text:
Strony związane z hasłem 'mazury hotele':
-
noclegi na kaszubach »
Kaszuby - Noclegi na Kaszubach. Absolutnie wszystko o regionie: kaszuby, kaszuby agroturystyka, kaszuby domki, kaszuby domki letniskowe, kaszuby noclegi, kaszuby domki letniskowe, kaszuby pensjoanty, mazury hotele, Sprzęt Rehabilitacyjny, Sprzęt Medyczny, Sprzęt Laboratoryjny, Pojezierze Kaszubskie, kwatery na Kaszubach, kaszuby noclegi, szwajcaria kaszubska, kaszuby nad jeziorem, wczasy kaszuby, wczasy na kaszubach, domek na kaszubach, domki letniskowe na kaszubach, wypoczynek kaszuby, agroturystyka na kaszubach, kaszuby kwatery, wypoczynek na kaszubach, noclegi na kaszubach, kwatery na kaszubach, wakacje kaszubywakacje na kaszubach, kaszuby turystyka, szwajcaria kaszubska noclegi, kaszuby nocleg, pokoje na kaszubach, urlop na kaszubach, domek z kominkiem kaszuby, kaszuby urlop. Serdecznie zapraszamy!Data dodania: 18 09 2011 · szczegóły wpisu »


c: text/html

text:
W lichej szopie
W lichej szopie przy bydlyntach ,
dzieciontko tuli matka śwjynto
Dokoła i chłod i noc ciymno
i gwiazda co ośwjytlo rodzina śwjynto.
Zawiniynte w pieluszki dzieciontko śpi cichutko,
Jozef śwjynty czuwoi siedzi przy nich blisko.
Bydlontka na kolanach cud ten oglondajom,
i narodzone dzieciontko oddechym ogrzywajom.
Dziecionteczko śpi i cicho kwili,
kej do szopy przyszli pastuszkowie po chwili.
Anioł im powiedzioł wielko ta nowina
że Maryja w szopie urodziyła syna.
Na tako nowina pszylecieli wszyscy,
Mali i ci wielcy dary mu psziniyśli.
Za pastuszkami , najmnyjszy z nich gnoł
Ale żodnych darow bjydoczek nimjoł.
Jak se mo pokłonić małymu dzieciontku,
zaczon płakac i siod za wrotami w kontku.
Ale ta śwjynta noc pełno cudów była,
bo kaj mu spadła płaczka ,roslinka urosła i zakwitła.
Pszestoł zaroz płakać, kwiotkow biołych natargoł,
i zaros malutkymu dzieciontku pjykny darek doł
A daleko w świecie, trzy króle o dzieciontku sie dowiedzieli
By se mu pokłonić w droga zaroz wyruszyli.
Za mjastym w lichej szopie przy bydlyntach,
narodzone dzieciontko tuli matka śwjynto.
Kładzie go we żłobku na woniawym sianie,
i cichutko szepcze., Panie niech sie wola twoja stanie.
Bo ta śwjynto noc pełno cudów dokoła była,
i cudem była gwiazda kero wszystkich do szopy pszikludziyła.
Maria Kostrzewa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rzyka
Rzyka - naturalny, wjyrchńi wodny ćek, co uůn płyńe we wyżłobjůnyj bez rzyczno erozyjo krzikopje a uokresowo zalewo rzyczno dolina. Ćek tyn muśi mjeć uokreślůno dugość albo wjyrch dorzyczo - ćeki půńiży umołwjůnygo kreju (roztomajće, znoleżńy na państwo, we Polsce dorzycze uo wjyrchu ńy myńi jak 100 km²) uznowo śe za potoki abo strůmjyńy.
Rzyka może zoczynać śe uod zdrzůdła abo powstować bez połůnczyńy poru potokůw eli tyż wypływać ze jeźora.
Stało rzyka mo ujśće do inkszej rzyki, jeźora abo morzo. Rzyki, co uůne uchodzům do wodnygo grůmadńika mjanuje śe znamjynnymi rzykůma, inksze to jejich dopływy. Znamjynno rzyka do kupy ze dopływůma tworzi rzyczn systyma.
Bjyg rzyki mo nojczyńśći trzi wożne tajle: wjyrchńi, strzodkowy a dolny. Ujśće rzyki może być trichterowate (estuaryjům) abo szyroke (delta). Inakszy je u czasowych rzykůw, kere ujśćo ńy majům, a ajnfach krok we krok śe zatrocajům, wśůnkajůnc we grůnt.
Rzyki majům znoczyńy lo gospodarki, sům wykorzistowane jako zdrzůdła pijalnyj wody a do transportu. Sům tyż naturalnym śedliskym roztomajtych gatůnkůw źelinůw a gadźiny.
Nojwjynksze rzyki na śwjeće to: Amazůnka (ze Ukajali), Ńil, Jangcy, Missisipi - Missouri, Huang He a Uob (ze Irtyszym).


text:
Kambodża
Kambodža, Krůlestwo Kambodžy (khmersko godka (trl.: Kâmpǔchéa, Preăhréachéanachâkr Kâmpǔchéa), w lotach 1976-1989 Kampuča – państwo w pouedńowo-wschodńij Azyji, na Půuwyspje Indochińskym, nad Zatokům Tajlandzkům. Grańica mo uod zachodu a půunocy s Tajlandyjům (dugość grańicy – 803 km), uod půunocy s Laosym (541 km), a uod wschodu s Wjetnamym (930 km).
Prawje couki kraj znojduje śe w dořeču Mekůngu. Dźou wodny I stopńa stanowjům pasma Gůr Kardamůnowych a Gůr Elefanta. Řyki na wschodńich zbočach tych gůr spuywajům do jeźora Tůnle Sap, a na zachodńich do Zatoki Tajlandzkij.
Bez pora deščowo nadmjar wody w Mekůngu powoduje cofka wůd řyki w kerůnku jeźora, kere rozlewo śe w cyntralnyj tajli ńiźiny. Jygo guymbokość wzrasta wůunčas s 1-3 m do 12 m. Skiž tygo zbjorńik tyn mo jydne s nojličńijšych zasobůw ryb suodkowodnych na śwjeće.
Kambodža to jydyn s nojbjydńijšych krajůw na śwjeće. Uod 1986 začůu śe proces prywatyzacyji předśebjorstw państwowych a zakuodůw řymjeślńičych. Industryjo je suabo rozwińjynto – fůnkcjůnujům yno moue fabryki kaučuku, tartaki a zakuody přymysúu spožywčygo, bez tůž wjelce wažnym elymyntym gospodarki kraju je rolńictwo. W mjastach žyje jedźińy 13% mješkańcůw kraju.


text:
Czamu jo wyciep sekretarka ..
Nó, tóż mómy już chnet za sia te nôjlepszyjsze miesiónce ku tymu, coby sie narychtować do porzóndku forant na zima. Tak po prôwdzie to terôzki te wszyjskie mode wydane i żyniole pyndalujóm do tych roztomajtych „marketów” kaj idzie nojść wszyjsko, i to bez utropy i staraniô. Ino, iże żôdnô takô yma już niy boczy jake to maszkety poradziyli nasze Ółmy i Starziki sprawić. A wiela razy i mie take smacysko chyci, kiej sie spómna starcynne zaprawianie, iże bych musiôł sie chnet laclik zaknółtlować pod karkiym, cobych sie niy uślimtôł. Terôzki razinku we lipcu możno sprawić nôjlepsze łogórki we krałzach na zima. Te, kiere idóm do bóncloka na „małosolne” to jużech rychtowôł łod czerwiynia, chocia na tôrgu byli łóne jesce fest we wercie. Starka brali ino łogórki mode, niy za srogie, fest zielóne, blank świyże i coby niy byli łobklupane, podropane i driny próżne. Take łogórki trza bóło sztram powrażować do krałzów litroków a śniymi do kupy koper, krzón pokróny we lajstki, ziôrka chadrychu, knóblauch, listka wiśni, johanków lebo dómbiu. Do wszyjskigo wlôć woda przewarzóno ze solóm i ździebkiym cukru, ale zimno. Klapnóńć, zawrzić deklym na góminie i sztram fedróm. Tak dziyń-dwa potrzimać we ciepłym aże sie weki łod samości zawrzóm a niyskorzij zakludzić do pywnicy, coby byli we ćmoku ale niy zamarzli. Trza ino dać pozór, coby soli niy bóło za tela i niy za knap. Starka zawdy sami suli do garca ta sól coby żôdyn sie niy kapnół wiela. Joch ale kiejsik wybadôł, iże na jedyn liter wody to bóła jedna kupowato łeżka i ... jesce ździebko.
Nale, kiejbych tak sam kciôł naszrajbować wszyjskie ółmine szpecyje, to by we côłkim tym cajtóngu niy stykło na isto placu. A ku tymu, te co niy poradzóm po naszymu, po ślónsku gôdać, zółwizół niy spokopióm ło cym jô gôdóm. Zasik te, co naszô gôdka majóm radzi, to i ółmine maszkyty poradzóm narychtować gynał same. Pra?
Latoś to już i cześnie i wiśnie szło zaprawić, i podzimki, johanki abo świyntojónki. Chnet zasik, ani sie cowiek niy spodzieje, kiej bydóm i kobylónki, i nôjlepszejsze do kołocza uherki. A jô już naszoł i lisówki, kiere sóm nôjlepsze zaprawióne we winie. Chocia musza pedzieć, iże latoś jich jesce niy bóło tela, wiela łóńskigo i załóńskigo roku. Coby łostać ino przi grzibach musza rzyknóńć, ize blank dobre – niy ino do gorzôły – sóm zaprawióne we łoccie zielóniôtki i rydze. Łozprawiołech ci kiejsik we „Radiu Piekary” ze jednym dochtorym, kiery sie pierónym rozumiôł na grzibach i miôł je rôd, ale dôł skôzać coby dôwać pozór na nie, bo możno króm laksyry sie i do imyntu łotruć. Nale, kiej już nojńdziecie te rydze, to nôjlepszejsze na zima sóm tak sprawióne: świyże, mode grzibołki ze powyrzinanymi sztynglami wciepnóńć do wrzawyj wody i warzić podwiyl sie niy pokôżóm biôłe szuminy. Wartko je na papiór lebo futerbachowo lapa przeciepnóńć i doczkać aże bydóm blank suche. Niyskorzij trza je usztaplować posute solóm do bóncloka, prziklapnóńć deklym i jakómsik bergóm. Do jôdła idzie je niyskorzij zaprawić łoctym i cwiblym.
- There are no comments yet


text: Niy myślcie se, że historia tyj kapli zaczła sie kiej wydali swój piyrszy album długograjoncy. 120 Days, bo tak mianuje sie album był łonaczony bez piyńć lot. I wiadomo, roz szło lepij a roz gorzyj, jak wszyndy. Ale ta robota naprowda sie jim opłaciła. W 2001 roku cztyrech muzyków z Norwegii – Jonas Dahl, Kjetil Ovensen, Arne Kvalvik i Ådne Meisfjord – złonaczyli grupa ło chwytliwym mianie The Beautiful People. Pewno już mmiarkujecie, czyjo twórczość mieli radzi. Łoboczymy co latoś zagrajom na fajrowaniu z TNM.


text:
Mocie jaki pytanio
Jak wyglondo plac na kierym je fajrowni?
Na mapa wejrzijcie se tukyj (bydzie pierunem)
Co, kaj i ło kierej bydzie sie dzioło ?
Wszyjtko co byście chcieli wiedzieć je tukyj (bydzie pierunem)
Jak wyglondo mapa Katowic z tym co nojlepsze?
Mapa idzie se łoboczyć tukyj (bydzie pierunem)
Moga se na fajrowniu klipsnońć jako fota?
Ja ale ino ze aparatym kiery mo do 5 mega pixela i obiektywem do 200mm.
Czym byda płacił?
Zrychtowali my taki kupony, kiere idzie dostać we kasie, tam kaj bydziecie włazić. Nominał kuponów to 3 zł za 1 szt. Niy kupuj kuponów łod osób prywatnych.
A bydzie jaki autobus festiwalowy?
Ja, bydom taki ekstra autobusy. I tyż w niedziela jeszcze jedyn ekstra.
Jak se moga zmiynić ajntryt na opaska?
Ajntryty idzie wymiynić na idyntyfikatory, kiere som opaskami.
Z identyfikatora może korzystać ino jedna osoba. Jak go zchacharzicie, niy bydzie działoł. Jak byście se chcieli zmiynić ajntryt na opaska trza cisnyć do wejścia głównego.
Bydzie jaki klub festiwalowy?
Ja bydzie, ekstra zrychtowany na fajrowani.
A bydzie szło na miyjcu se wlyźć do Internecu?
Ja bydzie mibilniokowy internec na placu.
A bydom jaki inksze uciechy?
Ja, łoj bydzie sie dzioło. Ło tym sie tyż jeszcze dowiycie. Gapcie sie do Warsztatow.
A moga se wzoś ze sobom paryzol?
Ja, ale ino małe skłodane paryzole.
A bydzie pole ze celtoma, kaj sie bydzie szło dychnyć?
Ja je, na Sztuwajerach przi ul.Francuskiej 180. Jak byście mieli tyż jak ważno sprawa to idzie szczepknąc na www.
A bydzie se szło kaj łostawić kofer ze łobleczynim?
Ja bydzie plac na festiwalu kaj bydzie mozna ostawić swój kofer. Łotwarto łod 14.00 - 01.00. To je na naszyj mapce.
A jak se sprawia ajntryt, to byda mieć jako zniżka?
Cyna anjtrytów dlo wszyjstkich je tako samo. Ni ma żodnych zniżek.
A idzie na teryn fajrowanio wniyść jaki futer abo co do drinkniyńcio?
Ni ma taki opcji. Wszyjstko tam bydzie i tam se sprawicie.


text: William Benjamin Bensussen z San Diego zno sie na setach w kierych je połonczyni rocka z hip hopem. Natchniynim do jego muzyki stoł sie Jimi Hendrix i Dr. Dre. Za to, że stanył za konsoletom, łodpowiado muzyka DJ Shadowa. W roku 2000 William groł w klubach w dzielnicy Gaslamp. To dało mu wiela. Ludzie zaczli go poznawać na drodze muzycznyj. Jego sety fest łomały popowe schymaty. Dostoł tyż łod swych fanów drugi miano, łochrzcili go jako Gaslamp Killer, co dało mu poczontek do granio za swojim miastym. Kaj łon to niy był. Latoś je na fajrowaniu z TNM. Toż sie szykujcie.


text:
Podziwejcie sie jaki projekty wizualne zrychtowalimy dlo wszyjstkich, kierzy pokożom sie we Katowicach na siódmej edycji Tauron Nowa Muzyka Festiwal 2012:
Anna Szczęsna x Maldoror x Paweł Fabjański - La Virgen Negro
Anna Szczęsna złonaczyła pora lot do zadku rugzak z wtłoczonom Matkom Boskom, kiery było łodpowiedziom na to wiela w Polsce je dewocjonaliów. Ludziom sie to podobało i Ana zaś w 2012 roku wziyna sie do roboty. Pogodała z projektantym mody, Georgiym Matlągiym - Maldororym, kiery tyż som przedstawioł Matka Bosko Czynstochowsko. Jak sie łokozało zrychtowoł szterdzieści rugzaków i inkszych z Czarnom Madonnom. Paweł Fabjański wzion jedyn we rajza do Brazylii. I potym klipsowoł mu zdyńcia kaj ino se uwidzioł. Jak se uznoł, łostawił rugzak i wzion sie za natura. Za wszyjstko to, co go łotaczało.
Jacek Kołodziejski - Terrarium
“Co to je terrarium? Wyglondo aj dziki plac, je zawarte i niynaturalne. Ni mom duszy czowieka kiery durś rajzuje a kraje egzotyczne wprowiajom mie w lynk. Ale trza było przeca iść na jako ugoda, toż znodłech hotel na wybrzeżu Morza Śródziymnego. Mioł łon poradziesiąt lot. Im dłużyj żech tam był, coroz barzij żech se myśloł czy tako była wizja architekta, czy to czas kiery gobko ucieko. Roślin było tam corozto wiyncyj. Miołech wrażyni, że jeżech miyjcu na poły dzikim a na poły zmyślonym. Je to miyjsce dlo czowieka terrarium? Tak żech to poczuł.
Łukasz Ziętek - Full Color Boxes
Kiedy dziwomy sie na cosik piyknego, w naszych gowach i myślach pokazujom sie wielowarstwowe kolaże. Z kożdym doświadczyniym dodowomy nostympny łokaz do naszyj kolekcji. Je to możliwe, że rzeczy kierych sie niy chyci, jak kolor, muzyka idzie zamknyć we gablocir? Full Color Boxes nom pokożom, że idzie.


text:
Zastanawiocie sie jak sie poczytać miano tyj amerykańskij kapeli? I skond wziyna sie tako nazwa? Tak sie tam godo na drzewiano figurka, kiero wiyńczy kanu, pływajonce po Wyspach Salomona. Zastanawiocie sie tyż pewno jak to sie wszysjsko zaczło? Toż pora lot do zadku w Los Angeles w Instytucie Sztuki w Chicago spotkali sie dwaj DJ-e, kierzy zaczli ze sobom grać.
Jak sami padajom ło swojim muzykowaniu: je to futurystyczno muzyka klubowo stworzono coby zchacharzić nojlepsze sprzynty do granio. I tyż łodbijać sie echym łod prujoncych miastym Jeepów.


text:
Gdy obejrzałem sobie shakespearowską wersje Pulp Fiction, pomyślałem, że my Ślonzoki ńy gensio, a swoja godka momy. I tak powstała Ślonsko Pulpa. Kto wie, może zainteresuje się nią jakiś współczesny Kutz?
( ale filmik też polecam:
http://www.youtube.com/watch?v=6dfLkcTAR80&feature=player_embedded)
ŚLONSKO PULPA – quasi-scenariusz filmowy (fragmenty)
Scena 2.
Byzuch u Bercika
Kasik na Zowodziu.
Pustom cestom drauje umaraszone BMW, w kerym śedzom kamraty z lajbwachy kmotra Wiluśa – Karlik (ryży) i Gustlik (czorny). Oba we ortalionmantlach i ańfachowych ancugach, pod binderem. Klachajom o Polokach.
Karlik: - Wjysz, co mje nojbardźij dźiwiło w Polsce?
Gustlik: - Co?
- Majom blank tyn som szajs, co u nos, ino ńy genau tyn som...
- Zekleruj ?
- Wjysz, jako w Polsce godajom na leberwuszt?
- Łony ńy godajom „leberwuszt”?
- Ńy, skond by znali, co to je „leberwuszt”?
- Jako tedy godajom?
- „W-ą-t-r-o-b-i-a-n-k-a”!
- „W-ą-t-r-o-b-i-a-n-k-a”...A naszo rolada tam znajom?
- Rolada znajom wszyndy, ino tam godajom na nia „zraz zawijany”.
- „Z-r-a-z-z-a-w-i-j-a-n-y”. A jako godajom na bratheringi
- Ńy wjym, ńy chodźiłech do polskyj fiszhale. A wjysz co tam dajom do szauotu, miast zymftu?
- Co?
- Majonyz!
- Ciulosz!
- Godom ci, chopie, som żech widzioł. Ny ma zymftu abo szpyrki, ino w ciul majonyzu...
- Jerunie!...
Stajom kole ańfartu familoka, wedle hasioka. Wylazujom i idom na zadek, do kufra. Bierom pistule, chowajom po kapsach. Karlik jamro:
Karlik: - Trza było wźuńść giwery...Wiela tych buksów?
Gustlik: - Trzech abo sztyrech.
- Z naszym karlusem?
- Ńe jesżech pewny..
- Może być i pjyńć?
- Dyć.
- Trza było brać te pieruńskie giwery.
Zawjyrajom kufer, wlezujom w ańfart i idom bez plac, kole chlywikuf.
Gustlik: - Prowda to, że Wiluś kozoł ci lyść w zolyty do swoji baby? Jako jom wołajom?
Karlik: - Truda. I ńy zolycić, ino chcion, cobych ja kasik zabroł, kiej uon bydźe furt. Pudymy na uobiod, abo na dansing..
- Mje to śe widzi, jako zolyty...
Wlezujom do śyni i idom na wjyrch.
Gustlik: - Karlik, znosz ty Antośa?
Karlik: - Tego rubego, z Halymby?
- Ja.
- Znom, abo co?
- Abo to, że Wiluś kozoł go ściorać. Godajom, że to skuli jego baby.
- Wydupcył ja?
- Nie, no katać tam....
- Dyć po czamu?
- Zwiedzioł śe, że łon na gerburstagu wiluśowo Truda za rzić chyćou. Antoś som śe asiou po gorzole.
- Ino tela? I co zrobjył?
- Naszou go na laubie i nasze karlusy ściepali Antośa ze dachu. Ruby furgnoł genau w szklarnio. Gichnou o zol, aże terozki ńy poradzi godać.
- Ciulato.
- Ano, ciulato...
Stajom kole haźla, na pouczwortym sztoku.
Karlik: - Kero je?
Gustlik: - Pizło uozim.
- Stońmy na chwila, dychnemy śe, bo zaledwo zipia. I tak my som za rychło.
Karlik opjyro śe o gelynder, wyjmuje cygarety, słychać klank fojercojga.
Karlik: - Jak to godajom, z igracki przyjdom puaczki...
Gustlik: - Czymu tak godosz?
- Ńy chyto śe wiluśowyj baby za rzić. A kiejby śe chyciło, to śe nie asi...
- Jo myśla, że Wiluś poszoł po bandzie.
- Antoś ńy myśloł, co go ściepnom ze dachu, no jakowyjś haji śe musioł spodźywać.
- Jerunie, co ty chopie fandzolisz? Małoś to bab za rzyć chytoł? Ino śe chichrały i tela. Wjelke mecyje...
- To jes nojlepsze w chytaniu za rzić, że niby nic ńy było, a ty wjesz i łona wje, że to tak, chobyś ja wdupcył.
- Ny szteruj mie, Karlik. Fulosz jak mulorz, aże z rzici ci cymynt leci. Inszo rzecz wydupcyć, inszo za rzić chycić...
- Mosz recht, ale obie z jednyj fary...
- Ić, bo će pizna...
- To chyć mie za rzić, jak to take psinco? Co, nie kcesz? - Karlik posyło Gustlikowi „całusa”.
- Harnij mje w rzić!
Gustlik wlezuje na czworty sztok. Karlik chichro i lezie za nim. Gustlik stowo kole dźwjyrzy.
Karlik - Ńy gorsz się, chopie...
Gustlik: - To je ta adresa. Klupjemy?
- Poczkej, domy in minutka, przyrychtujemy śe.
Bez chwila stojom i dychajom. Karlik sprowdzo pistula i chowie nazot.
Gustlik: - Ino dej se pozór, kiej bydziesz z Trudom zolycił...
Karlik: - To ńy bydom zolyty, ciulu!
Karlik zeszterowany klupie.
Dźwjyrza śe rozwirajom, Kazik i Gustlik wlezujom do izby, wedle karlusa w brylach.
Chałpa to zwykło ańcla – na lewo łod dźwjyrzuf almaryo, przy ńyj stojom na hadrze szczewiki. Z prawyj kachlok, ausgus z jednym kokotkiem, kibel i staro frania, z boku łokno (zawarte). Ze zadku byfyj i bambetle. Pośżodku blat i trzi zice. W izbie nahajcowane jak pierun, hic, capi fuzeklami i modrom kapustom.
Karlus, kery odewrzon dźwjyrza (Marian), cofo się do bambetli.
Drugi (Bercik) siedzi na zicu, żre karminadel w żymle i popijo cosik ze szolki. Wedle niego krauza z zymftem.
Wedle kolkastli na ryczce lego śe Richard, w samych spodniach, po bosoku. Jak Karlik z Gustlikiem wlazujom, Richard zaczyno wstować i wrażo szuapa w lać. Gustlik pokazuje mu rynkom: „weź se to po lekku”. Karlus lego nazot na zegówek. Gustlik pokazuje, coby położył szuapa na ryczka. Richard wyjmuje szuapa z lacia i kładzie jak mu Gustlik kozali.
Karlik: - Pyrsk, ludkowie.
Gustlik: - Przyszli my na byzuch. Znocie nos?
Bercik krynci łbym, że ńy.
Gustlik: - My som kamraty waszego kmotra Wiluśa. Pamientocie go?
Karlusy milczom.
Gustlik: - Niech zgodna, tyś jest Bercik, ja?
Bercik: - Ja..
- Pamientosz kmotra Wiluśa, Bercik?
- Dyć.
- Pjykńe. Co tam żresz, Bercik?
- Karminadel ze żymłom i zymftem.
- Karminadel ze żymłom i zymftem...Pewnikiem z łońskiego uobiodu? Nojlepsze, co można zeżrić z rana. A joch nic dzisioj ńe jod. Moga śe bajsnońć?
- Dyć...
Gustlik biere żymła, wyciongo z nij karminadel, kiery tonko w zymfcie. Potym bajso go i mamlo. Karlik zaczyno sznupać w almarye, ciepje betle na zol.
Gustlik (z pełnom gembom): - Jezusićku Nazarejski, co za maszkiety. Zdały by śe bratkartofle... Karlik, harnij se..
Karlik: - Ńe kca.
- Weź, chopie, je zaino dobry.
- Ńe jesżech głodny.
Gustlik biere drugi bajs i zaś mamlo.
Gustlik: - Wjysz Bercik, jako w Polsce godajom na leberwuszt?
Bercik: - Ńy.
Gustlik: - Karlik, powjydz mu...
Karlik: - „Wątrobianka”.
Gustlik: - „Wątrobianka”...A wjysz, co dajom do szałotu?
Bercik: - Majonyz?
Gustlik: - Patrzej go, Karlik, jaki frant, istny Kocynder. „Majonyz”. Byłżeś w Aldrajchu?
Bercik: - Ńy, szwager je ze Zawiercio...
Guslik: - Szwager, godocie...Co mosz w szolce? Tyj?
Bercik: - komport ze wieprzków.
Gustlik: - Mmmm, komport ze wieprzków. Jak już pomaszkieca, lubia śe gulnonć komportu...Moga?
Bjere szolka, belonto, uyko i uodstawio szolka. Hepie. Karlik za tyn czas sznupie w bambetlach.
Gustlik (do Richarda): - Wjysz, za czym mój kamrat sznupie?
Richard kiwo gowom.
Gustlik: - To godej, chopie, ino gibko!
Marian: - We byf...
Gustlik: - Śedź w koncie, bamoncie, przydzie czas, a znajdom će. No, Richard – godołżeś cosik, abo w guliku bulkło?
Richard: - We byfyju...
Karlik lezie ku byfyjowi, rozwjyro wjerch, sznupie.
Richard: - Na dole, wedle nudelkuli, w bumcloku...
Karlik wyciongo bumclok z byfyja, podnosi dekiel. Cosik w gorku aże blinduje mu po ślypiach.
Gustlik: - Som my radzi?
Karlik stoi, nic nie godo.
Gustlik: - Karlik! Som my radzi?
Karlik spoglondo na Gustlika.
Karlik: - Ja, my som radzi.
Bercik: - Suchej, łon jest Karlik, ja? A ciebie jak wołajom?
Gustik: - Ńe wiedziołech, co my som za jedno.
Bercik: - Suchejcie, jak wos mianować?
Gustlik: - Wołajom mje Luter, a ty skuńcz tyn darymny futer!
Bercik: - Kca ino pedzieć, cobyście śe ńe gorszyli, bo my nie kcieli robić kmotrowi na ostuda...
Jak Bercik godo, Gustlik biere z kapsy pistola i strzylo Richardowi trzi patrony w bas. Bercik sfajdoł śe w galoty i zaczon ślimtać.
Gustlik: - Ńe przerywej, ńe kciołech ci mońcić rzykania. Eklerowoł żeś cosik o gorszyńu i ostudzie...
Bercik nic ńe godo.
Gustlik: - Jakeś skończył beblać, dej i mje co pedźeć. Jako wyglundajom kmoter Wiluś?
Bercik milczy.
Gustlik chyto blat i ciepie njym kole ausgusa. Terozki Bercik i jego zic som sami pośżodku izby.
Gustlik: - Skundeś jest?
Bercik: - Co?
Gustlik: - To „Co” je kasik na Ślunsku? Godajom tam po naszymu?
Bercik: - Ja...
Gustlik: - Jak wyglundajom kmoter Wiluś?
Bercik: - Co?
Gustlik kładzie pistola na bercikowym barku.
Gustlik: - Przestoń szwandrać po gorolsku i godej po naszymu! Jeszcze roz usłysza „co”, to śe zeszteruja. Rozumjysz, ciulu?
Bercik kiwo gowom, że rozumjy.
Gustlik: - Terozki godej, jak uni wyglondajom?
Bercik: - Majom... glaca...
Gustlik: - Ja?
Bercik: - I gybis!
Gustlik: - Wyglundajom jako lampucera?
Bercik: - Co?
Gustlik spoglundo na Karlika i strzylo Bercikowi w bark. Bercik, kery eknoł śe jako colsztok, wajo i śłimto.
Gustlik: - Wyglondajom-jako-lampucera?
Bercik: - Ńy!
Gustlik: - To czymu chciołżeś go wydupcyć?
Bercik: - Ńy chciołech!
Gustlik: - Chciołżeś, Bercik, chciołżeś! Ńe rób mje za bozna. A kmotra Wiluśa dupcy jeno kmotrowo Truda...Czytosz Biblja, Bercik?
Bercik: - Dyć...
Gustlik: - To śe wjency ńe poczytosz!
Na gustlikowe skazanie, Karlik z Gustlikiem ładujom w Bercika wszystkie patrony.


text:
Josip Broz Tito
Josip Broz Tito (* 25. meje 1892 jako Josip Broz w Kumrovecu w dźensnišej Chorwatskej; † 4. meje 1980 w Ljubljanje) běše předsyda Juhosłowjanskeje a wažna figura mjezynarodneje politiki.
Wón bě sedme dźěćo Franja Broza a Marije Brozoweje. Jeho nan Franjo Broz běše Chorwat a jeho mać Słowjenka. Josip Broz chodźeše dźěl swojeho dźěćatstwa w Posredźe po prošenju a pozdźišo na zakładnu šulu w Kumrovecu. Njeje pak hižo do druheje rjadownje postupił. 1905 wopušći šulu a w lěće 1907 započa jako mašinski wučomnik w Sisaku dźěłać. Tam dósta wědomje za wažnosć dźěła a je prěni raz 1. meju jako dźeń dźěła sławił. W lěće 1910 zastupi do Socialnodemokratiskeje strony Chorwatskeje a Słowjenskeje. 1937 wuzwoli so na generalneho sekretara Komunistiskeje strony. Z lěta 1943 bě Josip Broz (z partizanskim přimjenom Tito) prezident "Antifašistiskeje rady narodneho wuswobodźenja", kotraž přewza wot 1945 prowizoriske knježerstwo we wot fašistow wuswobodźenych kónčinach. W samsnym lěće bu ministerski prezident a zakitowanski minister Zwjazkoweje republiki Juhosłowjanskeje. 1953 přewza funkciju statneho prezidenta, kotraž spožči so jemu 1963 na čas žiwjenja.


text:
Wikipedija:Wandalizm
Wandalizm je přidaće, wotstronjenje abo změna wobsaha, z wotmysłom činjena zo by kajkosć Wikipedije pomjeńšował. Najbóle wšědne wašnje wandalizma je narunjene teksta přez obscene wěcy, wuprózdnjowanje strony abo zasadźowanje žortow abo druhich njezmysłow. Na zbožo, tajki wandalizm powšitkownje je lochko namakomny.
Wšón dobrowolny pospyt Wikipediju polěpšić, njeje wandalizm, samo jeli wón je faktisce wobsah zhóršował.
Hdyž namakaš wandalizm, wobnowjej předchadnu wersiju nastawka. Zo by to činiło, wužiwaj rajtark "stawizny" w hornjej pole strony. Potom klikń na njewandalěrowanu staru wersiju, po tym klikń "wobdźěłać" a skónčnje "składować".
Jeli wužiwar wjacekróć wandalěruje, proš na stronje Wikipedija:Wozjewjenje wandalizma, zo administrator by tutoho wužiwarja zablokować měł. Jeli sy sam administrator, na tutym padźe móže jednory sam jeho zablokować.
Jeli strona bu wjacekróć wandalěrowana rozdźělnych wužiwarjow, potom proš zo administrator njech stronu škita. Administratorojo njech znowa jednory sam činja.


text:
Mjymcy
Mjymcy (mjym.: Deutschland abo Bundesrepublik Deutschland, BRD) - państwo we strzodkowyj Ojropje, noleży do Ojropejskij Uńiji a NATO. Mo dostymp do Bołtyckigo Morza a Půłnocnygo morza. Mo nojwjynkszo liczba ludźůw we cołkij Ojropejskij Uńiji- przez 82 miljůny. Mjymcy sům państwem federalnym a skłodajům śe ze zwjůnzkowych krejůw. Stolica majům we Berlińe.
Po II wojńe śwjatowyj wschodńo tajla Mjymcůw prziłůnczůno do Polski a ZSRR, a pozostołe terytorjům potajlowano mjyndzy zachodńich alijůntůw (3 uokupacyjne strefy) a ZSRR (1 uokupacyjno strefa). Stolica, Berlin, tyż podźelůno na 4 strefy. Ńyskorzi ze trzech zachodńich strefůw utworzůno państwo uo mjańy Republika Federalno Mjymjcůw, a ńydugo potym ze strefy radźeckij Mjymjecko Dymokratyczno Republika, ze stolicům we wschodńij tajli Berlina. Berlin Zachodńi mjoł uodrymbny status.
Zjydnoczyńy Mjymcůw nastůmpiło we 1990 bez prziłůnczyńy MRD do RFM. Stolica RFM przećepano potym s Bonn do Berlina.


text:
Wspomnienia – Zilwester
Jak daleko moja pamiync siyngo, tak co roku u nos fajrowano Zilwestra. Zbiyrala sie colko rodzina, ciotki, ujki, kuzyny, kuzynki, no i my: Mama, Papa, moje braciki z dziolchami (te starsze), i jo.Moje kuzynki lepioly z farbionego papioru bele jake mycki, coby kozdy z nos wyglondol wesolo. Ciotki przinosioly cos do jedzynio, bo choc moja Mama sama duzo robiola, to kozdo chciala trocha pomoc. Bolo duzo jedzynio i maszketow, bele jake kolocze i babowki a moja Mama piykla duzo kreplow z marmeladom driny, ale dycki jednego nafilowala mostrichym. Jo mialach moc uciechy potym, jak kerys tyn krepel lapnol i ugryz. Dycki bolo przi tym kupa smiychu, bo tyn, co go dostol, to musiol potym cosik zaspiywac, abo cos gupiego zrobic. Boly tyz wymyslane bele jake zabawy, np: „Raps straciol kapelusz, nr… go mo”, i tyn numer musiol gibko odpedziec i podac inkszy numer, a jak sie kerys zagapiol i za niyskoro odezwol, to musiol dac fant. A potym trza bolo te fanty wykupowac i przi tym tyz bolo kupa uciechy! Bola tyz fajno muzyka, bo mieli my stary patefon i puszczano take wielge, czorne platy ze spiywkami. Ale jednak wiyncy bolo spiywanio i granio po swojymu: ciotka grala na waszbrecie, ujek na skrzipcach, ktos inkszy na organkach, jeszcze ktos czaskol dwiyma deklami od gorkow, ktos grol na grzebyniu, i…bola orkestra i zabawa na 102! Toz wszyjscy tancowali i bawiyli sie do samego rana.Roz fajrowol z nami Zilwestra kolega od mojego brata. Mama jak dycki jedyn krepel nafilowala mostrichym, i… zodyn sie niy prziznol, ze go dostol! No przeca jedyn bol tyn falszywy… kaj sie straciol?Po poru dniach sie okozalo, ze prawie tego krepla dostol tyn kolega, a ze niy znol tego zwyczaju, myslol, ze mamie sie trefiol fyjler, ze sie pomylola przi filowaniu, a bolo mu ganba sie prziznac, to go zjod. Jedyn z kuzynow miol taki elegancki fotoaparat i dycki robiol zdjyncia. Wszyjscy my sie musieli ustawic pod scianom, czynsc z nos siedziala na zofie, a bajtle, w tym jo, stoli za niymi, czynsc siodala na dylowce przed zofom, a kuzyn ustawiol aparat na trzech nogach (potym sie dowiedzialach, ze to sie nazywo „statyw”), zapolol taki dugi pasek, drapko przileciol ku nom, coby tyz na fotka sie zmiescic, i jak tyn pasek sie wypolol do konca to tak bliclo, aze w oczach sie gwiozdki pokozaly i zdjyncie bolo fertig. Ale niy tak zarozki, bo kuzyn musiol je jeszcze wywolac, a jo sie niy poradziola doczkac na te zdjyncia. Potym bola uciecha przi oglondaniu tych zdjync i zas my wspominali tyn fajer.Jaaa…zas mie wziono na wspomniynia, bo zblizo sie Zilwester. Tela moich bliskich z tamtych czasow juz niy ma, ale zostaly wspomniynia i obrozki… dobrze, ze kuzyn miol take fajne hobby i knipsowol przi kozdyj okazji.Jo yno dycki zalowalach, jak zabawa bola na fol a mie wczasli do szlafcimra, kaj stol moj kinderbet, bo bolach jeszcze za malo, coby do rana fajrowac. Niy pomogly placzki ani prosby. Terozki niy rada fajruja Zilwestra, bo kozdego roku mysla, ze zas jedyn rok jest za nami…a co prziniesie tyn Nowy Rok? Eli nasze dziecka i wnuki bydom tyz tak wspominac fajery jak jo?
Barbara Matusiewicz


text:
Korbbal
Korbbal to je špil zespouowy, w kery grajům dwa manšafty, po pjyńć špilerów koždy. Celym koždygo s manšaftów je zdobywańy půnktůw. Coby je zdobyć třa celńy wćepnůńć bala do korba. Nad waśćiwym přebjygym szpilu wachujům syńdźe. Zwyćynzcům špila je tyn manšaft, kery w coukym špilu zdobydźe wjyncyj půnktůw. Korby wišom 3 metry a 5 cyntymetrůw hoch nad špilplacym. Ta zorta špilu przyprawioů kanadyjski profesůr James Naismith we grudniu roku 1891. Dzisiok korbbal je jednym ze najbarzi uoglondanych i nojpopularniyjszych športów.


text:
Polsko, Polsko Republika (pol. Rzeczpospolita Polska, IPA: /ˈpɔlska/) - państwo we cyntralnyj Ojropje, nad Bałtyckim Morzym.
Grańica mo zy Mjymcůma (na zachodźe), Czeskům Republikům, Słowacyjům (na połedńu), Ůkrajinům, Bjołoruśům, Litwům (na wschodźe) a Rusyjům (uobwodym kalińingradzkym, na půłnocy), a bez grańica morsko (grańica jedźinyj ekůnůmicznyj sztrefy) s Dańijům a Szwecyjům.
Noleży do Ojropejskij Uńije, Sztrefy Schengen, Uorganizacyje Zjydnoczůnych Norodůw, NATO a inkszych mjyndzynarodowych uorgańizacyjůw.
Jako symboliczny anfang państwowośći Polskij uznowo śe jeji krzest, kery mjoł plac we 966 roku. Bez lata 1795 - 1918 Polska bůła pod zaborůma, a jeji terytoryjům potajlowano mjyndzy Rusyjo, Austryjo a Prusy. We uokreśe wrześyń 1939 - 1945 pod uokupacyjům mjymjeckům, 1945-1989 bůł sam uokres, kej u władzy bůły kůmůńisty, 1952-1989 mjanowoło śe to Polsko Ludowo Republika. Uod 1989 zaś ustrůj dymokratyczny.
Przipisy


text:
Szląsczi jãzëk
Szląsczi jãzëk abò szląskô gôdka (szl. ślůnsko godka, ślůnski, czasã téż pů naszymu) to karno szląsczéch dialektów, chtërne brëkòwóné są przez lëdztwò Górnégò Szląska w Pòlsce a téż w Czesczi ë Miemiecczi. Bezpòstrzédno wëchôdaje ze stôrosłowiańsczégò jãzëka. Hònorowi przédnik Radzëznë Pòlsczégò Jãzëka Pòlsczi Akademiji Ùczbów prof. dr hab. Walery Pisarek nazwôł szląsczi jãzëk "stôrszim bracynã standardowi pòlaszëznë". Na sztôłtowónié sã słowiznë jãzëka miôłë wpłiw pòżëcczi z jãzëków: pòlsczégò, czesczégò (a barżi mòrawsczégò, dôwni bãdącégò apartnym jãzëkã), miemiecczégò (czãscy z germansczégò dialekta szląsczi mòwë, nigle standardowi miemczëznë) a téż dzélama słowacczégò. W jãzëkù tim nôwikszi ùdzél mają słowa słowiańsczégò pòchòdzënkù. Wikszi dzél słów je krótkò stôropòlsczégò jãzëka, òsoblëwie sąsednich dialektów: wiôlgòpòlsczégò ë môłopòlsczégò a téż jãzëkóm dolnosorbsczim, górnosorbsczim ë mòrawsczémù, nigle dzysdniowi standardowi pòlaszëznë. Szląskô mòwa jinaczi sã òd jinëch jãzëków słowizną, fònetiką a téż dzélama òrtografiją. Terô warëją robòtë nad ùsôdzenim szląsczégò lëtaracczégò jãzëka. Òd lat 30. XX s. je ju szląsczi lëteracczi mikrojãzëk - lasczi, ùstandarizowóny przez fridecczégò pisarza Erwina Goja, znónégò jakò Óndra Łysohorsky, równak òstôł òn òpiarti na pògreńcowi szląskò-mòrawsczi baze gwarë górno-òstrawsczi, tedë nie je dlô karna szląsczich dialektów reprezentacjowi. Wczasniszé próbë standarizacëji lëteracczégò szląsczégò jãzëka, pòdjimniãté czile razów w XIX s. m.jin. przez Antóna Stabika nie darzëłë sã.
W pòlsczi ùczałi lëteraturze dominëje pòzdrzatk, że szląsczi etnolekt je karnã gwarów abò dialektów/pòddialektów w ramach pòlsczégò jãzëka.
Szląsczi jãzek, jakno apartny słowiańsczi jãzëk béł klasyfikòwóny bez niechtërnëch slawistów. W Zôpadny Eùropie, m.jin. Gerd Hentschel wëmieniwô w swòjich prôcach szląsczi jãzëk westrzódka zôpadnosłowiańsczéch jãzków, a napisôł téż ùczałi artikel zatitlowóny "Śląski - nowy (albo i nie nowy) język słowiański?". Juwerno robòtë amerikańsczich slawistów, òd co nômni cziledzesãcu lat klasyfikùją szląsczi jãzëk jakno apartny, bò tak òpisëje gò renomòwóno dlô nich, amerikańskô Słowiańskô Encyklopedijô. Zôs miemiecczi slawista z Górnégò Szląska Reinhold Olesch, miôł szląsczi za swòją rôdną mòwã. Téż britijsczi historik Norman Davies, trzëmô, że szląsczi etnolekt nót je klasyfikòwac jakno apartny jãzëk.
W rokù 2011 kòle 509 000 sztëk lëdzy zadeklarowóné miało szląsczi jakno swój domôcy jãzëk.[1]
Biblioteka Kongresu USA 18 lëpińca 2007 wpisóné mô jśzëk szląsczi w register jãzëków swiata. Jãzëk szląsczi òstôł téż zaregisterowóny w Midzenôrodny Jãzëkòwi Òrganizacëji, dze òstôł mù przëdzélony kòd ISO: szl.
W séwnikù 2007 rokù zòrganizowóné òstało pierszi rôz Òglowòpòlsczé Diktando Szląsczégò Jãzëka. Za bezzmiłkòwé akceptérowóné je przënômni 10 różnëch ôrtów zapisënkù.
6 séwnika 2007 rokù 23 pòsłów Sejmù Pòlsczi Repùbliczi zgłoszëło projekt ùstôwë ùznôjący szląską mòwą jakno òbéńdowi jãzëk.
[edicëjô] Alfabét
Ni ma jednégò alfabétu trzëmónégò za standardowi dlô szląsczi gôdczi. Brëkòwnicë tegò jãzëka przënãceni są do ùżëcô znaków z pòlsczégò alfabéta. W rokù 2007 wëmëszloné òstôł zestôwk znaków dlô szląsczégò, bazëjący na 10 skriptach. Nen alfabét je w ùżëcym w Internece, òsoblëwie na Szląsczi Wikipediji.
Aa Bb Cc Ćć Čč Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Ńń Oo Pp Rr Řř Ss Śś Šš Tt Uu Ůů Ww Yy Zz Źź Žž
A téż ne diakriticzi: Ch Dz Dź Dž.
[edicëjô] Òbéńdowé zróżnicowónié
Szląsczi nie je jedurnorodnym jãzëkã i na różnëch kùlturowò-historicznëch òbéńdach pòtkac mòże jine znaczënczi nëch sómëch słów, jak ë téż jich różną wëmòwã. Nie wszëtczé tedë òpisóné céchë mòwë wëstãpiwają na wszëtczich jegò òbéńdach. Czãsto równak wëstãpiwô m.jin. labializacëjô, mazurzenié ë jabłonkòwónié.
Jãzëkòwò szląsk pòdzélëc mòże na partë pôłniowi ë nordowi (czasã wëapartniwô sã téż strzédny). Pòtëkô sã téż jãzëkòwi pòdzél Szląska zdrzącë na regionë: Ceszëńsczi, Górny ë Òpòlsczi.
Górny Szląsk mòże téż pòdzélëc na dzéle: nordową dze wëstãpiwô "mazurzenié" ë pôłniową, dze ni ma ti cechë. Greńcą je linia òd zôpadu przez: Kątë Òpòlsczé, Tarnów Òpòlsczi, Krośnicã, Staniszcze, Kolonowsczé, Zawadzczé, zdłużą Môłi Panwi ë na pôłnie w rejon Tarnowsczéch Górów, na zôpad òd Katowic ë na pòrénk òd Pszczynë.
Wdle jãzëkòznôwcë, prod. Alfreda Zarębë (aùtora Jãzëkòwégò Atlasu Szląska) na Górnym Szląskù mòże wëapartnic m.jin. ne dialektë:
- wëstrzédne òbjimajacé krézë pyskowicczi, rybnicczi, mikołowsczi,
- pògreńca szląskò-môłopòlsczégò, òbjimającé Katowicë, Tychë, kréz pszczyńsczi,
- pògrëńca gliwickò-òpòlsczégò òbjimającé kréz tarnogórsczi ë lubliniecczi,
- nordowé w krézu racibòrsczim na zôpad òd Òdrë,
- lasczé w òkòlich Pietrowic Wiôldżéch, Krzanowic (pôłniowò-zôpadni dzél krézu racibòrsczégò),
- Kobylorzy na òbéńdze Strzelców Òpòlsczich, Kamienia Szląsczégò ë Kotlarni,
- namisłowsczi na pòrénk òd Namysłowa (bez gardu),
- sycowsczi na pòrénk òd Sycowa (bez gardu).
[edicëjô] Przëmiôr ùżëcô
"Wszyjske ludźe rodzům śe swobodne a růwne we swojim werće a prawach. Sům uůne uobdarzůne filipym a sůmńyńym a majům powinność wzglyndym inkszych jak brat s bratym postympować."
Wëmòwa w IPA:
/'fʂɨjske 'luʥɛ 'rɔʣom ɕɛ 'vɔlnɛ a 'rovnɛ vɛ 'sfɔjim 'vɛrʨɛ a 'pravax som 'woɲɛ wɔbda'ʐoɲɛ fi'lipɨm a sum'ɲɨɲɨm a 'majom 'pɔ'vin:ɔɕʨ 'vzglɨndɨm 'iŋkʂɨx jak brat s 'bratɨm pɔstɨm'pɔvaʨ/
[edicëjô] Bùtnowé lënczi
- Szląskô Wikipedijô
- Wiadła w szląsczi mòwie
- Pů našymu – djalykt ślůnski kodyfikowůny
- Jynzyk S'loonski
[edicëjô] Przypisek
- ↑ Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. Raport z wyników - Central Statistical Office of Poland


text:
Jmmm
This free essay Jmmm
. If you do not find your term paper, you can search our essay database for other topics on the search page essays.
Tags:
Words: 480 | Pages: 2
Views: 441
yoooooooooooooooooooooooooooodfaijdkdhfj kldjsf lkjd fkljdsk jdkl jdskljds jldkj ldj kldj kjdl jdlk jkj lkdj lj ljdsfklj l j dlkj lljf lkd lj kj j jj j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j jlkfj ld sdl lksdj kls lsdj lsj klslkjslk klsj l lkjljl klkd nd d d d d d d d d d f f dgmfd kre klg reklg wlkg rg fngklf dskl klsd fkd dks kdls ksd kls fksd fkfk skf dsk dk d dk mmm gm mbnvmnvmbn vb vb vb vbv b bv bvb fg fdd fgd fg dfg dfg dfg fdg fdg fd w wer qwe we w ewe w ew ew e we we w ewew e we wew e we w ew e w ew ew ew w3e w ew ewew ew w w w w w we w ew we we w we ew wee w we we ew we we we we we w e we we we we we we we wewe we we we w e we we we ew we we ew ew we we we we we we we we we we we e e w eer tadfgniouoicujiuiuvcicu i ui ui ui ui u iuio upoi oi oio iop opo po pkll kl kl kl po po p op op o po po p op j jk j kj kj k jkj hjh j hjfgmf g f g fd g fd asd ADFSAVVDFVN CVNSF DOF JDSK FDSFKJ DKLSJF KLSD DSKJ DSKL JDKSF E E rj lk lk jkkljf fd s fds dfd fd ff df df fd df fd fd fd fd dfsaknsdf dfsklfa df d klf dfs fd kfd df df df df fdfd fd df fd fd fd fd fd fd fd df fd df fd df fd df df fd fd fd fd fd fd fdfd fddf fd fd df df fd df fd fd fd df df df df df fd df fd df df df df sd sdsd sd sdsd sd sd sd ds ds sd sd sd sd ds ds ds dssd sd sd ds gh gh hg hggh k mkm mk km mk mk mk mk km mk mkmk km km mk jn n jn jn nj j j iji ij i ij ji o ko ko kol ko ko ko o ko kok k okok okfgk asfgm,sdm,sdm md df sf f mf k lk dskl ks ks klsd kl dkl kl l sk kls kk sk k k k sdkdsfks dsklsdk dsf a


text:
Hardcore punk
Hardcore punk (abò: Hardcore-punk czë prosto Hardcore) pòwstôł je na zôczątkù 80-tich lat w Nordowi Americe, òsoblewie w Los Angeles ë w Waszingtónie, ale téż w Nowim Yorkù , Vankùverze, Bòstónie ë jinszich gardach. W 1981 rokù wëchôdô téż albùm Hardcore '81 karna D.O.A. a mùzycë brëkùją tegò miona dlô òpisënkù jich mùzycznégò sztélu. Harcore bëł procëmstôwieniém sã corôz to barżi kòmercjalëzującemù sã punk rockòwi. Mùzyka hardcòrowô stała sã barżi òstrô ë flink jakno klasyczny punk pòdsztrichiwôjąc jesz barżi procëmkòmercyjné nastawienié. Klatë jakno ë òbleczenk nie bëłë ju tak farwne ë wôżné, a wiele karnów stało sã politiczno angażowónëch. W hardcorze jidze ò bënowé nastawienié, mòralnotã ë pòliticzné angażowanié.
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Taj Mahal
Taj Mahal[zdrzůdło?]
(Hindi: ताज महल korůnny pałac) je to Mauzolyjům we Agrze, we Indyjach. Zbudowoł je Szahdżahan[zdrzůdło?]
. Taj Mahal uostało pobudowane lo pamjyńći umartyj kobjyty Szahdżahana - Mumtaz Mahal. Skiż tygo Taj Mahal je roz za kedy mjanowane śwjůntyńům przůńo. Przi jeji budowje robjůło podug roztůmajtych danych uode 20 do 25 tyśůncůw bauerůw, a budowano ja 22 roki (1632 - 1654). Taj Mahal je wpisane na lista śwjatowygo dźedźictwa Unesco a bůło uznane za jedyn s 7 Nowych Cudůw Śwjata.


text:
Bośńa a Hercegowina
Bośńa a Hercegowina (BiH, bośńacko godka a chorwacko godka: Bosna i Hercegovina, syrbsko godka: БocHa и XepцeroBиHa) - państwo w połedńowo-wschodńij Ojropje, na Bołkanach. Powstoło po rozpańyńću śe Jugosławiji. Grańica mo s Chorwacyjům, Syrbijům a Czornům Gůrům. Skłodo śe s Federacyji Bośńe a Hercegowiny a Syrbskij Republiki.
Je to krej gůrzisty, przez 90% placu je położůne wyżyj jak 200 m n.p.m. Nowyższe wjyrchy na teryńe Bośńe a Hercegowiny sům we Dynarskich Alpach (Maglić, 2386 m n.p.m.).
Bośńa Hercegowina uostała srogo zniszczůno we důmowyj wojńe. Terozki gospodarka je sam uoparto na leśńictwje, bergmaństwje a ynergetyce.


text:
Ius soli
Ius soli (śl. prawo źymje) to je knif, jakim dostowo śe uobywatelstwo jakigo kreju. Podug ńigo uobywatelstwo dostowo tyn, kery bůł rodzůny na terytorjům tygo państwa, przi tymu wrachowuje śe tyż rodzůnych na statku, we fligrze abo ambasadźe uůnygo państwa. Ius soli je stosowane we USA, ńykerych państwach Połedńowyj Ameriki, Meksyku, Pakistańy a inkszych. We ńykerych krejach kere używajům ius sanguinis dowo śe tyż uobywatelstwo podug ius soli tym, kere ńy majům inkszego a bůły rodzůne na uůnygo terytorjům.


text:
Moskwa
Moskwa (rus. MockBa) jo nejwětše město a stolica Rusojskeje. Z něźi 10,5 milion wobydlarjami na 1.081 km² jo wóni na wobydlarjow nejbogatše město Europy. Moskwa jo kulturelne a ekonomiske srjejźišćo kraja. Pśez Moskwu běžy rěka Moskwa.
[wobźěłaś] Stawizny
Prědny raz jo se spomnjeła město w lěśe 1147. Mjaz 1328 a 1712 město jo była ruska stolica. Mjaz 1922 a 1991 Moskwa jo była głowne město Sowjetskego zwězka. Wót 1991 město jo stolica Rusojskeje. Wažny twarski pomnik w Moskwje jo sedło rusojskich carow a prezidentow Kreml.


text:
Ostatnio wiela sie godo ło tym że nasi ślonscy berkmony majom jechać do Australji . Tam potrzebujom fachowcow do roboty na grubie.Oferuje Jim sie wielki piyniondze .
Weź ze sobom tyn łobrozek
Kaj że sie wybiyrosz synku
nie żol Ci tej naszej gruby
Australijo Ci sie marzy
i piyniyndzy portmel ruby
Coż dokonoł żeś wyboru
jo nic na to niy poradza
chocioż wiym żech staromodno
ale jedno Ci doradza
Weź ze sobom tyn łobrozek
łon Cie dycko chronioł bydzie
i wachuj go miyj przi siebie
jak yno sromota przidzie..
Tyn łobrozek w zocy momy
to przeca świynto Barborka
przed ołtorzym poświyncono
wszystkich grubiorzy Patronka
Kożdy berkmon w kożdym kraju
do Barborki sie ucieko
nie je ważne czy na Śląsku
czy za morzym kajś daleko.
R.SOBIK


text:
Měrosław Tyrš
Měrosław Tyrš (čěsce Miroslav Tyrš, rodźeny jako Friedrich Emmanuel Tiersch (* 17. požnjenca 1832 w Dźěćinje, Čechi, † 8. žnjenca 1884 pola Oetza, Tirol), profesor na Karlowej uniwersiće kaž tež na ČVUT w Praze, po pochodźe Němc, bě čěski wuměłstwowy kritikar a stawiznar kaž tež załožer ćěłozwučowanskeho hibanja Sokoł a twórićel sokołskeje gymnastiskeje metody.
Měrosław Tyrš bě syn němskeho wučerja w Mladej Boleslavje, hdźež dźěćatstwo přežiwi. Wopyta gimnazij w Praze, hdźež tež studij wuchodźi. W lěće 1862 załoži hromadźe z Jindřichom Fügnerom w Praze organizaciju, kotrejež cil bě starosć wo polěpšenje ćělneje wukonliwosće kaž tež powšitkowne powyšenje schodźenka zdźěłanosće dorosćenych.
W lěće 1884 Měrosław Tyrš wumrě při wuchodźowanju we wokolinje swojeho wočerstwjenisća Oetz w tirolskich Alpach.
[wobdźěłać] Literatur
- Renáta Tyršová: Miroslav Tyrš, jeho osobnost a dílo, I, II. Prag 1932
[wobdźěłać] Eksterne wotkazy
- Měrosław Tyrš - Literatura w katalogu Němskeje Narodnobiblioteki (něm.)
- Google Books: Měrosław Tyrš, Naš nadawk, směr a zaměr, Powitanje w sokołskim kruzn, 1932.
[wobdźěłać] Žórło
- zeserbšćeny z pólskeje wikipedije (2.7.2012)


text:
Kaszëbsczi jãzëk
Kaszëbsczi jãzëk - jãzëk z zôpôdnosłowiańsczégò karna słowiańsczich jãzëków, chtërnym gôdô wiãcy jak 50 000 Kaszëbów. Kaszëbsczi je jednym z pòmòrsczich jãzëków - ò apartnym jãzëkù mòżna rzec ju w XIV stolace. Nôstarszi kaszëbsczé knédżi to Duchowe piesnie Dra Marcina Luthera i inszich naboznich męzow Szymona Krofeja z 1586 rokù, jak téż z rokù 1643 Michôła Pontanusa Mały Catechism Niemiecko Wándalski abo Slowięski. Dzysdniowò lëterackô kaszëbizna je ewòlucëją zabédowóny przez Floriana Cenôwe, wprzód w 1848 (?) - na òsta òdnalazłô w rusczich archiwach kòl kùńca XX stalata - ë w 1879 rokù w Zarés do grammatikj kasebsko-slovjnskjé mòvé, wëdóny w Pòznaniu. Badéra kaszëbiznë Friedrich Lorentz wëapartnił w kaszëbsczim jãzëkù 47 zwãków, chtërne są dzysdniowò pisóne 34 lëterama, jich dzél (ch, cz, dz, dż, rz, sz) przez sparłãczenie dwóch lëterów. W kaszëbsczim jãzëkù wëapartniómë trzë przédné dialektë, jakno:
- nordowòkaszëbsczi (krézë: pùcczi, wejrowsczi)
- westrzédnokaszëbsczi (Kartësczi kréz)
- pôłniowòkaszëbsczi (dzélowò krézë: kòscersczi, chònicczi, tëchòlsczi)
[edicëjô] Miono
Kaszëbizna czãstô je wëmieniownô zwónô pòmòrsczim jãzëkã, chòc de facto je òna le karnã słëchających do niegò dialektów. Bëtnosc wielu mionów na òpisanié jednégò jãzëka a téż jidentifikacëjô całownégò jãzëka z jegò nômòcnészim dialektã mô czasã môl w przëmiôrze mniészoscowëch jãzëków, jaczé sã mòcno zjinaczoné ë jaczé na skùtk nieżëcznëch, pòliticznëch dzejników nie bëłë w sztądzë ùsôdzëc òglowégò, sztandardowégò jãzëka ë dobéc mòcny lëżnoscë w państwie, w jaczim są brëkòwóné.
Kaszëbizna wiedno bëła bënnowò zjinaczonô, a wicy wiédzë ò tim mómë òd czasów Floriana Cenôwë. Hilferding w pòłowie XIX w. pòdzelił kaszëbiznã na:
1. gwarã pòmerańsczich Słowińców i Kaszëbów, 2. gwarã pòmerańskich Kaszëbów, 3. gwarã kaszëbską w Zôchódnëch Prësach.
Dzelnotã tã na zôczątkù XX stalata ùnowił Lorentz, chtëren w òbrëmienim 2 przédnëch òbéńdów: norda i pôłnié (jinëch wedle iloczasu), i tak "równoleżnikòwò", wëdzelił 21 gromadów, a w nich 70 gwar. Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich (1964-1978) - òddôwô stón z pòłowë XX w. i wëapartniô: 1. archaiczniészą nordã: a) Pùcczé (Mòrzanie i òsóbno półòstrów Hél - Rëbôcë); b) Pùcczé i Wejrowsczé; pas wëstrzódkòwy to - Lesôcë; 2. innowacyjny westrzódk, m.jin. Józcë (òkòlé Strzépcza, Mirochòwa i Srôkòjc); 3. spòlaszałé pôłnié, òsoblëwò wschódné.
Juwernô stojizna jakno w pòmòrsczim jãzëkù ma môl np. w òkcytańsczim ë dolnomiemieczim jãzëkù. Òkcytańsczi czãstô biwô zwóny prowansalsczim jãzëkã, chò dialektë prowansalsczé są blos dzélã òkcytańsczégò, leno mają nômòcnészi lëteracczi zwëk. Dolnomiemiecczi (Nederdüütsch, Plattdüütsch) je czãstô zeszlachòwóny z jegò dolnosaksońsczim dialektã (Nedersassisch, Low Saxon), ga mô òn wiele mòcniészi môl òd resztë.
Pò wëmiarcém słowianiznë a téż wszëtczéch jinëch pòmòrsczich dialektów, króm kaszëbiznë w przerównaniém do jãzëka Pòmòrzanów dzysô nôczãsczi je brëkòwóny termin "kaszëbsczi jãzëk". Rodowizna mionów "Kaszëbi" ë "kaszëbsczi" a téż ôrt, na jaczi òne przëszłë òb stalata z òkrãżégò Kòszalëna na Pòrénkòwi Pòmòrskô są wcyg wëzgôdką dlô ùczałich. Niżódnô z dotëchczasnych teòrëjów nie pòtkała sã z òglowym akceptã. Nie mô równak dokôzów na to, żebë doszło do wanogów Pòmòrzanów z òkrãżégò Kòszalëna w pòrénkòwim czérënkù.
[edicëjô] Brëkòwanié
Syg kaszëbiznë òd kùli lat bezùstankòwò sã zmiésza. Do niedôwna westrzódk pòlsczich mòwnoùczałich panowała ùdba, że kaszëbsczi je blós dialektã pòlsczégò jãzëka. W 2003 rokù naznaczono kaszëbiznié trzëlëterowi midzënôrodny kòd CSB wedle normë ISO 639-2.
W krajach Eùropejsczi Ùnii pierszą rolą w wiele rëmiach pùblicznégò żëcô państwa òdgriwają samòrządné krôjné, chtërnëch zastãpiną są naje wòjewództwa. W krãgù krôjnowy pòliticzi, jaką robią wòjewództwa, wiôldżi znaczënk mô edukacja i kùltura. W państwach EÙ przëwiãzywô sã stolemną wôgã do krôjnowégò sztôłceniô i chòwaniô, do fùlniészégò pòznaniô historii i spôdkòwiznë kùlturë nôblëższich strón, a w tim jãzëka. Jidze przece ò zakòrzenianié młodégò pòkòleniô w tradicji domôcégò kraju, ò ùswiądnienié nôrodny i eùropejsczi bòkadnoscë w rozmajitoscë, ò sztôłcenié sztaturë młodëch lëdzy jakno òbëwatelów swiądnëch swòjich mòżlëwòtów i òbòwiązków wedle tatczëznë, ale òtemkłëch na lëdzy i spòlëznë jinëch kùlturów. Dlô kaszëbsczégò jãzëka w Pòlsce òd 1 czerwińca 2009 rokù wôżnô je Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków.
Dzysdniowò w Pòlsce, a òsoblëwie na Kaszëbach je kòl 200 szkòłów, w chtërnëch dzecë ùczą sã kaszëbsczégò. 30 séwnika 2010 rokù jãzëka kaszëbsczégò ùczëło sã 10 543 młodëch lëdzy, a z tegò 8 883 w 197 spòdlecznëch szkòłach. Òd 2005 rokù je mòżnota skłôdaniô maturowégò egzaminu z negò jãzëka. W kaszëbsczim wëdôwóné są knéżczi, cządniczi a téż nadôwóné programë w radiu czë telewizëji.
Wedle ùstawë ò nôrodnëch ë etnicznëch miésziznach ôs òbéndowich jãzëkach z 6 stëcznika 2005 rokù je mòżebnota brëkòwania przed ùrzãdama gminów, kòl ùrzãdniégò jãzëka, kaszëbsczëgò jakno pòmòcnégò jãzëka. Pierszą gminą jakô wprowadzeła kaszëbsczi jãzëk jakno pòmòcny bëła Gmina Parchòwò, pò ni Srôkòjce, a pòzni Gmina Lëniô.
W 2005 r. kaszëbsczi jãzëk pierszi rôz szło bëło wëbrac na maturowim ekzaminie (kaszëbszczi wëbrało 23 ùczniów).
Kaszëbizna mô swój plac w Pólsczi Òbéńdowi Telewizëji Gduńsk (Rodnô Zemia, Tedë jo), w Radiu Gduńsk (Na bôtach ë w bòrach) ë w Radiu Kaszëbë òd 18 gòdnika 2004 (ùstawòwò zazychrowóné 25% czasu).
Dzysdnia kaszëbsczi jãzëk brëkòwóny je òd 90-tëch lat téż w liturgiji katolëcczégò kòscoła. Przëstãpnëch je czile dolamczënków Nowégò Testamentu, w tim kaszëbsczich runitów: Eùgeniusza Gòłąbka i Francyszka Gruczë, a téż òjca prof. dr hab. Adama Riszarda Sykòrë z Pòznania - przełożił z greczi Ewanielëje. Kròm tegò przëstãpné sã téż kazaniô ks. Mariana Miotka Swiãtim turã starków (1991) i ùsôdzk ks. profesora Jana Walkùsza Sztrądã słowa (1996).
[edicëjô] Lëteratura
- Eùgeniusz Gòłąbk: Wskôzë kaszëbsczégò pisënkù. Oficyna Czec 1997 ISBN 83-87408-02-6.
- Aleksander Labùda: Słownik polsko-kaszubski/Słowôrz kaszëbskò-pòlsczi Gduńsk 1981
- Fridrich Lorentz : Gramatyka pomorska t. 1-3 Wrocław 1958-1962
- Bernard Zëchta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. t. 1-7 Wrocław - Warszawa - Krakòwò 1967 - 1976
- Gustaw Pobłocki: Słownik kaszubski z dodatkiem idyotyzmów chełmińskich i kociewskich, Chełmno 1887
- Hanna Popowska-Taborska, Wiesław Boryś: Słownik etymologiczny kaszubszczyzny t.1-4 Warszawa 1994 - 2002 (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy ) ISBN 83-901394-9-9, ISBN 83-86619-81-3, ISBN 83-86619-28-7, ISBN 83-86619-74-0
- Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego, Krakòwò 1893
- Jerzy Treder : Język kaszubski. Poradnik encyklopedyczny. Gduńsk 2002 ISBN 83-7326-037-4
- Jan Trepczik : Słownik polsko-kaszubski t. 1-2 Gduńsk 1994 ISBN 83-85011-73-0
[edicëjô] Zaòstałoscë kaszëbsczi (pòmòrscczi) pismieniznë
- 1536 Kronika T. Kantzowa o wendyjskich ludach zwanych Wendami a między nimi Kaszuby. Chronik von Pommern in Hohdeutscher, hrsg. v. G. Gaebel, Sztetëno 1897.
- 1586 Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode, Franz Tetzner 1896: z dolmaczënkù bëtowsczégò pastora S. Krofeja, Słowińca (?) rodã z Dąbia.
- 1643 Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá, Gduńsk 1643. Pastor smołdziński M. Mostnika (Michał Pontanus), rodem ze Słupska.
- Die Schmolsiner Perikopen (Smòłdzëńsczé perikòpë), òpracowóné ë wëdóné przez Friedhelma Hinze, Berlëno (pòrénkòwé) 1967
- Altkaschubisches Gesangbuch (Stôrokaszëbsczi spiéwnik), òpracowóné ë wëdóné przez Friedhelma Hinze, Berlëno (pòrénkòwé) 1967
- Przysięgi słowińskie z Wierzchocina [w:] Szkice z kaszubszczyzny: Dzieje, zabytki, słownictwo: Hanna Popowska-Taborska, Wejherowo 1987, s. 65-82


text:
Rym a GodkaMy chcymy pamiyntać ta nasza godka Jak nóm prawioła óma , ópa ,ciotka Eli wszysko pódzie we zapómniynie Eli jak umrzymy ze godki ciynie
"Wojny podjazdowe?"
Wycie ludki co na nikerych forach takowe som?
Po naszymu bych pedziała iże to take napasztowanie ,podhajcowywanie.
Przikłŏd: kere forum fajnie sie kulo to zŏwdy jakimuś istnymu eli istny jak sie to gŏdo
niy w nos i pierońsko zawodzo. Coby tak ofyn tego niy pokozać ludzie te zakłodajōm se fikcyjne konto i napoczyno sie „najazd „na forum.
Gupie i ôszkliwe posty sypiōm sie na forum a to skirz tego coby zwadzić ludzi.
Kej moderator nic ku tymu niy robi forum "umiyro". Chociŏż musza i sam napisać że sōm i take ludzie kere niy muszōm sie dekować za fikcjom już taki napasztowanie majōm we krwi.Wszyndy jich połno ciepiōm sie na kożdy post i takigo miszōngu narobiom coby bōła haja.Nikej jes ździybko pauzy nale w tyn czas sztaunujōm coby zaś nowego wyciepać na fora bo musza wom padzieć że ôni niy ciyrpiōm zgody.Zaciyrajōm rynce kej sie źle dzieje a to co piszōm mianujōm że to nŏjprawdziwszo prŏwda kero richtig to jedne cygaństwo.
Terozki fachowo mianujōm tych ludzi "trollami" internetowymi
nale yno napisz jim ô tym to cie „utopiōm w łyżce wody" a poniywiyrki sie ciongnōm miesioncami a nikej i cołke lata.
autor
Barbara Politaj


text:
MELUZYNA
Piykno bōła to kobiyta
Isto ukorano srogo
Zaniydbała chopa dziecka
Bizygantka żōła błogo
Niy warzoła i niy prała
Prōżnowała cołke dzionki
W zdrzadło jyno se patrzała
We chaboździach b
479 dzień s temu
0 komentarze
Kategorie:
Urszula Oslislok
Tagi:
slonskogodka, slonskidom, urszula oslislok, co za lato, deszcz, pogoda, leje, paryzol, mokro, woda, wiater, dzieci, dziecka, bajtle, promyki, chmury, niebo, lato, feryje, wakacje, spacer
Co za lato !Chocioż lato łurzyndujeNic ciepłego nie fóndujeDeszcz nóm lejeWjater wjejeA słóneczko nic nie grzejeKajś se prómyki straciłoChmurzyskami sie przykryłoNie chce do nas miga
505 dzień s temu
0 komentarze
Kategorie:
Urszula Oslislok
Tagi:
slonskogodka, slonskidom, urszula oslislok, zegroda, pogoda, altana, dziecka, hustawka, bal, pilka, gra, bonkawa, luft, powietrze, wypoczynek, dychac
Na zegrodzie
Tako fajno je pogoda
To pójdymy na zegroda
W altanie siednymy
I bónkawa wypijymy
Dziecka już tam lotajóm
Na huśtawce sie huśtajóm
Tereska yno nie chciała
Z boczku yno po
512 dzień s temu
0 komentarze
Kategorie:
Urszula Oslislok
Tagi:
slonskogodka, slonskidom, urszula oslislok, dzieci, pociechy, dzien dziecka, bajtle, baloniki, slodycze, bombony, zabawa, swjynto, serduszka, milusinscy, pszoc, kochac
Nasze dzieci
Dziyń jak kożdy inkszy
By sie wszyskim zdało
Ale to Dziyń Dziecka
Dzisio kożde bydzie śwjyntowało
To nasze pociechy,fest sóm miłowane
Najmilyjsze w śwjecie
Dziecióntka kocha
512 dzień s temu
0 komentarze
Kategorie:
Urszula Oslislok
Tagi:
slonskogodka, slonskidom, urszula oslislok, dzien dziecka, dzieci, balony, prezenty, geszynki, zabawa, slodycze, nasze dzieci
Śwjynto Dziecek
Olusia dzisio śwjyntujeGeszynki zbjyro i fest sie radujeMama i tata życzynia skłodajómI balóniki do ni dmuchajómBo to Dziyń Dziecka, trza wszysko szykowaćBo po połed
Mie sie zdo, ze te zdjyncie jest zrobione w latach piyncdziesiontych zeszlego wieku (tak mysla po wyglondzie tych wszystkich ciotek i ujkow). Moje Starziki mieli jedynoscie dziecek, a siostra od Omy M


text:
Czamu jo wyciep sekretarka ..
Nôjsrogszym wertym feryjów, tym, czym nôjbarzij geldujóm feryje, to jes fal, iże cowiek mô feryje łod... myślyniô, łod medikowaniô. Wtynczôs zielaznô logika, cwek luzuje, szlichtuje swoji łoszkliwe kety, stare, festelnie utwôlóne, ugróntowane myśli uwôlniajóm sie i nôjbarzij bali i rozwôżóne, racijónalne myślónki, kiej ino znôjdóm sie we krótkich galotkach, ulygajóm słónycznym mukóm, szrulóm i humóróm. Zabrane, moc pijynżne ludzie wykludzajóm sie kajsik na Bora-Bora, Karaiby lebo na Copacabana, a te chudobniyjsze samtukej nad nasz Bałtyk, do... Egiptu abo łostôwajóm dóma, siedzóm we zegródkach, wandrujóm możno ino do panaziyntkowego Parku Ślónskigo. Latoś bóła i takô możebność, iże cowiek móg naściubić bez pôra lôt deczko betków, zabulić za szykownisty, pierónym tóni ausflug kajsik we Ojropie i... nikaj niy wyjechać, łostać dóma abo kajsik na flugplacu bez pijyndzy, bez wywczasów, bo razinku pôrã dni skorzij zbankrócióło jakiesik rajzybióro. Wiycie! Jô ze mojóm Elzóm wandrowalichmy bez trzidziyści pôra lôt po côłkij Ojropie, bylichmy i na Kubie, i we Africe, ale nigdy by nóm niy prziszło do palicy tropić sie eźli bez cufal „Orbis”, „PTTK” lebo jakisik inkszy Sport Turist” zbankróci. Ale to bóło już dôwno i niyprôwda, jesce za tyj łoszkliwyj „kómuny”. A jak gôdajóm roztomajtyj zorty łoszkliwce: jedzinym rajzybiórym, ftore nigdy samtukej u nôs we Polsce niy zbankróci jes nasz Syjm. Nó cóż: bez feryje gynał jak we tańcowaniu, procno ło samódziylne medikowani, samódziylne myślynie.
Bo bez lato, i my stôwómy sie ważnóm tajlóm tego tyjatru machów, amulytów, prziwyków, cyrymónijów, „bachanaliów” i przidôwków, ftorych u nôs corôzki wiyncyj kajsik ze Karaibów, Tybetu, Móngoliji, Meksiku, Amazóniji lebo jakij Syberyji, i ku tymu ze grobowca modego goldowego faraóna ze Doliny Królów wele Luksoru.
A mie sie sam spómniôł terôzki fal, ło ftorym jô już możno gôwyńdziół, ale kiery mi sam terôzki gynał sztimuje.
Przitrefiyło mi sie to wszyjsko, jakech jesce bakôł we werku. Bółech ci już na isto festelnie usiotany, bółech blank ab, a i leberka już ci tyj mojij „roboty” niy poradziyli szczimać. Uzdołech, co wezna sie jakisik urlałb ale wymiarkowôłech coch wszyjsko – co mi sie przinôleżało – już wykorzystôł i blank do łostatka wybrôłech. Ha, ha! Cosik mi sie zdô, iże bali móm jesce jedyn dziyń (abo i dwa?) na ibrich u dyrechtora wybrany. Pomyślôłech, co nôjgibcij udô mi sie szefa zbałamóńcić, kiej zbajstluja cosik takigo gupigo, iptowatego, iże łón napocznie sie nadymnóm lutować i bydzie miôł dlô mie smiyłowani. Nó, bo przeca jeżech usiotany jak sto diosków, przerobióny i... napoczynô mi łodbijać, napoczynô mi prać na dekel. Przeca to same życie...
Nastympnygo dnia prziszołech do roboty ździebko za wczas. Podziwôłech sie tak naobkoło, badnółech tu i tam i...
Móm! Łodbiółech łod dylinów i we łoka mrziku pofurgnółech jak jaki ptôk ku krónlojchtrowi. Chyciółech ci sie go sztram i wisza ci tak tam na wiyrchu blank przi gipsdece. Wlazuje rajn do izby mój jedyn kamrat, kiery siedziôł zawdy kole mie we biórze, wyprościół sie, łozdziawiół gymba, kiej kuknół na mie (chopie, môsz drzewnianny weźrok abo co?) ...
– Trzim pychol! – szeptłóm ci ku niymu kószpiracyjnie. – Rżna ci piźniónygo gupieloka, bo kciôłbych pôrã frajnych dni erbnóńć. Markiyruja ci terôzki fóncla, miarkujesz to? Jeżech byrnóm we krónlojchtrze...
Pôranôście minutków niyskorzij wlazuje szef, mój dyrechtór. Już łod szweli, łod samygo proga bucy takim rubym sznapsbaritónym i pytô sie mie, co jô tyż tam robia na wiyrchu pod samiuśkóm gipsdekóm.
– Jô... jô... pónie dyrechtorze, jô jes... fóncla, jô jes gryfnô byrna! – zapisknółech blank cichuśko z wiyrchu.
– Nó, cóżeś ty Ojgyn? Pofyrtało ci sie cosik we filipie! Weź sie lepszij pôrã dni frajnego, niech ta twoja palica ździebko przijńdzie do sia, łoddychnij deczko w dóma przi twojij staryj, niech cie łóna wyflujguje aże przijńdziesz do sia!
Wdziyńcznie sfurgółech z wiyrchu na dyliny i wartko napoczynóm sie pakówać. Tela, co kóntym łoka widzã, iże mój biórowy kamrat tyż, ale jesce moc gibcij, napoczynô sie pakówać, zbiyrô papióry.
Dyrechtor ździebko znerwówany pytô sie tego mojigo kamrata:
– A ty kaj giździe diosecki?
– Anó, jô tyż pyndaluja do dóm... niy byda sam przeca po ćmoku siedziôł, prôwda?
Nó ale! Lato, feryje to niy ino wywczasy ale i roztomajte cufale, ftore sie przitrefiajóm wszyjskim ludzióm przi tyj latowyj hicy. Możno i taki fal.
– Wiycie – napoczynô swojim przôciółkóm łozprawiać jedna mamzela – joch wybrała sie na srogo balanga ze mojimi kamratami i kamratkami ze roboty. Pedziałach mojimu chopowi, co przijńda nazôd do dóm kajsik kole północki...
– Łobiecuja ci mój roztomiyły, iże pónkt dwanôstô, i ani minutki niyskorzij byda w dóma! – rzykłach chopowi i tela mie widziôł. Ale, impryza ci bóła moc całbrownô! Nôpitki, „drinki”, roztomaje balyty, juzaś nôpitki, juzaś tańcowanie i... jesce wiyncyj sznapsów... nó, godóm wôm, bóło na isto tak ci fajniście, iżech blank przepómniała ło zygôrze, ło godzinie. Kiejech sie wróciyła nazôd do dóm, bóła trzeciô ło rozwidnioku. Wlazuja do pomiyszkaniô, po cichuśku, opaternie łotwiyróm dźwiyrze a sam łorôz słysza ci we antryju ta naszô diosecko, zegzioło kukówka we naszym kukuksurze jak ci razinku terôzki zakukała trzi razy! Kiejech sie spomiarkowała, co mój chop łocuci sie po tym kukaniu, sama dokóńczółach kukać jesce dziewiyńć razy...
– Ja, joch bóła festelnie ze sia kóntyntnô – rzóndzi dalszij baba – rada, iżech chocia festelnie napranô w śtyry dupy, nôgle prziszłach na te idy i ganc ajnfach schrónióła żech sie łod breweryji i cyrkusu ze mojim starym. Wartko tyż żech sie legła do prykola kole mojigo chopecka i samach sie dziwowała jakoch jô ci jes na isto sposobnô i intyligyntnô! Ha, ha...
– Jezdekusie! Aleś ty jes szprymnô i zwyrtnô – rzykły wrółz kamratki.
– Zarôzki z rańca – łozprawiô dalszij ta istno – przi śniôdaniu, mój chop spytôł mie sie ino, kiejech sie wróciyła nazôd ze tyj impryzy do dóm. Rzykłach mu, co tak jekech snochwióła, gynał ło dwanôstyj we nocy. Pónkt ło dwanôstyj mój chopecku!
– Nó i? I co bóło dalszij? – pytajóm kamratki.
– Anó, nôjprzodzij to łón nic niy rzyknół, bali i blank ci łón niy wyglóndôł na podyjzdrzliwygo.
– Łoch, alech jes ci szczysno, jeżech retniyntô... ! – takech se pomyślała i chnet żech i szwajs ze czoła łotarła... A mój chop, tak po jakimsik łoka mrziku kuknół ci tak na mie, pofilowôł deczko i blank prawucko rzknół:
– Wiysz babeczko, muszymy zwekslować, wymiynić tyn nasz zygôr we antryju, tyn nasz kukuksur!
– Jôch ci zbladła do imyntu ze strachu – gôwyndzi dalszij ta mamzela – ale zarôzki pytóm sie go takim użytnim głósym:
– Jaaa, a po jakiymu mój ty roztomiyły! A łón ci na to ze rułóm gôdô:
– Dzisz babeczko! Dzisiôj we nocy, ta zezula zakukała trzi razy, zatym – i to już niy miarkuja jak zdziôłała? – wrzyskła „o kurwa” i juzaś zakukała śtyry razy, zerzigała sie we natryju, zakukała jesce trzi razy, padła na dyliny ze śmiychu... zakukała jesce rółz, nastómpióła na kota, łozburdała nachtiszel we izbie. Zarôzki niyskorzij swalóła sie kole mie we prykolu, zakukała łostani rółz, festelnie smrodlawo pierdła i napoczła ci chyrczeć jak stary łożyrôk!
- Nie ma jeszcze żadnych komentarzy


text:
Lato ,lato wszystko śpjywa.
Szumiom, lasy ptoczek śpjywa
Lato kroczy roześmiane.
Aż słonko wyjrzało za chmur firanek.
Naryncze złotych kłosów niesie.
W polu przysiadło, wionek złoty plecie.
Czerwone maki mjyndzy kłosy wplato
Biołe rumianki z habrami dodowo.
Ozdobiło lato głowę pjyknym wionkym.
Kusi pszczółki i szmatyrloki pjyknym woniym.
Zatańczyły szmatyrkloki ,a lato z nimi wesoło.
W takt zagrały pszczółki ,już muzyka słychać wkoło.
I chmurki na niebie w takt sie kołyszom.
Słonko zaś radośnie oświyco wszystko.
Lato , lato spjywo ziymia .
Kumka żaba , skrzeczy mewa.
Z wionkym na głowie lato wyndruje.
Wiater cichutko na piszczołce popiskuje.
I tak wyndrujom oba przed siebie.
Choć nie roz burza zahuczy na niebie.
Deszczym popado,kurze pozmywo.
I zaroz potym zaś lato zaśpjywo
Maria Kostrzewa


text:
Prostokůnt
Prostokůnt - we plańimetryji je czworokůnt, kery mo wszyjstke eki proste (skiż tygo mo take mjano). Prostokůnt je ekstra růwnoleguobokiem. Ekstra prostokůntym je kwadrat, kery mo wszyjske boki tyj samyj dugośći. Przekůntne prostokůnta sům take same a przerzynajům śe we połowje. Prostokůnt kery ńy je kwadratym mo dwje uośe symetryje růwnoległe do bokůw a przerzynajůnce śe we půnktach przerzynańo przekůntnych. Suma ekůw we prostokůnće je dycki 360° = (2π) rad.
[Sprowjej] Wzory
- - dugośći bokůw.
Dugość przekůntnej:


text:
OPA I BOMBONY
Przipomino mi sie coroz wiyncyj moich przezyc z dziecinstwa. Widac, ze sie starzeja…
Bolo mi tak mozno sztyry – piync lot jak dziynnie po poledniu tyralach z Mamom na Wojtula z konewkom do gospodorza po swiyze mlyko od krowy. To bolo richtig mlyko, niy tako sino woda jako terozki sie w sklepie kupuje. Te mlyko mialo smak, Mama dycki polowa przewarzola, a drugo polowa rozlywala do cwierclitrowych gorczkow i odstawiala na kiszka. Warzola tyz puding, a rano dycki dostalach grysek na sniodanie, bo to bezmas bolo zdrowe! Grysek posula cimtym i cukrym a na pojszczodek kladla konsek swiyzego masla, tyz kupowanego u tego samego gospodorza. Ale nojbardzi mi smakowala ta kiszka, kero na wiyrchu miala taki ruby placek smietonki.
Roz tyz my szly se po mlyko, a jo, taki maly tolpacz jakosik zech sie obrociola pechowo i wlazlach Mamie pod nogi. No i Mama sie skuli mie sie obalola. Do dzisiej mom wyrzuty sumiynio, bo Mama se rozczasla kolano i na pewno Jom to bardzo bolalo. Dobrze, ze my szly po mlyko, a niy nazod, bo wszystko by sie wylolo i bolaby jeszcze wiynkszo strata…
Ale Mama sie na mie niy gorszola, ani mie niy przezywala, a wolalabych, coby mi jedna wlepiola, to mozno by mie tak te rozczaskane kolano od Mamy niy bolalo…
Potym, jak juz bolach tak z dziewiync lot staro, to sama lotalach po mlyko.
Jo rada lotalach po te mlyko na Wojtula, bo dycki, przodzi z Mamom, a potym sama odwiedzalach mojich starzikow i obie ciotki – frele Lyjna i Angela.
Pamiyntom, jak moj Opa siodali na zeslu, na kerym lezol dopasowany zoglowek, coby im bolo miynko, a kery uszola im ciotka Lyjna.
Opa mieli skowane bombony w taki okronglyj, blaszanyj pucince, kero czimali we szranku za zeslym. I dycki, jak bolach u nich na byzuchu, to sie obrocali, otwiyrali szrank, wyciongali ta putnia, otwiyrali i dowali mi bombon. Bo Opa mi przoli, a jo im tyz.
Jak bolach dziesiync lot staro, to Opa umarli…bardzo mi ich brakowalo…
Moje starziki mieli starego kanarka Hanzlika. On bol juz taki stary, ze juz od downa niy spiywol. Ale w ta noc, co Opa umiyrali zaspiywol…ostatni roz…
Moja Oma przezyli Opy o osiym lot..fajrowali jeszcze 88 gyburtstag.
Mialach bardzo fajne zycie przi moich starzikach. Fest im przolach, i teraz, jak ich wspominom, zawiyrom oczy i widza ich, jak chodzom po placu, miyndzy swojom gowiedziom, jak se z tymi zwierzontkami osprawiajom, Oma sypiom kurkom ziorka, Opa cosik tam majstrujom z drutym przi dziurze we plocie…och…jak te zycie drapko ucieko…ale wspomnien zodyn niy zabiere.
Barbara Matusiewicz


text:
Ślůnsko Wikipedyjo
Ślůnsko Wikipedyjo - yncyklopedyjo internecowo ze familije Wikipedyje, kero je tworzůno we ślůnskij godce.
[Sprowjej] Historyjo
Pjyrszy wńosek uo uruchůmjyńy uosobnygo projektu lo ślůnskij godki złożůno na Wikimedia-Meta we marcu 2006 roku[1]. Uostoł włůnczas uodćepńynty, głůwńy skiż braku kodu ISO 639-3 lo godki. Po uotrzimańu uod ślůnskij godki kodu ISO szl[2] nazod dano forszlag zrobjyńo Ślůnskij Wikipedyje. Tům razům głosůw na uodpora ańi tyż przeszkůd formalnych ńy bůło. Ślůnsko godka uzyskoła status "eligible", tzn. uostoła uznano za uodpedńo do stworzyńo we ńi uodrymbnygo projektu[3]. Jako nastympstwo takigo postanowjyńo, napoczyno robota nad tumaczyńym interfejsu MediaWiki na ślůnsko godka, a 31 marca 2008 utworzůno testowo wersyjo Wikipedyje we Inkubatorze. Tumaczyńy interfejsa MediaWiki ukůńczůno 26 kwjetńa 2008[4]. Kolejnym warůnkym akceptacyje projektu godkowygo, bůło utworzyńy projektu we Inkubatorze a utrzimańy jego aktywnośći. To zadańy uostoło na uostatku powożůne za wykůnane 3 maja 2008[5]. Ńyskorzi Kůmitet Godkowy Fůndacyje Wikimedyjo zwrůćůł śe do godkoznowcy (bůł ńim dr. Tomasz Kamusella en:Tomasz Kamusella) coby tyn uorachowoł, eli zawartość ślůnskij Wikipedyje je poprawno pod wzglyndym godkowym i merytorycznym, a tyż eli je zgodno ze prawidłym nyjutralnygo půnkta wezdrzyńo. Po uzyskańu pozytywnyj nůmery godkoznowcy, projekt uostoł zaakceptowany 23 maja 2008[6]. Na kůńec, domyna szl.wikipedia.org uruchomjůno 26 maja 2008. Podug stanu na 14 lipca 2009, mjała uůna 1430 artiklůw, 2356 używaczůw a 3 admińistratorůw.
Ślůnsko Wikipedyjo je spůmńano we uzasadńyńu do projekta ustawy uo regijonalnych godkach, kero we polskim Sejmje złożůł posoł Marek Plura[7].


text:
Wodźůnka
Wodźůnka (pol. wodzianka) – rygjůnalno zupa ślůnsko, inakszy mjanowano brołtzupa. Jeji bazům je wrawo woda, kerům zalywo śe pozostałe, fest ajnfachowe skłodńiki.
Rychtowano bez zaloći czyrstwygo chlyba (2-3 dńowygo) rosołym abo wodům s wyrflym bulijůnowům, a ńyskorzi dodańy kneblochu (drobno pośekanygo a posztampfowanygo s solům). Dodowo śe tyż tuste abo masło a maga. Wodźůnka je tyż roz za kedy jedzůno ze bratkartoflůma.
Wodźůnka wykůnywano do zgody ze 'tradycyjnům recepturům', mo w śe szpek pokroty w kostka, skwyrczůny na patelńi, tak coby powstoły szpyrki. Knebloch sztampfuje śe ze solům, a czyrstwy chlyb kreje i dokłodo knebloch, zalywo śe wszyjstko szpyrkůma s tustym, a ńyskorzi wrawům wodům.
W Mjymcach znůmo je jako Wassersuppe (Wasser - woda i Suppe - zupa), ale ńy je to zupa uo gynau tyj samyj recepturze.


text:
Glywicki djalekt
Djalykt gliwicki ślůnskij godki je užywany kole Gliwic a Katowic. To na ńim uopjyro śe pů tajli ślůnsko godka literacko, kero je ješče we proceśe twořyńo. Tyn djalykt je, na růwńi ze uopolskim, nojbarźi rozpowšechńůnym a nojbarźi kojařůnym ze coukům godkům.
[Sprowjej] Cechy charakterystyčne
Sam můmy nosowe y we postřodku (rynka, pjynta) suůw. Na kůńcu wystympuje nosowe -a, we kerym zatraćiua śe nosowość (widza, za chwila ze downego widzam, za chwilam). Uode wschodu (wele Pščyny, Tychůw, Chořowa) we djalektach glywickich sypjelyli abo syceli (terozki traći śe to coroz barźi). Na gliwicko-uopolskim pograńiču godajům po twardych spůuguoskach šyroke nosowe a (gajńśi; bez nosowośći na kůńcu – wjeřa), a po mjynkich spůuguoskach – nosowe y (mjyndzy); tam tyž můmy sypjelyńy, atoli uobyjmuje uůne jyno č (wřescy, cyje), a ńykej i ž (nazarty).
[Sprowjej] Bajšpile tekstůw
Klynkańice smykajům ludźi w nocy. Roz moja starka šli do Beušńice, a byuo juž dojś ćima. Wleźli do jednych ludźi i śedźeli tam z dwje godźiny. Jak wyšli na dwůr i chćeli iś du dům, to byuo juž fes ćima, ale byuo widno, bo byu śńyg napadany. Nů i idům du dům prosto šosyjům, dźiwajům śe: tu taki chaúupy na wysokich břegach, strůmy wjelki. Powjedźeli se: přeca abo to ńima Beušńica – i wrůćili śe nazod (Rogůw).
To ńy žodno bojka, ańi tyž zmyślyńe – to ščyro prowda. Jake pjyńdźeśůnt rokůw tymu mjyškou na Rybůwce zuodźyj Florek. Krod, co popaduo. Půnowi w Zowadźe ukrod krowa i zjod jům. Pora dńi chodźyu guodny, a potym juzaś wybrou śe do Zowady. Přišua jednak kryska na Matyska: Florka chyćili pachouki i zakludźyli go do kancelaryje dworskij. Půn kozou go přišnalować do uawki i wlepić mu ze dwjesta kijůw. Karbowy walyu kaj popaduo, a nojwjyncyj po pjyntach (Beuk).
Wantouka mjaua na kwatyze karlusa, co mu byuo uoźym dwadźeśća lot, a uůnyj byuo pzez pjyńdźeśůnt. Jak zabjyua prośa, to dźećům zrić ńy daua, jyno tymu karlusowi. A ůun ji śwjacyu, śwjacyu, a to prośa jod. A jak ze wšystkjym zjod, to wypolyu. A uůna wźyna zoguůwek pod zopaska i gůńyua go, bo myślaua ze co z tego bydźe. A jak dźeći wzescauy, ze karlus prośa zjod, a uůnym zur zrić dowaua, to gizdůw scaskaua po pysku (Podleśe).
Jak jo bůua mauo – bůuo mi wtedy wjeřa z uoźym lot – to’ch muśaua gajńsi paś. Ńy chćauo mi śe tam barzo uaźić za gajńśůma, bo’ch widźaua, iže inše dźochy śe lepi majům jak jo. Tůž’ech jym tyž zowiśćůua tyj swobody, bo uůne śe mjauy dobře, bo se můguy zatyla polotać, jak přišuy ze škouy do dům, a jo zaś muśaua zarośinki gajńśi gnać i to doś daleko za stow, až tam na pańske pola, kaj my uod downa mjeli wynajynty rant do pasyńo kole glajzůw uod fabryki. To bůuo hned půu godźiny uod haupy. Jak jo zaro ńy usuchua i ńy pognaua tych gajńśi, to mje zarozki muter na´kali (Hanusek-Borušowice).


text:
Czechy
Czechy (czes. Čechy, łać. a ang. Bohemia, mjym. Böhmen) to je jydno ze trzech krajin historycznych we Czeskij Republice. Jeji stolicům a nojwjynkszym mjastym je Praga. Czechy leżům na zachodźe państwa. Krům tygo rygjůnu, we CZR je tyż połedńowo tajla Ślůnska (Czeski Ślůnsk) a Morawijo. Czechy majům grańica uod půłnocy ze Ślůnskym, Łużycům a Saksůńijům, uod zachodu ze Bajerůma, uod połedńo ze Dolnům Austryjům, a uod wschodu s Morawijům.
Mjano Czechůw bjere śe uod zachodńosłowjańskigo mjano Czechů. Łaćińske mjano Bohemia (najsůmpjyrw Boiohaemum), kero wlazło do kupy inkszych godkůw wźůno śe uode celtyckigo plymjyńo Bojůw, kere mjyszkało sam uod IV stolećo przed Krystusym bez jake 300 lot.
Mjano "Czechy" je fest czynsto używane do mjanowańo Czeskij Republiki, zauobycz uod polskich Ślůnzokůw. Mjůno ńy je atoli rykůmyndowane skiż kůnflikta znaczyńowygo (kaj Czechy śe uodnośi jyno do uokryślůnyj tajli CZR)[zdrzůdło?] .


text:
Aleksandryjo
Wspůłrzyndne: 31°12' N 29°55' E
Aleksandryjo (grc.: ἈλeEάvδpeιa; łac.: Alexandria; arab.: الإسكندرية Al-Iskandrija) - druge podug wjelośći ludźůw mjasto we Egipće, rozlygowane nad brzegym Strzůdźymnygo Morza, nojrogszo hawyna morsko we Egipće. Podug tradycyji, zołożůno we 332 p.n.e. uod Macedůńskigo Aleksandra. Podug Alaina Verona mjasto istńoło uod 2686 p.n.e., a Macedůński Aleksander yno je rozbudowoł a doł mu swoje mjano. Za Ptolymyjuszůw Aleksandryjo bůła stolicům Egiptu, ńyskorzi za Rzimskigo Cysorstwa stolicům prowincyje. We 641 zdobyto uod muzułmanůw, kere shajcowoły Aleksandryjsko Biblijoteka, poważano za jedyn ze Śydmju Cudůw Śwjata. Ńyskorzi utraciła znoczyńe skiż coroz srogszyj roli Kajiru. Terozki je srogim uostrzodkem naukowym, kulturalnym a industryjowym.


text:
Wikipedija
Wikipedija (kumštne słowo: hawajan. wiki wiki, spěšnje; jendź. Encyclopedia) je mjezynarodny projekt, kiž chce zestajić swobodnu encyklopediju we formje syćoweje strony, kotrejež nastawki so njeposrědnje wobdźěłać móžeja.
Wikipedija, syćowy projekt, kiž chce zestajeć encyklopediju; Spočatk jendźelskeho wudaća 2001, z lěta 2003 w nošerstwje Wikimedia Foundation. W lěće 2012 wobsahuje Wikipedija cyłkownje wjace hač 20 mil. nastawkow w něhdźe 260 rěčach.
Wikipedija je nastała na zakładźe tak mjenowaneje "Wiki" (softwarowy interfejs za wužiwarjow syće za aktiwne a pasiwne wužiwanje). Za přinoški płaći GNU-licenca za swobodnu dokumentaciju, kotraž dowoli změnjenja a komercielne wužiwanje.
Hornjoserbska rěčna wersija Wikipedije wobsteji z lěta 2006 a ma tuchwilu 7.457 artiklow.
[wobdźěłać] Eksterne wotkazy
- Wikipedija
- (hsb.) Wěda na wiki!, Fabian Kaulfürst, Rozhlad, 1/2007


text:
Kamjůnny wůngel
Wůngel kamjynny je to skoua uosadowo pochodzyńo roślinnygo, kero powstoua we palyjozoliku (a dokuadńij we karbůńe) s ščůntkůw roślinnych, kere uwyngliuy śe we warunkach bestlynowych. Mo čorno farba a je matowy, zawartość we ńim wůngla je uod 75% do 97%.
Wůngel kamjynny užywo śe ajnfachowo kej paliwo. Mo uůn wartość opouowo uod 16,7 do 29,3 MJ/kg (zaležńy uod zawartośći zańyčyščyń a wilguośći). Wartość opouowo čystygo chymičńy wůngla je ůng. 33,2 MJ/kg.
Nojwjynkše zuoža wůngla kamjynnygo sům we Chinach, USA, Indjach, RPA, Australije a Ůkrajińe. Wůngel kamjynny idźe dobywać dwůma knifami: uodkrywkowo abo guymbinowo. Uoba knify majům wady a zalyty - při dobywańu uodkrywkowym zajmowano a niščůno je kupa placu, nale je to tańše skiž tygo co je moue zatrudńyńe a ńy třa užywać drogich zabyzpjyčyńůw. Při kńifje guymbinowym ńy třa srogigo placu, nale za to třa srogigo zatrudńyńo, koštownych zabezpječyń a tajla zuoža třa kajńikaj uostawić a jeij ńy dobywać, coby ńy bůuo škodůw bergmańskich we teryńy uo gynstyj abo zabytkowyj zabudowje.


text:
Roz jedyn stary Mikołoj Śiynty Czytoł jake to dziecka, chcom mieć prezynty Ola chce misia, Marysia lalka Małego psioka chce mama dlo Darka Tomek chce ałto, take na baterie Ale nikery to mo richti
Jak zima mrozym szyby maluje Jak już lod nom kałuże skuje W tyn czos Nom sie Chrystus rodzi Kejby Nos łod grzychu łoswobodzi
ć W chałpach sie festy uwijajom Warzom, piekom, kolyndy śpiywajom St
Chnet chojinka łobstojymy
Do betlyjki Jezuska wsadzymy Potym se kolyndy pośpiywomy Ło świyntach se połosprawiomy Wszyndzie swojego Jezuska majom Rostomajcie Go przedstawiajom Jest czorny, żołty,
Czorne ściany, stary prykol Czorne łokna bez gardinek Niy wiym czy to wczoraj czy dzisioj Niy wiym czyś dziołcha czy synek. Co takego wom zrobiołach
Że samotno terozki żech jest Możno za festy ł
Kedy tak pacza na tyn świat Połny złości, fałszu i zdrad To mie zaroz pieron biere Co sie z ludźmi teroz dzieje Zowiść, haje, brak szacunku Boże! czy już niy ma ratunku? Lepi już niy bydzie yno
Chciała bych życie tak skomponowa
ć Kejby szczynście na pynczki dostować Bez smutku,bez płaczu i bez chałosu Umieć sie postawić przeciwiyństwom losu Przeca jo dusza romantyczki mom Uroki życio b
Życie bez przyjociela, łokropno mynka Niy mieć bliskego to straszno udrynka Jak mosz fajer to przidzie familijo Życzom Ci szczynścio co z prowdom sie mijo Nażerom sie, łopijom, toni gyszynk Ci da
Siedzi staro matka festy zapłakano Przez swoje dziecka downo zapomniano
Syn kajś w Hameryce jachty se kupuje Cera zaś w Rajchu nocami baluje Niy miarkujom że tu staro matka majom Łod lot tu do ni
Łociec, matko, kajście som Tak festy wos brakuje Bez wos niy jest tyn som dom Niczego sie już niy czuje. Zapach posypki na kołoczu I tyn kompot ze śliwkami Płaczka sie krynci w łoku Tak tesno m
Zimowo szata łopatuloła familoki Za łoknym furgajom wygłodniał
e ptoki Zaś w izbie w kachloku łogyń buzuje Jest piyknie i ciepło, tu sie zimy niy czuje. Wele kachloka bajtle z matkom siedzom Pijo


text:
GODÓMY PO ŚLÓNSKU
My po ślónsku sie godómy
Bo przeca tukej mjyszkómy
Tu my sie też urodzili
Tu my chałpy postawili
Sóm sam nasze familije
Dobrze nóm sie tukej żyje
Chocioż jedni wyjechali
Zaglón
EPITAFIA
Gripie
Czosnek, miod ,cytryna,
poległy jom w ziymia. *¨¨*¤.¸¤*¨¨*¤.¸¤*¨¨*¤.¸¤*
Wisielec
Łobiesioł sie na bindrze
jeszcze boł w cylindrze.
*¨¨*¤.¸¤*¨¨*¤.¸¤*¨¨*¤.¸¤*
Sprzont
…..♪…..♪…..♪….♪ …….♪….♪…..♪ …….♪….♪
Ślonske Muszketery
Piyknie grajom Muszkietery
Właź posuchej te szlagery
Fajnie prawiom. pozdrowiajom
Wszyskich ludków w zocy majom
Lecom wartko pozdrowiyni
Hołdy, szole i sztomple
Kominy, maras i kurz
To som swojske klimaty
To nasz ślonski blus.
Starzik, gołomb, łogrodek
Familok, ławka tuż, tuż
Ważbret, cingowo waniynka
To nasz ślonski blus.
Starka,
Uda cuda
Miała frela fajne uda Stanik myśloł że to cuda Kej go udym klapla Chynci yno łapła Z takom frelom żodno nuda:)
autor
Barbara Politaj
KAC
Mioł chopek wielgigo kaca Ździybko go bolała glaca Napioł sie maślonki Zjod kwaśne ôgórki Co sie dzioło dali ani niy ônaca...
autor
Barbara Politaj
Basyn Łuksikowi basyna sie zachciało Zygroda rozkopoł już cało A nic mu tam nie pasowało Nerwów to jyno kosztowało
Zaglóndo i yno łazi Ciekawe kaj zajś łopata wsadzi? Trocha podept
Wiycie! Jô już móm swoje lata ale sztyjc mi sie mode dziołchy podobajóm, ciyngiym zaziyróm na nie i móm rôd świyrgołuszki, myjdle, frele poduk tego, co mi przikôzôł mój dochtór:
– Ojgyn, ze dziołcha
Wiycie, iże sam u nôs na Ślónsko mocka ludzi cichtuje, trzimie briwy przi chałpie lebo we zegródkach. I ze tymi briwami (szymlami, sztraserami abo jak jesce by je fto mianowôł) skuplowanô jes ta gys
♥ ~ ♥ ~ ♥ ~ ♥ ~ ♥ ~ ♥ ~ ♥~ ♥ (¯`v´¯)ّۣۜ •●¤ّۣۜ(¯`v´¯)♥ۣۜ
ّ♥¤*¨¨*¤.¸¤*Mój dziubeczkuMój dziubeczku jo ci pszajaa ty robisz mi sztyjc hajaŻe wypuczół żech galotysłaby siednół se pod płotymA jo przeca na
Tak jakosik na podzim spichnółech sie ze mojim kamratym ze hilfki, kiery – jak to u nôs bele ciarach we Polsce – łapnół fara bez przociela na urzyndzie.
– Pyrsk Hanys. A dyć jô cie cheba juń rok niy
Ślōnsko sztela Niych w dobroci bydzie sztela Bo nōm niy trza tu za wiela My tu rymujymy Ślōnskość promujymy Trza nōm zgody i wesela! autor Barbara Politaj
Szyderca
Kej trefi do niego? że serce tyż czuje Kej trefi do niego że tyż sie miłuje Zgorzkniało mo dusza a słabe ciało Niynawiść go pasiei wiecznie mu mało Pasie go zło kej inkszym wyrzondzo
Bumelka? Do roboty zaspoł chop Co sie zowdy późno kłod Budzik klapnoł Mocno chrapnoł Wstoł w połednie niy boł rod.
autor
Barbara Politaj
Fajne limeryki
Fajne limeryki piszom Kej je czytom sie wyciszom Limeryk ucieszny Nikej i grzyszny Czy jo nudle tukej wiyszom?
autor
Barbara Politaj
Śnik ło jesiyni
Piykno jesiyń mi sie śnioła Łoblecono w czerwiyń, złoto Kajś po polach gibko gnała Dyć freliczka już niymodo Hut ze liści farbowanych Na gowiczce swoji miała Wosy siwe, p
POWÓDŹ
Co to sie dzieje z tóm naszóm pogodóm,
zaś ślónske wioski sie topióm pod wodóm.
Co rok do powodzi u nos dochodzi.
Czy kogoś w Warszawie to łopodzi?!
A dyć łopodzi, widza w TVN-nie
prymiera
SłoneczkoKej wejrzy słoneczko We moje łokiynko To ranne stowanie Niy jest dlo mie mynkom Stowom w tyn czos wartko Kawka sie szykuja Piykny dziyń sie budzi A jo sie raduja Jaśni ze słoneczka Ro
…..♪…..♪…..♪….♪ …….♪….♪…..♪ …….♪….♪
Radio Hitmix
Kej i po śłońsku chcesz debaty
Wlyź na radyjko tam kamraty
Tam sie ugościsz , tam pośpiywosz
Tam ślonskij gwarze sie niy dziwosz
Dyć pozdrowion
Kolybanka dlo wnusi
Śpij mi wnuczko nojmilejszo
Mój mały kwiotuszku
Jo zaśpiywom ci pieśniczka
Pokilom przi uszku
Ref
Luli luli mój pieścioszku
Moja ty kruszynko
Luli luli tak ci pszaja
Mal
Rudo Ślonsko, Nasza Rudo! Tyś jest jak nasza starka Kochano, syndziwo i dumno Tyś jak zlota połno miarka. Choć podzielono na dzielnice To cołko żeś jest nasza
Tyś piykniyjszo niźli Katowice Tyś
♥Urodzinki WikiღSom łod Wiki urodzinki wszyscy majom słodke minki A nojbardzij słodko minka mo ta naszo Wiktorynka Prezenciki se łotwiyro i szłapkami aż przebiyro A w pakunkach same dziwy jest
Brif dlo mamy
Mamo niy wiym czy dońdzie do Ciebie
Tyś tak daleko tam kajś w tym niebie
Szkryflo Ci tu twoja cereczka
Sama jest matkom mo swoje dziecka
Terozki bardzij rozumi twe troski
Terozk
Pszociel szkryflanio po ślonskuPszajesz godce mój Ślonsoku Klycisz strofki krok po kroku Pszajesz ty tym piyknym rymom Wiosnom latym i tyż zimom Niy dej ty sie wyśmioć inkszym Twój przyrobek b
Ślonski rym Ślonske rymy ciyngym w zocy Niy trza mi przeciyrać łoczy Kaj rym to prym Tela to wiym Dumno ślonskość we nim kroczy...
autor
Barbara Politaj
Mojimu łojcu
Urodziny mego łojca łonego już niyma Świyczka zowdy pola łostały wspómniynia Pszałach mu tak mocno Teraz w sercu nosza Żeby niy zapomnieć Ponbóczka jo prosza Rzykom w tyn czas gorko Ło
wiersz p.t.WYŚCIG
WYŚCIG
Do dzisioj pamiyntóm to wydarzynie -
- Wyścig Pokoju przejechoł na Frynie!
Ale że Wiyrek - jak dobrze wiycie -
niy ustympowoł w niczym Fryncicie,
cołki wiyrecki światek sp
Marijanka i Achimek Pod strómym wele płotka i hyndogij rzyce siednoł siwy starzik szło w tyn czos ku lecie Wiater dmuchoł w hyrdzie dziecka sie zebrały przi starziku siedły na bery czekały Ospraw
Szczyrbato Pewno dama ze Halymby Miała w gymbie sztyry zymby Fest sie nerwowała Kej sie łośmioć miała Poszła po gybis i jadła otrymby
autor
Barbara Politaj
Wiosynno zegródka Uśki
Z dedykacjom
dlo Uśki Oślislokჱܓჱܓჱܓჱܓჱܓჱܓჱܓჱܓ Fest sie ludki sam dziwujom Mało Uśki tu widujom Kaj ta frelka tyż pytajom Ciyngym o nia sie starajom Czas tyj Uśce fajn


text:
Czamu jo wyciep sekretarka ..
Nó, tóż mómy, podwiyl co, jesce ta szykownistô i szumnô wiesna ale za chnet dwa tydnie wyprasknie ci nóm gorke (możno) lato. Wszandy zielóno, flider już kajniykaj ustôł kwiść, cześnie, pónki, byrny i jake tyż tam jesce ółbsty już tyż do łostatka kwiôtki ściepli. Na stromach, we liściach ino słychać roztomajte zorty ptôków, kiere uwijajóm sie przi gniôzdach wele swojich modych. Ino, jak to zawdy po zimie, corôzki wiyncyj kole naszych tych chałpów, betóniôków, familoków roztomajtyj gowiydzi, i to niy zawdy do łostatka łozmyśnie i cylówo cichtowanych, kotów abo psioków. Nó, i wszyjsko gynał łobsrane, bo przecamć nasze polske (a i ślónske) miyłośniki psioków blank niy majóm rade sprzóntać, poskludzać po tych swojich liplingach. A kiej tak gynał kuknóńć jesce bele kaj do tego internecu, to tyż corôzki wiyncyj nawiydzónych bôb sztyjc labiydzi, wajô, iże wiela to jes psioków, niyszczysnych kotów do wziyńciô, wiela to sie roztomajtyj, niy ino miyjskij gadzinie srogachnyj, łogrómnucnyj krziwdy dziyje. Te sam baby, kiere bez côłkô zima futrowali cudze koty i psioki wele swojich chałpów, terôzki zaziyrôjóm ze uciychóm, kiej uwidzóm wiela to sie uplóncło modych.
Wiycie, miyszkóm we takich śtyrosztokowych gmińszczokach, wółnblokach, kiere jakiesik trzi lata tymu nazod łogaciyli, łobabulyli sztyrópianym, wrajziyli nowe łokna i pocióngli cyntralhajcóngi. I co nôjważniyjsze, wrajziyli wszandy szykowniste łokna do pywniców, coby szło je bez zima gynał zawrzić, coby niy marzły ruły we tych chałupach. I zarôzki tyż znodli sie łoszkliwe babska, kiere sztyjc łotwiyrali bez zima te łokna, bo... dzikij gadzinie trza hilfnóńś, trza ci jóm spómóc. Przifilowôłech jedna takô Yma, ftorô ciyngiym folowała futer (mlyko, kurske leberka, łokrojki wusztu) wele łozewrzitego łokna łod pywnice ale... blank naprociw swojij siyni. Kiejech sie jóm spytôł czamu niy rychtuje tego kocigo jôdła kole swojich dźwiyrzi do siyni łodrzykła mi ze côłkóm powôgóm:
– A czamu miałabych to suć kole mojij siyni? Przecamć ta gadzina capi, i côłkô siyń by do imyntu zaśmierdła!
Nó, i tyn diosecki internec. Niy ma takigo dnioszka, kiejbych niy wlôz na anónza, iże jakisik niyszczysny psiok szukô gupigo, ftory by go wzión do sia, fórt szkryflajóm roztomajte mamzele, iże kajsik na zidlóngu, kajsik we tiyrhajmie sóm niyszczysne psioki, kiere niy poradzóm sie doczkać na takigo ynty, kiery żyć niy poradzi bez gadziny. Kiej takim szlajerojlóm, flaumóm łodpisać, iże mocka dziecek łamzi do szuli bez drugigo śniôdaniô, to zarôzki łobciepie flapsym chobych bół jakim mordyrzym niywinowatych psioków.
Wiycie! Kiej ftosik przaje wszelijakij gowiydzi, zwiyrzokóm, to nôjredszij łostowo... weteryniôrzym, fachmóńskim tiyrarcym, możno i jakimsik ci tam modernym „wolontariuszym” we tiyrhajmie abo weksluje swoja chałpa we nowotnô arka Noego. Ale, jedyn istny, Japóniec ze Tokio Kenchi Ito poszoł jesce dalszij we tym pokazowaniu swojij miyłóści ku zwiyrzokóm. Łón ci już kajsik łod łośmiuch lôt łojzi, pyndaluje durch i jednym ciyngiym po sztwiórnóg, choby ci jakosik małupica, nó... gynał jak afa. Erbnół ci łón miano (ze ynglicka) Monkey Man. I co wiyncyj, jes ci już rykórdzistóm Guinnessa we dałerlaufie „po piesku”, we takim lôtaniu po bajukach. Poradziół ci łón we taki szimel gzuć sto myjtrów we niycôłke dziewiytnôście sekundów. Jak sóm gôdô, kosztowało ci go to mocka mordyrki i ciynżoby; doł se proco. Coby jak nôjlepszij kopiyrówać, nachmachować naszych nôjbliższyjszych kuzinów ze Afriki (i niy ino ze Afriki) przetrôwiół mocka czasu we ZOO abo na łoglóndaniu filmików ło małupicach we internecu. Jednakowóż taki sznit życiô moge być festelnie gyferlich. Kiej tyn Kenchi Ito trajniyrowôł we górach, ba prawieć niy zatrzas by ci go jedyn jyjger, kiery go wzión za... kiernoza, za dzikô świnia.
I rôdbych ujzdrzić kajsik wele mojigo familoka jedna abo dwie take psie, kocie mamulki, kiere by tyrali po trowniolach po sztwiórnóg ze malkorbym na fresie i hundelajnóm na karku.
- There are no comments yet


text:
Kiejsik, za pierónym starego piyrwyj, kiej jesce niy bóło interneca i telewizyji, fóngowały szkubaczki lebo łoszkubiny i manglownie, mianowane tyż kajniykaj walkownióma. Skuli tego, iżech jes miastow
24 days ago
0 comments
Categories:
Ojgyn z Pniokow
Tags:
Ojgyn, Ojgyn z Pnioków, szpas, wice, humor, łozprowki, gyszichty, śląskô gôdka, humor śląski, gwara śląska, dowcipy po śląsku, śląskie historyjki
Nó, tóż mómy już chnet za sia te nôjlepszyjsze miesiónce ku tymu, coby sie narychtować do porzóndku forant na zima. Tak po prôwdzie to terôzki te wszyjskie mode wydane i żyniole pyndalujóm do tych ro
24 days ago
0 comments
Categories:
Ojgyn z Pniokow
Tags:
Ojgyn, Ojgyn z Pnioków, szpas, wice, humor, łozprowki, gyszichty, śląskô gôdka, humor śląski, gwara śląska, dowcipy po śląsku, śląskie historyjki
Nó, tóż mómy już chnet za sia te nôjlepszyjsze miesiónce ku tymu, coby sie narychtować do porzóndku forant na zima. Tak po prôwdzie to terôzki te wszyjskie mode wydane i żyniole pyndalujóm do tych ro
Wiycie, lato to jes taki czôs, kiej ludzie wandrujóm bele kaj, a to na wywczasy, a to juzaś, coby nawiedzić przocieli. Wandrujóm, rajzujóm i lecy kedy trefiajóm sie i szpasowne, wicne fale. Tak jakos
Wiycie, côłkie nasze życie to jes takô srogô côrnô dziura, do kieryj ślatujóm wszyjske minutki, godziny, dnie, tydnie i miesiónce, kiere tracymy na wszyjsko, co jes blank mało ważne, na roztopiyrzani
Wiycie! Snochwiółech jesce we siyrpniu, iże blank nic niy rzykna ani ło Powstaniu Warszawskim, ani tym tuplym i ło Powstaniach Ślónskich, ftore tyż wypraskli we tym kosokowym miesióncu. Alech niy szc
Bez jake dwa tydnie niy wylazôwôłech ze chałpy, bo ci mie taki stopieróński heksynszus łapnół, iżech blank niy poradziół ze prykola sie wygramulić. Ale (bez medikamyntów) jakosik mi to przeszło i we
Nó, i juzaś kiej sie ino zaszaltruje radijok abo telewizyjô sztyjc i jednym ciyngym... wojna, wojna, wojna... Ja, jô miarkuja, co to jes pierónym ważne, diosecko iste, coby ło tym boczyć ale możno ni
Nôjsrogszym wertym feryjów, tym, czym nôjbarzij geldujóm feryje, to jes fal, iże cowiek mô feryje łod... myślyniô, łod medikowaniô. Wtynczôs zielaznô logika, cwek luzuje, szlichtuje swoji łoszkliwe k
Powstania, powstanióma, Olympiada Olympiadóm ale siyrpiyń to tyż jes gryfny, szykowny miesiónc na roztomajte wywczasy i skuplowane ze latym cufale. Tóż i mie sie spómniało cosik takigo:
... Kukóm ci
Wiycie. Lato, to ci jes tak czôs, iże cowiekowi ta latowô hica poradzi festelnie we palicy nametlać. Niy inakszij bóło ci latoś i symnóm. Nôjprzodzij bóła samtukej we Polsce srogô skwara, gor choby n
Wiycie, jô tyż miôł kiejsik taki szpasowny fal. Cheba ze trzidziyści pôrã lôt tymu nazôd prziszôłech ci do chałpy letko chycóny. A bóło to bez zima, kiej sie pierónym drabko ćma robi, tela, co jô, ta
Nó, tóż mómy już siyrpiyń, tyn kosokowy miesiónc. I zarôzki kca sam pedzieć, iże blank nic niy byda gôdôł ło żôdnych powstaniach. Ani ło tym warszawskim, ani ło tych naszych, ślónskich. Połozprawióm
Nó, tóż napoczła nóm sie wczorej ta côłkô Olympiada we Lóndynie (i to już trzeci rółz we tym miyście). I juzaś – jak miesiónc tymu nazôd – chopy bydóm dziyrżić sztram w gorzciach „piloty” do telewizo
Wiycie! Już niyboszczyk Tadeusz Boy-Żeleński gôdôł bół za staryj Polski, iże: „Gdy się człowiek robi starszy,
Wszystko w nim po trochu parszywieje;”
Ale tyż ku tymu napoczynô cowiek corôzki barzij, c
Boczycie kiej ci to Hamerikóny ze Ruskimi na przedbiyżki ryli sie do gwiôzd, kacali do kosmosu, suli fto bydzie piyrszy i dalszij. Bajstlowali ci roztoliczne zatelity, take tam sputniki, i inksze flu
Nó ale... terôzki kciôłbych sam łopedzieć jedna gyszichta, kierô naszkryflôł bół kiejsik nasz szykowny Karlik z Kocyndra. Byda to rzóndziół tak, jakech to już łod smarkatego bajtla spamiyntôł. Dejci
Nó ale... terôzki kciôłbych sam łopedzieć jedna gyszichta, kierô naszkryflôł bół kiejsik nasz szykowny Karlik z Kocyndra. Byda to rzóndziół tak, jakech to już łod smarkatego bajtla spamiyntôł. Dejcie
Wiycie! Lato côłkim pyskiym, hica łóńskigo tydnia jak kajsik na Zaharze, klara grzôła choby liter starzikowego bimbru, a mie jes deczko żôl, iże już niy słysza na szulplacu przi mojij „Siedymnôstce”
Byli se kiejsik Lech, Czech i Rus... trzi braciki, ftore łosiedlyli sie na zachodzie, połedniu i na wschodzie. Znôcie to? Pewnikiym ja. Ale latoś dokuplowôł sie ku nim jesce Grek. Ja, jô miarkuja, iż
Ze tym tómpaniym we świyntojóńskô nocka do lasa i smyczyniym tam swojij freli, coby zuchtać za tym paprociannym kwiôtkiym, to na isto tyż trza dować pozór. Miôłech ci taki fal ze jednym mojim kamraty
I sam my przijnszli terôzki na to, co tak na isto, prôwdóm, nóm Ślónzôkóm festelnie szkłódzi. Szkłódzóm nóm, i to fest, te roztomajte angyjbery, kiere sie juzaś bieróm do bajstlowanio ustawy ło łochr
Przodzij grydnô sztrofka ze krakowskij śpiywki:
„Za chopa sie napiyrała,
Chleba upiyc niy umiała:
Tak sie ji gryfnie wydarzół –
Pozaskórzu kotek łajziół,
Łogónek szpryngnół do góry –
Jesce niy erbnół
Wiycie, siedziôłech se ze kamratami przi stole modernyj italijóńskij kaczmie. Bóło mocka wina, talyrz ze roztomajtymi przistôwkami, przidôwkami, artiszoki we łolyju, „carpaccio” i take tam jesce. Kla
Bydymy mieli nôjkrótszô noc i nôjdugszyjszy dziyń, znacy fajrować bydymy świyntego Jóna, bydymy mieli świyntojóńskô nocka na kierô, kiejsik za starego piyrwyj, modzioki niy poradziyli sie doczkać. I
Dzisiôj to już niy dziwota, iże ludzie łajżóm do kina. Do kina? Do jakichsik ci tam „multikinów” kaj króm łobejzdrzyniô filmów na kierych krew leje sie kiblami, autoki sie ze sia praskajóm choby fto
Wiycie! Kiej tak gynał podziwać sie, badnóńć na ta naszô telewizyjô, to idzie ło gowa przijńść. A łosobliwie kiej sie sztyjc i jednym ciyngiym łoglóndô... ta samô lajera, te same ryklamy. Niy trza du
Szło ci już ku fajrantowi tego dugigo latośnego szlustydnia, zapióntku abo – jak to klugszajsry gôdajôm – weekendu. Niy poradziółech nynać, zwyrtołech sie ze jednyj zajty na drugô aże mie moja starô
Nó, tóż mómy, podwiyl co, jesce ta szykownistô i szumnô wiesna ale za chnet dwa tydnie wyprasknie ci nóm gorke (możno) lato. Wszandy zielóno, flider już kajniykaj ustôł kwiść, cześnie, pónki, byrny i
Bezmać wszyjske ludzie, skorzij swojij włóśnyj śmiyrci poradzóm rzyknóńć cosik takigo, co ne duge lata inksze bydóm pamiyntać. Zawdy cosik pedzóm, a niyskorzij we roztomajtych ksiónżkach, cajtóngach


text:
Brno
Wspůłrzyndne: 49°12' N 16°36' E
Brno (mjym. Brünn, łać. Bruna) - mjasto we Czeskij Republice, stolica połedńowomorawijskigo kreju a historyczno stolica Morawiji. Druge podug wjelośći ludźůw mjasto we Czeskij Republice. Je srogim uostrzodkem kulturalnym, naukowym a industryje (m. in. werk Zbrojovka a bauerske ćůngńiki Zetor). Mjejske prawa mo uod 1243 roka.
[Sprowjej] Kamracke sztaty
- Dallas, USA
- Kowno, Litwa
- Leeds, Yngland
- Lajpcik, Mjymcy
- Poznańy, Polsko
- Rennes, Francyjo
- Sankt Pölten, Austrijo
- Stuttgart, Mjymcy
- Utrecht, Ńiderlandy
- Wjedyń, Austrijo
- Woroneż, Rusyjo
- Odense, Dańijo
- Płowdiw, Bułgaryjo


text:
Szanghaj
Wspůłrzyndne: 31°12' N 121°30' E
Šanghaj to nojwjynkše mjasto we Chińskij Republice Ludowyj, pouožůne w delće řyki Jangcy. Mjasto je nojwjynkšym chińskym uośrodkym gospodarčym, finansowym a kůmůńikacyjnym, a tyž třećům co do wjelgośći (po Rotterdamje a Singapurze) hawynům morskům na śwjeće.
Mjano mjasta skuodo śe ze znokůw "na" a "moře" (ńy znočy nale "na mořu" - "na mořu" to po chińsku 海上 hǎi shàng), čynsto interpretuje śe je kej "Nojdalšy zaśyg mořa" abo "(Napřůd) w moře". Skrůcone mjano to 滬 (uprošč. 沪, Hù) abo 申 (Shēn). Šanghaj mjou tyž lične přidůmki, nadane bez přibyšůw s zachodu, m.in. Paryž Wschodu, Krůlowo Uorjyntu a Azyjotycko Prostytutka (chodźi sam uo lota upadku Šanghaju - dwadźeste a třidźeste - kedy šeřůua śe přestympčość a prostytucyjo).


text:
Mały princ
Mały princ, francosce Le Petit Prince, je najbóle čitana francoska kniha na swěće. Spisał bě ju francoski pilot a spisowaćel Antoine de Saint-Exupéry. Wona bu do wjace hač 170 rěčow přełožena. W oktobrje 2006 wuńdźe prěni přełožk do serbšćiny. Kniha nasta 1943 – za čas Druheje swětoweje wójny – po tym zo bě Saint-Exupéry do USA emigrował. Tam předstaji so prěni raz w New Yorku. 1950 wuńdźe němski přełožk. Original wobsahuje tójšto pisanych akwarelow, kiž bě awtor sam rysował.
Wobhladuješ-li sej knihu zwjeršnje, móhł měnić, zo jedna so tu wo jednoru dźěćacu knihu. Ale woprawdźe namakaš w njej wotmołwy na prašenja za zmysłom žiwjenja a k poćahej mjez ludźimy – kniha je potajkim filozofiski spis.


text:
Encyklopedija
Encyklopedija (grjeksce eYkukλoπaιδeίa, egkyklopaideia, sformowana ze starogr. enkýklios kružny a paideía wučba, kubłanje). Zapřijeće, z kotrymž běše w 5. lětstotku př. n. l. uniwersalne kubłanje měnjene, dźe na Hippiasa z Elisa wróćo. Dźensa so pod encyklopediju strukturowane, po móžnosći wobsažne zwobraznjenje čłowjeskeje wědy rozumi, kotrež je dosć podrobne za wšědne wužiće. Nimo uniwersalnych encyklopedijow su tež fachowe encyklopedije z wobmjezowanjom na wěsty temy.
[wobdźěłać] Powšitkowne charakteristika
Encyklopedije hodźa so z pomocu kajkosćow předmjet, zaměr, metoda, rozrjadowanje a proces nastaća definować.
- Encyklopedije móža powšitkowne być; tajke hesła z rodźělnych předmjetow wobsahuja (Brockhaus, Encyclopaedia Britannica a pod.), abo so na wěsty předmjet abo wobłuk hesłow specializować; potom so zwjetša jako leksikon abo słownik woznamjenjeja (na př. kompjuterowy leksikon, leksikon rěčespyta, realny leksikon assyriologije a pod.), na wěste geografiske, kulturne polo abo na stawiznisku periodu (leksikon antiki, leksikon zažnych kulturow).
- Encyklopediske dźěła maja za cil, wažne zhromadźene znajomosće z wěsteho předmjeta přinjesć; w tutym zmysle so přez podrobnosće a rozpjeće rozeznawaja. Zaměr dźěła móže tež cilowy kruh čitarjow; dźěćaca encyklopedija so z tema hinak rozestaja hač powšitkownja encyklopedija abo fachowe leksika.
- Historisce eksistujetej dwaj rozdźělnej typaj ćišćanych encyklopedijow: z alfabetiskim porjadom a hierarchiskim porjadom po kategorijach. Elektroniske encyklopedije zwjetša wobě metodźe zwjazuja, nimo toho zmóžnjeja přepytowanje, indeksowanje a mjezsobne wotkazy w měrje, kotraž je při ćišćanych dźěłach njepředstajomna.
- Encyklopediske dźěła so tež we wólbje swojich awtorow a editorow, we wašnju zhromadźowanja, w spušćomnosći a w spisowanju jednotliwych hesłow rozeznawaja. Awtorojo encyklopediskeho dźěła móža renoměrowani fachowcy we wotpowědnych předmjetach być, druhe moderne encyklopedije (mjez nimi tež Wikipedija) so přez wo wjele šěršeho kruha awtorow tworja.
[wobdźěłać] Eksterne wotkazy
- Serbske online-encyklopedije:


text:
Stolica
Stolica abo hłowne město je politiski, husto tež stawizniski centrum kraja abo stata a tuž zwjetša sydło najwyšich politiskich institucijow, kaž n. př. knježerstwa, sejma abo monarcha. W někotrych krajach na zemi njeje stolica runočasnje tež sydło knježerstwa, n. př. w Nižozemskej (stolica: Amsterdam, sydło knježerstwa: Den Haag), Boliwiskej (La Paz/Sucre) a Tansaniji (Dodoma/Daressalam). W zwjazkowych statach kaž w Němskej su wažne institucije často we wšelakorych městach zasydlene. Stolica njeje přeco najwažniši hospodarski, kulturny abo wobchadny centrum kraja.
Dawe tež kraje, kotrež de jure žanu stolicu nimaja, a to su Monaco, Nauru, Šwicarska, Liechtenstein a Vatikanske město.


text:
OneRepublic
OneRepublic to je amerikańsko pop rokowo muzyczno skupina założůno we 2006 roku we Colorado Springs we sztaće Kolorado, uod Ryana Teddera. Ńyskorzi muzyki ze OneRepublic przekludźili śe do Los Angeles. Skupina wypromowała śe we Internecu, we serwiśe MySpace.
[Sprowjej] Skłod skupiny
- Ryan Tedder – śpjyw, gitara, pjańino
- Zach Filkins – gitara
- Eddie Fisher – szlagcojg
- Brent Kutzle – basowo gitara
- Drew Brown – gitara
[Sprowjej] Dyskografijo
- 2007: Dreaming Out Loud
- 2009: Waking Up


text:
Burůndi
Burůndi (rundi Uburundi, franc. Burundi) Republika Burůndi (rundi Republika y’Uburundi, franc. République du Burundi) – państwo we střodkowyj Africe, bes dostympu do mořa. Grańica mo s Rwandům, Tanzańijům a Dymokratyčnům Republikům Kůnga. Ležy nad Jeźorym Tangańika.
We XVI abo XVII wjeku powstouo sam państwo plemjynne Tutsi pode mjanym Urůndi, kere přetrwouo aže do 1896, jak uopanowali je Ńymcy. Uod 1903 do 1916 wlazowouo we skuod Ńymjeckij Afriki Wschodńij, ńyskoři zdobyte bez Belgijo. Po I wojńe śwjatowyj wlazowouo we skuod terytorjům mandatowygo Ligi Nacyj Ruanda-Urůndi pode admińistracyjům Belgije. Po II wojńe śwjatowyj terytorjům powjerńiče UoNZ. Uod 1962 ńypodlegue. We 1992 sroge ńypokoje a rozruchy na tle etńičnym, ůng. 150 tyś umartych a mynga ludźi cituo do sůmśedńich krajůw.
Terozki je to mauo rozwińynty kraj bauerski uo gospodarce s přežytkůma ůstroju rodowygo. 91% ludźi mo robota při bauerstwje, kere dostarčo 41% PKB. Ńywjelge wydobyće zuota, wolframu a inkšych.
83% ludźi je s plymjeńo Hutu, 15% Tutsi, 1% Pigmeje. Podug wyznańo, 60% je katolikůma, 33% to ańimisty, 3,2% protestanty a 1% muzůumany. Je sam fest srogi přirost naturalny - 29,7‰. We mjastach mjyško ńywjela půnad 7% ludźi.


text:
Indyjski Uocean
Uocean Indyjski to je třeći podug wjelgośći zborńik wodny na Źymje, kery zajmuje ůng. 20% powjyřchńe Wšechuoceanu. Uod půunocy je uograńičůny bez Azyjo, uod zachodu bez Půuwysep Arabski a Afrika, uod wschodu bez Půuwysep Malajski, Wyspy Sundajske a Australijo, a uod pouedńa bez Antarktyda. Uownymi grańcůa sům pouedńiki 20° a 147° E. Zajmuje 73 556 000 km², jak wličyć tyž Moře Čyrwůne a Zatoka Persko. Středńo guymbokość 3890 m, maksymalno 8047 m (Guymbja Diamantina). Je to uocean fest gorki, we jygo půunocnyj tajli tymperatura řodko spado půńižyj 25° C, a středńo wynośi 17° C. Zasolyńy 34,8‰.