastawa w měrnej atmosferje dialog z dźěsćom.
TERAPIJA REFLEKSOWYCH CONOW NA NOZE
Tłóčenje wěstych dypkow na noze je terapeutiska móžnosć, kotraž so hižo 5 000 lět dołho w Indiskej a Chinje nałožuje a kotruž w Egyptowskej, pola sewjeroameriskich Indianow a hač do srjedźowěka tež w Europje praktikowachu. Hanne Marquardt terapiju modifikowaše a tajka je wona nětko hižo něšto lětdźesatkow tež w Němskej znata.
W systemje refleksiologije je cyłe čłowječe ćěło ze wšěmi swojimi organami na noze zwobraznjene. Poćeženja ćěła su tam wotčitajomne a zaměrnje wowliwujomne. Přez łahodny abo tež sylny ćišć z palcom so čuwowe dypki na noze stimuluja, zo bychu organizm w jeho samoregulaciji podpěrowali.


text:
10. junija 1945 bě najwyši šef Sowjetskeje wojerskeje administracije w Němskej a najwyši rozkazowar Sowjetskeje armeje w tym kraju, maršal Gregorij Konstantinowič Žukow, přikaz čisło 2 wudał, demokratiju noworjadować kaž tež antifašistiske strony a organizacije dowolić. Tak bu wot Sowjetskeje krajneje administracije Sakskeje 17. meje 1945 dowolene skutkowanje Domowiny na wyšej runinje wobkrućene. Domowina běše tak prěnja antifašistisko-demokratiska organizacija po cyłej Němskej, kotraž smědźeše politisce a kulturnje skutkować!
Dźeń po wudaću přikaza čo. 2, 11. junija 1945, wozjewi centralny komitej Komunistiskeje strony Němskeje (KPD) swoju namołwu „Dźěławemu ludej w městach a na wsach“ jako program zazběha jeje znowaskutkowanja. A 15. junija 1945 přizjewi SPD ze swojim Manifestom na dźěławy lud Němskeje, zo politiske dźěło tohorunja wot nacistow zakazaneje dźěłaćerskeje strony znowa zahaji. Wobě stronje stej so bórze w Sowjetskim wobsadniskim pasmje na principije zhromadneho skutkowanja dojednałoj.
Dešno (SN/CoR). Domizniski muzej Dešno, Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu Choćebuz a Błótowska zahroda hojenskich rostlin w Dešnje su minjeny kónc tydźenja zhromadnje na mały wuměłsko-zahrodniski swjedźeń přeprosyli.
Pod nawodom Gabriele Gittel nastachu we wobłuku pleinaira, kotryž bě Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu organizowała, akwarele, rysowanki a dalše twórby. Pod starymi wysokimi štomami na hojenskej a korjeninowej zahrodźe a w Muzeju pod hołym njebjom „Stary lud“ mějachu wuměłcy dosć wabjacych motiwow. Wopytowarjo móžachu wuměłstwo tworjacym přez ramjo hladać a so z nimi wo nastaću jich dźěłow, wo wuzwolenju motiwow kaž tež tworjenskim procesu rozmołwjeć. Zdobom su wuměłcy debjenki, akwarele, wolijowe mólby, tekstilne wudźěłki a dalše rjane wěcy na předań poskićeli.
Lipsk (bbu/SN). Nowu wustajeńcu w Budyšinje rodźeneje a w Lipsku skutkowaceje wuměłče Karoline Schneider su sobotu w tamnišej předźerni bałmy wotewrěli. Mjez wopytowarjemi běchu tež někotři Serbja. Zwjetša je wernisaža młódši publikum přiwabiła. Koronakrizy dla bě jenož wobmjezowany přistup móžny. Tak ćehnješe so wotewrjenje přez cyłe popołdnjo.
Pod titulom „kóstkaty slěd“ wobswětla młoda wuměłča pochad a kulturne zwiski wokoło tak mjenowaneje „kauri- mušle“, kotraž je wažny dźěl nam znatych debjenkow jutrowneho křižerskeho gratu. Małe běłe šlinki pochadźeja z indopacifiskeho ruma a su wobstatk najwšelakorišich kulturnych praktikow po cyłym swěće. Na přikład wužiwaja je jako płaćidło, jako symbol płódnosće abo jako škitne kuzło.
Wojerecy (KD/SN). Tróšku normality je so minjeny pjatk wječor do Wojerec nawróćiło. Wšako su na tamnišim hrodźe skónčnje zaso kulturne zarjadowanja dowolene. Ludźo smědźa – wobkedźbujo prawidła hygieny a wěstotneho wotstawka – so zetkać, sej kulturu popřeć a hromadźe wo žiwjenju rozmyslować. Něhdźe štyrceći hosći z Wojerec, bliskeje wokoliny a Budyšina dožiwi tuž nowu literarno-hudźbnu matineju „Moja dróha“, na kotruž bě tamniše wuměłstwowe towarstwo přeprosyło. W srjedźišću steješe literatura Brigitty Reimann, kotraž bydleše w lětach 1960 do 1968 na Hasy Liselotty Hermann w bydlenskim kompleksu I Wojerowskeho noweho města.
W poetiskim teksće „Moja dróha“ z lěta 1967 wopisuje Reimann nastawace nowe město a předstaja sej jeho přichod. W swojim rozžohnowanskim lisće přećelce Veralorje Schwirtz z lěta 1972 powěda wona wo swojim překrótkim, intensiwnym a wupjelnjenym žiwjenju. Poslednje linki nekrologa spisowaćela Helmuta Sakowskeho na česć Brigitty Reimann 1973 stej čłonce Wojerowskeho wuměłstwoweho towarstwa Helene Schmidt a Angela Potowski tohorunja přednjesłoj.
Narodny wuměłc serbskeho ludu, moler, nowinar a spisowaćel Měrćin Nowak narodźi so 13. junija 1900 w Njechornju. Wón studowaše wuměłstwo a molerstwo w Praze a Waršawje, bě sobudźěłaćer-ilustrator Serbskich Nowin hač do nalěća 1933, hdyž bu wot nacijow dźewjeć tydźenjow zajaty a po tym z nowinarstwa wuhnaty. Wón wozjewi zdźěla pod pseudonymom Bobak w serbskim dźeniku moderne fabule wo zwěrjatach kaž „Baćoń a žaba“, reportaže a powědančka, w kotrychž je na hrožacy strach fašizma skedźbnjał a na satiriske wašnje narodnu liwkosć někotrych Serbow šwikał. Swoje rysowanki a mólby signowaše z lipowym łopješkom. 14. oktobra 1923 bě wón Zwjazk serbskich tworjacych wuměłcow załožił a bě jeho kordinator. Hesło jeho žiwjenja bě „Chcu być słužownik serbskeho ludu“. Nacije jemu pisanje zakazachu, medije Zwjazka Polakow w Němskej porno tomu zmóžnichu jemu dźěło pod pseudonymom Strzygon.
Drježdźany (SN/CoR). Z nimale 63 milionami eurow chce Sakska wot koronapandemije wosebje potrjechene kulturne institucije a swobodnje skutkowacych akterow podpěrać, kotřiž njemějachu dotal žadyn abo jenož mało přistupa k pomocnym programam.
W pomocnym pakeće je 30 milionow eurow předwidźanych za swobodne dźiwadła, festiwale a kulturne towarstwa. 10 000 eurow připłatka je móžne za jednotliwu próstwu, wuwzaćnje tež 50 000. Kulturna załožba Sakskeje dóstanje sydom milionow eurow, wosebje za spěchowanske stipendije w programje „Denkzeit“. Tak móže swobodnje skutkowacy wuměłc hač do 2 000 eurow dóstać. „Sakska w tej formje podpěry nawjeduje“, rěka w zdźělence ministerstwa za kulturu a turizm. Něhdźe 60 sakskim kinam přewostaja 1,5 milionow eurow. Hač do 9 000 eurow móže kino z hač do pjeć sobudźěłaćerjemi dóstać. Dale spěchuja tež filmowe projekty a lokalne medije z 1,5 milionami eurow. Turistisku branšu podpěruja z přidatnymi pjeć milionami eurow – z toho je 2,9 milionow za wosom turistiskich regionow.
Hakle spočatk junija rozšěri so zrudna powěsć, zo je 22. meje zemrěł naš něhdyši kolega a wotrjadnik w Serbskim instituće dr. Helmut Jenč, rěčespytnik, kiž bě swoje žiwjenske dźěło wěnował serbšćinje a bě sej na tym polu wulke zasłužby zdobył. Njeboćički narodźi so 13. meje 1936 w Budyšinje jako najstarši syn Rudolfa Jenča, wučerja a pozdźišeho wědomostnika w Instituće za serbski ludospyt. Wotrostł je Helmut Jenč w Budestecach, kubłanski puć wjedźeše jeho kaž mnohich druhich Serbow jeho generacije přez gymnazij w čěskim Varnsdorfje, šulske kubłanje zakónči wón 1954 z maturu na Budyskej Serbskej wyšej šuli. Sćěhowaše studij slawistiki na Lipšćanskej uniwersiće. W Instituće za serbski ludospyt, předchadniku nětčišeho Serbskeho instituta, přistajichu jeho 1960 jako sobudźěłaćerja rěčespytneho wotrjada. Hromadźe ze swojimaj staršimaj kolegomaj Fridom Michałkom a Helmutom Fasku wěnowaše so přeslědźenju tehdy we wulkich dźělach rěčneho teritorija hižo sylnje wohroženych serbskich dialektow.
Drježdźany (SN/CoR). Sakska statna ministerka za kulturu Barbara Klepsch (CDU) chce lětsa znowa čestnohamtskich za jich wosebity angažement w muzejach swobodneho stata wuznamjenić.
„Čestnohamtski angažement w muzejownistwje hódnoćić je mi wulka naležnosć. Je wažne, zo stajimy towaršnostny přinošk čestnohamtskich sobudźěłaćerkow a sobudźěłaćerjow do fokusa zjawnosće a tak tež młódšu generaciju za wobydlerski angažement w sakskim muzejownistwje motiwujemy“, Barbara Klepsch wuzběhnje.
Wuznamjenjenje „Čestnohamtski angažement w muzejownistwje“ běchu lěta 2004 do žiwjenja zwołali. Počesćenje wotměnja so lětnje ze Sakskim muzejowym mytom. Lětsa chcedźa po cyłej Sakskej něhdźe 25 ludźi za wuznamjenjenje wuzwolić a čestne wopisma 28. septembra w Drježdźanach swjatočnje přepodać.


text:
Cas dowola jo mimo a kuždy jo se wrośił z nowymi dožywjenjami a zaśišćami domoj. Sama som lětosa woglědała swójomu bratšoju w Ljubljanje, w Slowjeńskej. Wón jo se pśed někak 35 lětami tam k swójej žeńskej pśesedlił. Z manźelstwa stej wujšłej dwóje źiśi a syn Jure jo měł lětosa swajźbu. Tak smy měli w Ljubljanje małe familijowe zmakanje. Som pśišła napšawdu kusk domoj, dokulaž ceła Matowa familija powěda běžnje dolnoserbski. Běšo to wjelgin rědne zacuśe zgromadnosći. Ta howacej geografiska dalokosć mjazy nami njejo zewšym wěcej pytnuś była.
Tegdy pak, ako Mato jo wudrogował, smy byli wšykne wjelgin tužne, njejsmy ga wěźeli, co buźo a ga a kak buźomy se zasej wiźeś. Běšo to hyšći w casu NDR a njejo wěste było, lěc smějo na woglěd pśiś abo my tam jězdźiś. Wšo běso wjelike pšašanje. Ale lej, granice su se wótcynili a diktatura se rozpušćiła! Bóžy źiw jo se stał! Tegdejše łdzy su měli swójo wopšawnjenje, ale wšo jo pśišło wjelgin hynac, ako my smy se to myslili.


text:
Byzuch we Zobrzu, Katowicach i Tychach w jedyn dziyń? Czamu niy! Wejrzijcie z nami na nastympne piykne atrakcyje Ślōnska i zaro zacznijcie planować rajza.
Ślōnsk
-
Radlin to je niy za wiele ślōnskie miasto. Je ône zwiedowne dlo wandrusōw? Badnijcie z nami atrakcyje Radlina – tynżnia solankowo i Kolōnijo Ymma.
-
Gliwice – jedne z nojepniyjszych a nojciekawszych miast na Ślōnsku. Byzuchujcie z nami nojlepsze atrakcyje, kuknijcie na co pozaglōndać i kaj pōmaszkecić.
-
Sztyjc szukōmy nowych idyji na weekynd i zwiedownych atrakcyji Ślōnska. Tak ôddekowalimy nastympno ślōnsko perla – spływ kajokowy Małōm Panwiōm.
-
Mocie w zocy zwiedowno sztele, pra? Ôdpowiydzcie na dwa ajnfachowe pytania a wygrejcie ajntryty do Sztolni Krōlowo Luiza!
-
Bierymy Wos pod ziymia, coby kuknyć na nojnowszo atrakcyjo Ślōnska. Zogibujcie kaski, wlazujymy do łōdki a napoczynōmy rajza. Sztreka Wodno czeko!
-
Ślōnsk umi sie poasić wyjōntkowymi we skali świata atrakcyjami turystycznymi. Dzisiej byzuchujymy sztele Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu.
-
Postindustryjalne zabytki to jedne ze nojsrogszych atrakcyji Ślōnska. Pozawiyrane gruby ôdmykujōm sie dlo turystōw, przizwolajōm sjyżdżać i poznować warōnki fedrōnku. Eli turystycznōm atrakcyjōm śmi być yno sztela, kero przestała robić hań downij?
-
Na kraju wojewōdztw ślōnskigo i ôpolskigo, miyndzy korōnami strōmōw, ze ktajōncymi na wiosna bzym i magnoliōm naôbkoło, je skukany Pałac we Sławikowie
-
Nojgryfniyjsze sztele na Ślōnsku – kaj zajechać, coby nawiydzić cosik zwiedownego, czegoś sie nauczyć i nacieszyć ślypia. Yno nojlepsze ślōnskie miyjsca.
Rybnik dowo masa możebności ku szpasowi a fajnymu spyndzaniu czasu fraj. Kuknijcie na 8 rybnickich wydarzyń, kerych niy śmicie przepasować we 2019 roku!
Bodej kożdymu Ślōnsk kojarzi sie z szumnym jodłym, pra? Dobre maszkety a srogie dowki sōm tajlōm historyji naszego hajmatu. Ale czasy sie zmiyniajōm, prziwyki tyż. Niy jymy…


text:
Něnto jo jasne, chto budu te mustwa, pśeśiwo kótarymž dejtej serbskej mustwje žeńskich a muskich na zachopjeńku graś na EUROPEAŹE, pśi europskich mejstaŕstwach narodnych a etniskich mjeńšynow. Te se wótměju pśiduce lěto wót 20. do 28. junija w Korutańskej/Kärnten w Awstriskej. Jeje głowny organizator jo FUEN (Federalistiska unija europskich narodnych mjeńšynow), jej pśisłuša wušej 100 organizacijow a towaristwow w 35 europskich krajach, mjazy nimi z lěta 1990 teke Domowina. FUEN zastupujo wětšy źěl tych wokoło 300 narodnych mjeńšynow w Europje z wušej 100 milionow cłonkami. Jeje głowy partnaŕ pśi EUROPEAŹE a jeje pśigótowaŕ jo słowjeńska mjeńšyna w Awstriskej (Koroški Slovenci).
EUROPEADA se pśewjeźo głownje w 11 městach a gmejnach kołowokoło znatego Klopeinerskego jazora, kótarež jo znate a woblubowane za turizm, a w jadnej gmejnje w susednej bliskej Słowjeńskej. Te nejwažnjejše graśa na kóńcu turněra budu pón we wjelikem stadionje w Klagenfurśe (Celovec).


text:
Na swoju kóždolětnu kubłansku jězbu poda so minjenu sobotu 29 čłonow župy „Jan Arnošt Smoler“ do Wojerec. 750. jubilej města bě dobra składnosć sej je ze serbskeho wida wotkryć. Nowinar a publicist Manfred Laduš skupinu cyły dźeń přewodźeše a wěcywustojnje wo stawiznach a nastaću Wojerec rozprawješe. Něhdy bydlachu w měsće a wokoło njeho nimale jenož Serbja, hač na někotrych knježkow a zastojnikow, kiž běchu Němcy, ale wšitcy serbsce zrozumichu.
Dopołdnja běchu wobdźělnicy jězby w starym měsće po puću. Mjez druhim wobhladachu sej załoženski dom Domowiny. Referent skedźbni na stelu Wórše Lanzyneje hnydom pódla załoženskeho domu kaž tež na Serbsku studnju na torhošću, kotraž steješe něhdy w Budyšinje. Ducy po měsće wopytachu čłonojo Wjacsławkec drastowy dom a dźěchu po Dołhej hasy nimo ewangelskeje cyrkwje, kotraž bě kolebka serbskich ewangelskich cyrkwinskich dnjow. Dale Manfred Laduš wo znatych wosobinach města rozprawješe. Tak naspomni Konrada Zuseho a Brigittu Reimann, kotrejuž bě sam zeznał.
1. septembra 1963 stejachmy z cokorowymi titami napřećo Wotrowskej šuli na brjoze, zo bychu nas 26 dźěći z Wotrowa a Njebjelčic składnostnje šulskeho zastupa fotografowali. Lětsa, 15. septembra, so znowa tak zestupachmy – běchmy pak jeničce štyrnaćo.
Po 55 lětach bě witanje do něhdyšeje šule a rjadownje jara jimace. Spominachmy na njeboh wučerja Jana Meškanka, kiž bě štyri lěta naš rjadowniski wučer. Nawučił je nas pisać a ličić, mějachmy pola njeho rysowanje a sport. Na hornjej łubi spěwachmy – wučer bě knjez Cyril Nawka. Spěw „Hory módre, ja was znaju“ hišće wšitcy znajachmy a smy sej jón tež tónkróć zhromadnje zanjesli.
Domowinska skupina Šunow-Konjecy přeprosy zawčerawšim, njedźelu, mjeztym 28. raz zajimowanych wjesnjanow na kóždolětne swójbne kolesowanje po našej domiznje. Tak je so při najrjeńšim wjedrje 42 lubowarjow přirody na puć nastajiło. Wopyt Dubrjenka a jeho bahna bě lětsa naš hłowny cil.
Znowa přewodźeše kolesowarjow knjeni Młynkowa ze swojim taksijom, zo by so wo transport našeje swačiny starała. Dalše městna w awće wužiwamy za přiwisnikow, kotřiž so z kolesom hižo na dlěši puć njezwaža. Dojěwši do delnich Sulšec přez „zeleny lěs“ posylnichmy so na wjesnym hrajkanišću ze samopječenymi přikuskami, ze šmałcowymi pomazkami a z dobrym kofejom.
Přez Lubhozdź jědźechmy dale do Dubrjenka. Tam wočakowaše nas při wjesnej kapałce knjez Krječmar, wot kotrehož zhonichmy, kak je wjes ke kapałce přišła, kak ju dźensa hladaja a za nabožne žiwjenje wužiwaja. Sami sej w kapałce kěrlušej zaspěwachmy.
Runje tak powučny kaž zabawny bě lětuši wulět Domowinskeje skupiny Pančicy-Kukow. Wjeršk kóždolětneho skutkowanja, kotrež sej wot skupinskeho předsydstwa a jeho předsydy Pětra Korjeńka najwjace dźěła žada, wjedźeše zawčerawšim do Berlina.
Delegacija gmejny Chrósćicy pod nawodom wjesnjanosty Marka Klimana (CDU) poda so minjeny kónc tydźenja na wuprawu do partnerskeje pólskeje gmejny Leśnica njedaloko Opola. Chróšćenjo wopytachu „Dożynki“, kaž tam swoju domchowanku mjenuja.
Kóžde druhe lěto zarjaduje Leśnica domchowanku w jednym ze swojich wjesnych dźělow. Lětsa zahaji so swjedźeń z wulkim swjedźenskim ćahom sobotu popołdnju we wsy Raszowa. Nimo mnohich pyšenych wozow pokazachu w swjedźenskim ćahu jědnaće krasnych žnjenskich krónow. Kóždy wjesny dźěl gmejny bě jednu nawił. Najrjeńše króny su mytowali. W stanje su z pisanym programom pokročowali. Tež někotryžkuli němskorěčny programowy dypk při tym zapřijachu, wšako přisłušeja wjacori wobydlerjo Leśničanskeje gmejny němskej mjeńšinje w Pólskej. Dalša wosebitostka domchowanki bě, zo přepoda kóždy wjesny dźěl wjesnjanosće „žnjenski chlěb“. Tež Chróšćenjo běchu sej tajki chlěb wot pjekarja napjec dali a jón hosćićelam darichu.
Nimale třiceći čłonow Serbskeho folklorneho ansambla Wudwor (SFAW) je so minjenu njedźelu z kónctydźenskeje turneje na 13. mjezynarodny folklorny festiwal CIOFF „Od Celja do Žalca“ w Słowjenskej nawróćiło.
Po napinacej jězbje w nocy wot štwórtka na pjatk dojědźechmy rano do Celja. Hnydom po přijězdźe podachmy so na wustupaj w zakładnej a wyšej šuli, hdźež nas tójšto přihladowarjow wočakowaše. Po zajimawym wodźenju po měsće Celje přizamkny so wječor wulka gala. Po wuspěšnym programje dožiwichmy zhromadny skupinski wječor ze spěwanjom a rejwanjom.
Dlěje planowana a derje přihotowana bě kubłanska jězba čłonow župy „Michał Hórnik“ do pólskeho Namysłowa. Wšako tam ze wšelakimi zarjadnišćemi hižo lětdźesatki přećelske styki pěstujemy a so tež prawidłownje wopytujemy. Tak je so minjeny pjatk popołdnju skupina čłonow předsydstwa župy„ Michał Hórnik“ kaž tež dalšich zajimcow na wuprawu do susodneho kraja podała. Nazajtra rano witaše serbskich hosći nawodnica měšćanskeho muzeja Jadwiga Kawiec. Wona wodźeše nas po měsće, hdźež sej někotružkuli wosebitostku wobhladachmy. Pobychmy w hakle njedawno ponowjenej bibliotece města, hdźež nas wosebje wulki poskitk dźěćaceje literatury překwapi. Zajimawe tež je, zo maja tam zaběru za holcy a hólcow w času, hdyž jich starši w bliskim wobchodźe nakupuja. Po wopyće Namysłówskeje knihownje rozhladowachmy so po starym młynje města. Wězo pozastachmy jako župny cyłk při pomniku basnika a nowinarja Jana Skale, hdźež počesćichmy jeho z kwětkami a ze serbskej hymnu.
Swoje kóždolětne zwučowanske lěhwo je Radworski chór Meja minjeny kónc tydźenja w Jaworniku přewjedł. W katolskim zetkawanskim a swójbnym wustawje swj. Wjacława mějachu spěwarki a spěwarjo, kotřiž su tam minjene lěta hižo wospjet přebywali, najlěpše wuměnjenja k zwučowanju.
W srjedźišću lětušeho proboweho lěhwa steješe Korle Awgusta Kocorowy duchowny oratorij „Israelowa zrudoba a tróšt“, kiž bě sławny serbski komponist lěta 1861 napisał a kotryž je wuraz jeho wysokeje wuměłskeje zdokonjanosće. Wotpowědnje wobćežne běchu „normalne“ proby chóra minjene tydźenje. Pod nawodom dirigenta Pětra Cyža a ze skutkownej pomocu pianistki Serbskeho ludoweho ansambla Soyoung Kim so Mejanam poradźi, twórbu w dalokej měrje nazwučować.
Štóž chcyše minjenu njedźelu přiwuznych abo znatych we Wěteńcy wopytać, tón je tam cyle wěsće podarmo při durjach klinkał. Wjesnjenjo běchu sej mjenujcy zhromadnje wulećeli. Na kóždolětnej zhromadźiznje spočatk lěta, na kotrejž sej wjesne terminy a zamołwitosće wotrěča, zrodźichu woni ideju, tež jónu zhromadny dźeń zwonka wsy zarjadować.
Tak podachu so Wěteńčenjo njedźelu rano z busom do Błótow. Na Lědach zhromadnje powobjedowachu a na dwěmaj wulkimaj čołmomaj dachu so po groblach wozyć a sej wězo tež zhromadnje zaspěwachu. Dalši programowy dypk běše wopyt muzeja pod hołym njebjom na Lědach. Tam zetkachu připadnje swojich susodow-Smječkečanow, kotřiž běchu so samsny dźeń na zhromadny wulět podali. Kajki to připad a zdobom dopokaz, zo knježi na małych serbskich wsach dobra zhromadnosć.
Z pućowanjom podłu Sprjewje Wěteńčenjo swój dźeń w Błótach zakónčichu a sej prajachu, zo njebě to posledni zhromadny wulět. Alena Hiccyna
Składnostnje 20 lětneho wobstaća swojeho wjesneho kluba Při winicy poda so minjenu njedźelu wjace hač 40 Smječkečanow na zhromadny wulět do Błótow. Po wobjedźe w Lubnjowje dachu so z čołmikomaj na Lědy wjezć. W tamnišim muzeju móžachu nazhonić, kak Błótowčenjo spočatk 19. lětstotka sydlachu. Na štyrjoch originalnych burskich statokach je předstajene, kajke bě žiwjenje bjez elektriskich nastrojow a bjez wody z honača. Wosebje za dźěći bě zajimawe, jako móžachu wuspytać w drjewjancach běhać a z pomocu šudrawy drastu płokać.
Wosebity wjeršk bě popołdnju wobdźělenje na „kórkowym seminarje“ pola Gizele Christloweje w Lubinje. W narodnej drasće předstaji Serbowka Smječkečanam z wjele humorom zajimawostki kołowokoło kórki. Pětr Brězan


text:
Po wjacore měsacy trajacej přestawce zetkachu so Drježdźanscy Serbja wutoru k swojemu stajnemu blidu w Drježdźanskim hosćencu „The Red Rooster“ (Čerwjeny honač). Přichodnje chcedźa Serbske blido w rytmusu dweju měsacow wotměwać.
Drježdźany (SN/MiR). Kaž ze słowow předsydki Drježdźanskeho towarstwa Stup dale Jadwigi Pjacec wuchadźa, běchu so Serbja w sakskej stolicy za zetkanjom žedźili. „Dźewjeć wosobow je nětko přišło“, wona na naprašowanje SN rjekny, „a wšitcy začuwachu, zo bě to najwjetši čas. Na tajkich wječorkach so wobstejace styki mjez Drježdźanskimi Serbami jenož njeskrućeja, ale zdobom so tež nowe zwiski wuwiwaja.“ Wothłós na Serbske blido přiběra. Bohužel pak dyrbjachu tónkróć mnozy druhich terminow dla wotprajić. Dalši běchu so korony dla zamołwili. „Hewak zwěsćamy, zo so dale a wjac nowych zajimcow krutemu zdónkej přidruža“, Jadwiga Pjacec zwurazni.
Budyšin (kl/SN). Přichodne předewzaća a projekty rozjimachu čłonojo předsydstwa župy „Jan Arnošt Smoler“ na swojim wčerawšim posedźenju. Župa chce planowanu kubłansku jězbu w septembrje do bliskeje wokoliny do směra na Wóspork a Hrodźišćo přewjesć. Wuklinčeć ma zarjadowanje za čłonow župy w Njechornju ze serbskim programom.
Podpěrać chcedźa čłonojo župneho předsydstwa serbski wječor, kotryž ma so w awgusće na zahrodźe SLA w Budyšinje wotměć.
Runje tak stej serbske kulturne lěto w Liberecu a tamniše towarstwo SAL za Budysku župu zajimawej. K wotewrjenju wustajeńcy w nowembrje chcedźa zmóžnić, zo sej čłonojo tam dojědu.
Za jubileje klětu a w lěće 2022, kotrež je zdobom lěto Zejlerja a Smolerja, zběrachu přitomni prěnje ideje. Woni maja za hódne, Michała Rostoka a Jana Mučinka na přikład z přednoškom wopominać.
Motiwator Lucian Kaulfürst rozprawješe wo swojim skutkowanju. Podpěrać budźe wón młode swójby w Malešecach při zwoprawdźenju projekta, z kotrymž su we wubědźowanju „Čiń sobu!“ dobyli.
Tradicionalnemu mejemjetanju w Hornjej Łužicy su wobmjezowanja koronapandemije dla zadźěwali. Tež nastupajo žnjowe nałožki, kaž stej to łapanje abo zabiwanje kokota, su sej młodostni w delnjołužiskich wsach njewěsći. Njedawno je so braniborska Rada za naležnosće Serbow z temu zaběrała.
Podstupim (SN/at). W cyłkach delnjołužiskeje wjesneje młodźiny bědźa so hladajo na koronapandemiju lětsa z prašenjomaj, kotrejž jim hewak žane hłowybolenje njenačinjatej: Wotmějemy swoje tradicionalne žnjowe nałožki? A kotre wuměnjenja mamy za to spjelnić?
Kaž radźićel a župan župy Delnja Łužica Wylem Janhoefer wuwjedźe, njeje dotal rjadowane, kak maja młodostni swoje zarjadowanja financować. Pod normalnymi wobstejnosćemi zaruča předań zastupnych lisćikow za wječorne reje wšitke kóšty tajkeho žnjoweho swjedźenja. Po tuchwilu płaćiwym braniborskim postajenju wo zadźerženju w dobje koronapandemije pak su reje na žurli dale zakazane. Předsydka rady Kathrin Šwjelina młodostnych namołwi kreatiwni być, zo bychu swoje zarjadowanje zaručili.
W zhromadnym dźěle z Domowinu a Budyskim Serbskim institutom je Dźěłarnička přichod Łužica nowu brošurku wudała. Z nadrobnym wopisowanjom serbskosće we Łužicy chcedźa wjace ludźi do Łužicy wabić.
Mužakow (SN). Dźěłarnička přichod Łužica je njedawno pod titulom „Lausitz Łužyca/Łužica Die Sorben/Wenden – verbinden die Lausitz“ nowu brošurku wudała. Kaž Domowina w nowinskej informaciji piše, kroča wudawaćeljo – towaršnosć Hospodarski region Łužica – „z njej po nowych pućach“. Wšako móža so nětko zajimcy „zwonka Łužicy, ale tež naši susodźa we Łužicy, kotřiž Serbow hišće njeznaja, na nazorne a přehladne wašnje w internetnje přistupnej brošurce wo Serbach wobhonić“, zdźěli nowinski rěčnik Domowiny Marcel Brauman.
Drježdźany/Njebjelčicy (SN/at). Na demonstraciju składnostnje słyšenja w Sakskim krajnym sejmje wo přichodźe wot wotbagrowanja wohroženych wsow Pödelwitz, Obertitz a Miłoraz namołwja BUND Sakskeje hromadźe ze zwjazkarstwom „Wšitke wsy wostanu“ a Ende Gelände Drježdźany na protest jutře w 13 hodź. před parlamentom w sakskej krajnej stolicy.
Sydom čłonow Serbskeho sejma je so namołwje přizamknyło. Woni žadaja sej mjez druhim zachowanje tych třoch wsow, kotrež maja so do strukturneje změny zapřijeć, klimowu sprawnosć město wotškódnjenja brunicowym koncernam. Runje tak je sejmarjam wažne wobydlerjow před emisijemi Wochožanskeje jamy škitać, zachować wysoki lěs Rownjanskich burskich lěsow, škitać tři lěsne biotopy, wuchować mjezyłuku za skót. Zachować maja so z wida Serbskeho sejma dale Miłoraska dróha, přirodne wódne zastaranje w přirodoškitnymaj kónčinomaj Slepjanski Stary wulki hat a Trjebinski zwěrjenc. Jich žadanja poćahuja so zdobom na zawjedźenje lětneho monitoringa wody w Slepjanskej gmejnje.
Budyšin (SN/JaW). Zhromadne dźěło čłonskich słowjanskich narodnych mjeńšin w Federalistiskej uniji europskich mjeńšin FUEN so krok po kroku normalizuje. Wo tym informuje Domowina w medijowej zdźělence.
Zastupnicy dźěłoweje skupiny słowjanske mjeńšiny (ASGM) wuradźowachu tón tydźeń online. Jedne z ćežišćow wuradźowanja běchu přihoty na FUEN-kongres a zetkanje dźěłoweje skupiny słowjanskich mjeńšin w oktobrje. „Matic Germovšek, korutanski Słowjenc a koordinator dźěłoweje skupiny, rozprawješe tež wo postupach noweje internetneje strony a brošurce wo słowjanskich mjeńšinach w Europje, kotraž leži nětko w rukach FUEN“, w zdźělence dale rěka. Zdobom dźakowachu so na digitalnym wuradźowanju wuraznje Serbam, Domowinje a předewšěm Bjarnatej Cyžej, „kiž je lěta dołho jako rěčnik skupiny jeje dźěławosć bytostnje přewodźał a zmóžnjał“. Referent Domowiny za kulturu a wukraj Clemens Škoda so wjeseli, „zo je normalne skutkowanje Słowjanow w FUEN pod wuměnjenjemi pandemije zaso zahajene.“
Slepo (SN/JaW). Nastupajo zbliženje Domowiny a Serbskeho sejma počina so pomału něšto hibać. To wujewi minjene wuradźowanje Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny w Slepom. Kaž předsyda třěšneho zwjazka Dawid Statnik informowaše, přihotuja zetkanje. Poprawom chcychu je přichodny měsac wotměć, štož pak njepóńdźe. Wšako maja tež w Domowinje koronapandemije dla nastate zastatki w dźěle nachwatać. „Přihotujemy tuž zetkanje ze zastupnikami sejma skerje za awgust“, předsyda připowědźi.
Tež přichodne lěto – lěto župow – nastupajo ma třěšny zwjazk zastatk nachwatać. Kaž referent Domowiny za nutřkowne naležnosće Werner Sroka zdźěli, „móžachmy proces powołanja čłonow do přihotowanskeho wuběrka zakónčić. Prěnje wuradźowanje bě hižo planowane, njejsmy pak je korony dla přewjedli. Mamy je tuž ručež móžno nachwatać.“


text:
Spektakl
tytuł:
Jordan
teatr:
Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach
utwór:
Jordan
autor:
reżyseria:
scenografia:
pozostali realizatorzy:
inspicjent: Barbara Dudek
Scena Kameralna
Scena Kameralna
obsada:
Ewa Kutynia
data premiery:
2009-03-21
Teatr Śląski w Twoim Domu - "Jordan" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach27.12.2013 Ciężkie oklaski - "Jordan" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Agnieszka Nowak11.12.2010 Na długo zostaje w pamięci - "Jordan" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Tomasz Klauza15.10.2010 Zabiła własne dziecko i teraz o tym opowiada - "Jordan" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Marcin Mońka26.03.2009 I wciąż malowała żółte kwiaty... - "Jordan" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Joanna Garbarczyk25.03.2009 Premiera za premierą - "Jordan" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Marta Odziomek18.03.2009


text:
Spočatk lěta je wušoł w Budyskim nakładnistwje »Lumir« zešiwk, wopřijacy dwanaće dotal njepřistupnych čisłow za muske chóry z pjera Korle Awgusta Kocora. Hłownje jedna so wo lochke kruchi, kotrež je komponist po swojich »15 narodnych spěwach hornjo- a delnjołužiskich Serbow« za solowy hłós z přewodom klawěra wobdźěłał. Zestajił je je za prěni stajny muski chór »Jednotu« w Chrósćicach. Su to: Přadła je Marja kudźałku; Ja stejach horkach na horje; Hołbik dwě běłej nóžce ma; Ha wyše mi Hornjeho Wujězda; Ha sydał je drobnuški ptačk; Dobry wječor maćerka; Chcył je knjez hólčik wědźeći; Ha słužił je hólčik; Přijěł je z Mišnja młody pan; Hale kóždy króć, hdyž ja dom dźěch. Poslednjemu spěwej doda wudawaćel tež bóle znatu wariantu ze Zejlerjowym tekstom »Hale něhdźe a něhdy«. Zešiwk wotzamknje warianta znateho spěwa »Ha widźu-li ptačata ćahnyć« za muski chór, kotryž skomponowa Kocor hižo 11. nowembra 1868.
MĚRKO ŠOŁTA


text:
Wikipedyjo:Czym Wikipedyjo ńy je
Wikipedyjo je to yncyklopedyjo internecowo, we kerej swe sprowjyńa moge dowoć kożdy. Ńykej atoli sprowjorze mogům ńy wjedźeć, co to uoznoczo. Skiż tygo dali my sam pora bajszpilůw, czym tyn projekt ńy je.
Wikipedyjo ńy je yncyklopedyjům papjůrowům
Uoznoczo to, iże ńy můmy uograńiczyń techńicznych jakimi sům uobjyntość eli tymatyczność. Informacyje muszům być atoli weryfikowalne a ńy do śe tyż cołkjym wszyjskigo dodować - kożdy artikel muśi społńić regle pjyńću filorůw. Poza tym, sprowjańy Wikipedyje ńigdy śe ńy skůńczy.
Wikipedyjo ńy je dykcjůnorzym
Ńy je to zdrzůdło wjydzy uo żargońe szpycjolistycznym eli podezdrzńik słůw ślůnskich. Ńy do śe sam wćepać artikla jak ntp. Ajzynbańok - to je po polsku kolejarz. Uod tygo typa defińicyji je ślůnsko katygoryjo we polskim Wikisłowniku. Ńy możno tyż dowoć list słůw, ntp. jakigo djalykta lebo gwary.
Wikipedyjo ńy je placym pod publikacyjo własnyj twůrczośći
Ńy noleży sam tyż takich zdrzůdłůw wykorzistywać. Ańi kedy mosz jake badańy naukowe złůnaczůne bez ća, sům uod publikacyji buchy a cajtůngi lebo jake inksze neczajty. Nowe słowa, kere żeś wymyślił tyż sam ńy pasujům (wyjůntkym sam może być ntp. sytuacyjo, kedy ńy mo ślůnskigo worta a trza taki złůnaczyć bez zastosowańy śe do reglůw słowotworzyńo we ślůnskij godce; tedy, jeli je to możebne, wyprowadzosz słowo ze uoryginalnyj godki).
Wikipedyjo ńy je můwńicům
Wikipedyjo ńy je můwńicům ze zorty Hyde Park, forům internecowym, placym chaje, abo zajtům uod propagandy abo reklamy. Skiż tygo zakozane je:
- Propaganda abo agitacyjo kożdyj zorty. No toć, co we artiklach idźe uopisywać poglůndy, trzimjůnc śe atoli prawidłůw neutralnygo wezdrzyńo. Ńy je dozwolůne przekůnywańy inkszych użytkowńikůw do jakij idyjolůgije, uod tygo sům fora dyskusyjne a ńy Wikipedyjo.
- Autopromocyjo je zakozano. Ńy je zakozane szkryflańy uo samym śebje, nale noleży dać pozůr na to, co kożdy artikel muśi trzimać śe prawidłůw, a je to fest ćynżko utrzimać jak fto uopisuje śebje, swoja uorgańizacyjo, firma a t.p. Wkludzańy myngi linkůw do swojij zajty abo podowańe kaj ino wlyźe titla swojij kśůnżki tyż bydźe traktowane kej autopromocyjo.
- Reklama. Kożdy artikel powińyn być uoparty na zdrzudłach ńyzależnych uod podmjotu, kery je w ńym uopisany. Nojbarzi dotyczy to artikli uo przedśymwźyńćach kůmercyjnych.


text:
Żëjõ v diaspòrze jú vjicé jak 70 lat. Mjimò przëmùszovëch vësedlenjóv v rozmajité partë novòdostónëch zém PRL, v tim do Pòmòrskjé, lemkòvskô kùltura ë jãzëk sã rozvjijajõ ë wodnalôżajõ svój môl v dzisdnjovim, njeletkjim dlô mjészëznóv, svjece. Mòcné lemkòvskjé spòle żëje dzisôdnja ve Vrocłavjú ë Njiżnim Szlõskú. Tamstõd sztamùje karno H’лeM folk (n’lem folk, dosłovno: njé le folk), jakjé parłãczi jinspjiracëje tradicijnõ karpatorúsińskõ mùzikõ, zvãkji skrzëpjic a saksofònú z rockòvim brzëmjenjim elektriczné a basové gitarë ë svòjimi, autorskjimi tekstami. – Jidze wo to, cobë më sã rozvjijalë: jakò mjészëzna, jakò lëdze ë jakò artiscë. Cobë më czëlë, że to, co më robjimë, vnôszô cos do kùlturë – rzecze Дapия Kyзяk (Daria Kùzôk). – V czasach globalizacëjé kùlturë próbùjemë jic przék nji przez pòkôzovanjé svòjegò – dopòvjôdô Oлbra CTapиHbcka (Olga Starzińskô). Nódto H’лeM folk tvòrzõ: ЙoaHHa Пeляk (Joana Pelak), MaTфiй CTaфiHяk (Mateusz Stafjinjôk), Eляш OлecbHєBiч (Eliasz Wolesnjevjic) ë MapцiH BoйцєxoBckiй (Môrcën Wojcechòvskji).
Macéj Bańdur: Przëbaczëta, skõdkaż tak v calosci Lemkòvje sã vzãnë ve Vrocłavjú.
Дapия Kyзяk (Daria Kùzôk): Lemkòvje przëbëlë na Woddostóné Zemje pò Akcëji „Wisła” v 1947 rokú ë tak richtich jú jesmë na terenach Dólnégò Szlõska przez 70 lat, téj je to nasze drëgjé dodóm, a móże dlô njejednëch navetka pjerszé, bò to je môl, gdze më sã wurodzëlë ë gdze më żëjemë.
Oлbra CTapиHbcka (Olga Starzińskô): Më jesmë ta trzecô generacëjô pò przesedlenjim, téj nasza łõczba z górami sã wograńczô do seńtimantalnëch rézóv abò vëjazdóv na Lemkòvskjé Vatrë (ЛeMkiBcka BaTpa) abò jinszé rozegracëje, jakjé tamò sã wodbivajõ, ale mëszlã vjele nas mô dërch starëszkóv, jakji pamjãtajõ przesedlenjé, Akcëjõ „Wisła”, żëcé v górach, II svjatovõ wojnã ë czase przed – ë tam je nasza prôvdzëvô Wotczëzna. Chòcô më sã wurodzëlë jú na zôpadze, to sercã më dërch jesmë jesz v górach.
M. B.: Vëbaczëta kaléczenjé jãzëka: v jednim svòjim sztëczkú va spjévôta wó tim: ЛeMkoBиHy лeM з фeйcбyka зHaMe – Lemkòvjinã më le z Facebooka znajemë…
D. K.: To je përznã humòristnô lëfórka, jakô na përznã rozdmùchóni ôrt gôdô wó tim, że młodô generacëjô Lemkóv nje chce sã bavjic, le mjilé przebivô v tim pòspjechú dzisdnjovégò svjata ë sedzi na spòlevëch médiach, ale to më spjévómë le pół-serio.
M. B.: Va jesta jú dzesõtkji lat na Njiżnim Szlõskú. Jakùż vama sã wudôvô wuchòvac vajã kùlturã, vaji jãzëk? Ceż vajú tak richtich trzimô pòspòle ë parlãczi?
D. K.: Mómë przikłôd v pòstacëji naszich przódkóv ë starëszkóv, jakji nóm barzo vjele pòvjôdajõ. To dô téż vjele lemkòvskjich organizacij, chtërnë pòmôgajõ v tim, cobë wuchòvac nã kùlturã. Jedna wod takjich to je Lemkòvskjé Karno Pjesnje a Túńca „Kyczera” (ЛeMkiBckiй AHcaMблb ПicHi i TaHця “Kычepa”), chtërnegò ma wobje dvje z Olgõ jesma nôleżnjiczkama. To nje je blós karno, to je vjelgji ferejn, jakji sã zajimô téż wuchòvanjim historëjé, archivjizacëjõ. Më mómë tã nôvjikszõ biblotékã v Europje, a navetka na svjece…
O. S.: … jakô pòsôdô archiv a volumjinë na témã szërok rozmjónégò lemkòvstva. Më, jakò ferejn, provadzimë téż artisticznõ aktivnosc, mjedzë jinëmi przez organizacëjõ mjedzënôrodnégò folkloristnégò festivalú, na jakji czãsto rôczimë drëgjé nôrodné mjészëznë. Rôczimë karna z całégò svjata ë ze vszëtkjich krajóv, ale wosoblëvje pragnjemë gòscëc takjé, jakjé reprezeńtëjõ folklór mjészëznë. Temù pravje, że samë jesmë takõ mjészëznõ.
M. B.: Z binë va rzekla, że to je vôżné, cobë jãzëk a kùlturã pjastovac a wuchòvac, ale tak richtich chtos bë móg spëtac: dlôcz to je vôżné v dzisdnjovim svjece? Dlôcz to je vôżné dlô Vajú?
D. K.: Je to cos, co najú wodróżnjô wod drëgjich nôrodnosci.
O. S.: Cos, co najú v całosci jidentifjikùje. Mëszlã, że pòczëcé nôleżenjô kònkretni nôrodnosci abò nôrodni mjészëznje to je jedna wod tëch vażnjészich vôrtnosci v żëcim człovjeka. Przënômjé dlô najú, ma to tak czëjema. Kjéjbë ta vôrtnosc nje zajima tak vësokjégò môla v naji hierarchiji, téjbë ma te vszëtkjégò nje robjiła. Ale że to je dlô najú vôżné, ë to, mje sã zdaje, je defjinicëjô patrijotismù, temù robjimë vszëtkò, cobë wuchòvac nasze nôrodné pòczëcé. Tim barżé, że më jesmë v krajú mjészëznõ ë czim cãżé je wostac sobõ, tim vjicé dzejanjóv më mùszimë na to skjerovac. Wosoblëvje v tëch czasach zarô pò vësedlenjim, v czasach kòmùnismù, mëszlã, że nôcãżé bëło gadac wó tim, że chtos je Lemkã abò nôleżnjikã jakjékòlvjek jiné mjészëznë ë vnenczas pravje nôvjicé sã robjiło, cobë przék temù jednak to pòkazovac. Terôzkji czim lepszé mómë czase ë vjicé mòżnosci, tim barżé tendencëjô je takô, że cignjemë do wunifjikacëjé. To je takô tendencëjô, jakô je do vjidzenjô na całim svjece, efekt globalizacëjé. A më próbùjemë jic przék wunifjikacëjé przez pòkôzovanjé svòjegò.
M. B.: Téj lemkòvskô kùltura ë jãzëk to nje je blós Vaja pasëjô, to je cos vjicé.
D. K.: To jesmë më, tak richtich. To je cos, czegù ma bë nje rozmja wod se woddzelëc. To je dzél najú tak vjelgji ë tak vôżni, że ma bë mést nje rozmja żëc jinaczé, bez tegù. Je cãżkò to navetka nazvac.
M.B.: Ve vaji mùzice va parlãczita tradicijnõ lemkòvskõ mùzikã z novëmi kjerënkami, je v tim vjele rocka na prziklôd. Woddôvô to téż vaje zdrzenjé na kùlturã?
D.K.: Jo ë njé. Pò jednemù më bë chcelë jak nôvjérnjé wuchòvac nasz folklór, ale sõ wod te jinstitucëje jak na przikłôd pravje „Kyczera” ë tam më pòkazëjemë ten folklór ë baro to kòchómë, ale v naszim karnje më pòmëslëlë, że bë bëło vôrt jic krok v przódk. Czase sã mjenjajõ, svjat jidze v przódk ë je trzeba pamjãtac wo folklorze ë sã njim jinspjirovac, ale je vôrt tvòrzëc nové rzeczë, cobë më nje stojelë v placú. Jidze wo to, cobë më sã rozvjijalë: jakò mjészëzna, jakò lëdze ë jakò artiscë. Cobë më czëlë, że to, co më robjimë, vnôszô cos do kùlturë. Nje wopjérómë sã blós na tim, co vnjosłë do kùlturë na przikłôd nasze ómë.
O. S.: Ta nasza rozmajitosc sztilóv vëchôdô téż z te, że je nas v karnje kjile sztëk ë kòżdé mô svòjã vizëjõ ë svój gùst. Czasã sã sztridëjemë, v jakjim charakterze majõ bëc gróné ë spjévóné nasze sztëczkji. Dzél nas, v tim jô, je za mòcnjészim brzëmjenjim ë rockòvõ aranżacëjõ, a dzél bë mjilé grôł vjicé na folkòvò ë do zabavë.
M. B.: Va nadkjidnãla wo patrijotismje. Téj je mòżno parlãczëc bëcé pòlskjim wobëvatelã czë pòlskõ wobëvatelkõ z lemkòvskjim patrijotismã? Jô pitajã wó to téż v kònteksce kaszëbskjim, bò to dô vjele Kaszëbóv, chtërnim to sã zdaje problematiczné przëznac sã do kaszëbskjé nôrodnosce przez strach, że chtos jich veznje za separatistóv abò tak co.
O. S.: Jô jem dbë, że njima njiżódné przeszkòdë, cobë gadac wo se jakò wo wobëvatelú Pòlskji ë przedstôvce lemkòvskjé, kaszëbskjé abò jiné mjészëznë. Żëjemë v tim krajú ë z wurzãdú më jesmë wobëvatelami te państva, ale nódto më mómë svòjã vłôsnõ kùlturã, jakô je jinszô, nji móżemë te wukrëvac. Më sã różnjimë wod Pòlôchóv. Ale doch nje vepjérómë sã, że jesmë Pòlôchami, żëjemë v tim krajú. Jô mëszlã, że to je vszëtkò do pògòdzenjô.


text:
Jednako wylyź tak wysoko ze małym bajtlym, a potym jeszcze ze modym psiokym, co sie naszym synkom uwidzioł, to niy bōło tak łaps! We jednyj rynce miałach tasze ze towarym, a we drugi – rynka ôd naszyj cery, co ji bōło wtynczos dwa lata. Ôna wszyndy zajrzała, bezto roz by bōła bez tyn gelynder wele schodōw przepadła. Trza bōło dować na nia fest pozōr! Dycki niy wylazła dali jak na drugi sztok, bo jōm nogle nōżki rozbolały i trza bōło ta frelka niyś aż na wiyrch. Za dwa lata to samo bōło ze naszym psiokym, co potym gibko przeros swoja mamulka, a bōł ś niego taki wielgi pies, co to godajōm, że leży na antryju, a ôgon we kuchyni trzimie! Isto to mioł po tym niyznanym tatulku! Bōlo mu Rambo na miano, a przeżył
s nami aże szesnoście lot.
Jedyn roz dałach pozōr, że jak ludzie idōm na torg, co bōł na starym parkingu wele naszygo familoka, czynsto sie nōm do ôkiyn dziwajōm. Jednako u nos nic ciekawego niy boło! Gardiny mieli my dycki czyste a taki same jak u naszych sōmsiadōw, a ōkna pōmyte. To żech se padała, że isto mi sie to zdo, a dałach se s tym pokōj. A dłōgo bych jeszcze we tyj niyświadmości żyła. Ale jedyn roz we sobota kole połednia kapłach sie, że ôstoł mi yno kōnsek chleba, Bezto już na ôstatni mōmynt poleciałach na torg. Ta baba, coch jōm znała ze widzynio, już zawiyrała budka ze chlebym, ale kōnsek mi jeszcze ze swojigo ôdkroła, coby my głodni bez niydziela niy lotali, a na koniec sie mie spytała:
–Wy isto bydziecie wiedzieli, kery miyszko we A-klatce, we tych drugich ôknach, bo tam sztyjc wysiaduje tako boroka stareczka we chustce. Isto jom sam do miasta ze wsi prziwioźli, a teroz sie jōm gańbujōm ludziōm pokozać!
– To jo tam miyszkōm – ôdpedziałach – ale my żodnej stareczki niy mōmy! Moja mamulka, co do nos czasym przidzie, je jeszcze doś modo, a we chustkach niy chodzi. Toście sie musieli paniczko ôszydzić…
– Ale podziwejcie sie sami, zaś tam je! – przerwała mi ta baba a pokozała rynkōm na nasze ōkna.
Jo dźwigła gowa i tyż żech jōm zaroz uwidziała: rychtik starka we chustce! To jednako bōł nasz pies Rambo, a na łebie ni mioł chustki yno krōtko gardina, co jak chustka na nim wyglōndała! A zaczłach sie we głos śmioć!
Jako sie potym ôkozało ô naszyj starce już poła ôsiedlo wiydziała, a nikerzi zamiarowali iś na nos do pōmōcy społecznyj na skarga!
Grymlino
Informujemy, że:


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Wucbnica słuša k 4. źěloju wuceńskeje a wuknjeńskeje serije Wuknjom serbski, Zwucujom serbski a Pórucenja. Wóna jo za wětšy źěl z teju wucbnicu a tym źěłowym zešywkom tematiski wótgłosowana. Wóna wobstoj ze slědujucych tematiskich kapitlow: Serbska ludowa kultura, Serbske nałogi w běgu lěta, W kuchni a domacnosći, Pśiroda a wobswět, Wšedne tšojeńka a dožywjenja, Serbske powěsći, Žywjenje a źěło tencas a źinsa, Z historije, Serbske wósobiny. Teksty teje zběrki su fakultatiwne pórucenje za wšakoraku rěcnu pótrjebu; wóni maju rozdźělny rěcny niwow a wšaki stopjeń śěžkosći. Pśidane su serbsko-nimske słowne lisćiny a dalšne słowne rozkładowanja w serbskej rěcy (imersiwnje). Ku kuždemu tekstoju su pokazki k móžnym nadawkam za wuknjecych abo k metodiskemu póstupowanju pódane. Zběrka njejo dla jeje wobšyrnosći za dopołne wótźěłanje myslona.


text:
Klóšter Marijina hwězda w Pančicach-Kukowje stara so tuchwilu nimale wšědnje wo nowosće. Hakle zawčerawšim přepodachu w Lipju nowy móst. Nětko je klóšterska pjekarnja přichodny projekt.
Pančicy-Kukow (SN/MWj). Na dworje klóštra Marijineje hwězdy w Pančicach-Kukowje často rjemjeslniske awta tam a sem jězdźa, dokelž so to abo tamne twari abo porjedźa. Po jutrach budźe jich najskerje hišće wjace, přetož potom započnu klóštersku pjekarnju přetwarjeć. Kaž překupski nawoda klóštra Chrystof Mikławšk zdźěla, stanje so to we wobłuku kooperaciskeho projekta „Educatio, Repetitio, Labora“ (wukubłanje, nazhonjenje, dźěło), w kotrymž dźěłatej zhromadnje dźěłarnja swjateho Michała w Pančicach-Kukowje a pólski Wustaw powołanskeho aktiwizowanja w Świerzawje pola Jelenjeje Góry.


text:
Při poměrnje znjesliwych temperaturach su kónc junija w Běłej (Biehla) za Kamjencom mjeztym hižo 16. nócny žabjacy běh přewjedli.
Lětsa je cyłkownje 999 atletow, mjez nimi 99 lubowarjow walkinga, do cila doběžało. Šwarna ličba serbskich sportowčow a sportowcow bě zaso pódla. Sportowe wurisanje je tež zwjazane z wotpowědnymi kulturnymi a zabawnymi poskitkami na běhanskim arealu. Atleća běchu z wjacorych zwjazkowych krajow Němskeje, hłownje ze Sakskeje, z Braniborskeje a Berlina. Woni wubědźowachu so starobje wotpowědnje wot šulskich dźěći hač k 85lětnemu wuměnkarjej na 2,0 km abo 9,6 km. W skupinje pod dźesać lětami (U 10) wuwojowaštaj sej serbskaj šulerjej Jarek Schade z Budyšina prěnje (8:14 min) a Lisamaria Domanic z Wojerec druhe městno (9:32 min).


text:
Katowicy
Spůłrzyndne: 50°15'51" N 19°01'25" E
Katowicy[1] (pol. Katowice, mjym. Kattowitz) – mjasto we Gůrnym Ślůnsku, we kerym mjyszko 317 000 ludźi. Pjyrszo spůmńyńy uo Katowicach je ze XVI stolećo. Katowicy mjejske prawa dostały we 1865 roku. Katowicy sům nojwożńyjszym gůrnoślůnskym cyntrům fedrowańo wůngla a głownym mjastym Gůrnoślůnskygo Metropolitalnygo Zwjůnzku. Sům tyż wożnym biznesowo-handlowo-usugowym cyntrům.
Przipisy
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958


text: Pančicy-Kukow (SN). Lubowarjo romantiskich wječorow njesměli skomdźić zahrodowu nóc „W swětle tysac swěčkow“ přichodnu sobotu, 20. julija, na zahrodźe klóštra Marijineje hwězdy w Pančicach-Kukowje. Mjeztym 16. raz Křesćansko-socialny kubłanski skutk wot 19 hodź. na tajki wječor přeprošuje. A dokelž po wěšćenju wjedrarjow tež wjedro sobu hraje, lubi tónle wječor zaso wosebite dožiwjenje być. Prjedy pak hač wopytowarjo při ćmičkanju ze zaswěćenjom něhdźe 7 000 swěčkow wjeršk dožiwja, zawjesela jich z pisanym programom. Tón móhł lětsa tež młódšich ludźi přiwabić, přetož wustupi mjez druhim spěwar Gabriel Mommér. 16lětny ze serbskimi korjenjemi po wobdźělenju na castingowej show „The Voice kids“ pokaza, zo ma tež rock ̕n̕ roll w kreji. Dale wuhladamy Serbski folklorny ansambl Wudwor, kiž so takrjec wo serbski podźěl programa postara. Nimo toho wustupja Drježdźanska kapała „Zugabe“ ze srjedźowěkowskej hudźbu, skupina cheerleaderow „Magic Devils“ z Coswiga a wohnjowa show.