text:
Państwo je politycznōm, suwerynnōm, terytorialnōm i ôbligatoryjnōm ôrganizacyjom społeczyństwa. Ôrganizuje i koordynuje robotã wielgich grup społecznych. Państwo mŏ tyż granice terytorialne. Je niyznŏleżne i niypodlygłe.
Prawne kryteria państwowości, przijynte na mocy kōnwyncyji we Mōntevideo ze 1933, ôkryślane sōm nastympujōnco: (artikel 1.) "Państwo jako podmiot prawa miyndzynŏrodnygo winno posiadać take elymynty:
Kōnwyncyjŏ była trefym rygiōnalnym a ôgraniczyła sie ino do państw
Piyrszym problymym państwowości je uznanie państwa na arynie miyndzynŏrodnyj, czyli stwierdzynie ôd podmiotu prawa miyndzynŏrodnygo faktu istniyniŏ jakigoś państwa i gotowości do respektowaniŏ zwiōnzanych z tym skutkōw prawnych. Przedmiotym uznaniŏ może być: państwo, regyrōnek, insurgynty, strōna, co walczy abo nŏrōd. Uznanie państwa może być udzielōne abo indywidualnie ôd podmiotu prawa miyndzynŏrodnygo (napoczyńcie stosōnkōw dyplōmatycznych abo podpisanie umŏwy bilateralnyj), abo kolektywnie ôd skupiny państw (na podobne, jak we przipŏdku pojedynczygo państwa) abo ôrganizacyje miyndzynŏrodnyj (przijyńcie we poczet czōnkōw). Uznanie państwa winno mieć nŏturã jednoznacznõ i niyodwracalnõ, chociŏż we praktyce trefiŏ sie przipŏdki zawieszyniŏ abo zerwaniŏ stosunkōw dyplōmatycznych abo wyłōnczynie czōnka ôrganizacyje.


c: text/html

text:
Browsing by Author "Żukowski, Przemysław Marcin"
Now showing items 1-1 of 1
-
Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego T. XVIII (added: 2015-12-22) Goźdź-Roszkowski, Krzysztof; Kitowski, Piotr; Głuszak, Marcin; Bieda, Justyna; Machut-Kowalczyk, Joanna; Wiśniewska-Jóźwiak, Dorota; Kruszewski, Tomasz; Rodak, Mateusz; Żukowski, Przemysław Marcin; Świątkowski, Andrzej Marian; Marciniak-Sikora, Anna; Matuszewski, Jacek; Uruszczak, Wacław; Szpoper, Dariusz; Sowa, Jan (Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego; Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie; Uniwersytet Warszawski; Uniwersytet Gdański, 2015)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kulowske sportowe towarstwo zwoprawdźa nětko projekt, za kotryž běchu ideju hižo před pjeć lětami zrodźili. Za njón su wčera zakładny kamjeń połožili.
Kulow (AK/SN). Hač do kónca lěta natwari Kulowske sportowe towarstwo Módro-běli nowe socialne twarjenje bjez barjerow. W nim budu nuzniki, płokarnja a sušernja za trikoty kaž tež skład za bule a sportowe nastroje. Małe pódlanske twarjenje budźe dźěłarnja. „Nowotwar je dawno trěbny“, podšmórny twarski nawoda Udo Popjela wčera při połoženju zakładneho kamjenja. Stare twarjenje pochadźa z 1950tych lět. W nim běchu nuzniki kaž tež tepjenje často skóncowane. Wopytowarjo dyrbjachu zwjetša nuzniki towarstwoweho hosćenca wužiwać. Popjela je studowany twarski inženjer a bě wot 1994 do 2014 Kulowski měšćanosta. W tym času je twar towarstwoweho domu 1998, sportnišća z wobswětlenjom 2006 a přihladowarskeje tribuny 2011 sobu přewodźał. Dźensa angažuje so čestnohamtsce jako twarski nawoda, tak zo towarstwu žane wudawki za inženjerske dźěła njenastanu.


text:
Za ratarstwo zajimował bě so Wito Kubańk z Ralbic hižo w dźěćatstwje. „Susodej abo wujej, kotrajž mataj ratarstwo, hižo přeco rady pomhach“, młodostny praji. Minjeny pjatk bě wón mjez 26 wučomnikami, kotrychž su zamołwići w Pančicach-Kukowje swjatočnje wuwjazali. Tam pokazachu rěčnicy na wulki angažement młodostnych, horjacych so dźensniši dźeń za ratarstwo.
Wito Kubańk je hižo jako 16lětny jězbnu dowolnosć za traktor złožił. Wuchodźiwši 9. lětnik Serbskeje wyšeje šule Ralbicy před třomi lětami zahaji wón wukubłanje pola Róžeńčanskeje agrarneho zawoda Sorabia. Dokelž měješe jězbnu dowolnosć hižo w zaku, móžeše tež hnydom wulke ratarske mašiny posłužować. Móhłrjec zaměrnje je so na puć do ratarstwa přihotował a jón sćěhował. To wšak za njeho tež woznamjenješe do Lubijskeje powołanskeje šule jězdźić. „Dołhi puć sym rady na so brał“, Ralbičan měni. Wob dźeń bě to na wšě 80 kilometrow jězby.
Pančicy-Kukow (SN/BŠe). W Budyskim wokrjesu ma ratarstwo wulki wuznam. To pokaza so minjeny pjatk w Pančicach-Kukowje, hdźež je 26 wučomnikow zelenych powołanjow swoje wuswědčenje dóstało. Nimo fakta, zo zhladuja na konstantnu ličbu młodostnych, kotřiž su so za powołanje rozsudźili, zamołwići tež wuzběhnychu, zo je dorost přewšo angažowany, štož so we wuswědčenjach wotbłyšćuje. Cyłkowny přerězk wukonow ratarjow a plahowarjow skotu je dwójka. „Třo wučomnicy zakónčichu pruwowanja samo z jedynku. Tónle wuslědk bu po cyłej Sakskej wosom króć docpěty, trójce w Budyskim wokrjesu“, podšmórny jednaćel regionalneho burskeho zwjazka Budyšin-Kamjenc Dietmar Liebscher. Tři młode žony pojědu 12. septembra do Coswiga, hdźež je počesća. Zo je w Budyskim wokrjesu wukubłanje wučomnikow w ratarskim wobłuku bjezporočne, hódnoćeše tež Katja Zschaage z krajneho zarjada za ratarstwo, wobswět a geologiju. Přirjadnica Budyskeho krajneho rady Birgit Weber je wučomnikam sobu na puć dała, zo měli swoju wědu, talent a angažement stajnje zaso dopokazać.
Čorna Pumpa (JoS/SN). Awtowe znački na parkowanišću minjenu sobotu pokazowachu na wulki zajim ludźi zbliska a zdaloka, kotřiž su na Čornopumpske stejnišćo předewzaća Łužiska energija a milinarnje (LEAG) na dźeń wotewrjenych duri přichwatali a sej wudźěłki na zakładźe brunicy wobhladali. Mjez bywšimi přistajenymi běchu tež dźěći a wnučki dźěłaćerjow, kotřiž so wo tuchwilnym połoženju bywšeho płunoweho kombinata wobhonichu. Zawěsće je LEAG hišće z wjace ludźimi ličiła, horcoty dla pak bě tón abo tamny snano radšo doma wostał. Štóž pak je přišoł, móžeše tójšto zhonić a dožiwić. Tak jězdźachu zajimcy z busom po industrijnišću. Dale wobhladachu sej zawodnu wohnjowu woboru, wukubłanski centrum a halu z kolijowymi jězdźidłami, kaž su to lokomotiwy abo wagony.
Nowoslicy (JK/SN). Lětuše, ale tež hižo lońše suche wjedro z mało spadkami je so negatiwnje na ratarske zawody wuskutkowało. Mjenje dochodow z produkcije mloka a špatniša kwalita žita suchoty dla stej tež w Róžeńčanskej Agrarnej akciskej towaršnosći Sorabia slědy zawostajiłoj. Na wčerawšej hłownej zhromadźiznje zamó nawoda předsydstwa Matej Korjeńk přitomnym akcionaram jenož negatiwny wuslědk lońšeho hospodarskeho lěta předstajić.
Budyšin (SN/at). Zakoń wo dźěłowym času njesmě so znjewužiwać, warnuje Dźěłarnistwo Cyrobizny, požiwadła a hosćency (NGG) w Drježdźansko-Kamjeničanskim regionje. NGG powołuje so na „monitor nadhodźin“, kotryž je institut Pestel w jeho nadawku zestajał. Dźěławi w Budyskim wokrjesu nadźěłachu loni nimale 4,4 miliony nadhodźin, z toho 2,4 miliony njepłaćene.
Po wobličenju instituta Pestel njebu 44 procentow wšitkich w hóstnym přemysle Budyskeho wokrjesa nadźěłanych nadhodźin płaćenych. 39 procentow dźěłowych městnow tohole wobłuka pak su minijoby, za kotrež njeje přizasłužba zakonsce scyła dowolena.
Nastupajo dźěłowy čas dźe NGG Sakskeje do ofensiwy. Z kampanju „#fairdient“ podpěruje dźěłarnistwo nimale 5 000 dźěławych w hotelach a hosćencach Budyskeho wokrjesa. Wšako hrozy jim nimo zhubjeneje mzdy njepłaćenych nadhodźin dla dalši problem: Zwjazk němskich hotelow a hosćencow Dehoga tłóči na to, zo měło zwjazkowe knježerstwo wšědny maksimalny dźěłowy čas na 13 hodźin rozšěrić, NGG kritizuje.
Z wěcywustojnosće a rumoweho potenciala hłowneje dźěłarnje předewzaća Łužiske hórnistwo a energija (LEAG) měli přichodnje tež industrijni kupcy lěpšinu měć. Hladajo na wobzamknjeny kónc wudobywanja brunicy w Němskej chcedźa tak dźěłowe městna zawěsćić.
Monika Kuhlee čaka njesćerpnje na kóždeho wopytowarja. Rady so wona na wodźenjach prašenjam zajimcow wěnuje. „Zahajam zarjadowanje stajnje hakle potom, hdyž smy wšitcy hromadźe, tak zo móža wšitcy informacije sćěhować“, wujasnja wodźerka po přirodźe a krajiny geoparka UNESCO Mužakowski zahork (Faltenbogen). Runje nětko přihotuje so wona na wodźenje pod hesłom „Doł Nysy ze wšitkimi pjeć zmysłami dožiwić“, zo by wopytowarjam w nadawku wokrjesneje ludoweje uniwersity Sprjewja-Nysa z regionalnym stejnišćom w Grodku (Spremberg) kónčinu Mužakowskeho zahorka pokazała.
Choćebuz (SN). Choćebuska wobswětowa skupina je wčera žadanja potrjechenych z wuhlowych jamow we Łužicy přichodnymaj knježerstwomaj w Braniborskej a Sakskej wozjewiła. „Nowe wudobywanske kónčiny kaž Wjelcej II a wosebite polo Miłoraz maja so hnydom wuzamknyć a wot dźěłacych brunicowych jamow wuchadźace problemy bjez dlijenja pomjeńšić“, zjima Renej Šuster.
Dohromady su potrjecheni nowymaj knježerstwomaj Braniborskeje a Sakskeje wosom resp. jědnaće žadanjow napisali. Na přikład dźe wo pomjeńšenje Wochožanskeje a Janšojskeje jamy, wo rjadowanje naslědnych kóštow, wo iniciatiwu Zwjazkoweje rady, změnić hórski zakoń wo wobběh wody. „Přez lěta sej hižo žadamy přichodne jamowe jězory, tež při Wochožanskej jamje, tak přeplanować, zo přidatnych wuparnych stratow dla so njedostatk wody we wobłuku Sprjewje njepřiwótři. Po suchim lěće 2018 měli sej krajni politikarjo tematiku wuwědomić. Jězory so přez lětstotki wuskutkuja, tu njeměli krótkodobne dobytki koncerna LEAG rólu hrać“, rěka w zdźělence wobswětoweje skupiny.
Choćebuz (dpa/SN). Suchota pohórnistwowe jězory na juhu Braniborskeje chětro poćežuje. Po trochowanju knježerstwa budźe tam wuparjenje wody přichodne lěta wo dwaceći procentow přiběrać. To wujewja małe naprašowanje braniborskich Zelenych.
Tuchwilu wuchadźeja zamołwići z lětneho wuparjenja 2,97 kubiknych metrow wody na sekundu po cyłkownej, něhdźe 12 500 hektarow wulkej přestrjeni jězorow. Po kóncu wudobywanja brunicy ma to 15 000 hektarow być. Potom budźe wuparjenje wody 3,57 kubiknych metrow na sekundu wučinjeć. „W tym zwisku je njerozumne, čehodla přeco hišće žadyn koncept za wobhospodarjenje łužiskich jězorow njepředleži“, kritizowaše minjeny štwórtk wobswětopolitiski rěčnik frakcije Zelenych w Braniborskim krajnym sejmje Benjamin Raschke.
Hižo měsacy ćerpi Łužica pod ekstremnej suchotu, a połoženje rěkow je jara napjate. W dwutydźenskim rytmusu schadźuje so tuž skupina fachowcow, kotřiž połoženje wokoło wody posudźuja. Přichodnje budźe trjeba, wodu za Sprjewju a biosferowy rezerwat Błóta składować.


text:
September
September[1], literarne: nazymski[2], póžnjenc[3] a požnjeńc[4][5], (górnoserbski požnjenc) - jo źewjety mjasec w gregorjaniskej pratyji. Wón ma 30 dnjow. Jogo mě september rezultěrujo z fakta, až wón jo był sedymy mjasec romskego kalendarja mjaztym až měrc jo prědny był, pśed dodaśom januara a februara.
September jo nazymski mjasec w pódpołnocnej hemisferje a nalětni mjasec w pódpołdnjowej hemisferje. Codiakalnej znamjeni w septembrje stej Kněžna a Waha.
September zachopina ze samskim wšednym dnju kaž december w kuždym lětu.
Nožki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- ↑ W internetowem słowniku: September
- ↑ W internetowem słowniku: nazymski
- ↑ W internetowem słowniku: póžnjeńc
- ↑ Bogumil Šwjela: Dolnoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, 1963., bok 268
- ↑ W internetowem słowniku: požnjenc


text:
- Aktualności
- O Instytucie
- Struktura
- Dydaktyka
- Badania i nauka
- Publikacje
- Rozwój kadry
- Pracownicy
- Czasopisma ISI
- Seminarium ISI
Jesteś tutaj
Karty podstawowe
Wyszukiwanie
Najnowsze projekty
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Najnowsze monografie
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski
Maciej Kiedrowicz
Marek Sawerwain, Joanna Wiśniewska
Marian Chudy
Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Zbigniew Tarapata
Tadeusz Nowicki, Zbigniew Tarapata
Zbigniew Wesołowski
Andrzej Walczak
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer


text:
Mississippi
Mississippi je 3.778 kilometrow dołha wulkorěka w Zjednoćenych statach Ameriki. Wužórli so z jězora Itasca w sewjernym zwjazkowym staće Minnesota, běži potom hłownje do južneho směra a wuliwa so něhdźe 150 kilometrow južnje města New Orleans z deltu do Mexiskeho golfa Atlantiskeho oceana.
Jeho najdlěši přitok Missouri je hač k zjednoćenju z Mississippijom wo wjele dlěši (4087 km), tak zo tworitej wobě rěce z cyłkownej dołhosću wot 6051 kilometrow štwórty najdlěši rěčny system na zemi.
Na puću k morju přeprěkuje rěka wósom ameriskich zwjazkowych statow: Minnesota, Illinois, Missouri, Kentucky, Arkansas, Tennessee, Mississippi a Louisiana. Nimo toho twori wona hranicu Wisconsina a Iowy. Hač na wokolinu wulkich jězorow wotwódnja wšě kónčiny mjez Rocky Mountains na zapadźe a Appalachami na wuchodźe, wobsahujo 31 zwjazkowych statow a dwě kanadiskej prowincy. Delta Mississippija pola New Orleans słuša do najwjetšich na swěće.
Mjeno pochadźa prawdźepodobnje z rěče Alkonkinow a wobsteji ze słowow messe („wulka“) a sepe („woda“). W ameriskej wobchadnej rěči praji so Mississippijej husto Old Man River.


text:
Hladajo na koncertowe programy dźensa zrědka wćipnosć začuwamy. Duchowna hudźba 13. apryla w Budyskej tachantskej cyrkwi we wobłuku pastoralno-wuměłskeho projekta »Swětło pozbudźa« wosadow swjateho Pětra słuša do kategorije wurjadneho. Jana Pawoła Nagelowa zrědka zanjesena Sinfonia V »Tři modlitwy«, skomponowana srjedź 1990tych lět, stwori cuze, hewak njesłyšane zynki a zwuki. Zo by tutón efekt docpěł, wužiwaše Nagel rezonancu drjewa. Njewuwi jeničce drjewjaki (z kamuškami pjelnjene drjewa) abo banjaki (ze zornom pjelnjene banje), přefungowa tež drjewjanu dóńcu, zo móžeše so na njej bić. Wuslědk je starodawny a přirodny zwuk.
Duchownu hudźbu zahaji hymna na serbsku domiznu »Ow serbska zemja« Bjarnata Krawca. Z wołtarnišća spěwaše chór Serbskeho gymnazija pod nawodom Friedemanna Böhme. Stajnje zaso překwapja chór publikum ze zapalom a wjesołym wašnjom. Intonacija bě wurjadna, Böhme wudźěła kóždy zynk akribisce a spěwarki a spěwarjo to wuběrnje přesadźichu. Po přewšo poradźenym zazběhu poda so chór na emporu, we wołtarnišću zwostachu instrumenty.
Nětko zaklinčachu prěnjej dźělej Nageloweje Sinfonije V. »Modlitwa I, Božo, pomhaj nam« je antifona za pišćele a bijadła. Započinajo z dyrom gonga we wołtarnišću přeńdźe k solistam při bubonach na emporje. Slědowachu zwony we wołtarnišću a pišćele. Najebać zdalenosćow we wulkej cyrkwi wšitcy wuběrnje zhromadnje hudźachu. Tak nastachu, natwarjejo na pochodowe rytmy, fascinowace zwukowe płoniny. W zwonach namakachu wot Böhme spěwajo zahrate pišćelowe melodije swój wothłós. Je zajimawe, kak derje »nowy« instrumentarij mjez sobu harmonowaše a kak mnohostronsce so dóńca wužiwaše. Wotwisnje wot toho, z čim a kak na nju biješ, klinči dóńca raz błuka, raz swětła, přeco z drjewjanym, ćopłym zwukom. Bubnowar Nils Kochskämper (stipendiat bubonow Giuseppe-Sinopoli-akademije Statneje kapały Drježdźany) a Cornelius Altmann (prěni bubnowar a zastupowacy solo-bubnowar Lipšćanskeho sinfoniskeho orchestra) hraještaj jara žiwje a z lubosću k detailej.


text:
Suchy cas
Suchy cas jo w tropiskich a subtropiskich stronach swěta ten lětny cas, kótaryž jo bźez abo pśisamem bźez spadkow. Mjaz pódpołnocnej a pódpołdnjowej wobrotnej šyrinu se pśibližnje pótom njedešćujo, gaž stoj słyńco nad drugej połkulu w ceniśe, pótakem w pódpołnocnych tropach mjaz oktoberom a aprylom a w pódpołdnjowych tropach mjaz aprylom a oktoberom. W někotarych krajach blisko ekwatora maju toś dwa suchej casa w jadnom lěśe.
Lětne case se pótakem w tropach na temperaturach njeorientěruju. Město zymy a lěśa maju tam suchy a dešćowy cas.


text: Slepo (JR/SN). „Štož wóčko widźi, wěri wutroba“ rěkaše hesło dnja wotewrjenych duri minjenu póndźelu na Slepjanskej wyšej šuli „Dr. Marja Grólmusec“. A to bě we woprawdźitym zmysle słowa měnjene. Hižo při zachodźe witachu wopytowarjow holcy w serbskej narodnej drasće. Saskia Drewsec ze 6. lětnika we Wochožanskej a Rebecca Rathnerec z 8. lětnika w Slepjanskej drasće podawaštej hosćom chlěb a sól. Bjez dźiwa, zo bě šulski nawoda Wolfgang Goldstein hordy na njej. Nowowuhotowanu chódbu kubłanišća pyša serbske motiwy na keramiskich wudźěłkach a na protykowych łopjenach. „Wot 5. lětnika poskićamy wučbu serbšćiny a podawamy nimo toho wuměłske kubłanje, geografiju a hudźbu w serbskej rěči“, rozłoži wučerka serbšćiny Sabina Jurencec z Pančic-Kukowa.


text: Drježdźany (dpa/SN). Čorno-čerwjena koalicija je so po dołhich rozestajenjach na paket naprawow přećiwo njedostatkej wučerjow w Sakskej dojednała. Najwjetši zaměr je, potrjebu wučerjow za sakske šule lěpje zawěsćić a atraktiwitu powołanja wučerja zwyšić. Dohromady chce knježerstwo za to 213 milionow eurow w přichodnymaj lětomaj nałožić. Wobzamknjene změny maja wot 1. januara 2017 płaćić. Tak chcedźa mjez druhim 722 přidatnych městnow zarjadować a nowym wučerjam přichodnje wjace mzdy płaćić. Tež starši wučerjo móhli přiražku dóstać a mjenje hodźin wuwučować. Nimo toho maja so ličba regularnych hodźin wučerjow na zakładnych šulach wo hodźinu pomjeńšić, konta za dźěłowy čas zarjadować a tři měsacy trajacy přihot za přidružnikow zawjesć.


text:
Czechy
Czechy (czes. Čechy, łać. a ang. Bohemia, mjym. Böhmen) to je jydno ze trzech krajin historycznych we Czeskij Republice. Jeji stolicům a nojwjynkszym mjastym je Praga. Czechy leżům na zachodźe państwa. Krům tygo rygjůnu, we CZR je tyż połedńowo tajla Ślůnska (Czeski Ślůnsk) a Morawa. Czechy majům grańica uod půłnocy ze Ślůnskym, Łużycům a Saksůńijům, uod zachodu ze Bajerůma, uod połedńo ze Dolnům Austryjům, a uod wschodu s Morawům.
Mjano Czechůw bjere śe uod zachodńosłowjańskigo mjano Czechů. Łaćińske mjano Bohemia (najsůmpjyrw Boiohaemum), kero wlazło do kupy inkszych godkůw wźůno śe uode celtyckigo plymjyńo Bojůw, kere mjyszkało sam uod IV stolećo przed Krystusym bez jake 300 lot.
Mjano "Czechy" je fest czynsto używane do mjanowańo Czeskij Republiki, zauobycz uod polskich Ślůnzokůw. Mjůno ńy je atoli rykůmyndowane skiż kůnflikta znaczyńowygo (kaj Czechy śe uodnośi ino do uokryślůnyj tajli CZR)[zdrzůdło?].


text:
Serby
Serby su pódwjacornosłowjański lud. Pó doněntejšnych dopóznaśach wědomnostnikow su w 6. stolěśu do stronow źinsajšneje Łužyce pśidrogowali. Tam su bagnišća wusušyli, kraj zdobyli a zachopili rolu wobźěłowaś.
Mjazy 9. a 12. stolěśim jo jich Nimske mócnarstwo w tak pomjenjonych "Wendenkreuzzügen" póbiło. Tak su Serby něnto južo wokoło 1000 lět pód cuzym kněstwom a źinsa jadna ze styrich pśipóznatych narodnych mjeńšynow Nimskeje.
Wóni maju dwě spisownej rěcy: dolnoserbšćinu a górnoserbšćinu. Ale eksistěrujo mimo togo ceła kopica narěcow, ako na pśikład slěpjańska.


text:
Měto Nowak je nastorčił diskusiju wo zestajenju masterskeho plana za rewitalizaciju delnjoserbšćiny. Milenka Rječcyna je so z koordinatorom za serbsku akcisku syć rozmołwjała.
Domowina je před lětami wobzamknyła, zdźěłać rěčny plan. Wy namjetujeće zestajeć masterski plan za přichod delnjoserbšćiny. Što wobzamknjenje a ideju zwjazuje?
M. Nowak: Fakt je, zo trjebamy w Serbach rěčne planowanje. Domowina hižo wjacore lěta wo tym rěči a w lěće 2014 su byli k tomu prěnje iniciatiwy. Před lětomaj je so rěčna rada z temu zaběrała. Na kóncu pak dale šło njeje. Mjeztym smy so jako syć z Domowinu, kotraž wšak je jeje čłonka, wothłosowali. Mamy nadźiju, zo zjawna diskusija tak daloko powjedźe, zo směrnicy Domowiny wo zestajenju rěčneho plana zwoprawdźimy.
Orientujeće so w swojich idejach na Delnju Łužicu a rěčiće z tym za přichod delnjoserbšćiny. Hdźe wostanjetej po směrnicach Domowiny potom hornjoserbšćina a slepjanšćina?


text:
Što je biosferowy rezerwat?
Tute pomjenowanje so wotwodźuje wot zapřijeća „biosfera – žiwjenski rum“. Měnjeny je z tym cyłk rumow, w kotrychž je žiwjenje na našej zemi móžne. „Biosferowe rezerwaty“ su kruće postajene wotrězki tajkeho žiwjenskeho ruma, kotrež dyrbi čłowjek wosebje škitać.
Tute na cyłym swěće wupokazane škitane krajiny tworja zakład syće UNESCO z titulom „MAN AND BIOSPHERE“ (MAB), serbsce „Čłowjek a biosfera“. Hłowny zaměr biosferowych rezerwatow je pokazać, kak hodźi so čłowjeske skutkowanje a hospodarjenje z přirodu zjednoćić.
Biosferowy rezerwat „Hornjołužiska hola a haty“
Kobjelńska hola (Foto: Dirk Weis) & Wulki hat w Zdźěrje (Foto: Dirk Weis)
Biosferowy rezerwat „Hornjołužiska hola a haty“ woswjeći w lěće 2009 swój pjatnaty jubilej. Swojeje jónkróćneje přirody dla staji so centralny dźěl tutoho přirodneho ruma hižo 1990 jako škitana krajina z centralnym wuznamom pod škit. 1994 sćěhowaše tuchwilne zawěsćenje jako biosferowy rezerwat. Z tym da so tutej jónkróćnej, lětstotki starej kulturnej krajinje hódnotny wobłuk a zawěsći so wobchowanje, hladanje a přichodne wuwiće pod fachowym dohladom a přewodom. 1996 připózna so jako 13. UNESCO-biosferowy rezerwat w Němskej po programje „Čłowjek a biosfera“. Najwažniša zasada je zjednoćenje wobchowanja přirodneje bohatosće z hospodarskim nabytkom.


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Znajeće wy šibałca Rufusa? Je to rapak, kiž dožiwi wjele lóštneho, žortneho a napjateho. Wón chce šulerjow, kotřiž wobdźěleja so na serbskej wučbje po modelu 2plus, přidatnje pozbudźować k zaběrje ze serbskej rěču. Šibałc Rufus jewi so w jednotliwych zešiwkach čitanskeho rjadu nakładnistwa Cornelsen za zakładnu šulu. W nich pleče so stajnje jedna stawiznička kołowokoło rapaka Rufusa, kiž přebywa w swójbje z dźěćimi a z nimi žortne wěcy dožiwja. Nimo lochkich tekstow móža šulerjo doma abo w šuli wšelake zmysłapołne nadawki k čitanemu spjelnić. Su to namołwy za wudospołnjenje a wumolowanje wobrazow, wobkruženje podatych předmjetow, nakřižowanje prawych wotmołwow a za přirjadowanje słowow a sadow k wobrazam. Z tym móža so dźěći same kontrolować, hač su zmysł teksta prawje zrozumili.


text:
W januarje 1919 zahaji so w Parisu měrowa konferenca k zakónčenju Prěnjeje swětoweje wójny. Ze wšeho spočatka zwuraznichu dobyćerske mocy, zo budźe k zaručenju noweho měroweho porjada po tehdy hišće tak mjenowanej »Wulkej wójnje« trěbne zasadne noworjadowanje srjedźneje a wuchodneje Europy po principje samopostajowanja narodow.
W nowembrje předchadźaceho lěta załoženy Serbski narodny wuběrk pod nawodom Arnošta Barta spózna w tym jónkrótnu historisku składnosć, wutworić njewotwisny a samostatny serbski stat. Bart a sekretar wuběrka Jan Bryl wobdźělištaj so w čěskosłowakskej delegaciji na měrowej konferency, zo byštaj so na mjezynarodnym parkeće za ideju serbskeho stata zasadźiłoj.
Tutón podawk před lětstotkom běše tema zarjadowanja Serbskeho instituta »Noworjadowanje Europy 1919 a Łužiscy Serbja« dnja 10. meje w Budyšinje. K wuswětlenju přičinow a sćěhow internacionalizacije »serbskeho prašenja« přeprosychu štyrjoch stawiznarjow na podijowu diskusiju do hłowneje žurle Serbskeho domu: prof. dr. Mikea Schmeitznera z Drježdźanskeho Hannah-Arendt-Instituta za slědźenje wo totalitarizmje; dr. Renéa Küppera, kuratora wustajeńcy Berlinskeje Załožby za ćěkańcu, wuhnaće a wujednanje; dr. Clemensa Heitmanna, archiwara a nawodu projekta »Digitalny archiwny portal k stawiznam Serbow 1918–1945« w Serbskim instituće; a wjednicu Serbskeho kulturneho archiwa dr. Annett Brězanec. Moderaciju wječora přewza dr. Jana Piňosová, stawiznarka na Serbskim instituće. Z wuwzaćom někotrych jednotliwych komentarow wotmě so cyły wječor w němskej rěči.


text:
Choćebuz (B/SN). Zhorjelski biskop Wolfgang Ipolt wita zjednoćenu Europu. „Runje my jako cyrkej chcemy europsku mysl spěchować. Nacionalistiske tendency katolska cyrkej wotpokazuje, dokelž je mjezynarodne zhromadźenstwo. Z iracionalneho stracha hranicy zaso zawrěć njeby dobytk za nas był.“
Partnersku wosadu wopytali
Erfurt/Uljanowsk (B/SN). Dwanaćewosobowa skupina z Erfurtskeje katolskeje wosady swj. Měrćina pod nawodom diakona Matthiasa Burkerta pućowaše w prěnim połleće do ruskeho Uljanowska, zo bychu partnerstwo z tamnišej wosadu pohłubšili. Nimo wšelakich zajimawostkow běchu wosebje mnohostronske a wutrobne zetkanja wažne. Samo biskop Clemens Pickel ze Saratowa je 450 kilometrow přijězda na so wzał, zo by z Erfurćanami dźeń přežiwił a z nimi Božu mšu swjećił.
Nowa biskopka zapokazana


text:
Wiesbaden (dpa/SN). Lóšt ludźi, konsumować, a inwesticije předewzaćow tyja němskemu hospodarstwu. Nalětni rozrost je překwapjacy sylny, kaž Zwjazkowy statistiski zarjad we Wiesbadenje dźensa zdźěli. Nutřkokrajny bruttoprodukt je wot januara hač do měrca wo poł procenta přiběrał. Wot apryla hač do junija stej dobre połoženje na dźěłowych wikach a wočakowana wyša mzda sobu wuskutkowałoj, zo ludźo wjace pjenjez za nakupowanje wudawaja.
Chcedźa dwělomny płót twarić
Kopenhagen (dpa/SN). Dwělomny płót přećiwo dźiwim swinjam na dansko-němskej mjezy chcedźa klětu nalěto twarić. Danski wobswětowy zarjad je tomu wčera jako poslednja instanca přihłosował, najebać raznu kritiku w dobje słyšenja. Płót ma 70 kilometrow dołhi a połdra metra wysoki być a tomu zadźěwać, zo so afriska swinjaca mrětwa po Danskej rozšěrja. Přirodoškitarjo pak so boja, zo płót wjelki, wudry a šakale w jich žiwjenskim rumje wobmjezuje.
Najebać zakaz w jězoru rejwali


text:
Pjerizna smě zaso won
Drježdźany. Wot dźensnišeho je powšitkowna winowatosć, pjeriznu w kurjencach dźeržeć, w Sakskej zběhnjena. To zdźěla krajna direkcija. We wukazanych zawrjenych pasmach pak škitne postajenja dale płaća – w Hornjej Łužicy mjez druhim za kónčiny wokoło Kačeje Korčmy, Budyšina a dźěle gmejnow Malešecy, Wulkeje Dubrawy, Łaza a Hamora.
Dwurěčne kemše planowane
Choćebuz/Berlin. Na Němskim ewangelskim cyrkwinskim dnju 27. meje w Berlinje wobdźěla so tež Delni Serbja. Kaž rozprawja delnjoserbski rozhłós budu tón dźeń w Berlinskej Tomašowej cyrkwi němsko-serbske kemše z fararjom Ingolfom Kśenku, kotrež wobrubi chór Łužyca. Na wšelakich stacijach chcedźa tež chłóšćenki regionalneje a serbskeje kuchnje porjedźeć.
Wjac njezbožow seniorow


text:
SJ Njebjelčicy – SJ Chrósćicy 1:7 (0:4)
Při horcym wjedrje witaše Njebjelčanski koparski cyłk minjenu njedźelu dalšeho sylneho přećiwnika. Chróšćenjo ze štyrjomi čěskimi hrajerjemi partiju wot spočatka postajachu a hižo po dźesać mjeńšinach přez Žura a hóstneho Čecha z 2:0 nawjedowachu. Dwě do tři šansy sej Njebjelčenjo přiwšěm nadźěłachu. Po rjanym přihoće Lejnarta pak Ričel přesłabje wotzamkny. A po spěšnym a dobrym posłuženju Čornaka přez Cyža storči Chróšćanski wrotar nisku třělwu z poslednim zasadźenjom k róžkej. Hišće do połčasa zwyšichu hosćo přez Zahrodnika a znowa Žura na 4:0.
Po přestawce docpě sylnje hrajacy Žur z hłójčkowanjom po wólnym kopje swoje třeće wrota. Čestne wrota za SJ Njebjelčicy poradźichu so młodemu Ričlej, kiž přewiny wrotarja z wysokej třělwu (63.). Na to pak hnydom zaso Čech do čorneho trjechi, a kónčny wuslědk 1:7 postaji pjeć mjeńšin pozdźišo Runt. Z mjerwjeńcy před Chróšćanskej klětku pak njedóstašej Ričel a Lejnart bul do klětki (73.). A w poslednjej mjeńšinje wotwobara hóstny wrotar nisku třělwu Čornaka runje hišće tak na wrotowej liniji.


text:
Dźensa swjeći Janina Brankačkowa sydomdźesaćiny. Wona je w Serbach wosebje jako wjelelětna čłonka hrajerskeho ansambla Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła znata. Ze zazběhom hrajneje doby 1974/1975 debitowaše absolwentka Drježdźanskeje Wysokeje šule za hudźbu „Carl Maria von Weber“ w hrě „Moped“ z pjera Nedjalka Jordanowa. Z poslednjej wulkej rólu w inscenaciji „Kaž w njebjesach“ po filmje Kayja Pollaka rozžohnowa so wona 2013 z powołanskeho jewišća.
W nimale štyrjoch lětdźesatkach zmištrowaše Janina Brankačkowa wjace hač 150 najwšelakorišich charakterow. Mjez wjerškami běchu mjez druhim drama Jurja Brězana „Stara Jančowa“, komedija „Totec swójba“ Istvána Örkényja a tehdy horcu diskusiju wuskutkowaca produkcija „Lěs“ po Aleksandru N. Ostrowskim.
Paralelnje k lětušemu ptačokwasnemu programej za dźěći je SLA wosebite wubědźowanje wupisał. Jutry běchu wuslědki w Budyšinje wustajane.
Budyšin (SN/bn). We wobłuku lětušeho programa za dźěći „Ptačokwasny són“ je jón wuhotowacy Serbski ludowy ansambl wšitkich přihladowarjow přeprosył, so na wosebitym wubědźowanju wobdźělić. Holcy a hólcy móžachu sej jednu scenu z programa wuzwolić a ju jako předłohu za wobraz wužiwać. Najčasćišo jewjachu so na zapodatych mólbach a rysowankach kwasny porik sroki a hawrona, tola tež wosy a samo wjelki běchu po słowach za zjawnostne dźěło SLA zamołwiteho Stefana Cuški dosć derje zastupjene. Dohromady su jednotliwcy kaž tež cyłe rjadownje ansamblej 250 wobrazow sposrědkowali. Wobdźělnicy pochadźeja z cyłeje Łužicy, a z nimale kóždeho města resp. kóždeje wsy, hdźež je SLA program předstajił, je namjet dóšoł.
Po cyłej Łužicy znata a woblubowana Hanka Mikanowa bě z ćěłom a dušu dźiwadźelnica. Sama je raz rjekła, zo bě jej radosć runje tak kaž winowatosć, w serbskej rěči na jewišću skutkować. Wona zasłuža sej kaž lědma tamna wuměłča titul „ludowa hrajerka“, a to w nanajlěpšim zmysle. Trajne slědy zawostaji pak tež za kulisami – hač jako nawodnica dźěćaceho respektiwnje lajskeho cyłka abo jako rozhłosowa rěčnica. Ćichu sobotu, 20. apryla, je wona swoje 80. narodniny swjećiła.
Wojerecy (SiR/SN). Hosćo połni wočakowanja a wupředate zarjadowanje. Tajka běše atmosfera na zelenym štwórtku na spočatku wosebiteho wječora na žurli Wojerowskeho hrodu. We wobłuku 54. Wojerowskich hudźbnych swjedźenskich dnjow steješe „wosebity“ instrument w srjedźišću – dudy. Ansambl z „Prěnjeho łužiskeho barokneho orchestra“ ze Stefanie Fröde, Handrijom Henčlom a Henryjom Güntzelom kaž tež z hóstnym hudźbnikom Peterom Kaulom njedachu jeno zaćišćapołne twórby na dudach zaklinčeć, ale wzachu wopytowarjow sobu do stawiznow wuwića instrumenta. K tomu často słyšany klišej krutych dudy piskacych muži w suknjach z kašćikatymi mustrami pak ansambl z bliskosće Budyšina njeposłuži.
Budyšin (CS/SN). Jaroslav Rudiš njemóže jenož ekscelentnje pisać, ale swoje teksty tež žiwje a lóštnje přednjesć. Tak bu poslednje zarjadowanje Łužiskeho literarneho dopołdnja w małkej žurli Budyskeho Dźiwadła na hrodźe hišće woprawdźite dožiwjenje. Čěski awtor, kotryž je w namjeznym regionje Čěskeje a Zwjazkoweje republiki wotrostł, předstaji swoju nowu knihi „Winterbergs letzte Reise“, kotraž je w němskej rěči wušła. Přełožk do čěsćiny chce wón někomu druhemu přewostajić. Z knihu bě wón za literarne myto Lipšćanskich knižnych wikow nominowany, kotrež pak skónčnje dóstał njeje, štož pak je derje znjesł. „Wšako móža na Morawje a w Awstriskej poražku požiwać“, wón žortnje wuzběhny. Wo tym swědča drje stawizniske nazhonjenja. W srjedźišću swojeje knihi steji mjenujcy bitwa wo Hradec Králové w lěće 1866, kotruž stej Sakska a Awstriska zhromadnje přěhrałoj. Bitwa je w romanje wopřijeće za wšitke móžne wosobinske katastrofy. Stajnje zaso wopodstatnjeja jemu Awstričenjo, kelko zhromadnosćow su mjez Morawčanami a Awstričanami.
Swjedźenje a nałožki w Serbach su we wulkej měrje tež wot wonkowneho razu postajene, wot narodneje drasty a typiskich elementow serbskeje kultury.
Wažne dźěle, zwjetša wšak dospołnu narodnu drastu maja mnohe swójby mjeztym same w swojim wobstatku. Swěru so wo nju staraja, sej ju hladaja a waža. Wosebje w tych regionach, hdźež je serbska narodna drasta hišće žiwa a so často wužiwa, je z wašnjom, zo ju doma składuja a krok po kroku wudospołnjeja.
Mnozy pak, kotřiž drastu wobstajnje njewužiwaja, su na pomoc pokazani, a tajku skići hižo w kompetentnej a fachowej měrje mjeztym nimale 30 lět Róžeńčanski fundus serbskeje narodneje drasty. Wot wšeho spočatka je tam Monika Cyžowa z Noweje Jaseńcy hłowna zamołwita. Wona je z fundusom kaž tež z tymi, kotřiž su tam pomoc a podpěru pytali a namakali, tójšto dožiwiła. Dožiwjenja a zdźěla dosć spodźiwne a markantne nazhonjenja su dopomhali, fundus k tomu wuwić, štož wón dźensa je: připóznata městnosć narodneje drasty z wěcownym poradźowanjom a pokiwami.
Budyšin (SN/JaW). Dypkownje k jutram je Załožba za serbski lud digitalnu nowostku zjawnosći přepodała. Wot dźensnišeho je hosćom Budyšina móžno so z pomocu internetneho portala z mobilnymi nastrojemi po „serbskim“ Budyšinje wodźić dać. Pod www.sorben-erleben.de móža zajimcy mjez pjeć čarami k serbskim drohoćinkam wolić a to k wosebitym ćežišćam, kaž na přikład serbska kultura, slědy serbskich stawiznow abo serbske institucije. „Integrowany měšćanski plan wjedźe hosći k wšelakim historiskim městnam, na kotrychž skutkowachu Serbja abo kotrež su přez lětdźesatki na wosebite wašnje ze serbskimi kulturnymi stawiznami zwjazane“, rěka w nowinskej zdźělence załožby.
Zestajał a programěrował je wodźenja po sprjewinym měsće Budyšan Bosćij Benada. Fachowc turistiskeho marketinga a managementa je cyłkownje 44 historisce wuznamnych dypkow wupytał a trojorěčne – němske, hornjoserbske a jendźelske – teksty zestajił kaž tež z historiskimi a aktualnymi fotami wudospołnił.
Dźens tydźenja swjećachmy w Smolerjec kniharni premjeru wosmeho wudaća rjadu „Paternoster“, w kotrymž wozjewjamy prawidłownje teksty našeho pisaceho dorosta. Awtorki a awtorojo nowostki su Annamaria Hadankec, Judith Handrikec, Božena Hojerec, Kira Hrjehorjec, Cecilija Neterec, Halina Pohončec, Julia Šnajderec, Luiza Šubertec, Clemens Bobka, Fabian Brycka, Michał Donat, Damian Dyrlich a Pětr Dźisławk. Wšitcy běchu sej z basnju abo powědančkom myto Literarneho wubědźowanja LND a Załožby za serbski lud 2017 zdobyli.
Wubědźowanje wotměwa so kóžde druhe lěto a je so tak móhłrjec hódna literarna kowarnja stało. Stajnje znowa smy jako jury překwapjeni, kajke krasne teksty naši młodźi pisaja, kelko hłuboko sahacych, druhdy samo nimale filozofiskich myslow so w nich wotbłyšćuje. Zdźěla su teksty jara chutne, ale w někotrych jewi so tež tójšto humora. Wokřewjaca je młodźinska lochkosć, kotraž z nich prudźi.
83lětny Choćebužan, wučer na wuměnku Erwin Hanuš, je dźensa hišće pilny přełožowar literarnych twórbow a přirodowědnych knihow do delnjoserbšćiny kaž tež spisar wučbnicow serbšćiny a dźěćacych knihow. Nětko ma w Ludowym nakładnistwje Domowina jeho delnjoserbska kniha „Wósłonki mójego žywjenja“ (Třěški mojeho žiwjenja) wuńć. Alfons Wićaz je so z awtorom rozmołwjał.
Je kniha Waša awtobiografija?
E. Hanuš: Poprawom nic, dokelž to njebě mój wotmysł. Mi je w awtobiografijach přewjele ličbow a datow, kotrež ludźi njezajimuje. Su to skerje, kaž titul hižo praji, wotrězki mojeho žiwjenja. Započinam z časom doma w Hochozy, dale pak chronologisce njepostupuju. Nawjazuju jenož na epizody, kotrež sym tu abo tam dožiwił.
Kak je kniha natwarjena?


text:
Nowoslicy
Nowoslicy (němsce Naußlitz) su wjes ze 101 wobydlerjom[2] w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin a słušeja wot lěta 1994 do gmejny Ralbicy-Róžant. Hač do lěta 1957 běchu Nowoslicy samostatna gmejna, po tym dźěl Ralbičanskeje gmejny.
GeografijaWobdźěłać
Wjes leži we wysokosći 146 metrow nad mórskej hładźinu w serbskich Delanach. Susodne wjeski su Ralbicy na sewjeru, Jitk (gmejna Rakecy) na sewjerowuchodźe, Koslow (gmejna Njeswačidło) na wuchodźe, Dobrošicy na juhowuchodźe, Sernjany na juhozapadźe a Róžant na zapadźe.
StawiznyWobdźěłać
Prěnje historiske naspomnjenje jako Nouosedlitz pochadźa z lěta 1248.[3]. Mjeno woznamjenja „nowe sydlišćo“. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki katolski klóšter Marijina hwězda. Cyrkwinsce słušachu Nowoslicy do wutworjenja Ralbičanskeje wosady w lěće 1716 do Chrósćic.
WobydlerstwoWobdźěłać
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 125 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.[4] Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 77 %.[5]
WosobinyWobdźěłać
- Jurij Cyž (1848–74) – spisowaćel
- Michał Cyž (1825–60) – adwokat, publicist a narodny prócowar
- Pětr Cyž (1811–82) – kubler, wjesny šołta a herbski rychtar
- Michał Hórnik (1814–73) – ludowy wuměłc-husler a spěwar
- Mikławš Jacsławk (1827–62) – duchowny, basnik a satěriski spisowaćel
ŽórłaWobdźěłać
- ↑ staw: 31. decembra 2018; am-klosterwasser.de
- ↑ staw: 31. decembra 2018; am-klosterwasser.de
- ↑ Nowoslicy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 99. → wšě wjeski
- ↑ Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 251. [137 wobydlerjow, z nich 75 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 0 z pasiwnymi, 30 serbskich dźěći a młodostnych, 32 bjez znajomosćow] → wšě wjeski


text:
Rym do autografij: różne rodzaje rymów do słowa autografij - słownik rymów.
Rymy - 2 literynagarbij przepełnij uretrotomij pełznij monarchij oszklij cichnij wrzeźbij odkrzyknij sylikotermij toponimij omierznij ziołoterapij omglij oderznij nekrofagij desmurgij dmij saracenij aortalgij omierźnij agamij wirusologij trybologij łopatologij akrodynij hipomanij torakochirurgij laryngoskopij urologij klnij estezjologij akij przebiegnij ambiopij kuningamij dendrologij zaśmiardnij przesubtelnij felicytologij pirofobij zatętnij przywiędnij poliginij omsknij gorzknij prześpij telekompanij bzyknij marznij kanawalij śliźnij odpełznij zapóźnij erotografomanij meteorologij baltologij wklęśnij geranij paludologij spastwij milknij dziekanij emmetropij filoginij egiptologij litofanij pocierpnij halochemij odburknij paleoekologij neontologij wystygnij haplolalij wyschnij jatrogenij gigantomanij gnoseologij naśpij genealogij autoalergij biotechnologij popij muzykoterapij implantologij ujmij nerwoterapij energoterapij torakoskopij zoologij chirurgij uszorstnij diachronij
Rymy - 3 literyfilozofij teozofij geozofij osteodystrofij homeomorfij ektomorfij kefij chronozofij mezomorfij bibliozofij hipotrofij eutrofij kosmozofij skufij oligotrofij wolfij endomorfij pseudofilozofij kufij
Rymy - 4 literynarkomafij automafij mafij mafij tafij automafij
Rymy - 5 liter i pozostałezoogeografij reprografij attydografij piktografij autotypografij monografij termografij biobibliografij pletyzmografij muzykografij scyntygrafij astrografij hydrografij fotocynkografij echookulografij encefalografij fototopografij paleodemografij scenografij tachygrafij cerografij retinografij litografij horografij adresografij aluminografij ichtiografij luksografij symbolografij uranografij gammagrafij aerografij poligrafij kinematografij brachygrafij neografij jambografij skiagrafij ampelografij fetografij sigillografij leksykografij mikrofotografij kardiografij metalografij makrografij spektrografij autolitografij typolitografij etnografij filmografij sfigmografij attydografij zoogeografij tachografij archeografij epistolografij ikonografij kraniografij algrafij parietografij socjografij wenografij paremiografij ksografij kserografij polarografij serigrafij chondrografij półpornografij kamagrafij salpingografij oleografij radiotelegrafij morfografij augiografij postyllografij rafij plastografij geografij prozopografij autotypografij faktografij parafij reflektografij angiografij wazografij cerografij somatografij kardiografij plastografij spektrografij topografij dendrografij splanchnografij homografij petrografij antropografij scyntylografij muzeografij chemigrafij choreografij paleogeografij biostratygrafij typografij koronarografij radioautografij telefonografij hiperfonografij sfigmografij hagiografij paragrafij urocystografij kryptografij reokardiografij megalografij spodografij chronografij cystografij gammagrafij psaligrafij stenografij cholangiografij bibliografij neografij morfografij typolitografij reflektografij stereografij echookulografij aerografij hietografij aerofotografij salpingografij urotomografij pielografij filmografij hydrografij paradoksografij antypornografij dittografij autobiografij pornografij arteriografij ideografij oleografij parietografij fototopografij scyntygrafij kostiumografij elektrografij krystalografij heliografij galaktografij chemilitografij paleodemografij fotolitografij symilografij chryzografij bronchografij autotypografij kakografij agrafij makrofotografij urografij horografij demografij neutronografij makrografij telefotografij chalkografij pasygrafij tachografij sigillografij socjografij attydografij koronografij mikrofotografij scenografij mikrografij telegrafij sygillografij
Inne rymy do słówodbębnia
Reklama:


text:
Wšelake rěče wužiwaja wšelakore słowa za swjatosć. Na přikład, łaćonšćina ma sanctus, grjekšćina – hagios, němčina – heilig, serbšćina – swjaty, jendźelšćina – holy, pólšćina – święty, litawšćina – šventas etc. A tajke słowo ma za to hebrejšćina? Hebrejšćina wužiwa za to wuraz qadoš (קדוש). To je cyle zajimawe wuprajenje. Wono, wotwisnje wot literariskeho konteksta, móže zwuraznić wšelakore zmysły. Nimo swjaty móže tohorunja rěkać poswjećeny, wuswjećeny kaž tež čisty. Tola zakładny woznam tuteho słowa je wotdźěleny (wot ničeho abo wot nikoho). Tuž wuprajenje swjaty Bóh rěka poprawom, zo je Wón hinaši hač stwórba. Na přikład njeje ani muski ani žónski, njetrjeba ničo k jědźi a piću atd. Filozofojo wužiwaja za to słowo transcendentny. A što rěka potom swjaty čłowjek? Po měnjenju Biblije je čłowjek telko swjaty, kelkož je wón z hinakosću Boha zjednoćeny.
DJD
© D. Dzikiewicz, M. Nawka, D. Matik 2019 | Datenschutzerklärung


text:
Nikolajewsk nad Amurom
Nikolajewsk nad Amurom (rusce HиkoлaeBck-Ha-AMype, do 1926 – Nikolajewsk/ HиkoлaeBck) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w Sibirskej při Amurje blisko jeho wuliwa do Pacifiskeho oceana. Město słuša do Chabarowskeho regiona a nadeńdźe so něhdźe 580 kilometrow sewjernje Chabarowska.
Ma něhdźe 19 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1850 załožiło jako wojerske zepěranišćo a ma wot lěta 1856 měšćanske prawa. Wot 1855 do 1870tych lět bě Nikolajewsk hłowny pacifiski přistaw Ruskeho carstwa.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979


text:
Myslowicy
Spůłrzyndne: 50°14' N 19°08' E
Myslowicy[1] (pol. Mysłowice, ńym. Myslowitz) – mjasto położůne we połedńowo-zachodńij Polsce, we wojewůdztwje ślůnskim, we cyntrům Gůrnoślůnskigo Industryjnygo Uokryngu.
Patrůnym mjasta je św. Jůn Krzćićel. Perzůna śwjyntygo ůmjeszczůno je tyż we mjejskim wapyńe, nale ńykerym śe zdowo, co je to Mysław, znůmy s berůw zołożyćel mjasta.
Przipisy[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958


text:
... »lipojty« njeje – je »libojty«1
Před štyrjomi lětami zetkach w Budyšinje připadnje profesora Hinca Šewca, wuznamneho serbskeho sorabistiskeho rěčespytnika, kotrehož znajach derje z časa při Lipšćanskej uniwersiće. W krótkej rozmołwje dótknychmoj so nowšich publikacijow wo mjenowědźe. Tehdy bu znate, mjez druhim z interviewa z onomastikarjom a historikarjom Hansom Waltherom w najwjetšim Lipšćanskim dźeniku Leipziger Volkszeitung, zo pječa hižo njepłaći wujasnjenje mjena Leipzig ze słowjanskeho słowa lipa. Jako prěnjej zastupowaštaj profesor onomastiki Karlheinz Hengst a po nim Hans Walther měnjenje, zo wotwodźuje so mjeno wot předsłowjanskeho rekonstruowaneho germanskeho słowa *libja, z woznamom ›krajina bohata na rěčnu wodu‹. Čehodla? Bě so pokazało něšto, štož mjenowědnicy dołhi čas njeběchu wobkedźbowali abo prawje posudźowali, mjenujcy wobstejnosć, zo so najstarše dokłady mjena z b- pisachu, nic z -p-, a zo so tole -b- na žadyn pad njehodźi wujasnić jako wotpowědnik staroserbskeho -p-. Partneraj naspomnjeneho zetkanja wšak běštaj sej přezjednaj w dwělach na prawosći noweho pospyta wujasnjenja. Wěrještaj do słowjanskeho pochada, za swoju wosobu dyrbju rjec: skerje intuitiwnje.


text:
SJ Njebjelčicy – HZ Łaz/Běły Chołmc 3:3 (1:2)
Zestawa domjacych: Hahn – D. Kral, Hanuza, Hoelzel (54. Hrjehor), Pawlik, Wagner (65. Gödig), Plaettner, Korjeńk, Šołta, Čornak (89. Matješk), Domš
Koparjo Njebjelčanskeje SJ witachu načolne mustwo stafle dwaj wokrjesneje ligi. Sylnosć kaž tež bjezporočna bojownosć hosći bě chowancam trenarja Handrija Krawčika dosć derje znata. W 5. min. bě Oliver Domš wo kročel přepomałki před wrotami přećiwnika a misny tak nisku přihrawku. Tři mjeńšiny po tym hosćo nawjedowachu. Samlutki w Njebjelčanskim škitnym rumje stejacy Philipp Witschas sadźi bul njedźeržomnje do wrotow Nico Hahna. Po někak štwórć hodźinje přesadźi so William Plaettner za domjacych, ale zwrěšći. Hosćo dale bjez přestaća nadběhowachu. W tej fazy so Daniel Kral wjacore razy při wotwobaranju wuznamjeni. Ze zdalenosće 25 metrow zwaži so Chrystof Pawlik na wrota třělić, a bul dźěše wysoko do hóstneje klětki. Mjeńšinu na to pak trjechi Łaz/Běły Chołmc k 1:2 (33.).


text: 11. měrca před sto lětami, po w Ruskej płaćiwym julijanskim kalendrje bě to 26. februar, wudyri w Pětrohrodźe generalny stawk dźěłaćerjow. Z nim docpěchu rozestajenja mjez ludom a knjejstwom carja Mikławša II. swój prěni wjeršk. Hižo wot spočatka lěta 1917 stawkowachu dźěłaćerjo w Pětrohrodźe, Moskwje, Bakuwje, Nižnym Nowgorodźe a druhdźe přećiwo zahubnym sćěham Prěnjeje swětoweje wójny, kotraž bě katastrofalne połoženje hospodarstwa a ludnosće w kraju zawiniła. Ludnosć tradaše hłód, a ju z tworami wšědneje potrjeby zastarać njebě hižo móžno. Po prěnich wuspěchach w 1. awgusta 1914 započatej wójnje přećiwo Němskej a Rakuskej je w lětomaj 1915 a 1916 wójsko Ruskeje ćežke poražki poćerpjeło.


text:
Bosnjacy
Bosnjacy (bosnisce Bošnjaci) su južnosłowjanska etniska skupina z něhdźe tři milionami přisłušnikow, kiž su žiwi předewšěm w Bosniskej a Hercegowinje, Serbiskej a Čornej Horje. Bosnjacy su hłownje južnosłowjanscy muslimojo, resp. Južni Słowjenjo z muslimskim kulturnym pozadkom. Woni su nimo Chorwatow a Južnych Serbow jedyn z třoch konstitutiwnych ludow w Bosniskej a Hercegowinje.
W rozdźělu k wurazej „Bosnjak“ je „Bosničan“ słowo za kóždeho wobydlerja Bosniskeje, njehladajcy na narodnosć.


text:
Dorota Farkaš skutkuje něšto dlěje hač měsac w Budyskim Thespis-centrumje, kotryž je w nošerstwje Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła. Milenka Rječcyna je so z dźiwadłowej pedagogowku rozmołwjała.
Po angažemenće w mjezynarodnje skutkowacej band Banaroo a w Serbskim ludowym ansamblu sće so za Thespis-centrum rozsudźiła. Čehodla?
D. Farkaš: Sym w Thespis-centrumje prěni króć loni w decembru dźěłała. Mějach tam přednošk na temu safe-space, štož rěka telko kaž wěsty wobswět we wobchadźe ze šulerjemi. Zaběrała sym so při tym mjez druhim z temami, kak z rasistiskimi tendencami mjez młodostnymi wobchadźeć. A tak so tež dale za projekty Thespis-centruma zajimowach. Poskitki mje wabjachu, so na wupisane městno za šulske dźiwadło požadać. Dźěło, wosebje ze šulerjemi, je mi wažne.
Přewjedujeće projekty ze šulerjemi, kotřiž do Budyskeho Thespis-centruma přichadźeja?


text:
Poprawom měješe so hłowna dróha w Němcach hižo lěta 2010 wobšěrnje ponowić. Hospodarskeho konsolidowanja města Wojerec dla pak běchu předewzaće wospjet wotstorkowali. Nětko póčnje so zaso něšto hibać.
Němcy (AK/SN). Wot spočatka lěta 2017 chcedźa hłownu dróhu přez Němcy ponowić a wobšěrnje wutwarić. „Hač do srjedź lěta 2018 ma třeći a posledni twarski wotrězk dozhotowjeny być“, rjekny Claudia Dölling z Drježdźanskeho inženjerskeho běrowa na wčerawšim posedźenju Wojerowskeje měšćanskeje rady. Něhdźe połsta lět stara jězdnja je dodźeržana a mjeztym na wjacorych městnach runjewon strašna. Dźensnišim wěstotnym žadanjam wona dawno hižo njewotpowěduje.


text:
Solistka (E01) (epizoda)
Drama
Polsko, 2011, 46 min
Režie:Maciej Dejczer
Předloha:Hanka Lemańska (kniha)
Scénář:Wojciech Tomczyk, Hanka Lemańska
Kamera:Jarosław Żamojda
Hudba:Bartosz Chajdecki
Hrají:Marta Żmuda-Trzebiatowska, Natalia Keber, Jakub Jankiewicz, Monika Kwiatkowska, Mateusz Damięcki, Michał Rolnicki, Urszula Grabowska, Leszek Lichota, Marcin Łuczak, Zofia Charewicz, Paweł Ławrynowicz, Mariusz Drężek, Tomasz Tyndyk, Magdalena Kajrowicz, Przemysław Kaczyński, Wojciech Brzeziński, Krzysztof Wach, Bartłomiej Nowosielski, Piotr Grabowski, Piotr Bąk, Leszek Żukowski, Agnieszka Judycka, Radosław Majdan, Marek Kasprzyk, Miroslaw Haniszewski, Tomasz Kalczyński, Krzysztof Wojciulewicz, Agata Piotrowska-Mastalerz, Maciej Iwański, Stanisław Banasiuk, Anna Maria Buczek, Andrzej Baranowski, Marcin Kuźmiński, Marcin Sztabiński, Daniel Misiewicz
Producenti:Hanna Probulska, Wojciech Jędrkiewicz
Střih:Milenia Fiedler
Zvuk:Marcin Ejsmund, Mariusz Wysocki
Scénografie:Barbara Ostapowicz, Agnieszka Kaczyńska
Masky:Magdalena Danilewicz
Kostýmy:Agnieszka Sobiecka
- přehled
- komentáře
- zajímavosti
- videa
- galerie
- ext. recenze
- ve filmotéce
- v bazaru
- diskuze
Komentáře uživatelů k epizodě (0)
K epizodě nejsou zatím žádné komentáře.


text:
Niydugo zajónczek
dodane 2019-04-15 09:00
Beztóż dzisioj, na Bojkoblogu, trocha pospóminómy.
Może na zajónczka, za bajtla, niy dostowało sie takich paketów, jak na Dziecióntko, ale zaś czeba bóło te roztómajte maszkyty i cary znojść.
U nos w dóma to jeszcze pół bjydy. Dwie izby na krziż, to tyż szło nóm te szukanie i sznupanie roz-dwa. Ale na takim Bieruniu, kaj u babki były czi łogródki, to już cza sie było trocha wjyncyj namyncyć, coby te jajca i hazoki ze szekulady na jakim talyrzu, pod krzokiym, zoboczyć.
Nale tyż ućycha bóła z tego wjynkszo, bo kaś w gowie miało sie te wszyskie bieruńskie bojki i lygyndy ło ukrytych skarbach. I to niy ino tych łod Skarbnika abo Eliasza i Pistulki, kierzy przeca tyż na Ziymi Pszczyńskij urzyndowali.
Nojbardzij lubiłek chyba ta ło Walyriuszu. Rzymskim legjóniście, kerego sóm cysorz wysłoł w te stróny.
Łod razu przed łoczami stowały mi te wszyskie scyny z filmów biblijnych, na kiere za bajtla sie paczało. Te czerwóne mantle legjónistów... Ino co taki chop móg sam u nos, na Bieruniu, wieki tymu robić?
Pónoć dostoł sie do niywole. Ci co go chycili i jego wojoków pobili, szli z nim z połednio na jakysi torg niywoników. Coby go sprzedać, abo wymjynić - pierón wjy...
Roz, jak móg sie chwila dychnóńć, siednół sie pod starym dymbym, i zakopoł pod nim złocioki. Rachowoł sie tak: - Jakby mi sie tak udało uciyc z niywole, a póda nazot ku Rzimowi, to sie to wykopia... - ale łon se tam móg rachować, borok. Poszli ku Lyńdzinóm i such pó nich zaginół. A złocioki w ziymi łostały.
Czy to tak było, czy niy - tego niy wjymy. Alo coś w tym prowdy być musi, bo pisze ło tym krónika bieruńsko z 1681 roku. Jes w nij napisane, że dzieci bawiły sie kole słynnego i dzisioj kościółka Walyncinka, i znodły tam skarb, kiery łoddały farorzowi.
Znoł żech ta bojka z kalyndorza kopalni Ziymowit. I tukej tyż jóm trocha cytuja. To na nij uczył żech sie czytać, a potym... Potym, na zajónczka, w babcynym łogródku, ućycha z jajec i hazoków bóła. Ale kaś tam jeszcze, kóntym łoka, szukało sie... skarbu.
Bo przeca tyn walyriuszowy, to niy bół jedyny skarb bieruński, ło jakim ludzie godały. Słyszoł żech tyż na przikłod ło złocie pógańskich, słowiańskich kapłanów, co downo, downo tymu mieli świóntynia na Klimóncie, kaj potym nawet Cyryl z Metodym sie pokozali.
Alo to już cołkiym inkszo historia, ło kieryj może tyż Wóm jeszcze kiedy na Bojkoblogu co naszkryflóm...
*
Audio wersja tyj notki znojdziecie tukej


text:
Marcin Szewczyk „Silesia Noir” (Czorny Ślōnsk)
Kolejny rewelacyjny kryminał
napisany kompletnie po ślōnsku. Tym razem autorstwa Marcina Szewczyka z Pszowa,
laureata konkursu jednoaktówki po śląsku organizowanego przez Gazetę
Wyborczą.
Czorny kryminał osadzony w
konwyncji "noir". Rok 1927. Górny Ślonsk na kerym dycki padze deszcz,
niesie sie mgła, za winkalami a po ainfartach chowajom sie elwry i chachory, a
luft je pełny czornej sadze. Po Rybniku a Raciborzu szaleje psychopatyczny
mordyrz, a policjo ni mo na niego rady. Do chorego szpilu z waryjotym stowo
styrany życiym prywatny detektyw Herman Fox, kery mo fest wielki doświadczyni w
chytaniu przestymców, ale jednocześnie od lot tropiom go wyrzuty sumiynio kere
durch tłumi we sia gorzołom. Kryminalne zagadki, zwroty akcje, gorzoła a
cygarety, a ku tymu przebiegło i tajymniczo famme fatale. W tle poplebiscytowo
rzeczywistość, starci polskigo i niymieckigo nacjonalizmu, świat podzielony
granicom na Odrze, a do tego telefony na korbla i legyndarny Ford T.
Źródło:
Wydawca: Silesia Progress
ISBN: 978-83-942643-2-1
Rok wydania: 2015
Liczba stron: 237


text:
Mołdawijo
Mołdawijo (mołd., rům. Moldova), Republika Mołdowije (mołd., rům. Republica Moldova) – państwo we wschodńij Ojropje, kere powstało po upodku Sowjeckigo Sojuszu we kerygo skłod wlazowało uod 1924 do 1991 (krům lot 1941-1944). Je uůne kůntynuacyjům Mołdowskigo Hospodarstwa (atoli tajla downygo Mołdowskigo Hospodarstwa wlazuje terozki we skłod Růmůńije). We skłod Mołdawije wlazuje tyż autůnůmiczno republika Gagauzyje, keryj 80% mjyszkańcůw to Gagauzy. Uosobno tajla, kero ńy uznowo władzůw we Kiszyńowje, to Naddńestrze ze stolicům we Tyraspolu, kere je de facto ńypodległe, nale ńy je uznowane uod mjyndzynorodowyj społecznośći.
Mołdawijo je ńiźinnym krejym uo umjarkowanyj klimje, rozlygowanym we dorzyczu Dńestru a Prutu.
Je to jedyn ze nojbjedńiszych krejůw we Ojropje, srogo uznoleżńůnym na import paliwůw a surowcůw. 90% społeczyństwa żyje půńiży mińimům egzystyncyje. Dali srogszo tajla źymje noleży do kołchozůw a sowchozůw, prywatnych pośadoczůw mo ino 9% uprownygo wjyrchu. Wożno rola we gospodarce mo cichtowańy wina a produkcyjo napitki ze ńi, tyż sadowńictwo. Spożywczo, chymiczno a inkszo industryjo.


text:
Eckert, Marian ; Kuleba, Mirosław ; Körner, Matthias ; Waśkiewicz, Andrzej Krzysztof (1941-2012) ; Sobkowiak, Czesław ; Mikołajczak, Małgorzata ; Wesołowski, Jacek ; Winter, Carmen ; Balcerzakowa, Gabriela ; Sztyber, Radosław ; Kurzawa, Eugeniusz ; Kufel, Sławomir ; Wojtyła, Konrad ; Kozłowski, Wojciech ; Frydryczak, Beata ; Chežka, Jurij ; Ettrich, Berthold ; Grupa, Andrzej ; Schliebe, Carmen ; Pałac, Piotr ; Molenda, Adam ; Wilke, Klaus ; Witkojc, Mina ; Lajnert, Jan
Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Zielonej Górze
Apr 4, 2019
Sep 14, 2007
337
4
https://zbc.uz.zgora.pl/publication/9277
Kowalczuk, Zygmunt Koniusz, Janusz (1934-2017) Szura, Romuald Sobkowiak, Czesław Mikołajczak, Małgorzata Wesołowski, Jacek Szóstak, Anna Kania, Leszek Warszawski, Mieczysław Kamińska, Krystyna Winter, Carmen Furman, Kazimierz Balcerzakowa, Gabriela Jacob, Uta Rećko, Janusz Rösler, Alfred Kierc, Bogusław Czarnuch, Zbigniew Kufel, Sławomir Łukasiewicz, Jacek Tokarska, Anna Stachowiak, Małgorzata Myszlennik, Nadieżda Frydryczak, Beata Schliebe, Carmen Wilke, Klaus Brezan, Jurij Święch, Zbigniew Sperling, Jörg Martin, Barbara Kraft, Perdita von Czarkowski, Radosław Graczew, Agnieszka Serdeczny, Wacław Żuromski, Ryszard
Wojewódzki, Ireneusz Koniusz, Janusz (1934-2017) Kuleba, Mirosław Körner, Matthias Waśkiewicz, Andrzej Krzysztof (1941-2012) Sobkowiak, Czesław Śmigielski, Wojciech Pohl, Sven Markiewicz, Czesław Kotlarek, Dawid Lambrecht, Susanne Szóstak, Anna Kamińska, Krystyna Kufel, Sławomir - red. Kulikowska, Katarzyna Ryś, Roman Mikulski, Krzysztof Werstler, Janusz Schön, Franz Rozwadowska-Bar, Grażyna König, Rita Kaiser, Tina
Szura, Romuald Wachowiak, Eugeniusz Waśkiewicz, Andrzej Krzysztof (1941-2012) Sobkowiak, Czesław Wesołowski, Jacek Pohl, Sven Markiewicz, Czesław Lambrecht, Susanne Gorzechowski, Grzegorz Kania, Leszek Warszawski, Mieczysław Jerzynek, Marcin Wasik, Maria Bachta, Katarzyna Kufel, Sławomir - red. Musiałowski, Zenon Szylkin, Henryk Werstler, Janusz Czarnuch, Zbigniew Chmielewski, Grzegorz Marczewski, Mateusz Kurzawa, Eugeniusz Roszczyk, Idalia Dreczka, Janusz Dębińska, Ewa Kozłowski, Wojciech Koblischke, Patryk Bąk, Martyna Steffan, Daria Pieniążek, Małgorzata Kobyłecki, Damian Rubacha, Robert Katarzyński, Jacek "Katos" Żuliński, Leszek Sailer, Till
Koniusz, Janusz (1934-2017) Szura, Romuald Galek, Cezary Waśkiewicz, Andrzej Krzysztof (1941-2012) Sobkowiak, Czesław Markiewicz, Czesław Lambrecht, Susanne Vangermain, Rainer Szóstak, Anna Szmidt, Ireneusz Krzysztof Łazuka, Władysław Klępka, Władysław Kufel, Sławomir - red. Czarnuch, Zbigniew Dragon, Maximilian Rudiak, Robert Dottschadis, Mareike Zalejewski-Smoleń, Tomasz Łukaszewicz, Zenon Chmielewski, Grzegorz Piątkowski, Bartosz Lipska, Ewa Żyburt, Stanisław Rak, Wlademar "Gerson" Szewczuk, Anna Marczewski, Mateusz Simonjetz, Monika Kurzawa, Eugeniusz
Suder, Kajetan Kowalczuk, Zygmunt Koniusz, Janusz (1934-2017) Kuleba, Mirosław Körner, Matthias Waśkiewicz, Andrzej Krzysztof (1941-2012) Sobkowiak, Czesław Wesołowski, Jacek Lambrecht, Susanne Kamińska, Krystyna Winter, Carmen Wasik, Maria Kozłowski, Zbigniew Kufel, Sławomir - red. Husak, Bogumiła Hoffmann, Gerd-Rüdiger Büscher, Herald Simonjetz, Anita Pawełek, Joanna Kierc, Bogusław Kozioł, Urszula Klary, Beata Patrycja Lipińska, Alicja Żuczkowski, Adam Sztyber, Radosław Jazownik, Leszek
Koniusz, Janusz (1934-2017) Sobkowiak, Czesław Wesołowski, Jacek Markiewicz, Czesław Derylak, Edward Miłek, Maria Gorzechowski, Grzegorz Warszawski, Mieczysław Łazuka, Władysław Jerzynek, Marcin Kufel, Sławomir - red. Siatecki, Alfred Werstler, Janusz König, Rita Piątkowski, Bartosz Krakowiak, Konrad Mannsdorf, Peter Florkowski, Tomasz Szpylma, Agnieszka Bibik, Karolina Szwarc, Jolanta Gozdowski, Krzysztof Schiller, Konrad Wojtyniak-Dębińska, Ewa Ratajczak, Tomasz Bohuta-Stąpel, Halina Młynarczyk, Anna Górczyńska-Przybyłowicz, Bożena Kroschel, Wolfgang Lorenc, Janina E.
Koniusz, Janusz (1934-2017) Galek, Cezary Waśkiewicz, Andrzej Krzysztof (1941-2012) Sobkowiak, Czesław Markiewicz, Czesław Lambrecht, Susanne Vangermain, Rainer Szóstak, Anna Gorzechowski, Grzegorz Kania, Leszek Gröper, Reinhard Szmidt, Ireneusz Krzysztof Prusińska, Małgorzata Gizińska-Hwozdyk, Aneta Donner, Ruth Klan, Rafał Igielska, Beata Warszawski, Mieczysław Karbowska, Lila Polus, Zenon Fleckenstein-Seifert, Iris Łazuka, Władysław Radziszewska, Maria Klępka, Władysław Kuczer, Jarosław Kamińska, Krystyna Jerzynek, Marcin Winter, Carmen
Waśkiewicz, Andrzej Krzysztof (1941-2012) Sobkowiak, Czesław Śmigielski, Wojciech Szóstak, Anna Szmidt, Ireneusz Krzysztof Polus, Zenon Łazuka, Władysław Kuczer, Jarosław Werstler, Janusz Czarnuch, Zbigniew Pytel, Jolanta Kulczycka, Dorota Frydryczak, Beata Bereska, Odette Schlick, Michael Solecki, Mariusz Terjaew, Viktor Marciniak, Jerzy Kowalski, Grzegorz Baworowska, Jolanta Dewes, Michaela Wagner, Hannes Berchner, Jonathan Radochla, Edeltraud Skorupska, Elżbieta Werner, Wiktor Ziembińska, Joanna


c: application/octet-stream

text: 02.05.2019 r.:- Marcin Wojdyła- Bernard Jacek Cichocki- Krystian Jan Mieszkała- Bartłomiej Zbigniew Garbicz- Jaromir Jerzy Falandysz- Robert Pieszczoch- Karol Jan Krajewski- Andrzej Janusz Osiadacz- Mariusz Bodo- Agnieszka Kuś06.05.2019 r.:- Danuta Wiesława Makowska- Grzegorz Radosław Raczkowski- Anna Dorota Dobrzyńska- Dorota Maria Mystkowska- Paulina Małgorzata Ratułowska- Paweł Łukasz Kleparski07.05.2019 r.:- Tomasz Jan Turski- Agnieszka Teresa Wojtyła-Lis- Katarzyna Witkowska- Magdalena Wereda-Kolasińska08.05.2019 r.:- Sylwester Jaśkiewicz13.05.2019 r.:- Halina Barbara Rosiak- Igor Marek Wasilewski- Małgorzata Iwona Klimuszko- Renata Agata Rakowska- Tomasz Piotr Żuchewicz- Adam Rudzewicz- Paweł Marcin Urzykowski- Marcin Bartłomiej Kozicki15.05.2019 r.:- Jarosław Kossowski- Roman Wacław Pachla- Krystyna Teresa Kamińska- Natalia Ewa Kukulska- Piotr Żbikowski- Mariusz Andrzej Rędaszka- Krzysztof Dariusz Dębiński- Hanna Galicz- Mikołaj Olaf Wild- Magdalena Wereda-Kolasińska16.05.2019 r.:- Stanisław Kazimierz Hebda- Paweł Jabłoński- Piotr Antoni Mirkowski- Roman Andrzej Stryjski- Ireneusz Kulka- Paweł Andrzej Koroblowski17.05.2019 r.:- Dominik Patryk Borek- Krzysztof Konrad Michalski- Aldona Jolanta Olszyńska- Paweł Henryk Szczeszek- Adam Paweł Jarosz- Filip Wojtas- Marek Balkowski- Paweł Marek Szostek- Ewa Iwona Markowska-Bzducha- Rafał Edward Dąbrowski- Wojciech Knop20.05.2019 r.:- Joanna Tołłoczko-Kulikowska- Andrzej Józef Chwas- KatarzynaJustyna Dziedzic- Joanna Anna Nitkowska- Jakub Lech Gładysz- Zbigniew Stanisław Łopatecki- Agnieszka Zuzanna Marczyk- Grzegorz Domański- Ewa Młynarczyk21.05.2019 r.:- Wojciech Peret- Krystyna Lachowicz- Józef Mieczysław Dolata- Artur Dyczko- Agnieszka Ewa Brożek- Tomasz Piotr Żuchewicz22.05.2019 r.:- Michał Kwiecień- Józef Bogusław Turzyński- Anna Szumowska-Juziuk- Daniel Adam Świętochowski- Ewelina Maria Fołda- Rafał Patyk- Jarosław Antoni Bonczek- Gabriela Monika Schubert- Paweł Edward Perkowski- Agata Wirth- Aleksandra Barbara Gierymska- Iwona Małgorzata Blumert-Zapadka- Marcin Kazimierz Przychodzki- Sylwia Krystyna Kobyłkiewicz- Małgorzata Dąbek- Małgorzata Edyta Chmielewska- Piotr Paweł Jeżak23.05.2019 r.:- Andrzej Grzegorz Matysiak- Maciej Łopiński- Robert Jastrzębski- Alojzy Zbigniew Nowak- Marcin Chludziński- Agata Górnicka- Paweł Lucjan Górecki- Robert Sylwester Śnitko- Maciej Gustaw Zaborowski- Elżbieta Teresa Mączyńska-Ziemacka- Tomasz Kuczur- Krzysztof Leopold Opolski24.05.2019 r.:- Roman Wacław Pachla- Renata Agnieszka Rosiak- Tomasz Cezary Myśliński- Włodzimierz Tadeusz Jaworski- Aleksandra Helena Jankowska- Alan Adam Steinbarth- Magdalena Urszula Lao- Przemysław Andrzej Cebo- Grzegorz Leszek Jaszczura- Michał Szczygieł- Anna Maria Piętka27.05.2019 r.:- Krzysztof Duszak- Patryk Ireneusz Felmet- Radosław Michał Osiński29.05.2019 r.:- Andrzej Staniszewski- Robert Piotr Kowalski- Przemysław Łysoń- Michał Stefan Więcławski- Sergiusz Kmiecik- Maciej Julian Kapalski- Tomasz Mariusz Heryszek- Sławomir Grzegorz Brzeziński- Jakub Artur Łosoś-Czernicki- Lechosław Stefan Rojewski30.05.2019 r.:- Ewelina Bernadetta Kokoszka- Tomasz Cezary Myśliński- Piotr Politowicz- Agata Justyna Piotrowska- Krzysztof Michał Zaręba- Leszek Paprot- Piotr Zenon Mironiuk- Arkadiusz Ignacy Majoch- Andrzej Staniszewski- Ewa Eliza Śmigiera- Wojciech Kazimierz Konarski- Szymon Jan Gajda- Janusz Jakub Szurski- Wioletta Kandziak- Michał Sebastian Bańka- Marcin Lewiński- Halina Elżbieta Ołdakowska31.05.2019 r.:- Anna Katarzyna Szczodra-Kowalczyk- Bożena Urbanek- Grzegorz Marek Kocurek- Jolanta Głogowska-Mszyca- Piotr Lubomir Krochmal


text:
Zmiany we linkowanych
Wkludź miano strōny, żeby ôbejzdrzeć zmiany na strōnach linkowanych do nij abo co dō nij linkujōm. (Żeby ôbejzdrzeć strōny z kategoryje, wkludź Kategoryjo:Miano kategoryje). Strōny ze Ôbserwowanych sōm porubiōne.
- N
- Ta edycyjŏ stworziła nowõ strōnã (ôbejzdrzij tyż listã nowych strōn)
- m
- To je małŏ zmiana
- b
- To je zmiana zrobiōnŏ ôd bota
- d
- Edycyjŏ Wikidane
- (±123)
- Strōna zmiyniyła srogość ô tela bajtōw
14 paź 2019
- Regest kasowań; 11:39 Lajsikonik dyskusyjŏ wkłŏd skasowoł strōnã K (gupoty)
- Regest kasowań; 11:39 Lajsikonik dyskusyjŏ wkłŏd skasowoł strōnã G (gupoty)


text:
Michael Ballack
Michael Ballack (26 wrześna 1976 we Görlitz) – fusbalista, kery wystympuje we reprezentacyji Mjymcůw a we Premier League kej napodźorz. Bůł chowańcym Chemnitzer FC, kaj zagroł 49 szpilůw a trefjůł 10 torůw. We lotach 1997 - 1999 wystympowoł we 1. FC Kaiserslautern, kaj zagroł 46 szpilůw a trefjůł 4 torůw. We lotach 1999 - 2002 wystympowoł we Bayer 04 Leverkusen, kaj zagroł 79 szpilůw a trefjůł 27 torůw. We lotach 2002 - 2006 wystympowoł we Bayern München, kaj zagroł 107 szpilůw a trefjůł 44 torůw. Uod 2006 gro we FC Chelsea, kaj zagroł (do 23 lutygo 2009) 41 szpilůw a wbjůł 16 tory.
We pjyrszyj reprezentacyji Mjymjcůw we fusbalu napoczůn grać we 1999 roku, a do 1 kwjetńa 2009 zagroł we ńi 62 szpilůw a wbjůł 11 torůw.