text:
Nimale 100 zahrodnistwow wobdźěli so 29. a 30. apryla na akciji „Kćějaca Sakska“ z inspiracijemi a nowosćemi za wosadźenje zahrodkowych hrjadkow a balkonow. Je to jedne z najwuznamnišich zarjadowanjow za přetrjebarjow zahrodniskeje branše w Swobodnym staće Sakskej. Z tejle akciju započnje so čas sadźenja. We wobłuku zahajenja sezony tradicionelnje mnohe sakske zahrodnistwa a štomownje swoje durje šěroko wočinja. Nimo najwšelakorišich rostlinskich poskitkow maja zahrodnistwa tež pisany wobłukowy program za młódšich a staršich wopytowarjow přihotowany. Lubowarjo zahrodkowych a balkonowych rostlin su přeprošeni za kulisy rostlinskich zawodow pohladnyć, móža sej tam zahrodniske nowosće wotkryć a so wězo wot fachowcow poradźować dać.
Njebjelčicy (JK/SN). Rekordnu ličbu 19 porodow registrowachu loni w gmejnje Njebjelčicy. Wjesnjanosta Tomaš Čornak (CDU) hódnoći přiběracu ličbu porodow jako wuraz toho, zo so młode swójby w gmejnje derje čuja a zo tu swój přichod widźa. Mějachu-li před dwaceći lětami jeničce tři porody, pokazuje lońša ličba, zo maja młode swójby z dźěćimi tu dobre a wěste wuměnjenja do přichoda. Z dobrej a jenož hišće w Njebjelčanskej gmejnje praktikowanej tradiciju je, zo wita wjesnjanosta nowonarodźene minjeneho lěta, zo by je přijał jako přichodnych wobydlerjow.
Přijeće přichodnych wjesnjanow wotměwaše so dotal stajnje na Njebjelčanskim gmejnskim zarjedźe. Lětsa pak witaše Tomaš Čornak młode maćerje a jich dorost wčera w tamnišej pěstowarni „Jan Skala – Barbojte kamuški“. Tak chcyše maćerjam pokazać, hdźe móhli jich dźěći w přichodźe derje zastarane być.
Trójce so błysknyć dał
Lěskej. Při kontroli spěšnosće zawčerawšim na zwjazkowej dróze B 156 w Lěskej je su wodźerja Audija hnydom trójce błysknyli. Při dowolenych 50 km/h lepichu jeho najprjedy ze 66, pozdźišo ze 86 a hišće raz z 72 km/h. Jako jeho zadźeržachu, 29lětny rjekny, zo ma nuzne.
Na posedźenjach mnohich gmejnskich a měšćanskich radow tele dny rozsudźa, hač so komuny na wubědźowanju „Rěčam přichilena komuna“ wobdźěla. W Kulowje činjachu to wčera.
Kulow (AK/SN). Na třećim wubědźowanju „Rěčam přichilena komuna – Serbska rěč je žiwa“ budźe tež město Kulow pódla. Tole je měšćanska rada na swojim wčerawšim posedźenju z jednym wzdatym hłosom wobzamknyła. „Wobhladujemy to jako samozrozumliwe, zo so na wubědźowanju wobdźělimy“, rjekny měšćanosta Markus Posch (CDU). Kulow bě tež na prěnimaj wubědźowanjomaj wobdźěleny.
Budyšin (CK/SN). Škitać a spěchować serbskosć w Budyšinje njemóže jeničce nadawk dźěłoweho kruha za serbske naležnosće być. Tole rjekny wčera jeho rěčnica dr. Susanne Hozyna (CDU) na posedźenju měšćanskeje rady.
Peticiju zapodali
Podstupim. Peticiju nastupajo planowanu změnu postajenja za wučbu serbšćiny je Domowina wčera peticiskemu wuběrkej Krajneho sejma Braniborskeje zapodała. Peticija wopřijima lisćinu, kotruž je 2 249 wosobow z tu- a wukraja podpisało. Připołožena je online-peticija staršiskeje iniciatiwy z wjace hač 20 000 podpismami hač do 17. apryla.
Olympiada zakónčena
Wodowe Hendrichecy. Sarah Hančikec, šulerka Budyskeho Serbskeho gymnazija, Daniel Šołta z Wojerowskeho Johanneuma a Leonard Nowack ze Žylowskeje zakładneje šule su lětušu 51. olympiadu serbskeje rěče jako najlěpši zakónčili. Wšitcy třo docpěchu we wobłuku třidnjowskeho wubědźowanja we Wodowych Hendrichecach wukon „z wuznamjenjenjom“.
Ponowja přezmjeznu železnicu
Karlovy Vary. W zapadnej Čěskej chcedźa lokalnu přezmjeznu železnisku čaru, zwjazowacu kupjele Karlovy Vary ze sakskim Johanngeorgenstadtom, hač do julija 2018 dospołnje ponowić. Po zakónčenju projekta w hódnoće 17 milionow eurow budźe jězba po 45 kilometrow dołhej trasy po Rudnych horinach potom sydom mjeńšin spěšniša.


c: text/html

text:
KAJ JE KERRY?
Pora dni nazod do profesora Richata „Sznupoka” Poliwody, uwożanego szpeca ôd gyszichty Ślōnska, sztyrknōł som wojewoda Lyjo Bylok i pedziōł, co mo do niego richtich szpecjalno robota. Rozchodziło sie ô to, że producynt z Hameryki chce zrichtować film. Poliwoda fest sie zdziwowōł, kej mu pedzieli, co mo to być biografio ôd Karola Godule. Niy skiż tego, co zdowało mu sie, że żywobycie ôd Godule sie niy nadowo na taki film. Dyć Ślōnzoki ôd dowiyn downa godali, że małowiela ludzi na świecie lepij sie nadowo na to, coby ô nich film zrichtować. Normalny karlus, z kerego ôroz zrobił sie jedyn z nojbogatszych chopōw na świecie! Przeca jeszcze za życio ôsprawiali ô nim roztomajte powiarki, że som diobōł do niego prziłazi, coby mu przismyczyć wiyncyj piyniyndzy. No i ta mało Joanka, dziouszka, kero wszysko po nim erbła, kej Goduli sie umarło. Dyć to już bōł bezma fertich scynariusz. Ino, że żodyn sie niy spodziewōł, że piyrsze przidōm ku tymu Hamerykony! Na oficjalnym trefie u wojewody, „Sznupokowi” pedzieli, że tyn producynt małowiela wiy ô ślōnskij gyszichcie i musi znojść chopa, kery bydzie robił za konsultanta przi filmie.
Kożdy na Ślōnsku wiedziōł, że żodyn sie do tyj roboty niy nadowo lepij, jak Poliwoda. Richat tyż dugo sie ani niy namyślōł. Pokapowōł sie ôd razu, jako to je srogo przileżytość, coby świat sie yntliś dowiedziōł trocha ô jego Hajmacie. Już nawet zaczōn sztaunować, fto by możno zagrōł Godule. Musiōł to być szauszpiler niy za mody i niy za gryfny, przeca Godula to bōł chop, kerego bajtle sie lynkały. Nojprzōd prziszōł mu do gowy Jorg Buchalik, kery niydowno fajerowōł abrahama i już trocha robił sie zmierzły, gynau jak Godula. Wiynkszo utropa miōł z Joankōm. Małowiela bajtli sie nadowo do granio we filmach, dyć kożdy wiy, że bajtle rade lotajōm po placu i sie wygupiajōm, a tukej trzeba bydzie stoć i kryncić ta sama tajla, i jeszcze roz, i jeszcze roz, kej cosik pōdzie niy tak… No, a fto by zagrōł grofa von Ballestrema, dziynki keremu Godula zrobił swoja kariera? Możno keryś Polok? Jakiś Linda, eli inkszy Lubaszenko?
Kej Hamerykony yntliś przijechali na Ślōnsk, Poliwoda ôd razu pokapowōł sie, jak fest sie chachnōł. Bert McAulay, producynt, zaroz mu wyerklerowōł, jako ôn mo wizjo tego filma. Ja, pedziōł McAulay, gyszichta Ślōnska je gryfno, nale trza jōm trocha pomiyniać, co by spasowała Hamerykonom. Godula musi być mody i gryfny, skiż tego zagro go Roy Kerry. Karlus, za kerym gupiały mode frelki na cōłkim świecie.
– Nic sie, Richat, niy starej, ô szauszpilerōw, Mr McAulay przismyczył swoich ze sobōm – wyerklerowōł mu wojewoda Bylok, kej wszyscy siedzieli i jedli wroz ôbiod – Roy Kerry to je terozki nojbardzij gorko gwiozda modego pokolynio w cōłkim Hollywood, kej ôn bydzie grōł Godule, to na zicher mode bydom ciś do kina!
– Kerry? – spytōł sie Poliwoda. Niy rod filowōł na hamerykańskie filmy i miano ôd szauszpilera psinco mu godało.
– Kery? Tyn w zonenbrylach. Siedzi zaroz wele Mr McAulaya. Mr Kerry! This is Mr Poliwoda. He will be your guide and consultant here in Silesia.
– Cool! – pedziōł Roy Kerry.
Niyskorzyj „Sznupok” dowiedziōł sie, że Joanka Gryzik to tyż niy bydzie bajtel, ino majerantno frela, z kerōm Karlik Godula bydzie zolycić.
– Dej pozōr, Richat! Zaroz poznosz Kay Baker, nojgryfniejszo frela, jako żeś w życiu widziōł! Bydzie grać Joanki Gryzik – zachihrōł sie Bylok.
– Kay…? – „Sznupok” w cōłkim tym larmie niy poradził spokopić jak sie mianuje szauszpilerka.
– Kej? Terozki, Richat! Dyć ôna tukej je z nami. Siedzi wele Roya Kerry’ego. Miss Baker, this is Mr Poliwoda!
Aha, i we filmie żodyn niy bydzie godōł po ślōnsku, ani po niymiecku, ino po angielsku, coby kożdy poradził spokopić. Poliwoda już wiedziōł, że to niy bydzie richtich film ô gyszichcie jego Hajmatu, ino ajnfachowe love-story, nale co miōł, borok, zrobić? Bylok ôd razu mu wyerklerowōł, co tyn film to je srogo szansa do cōłkigo Ślōnska, tela ludzi znojdzie przi nim robota, a wiela inwestorōw sam przismyczy swoje piyniōndze skiż niego!
Drugigo dnia zaroz po tym, jak ino Hamerykony sam przijechały, Richat wziōn ich, coby im pokozać Ślōnsk. Pojechali na gruba „Guido” do Zabrzo[i], napili sie piwa w Parku Ślōnskim, a kej Kay Baker pedziała, że chce zoboczyć „typical Silesian pub”, to ich wziōn do „Jorgusiowego Raju” na Świonach. Zajtry mieli trefić sie wele zomku[ii] w Pławniowicach, w kerym miyszkała piyrwyj familjo Ballestremōw, u kerych robił za modu Godula. „Sznupok” przijechōł hań trzi ćwiyrci na dziewiōnto. Jak to miōł w modzie, jak ino wyloz z autoka, wejrzōł na swoje szczewiki. Zawdy dowōł pozōr, coby ftoś go niy zoboczył w zmaraszonych. Wyciōngnōł z kapsi taszyntuch i wypucowōł je na glanc. Dziepiyro wtynczos zaczōn iść ku zomkowi. Kupa ludzi już lotało bele kaj i richtowało wszysko do kryncynio. Zaczōn w gowie rachować wiela ich hań bydzie wroz? Wszyskich Hamerykonōw skludziło sie tukej ôziymnostu, nale jeszcze do tego musiōł dorachować drugie tela Ślōnzokōw, kere dostali robota. Producynt Bert McAulay stōł gynau we micie i kurził swoje cygaro.
– Haven’t you seen Roy? (Niy widzioł żeś kajś Roya?) – spytōł sie Poliwody, kej ino go zoboczył.
– No, why? (Niy, po jakiymu?)
– He’s left hotel last night and hasn’t come back yet. He does it all the time, god damn him! (Poszōł weg z hotelu i durś go niy ma nazod. Ciyngiym coś pocho, by go pierōn szczelił!) – wajōł McAulay.
– Maybe he went to the pub and hasn’t got up yet, we will surely find him. (Możno poszōł kajś na piwo i jeszcze niy wstōł, na zicher sie znojdzie) – „Sznupok” chciōł go uholkać.
– No, no, it’s just like him! Only booze and chicks! (Niy, niy, ôn tak mo! Ino gorzoła, a frele mu w gowie!) – nerwowōł sie Hamerykon.
– Sir! You will never guess, what has just happened! (Panoczku! Niy zgodniecie, co sie prawie nom przitrefiło!) – mały ryszawy chopek przileciōł do producynta – We have just caught a pidgeon, it brought a letter! (Chycili my terozki gołymbia, kery miōł ze sobōm brif!)
– A letter? (Brif?) – zdziwowōł sie McAulay.
– Yeah, it’s here. (Ja, sam go mocie.) – karlus dōł mu kōncek papiōru. McAulay napoczōn czytaniy i ôroz pomiyniōł sie na gymbie. „Sznupok” i ryży stoli i czekali, co powie.
– Oh, my God… It says… it says… (Ponbōczku… tam pisze… tam pisze…) – pedziōł yntliś producynt – “The movie won’t be made, I’m really afraid, I took your pretty Roy, you’ll never see this boy.” („Wziōn żech wom Roya i tak sie richtich boja, że już go niy ôbejrzycie, filmu tyż niy złonaczycie”).
– Who did it? (Fto to zrobił?) – wylynkōł sie Poliwoda.
– Well… It says the letter is from… Karol Godula… (No… tam pisze, że brif je ôd… Karola Godule…) – pedziōł McAulay cōłki biōły na gymbie. Żodyn nic ani niy pedziōł.
[i] Gruba w Zobrzu, kero sztartnōł grof Guido Henckel von Donnersmarck w tysiōnc łoziymset piynćdziysiōntym piōntym. Dzisiej je to jedyna gruba na świecie, kaj kożdy, fto ino chce, poradzi zjechać 170 abo 320 myjtrōw na dōł, coby zoboczyć jak piyrwyj sie fedrowało.
[ii] Zomek, ô kerym je godka, je w Pławniowicach, ôziymnoście kilometrōw ôd Gliwic (gmina Rudziniec). Piyrszy roz ô Pławniowicach naszrajbowali już w sztyrnostym storoczu. W szesnostym storoczu Pławniowice lajstnōł sie Lorenz Seydlitz, po kerym erbli je Jorg i Mikołoj Seydlitze. Po wojnie trzidziestoletnij cōłko familjo przeszła na protestantyzm. W ôziymnostym storoczu wieś erbła familjo von Ballestrem, kero przikludziła sie na Ślōnsk ze Italije. Piyrwyj mianowali sie Ballestrero. To ône zrichtowali sam zomek, kery durś idzie hań zoboczyć. Zomek mo dwa sztoki, generacyje grofōw Ballestrem trzimali rajn kupa ksiōnżek, ôbrozōw, giwerōw a inkszych dingsōw. Naôbkoło zomku je park, w kerym idzie znojść roztomajte rzodkie drzewa. Za Polski ô zomek, jak ô kożdy ślōnski zabytek, żodyn sie niy starōł. Dziepiyro po 1993 roku zaczło sie to kōncek zmiyniać i terozki zomek wyglōndo yntliś tak, co mogymy sie nim poasić.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mjeloproliferacyjno skupina
Mjeloproliferacyjno skupina wrachowowano je dů ńymocůw krwjotwůrczygo układu a cechuje śe ńyprawym rozrostym maćerzistych kůmůrkůw mjelopoeze. Wrachowuje śe sam:
- Przewlekło marksowo bjołoczka
- Prawo czerwjyńica
- Samostatno nadplatowość
- Samostatne wůkńyńy marksu
- Hipereozynofilowo skupina a przewlekło eozynofilowo bjołoczka
- Mastozytoza
- Przewlekło neutrofilowo bjołoczka
- Przewlekło mjelůmůnocytowo bjołoczka
- Atopowo stowa przewlekłyj marksowyj bjołoczki
Biblijografijo[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne, tom II. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005. ISBN 83-7430-069-8.


text:
Stuttgart
Wspůłrzyndne: 48°47' N 09°11' E
Stuttgart – mjasto na prowach krysu we Mjymcach, stolica landu Badyńijo-Wirtymbyrgijo. Uostrzodek industryji. We mjeśće fůnguje fusbalklub VfB Stuttgart.
Kamracke mjasta[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- Mumbaj, Indyje
- Brno, Czesko Republika
- Cardiff, Wjelgo Brytańijo
- Kajir, Egipt
- La Ferté-sous-Jouarre, Francyjo (kůntakty utrzimuje dźelńica Zuffenhausen)
- Łůdź, Polsko
- Melun, Francyjo (kůntakty utrzimuje dźelńica Vaihingen)
- Manzil Bu Rukajba, Tůnezyjo
- Nankin, Chiny
- Ōgaki, Japůńijo
- Saint Louis, USA
- Samara, Rusyjo
- St Helens, Wjelgo Brytańijo
- Strasbourg, Francyjo
- Szawe Cijjon, Izrael
- Újbuda – dźelnica Budapesztu, Madźary (kůntakty utrzimuje dźelńica Bad Cannstatt)


text:
Wikipedyjo
Wikipedyjo – wjelogodkowy plan internecowyj yncyklopedyje, kery fůnguje podle prowidła uodymkńyntyj treśći. Fůnguje ze uoporům uoprůgramowańo wiki (hawajsko godka: wiki wiki - "wartko"), wylazłego s kůncepcyje WikiWikiWeb, bez co możebne je sprowjańy zajty kożdymu użytkowńikowi, kery jům nawjedzo a aktualizacyjo jeji treśći we prawym czaśe. Słowo Wikipedyjo je nyjolůgizmym kery powstou ze skuplowańo ausdrukůw wiki i yncyklopedyjo. Reklamowy szlagwort Wikipedyje mo klang: "Swobodno yncyklopedyjo, kero kożdy umi sprowjać".
Wikipedyjo nastała 15 styczńo 2001 goda kej retůngplan szkryflanyj bez fachmůnůw a raźinku uż ńyegzistujůncy Nupedyje. Siela szafarzůno je łůna bez czelodka nůn-profit Fůndacyjo Wikimedja. Wikipedyjo mo nade 10,2 milyjůnůw artiklůw we wszyjstkych godkowych edycyjach, wrachowujůnc do tygo nade 3 mln artiklůw we wersyji angelskij a nade 0,7 mln parolůw we wersyji polskij. Je nade 200 godkowych edycyjůw Wikipedyje, we tymu 32 mo nade 50 tys. parolůw. Wikipedyje polsko a mjymjecko uostały tyż zrychtowane na plaće DVD-ROM. Usůndzo śe tyż zrychtowańe angelski Wikipedyje na plaće DVD abo we wersyji kśůnżkowyj. Uod anfanga istńyńo Wikipedyjo je corozki barzi hyrsko, a Fůndacyjo kero ńům szafarzi wprawjůła we ruch tyż roztoliczne szwesterplana. Wikipedyjo je jydnům s nojczyńśći nawjedzanych neczajtůw, a wjela zajtůw uruchůmjůło jeji mirrory abo forki.
Wspůłzałożyćel Wikipedyje Jimmy Wales nazwoł jům "průbům stworzyńo i rozpowszychńańo wjelojgodkowy swobodny yncyklopedyje uo nojwyrszym możebnym urowńu lů kożdyj uosoby na Źymi w jeji włosny godce". Spůrne je dowańy wjary Wikipedyji skiż możebnośće půńywjyrańo treśćůma parolůw, ńyjednaki ich jakośći i co ńy sům uůne lite. S drůgi strůny możebnoś swobodny dystrybucyje jeji zawartośće, ćyngjym poprowjany, srogi zaśyng a nůmera edycyjůw godkowych sprawjůły, iże Wikipedyjo je jydnym s nojczyńśći podowanych zdrzůdeł we Internecu.


text:
Beschreibung
Knigły dostanjośo teke ako e-book: buecher.de hugendubel.de libreka.de weltbild.de.
Pó górucem lubowanju w hotelu wochłoźujo se młody pórik pśi cołnowanju – a namakajo w tšuze nage śěło cerwjenowłosateje žeńskeje. Zagronite bramborske kriminalisty pšose personelneje nuze dla swójich Barlinskich kolegow wó pomoc. Wjelgin njerad póra se z pódwjacornego źěla města póchadajucy komisar Urban prědny raz w žywjenju do Błotow a starcyjo tam na luźik, kenž jo jomu pśeliš cuzy a suspektny. Beata Mičerlichowa, absolwentka Serbskeje rozšyrjoneje wušeje šule w Chóśebuzu a promowěrowana psychologowka, jo se serbskemu cytarstwu južo z někotarymi wulicowańkami w Serbskej pratyji a antologijoma pórucyła ako teke z Ingrid Hustetoweju spisanym źiwadłowym graśim »Wódny muž«. Z kriminalku »Njaboga nymfa«, spisaneju ako skóńcne źěło studiuma na Nimskem literarnem instituśe w Lipsku.
Cytański wurězk z kriminalki »Njaboga nymfa«
„How, źěło za tebje. Seksualne mordarstwo w Błotach, njaboga nymfa z cerwjenymi włosami, naga w tšuze, glědaj raz, njejo to rědne foto?“ Sabina Braunowa, jogo kolegowka, jo jomu wjelgin zapalona wóspjetowała, co jo w akśe stojało. Ako kužde pónjeźele zajtša jo wóna była połna elana a wócywidnje wjasoła, až jo swójomu cłowjekoju a tśim abo styrim źiśam – tak dokradnje njejo mógał se to Urban markowaś – wuběgnuła, kótarež su jej ceły kóńc tyźenja na nerwy šli. „Take něco njejsmy dawno wěcej měli. Njejo to nic za tebje?“ Urban njejo mógał jeje zapalonosć rozměś. Jo wzeł se kafej, póglědnuł krotko na foto a jo stergnuł z ramjenjoma: „A co nas to stara? Njezwónoźiju wóni to sami ze swójimi pór wumarlikami? Mam źěłowe dogrono w Barlinju a nic w prowincy.“ „K prědnemu jo ta nymfa z Barlinja, k drugemu su nas tamne kolegi oficialnje wó amtsku pomoc pšosyli a k tśeśemu: Co by mógło rědnjejše byś, ako w takem wjedrje w Błotach pśepytowaś. Wšykno jo zelene ...“ „Suzana Jankojc – njejo to pólski?“ Urban jo grěbał w pódłožkach. „Za seksualne mordarstwo jo tšošku pśestara … Jo how na Oranienburgskej bydliła, wuměłstwowědnica! Wótkul ga wóni to wšykno wěźe, gaž jo była naga?“


text:
Szlangi
Szlangi (łać. Serpentes) to je podraja gadůw s raje łuskonośnych. Majům uůne duge ćoło bes szłapůw a szczynkowy aparat kery dozwalo jeim fest a fest szyroko rozwjyrać szczynki, bez cůż poradzům uůne połykać uofjara we całośći. Ńy majům strzodkowygo ucha ańi bymbynkowyj błůny. Liczba kryngůw poradźi dolyźć u ńich do 400. Do terozki porachowano bezma 3000 gatůnkůw szlangůw. Ńykere ś nich sům jadowite (10-25% wszyjstkich gatůnkůw) a wszyjstke sům mjynsożerne a połykajům uofjary we całośći. Dźoł zoologiji kery zajmuje śe szlangůma je mjanowany uofjologijo.


text:
Żyniaczka po ślonsku
Kiej karlus przaje frelce a frelka karlusowi, a som poważnymi ludziami, to przichodzi na to, coby sie sklupli na cołki życi. Zolycom już długszy czas, test łobszczirzonych nogawic zdany pozytywnie, toż idzie sie żynić! Dej Boże, coby niy było jak u tych Romea i Julie, że jejich familije łod downa majom na siebie z górki, a młodzi durch muszom skisz tego mieć pod górka…
Trza sie zgodać
Porzondny synek jak już sie spyto swojij dziołchy, czy bydzie sie za niego wydować, to idzie jeszcze ze kwiotkami do jeji mamulki i ze flaszkom do jeji łojca. Musi tyż swojim fatrom sie pochwolić zamiarami, a kiej wszyjscy już wiedzom, to sie robi smówiny. Tam to starsze pokolyni ugaduje sie po wiela wto do na weseli i kieryj zorty gorzoła postawiom. Ale cóż im po weselu, kiej by ślubu nojprzód niy było? Toż trza iś do farorza i dać na zapowiedzi, potym idzie już wszysko po leku.
K jak kołocz
Na kieryś miesionc przed ślubym sproszo sie gości i niystety niy zawsze som to ci, kierych by Młodo Pora chciała mieć na weselu. Bo nieroz trza prosić jaki pociotki, kiere sie roz w życiu widziało: na pogrzebie ujka Alojza, abo własnych krzcinach… A już na pora tydni przed weselim czyni sie zadość tradycji rozdowanio kołocza. Cołko wieś zbiyro syr na tyn kołocz, bo tyż kożdy liczy go potym dostać. Kiej już napiekom, to pakujom konski we taki celofany, łozdobiajom mertom i szlajfkami i młodzi rozwożom po wszyskich gościach, ale i somsiadach, kamratach, dalszyj familiji i dobrodziejach.
Konfetti ze starego haźla
Ale nojdziwniejszy łobrzondek mo miejsce we wieczór przed samym weselim. Przed chałpa Młodyj Pani przichodzom ludzie młodzi i starzi, baby i chopy i bajtle tyż, ale już pewnikiym wszyski kamraty łod Młodego Pana i przinoszom ze sobom talyrze, szolki, stare haźle i co ino jeszcze do sie szczaskać i gynau to robiom. A sprzontać po tym wszyjskim mo niy wto inkszy jak ta boroka – Młodo Pani… Pomyście se, co mo tako, kiero miyszko na czwortym piyntrze i musi z mietłom lotać do piyrszyj w nocy, a ło szóstyj trza już stować sie sztiglować na własny ślub. Skisz tyj cołkij breweryje chyba nigdy niy spokopia synsu tego czaskanio.
Blumy sztuczne, przoni prawdziwe
Chwolbom Młodego Pana som piykne blumy, z kierymi jego wybranka pódzie do ślubu. Pamiyntom, że mój starzik, kiery sie żynił we lutym szterdziestego piontego, do końca życio spominoł jak to szumnie sprawił cało łociypa sztucznych kwiotków, coby starka mieli piykne do łołtorza i fotografki. Dalij przichodzi na to, co chop musi se ta baba łod jeji matki i łojca wykupić. Zaczyno łod tego, że chce im pociś pora pultów, a kiej sie na to niy dajom, to dowo jeszcze króliki, ciga, inkszo frelka i wreszcie piniondze, kiere już przewożajom i dziołcha je wydano.
Szlogi i inksze komedyje
Po drodze do kościoła mogłoby już być spokojnie, ale niy u nos, kaj zwyczajym je zastawiani Młody j Pory, czyli szlogi. Ludzie ze wsi rychtujom jaki śmiyszne łoblyczki, zastawiajom ślubnymu łorszakowi droga forom, abo czym inkszym i łodgrywajom scynka. Rozchodzi sie ło dostani łod starosty maszketów i flaszki. Ze takich szlogów, kiere spominomy do dzisio je tako, przi kieryj poprzeblykani za Indianerów chopy zajechali na koniach droga i robili srogi larmo. I była tyż tako, jak szofery ze całom prziczepom piochu przijechali i zasuli młodym tym piochym droga…
Dejcie pokój, dyć to sie może łodechcieć żyniaczki jak już to wszyjsko sie przeżyje! Trza tyż dać pozor, jako je pogoda, bo godo sie, że komu na weseli leje, tyn bydzie mioł hołda piniyndzy. Ale to ni ma ważne! Bo nojważniyjsze je przoni i coby rychtig cołki życi żyć we miłości, wierności i uczciwości małżyńskij.


text:
Jak baba chłopu wróżyła
Karol Kajzer
Jak baba chłopu wróżyła
Kiesi po dziedzinie chodziła tako planeciorka, co ludziom wróżyła z kart i przepowiadała co ich w życiu jeszcze bydzie czakać. Trochę też czarowała i dycki cosi za to dostała, abo piniondz jaki, abo cosikej do jedzynio. Roz też prziszła do jednego gazdy, żeby mu co powróżyć.
Rozkłodo baba karty na stole, opowiado chłopu, co go też bydzie czakać, gdo też mu je życzliwy a gdo ni i plotła co ji ślina na jynzyk prziniósła.. A tyn gazda to był chłop móndry i chytry. Tóż sie ji tak prziglóndnył jako to ty karty przakładoł z kupki na kupkę i zaś nozoć i uszy nadstawioł, co mu takigo przepowiado. Jak już skończyła, poszeł do kumory. że niby po zapłatę, wzión wiyrzbowy hól, co go mioł na podorędziu, wloz do izby i jak zaczón babe prać tym hólym po plecach i kaj jyny popadło, tak wali jak cepym po słomie. Baba wyskoczyła ze stołka, wrzeszczy do potarganio i ani sie spamiyntać ni mogła. A chłop na nióm:
- Na ty sakramyncki babsko, mie to chcesz wróżyć, co mie mo czakać, cygónó ty jedna a sobie toś se ni mogła wywróżyć, że odymnie kijym dostaniesz. To co z ciebie za planeciorka. A wynoś mi sie z chałupy i żebych cie tu wiencel nie widzioł, bo ci giczale połómiym.
Baba ledwo do dwiyrzy trefiła i spinkalała aż sie za nióm kurziło. Długo jeszcze musiała sie kurować po tym chłopskim kiju, a potym przekludziła sie do inkszej dziedziny, kaj jóm nie znali, bo chnet sie to po ludziach rozniosło, jak to j i tyn gazda przipieprził i strasznie jóm było gańba. A kaj sie wyniosła tego wóm już nie powiym.
(według opowiadania Stefanii Labzik z Ochab)
Kalendarium pochodzi z „Kalendarza Miłośników Skoczowa” 1999, udostępnionego dzięki uprzejmości Towarzystwa Miłośników Skoczowa.


text: Mars – sztworto podug uoddalyńo uod SłůńcaplanetaŮkuodu Słůnečnygo. Mjano planety je wźynte uod mjana rzimskigo bůga wojny – Marsa. Przijynto tak skiż jygo farby, kera przi uobserwacyji wydowo śe być rdzawo-czerwůno a kojarzůła śe starożytnym s pożůgům wojynnům. Widźany uodćyń bjere śe stůnd, aże powjerzchńo planety je pokryto tlynkůma żelaza. Mars mo dwa ńywjelge kśynżyce uo ńyrygularnych ksztoutach – Fobosa a Deimosa – prawdopodobńy sům to dwje planetoidy przechwycůne bez pole grawitacyjne Marsa. Przipuszczo śe, co na Marśe můguo kjejś powstać żyće, nale uobecńy ńy mo na to solidnych dowodůw.


text:
Budyšin je jako moderne, do přichoda orientowane hospodarske stejnišćo najwažniši dźěłodawar cyłeho regiona – z poskitkom 516 dźěłowych městnow na 1000 wobydlerjow steji město na čole wšěch sakskich komunow. Dwě třećinje tutych dźěłowych městnow wužiwaja so wot ludźi z wokoliny. Wažne wuměnjenje za to je zasadnje polěpšena infrastruktura. Při transeuropskej wuwićowej wósce, zwjazkowej awtodróze 4, zawěsćeja tři wot- a dojězdy krótke puće, runje tak wjacore zwjazkowe dróhi do wšěch směrow a železnica. Derje wutwarjene lětanišćo Budyšin-Lětoń zwjazuje město ze swětom. Global Player kaž Bombardier Transportation (CA), AFT-Transportne připrawy (CH), edding abo Sphairon Access Systems tzwr maja swoje produkciske stejnišća w našim měsće, wone su wodźace marki abo produkuja Brand Marks „made in Budyšin“. Jadrowe kompetency leža w našich klučowych branžach kolijo- a wozydłotwarstwa, dodawanskeje industrije za motorske jězdźidła, graty- a formotwarstwa, předźěłanja plasty, produkcije pisanskich nastrojow abo připrawytwarstwa. Lukratiwne industrijowe a přemysłowe přestrjenje a přihódne kóštowe struktury činja přisydlenje w Budyšinje wosebje efektiwne – jenož 25 minutow jězby wot krajneje stolicy zdalene, móža předewzaća tule z najwyšim spěchowanjom swojich inwesticijow ličić.
Budyšin prezentuje so z přeswědčacej branžowej paletu jako wažne stejnišćo mašino-, připrawy- a gratytwarstwa, twarstwa kolijowych jězdźidłow a zhotowjenja plastowych dźělow. Mjezynarodnje agěrowace předewzaća kaž Philips Röntgentechnik, Bombardier Transportation z wagonotwarom (zawod Budyšin) abo zhotowjenje pisanskich nastrojow Edding postajeja hospodarsku strukturu runje tak kaž wukonliwa twarska industrija a sylne rjemjesło. Nowe firmy inowatiwneje informaciskeje techniki a předźěłanja datow kaž na př. Vodafone etablěruja Budyšin jako stejnišćo za technologije přichoda.
Zaměry
Měšćanske zarjadnistwo Budyšin Zarjad za hospodarske spěchowanje
Mjasowe wiki 1
02625 Budyšin
Telefon: 0 35 91 / 5 34 - 5 90 /-91
Telefaks: 0 35 91 / 5 34 - 5 99
E-Mail: wirtschafts-
foerderung@bautzen.de


text:
Nowosće
januar 2017 - Stup dale - nowa serbska dnjowna mać w Drježdźanach
Lubi Serbja, starši a přećeljo w Drježdźanach,
najprjedy raz přejemy Wam hišće strowe Nowe lěto a wšitko dobreho w 2017.
Za towarstwo startuje Nowe lěto pozitiwnje. Wjeselimy so jara Wam zdźělić, zo je dnjowna skupina Stup dale w Drježdźanskim Nowym měsće wot dźensnišeho pod nawodom serbowki Sabiny Cyžoweje.
Sabina Cyžowa je dotal serbsku pěstowarsku skupinu w Hodźiju nawjedowała a ma wjace hač 25 lět kubłanskich nazhonjenjow.
My so jara wjeselimy, zo njezmějemy ze Sabinu Cyžowej nic jenož wutrobitu dnjownu mać, ale zo móžemy zaso krutu maćernorěčnu bazu za našu zažnopedagogiku poskićić.
Wutrobnje postrowi
Andreas Kluge
1. předsyda
Stup dale z.t.
P.S. Chcu tež kedźbnić na Prěni serbski kubłanski wjeršk, sobotu 14. januara 2017 w Kamjentnym domje w Budyšinje. Tam maja so identifikować a diskutować, kajke možnosće dawa brachej serbskich pedagogow na wšěch runinach kubłanskeho systema wotpomhać. Wosebje zajimcy, kotřiz přemysluja jako "přidružnicy" z wučerjom/ku so stać su wutrobnje witani.
Dalše informacije k tomu namakaće tež na Facebookowej a internetowej stronje Serbskeho sejma.
juni 2016 - Přełam: Serbska wučba we Drježdźanach nětk započnje
Lubi starši serbskich dźěći,
Lubi Serbja w Drježdźanach a druhdźe,
z wulkim wjeselom rozprawjamy wo wčerawšim (14.6.) rozsudnym zetkanju z SBA, hdźež je so zwopradźenje serbskeje wučby w DD skónčnje wobzamknyło.
Najpjedy raz wutrobny dźak Wam wšěm za přemóžacu podpěru.
Hač do póndźele, 13.6., smy 61 pisomnych přizjewjenjow za serbsku wučbu dóstali, za dźěći ze skoro 40 swójbow.
Za lětniki 2016/17 - 2022/23 mamy ličby wokoło 10 dźěći / lětnik, štož trajnosć potrjeby skutkownje podšmórnje a twori dobry zakład za dalše wuwiće.
SBA běše zastupjena přez nawodnicu Drježdźanskeje SBA, knjeni Stephanowu, a wotrjadnika za šule, knjeza Dreski, a direktorki 108. žakłaneje šule, knjeni Köhlerowu.
Z našeje strony bě tam šulski wuběrk Stup Dale a jedna potencielna wučerka pódla.
Wunoški skrótka:
- Započatk popołdnišeho poskitka za 2016/17 je wobkrućene (12 přizjewjenjow).
- Ličba přizjewjenjow so pozitiwnje na wobjim popołdnišeho poskitka wuskutkuje ( 2 město 1 hodź. tydźensce).
- Započatk dopołdnišeho poskitka za 2017/18 je wobkrućeny.
- Popołdniši poskitk ma so po 2017/18 přidatnje dale wjesć, za tych, kotřiž njemóža 108. jako regularnu šulu wopytać, a za intenziwěrowanje serbskeho poskitka.
- SBA ma wotpohlad, za zawěsćenje serbskeje wučby krótkodobnje znajmjeńša dalšu maćernorěčnu wučerku na 108. šuli přistajić.
- Ta nahladna ličba zajimcow so tež na zarjadowanskej runinje argumentatiwnje positiwnje wuskutkuje.
Zarjadowanskich drobnosćow dla hišće njeje jasne, štó budźe prěni serbski wučer wot awgusta 2016. Hromadźe z SBA pytamy tohodla tučasnje w rynkach serbskich basnikow, wučerjow a studentow (wšojedne, kajki předmjet) za kmanymi zajimcami, kotřiž bychu zajim měli, nětk wažny započatk wuhotować.
Formelna kwalifikacija abo studij jako wučer za to njeje žadana ze stron SBA. Tuž požadanja prošu krótkodobnje k nam (pjenjezy tež dawa, ale to njeměła hłowna motiwacija być)
Ze staršimi lětušich započatkarjow budźemy kontakt nawjazać, zo bychmy najlěpši kompromis za termin (dźeń a čas) namakali.
Snadź činimy hišće jedyn štaršiski wječor abo swjedźeń wotwisujo wot Wašeje rezonancy. Nětk dyrbimy najprjedy raz zaso něšto dźěłać.
Wutrobnje,
Šulski wuběrk Stup dale
Christian Šewc
Hubertus Delenk
Bianka Klugowa
Andreas Kluge
januar 2016
Rěčny centrum Witaj poskića ferialny rěčny kurs za dźěći
Wupisanje dźěłoweho městna: dnjowa mać/dnjowy nan w Drježdźanach
Stup dale z.t. pyta wot 10.3.2016 resp. wot julija 2016 dnjowowu mać/nana, zo by so wobstejaca dnjowowa skupina za dźěći w Drježdźanach přewzała.
W dnjowowej skupinje pěstonja so pjeć dźěći w starobje jedyn do třoch lět wotydźenja mjez 8hodź. a 17hodź..
Za dnjowowu skupinu wobsteji dospołnje zarjadowane bydlenje w Drježdźanach-Nowe město, Čěska hasa 27, ze swójskej zahrodku a hrajkanišćom njedaloko doma.
Trěbne za dźěło su:
- pedagogiske zakónčenje abo zwólniwosć k dalekubłanju k dnjowowej maćeri/nanej
- zajim za małe dźěći a kmanosć, so do jich žadosćow a problemow zamyslić kaž tež wjeselo w zabawje z nimi
- wobknježenje a nałožowanje serbskeje rěče
- wušikne zapřijeće němskorěčnych dźěći do skupiny
- zwólniwosć k intensiwnej kooperaciji ze staršimi a z towarstwom Stup dale z.t.
Skićamy:
- krute dźěłowe městno za 36 hodźin / tydźeń
- dalekublanja, znajmjeńša 20 hodźin na lěto
- podpěru a spočatny přewod přez dotalnu dnjowowu mać, dźěłodawarja a staršich
Prošu pósćelće waše pisomne požadanje hač do 20.januara 2016 na sćěhowacu adresu:
Stup dale z.t.
Fijałkowy puć 38/Veilchenweg 38
01326 Drježdźany/Dresden
email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
WOKOLNIK čisło 1 - Što je noweho pola Stup dale z.t.?
temy:
I. lětne zarjadowanja
II. serbske kubłanišća w DD
III. projekty za 2016
Lubi Stupdalnicy, přećeljo a sympatizanća,
byrnjež wědźeli, zo stej informacije a dobra PR A a O za wuspěch w zjawnym žiwjenju, njejsmy zamóhli w lěće 2015 naše čłonske zhromadźizny wotměwać, kaž poprawom předwidźane. Naši jadrowi aktiwisća běchu powołansce abo wosobinsce jara wužadani ze zahorjacymi wěcami kaž mišterskim pruwowanjom, kwasom, „nowymi“ dźěćimi abo přechodom do powołanskeho žiwjenja. Najebać toho smy tójšto kulturnych zarjadowanjow přewjedli a so w pozadku dalšemu natwarej serbskich kubłanskich strukturow w Drježdźanach wěnowali.
Tuž sćěhuje tu krótka rozprawa wo najwažnišich podawkach lěta 2015 z wida Stup Dale, nowosće nastupajo serbske šulstwo w Drježdźanach kaž tež ideje za projekty w lěće 2016.
september 2015
Ferialny rěčny kurs za dźěći
Michaela Hrjehorjowa, sobudźěłaćerka rěčneho centruma Witaj, ma ideju přewjesć za serbske dźěći, kotrež wotrostu zwonka Łužicy, ferialny rěčny kurs.
Kurs by był za šulerjow 1.-4. lětnika a móhł so přewjesć w 1. tydźenju zymskich prózdnin (8.-12.02.2016) ewent. w Budyšinje. Dopołdnja bychu šulerjo čitać a pisać zwučowali a popołdnju so zabawjeli.
UPDATE: Wokomiknje pruwuje so nowy termin po jutrach, a to wot 29.03. do 1.4.2016.
Idealne by było, hdyž bychu so znajmjeńša 8 šulerjow namakali. Jeli maće zajim (zajim pokazać njeje žane zwjazowace přizjewjenje), to pisajće nam skrótka majlku abo wobroćće so direktnje na knjeni Hrjehorjowu. Wona trjeba ličbu zajimcow, zo by móhła projekt za klětu hižo planować. Kontaktowe daty namakaće dale deleka.
Jeli je dosć zajimcow, by so tajki kurs móhł kóžde druhe lěto přewjesć. Prošu šěrće tutu informaciju tež na druhich zwonka Łužicy bydlacych, zo bychu so prawje wjele zajimcow namakali.
Kontakt:
Michaela Hrjehorjowa | Michaela Rehor
Projektowy management | Projektmanagement
Domowina z. t. – Rěčny centrum WITAJ | Domowina e. V. – WITAJ-Sprachzentrum
Póstowe naměsto 2 | 02625 Budyšin
Postplatz 2 | 02625 Bautzen
Telefon: +49 (0) 03591 550414 | Fax: +49 (0) 03591 550375
E-Mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
www.recny-centrum-witaj.de | www.witaj-sprachzentrum.de
Serbšćina jako šulski poskitk w Drježdźanach
Wot noweho šulskeho lěta 2016/2017 ma so na jednej Drježdźanskej zakładnej šuli w měšćanskim dźělu Strěžin serbšćina podawać.
„Za naše planowanja a diskusije ze městom a kubłanskej agenturu je wažne wědźeć, ze někak kelko dźěćomi móhło so spočatnje ličić“, rjekny předsyda towarstwa Stup dale dr. Andreas Kluge, „podpěranje a sobuskutkownaje wšich zajimcow je wažne, so bychmy tón wulki cil docpěli, tuž chcemy tež tych staršich, kotřiž so dotal hišće w našim cyłku přizjewili njejsu narěčeć.“ Přichodne tydźenje wšak dóstawaja starši listy ze šulskeho zarjada z próstwu podać, w kotrej šuli chcedźa swoje dźěćo zaměstnić. Je planowane, zo tež dźěći z druhich měšćanskich dźělow Strěžinsku šulu wopytać móža. Serbsku wučerku za wuwučowanuje hižo maja. Spočatnje ma so serbšina za mačernorěčne dźěći podawać, perspektiwisce tež jako cuzu rěč. Šulski poskit ma so ze serbskorěčnym hortom wudospolnjeć. (tekst: Milenka Rječcyna)
Prosymy tuž wšitkich zajimowanych staršich so pola Stup dale z.t. přizjewić, zo bychmy konkretne ličby šulerjow zwěsćić móhli (tež pozdźiše lětniki)!
Wobsadźenje městnow w Serbsko-němskej pěstowarni
Wobsadźenje žłobikowych (45) a pěstowarskich městnow (75) w měsćanskej Serbsko-němskej pěstowarni w Geisisinskej je móžno wotpowědujo swobodnym městnam. Po wotpokazanju jednotliwych serbskich zajimcow bě móžno w rozmołwje z wjednicu zarjada za měsćanske pěstowarnje, knjeni Bibas, docpěć, zo změja serbske dźěći w přichodźe prioritu při přiwzaću za 30% městnow (za žłobik 15 městnow a za pěstowarnju 25 městnow).
Praktisce rěka to: Dawaja-li swobodne městna a su serbske a druhe dźěći přizjewjene, dóstanje serbske dźěćo městno. Bratřa a sotry hižo přiwzatych dźěći maja prioritu před druhimi. Wažne pak je, zo wšitcy starši swoje požadanje do elektroniskeho přizjewjenskeho systema zapodadźa. Při tym je dale wažne je w internetowym systemje
a) zajim za serbski profil podšmórnyć (zapisać, zo jedna so wo serbsku swójbu) a
b) so zahe dosć přizjewić, přetož časna priorita tež rolu hraje (dokładne prawidła hišće njeeksistuja). Doporučomne so zda 8 – 12 měsacow před žłobikarskim/pěstowarskim časom, njehladajo toho, hač jedna so wo změnu z dnjoweje skupiny abo hač je to prěni přistup do žłobika/pěstowarnje. We wšěch padach je jara spomožne, so direktnje z nawodnicu, knjeni Grüneberg, skontaktować. Njeradźi so to staršim hnydom, tam městno za swoje dźěćo dóstać, njech so ze Stup dale skontaktuja, zo mamy přehlad wo zajimje staršich.
Pytanje serbskich pedagogow
Po dnjowej skupinje z dnjowej maćerju w Nowym měsće mamy třoch dalšich serbskich kubłarjow skutkowacych w pěstowarni na Geisingskej. Zo bychu dźěći po móžnosći wjele serbšćiny wot kubłacych słyšeli a mjezsobu nałožowali, posylnjujemy serbskich kubłarjow so požadać wo městno w serbskorěčnej institucij w Drježdźanach, kaž w zarjadnišću w Geisingskej. Perspektiwisce maja so wězo serbšćinu wuknjacy šulerjo w Strěžinje tež w horće serbsce dohladować a kubłać. Dale budźe so jako přichodne diskutować, hač njemóhła so dalša dnjowa skupina wutworić. Za tutu by w tym padźe by trěbny był dalši dnjowy nan/dalša dnjowa mać. Požadanja zajimcy njech sćelu na město, resp. k nam.
měrc 2015
Wunoški a nastorki z 1. Serbskeho sympozija w Drježdźanach
Hladajo na nic runjewon rozbuchnjace ličby serbowacych Serbow - Móžemy spokojom być z połoženjom w Serbach, myslo na kulturu, politiku a zjawny wobraz serbskeho naroda? Čehodla spaduje ličba serbskorěčnych dźěći, byrnjež měli my nětk serbskeho ministerskeho prezidenta a aktiwnu rěčnu politiku? Njedóstawaja Serbja wjac rady dźěći? Je přewjele měšanych partnerstwow wina? Abo dyrbimy so tež prašeć, čehodla mnoho młodych Serbow we Łužicy samej mjez sobu radšo hnydom němcuje, a serbšćinu za komunikaciju ze staršej generaciju rezerwuje? Je to snadź prašenje niskeho socialneho prestiža rěče pola Serbow samych? Hdyž haj, wotkal to přińdźe? Je to móžno, zo čini chroniske redukowanje serbskeho naroda na folkloru a zdobom pobrachowace intelektuelne wuprudźenje młodym identifikaciju ćežku? Kak tomu dopomhać? Zamóža eksistowace struktury a naprawy, wěcy efektiwnje a přeražace polěpšić? Wobsedźimy so hodźace mechanizmy, kotrež wuspěchi serioznje přepruwuja, a tež dowola konsekwency ćahnyć, jeli to trjeba? Mamy prawe wučbne poskitiki za eficientne posrědkowanje serbšćiny dorosćenym partneram w měšanych swójbach a druhim zajimcam?
Prašenja a wjac prašenjow, kotrež je sej wěsće hižo wjele Serbow stajiło. Tak tež my wot Drježdźanskeho towarstwa Stup dale z.t. Ale hdźe so docyła tajke prašenja w Serbach zjawnje a sprawnje diskutuja? Dokelž njejsmy spokojacu wotmołwu namakali, smy so rozsudźili składnostnje našich pjatych narodnin 1. Serbski sympozij organizować a z tym serbsku přitomnosć w Drježdźanach podšmórnyć.
Artikl wozjewi so trochu změnjeny štwórtk, dnja 19. měrca w Serbskich nowinach.
Tu namakaće wudaće tuteho dnja z dalšimi artiklami w zwisku ze sympozijom (PDF, 510 KB, strony 4 a 5)
Sobotu, 7. měrca we Wuhladku:
„Stup dale“ dźe kročel dale
Časy zdawaja so dobre być za druhu krajnu rěč a za Serbow – to znajmjeńša měnja čłonojo Drježdźanskeho towarstwa „Stup dale“. W prěnich pjeć lětach po swojim załoženju je towarstwo tójšto za serbske swójby w krajnej stolicy wuskutkowało. Tuchwilny staw: w jednej z měšćanskich pěstowarnjow so serbske dźěći w swojej maćeršćinje zastaruja. A po měnjenju towarstwa njeje z tym hišće kónc móžnosćow. Přichodny projekt: serbska rěč w Drježdźanskej šuli.
januar 2015
Pjatk, 23. januara wusyłaše MDR Figaro wo pěstowarni na Geisingskej:
Sorbisch lernen bereits in der Kita
Pjatk, dnja 9.1.2015 rozprawjachu Serbske Nowiny wo dźěle Stup dale z.t.:
Jednaja z kubłanskej agenturu
Po žłobiku a pěstowarni serbšćina w Drježdźanach tež w šuli trěbna
Drježdźany. Towarstwo Stup dale w sakskej stolicy zhladuje na něšto, štož bě jeho čłonam při załoženju před něšto wjace hač pjeć lětami jenož mało ludźi dowěriło. Tuchwilu maja dźakowano jeho skutkowanju po cyłych Drježdźanach wjace hač 25 dźěći, kotrež su započejo w žłobikowej skupinje a zdźěla dale w pěstowarni serbšćinu wuknyli abo hišće wuknu. W dnjowym přebywanišću na Geisingskej dróze w měšćanskej štwórći Strěžin, kotraž bu předloni wotewrjena, maja tuchwilu 15 dźěći. Tam so mjeztym štyrjo Serbja, kubłarki Sara Rječkec, Karolin Kupkec a Luiza Wjeršec kaž tež kubłar Marko Njek, wo nje staraja. Skupinu žłobikowych dźěći w Nowym měsće je loni nazymu Zuzi Budarjec jako dnjowa mać přewzała.
Zo by so poskitk serbskorěčnych móžnosćow w pěstowarni dale rozšěrił, je tam loni jónu wob tydźeń Tanja Donatec z dźěćimi spěwała a hudźiła, Drježdźanjanka Karola Šołćina je jim serbske bajki bała. Hač hodźi so w tym tež lětsa postupować, financowanja dla hišće jasne njeje. „Štož pak je cyle wěste, w pěstowarni budźe dale trjeba za dźěći ze serbskorěčnym pozadkom městna zaručić“, rozłožuje předsyda towarstwa dr. Andreas Kluge, „hižo nětko mamy zaso wjacore dźěći w starobje ćěšenka, kotrychž starši su je tam přizjewili, dalše dźěći so w přichodnych měsacach narodźa. Tale realita nas jara zwjesela.“
Wosebje zajimawa je tema, kak dale ze serbskorěčnym kubłanjom po pěstowarskim času. W lěće 2016 su prěni chowancy dźěćaceho přebywanišća na Geisingskej w starobje šulskeho nowačka. Prěni króć je towarstwo Stup dale loni oficialnje z Drježdźanskim regionalnym zarjadom Sakskeje kubłanskeje agentury wo tym jednało, namakać zakładnu šulu, kotraž by wučbu serbšćiny poskićiła. Nětko wotměwaja so tajke rozmołwy w stajnych wotstawkach. Agentura je mjeztym hižo z přichodnym nošerjom, w tym padźe ze šulskim zarjadom města Drježdźan, rěčała. „Pytamy šulu, kotraž je kaž pěstowarnja w měšćanskim dźělu Strěžin, štož organizaciju tajkeho poskitka hišće bóle wužaduje“, měni dr. Andreas Kluge. Po předstawach towarstwa móhło so w prěnimaj šulskimaj lětomaj po jednej hodźinje wob tydźeń serbšćina wuwučować, w dalšimaj potom tři. Jeli so předewzaće poradźi, móhła wot šulskeho lěta 2016/2017 prěnja šula w sakskej stolicy serbskorěčnu wučbu poskićeć. (MiR)
oktober 2014
Aktualna situacija w serbskej pěstowarni
Dotal mějachmy w pěstowarni na Geisingskej jednu serbsku pěstowarsku skupinu, kiž nawjedowaše serbska kubłarka Sara Rěčkec. Nětko mamy tu dalšich serbskich kubłarjow. Tak je wot septembra Marko Njek, kiž je dotal dnjownu skupinu w Nowym měsće wjedł, jako kubłar w pěstowarni přistajeny. Wón přinjese swoje dźěći sobu, kiž je dotal wobstarał, tak zo su nětko nimale 20 serbskich dźěći na Geisingskej. Wot awgusta dźěła tež Caroline Kupkec w pěstowarni a w žłobiku je so Luisa Wjeršec přidružiła (njeje maćernorěčna ale zrozumi derje serbsce). Skupiny w pěstowarni su so po potrjebach dźěći (n.př. připołdniši spar) přerjadowali, tak zo su serbske dźěći do wjacorych skupin rozdźělene. W kóždej skupinje pak mamy serbsku kubłarku/kubłarja.
Čitajće wjace wo našich kubłarjach pod dźěćace skupiny.
Nowa dnjowa mać w Nowym měsće
Po tym, zo je Marko Njek dnjowu skupinu w Nowym měsće wopusćił a so z kubłarjom na Geisingskej stał, je Zuzi Budarjec jeho dźěło přewzała a nowu dnjowu skupinu na starym městnje w Ćěskej hasy załožiła. Tuchwilu stara so wo štyri małe dźěći, pjate so bórze přidruži.


text:
Zmień miasto dla prognozy pogody
Wybierz miasto:
Zaczło sie ôd tego, że przewodniczōncy Miejski Rady dostoł telefōn, że ku nim jedzie ze Katowic jedyn poseł. Za kwila bydzie siadoł do autobusa, to bydzie na miejscu za godzina! Panoczek przewodniczōncy sie aż za gowa chycił, bo sala narad mieli we remōncie, ale styknōł jedyn telefōn do Dōmu Kultury a sala sie znodła, a coby posła ugościć ôbsztelowali ôbiod we resztauracyji. Paniczka sekretarka skoczyła po kwiotki do kwiaciarnie na rynku, a potym sztyrech nojważniyjszych we gminie ludzi pognało drabym na autobusowy przistanek, ale żodyn tego chopa niy znoł. Bezto ze Katowic dostali instrukcyjo, coby dać pozōr na chopa tak ze meter sześdziesiōnt wysokigo, we zielonym ôrtaliōnie, a siwym jyjgerhucie, ze wielgōm, czornōm aktōwkōm pod pod pażōm. Tyn istny, co ta wiadōmość przekazowoł, padoł jeszcze, że to je chop do rzeczy a mo ze przodku złoty zōmb! I ta ôstatnio informacyjo przewożyła! Jak przijechoł autobus ze Katowic, to piyrszy wysiod śniego tyn czekany chop, bo wyglōndoł jak to godajōm „wypisz, wymaluj”! Że mo złote zymbisko to tyż widzieli, jak sie ich spytoł, kaj je rynek, bezto go zaroz ôbskoczyli, kwiotki mu wciśli, a zakludzili do Dōmu Kultury! Ze poczōntku tyn chop chcioł cosikej pedzieć, ale mu niy dali dōnś do słowa, a potym już, co kozali to robiył! Halbka już we piynciōrka ôbalilii, kej do sale wlazła baba, co siedziała we szatni, a zaczła kiwać na panoczka przewodniczōncego. Ôkozało sie, że we siyni stoji chop, co godo, że je poseł, papiōrami sie zaświadczo, a chce kōniecznie godać ze przewodniczōncym. Nō to ôn poszeł do tyj szatnie, a tam sie dziepiyro nasłōchoł! Bo kaj my to som, coby sama władza szukała urzyndnika po resztauracyjach, jak by ôn mioł siedzieć we magistracie?! Pōn poseł, co jechoł ze samej Warszawy, prziszoł na autobus zaniyskoro, bezto przijechoł cugiym. We magistracie spotkoł yno staro, gucho sprzōntaczka i jak sie ji przedstawił, to mu padała, że taki sam niy robi!
Tutaj dodasz i opłacisz
ogłoszenie drobne
do Tygodnika Regionalnego
NOWINY »
SPRAWDŹ, TO NIGDY NIE BYŁO ŁATWIEJSZE!
Przeglądaj ogłoszenia drobne »
Motoryzacja » Nieruchomości » Lokale » Handel » Usługi » Finanse » Zdrowie i Uroda » Turystyka » Nauka » Praca » Szukam pracy » Zwierzęta » Podaruję » Różne »


text:
Niyftorym sie bez lato tak miyrznie1, że potrzebujōm mocniyjszych wrażyń: skokajōm na tym gumowym powrozie2, nurkujōm po jakich starych potopiōnych szifach3… abo sie robiōm szałołt ze granatym 😉 Joł wiym, że niyftore chopy to zarozki chcieliby go narychtować do swoji teściowyj, ale musza Wołs zmartwić- tym granatym to sie mogecie, co najwyżyj, zmarasić4 koszula 😉 […]
Tag: #sałatka
Schab niy-byle-jaki (Schab niebanalny)
Jak żech szoł1 do sklepu (abo jak by to niyftorzi pedzieli2 : do kaufhauzu), to kupowołech te miyso na trocha inksze danie, ale jak żech napoczōn3 warzić, to mie cojsik naszło. Czowiek kōmbinuje, ale tak po prołwdzie4 nawet niy wiy, co to z tego wszyskego wyjdzie. Jak żech opiykōł miyso, to żech prziszoł na to, […]
Szałołt ze śledziōma (Sałatka śledziowa)
Taki szałołt to sie moge przidać i na Ostatki jako tzw. zagrycha, i na Popielec jako danie postne. Jak jeszcze by tak pomyśleć ło tym, że zeler naciowy i jabko niy majōm za kans1 kalorii, to mōmy danie richtig2 postne. A keby tak zmiynić majōnez na jogurt i wszysko drobno pokrajać, to mołcie hekele3 fitness. […]
Hekele (Śląska sałatka śledziowa- czasami w postaci pasty ;) )
Ło recept1 na hekele to sie mie sam niyftorzi2 pytali już połra3 miesiyncy tymu. Trocha czasu mi to wziyno, nim żech sie za to chyciōł. U mie w doma sie tego niy robioło, bo moja Muter niy znała tego ze swoji chałpy4– w tyj czyńści łopolskego tego niy znali. Ponojś5 hekele robiōła moja Ōłma ze […]
Gibki szałołt ze paluszkami krabowymi (Ekspresowa sałatka z paluszkami krabowymi)
Niyrozki1 trza cojśik na szybko narychtować, bo idzie bezuch2 abo dōmownicy3 ze godu4 już sie ciepjōm5 na kit we łoknach6….sztop,7 sztop, przaca takich łoknōw to już tera prawie żodyn niy mo, a jedzynie tych gumowych uszczelek mogłoby być dlo zdrowia dużo gorsze niż niyjedyn fastfood. Niy ma co wymyślać, mocie8 gōd, a niy mocie czasu, […]
Gibki szałołt ze curry (Szybka sałatka z curry)
Po wakacjach to czowiekowi sie jakosić tak ciynższo chycić za te garce, a jak na dworze jeszcze je hic, to chciałoby sie raz dwa cojś mieć na talyrzu. Wtedy sie moge przidać taki szałołt, co to po prołwdzie[1] idzie sie szczelić[2] i bez lato, i bez zima. Yno pamiyntejcie, że to curry (czytejcie: kary) niy […]


text:
Òpiartô na Slackware francëskô distribùcëjô Zenwalk Linux (przódë Minislack) je ju przistãpnô w wersëji 4.2, z jądrã 2.6.18.6 ë X.ORG 7.1.1. Pòprôwiony òstôł m.jin. “Zenpanel” jaczi dôwô mòżnotã prostegò dopasowaniô wëzdrzatkù graficznegò òkrãżô XFCE jaczé je w paczéce Zenwalk (dô téż wersëjã “Zenwalk-core” jakô je mniéjszô, bò nie zamëkô w se graficznegò òkrążô ë programów sparłączonëch z serwerama X).
Distribùcëjô je kòl 400 MB wiôlgô (core – blós 230 MB) ë zamëkô w se blós wëbróné programë, jaczé zezwôlają równak na swòbòdné brëkòwanié biurkòwégò kòmpùtra – n.p. bënë je le blós Firefox jakno przezérnik. KDE, GNOME czë jinszé programë je mòżno zladowac dodôwno z sécë.
Zenwalk Linux je czérowóny do barżi awansowónëch, w instalacëji systemë Linux, brëkòwników ë dô sã zrëszëc ju na kòmpùtrach ze 128 MB robòczi pamiãcë.


text:
Seul
Wspůłrzyndne: 37°33' N 126°59' E
Seul (kor. 서울특별시, Seoul, Sŏul; posuchej) – to uod přez 600 lot stolica Koryje. Uod kůńca II wojny śwjatowyj po roztajlowańu Půuwyspu Koryjańskigo na dwa państwa Seul zostou stolicům Republiki Koryjańskij (Koryje Pouedńowyj), a Pjůngang stou śe stolicům Koryjańskij Republiki Ludowyj (Koryje Půunocnyj). Bez čas wojny koryjańskij na krůtki čas Seul bůu zajynty bez kůmůńistyčnych uokupantůw, a stolica Korei Pouedńowyj přyńyśůno do inkšygo mjasta.
Seul znojduje śe we cyntralno-zachodńij tajli Půuwyspu Koryjańskigo. Mjasto pouožůne je ńydaleko na pouedńe uod strefy zdymilitaryzowanyj (DMZ) a ležy nad řykům Han. Seul je polityčnym, spouečnym a ekůnůmičnym cyntrům Pouedńowyj Koryje.
Seul s gynstośćům zaludńyńo powyžej 15 tys/km² je jydnym s nojbardźij zatuočůnych mjast na śwjeće. Jednočeśńy pośado nojwjynkšo na śwjeće ilość šybkych uůnč internecowych a půnktůw dostympowych WiFi. W Seulu je tyž zarejerowane přez 1 mln pojazdůw mechańičnych.


text:
Cygareta
Cygareta – wyrůb tytůńowy skuodajůncy śe s rurki s ćynkej bibůuki (gilzy) uo średńicy do 1 cm a dugośći do 12 cm (zwykle 85 mm), wnůntř kerej znojduje śe mišůng tytůńowy zawjerajůncy spreparowane liśće růžnych uodmjan tytůńu (abo řodźi marihuany, cracku eli inkšych substancyji dźouajůncych narkotyčńy).
Podčas kuřyńo cygarety zawarto we dymje cygaretowym ńikotyna dostowo śe do krwi i wywjyro swoi dźouańy na uorgańizm kuřoka. Krům ńikotyny dym tytůńowy zawjyro tyśůnce inkšych škodliwych, rakotwůrčych substancyji chymičnych. Istńijům tyž cygaryty ńy zawjerajůnce tytůńu, ino źeliny (majeranek, mjynta).
Podano rola speuńo fajfka (mjast we papjůře, kery hajcůje śe wroz s tytůńym, spreparowane liśće ůmješčůne sům we ńypolnym, nojčyńśći drewńanym cybuchu) a cygaro (tu mjast papjůru je wysušůny, nale ńyrozdrobńůny, liść tytůńu. Moue cygaro, zbližůne wyglůndym do cygaryty, to cygaretka).


text:
Być choby bajtel
Starzi ludzie zawdy godali, że dzieci i ryby głosu niy majom. Myśla, że to ni ma dobrze tak godać, bo bajtle nos mogom mocka rzeczy nauczyć, o kierych my, starzi, zapominomy. Tak tyż z łokazje dnia bajtla dowomy Wom lista rzeczy, na kierych sie dziecka znajom lepij niż profesory i filozofy.
Byci szczyrym
Bajtle majom blank w nosie, co se wto ło nich pomyśli, bo w takim wieku som wiynksze zmartwiynio niż to, co ludzie pedzom – dejmy na to jak sie dowiedzieć, czy w kilszranku po zamknyciu dalij świyci światło. Dziecko ci powiy prowda, bo nie zważo na – jak to sie szumnie godo – konwynanse. Łod bajtla sie dowiysz, czy wto sie sprawuje dobrze abo źle i czy ta kiecka dobrze na ciebie leży, czy ni. Potym sie bajtle dowiadujom, że byci szczyrym niy zawdy sie łopłaco, beztoż zaczynajom cyganić. I to je chyba jedno z nojbardzij przikrych rzeczy na tym świecie.
Skupiyni na jednej rzeczy
Terozki je w modzie “multitasking”, czyli robiyni tysionca rzeczy łoroz. Mosz warzyć łobiod, a w miyndzyczasie ćwiczyć pilates. Jak jedziesz do roboty, to w autobusie czytej co abo słuchej jakij mondrej godki na słuchawkach. Przi biglowaniu puś se dokumynt o wojnie w Ugandzie. Wykorzystej kożdo godzina, minuta, sekunda. Broń Boże niy rób yno jednej rzeczy naroz, bo to je marnotrawiyni czasu. Ogupnyć idzie, forgot. No szczyńści bajtle jeszcze niy som zmaraszome takim myślyniym. Taki mały człowiek poradzi sie dwie godziny bawić łobiyrkom z kartofla i cołki dziyń siedzieć w kartonie z papyndekla i udować, że leci na miesionczek. Pochłonyty je całkowicie tym, co akurat robi. I myśla, że to je dobre, bo jak z tobom bajtel godo, to tyż sie skupio yno na tym. A niy sprawdzo piyńc razy mobilnioka w tym czasie.
Przoni wszystkim
Jak cie bajtel mo rod, to guzik obchodzi, czyś je z prawicy, lewicy, czy jeszcze z jakij inkszej zorty. Niy dbo tyż ło to, czyś je wierzoncy, czy ni, czy mosz skóra bioło, żółto abo czorno. Bajtel cie widzi choby ryntgyn bez cołki ty warstwy, kiere dorosłych ludzi niyroz trzimiom łod cia z dalyka. Łony samo łocynio, czyś je wort godki śnim, czy ni. Jak żeś podpod, to yno bez to, żeś mu co gupigo pedzioł abo zrobiył a niy bez to, że wyglondosz abo robisz co inakszyj niż on.
Byci rod skuli małych rzeczy
Jak se tak kogo spytosz, coby mu jeszcze było potrzebne do szczyńścio, to niyroz sie dowiysz, że wiynkszej chałpy, lepszego auta, podwyżki i wczasów na Mauritiusie. A bajtlom styknie, że weźniesz ich na loda, przejedziecie sie bankom i poleżycie razym na trowie. Powiydzcie, czy te dziecka niy wiedzom ło szczyńściu wiyncyj niż my? Tak sie niyroz zapomnymy w tym szporowaniu na rzeczy srogi, że zapominomy ło tych małych uciechach. A dyć to ich je w życiu wiyncyj niż tych wielkich, szumnych chwil.


text:
Blubry zez Kościana
Kakuś
Kakuś to buł rychtyg najwiynkszo ciaracha, religa i ćmok naszy eki. Nieroz by kozali mu kumple fyrać precz i jeszczyk nawszczylaliby mu po papie, jak kumu głupio przyloz. Dawali so i jymu spokój ino bez to, że buł jedynok, łoczko wew głowie swoi famuły, bez co mioł zawdy dziebko banioków, nowiutkum skórzannum, śnurowanum blaze do kitowanio (choć niewiada po co, bo barzy gorzy łod niego już grajeć nie szło).
Mioł tyż fest szajbe zez mocholu do gry wew dołka, co mu łojciec na tokarni wew Ceglorzu utoczuł i jeszczyk pore inkszych, fifnych rzeczy, jak nowum kufte czyli rower, pistolet na korki i na wode, indianerski strój, takie tam retynta, co ciyngiym inkszo wiara nie miała. A że łostatni nyrol nie buł, abo i buł, ino mioł fefry przed wiarum i nie szczypoł sie, jak mioł co dać abo pożyczyć na wieczne niełoddanie, wiync zez ty łachy należoł do naszy eki. Tyn laicha, niewyrośniynty kakaludek, jak i na ece, tak i wew lani buł cienias, bo prowie kożdum klape zaliczoł bez dwa lata.
Manygowanie zamiast nauki tymu ulelanymu mamisynkowi nojbarzy pasowało. Zaś na leji, jak buł pytany, to klepoł byle co, abo co mu jako inkszo psianyga podpowiedziała. Roz na historii buł pytany o zabytki Krakowa. Kakuś coś tam bebloł łod rzczy. Któś mu podpowiedzioł: „Sukiennice”- łun kiepsko dosłyszoł i paple: „Za- za- zabytkowe su-su-teryny, takie dawne l-latryny...”
Buła zez tego kupa śmiychu, chichranie do kuńca leji.
Rychtyk takie różniaste komsztrasy tymu rojbrowi ciyngiym sie trafiały, a łun rżnuł głupa, jakby sie jakiygo szmergulasu napiół, co nie szło sie za doś borchać na tegu szplina.
Zaś na ece, to nojbarzy pamiyntum, jak roz kiedyś grali my na podwórku u Kakusia wew dołka i ta łamaga tum swojum mocholowum szajbe śwignuł tak, co mało że dwa metry łod dołka, to rychtyk trafiuł wew gulik łod dyszczówki.
Nie znać buło po jego papie, co by sie tym pechowym rzutym przejuł, zaś rug- cug wytorgoł zez szopki kawoł brechy i dali, z cały epy zaczuł mocować sie zez kratkum łod gulika, oż ta wyprysła, ino wew dwóch kawołkach.
-To-o sie u kowola ze-eszwajsuje- fachowo łoceniuł - szak szajba ważniejszo, nie?
Ale tero trzebno buło po nium zleżć na dół. A zez tego gulika capiuło takum zojchum, co nie szło spiłować i kożdymu na womity sie zbiyrało, jak ino sie nad tum dziurum pochyluł. Bo wiara zez tego podwórka (a chebać ciyngiym i zez sunsiednich), co roz to połyn wymbór jakiejsiś ślumpy tam wylywała.
Ale Kakuś eknuł, co sóm tam jakiesiś szczebelki, jednum łapum zatkoł se kluke, drugum złapoł za te szczeble i zaczuł złazić na dół. Bo chcioł pokozać co nimo dryga i so poradzi. Jednak wew półowie drogi jedyn szczebel barzy łod inkrzych zeżarty rdzum, ukrychnuł sie pod Kakusiym i ta siyrota sprys na dół, ale nie cołkiym. Łokozało sie, że gulik jezd coroz to wynższy ku dołowi i tyn nasz szambonurek sie zaklinowoł jak korek wew flaszce jabola. Próbowali my biydoka na różniaste sposoby wytorgać, ale nijak sie nie dało. A łun, siyrota, wew ty dziurze dar sie jak łopyntany: RA-ATUNKU, LU-UDZIE PUMÓŻCIE! TYN S-S-SMRÓD MIE ZA-BIJE!
Zaś zrobiuło sie zbiegowisko, któś zadzwuniuł po straż pożarnum. Strażoki, rozbiyrajunc tyn gulik cegła po cegle, po poru godzinach, już za ciymnygo, wytośtali tego cuchnuncygo, ledwie dychajuncygo biydoka i łodstawili go na pogotowie. Jakoś nic strasznygo mu sie nie stało, łoprócz poru sinioków, łobdarcia skóry, wiukania i niegroźnygo zaczadzynia smrodym.
Za to łojciec jego mioł sprawe na kolegium za niedopilnowanie i narażynie bymbasa, bo niewiada skyndy szkioły tyż sie przyknajuły do ty wpadki Kakusiowy, spisali protokół i łoddali sprawe do kolegium. Nu i musioł un najuńć fachmanów do łodbudowania gulika, co go strażoki rozebrali. Szak najbarzy żal buło mocholowy szajby, co jeji mimo poświyncynia i poniesiunych strat nie udało sie łodzyskać. Ale zez Kakusiym to tak zawsze.


text:
Skond sie wzion wrazidlaty?
Wynokwianie Kadłubka – czyńść 19.
Wrazić idzie, żodyn sie niy bydzie tymu dziwowoł, wszystko we wszystko, kożdo rzecz w inkszo rzecz. Ślonskie „wrazić”, słowo cały czas żywe i używane, znaczy w polszczyźnie „włożyć”, „wetknąć”, „wsadzić”, „wsunąć”, „wściubić”. Mo tyż inksze znaczynia, o kerych niy byda pisoł. Niy skuli tego, żeby mie było gańba, ale skuli tego, że kożdy umi som o tym pomyśleć.
Wszyndzi nos wrażom
Bycie wrazidlatym ni ma żodnom cnotom. O co to, to niy! Tyn, fto jest fest wrazidlaty dostowo miano „wrazidloka”. A wrazidlok wrażo nos w niy swoje sprawy. Ja, ja, wrazidlok niy yno nos poradzi wrazić w niy swoje sprawy… Ciśnie w niy swoje sprawy pazury i inksze czyńści ciała. Włazi w szczewikach do miyjsc, w kere sie niy włazi komuś ani po bosoku, bo som śwjytne i intymne.
Wrazidlaty wrazidlok czyto komuś poczta na Facebooku, przeglondo brify, kere przinios briftreger niy na jego nazwisko. Wrazidlok wrazidlaty interesuje sie kożdom plotkom i pogorszo yno kondycjo tego świata. Wrazidlokom niy śmi sie dować zwolo. Dyć sami som sobie winni za to, że nikogo niy szanujom bez ta swoja wrazidlatość. Powjym ofyn: wrazidlaty człowiek to jest pyszny człowiek. A pycha przed upadkiym chodzi.
Łod zawdy sie tacy znejdli
Downo tymu było w polszczyźnie słowo blank podobne do „wrazidlok” – chodzi mi o słowo „wrazica”. Wrazica to tyż był ftoś fest wścibski, kery mjyszoł sie do niy swoich spraw. Było nawet gryfne powiedzynie abo przisłowie: „Cy wiés, co wrazicy zrobili? Nos mu do rzyci wsadzili” Dej pozór, wrazidloku, żeby i ciebie tego niy uczynili!
Pedziołżech na poczontku, że do sie kożdo rzecz wrazić w inkszo. Ale niy jestech pewny, czy do sie kożdo rzecz wyrazić. Wrazidlaty człowiek myśli, że przeniknoć kożdo sprawa umi i że wszystko i wszystkich rozumi. Ale taki człowiek jeszcze sie niy narodził, co by poznoł wszystki tajymnice.
Prof. Uś dr hab. Zbigniew Kadłubek – rezkiruje Katedrom Literatury Porównawczyj. Je filologiym klasycznym, eseistom i tłumaczym. Pisze tyż po naszymu, dejmy na to „Listy z Rzymu” abo „Promytyojs przibity”.


text:
Niy dojś1, że śliwki sōm2 dobre we smaku, to jeszcze majōm kans3 fetaminōw4: magnez, potas, żelazo i inksze5, ale- co dlo niyjednego je nojważniyjsze- sōm richtich6 dobre na trołwiynie7. I żech sie tak pomyśloł, że jak tera mōmy jeszcze na nie sezōn, to trza to wykorzystać. Receptōw8 na take ciasta je połno, ale joł żech sie pomyśloł, że zrobiymy sie tarta, bo niy dojś, że fajnie smakuje, to tyż gryfnie9 wyglōndo10 na stole. Ludzie sie trocha takich tartōw bojōm11, bo sie naczytali inkszych receptōw, kaj im kołżōm robić jōm bez połra godzin, a potyn jeszcze przipiykać ze fandzołlōma12… joł je na to za zgniōły13, ale bez to moja tarta mōgłaby niyjednego profesjōnalnego cukernika doprowadzić do hercszlagu14 😉
Co potrza?
Spodek:
200 g mōnki15 pszynny
125 g masła
3 żōłtka
3 łeżki cukru
ździebko16 soli
Pianka:
3 biołka19
4 łeżki cukru
2 łyżeczki kakao
Wiyrch20:
500-800 g śliwek (nojlepi wyngierek)
20-50 g płatkōw ze mandli
Rozgrzyjcie piec (abo i bratruła 😉 ) na 200 stopni. Wszyske składniki spodka wciepcie21 do jaki miski i wyrōbcie. Tera niy bydymy tego dołwać do żołdnyj22 lodōwki, yno zaroz wyklejymy tym forma na tarta. Kebyjście chcieli, to mogecie tyż te ciasto sie rozwałkować miyndzy dwōma papiōrōma do pieczynioł, a potyn yno przeciepnōńć je do formy. Wrojście23 je do pieca na 15 minut, żeby sie yno leciutko przibrōnołciōło24.
Bez tyn czas, jak łone je we bratrurze, to sie ôbiercie25 śliwki i zrōbcie piana- ubijcie biōłka ze cukrym, a potyn wciepcie tam kakao i fajnie wymiyszejcie.
Na podpieczōny spodek wyłōżcie ta szokoladowoł26 piana, a na ni poukłołdejcie27 śliwki- jak na ôbrołzku28.
Zmniyjszcie sie we piecu tymperatura na 180 stopni i na 20 minut wrojście tam nasza tarta. Potyn jōm wyciōngcie29, po wiyrchu posujcie płatkōma mandli i wrojście do bratruły jeszcze na 10 minut.
Tera łostało Wōm już yno degustowanie… smacznego 🙂
1dość
2są; ō- samogłoska w wymowie między o i u
3dużo
4witamin
5inne
6naprawdę
7trawienie
8przepisów
9ładnie
10wygląda
11boją
12fasolami
13leniwy
14zawału serca
15mąki
16trochę
17kilka kropel
18migdałowego
19białka
20góra
21wrzućcie
22żadnej
23włóżcie
24przyrumieniło
25ô= ło
26czekoladową
27poukładajcie
28zdjęciu
29wyjmijcie


text:
1. Serbska kulturna brigada wobrubi swjatočnosć kładźenja kopolaka za serbsku Židowku Hanu Šěrcec w Hórkach. Nimale 250 ludźi, mjez nimi šulerjo Chrósćanskeje zakładneje, Worklečanskeje a Ralbičanskeje wyšeje šule kaž tež mnozy wobydlerjo z Hórkow, běchu swědkojo podawka. Gunter Demnig, wuměłc a iniciator kopolakow, wupraji respekt, zo bě zajim tak wulki..
Pjatk, dnja 29.08., powitachmy swjatočnje našich nowych šulerjow. Přejemy wšitkim wjele wjesela a wuspěcha při wuknjenju..
Předznamjenja 21. tradicionelneho koparskeho dwuboja mjez wučerjemi a maturantami běchu pola pedagogow wšitko druhe, hač optimalne. Wobaj škitarjej, šulski nawoda René Wjacławk a sportowy wučer Jan Hrjehor, falowaštaj a za Michała Eiselta bě partija po wosom mjeńšinach ke kóncej, dokelž so při zhibadle na prawej noze zrani. Tak zaskoči za njeho Uwe Barchmann, kotryž po přebytku w chorowni hišće fit njebě. Mustwo kompletowachu Konrad Lipič jako wrotar, Maćij Čižank a referendar Ludwig Eckert w škiče a Měrko Korjeńk w nadběhu.
Při tropiskich temperaturach nad 30°C njebě žadyn kolega za wuměnu. Na tamnej stronje dźesać agilnych, wysoko motiwowanych abiturientow, kotřiž běchu wot spočatka atletisce spěšniši a technisce lěpši. Tak běchu mnoho wrotow garantowane a z 9:2 zešlachći so lětušim maturantam druhe najwyše dobyće w stawiznach koparskich duelow na Serbskim gymnaziju. Hižo w druhej mjeńšinje we wrotach wučerjow zaklinka, jako Feliks Zahrodnik z Chrósćic při srjedźnej linije startowa a z něhdźe sydom metrow zadyri jeho mócna třělwa w klětce pedogogow..
Hdyž so šulske lěto nachila, hrajetej sportowej dwubojej mjez wučerjemi a so rozžohnowacymi abiturientami hižo lěta wažnu rólu. Je rjana tradicija na Serbskim gymnaziju, zo woni we volleyballu a w kopańcy hišće raz mocy měrja. Hrě při wysokim saku skóčištej so minjenu wutoru popołdnju při tropiskich temperaturach w sportowej hali Serbskeho šulskeho a zetkawanskeho centruma njerozsudnje. Wučerki přěhrachu z 0:3 a wučerjo přesadźichu so snadnje z 2:1. Volleyballistki woswjećichu z pjatym sportowym duelom małki jubilej. Prěnje rozestajenje žónskich wotměwa so hižo 20.junija 2005. Dotal je stajnje młódša generacija dobyła, čemuž tež lětsa tak bě. Z 25:19, 25:18 a 25:17 rozsudźichu abiturientki wšě tři sadźby za sebje. Partija pak njebě jednostronska. W prěnim a druhim přechodźe nawjedowachu maturantki jeno z 19:18 a 18:17. W tutym wokomiku běštaj wobaj fanowaj blokaj njesměrnje aktiwnaj. Wonaj postaraštaj so we wšitkich sadźbach wo dobru nahladu. Na kóncu falowaštej wučerkam/referendarkam trěbna koncentracija a tež tróšku zboža..
dale čitać: Duelaj při wysokim saku so njerozsudnje skónčili


text:
Ralbicy su daloko za mjezami Łužicy znate dla swojeho njewšědneho kěrchowa, kotryž pak je tola tak jednorje wšědny. Hačrunjež njeličomni ludźo zbliska a zdaloka sem přichadźeli, tak njeje tónje kěrchow ničo přemóžace, ale skerje k zamyslenju pohnuwacy.
Wězo kóžedemu prěnjotnje jenakosć narownych křižow napadnje. Wšitke su drjewjane a běłe wobarbjene. Su jednotne po formje. Wšitke maja pozłoćany korpus. A tež rowy su jenak wulke. Swójbne rowy njenańdźeš. Jenočce napisy na owalnych tafličkach so rozeznawaja, někotre su w němskej řěci napisane.
Nichtó njewě, na kotrym městnje budu raz swoje smjertne powostanki na tutym kěrchowje pochowane. Hižo wot lětdźesatkow chowaja so na Ralbičanskim kěrchowje ćěła po rjedźe kaž ludźo zemrěja.
Nichtó wšak njewě, kotra je swoja smjertna hodźina. To woznamjenja tež, zo njemóže sej nichtó swoje městno dočasa skazać abo snano kupić.
Rozsudne za čłowjeka njeje, kelko pjenjez abo nahladnosće je sej na zemi nadźěłał. Před Bohom su wšitcy jenacy, hač chudźi abo bohaći, nahladni abo zacpěći, wjeseli abo zrudni, młodźi abo stari, wěriwi abo njewěriwi. Wšako Bóh kóždeho čłowjeka jenak lubuje. Haj, jenož tuta Boža lubosć zmóžnja scyła hakle žiwjenje. A kóžde žiwjenje je jónkrótne.
Za kóždeho čłowjeka, tež za najbohatšeho a za najmudrišeho, přindźe raz wokomik, zo so zemske žiwjenje skónči. Potom steji kóždy z tym, štož je dobreho činił abo tež nječinił, před Bohom. Ralbičanski kěrchow runje tole stajnje zaso do pomjatka woła.
"Chrystus je stanył, haleluja", je na sćěnje ćěłownje připrawjenje. Tele poselstwo wozjewjeja kóžde jutry křižerjo tež na tutym kěrchowje. Smjerć njeje kónc žiwjenja. Jězus Chrystus, Syn Boži, je swoje žiwjenje na křižu zwoprował, zo by njedospołneho, hrěšneho čłowjeka wumóžił. Kaz je wón z rowa stanył, tak směmy so tež my na zrowastanjenje nadźijeć.
Nad kóždym rowom steji běły křiž. Běła barba woznamjenja njewinosć w Bohu. Žadyn z tutych běłych křižow njeskutkuje zrudnje, skerje jako woloženje. Wšako njeje křiž zadwělowanja, ale nadźije na wumóženje, nic jenož za tych na tutym kěrchowje wotpočowacych, ale za kóžeho čłowjeka.
Hac do Druheje swětoweje wójn buchu ćěła jenož na trochu powyšenym starym kěrchowje pódla cyrkwje pochowane. Hakle po wójnje je so kěrchow wo delnej płoninje zapadnje Božeho domu powjetšił. Swojorazne narowne křiže je po wšěm zdaću Ralbičanski blidar Pětr Brojer wokoło lěta 1848 zawjedł.
W lěće 1966 je tuta blidarnja poslednhi tajki křiž zhotowiła. Z toho časa wukonja to Dyrlichec dźěłarnja w Nowej Wjesce. Wot 60tych lět 20. lětstotka so zasadnje po rjedźe hrjeba. Wot toho časa ne jeje hižo swójbnych rowow.
Při sewjernej kěrchowskej murce su rowy měšnikow. Tu je arcyměšnik a dołholětny wosadny farar Jurij Šołta (1908-2002) pochowany. Wón ma wosebitu zasłužbu za rjanosć delanskeho kěrchowa. Nad jeho rowom steji Ralbičanskemu kěrchowej wotpowědny křiž.
Mniša cistercienskeho klóštra z Róžanta maja cistercienskemu wašnju wotpowědne niske narowne kamjenje.
Na trawniku mjez cyrkwju a ćěłownju steji na zornowcowym stołpje swjećo z pěskowca, kotrež bu w 60tych lětach 20. lětstotka w kopřiwach namakane a na tutym městnje wuchowane. W lěće 2002 je so original Wóslinskej gmjenje, z kotrejež wšak pochadźeše, wróćił. Jako dźak za wuchowanje swjećeća z lěta 1520, kotrež je Kamjenski skałar zhotowił, je so do Ralbicy dała kopija.


text:
Chór 1. serbskeje kulturneje brigady přeprošuje wšitkich lubowarjow hudźby na swój tradicionelny, tola wurjadny adwentny koncert sobotu, dnja 17. decembra 2016 w 17.00 hodź. do Budyskeje Michałskeje cyrkwje.
W lěće 1996 přewza cyrkwinski hudźbny direktor Friedemann Böhme nawod chóra na Serbskim gymnaziju. Po 20 lětach nasta přeće, woblubowany adwentny koncert z wosebitym programom wuhotować. Tak zaklinči „Česká mše vánoční“ (Čěska hodowna mša) wuznamneho čěskeho komponista Jakuba Jana Ryby (1765-1815), kotraž so pola našich susodow wosebje rady spěwa, kaž w Němskej „Hodowny oratorij“ J. S. Bacha. Byrnjež je mša Ryby natwarjena po liturgiskej formje, špiheluja swobodnje basnjene teksty a ludowa hudźba hłuboku zwjazanosć ze swojim ludom.
Z chórom 1. serbskeje kulturneje brigady zaspěwaja solisća-studenća Akademije muziskich wuměłstow z Prahi, Tereza Hořejšova, Petra Vondrova, Ahmed Hedar a Jan Likař, zahraja orchester Serbskeho ludoweho ansambla a na pišćelach Gina Hentsch. Cyłkowny wuměłski nawod změje Friedemann Böhme. Zastup je darmotny. Wo pjenježny dar so prosy.
Terminy 1. serbskeje kulturneje brigady 2016/17
(staw: 22.6.2016)
SR
Impresije nalětnjeju programow 1. serbskeje kulturneje brigady, 9.apryla w Budyskej kehelerni a.10. apryla w „Zelenym wěncu“ w Ćisku, widźiće na wobrazach.
Dźěłaj a spěwaj – chórowe lěhwo 2016 w Hejnicach
Jako swjećachu druzy młodostni hišće sylnje póstnicy w Kulowje, podachu so hólcy a holcy chóra 1. serbskeje kulturneje brigady do proboweho lěhwa. Wot róžoweje póndźele přebywachu za to mjeztym hižo dźesaty raz štyri dny w Mjezynarodnym duchownym centrumje w čěskich Hejnicach. Něhdyši klóšter skića z rjanym hotelom a wulkej awlu kaž tež dalšimi rumnosćemi optimalne wuměnjenja za zwučowanje. Nawoda chóra Friedemann Bejma wujasni šulerjam na prěnjej probje wažnosć přichodnych dnjow, wšako tworja tute zakład za lětuše koncerty chóra. Tuž dyrbjachu so tójšto nowych spěwow nazwučować. Za to bě dirigentej tež sopranistka Tanja Donatec ke pomocy, kiž přewjedźeše ze šulerjemi hłósne zwučowanja.
Po wuspěšnych probach pak móžachu so šulerjo wězo tež na zabawny swobodny čas wjeselić. Póndźelu přewjedźechu zhromadźiznu brigady, prjed hač hrajachu wšitcy zhromadnje wšelake hry. Wutoru nawječor zběhaše so lóštne juskanje přez dom, wšako běchu dirigent a zamołwita wučerka za brigadu, Sylwija Rječcyna, na póstnicy prosyli. Po zhromadnych serbskich rejach přez chódby poda so swjedźenski ćah kostiměrowanych norow do žurle. Tam sćěhowaše lóštny a pisany program jednotliwych šulerskich skupinow. Hač reja, spěw, hra abo skeć wo probje chóra – młodostni wopokazachu so jako jara kreatiwni. Program so wšitkim zespodoba, a wšitcy swjećachu nimale hač do połnocy. Potom zaćahny měr, wšako započinaše so póstny čas. Tohodla rozsudźichu so šulerjo, zo chcedźa srjedu Božu mšu w znatej bazilice sobu wuhotować, a wječor z filmom wuklinčeć dać.
Po štwórtkownišej probje zanjese chór hišće dźaknu štučku za kucharjow, prjed hač podachu so na dompuć. Dirigent chwaleše sej disciplinu a kmanosće šulerjow, wšako běchu wšitke nowe twórby nawuknyli. Tute zaklinča potom w aprylu na nalětnimaj koncertomaj, a to 09.04. w Budyskej piwarni a 10.04. w Ćisku.


text:
Dešćowy čas
Dešćowy čas je w tropiskich a subtropiskich kónčinach swěta tón čas, hdyž so wjetšina lětnych spadkow dźe. Mjeze sewjernym a južnym wobrotnikom so přibližnje potom dešćuje, hdyž steji słónco tam w ceniće, potajkim w sewjernych tropach mjez aprylom a oktobrom a w južnych tropach mjez oktobrom a aprylom. W někotrych krajach blisko ekwatora maja tuž dwaj dešćowaj časaj w jednym lěće.
Počasy so potajkim w tropach na temperaturach njeorientuja. Město zymy a lěća maja tam dešćowy a suchi čas.


text:
Najstarše pomniki pismowstwa na swěće, pochadźace ze IV.–III. lěttysaca do Chystusa, buchu namakane na přechodźe wot XIX. k XX. lětstotkej w sumeriskim měsće Uruk, dźensnišim Warka w Iraku. Archeologojo měnja, zo su so tam, w južnej Mezopotamiskej, po lěwym brjohu Eufrata, wuznamne stawizny pismowstwa wšeho čłowjestwa spočeli.
Čehodla bu runje Uruk z wótčinu pismowstwa? Zawěrno dla wunamakanja wšelakorych nowych technologijow a jich nałožowanja we wšědnym žiwjenju, štož je pospěšiło urbanizaciju a hospodarski rozróst. Pomyslmy jenož na wusušenje bahnow, powodźowanske kanale, wunamakanje koła a jeho wužiće na polu transporta, w twarstwje a při zhotowjenju keramiki.
Tola stajnje intensiwniša tworowa produkcija a wobšěrniše wikowanje počachu žiwjenje měsćanow poćežować. Wopokaza so, zo njezamóchu sej hižo wšitko spomjatkować a před zabyćom škitać, kaž by sej to derje fungowace hospodarstwo žadało.
Wunamakanje pisma běše z najlěpšim rozrisanjom tohole problema. Wočiwidne je, zo njebě to hišće naš dźensniši alfabetiski system, kotryž je drje so hakle wokoło 1500 do Chrystusa wot Fenicjanow w Palestinje zawjedł, ale spočatk to bě. Wuwiće pisanskeho systema běše jenož hišće prašenje časa. Započinawši z katalogizowanjom tworow pisachu Sumerojo bórze wo wšitkim. Tuž wuwi so počasu to, štož mjenujemy dźensa literaturu. A někotre teksty, kotrymž je so wosebje derje zešło, dóstachu sakralny status a wužiwachu so w nabožnych ceremonijach. Pismo naby tohorunja wěstu formu zawěsćenja čłowjeskeje njesmjertnosće: kaž su starši žiwi w swojich dźěćoch, tak pisarjo – w swojich twórbach.
Dźensa njemóžemy sej naše žiwjenje předstajeć bjez pisanja a čitanja. Pisomny tekst je jedyn z najlěpšich přećelow mnoho wobydlerjow zemskeje kule. Přidali su so tež nowe formy pismowstwa a informacije kaž nałožowanje kompjuterow, elektroniske biblioteki, słuchoknihi a podobne nowe srědki. Tola kóžda wěc na swěće ma dwě stronje. Napisane słowo so prjedy abo pozdźišo čita, a čitać woznamjenja interpretować. „Kelkož ludźi, telko měnjenjow“, praji hižo staroromski spisar komedijow Pubilius Terencius Afer (195-159). Na to nawjazujo móhli rjec: kelkož čitarjow, telko interpretacijow.
Swjate Pismo njeje w tym žane wuwzaće. Zawrjena Biblija zwjazuje, wotewrjena – dźěli. Z tuteje přičiny su so w židowstwje kaž křesćanstwje wutworili wšelake metody komentowanja Biblije hač k wědomostnej disciplinje bibliskeje hermeneutiki.
Při tym njeje njewuchilnosć interpretacije ničo złe. Je to přirodny wuskutk zhromadnosće mjez tekstom a čitarjom, mjenowany lektura. We wěrje z Chrystusom zwjazani smy powołani k čitanju a mjezsobnemu dźělenju Božeho słowa, abo k interpretaciji. K wolóženju tutoho swjateho procesa podam w sćěhowacym na jednore wašnje a tola wědomostnje zakótwjene zakładne zasady katolskeje bibliskeje hermeneutiki.
DJD
© D. Dzikiewicz, M. Nawka, D. Matik 2017


text:
W listach swjateho japoštoła Pawoła nadeńdźemy wšelakore literariske družiny. Na přikład: přisłowa, sentency, citaty, alegorije, hymny etc. Najznaćiša je cyle wěsće tak mjenowana hymna Chwalba lubosće, kotraž steji w 1. lisće Korinćanam (13,1-13). To je jedyn z najwoblubowanišich bibliskich tekstow při wěrowanjach. Wón pak so jenož nječita, ale tež spěwa. Wot nětka (20 XI 2015) wobsteji přiležnosć k tomu tež w serbskej rěči.
DJD
download: Chwalba lubosće (tekst a noty)
© D. Dzikiewicz, M. Nawka, D. Matik 2017


text:
Nasz jynzyk je blank taki som, jak we Polsce.
Tam przeca na Żoliborzu jak karlus przidzie ze szychty do dom, to sebuwo szczewiki, ancug wiyszo we szranku i łodpino hołzyntregi z galotow.
Momy blank ta sama kultura.
U nos tyż, jak we Włocławku, jak sie chałpa przi rynku rabła, to gruzowisko cegłowek sie poniywiyro wiela to lot.
Ja, historyja momy jednako.
Piasty te same. Wdziynczność Kazimierzowi Wielgiymu wszyjscy my som winni. Nawet nad rozbiorami poradzymy cuzamyn zaślimtać, bo naszo krajina do dzisiej podzielono na Łopolske i Ślonske.
Tradycjo momy blank ta sama.
Dyć wszyjscy wiedzom, że w kieleckim na świynta robi sie makowki, a we niydziela na łobiod muszom być rolady i modro kapusta.
Ornunk je jednaki
Jak u nos sie ftoś zgodo na tref na cziświerci na pionto, to blank jak pod Ustrzykami wszysjcy som na czas, jak pieron szczelił.
Niy kca sie tu mondrzyć, ale wszyjske wiedzom, że maszyrujymy pod tom samom fanom.
Wtoś myśloł, że łoni tam we wysokim sejmie bydom nad nami deliberować? Przeca my som czyste Poloki i szlus - szkoda godki.


text:
Saudyjsko Arabijo
Arabja Saudyjsko, Krůlestwo Arabje Saudyjskij (ar. المملكة العربيّة السّعوديّة; trb. As-Su'udijja; Al-Mamlaka al-Arabijja as-Su'udijja) – państwo pouožůne we zachodńij Azyji, na Půuwyspje Arabskym. Grańičy s Irakjym, Jordańijům, Kuwejtym, Uůmůnym, Katarym, Zjydnočůnymi Ymiratůma Arabskymi i Jymynym. Stolica znojduje śe we Rijadźe. Arabja Saudyjsko je jydnym s państw zouožyćelskych Ligi Państw Arabskych.
Krůlestwo Arabii Saudyjskij uobejmuje prawje 80% placu Půuwyspu Arabskigo, co uodpowjado we přibližyńu 1/3 placu Stanůw Zjydnočůnych. Krůlestwo znojduje śe we pouedńowo-zachodńij tajli kůntynyntu azyjotyckigo. Wschodńo tajla kraju to puaskowyž začynojůncy śe na půunocy pustynjům Wjelgi Nafud i ćůngnůncy śe wzduž Zatoki Arabskij, až do nojwjynkšej na śwjeće pustyńi pjaščystyj Rub Al-Chali (Pusto Ćwjortka) na pouedńu. Na zachodźe tygo puaskowyžu znojduje śe Nadžd, serce Půuwyspu Arabskigo, znůne s widowiskowych urwisk a pustyń žwirowych a pjaskowych. Stolica Rijad pouožůna je wuaśńy we Nadždźe. W zachodńij tajli kraju, růwnolygle do Mořa Čyrwůnygo, bjygńy uańcuch gůrski. W rygjůńy Hidžaz, kery mo plac nad Mořym Čyrwůnym, znojdujům śe śwjynte mjasta islamu Mekka a Medyna, mjasto portowe Džudda a letńo stolica kraju Taif.


text:
-
Towarzistwo Piastowanio Ślónskij Mowy „Danga”, a w jejim mianie Stanisław Neblik „Fojerman”, zaproszo na kónkurs pisanio dlo dziecek po naszymu.
-
Na kónkurs może pisać każdy, kerymu je od 5 – 105 lot.
-
Kónkurs bydzie wyrychtowany we internecie na strónce „Nasza Klasa”, na forum „Piszymy po ślónsku...”
-
Głosować może każdy, kto mo swój oficjalny profil na „Naszej Klasie”.
-
Głosować idzie yno jedyn roz i yno na jedyn tekst.
-
Kónkurs mo pómóc, poszukać nowych ludzi, kerzi poradzóm pisać dlo dziecek.
-
Pisać idzie podle swojigo uznanio: wiersz, bojka, rozprowka, spómniynia, atp.
-
Proszymy Was, żebyście pisali w tradycyjnej ślónskij mowie. Nie bydymy ocyniać ortografije, proszymy ale, coby autor prawidłów, co se ich sóm obiere, używoł jednako i kónsekwyntnie w cołkim tekście.
-
Teksty do kónkursu ni mogóm być dłógsze, jak dwie stróny we formacie A4. Każdymu autorowi pozwolómy przisłać na kónkurs yno jedyn, abo dwa (ni wiyncyj) teksty. Mogóm być pod tym samym, abo inkszym wymyślónym mianym.
-
Tekst mo być nowy, nie śmi być dotónd nigdzi wydany, ani pokozany i ni może być rozgłoszany w inkszym miejscu do kóńca kónkursu.
-
Do kónkursu nie bydóm dopuszczóne teksty, kere łómióm prawo, sóm w nich słowa, abo scyny niedobre dlo dzieci.
-
Eźli taki słabości w tekście znojdymy, spómiarkujymy, abo takich słabości sie doszukómy, to wtedy dómy autorowi przodzi znać i poproszymy go, coby swój tekst zmiyniół. Dopiyro, jak autór nie bydzie chcioł tekst zmiynić, abo nóm nie do żodnej odpowiedzi, to wtedy wykluczymy jego tekst z kónkursu.
-
Każdy, kto pośle tekst, potwierdzo w tyn sposób, że to ón go napisoł i zgodzo sie, wrazić tekst do internetu i żeby przistómpić do kónkursu.
-
Teksty posłać idzie bez internet na adresa Fojermana: stan09@poczta.onet.pl
-
Teksty trza podpisać wymyślónym mianym, a prawdziwe miano podać Fojermanowi do wiadómości. Prawe miano autora nie bydzie podane do jawności, a potrzebne je do posłanio nagrody. Skoro kónkurs sie skóńczy, każdy może, ale ni musi, swoji miano wyjawić.
-
Teksty bydóm wystawióne w internecie po przipadkowym porzóndku.
-
Po kónkursie zostawiymy wszystki teksty wisieć na strónie dwa miesiónce, a potym wymażymy wszystko. Każde inksze wykorzystani tekstu musi być domówióne z autorym.
-
Nagrodóm w kónkursie bydzie hónorowe miano „Ślónskigo pisarza dlo dziecek”. Kto go dostanie, rozsóndzóm głosy ludzi z Naszej Klasy.
-
Króm tego, Towarzistwo Piastowanio Ślónskij Mowy „Danga” nagrodzi ksiónżkami trzi najlepsze teksty, wedle uznanio jury „Dangi”. Nagrody poślymy pocztóm.
-
Teksty możecie posywać do 15 kwiytnia 2010.
-
Do internetu wrażymy teksty do 20 kwiytnia 2010.
-
Wybiyrać najlepszy tekst bydziecie mógli od 20 kwiytnia do 20 maja 2010
-
Wyniki podómy do wiadómości do 31 maja 2010
-
Kónkurs może być przerwany w każdej chwili (z ważnej prziczyny). Bydymy sie starali docióngnyć kónkurs do kóńca, podug naszych najlepszych chynci i możliwości.
-
Bydymy radzi, jak docie znać o kónkursie przocielóm, abo rozgłosicie go w internecie, w radiu, abo kaj sie Wóm jeszcze spómni. Nie zachwolejcie jednego tekstu – ludzie majóm se sami wybrać najlepszy, wedle swojigo zdanio.
-
Wiynszujymy fajnej zabawy


text:
Już za połra1 dni bydzie Dziyń Nauczyciela i bez to czowiek sie tak barzi myśli ô2 tych roztomajtych rechtōrach3 i profesorach, co to ich na tyj swoji drōdze spotkoł. Jak żech sztudiyrowoł4 we Warszawie, to poznoł żech tam take dwie profesorki, co to im do dzisiej nojbarzi pszaja5. I ta jedna niy dojś6, że nauczoła […]
Tag: #kiełbasa
Kurka… ze cukiniōm (Danie ekspresowe ;) )
Sōm take dni, kej1 niy chce nōm sie stoć przi piecu, a chciałoby sie zjejś cojsik dobrego i bestōż2 Chop sam wciepuje te recepty, co by Wołs trocha odciōnżyć łod tego myślynia: co by tu uwarzić? Te danie sie robi połra minut, ale tyn delikatny smak to bydzie dobry nawet dlo rozbestwiōnych3 degustatorōw. Co potrza? […]
Szołdry abo murziny (Wielkanocne mięsiwa zapiekane w drożdżowym cieście na śląską modłę)
U nołs1 w dōma sie tego niy robiōło, nawet żołdno ciotka tego niy znała, ale rołz moja Baba znołdła to w jaki ksiōnżce i sie ji tego zachciało. Na poczōntku trzo bōło szukać, skōnd sie to wziyno, co to z tym zrobić i jak wyłōnaczyć2. Ponojś je to popularne na Ślōnsku Cieszyńskim, ale same słowo […]
Grinkōłl choby we Niymcach (Jarmuż na modłę północno-niemiecką )
We Niymcach- tam barzi1 na gōrze- majōm tako tradycja, że bez zima2 sie wybiyrajōm całōm ferajnōm3 na jedzynie tego grinkōłlu. Jo żech po prołwdzie4 nawet tego niy wiedzioł, ale jakosik żech sie połra miesiyncy tymu zgodoł ze mojōm Ciotkōm ze Bremen. Po piyrszych przimrozkach pōnoś5 tyn grinkōłl je nojlepszy i łoni tak od stycznia aże […]
Gibki mitag ze jarmużym (Szybki obiad z jarmużem)
Nirozki trza zrobić mitag,1 a czasu mōmy2 małowiela.3 Nojlepi wtedy powciepować4 połra5 rzeczy na patelnia abo do jakego garca i jedzynie mōmy zarozki6 ferich.7 Chciołech tak cojsik zrobić ze wōsztym8– bo to najmani roboty- i jak żech już go mioł,9 to zauważōłech we sklepie jarmuż. Tak mie zainspirowoł, że żech yno jeszcze chyciōł tam pieczarki […]
Ōłberiba trefiōła kōnsek wōsztu (Kalarepka duszona z warzywami i kiełbaską)
Jak czowiek1 przijedzie do Teściowyj, co mo srogi łogrōdek2 i do tego jeszcze połno3 w nim gryfnych4 warzyw, to pomysły aż same cisnōm5 sie do gorka.6 Ołberiba7 moł8 fajno niy yno9 nazwa, ale i bardzo dobry smak. Jak żech jeszcze łobejrzoł10 zdrzałoł11 cukinia, to przepis bōł12 we mojim łebie13 już prawie fertich.14 Co potrza? 2 […]


text:
Anioł - niy czowiek
Musza Wóm pedzieć, że downo żech sie tak niy naśmioł tak, jak przi czytaniu tyj knigi.
Te małe bajtle, co to sóm jyj bohatyrami, przipóminajóm mi trocha dzieci z Bullerbyn. Różnica jes tako, że ich przigody sóm raczyj jynzykowe, bo cołki czos majóm problymy, coby pochopić, pojóńć, zrozumieć, ło czym te dorosłe godajóm.
Bo jak to tak idzie drić koty? Dyć te bjydne ciciule tego niy przeżyjóm. No przeca to jes drynczynie zwjyrzoków.
A marzynie ściyntyj gowy, to zaś co za gupota? Dyć śrydniowiecze downo sie już skóńczyło i terozki żodyn kat ludzióm gów niy ucino!
Heh, no tak to jes. Sóm pamjyntóm, jak jeszcze niydowno musiołek sioszczynicy tumaczyć roztómajte takie powiedzónka, a potym, jak je już pojyła, to zaś używała ich na łokróngło - nojwjynkszo uciycha miała, jak godała, że zrobiła kogoś w kónia, w balóna, abo w bambuko :)
W ksiónżeczce "Aniół niy czowiek. Przigody niy ino jynzykowe" znojdziecie historie mjyndzy inkszymi ło takich zwjónzkach frazeologicznych, jak gruszki na wierzbie, mieć dug wdzinczności, kóń by sie uśmioł, czy przichylić kómuś ńyba. A łosobno sprawa to ilustracje.
Ich autorka to Elżbieta Kidacko - moim zdaniym nojbardzij utalyntowano plastyczka na polskim rynku wydowniczym. Kiedyś prym wiedli Marcin Szancer, czy Bohdan Butenko - terozki na topie jes łóna i życa ji, coby dugie-dugie lata na tym topie łostała.
Ta notka naszkryfloł żech po ślónsku, ale kniga (kiero wydoł Śwjynty Wojciech) jest łoczywiście napisano po polsku. Beztóż, jak chcecie trocha podszkolić swojo polszczyzna, abo podsunóńć fajnisto kniga dziecióm, to zachyncóm do siyngniyńcio po ta pozycjo, kiero zresztóm szło u mie wygrać, a dostowajóm jóm nastympujónce ludzie:
Aleksandra Bruska Pokrzywno ze Żydowa, Władysław Skraba ze Sosnowca i Adam Kumański z Rybnika
Gratuluja! Knigi poślymy Wóm do dóm pocztóm.


text:
Pućowaceho po Łužicy skedźbnjeja hižo dwurěčne napisy na wjesnych taflach, dwórnišćach, dróhach abo geografiskich kartach na jónkrótnosć našeje kónčiny. Tutón dźěl Němskeje je domizna słowjanskeho ludu – Serbow. Woni su němscy staćenjo a jich maćeršćina je serbšćina, kotraž słuša k zapadosłowjanskim rěčam. Serbšćina so we Łužicy potajkim nimo němčiny rěči a na wjace hač 50 šulach w Sakskej a Braniborskej wuči.
Na wukóncu doby pućowanja ludow wopušćichu germanske kmjeny kónčinu wuchodnje Łobja a Solawy. Něhdźe wot lěta 600 zasydlowachu so tu z wuchoda pochadźacy Słowjenjo, kotřiž běchu so ze swojeje pradomizny sewjernje Karpatow – prawdźepodobnje z kraja mjez Wisłu a Dnjeprom – na puć sem nastajili. Dokelž so do dźensnišeho dokładnje prajić njemóže, zwotkel su přišli, pokazuje so słowjanska zhromadnosć skerje w prasłowjanskej rěč, kotruž su linguisća rekonstruowali.
Wulke rodźiny ćehnjechu do wšelakich směrow – na wuchod, juh a zapad. Něhdźe 20 kmjenow, kotrež tworjachu serbsku skupinu, zasydlichu so mjez Wódru, Bobrom a Kwisu na wuchodźe hač k Mohanej w zapadźe. Zhromadne mjeno tutych kmjenow bě Sorb/Sarb/Serb, kiž so wotwodźuje wot zdónka „srěbać“. Němska wuchodna kolonizacija w 12./13. lětstotku nawječorne kónčiny spěšnje germanizowaše. Wo eksistency něhdyšich słowjanskich sydlerjow swědča dźensa jenož hišće wjesne mjena w tak mjenowanej „Germania Slavica“, wupřestrěwacej so hač do Bamberga a Bayreutha. Swoju rěč a kulturu pak jeničce Serbja we woběmaj Łužicomaj zachowachu. Delnjoserbja, potomnicy něhdyšich Łužičanow, přinjesechu mjeno Łužica (= bahnojty kraj) sobu. Wot 15. lětstotka sem wužiwachu je tež za sydlenski rum Hornjoserbow (hač do toho časa kraj Budyssin resp. Zhorjelski kraj), kotřiž płaća jako potomnicy Milčanow. Rozdźělnosć rěčow – hornjo- a delnjoserbšćiny – wujasnja so ze wšelakimi čarami připućowanja tuteju wulkeju kmjenow.
We Łužicy bydli dźensa něhdźe 60 000 Serbow. Maja swoju žiwu rěč a kulturu; k jich tradicijam słuša na přikład jutry křižerstwo w Hornjej Łužicy abo kałanje wěnca w Delnjej Łužicy. Mnohe towarstwa pěstuja tradicionalne reje a narodne drasty a je z tym zachowaja.
Chtož drogujo pó Łužycy, ten doglědajo se juž pśez dwójorěcne tofle sedlišćow, dwórnišćow, drogow abo teke kórtow na jadnoraznosć teje strony. W toś tom źělu Nimskeje jo doma słowjański narod. Jadna se wó nimske staśany, kótarychž mamina rěc jo serbska. Wóna pśisłuša familiji słowjańskich rěcow. Serbšćina powěda se pódla nimšćiny a wuwucujo se na wěcej ako 50 šulach w Sakskej a Bramborskej.
Pód kóńc śěganja ludow su spušćili germaniske ludy teritorium na pódzajtšo Łobja a Solawy. Něźi wót 600 su how wót pódzajtša se pušćili Słowjany, kótarež su se na drogu wudali z jich pradomomownje – na pódpołnoc Karpatow, za gódanim mjazy Wisłu a Dnjeprom. Dokulaž njedajo se teritorium jich póchada do źinsajšnego jasnje lokalizěrowaś, pokazujo se spócetna słowjańska zgromadnosć nejlěpjej na zakłaźe – wót linguistow rekonstruěrowaneje – prasłowjańskeje rěcy.
Roźinowe zwězki su drogowali do wšakich směrow, na pódzajtšo, pódpołdnjo a pódwjacor. Něźi dwaźaśća rodow, kótarež su twórili serbsku kupku, jo se zasedliło mjazy Odru, Bobrom, Kwisu na pódzajtšu a wokolinu Maina. Zgromadne swójske mě toś tych rodow jo było Sorb/Sarb/Serb, což jo wótwóźone wót „srěbaś“. W běgu nimskeje kolonizacije pódzajtša w 12. / 13. stolěśu su se nejdalej na pódwjacor lažece teritoriumy malsnje zgermanizěrowali. Wó něgajšnej eksistency słowjańskich sedlarjow znanje źinsa jano hyšći mjenja sedlišćow w tak pomjenjonej Germania Slavica, kótarež segaju až do Bamberga a Bayreutha. Swóju rěc, kulturu a tradiciju wobchowaś su se mógli jano Serby we wobyma Łužycoma. Dolnoserby, pótomniki něgajšnych Łužycanow, su pśinjasli mě „Łužyca“ (= strona z wjele ługami, bagnami). Wót 15. stolěśa jo se wóno wužywało teke za sedlišćowe strony Górnoserbow (do togo kraj Budissin resp. kraj Zgórjelc), kótarež płaśe ako pótomniki Milcanow. Rozdźěl mjazy rěcoma – górno- a dolnoserbšćinu – su se wułožowali pśez wšake drogi pśidrogowanja teju wjelikeju rodow.
Źinsa jo něźi 60 000 Serbow we Łužycy. Wóni maju swóju žywu rěc a kulturu, k jich tradicijam słuša na pśikład kužde lěto jatšowne rejtowanje w Górnej abo kałanje wěnca w Dolnej Łužycy. W młogich towaristwach woplěwaju a wuźaržuju se tradicionalne reje a drastwy.


text:
Tuż napoczynůmy sam rajzowaniý po Ślůnsku, godka uo jego sprawach na blank poważnie a trocha myni. Dowůmy sam głos niý ýno tym wożnym a srogim, kerzi niby wiedzům co nojlepsze je do Ślůnska a dů nos, nale wszyskim Nům Ślůnzokům. Kożdy s nos moge sam naszkryflać jako widzi nosz Hajmat a niý ýno.
Wieści ze Ślůnska ze Siyrpnio.
Je żeś Ślůnzok? Poradzisz godać, a może niý? Chcesz poszkryflać po naszymu? Abo miarkujesz sie jako cosik pedzieć abo zrobić, a niý mosz sie kogo spytać?
Tukej pogodosz a pouosprawiosz, spytosz a ôdpowiysz, poznosz nowych ludzi, a trefisz kamratůw. Zocnie zaproszůmy kożdego na Šlůnske Forum!
Rozpiera Cie energia? Jesteś mikołowskim licealistą, a do tego szukasz ciekawych możliwości rozwoju i nowych wyzwań? Chcesz połączyć dobrą zabawę z zdobywaniem doświadczenia? Marzysz o wprowadzaniu swoich pomysłów w życie? Kochasz Śląsk i chcesz go zmieniać? Dołącz do Silesia Skills!
Silesia Skills
Cel projektu:
Wykształcenie wśród młodzieży aktywnej postawy społecznej.
Zachęcenie do działania oraz inicjowania przedsięwzięć na rzecz lokalnej społeczności
Wsparcie działań młodzieży przez wspólne stworzenie projektu społecznego
Przekazanie wiedzy ułatwiającej wspólne tworzenie projektów
Wsparcie rozwoju umiejętności miękkich młodzieży
Grupa dla, której adresowany jest projekt:
Młodzież z szkół ponadgimnazjalnych mieszkająca w Mikołowie.
Oczekiwane rezultaty projektu
Rozwój umiejętności miękkich młodzieży.
Wykształcenie aktywnej postawy wśród młodzieży.
Młodzież pozna techniki tworzenia projektów.
Zostanie stworzony projekt społeczny.
Przygotowanie 24 osób do działania na rzecz lokalnej społeczności.
Realizacja projektu oparta została na dwóch podstawowych filarach:
1. Warsztaty umiejętności miękkich
2. Warsztaty prowadzenia projektów społecznych
Projekt ten kierowany jest dla wszystkich, którzy pragną realnie zmieniać swoje otoczenie, szukają ciekawych możliwości rozwoju osobistego oraz nie boją się działać. Dzięki udziałowi w projekcie młodzi realnie będą uczestniczyć w procesie tworzenia projektu społecznego, zdobywając jednocześnie doświadczenie. Działaniom projektowym towarzyszyć będą warsztaty umiejętności miękkich, prowadzone przez doświadczonych trenerów, na których uczestnicy wzmocnią między innymi takie kompetencje jak komunikacja czy współpraca w grupie.
Strona internetowa projektu: skills.szkryfka.eu
Szkryfka uzyskała możliwość stworzenia projektu dzięki dofinansowaniu ze środków Programu „Działaj Lokalnie IX” Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce
Je żeś mikołowskim licealistům, a ku tymu szukosz nowych możliwości uozwijanio sie a wyzwań?
Chcesz sie dobrze dobrze bowić a przi tymu nabiyrać doświadczynio?
Forsztelujesz ô wkludzaniu swojich idyj we żywobyciý?
Przajesz Ślůnskowi a chcesz go pomiyniać?
Jak chocioż jedna ze ôdpowiydzi na te fragi to JA, to gynau Ciebie szukůmy. To gynau TY powiniyn żeś sie zgłosić do noszego nowego Programa dlo ludzi, kerzi chcům wziůńś coś przedsia.
We Silesia Skills dowůmy Ci:
- intynsywnie prakticzno nauka słůnczůno ze zdobywaniym doświadczynio we bajslowaniu społycznych projektůw,
- uozwojowe norychta kludzůne bez doświadczůnych trynerůw,
- możebnoś dolszego dziołanio po skůńczyniu projekta.
Przi noszym progamie zrobisz rýchtých projekt społyczny a na prowda uozwiniesz swoje miynke umiyjyntności.
Tuż wyfiluj zgłoszyniowo deklaracjo a juże dzisio ôbsztaluj sie udzioł we noszym projekcie!
Czekůmy na Wos ýno do 23.10.2016!
Wiyncyj informacyj ô projekcie znojdziesz na skills.szkryfka.eu . Mogesz tyż szrajbnyć do Koordyntora Projekta Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript..
Dofinansowano ze środków Programu „Działaj Lokalnie IX” Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce oraz „Centrum Społecznego Rozwoju”.Więcej…
Więcej…
Ogromnie się cieszymy, że możemy się pochwalić realizacją nowego projektu. Silesia Skills!
Realizacja projektu możliwa jst dzięki dofinansowaniu z programu „Działaj Lokalnie IX” Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce.
Oficjalne wyniki naboru na stronie Centrum Społecznego Rozwoju.
Cołko przigoda z „Pogodůmy” napoczła sie we 2014 roku, kej to trzi frelki z Mikołowa zaprosiůły noszo ferajna do spůłarbajcynio. Razym zbajslowalimy projekt społyczny, dziynka kerymu bajtle ze mikołowskich szulůw a ôchrůnek můgły wiůnś udzioł we zajynciach, na kerych bez zabawa, můgły posuchać a wywiedzieć sie co nowego ô Ślůnsku. Motywym przewodnim cołkich zajynć bůły Straszki Ślůnske, kerych przeca w noszych berach a bojkach je festelnie dużo. Modzi poznali Połednice, Utopce a Piecucha, kery uczy, coby niý polić plastiku a innego uoszklistwa we piecu. Przede wszystkim jednako bajtle na tych zajynciach majům ôkazjo, coby POGODAĆ po ślůnsku a poznać noszo kultůra.
Skůnd ta idyjo?
We szulach teroźnie mało godajům ze bajtlůma ô lokalnych trodycjach, kulturze abo historyji. Na lekcjach historie modzi niý majům ôkazje posuchać ô tym, jako kejsik u nos na Ślůnsku bůło, a jako je rýchtých historio Ślůnska. Dodatkowo powszecho globalizacjo, prziczynio sie ku tymu, iże zatrocajům sie nosze lokalne trodycje a zwyki. Coroz czynści nosze świynta zastympowane sům „przikludzůnymi” świyntůma. Na Ślůnsku můmy festelnie bogato kultůra, keryj niý chcymy dać zaginůnć.
Co chcymy ôsiůngnůńć ?
Chcymy wylyź do wszytskich bajtli ai jeich fatrow a pokozać, iże sům piykne bery a bojki po ślůnsku szpecjalnie dlo bajtli. Tym barzi, iże je ich na prowda cołko masa, a ku tymu poradzům być fest interesantne a nawet edukacyjne (choby bojka o Piecuchu).
Chcymy tyż pokozać, iże to co widzymy we Internecie, telewizyji abo słyszymy we radyjoku to niý je wszysko. Czosym werci sie ôbadać kaj indzij, coś wiyncy.
A przede wszystkim chcymy pedzieć wszystkim modym a bajtlům, iże niý ma gańba godać. Toć to je noszo kultura a cynno iścizna. Chcymy, coby kożdy bajtel wiedzioł skůnd je a jake mo korzynie.
Jak to robiymy?
Kludzilimy zajyncia dlo bajtli ze mikołowskich szulůw podstawowych dlo klas 1-3 we Miyjskij Bibliotyce Publicznyj we Mikołowie.
Bez feryje we 2015 roku we Miyjskij Bibliotyce Publicznyj w Mikołowie na trefach ze bajtlůma uosprawialimy ô Straszkach Ślůnskich.
Bylimy tyż miyndzy inkszymi ze wizytůma we mikołowskich ôchrůnkach:
Przedszkole nr 12 im. Bajkowej Przygody w Mikołowie, Przedszkole w Mikołowie-Paniowach.
Tam nawet te nojmodsze, trziletnie bajtle suchały interesantnie noszych piyknych Ślůnskich berůw.
Chcesz aby Twoja grupa również mogła posłuchać o Śląsku i po Śląsku? Chcesz wiedzieć więcej?
Szkryfnij do Moniki Rożek: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Więcej…
Więcej…
Więcej…
Zastanowiosz sie jako pedzieć po ślůnsku do swojego kamrata? Abo cery? Chopa? A może oma abo starzik jakoś padali a niý ma żeś blank pewny ô kogo łazi?
Przedstowiůmy luźne zestowiyniý mian po ślůnsku ze jejich zdrobniyniami a polskimi ôdpowiydnikami.
Dzisio przedstowiůmy tajla drugo - B.Więcej…
Nie masz planów na nudne deszczowe popołudnie? Nie wiesz co ze sobą zrobić?
Mamy dla Ciebie wspaniałą propozycję. Zainwestuj swój wolny czas w swój rozwój, rozwijaj swoje umiejętności i zbieraj doświadczenie. A jednocześnie wesprzyj naszą misję.Więcej…
Ferajna "Szkryfka" dostała dofinansowaniý w ramach projektu "FIO - Śląskie Lokalnie 2016" na uozwijanie ferajny. Dziynka tymu udało nům sie sprowić nowy sprzynt, kery przido sie nům do roboty, jako robiymy juże ôd downa a tyj, kero dopiyro planirujymy. Ze dofinansowaniym kupilimy miyndzy inkszymi: szpecjalistkik mikrofůn ze kablami do nagrywanio wysokij jakości materiałůw audio, kůmplyt mikrofůnůw bezkablowych, biurowy wielofunkcyjny wichajster ai szpecjalistik program do kludzynio finansůw.


text:
Cojsik mie korciōło1, żeby sie szczelić na szybko jakoł zupa. We zamrażalce bōła jeszcze staro bania2, na handlu żech kupiōł take fajne małe cukinie, no i jeszcze mioł żech flaszka z włoskimi tōmatami3. Czasu bōło mało, bo zajś trza bōło lecieć na jake nagranie i musza pedzieć, że chyba mi sie udało szczelić ta zupa […]
Tag: #zupa
Wodziōnka abo brōłtzupa (Śląska zupa chlebowa)
Niy ma chyba barzi ajnachowego1 jołdła do narychtowania,2 jak wodziōnka- chyba, że smażōnka3 abo sznita ze fetym.4 Pirwy5 zawsze sie jōm robiōło, jak sie miało trocha starego chleba, bo to przeca żołdyn6 niy bōł wtedy taki gupi, żeby go wyciepnōńć.7 Moja muter mi padała,8 że u nich- we staryj chałpie9– to moja Ōłma10 pikła we […]
Kryjmzupa ze zelera (Selerowa zupa krem)
Moja Baba1 zamarzōła2 sie zupa ze pasternakym, ale jako żech go niy mōg3 nikaj znojś4, a moje ślypia5 we sklepie sie zatrzimały na zelerze, zrobiōła sie z tego zupa ze zelerym- niy bojcie sie, ta ze pasternakym jeszcze sam kedy przidzie 😉 Wciepowołech do gorka składniki jak jako heksa6, ale jak żech już ta zupa […]
Kapuśniok golōnkowy (Kapuśniak golonkowy)
Łostatnio1 żech sam pisoł o golōnkach i jak fto2 take robiōł i łostoł3 mu tyn wywar, to je łon4 idealny na kapuśniok. Jedyn chop to już mie od lata mynczy,5 żebych sam wciep6 recept7 na kapuśniok, ale jak na dworze bōł8 chic,9 to czowiek myśloł yno10 jak by sie tu ochōdzić.11 I trza jeszcze bōło12 […]
Zupa kryjm ze bani ze chrupiōncōm szinkōm i grzankōma (Zupa krem z dyni z chrupiącą posypką ;) )
Moja Baba1 mi wczora padała,2 że na mitag3 to by nojlepi zjadła zupa ze bani. Listopad to je nojlepszy czas na zupa ze bani. Kedyjś robiōłech już tako ze tajskimi prziprawōma i tak żech sie pomyśloł, że trza by bōło iś4 w trocha inkszo strona, bo to tyż przeca5 niy wszyscy- tak jak my- lubujōm […]
Pomidorowo na hica (Gazpacho ;) )
Jak już termōmetr sie zbliżo do 30 stopni, to idzie pedzieć,[1] że je hic, a co dopiyro, jak ta czerwono abo niybiesko kryska[2] idzie sie jeszcze barzi[3] w gōra. O gorkim jołdle[4] idzie zapōmnieć, ale tako chōdno[5] zupa je jak skok do morza po smażyniu sie na plaży. Robi sie jōm[6] gipko[7], ale nojlepi sie […]


text:
Łůdź
Wspůłrzyndne: 51°47' N 19°28' E
Łůdź (pol.: Łódź) – mjasto we centralnyj Polsce, stolica łůdzkigo wojewůdztwa, stanowi grodzki krys. Jedno s nojwjynkszych mjast Polski, srogi uostrzodek akadymicki a industryje (industryjo włůkynńiczo a uoblyczyńowo). Uod przez dwudźestu lat mo stoły spadek liczby ludźůw.
Nojbarźi znůmům hulicům Łodźi je Pjotrkowsko hulica – jedyn s nojdugszych deptakůw Ojropy, a wele ńij eklektyczne i secesyjne kamjyńice s XIX a XX stolećo.
Mjasto rozwinyło śe na przełůmje XIX i XX stolećo jako uostrzodek industryje.
Znůme tyż s dwůch tutejszych szportowych klubůw: Widzewa Łódź a ŁKS-u.
Necowe uodwołańa[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Przipisy
- Mapy: Autopilot | Google Maps | Szukacz | Targeo | Zumi
- Zdjynća satelitarne: Google Maps | Wikimapia | Zumi


text:
Aralski jazor
Aralski jazor (kazachiski Apaл Teңiзi Aral teñizi; usbekiski Orol dengizi; rusojski Apaлbckoe Mope/Aralskoje more) jo bźezwótběgowy słony jazor w Srjejźnej Aziji, kótaryž wobstoj wusušenja dla mjaztym z tśich źělow. Z 1960-tych lět dowjeźo wužywanje wódy Amudarje a Syrdarje za pówóźowanje wjelickich kubłańskich stronow bałmy k wuschnjenju a z pěskom zanosowanju něgajšnego stwórty nejwětšego jazora swěta. Toś te wuwiśe słuša k nejwětšym kumštnym wobswětowym katastrofam w stawiznach cłowjestwa.
Pówóstanki Aralskego jazora se namakaju w Turanskej nižynje, kótaraž pśisłuša Aralsko-Kaspiskej dłymi a laže w Kazachstanje a Usbekistanje. Kontinentalneje klimy dla wobstoj wokolina jazora z pusćinow a połpusćinow. Wjeliki źěl něgdy 68.000 km² wjelikeje swětliny wódy bu źinsa pomjenjowana ako nowa pusćina Aralkum.