text:
zwucowanje 2 / Übung 2
rozmějuce cytanje / verstehendes Lesen
Cytański test ma tśi źěle. Wy cytaśo krotke informacije, dlejšy artikel a anonse. K tekstam słušaju nadawki.
Naklikniśo pšawe wótegrono!
Sćo w prědnem źělu wótrězka cytanje. Dopołniśo nadawki a klikniśo pótom na „Weiter“. Za tym se zachopijo drugi źěl. Gaž sćo wšykne tśi źěle absolwěrowali, zgónijośo wuslědk.
Cytajśo nejpjerwjej nadpisma. Cytajśo pótom teksty 1 do 5. Rozsuźćo, kótare nadpismo góźi se nejlěpjej ku kótaremu tekstoju. Smějośo kužde nadpismo jano jaden raz wužywaś. (fünf Texten die passende Überschrift zuordnen; jede Überschrift nur einmal verwenden.)
tekst 1
Wuknice Dolnoserbskego gymnaziuma su se cora wuspěšnje wobźělili na regionalnem volleyballowem finalu w Drjowku a sebje wudobyli w starstwowej klasy I druge městno. Dobra atmosfera jo se kněžyła pśi graśu pśeśiwo grajaŕkam Pówołańskeje šule z Kalawy, kótarež su dobyli nad chóśebuskimi źowćami 3:0. Wósebnje zapśimujuce jo było kóńcne graśe pśeśiwo nowemu Ewangelskemu gymnaziumoju w Chóśebuzu. Pśed 60 woglědarjami su prezentěrowali fairnu partiju z dosć wjele šansami za serbske mustwo. Weto jo na kóńcu serbske mustwo 2:4 zejgrało.
tekst 2
Chtož co aktiwnje sportowaś, pšaša se na zachopjeńku cesto, kótara sportowa družyna jo za njogo ta pšawa. Wažny jo teke pšawy pensum. How někotare pórucenja sportowego terapeuta: Idealny treningowy pensum su tśi sportowe aktiwity wob tyźeń. Nejlěpjej wupytajoš sebje dwě “suchej” (na pśikład kólasowanje) a jadnu “mokšu” (plěwanje). Kak dejš aktiwity wuzwóliś? Ako zachopjeńkaŕ njetreněrujśo tenis abo squash, dokulaž spěšne gibnjenja zgibadłow śěło wjelgin póśěžuju. Pórucyjom walking, kólasowanje a plěwanje.
słownick:
zgibadło - Gelenk
gibaś – bewegen/beugen
tekst 3
“Bus wuměłstwa” pśepšosyjo swětki drugi raz na wótekšyśe historiskeje dolnołužyskeje kulturneje sceny. Wósebne buse jězdźe mjazy jadnotliwymi městnami a wóze woglědarjow k wuměłcam a wustajeńcam. Prezentacije budu w Chóśebuzu, Baršću, Zelenej Górje a prědny raz teke w Nowem Rogowje. W busach dolabuju zajmce pó droze źiwadło, performance a muziku. Busowa jězba buźo stakim dožywjeńska jězba. Kombitiket wopśimjejo jězby a woglěd wustajeńcow. Wuměłce wótwóriju swóje ateljeje.
tekst 4
Kamjeńska měsćańska biblioteka se pomjenijo wótněnta zasej Lessingowa. Na zarědowanju “Lessing, cytaś, pisaś” we wobłuku Lessingowych dnjow su pósćili knigłowni znowa stare mě. Biblioteka w rodnem měsće basnikarja jo nosyła jogo mě mjazy 1945 a 1994. Pótom su ju pśemjenili na “měsćańsku”. Měsćańska biblioteka G. E. Lessinga jo źělona do biblioteki za dorosćonych a za źiśi a ma někak 1800 registrěrowanych cytarjow, z nich 53 % źiśi a młodostnych.
tekst 5
Sobotu jo premjera lěśojskego pśedstajenja Serbskego ludowego ansambla. Na Georgowej twardnicy w Grodku wócakujo wjelikich a małych pśiglědowarjow zajmny spektakel z orchestrom, baletom a chorom. Na dyrdakojskej inscenaciji wó lubosći dožywijo publikum mimo spiwow a rejow wjele žortnych scenow. Zmužne wuběźowanje na kónjach zawěsće teke njepóbrachujo. Zarědowanje wótměwa se pód gołym njebjom a pśesunjo se pśi špatnem wjedrje wó jaden tyźeń.
Hilfestellung:
Ordnen Sie fünf Texten die passende Überschrift zu.
Sćo w drugem źělu wótrězka cytanje. Dopołniśo nadawki a klikniśo pótom na „Weiter“. Za tym zachopijo se tśeśi źěl. Gaž sćo wšykne tśi źěle absolwěrowali, zgónijośo wuslědk.
Cytajśo nejpjerwjej nadawki 6 do10. Pótom cytajśo artikel. Naklikniśo pšawe wótegrono. Rěd nadawkow njewótpowědujo stawnje rědoju teksta. (zu einem Text fünf richtige Antworten anklicken; die Reihenfolge der Aufgaben entspricht nicht immer dem Aufbau des Textes)
Nowe žydojske žywjenje w Chóśebuzu
Žydojska wósada w Chóśebuzu ma wót 2014 swóju synagogu wesrjejź města w něgajšnej ewangelskej Grodowej cerkwi. Z pódpěru kraja Bramborska jo se cerkwja na synagogu pśetwóriła. Synagoga jo wšyknym zajmcam wótwórjona a pśistupna. W pśedsedaŕstwje chóśebuskeje žydojskeje wósady źěła pěś mužow. Jaden z nich jo pěśźasetlětny Simon Shkolnik, ceptaŕ nimšćiny za wukrajnikow na ludowej uniwersiśe. Źěło ako ceptaŕ se jomu wjelgin spódoba, dokulaž póznajo stawnje zasej nowych luźi a jich familijowe stawizny.
Tencasna chóśebuska žydojska wósada jo eksistěrowała až do 1938. Tegdy jo měła 397 cłonkow, mjazy nimi su byli gójce, pšawizniki, wědomnostniki abo pśekupce. W Kristalowej nocy, 9. nowembra 1938, jo se teke synagoga w Chóśebuzu wót nacionalsocialistow wótpaliła a z tym znicyła žydojska wósada. Pó zakóńcenju wójny 1945 jo było jano hyšći 12 cłonkow žydojskeje wósady žywych.
Źinsa ma žydojska wósada w Chóśebuzu wokoło 350 wěrjecych. Wšykne su se pśesedlili do Nimskeje z něgajšnego Sowjetskego zwězka. Chóśebuska žydojska wósada wiźi se ako nabóžne zgromaźeństwo, kótarež se w prědnem rěźe stara wó žydojske nabóžne žywjenje. K tomu słuša pósrědnjenje tradicijow a stawiznow žydojstwa. “Mamy žywe wósadne žywjenje. Swěśimy w synagoze wósebne žydojske swěźenje ako sabat (źeń wódychanja) kuždy pětk a sobotu. Nejwažnjejšy swěźeń žydojskego lěta jo jom kipur (źeń wujadnanja). Z nim kóńcy se źaseśdnjowny cas lutosći (pokuty), źož wujadnajomy se ze wšyknymi, kenž smy w běgu lěta zranili abo rozgniwali. Swěźeń rošhašana (Nowe lěto) trajo dwa dnja a spomina na to, až Bog jo stwórił zemju a Adama. Bilancěrujomy swóje moraliske a nabóžne statki zachadnego lěta a módlimy se za dobry pśichod”, wulicyjo Simon Shkolnik. Wósada se teke angažěrujo na socialnem a kulturnem pólu. Tak zarědujo južo 15 lět tak pomjenjonu “njeźelsku šulu”. Tam woplěwaju žydojske tradicije, nałogi a žydojske wuměłstwo. Mimo togo źo wó wjelestronske spěchowanje źiśi. Momentanje maju slědujuce pśedmjaty: rušćinu, muziku, baslenje, žydojske reje, zakładne znaśa hebrejšćiny, blidowy tenis a computerowe kurse. Organizěruju se teke starjejšyńske kurse wó kubłanju źiśi.
słownick:
wujadnanje – Aussöhnung
lutosć - Reue
pokuta – Buße
(licho pó www.juedische-gemeinde-cottbus.de)
Hilfestellung:
Die Aufgabe wäre mit Antwort 1 richtig gelöst.
Chóśebuz ma synagogu, kótaraž ...
Hilfestellung:
Ich bin der Auflösungshinweis. Die richtige Antwort ist 300 €.
Cłonki źinsajšneje žydojskeje wósady ...
Hilfestellung:
Ich bin der Auflösungshinweis. Die richtige Antwort ist 300 €.
Simon Shkolnik je ...
Hilfestellung:
Ich bin der Auflösungshinweis. Die richtige Antwort ist 300 €.
Žydojski swěźeń jom kipur ...
Hilfestellung:
Ich bin der Auflösungshinweis. Die richtige Antwort ist 300 €.
Žydojska wósada glěda na tradicije a ...
Hilfestellung:
Ich bin der Auflösungshinweis. Die richtige Antwort ist 300 €.
Sćo w tśeśem źělu wótrězka cytanje. Dopołniśo nadawki a klikniśo pótom na „Weiter“. Za tym zgónijośo wuslědk wótrězka cytanje.
Cytajśo nejpjerwjej situacije 11 do 20. Pótom cytajśo anonse 1 do 12. Rozsuźćo, kótara anonsa góźi se nejlěpjej ku kótarej situaciji. Smějośo kuždu anonsu jano jaden raz wužywaś. (zehn Situationen die passende Anzeige zuordnen; jede Anzeige nur einmal verwenden)


c: text/html

text:
Liechtenstein
Liechtenstein, Kśůnżynstwo Liechtenstein (mjym. Fürstentum Liechtenstein) to je ńywjelge państwo rozlygowane we zachodńij Ojropje, mjyndzy Austrijům a Szwajcaryjům, we gůrnym bjygu Rynu, we Alpach . Ńy mo dostympu do morzo.
Kwestyjo mjanowańo państwa ńy je we ślůnszczyźńe rozwjůnzano; je problyma ze tym, eli to mjůno trza by bůło blank ześlůnszczyć, eli ńy.
We strzedńich wjekach fůngowały sam dwa kśůnżynstwa - jedne ze stolicům we Vaduz, druge ze stolicům we Schellenbergu. Uobadwa kupił růd Liechtenstein, a we 1719 Austrijo uznała, iże je samodźelne kśůnżynstwo mjydzy krejůma Mjymjyckigo Cysarstwa. We 1866 Liechtenstein wyloz sy Mjymjyckigo Zwjůnzku a stoł śe blank ńypodlygły. Uod 1924 celno ůńijo ze Szwajcaryjům, ńyskorzi tyż walutowo a pocztowo uńijo. We absztimůngu we 2003 uobywatele dali srogszo władza fysztowi, bezcůż Liechtenstein mo terozki nojbarzi ze wszyjskich państw Ojropy podany na tradycyjno můnarchijo ůstrůj.
Państwowům religijům je sam rzimski katolicyzm, kery wyznowo 75% uobywatelůw.
Je to jedne sy nojbogatszych państw na śwjeće, skiż liberalnyj dowkowyj a bankowyj polityki.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lisćina drastwow
Wugótowanje
Funkcije
Tema
Twenty Seventeen
Twenty Seventeen wašo sedło z głowowym wideo a gnujuce wobraze k žywjenjeju zbuźijo. Z fokusom na wobchodne sedła pokazujo někotare wótrězki na startowem boku ako teke asistenty, nawigaciske menije a menije za socialne seśi, logo a wěcej. Personalizěrujśo jogo asymetriske kśidno ze swójskeju barboweju šemu a prezentěrujśo swójo multimedijowe wopśimjeśe z pśinoskowymi formatami. Naša standardna drastwa za 2017 wjelicnje we wjele rěcach funkcioněrujo, za wšykne zamóžnosći a na kuždem rěźe.
Žedne drastwy namakane. Wopytajśo druge pytanje.


text: Budyšin (CS/SN). Wotsrjedź januara steji na terenje Budyskeje chorownje blisko Flincoweje wulki kran. Hižo spočatk lěta su tam twarsku jamu wuzběhować započeli, po tym zo běchu loni w lěću stary přitwar wottorhali. Nětko twarja tam nowe laborowe twarjenje, z kotrymž Medicinski labor wuchodneje Sakskeje powjetša. Wón ma wot lěta 2006 swoje hłowne sydło w lěkarskim domje na Hornčerskej 17, w bywšej poliklinice. Zapřijimajo twarjenje, kotrež podołhojće k Flincowej steji a w kotrymž běchu něhdy krej darowanska centrala a labory Hornjołužiskich klinikow zaměstnjene, změje medicinski labor potom 2 000 město dotal 1 200 kwadratnych metrow městna. Podołhojte twarjenje nětko wobšěrnje saněruja.


text:
Łostatnio żech robiōł1 kans2 ajerkōniaku i inkszych kakaōwkōw, a jak byjście przesztudiyrowali3 te recepty,4 to zarozki byjście sie pomyśleli, co tyn borołk5 robi z tymi wszyskimi biołkami- przeca porzōndny Ślōnzok niy wyciepnie6 jedzynia, a świniōw ani inkszyj zwierzyny niy mōm. To żech sie pomyśloł, że trza tym wyfutrować dōmownikōw- bōłech wtedy u Teściowyj, a wiadomo, że na teściowych sie robi nojlepsze eksperymynty 😉 A jak Teściowo pedziała jeszcze, że bōło dobre, to musi być to na zicher7 udany eksperymynt 🙂
Co potrza?
12 biołek
500 g mielonego miysa- jo miołech8 ze hańdyka9
150- 200 g tartego żōłtego syra
1 cebula
1-2 zōmbki czosku
1 łeżeczka musztardy
2 łeżki zielōw prowansalskich
4 łeżki kartofylmyjlu10
4 łeżki tartyj bōłki
sōl -nojmani jedna płaskoł łeżeczka
pieprz abo jak to dołwni gołdali11: korzynie
łolyj12 do pieczynia
Ubijcie sie te biōłka ze solōm na piana i dejcie dō ni13 potyn kartofylmyjl. We drugi misce połōnczcie sie mielōne miyso, syr, prziprawy, tarto bōłka, pokrōno cebula, wyciśniynty czosnek i musztarda- mogecie to tyż zrobić mikserym, co sie mołcie trołpić14 miyszaniym. Tera dokłodejcie do tyj miyszanki ubito piana i na małych obrotach miksujcie, aże sie wszysko połōnczy. To niy bydōm take richtig15 karminadle, co to sie je łobtoczo16 we tartyj bōłce, bo łone sōm na to trocha za miynke i bez to na rozgrzōno patelnia dołwo sie je łeżkōm abo warzechōm, trocha jak placki. Jak sie fajnie przibrōnołcōm17 ze jednyj i drugi strōny, to mogecie siadać do stoła. Ku tymu18 mogecie sie zjejś i uwarzōne kartołfle,19 i jako kasza, ale i- jak to czynsto sie u Chopa zdarzo- jako dobro bōłka abo chlyb. A szałołt to sam przipasuje tyż kołżdy- no, może tyn ze rybōm niy, ale inksze już ja 😉
Smacznego 🙂
1ō– samogłoska w wymowie między o i u
2dużo
3przestudiowali
4przepisy
5biedak
6wyrzuci
7na pewno
8miałem
9indyka
10mąki ziemniaczanej
11dawniej mówili
12olej
13niej
14męczyć
15naprawdę
16obtacza
17przypieką
18do tego
19ziemniaki


text:
Gmejny dyrbja wjace wotedawka płaćić, nic pak jenož personala dla
Slepo (CK/SN). 191 eurow na wobydlerja płaći w lěće 2021 zarjadnistwo w gmejnach Slepo, Dźěwin a Trjebin. Jednohłósnje je zhromadny wuběrk, zestajany ze zastupjerjow třoch komunow, na zašłym posedźenju wotedawk wobzamknył.
Slepjanske zarjadniske zjednoćenstwo wobsteji wot 1. januara 1999. Wone wopřija tři gmejny Slepjanskeje wosady, wobstejace ze sydom wsow. Wot čestnohamtskeju wjesnjanostow wjedźenej gmejnje Trjebin a Dźěwin wot toho časa žane swójske zarjadnistwo nimatej. Twarske planowanje, koordinowanje dźěćaceho hladanja, posedźenska słužba k podpěrje gmejnskich radow a dalše nadawki wobstaraja za wšitkich w Slepjanskim zarjadnistwje. Wudawki za to noša tři gmejny we formje wotedawka. A tón wobliča po ličbje wobydlerjow.


text:
Auflauf
Rozhłosownik so mje njedawno wopraša, kak prajimy serbsce za wosebitu jědź, kotruž němsce z „Auflauf“ pomjenujemy. Wězo sej hnydom hłójčku łamach a postupowach po zasadźe: pohladaj do słownika. W dwuzwjazkowym słowniku stej zapisanej słowje nakid a naběžeńca. Zajimawe je, zo jewitej so wobě słowje tež hižo w Kralowym a Rězakowym słowniku. Prawopisny słownik ma samsnej ekwiwalentaj a poda tež za němsku zestajenku „Nudelauflauf“ – nudlowy nakid. Motiw je jasny, dokelž so k jědźi – to rěka k nudlam, běrnam abo tež kwětakej – wosebita juška kida. Pytach pak hišće za lěpšim wurazom. W němskim Dudenje wujasni so „Auflauf“ z tym, zo jedna so wo popječenu jědź – tu potajkim motiw juški hižo rólu njehraje. Tohodla namjetuju serbski wotpowědnik popječenka, dokelž so jedna wo jědź, kotraž je w kachlach popječena, husto samo hišće z twarožkom posypana. Potajkim: Dajće sej słodźeć, wšojedne, hač sće přihotowali kwětakowu, brokolijowu, nudlowu abo tež běrnjacu popječenku!
J. Šołćina
temy: serbske wotpowědniki za němske słowa
klučowe słowa: substantiw, wotwodźenka
hesła: Auflauf, nakid, naběžeńca, popječenka


text: Njelukratiwna je tež naša serbska rěč w digitalnym swěće. Přerěznje 3,7 hodźinow wob dźeń na smartphone sutamy, kiž njehodźi so serbsce posłužować. Smy so na to zwučili, wšako hižo na kompjuterach přewjele ze serbskej rěču započeć njemóžachmy. Za Microsoft, Apple, Google a dalšich ma serbska rěč prosće přemało recipientow. Dźakowano serbskim idealistam a institucijam mamy přehladny poskitk serbskorěčneje open source software a serbskich wobsahow. Realita pak je tajka, zo dyrbju z mojej dźowku falowaceho streaming poskitka dla cyły tydźeń samsneho pěskowčika online hladać, mjeztym zo móže so moja němskorěčna žona kóždy dźeń nad aktualnym »Sandmannom« wjeselić. Tak dźěćo hižo wot małosće wuknje, zo je serbska rěč mjenje hódna. Digitalizacija runja industrializaciji małych zatepta. Štóž nětko mysli, zo by za Serbstwo spomóžne było, čerstwe zaryte kable za spěšny internet zaso wurywać a wšitke škričkowe sćežory spowaleć, zabudźe, zo njemóžeš čas wróćo wjerćeć a zo młodźina swój puć do přichoda dźe.


text:
Jakub Herman
Jakub Herman (* 6. meje 1836 w Swinjarni; † 10. meje 1916 we Worklecach) bě farar, mecen a spěchowar serbskeje literatury.
Žiwjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Jakub Herman, daloki kuzenk Jakuba Barta-Ćišinskeho, narodźi so jako syn bura w Swinarni. Hižo bórze po narodźe so jeho swójba pak do Chrósćic na Bartec kubło přesydli, hdźež běše jeho maćerny bratr Jakub Bart (1796–1881) dołho z fararjom. Wuchodźiwši Chróšćansku wjesnu šulu přińdźe Jakub Herman do Budyšina na Tachantsku šulu a potom na Budyski gymnazij. Mjez 1849 a 1859 běše wón chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež hač do 1855 němski Małostronski gymnazij wopyta. Po tym přizamknje wot 1855 do 1859 studij teologije na Praskej uniwersiće. Dnja 9. nowembra 1859 wuswjeći so wón na měšnika. Na to běše krótki čas kapłan w Kamjenicy a mjez 1860 do 1861 druhi kapłan w Kulowje. Wot lěta 1861 do 1869 běše Jakub Herman prědar při Tachantskej cyrkwi swj. Pětra w Budyšinje. Wón běše 1863 sobuzałožer a wuběrkownik Towarstwa swjateju Cyrilla a Methoda a załoži 10. nowembra 1867 Towarstwo katolskich rjemjeslnikow. W lěće 1863 běše w Šěrachowje krótki čas kapłan na wupomoc a 1866 ćehnješe jako wojerski duchowny ze sakskim wójskom do Čěskeje. W lěće 1869 powoła so Jakub Herman na farskeho administratora do Wotrowa, hdźež so w lěće 1871 na fararja postaji. Namjet, so po smjerći Jurja Łusčanskeho na Budyskeho tachanta wuzwolić dać, wón wotpokaza, so pak w lěće 1889 na čestneho kanonika tachantstwa wuzwoli. W lěće 1910 so Herman na wuměnk podawši do Worklec přesydli. Tři dny po swojej smjerći pochowa so wón 13. meje 1916 na Wotrowskim pohrjebnišću.
W swojich młódšich lětach pisa Jakub Herman někotre nastawki do Łužičana a Katolskeho Posoła.[1] Wón namrě 1881 nahladne zamóženje swojeho wuja Jakuba Barta, z kotrymž spěchowaše Towarstwo swjateju Cyrilla a Methoda, towarstwo Pomocy za studowacych Serbow a předewzaća Maćicy Serbskeje, kaž twar Serbskeho domu. W swójskim nakładźe wuda wón wjacore zběrki basnjow Jakuba Barta-Ćišinskeho a přewza 1891 nakład serbskeho beletristiskeho časopisa Łužica, doniž Maćica Serbska 1910 jeje nakład přewza. W tutym času hromadźeše wokoło sebje tež wodźace wosobiny serbskeho literarneho žiwjenja, kiž so kóžde lěto kónc septembra pola njeho na Wotrowskej farje schadźowachu.
W lěće 1866 pomjenowa so Jakub Herman za spomóžne skutkowanje jako wojerski duchowny na ryćerja sakskeho Albrechtoweho rjada a 1907 spožči so jemu tež króna prěnjeje klasy tutoho rjadu. Wot lěta 1860 bě Jakub Herman čłon Maćicy Serbskeje, wot 23. apryla 1862 čłon jeje wuběrka a wot 1896 jeje čestny sobustaw.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Arnošt Muka: Nekrolog LXXVI. W: Časopis Maćicy Serbskeje. Lětnik 69 (1916), čo. 1 a 2, str. 107–110. (hsb.)
- Jurij Młynk: Herman, Jakub. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 193.
- ↑ Handrij Dučman: Pismowstwo katholskich Serbow. Smoler a Pjech, Budyšin 1869, str. 79sl. (hsb.)


text:
Hello!
(wiym, to je z amerykańskigo, ale je to ważny elymynt blog, tymu tego nie zmiyniym.)
W ostatnim miesioncu ukozała sie na łamach bloga piyrwszo edycja tego cylku. Tak Wom sie tyn pomysł spodoboł, że u zaś postanowiłach cosik naszkorbać.
Siedzym przed kompym i sama sie smiejym do matrycy jak głupio, co nie zmiynio faktu, że jak jadym do chałupy to nie mówiym po polsku, yno w swoij gwarze, kiero je bardzij zocno niż nie jedyn warszawiok.
Dzisio prziszło mje pokozać błyszczyk różany spod loga Pat&Rub Kingi Rusin, kieróm nie za specjalni lubiym, ale kosmetyki mo całkiym fajne i podle mie som zacne. Szkoda jyno, że som taki drogi, bo za cyne jednego masła bez promocji mogłabych se kupić jednom pare trzewików. No ja, ale za eko trza słono płacić.
Żeby nie było, ze rozwalom piniondze na tak drogi rzeczy, to przyznom sie, że odkupiłach od KiziMizi za 10 zł. To była dobro promocja. Ola dziynkujym Ci :*
Błyszczyk zawrzity je w tubce, z kierej łatwo sie wyciongo mazidło. Cieszym sie, ze żodyn nie wpodł na pomysł, żeby zawrzić to w maluśkim słoju, bo byłoby to ganc z rzici i musiałabych tam grzebać pazurami :D!
Kinga Rusin ciśnie mi kit, że błyszczyk rozświetlo usta i je łagodzi. To je gówno prowda, bo na taki efekt nie pozwolo konsystencja, kiero przypomino mus. Na wargach tworzi takom delikatnom powłoke, co mie sie akurat podobo. Ni ma to jak błysk z zymbów Kena (ja, ja tego od Barbie). Podle mie rozświetlyni je wtedy kaj lotajom brokatowe pieroństwa, a tego nie lubiym i to fest ;/
Poniżyj możecie się podziwać jako wyglondo ja ustach. Zapomniałach Wom naszkrobać o zapachu. Jak nie lubisz różanego aromatu, to tyn produkt ni ma do Ciebie. Błyszczyk wali na kilometr starom babciom, co sie psiko wodom różanom :D! Mie to loto, bo wtedy se myślym, że jym ponczka z różanym nadziyniym. A tłusty czwortek sie zbliżo..
Chciałach Wom też napisać, że jeżech Gwiazdeczkom, kiero lubi świycić i je mi z tym dobrze. (tło do zdjynć je w gwiozdki, avatar tyż) Zawsze miałach parci na szkoło. Wyszło, że mom parci na matryce laptopowe, ale z tego też sie cieszym i dziynkujym, że chcecie zy mną tu furt być. To mie daje takom motywacje, ze pisani zrobiło sie mojom pasjom i dziyń bez posta je dniym straconym!
Jak mocie jakisik problymy to dejcie mi cynk. Uprzedzom, że w komyntarzach odpisujym po ślonsku i ni ma opcji, żebych sie przestawiła na polski.
Red Lipstick.


text:
Przodniŏ zajta
Wyrōżniōny artykuł
Anna Elżbieta Myszyńska (nar. 30 czyrwnia 1931 we Kōrnicy, um. 7 września 2019 we Nysie) – ślōnskŏ pisŏrka, fotografista, poetka, propagatorka ślōnskij gŏdki a tradycyji. Narodziyła sie 30 czyrwnia 1931 pod mianym Schneider we Kōrnicy blisko Gogōwka, ôwdy we prudnickim krysie. Była ze ślōnskij familiji. Bazowõ szkołã skōńczyła we miymieckij gŏdce we 1945. Po abszlusie II światowyj wojaczki bez pŏrã lŏt robiyła na gospodarce swojich ôjcōw i na żniwach we gospodarce przi pałacu we Lipach we Prudniku.
Czytej dali...
Wiedzioł żeś...
... kerŏ wandrownŏ fisza wystympuje we wiynkszości wybrzyża zachodnij Ojropy a po tajli pōłnocno-zachodnij Afriki?
... ftory miyndzywojynny byrgermajster Czeskigo Cieszyna przajōł samostanowiyniu dlŏ Ślōnska?
... aże 55000. artiklym na Ślōnskij Wikipedyji ôstoł artikel John Ronald Reuel Tolkien?
Jak idzie pōmōc
Wikipedyjõ kożdy może edytować! Kliknij zŏkłŏdkã Edytuj nad strōnami (abo [edytuj] nad sekcyjami), żeby poprawiać felery abo sprawiać czerwōne linki. Mōmy tyż pŏrã krōtkich poradnikōw, co w 10 minut przigotujōm Cie do pisaniŏ.
Pōmoc ôd inkszych używŏczōw dostaniesz sam:
- Kwestyje techniczne – tukej dyskutujymy ô problymach ze mustrami, botami itp.
- Prawidła – dyskusyjŏ ô prawidłach ślōnskij Wikipedyje
- Propozycyje – jeźli mŏsz jakõ propozycyjõ
- Artykuły – dyskusyjŏ ô artykułach
- Ôgōlne – sprawy ôgōlne
- Ambasada (Embassy) – pōmoc dlŏ ôsōb, co niy gŏdajōm po ślōnsku (help for users who do not speak Silesian)
Ślōnskŏ Wikipedyjŏ
Ślōnskŏ Wikipedyjŏ to internetowŏ yncyklopedyjŏ ze familije Wikipedyje, co je pisanŏ po ślōnsku.
Piyrszy wniosek ô uruchōmiynie ôsobnego projektu dlŏ ślōnskij godki bōł słożōny na Wikimedia-Meta we marcu 2006 roku. Ôstoł wtynczŏs ôdciepniynty, głōwnie skirz braku kodu ISO 639-3 dlŏ godki. Po dostaniu ôd ślōnskij godki kodu ISO szl nazod bōł dany forszlag zrobiyniŏ Ślōnskij Wikipedyje. Tym razym przeciwnych głosōw, ani tyż przeszkōd formalnych niy było. Ślōnsko godka dostała status „eligible”, tzn. ôstała uznanŏ za ôdpedniŏ do stworzyniŏ we nij ekstra projektu. Po tym postanowiyniu zaczła sie robota nad przekładym interfejsu MediaWiki na ślōnskõ gŏdka, a 31 marca 2008 była stworzōnŏ testowŏ wersyjŏ Wikipedyje we Inkubatorze. Przekłŏd interfejsu MediaWiki skōńczōł sie 26 kwietnia 2008. Dalszym warōnkym akceptacyje projektu było stworzynie projektu we Inkubatorze i utrzimanie jego aktywności. To zadanie było na ôstatku uznane za wykōnane 3 mŏja 2008.
Projekt ôstoł zaakceptowany 23 mŏja 2008. Dōmyna szl.wikipedia.org była uruchōmiōno 26 mŏja 2008. Podle sztandu na 27 czyrwca 2022 ślōnskŏ Wikipedyjŏ mŏ 55 761 artykułōw, 21 545 używŏczōw i 3 administratorōw.


text:
Cieszyński Ślōnsk
Cieszyński Ślōnsk (po polsku Śląsk Cieszyński, po czesku Těšínsko abo Těšínské Slezsko, pō niymiecku Teschener Schlesien abo Teschener Land) je miano, kere ôznaczŏ ziymie dŏwnygo Cieszyńskigo ksiynstwa społym se wszyjskimi sztandysherszaftami, kere były niyskorzi ôsobnymi ksiynstwami, a s terynym dŏwnygo sztandysherszaftu Bogumin. Do kōńca piyrszyj światowyj wojny to bōł z geografijnygo i kulturowygo ôglōndu jedyn ôbszar, kery we austryjacko-madziarskij mōnarchiji bōł wschodniōm tajlōm krōnlandu Austryjacki Ślōnsk, a potym go po porã rokōw trwajōncym kōnflikcie potajlowali we roku 1920 miyndzy Czechosłowacyjõ (zachodniŏ tajla) i Polskã (wschodniŏ tajla).
Historycznie nŏleży do Gōrnego Ślōnska, nale autochtōny stworziły włŏsnõ regijōnalnõ idyntyfikacyjõ i niy majōm siã za Gōrnoślōnzŏkōw.
Cieszyński Ślōnsk zabiyrŏ 2 283 km² (tela co Luksymburg), z tego 1 274 km² (55,8 %) nŏleży do Czeskij Republiki a 1 009 km² (44,2 %) do Polski. Miyszko tukej wiyncyj jak 800 tysiyncy ludzi, z czego bezmała 450 tysiyncy przipadŏ na czeskõ tajlã a 350 tysiyncy na polskõ tajlã. Historycznōm stolicōm je Cieszyn, dzisiŏ potajlowany granicōm sztatōw. Na Ślōnsku Cieszyńskim leży tajla Ôstrawy i Frydka-Mistka na prawym brzegu Ôstrawice i tyż lewobrzeżnŏ połowa Biylska-Biołyj. Inksze ważne miasta sōm: Karwinŏ, Hawiyrzōw, Bogumin, Trziniec, Skoczōw, Wisła i Czechowice-Dziydzice.
BiblijografijŏEdytuj
- Historia Górnego Śląska. Polityka, gospodarka i kultura europejskiego regionu. Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, 2011. ISBN 978-83-60470-41-1. z. 374


text:
Na swjedźeń składnostnje 15 lět nošerstwa Serbskeho šulskeho towarstwa bě minjeny pjatk Malešanska pěstowarnja „K wódnemu mužej“ přeprosyła.
Malešecy (SN/CoR). „Ze mnu a z wosom dalšimi dźěćimi je so tule wšitko započało“, dopomni absolwentka Budyskeho Serbskeho gymnazija Anna-Lisa Ederec, hosći w połnym swjedźenskim stanje na započatk projekta Witaj w Malešecach. „A nětko nas hižo njerozumiće“, hólčec mysličku skulojći, wuwabjejo tak wutrobne smjeće přitomnych. Swoje kmanosće w serbšćinje pokaza po tymle zawodźe 46 dźěći Malešanskeje pěstowarnje ze spěwnym programom.


text:
Encyklopedija
Encyklopedija[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Encyclopedija (ze starogrjekšćiny) jo spócetny wót Hippias von Elis w 5. stolěśu twórjone wopśimjeśe za uniwersalne kubłanje. Źinsa to słowo wóznamjenijo strukturěrowany, po móžnosći wšostroński wopis wědy luźa w za wšedne pótrjeby dosegajucej dokradnosći. Rozeznawamy pśi tom uniwersalne a pśedmjatospecifiske encyklopedije. Te prědne słuže wopisu wšyknych pólow wědy, te druge wobjadnaju jano wobgranicowane pólo, to pak zwětšego dokradnjej. wopśimjeśe "encyklopedija" se pśespytujo w encyklopedice na zakłaźe encyklopediskeje teorije.


text:
Naše nowostki
-
Mój wulki wobrazowy słownik – Jězdźidła9,90 €inkl. 7% wobr. dawka, k tomu kóšty dodawanja
Hač na awtodróze, na twarnišću, na polu, w zamkarni abo na hrajkanišću – wšudźe trubi a kwiči, šwórči a bórči. Wšojedne dokal hladaš, někajke jězdźidło stajnje wuhladaš. Wšě maja swój nadawk. Traktor trjeba so za dźěła na polu a wohnjowa wobora hašenske jězdźidło, hdyž so pali. W měšće maš jězdźidła, kiž rumuja a na twarnišću hrjebaja, storkaja, nakładuja, hładkuja a toča wulke mašiny. Pohladajće do swěta jězdźidłow a nazhońće wjele wěcow kołowokoło brunčakow.
wot 2 lět
-
Na motawych mjezach • e-book12,99 €inkl. 7% wobr. dawka
Basnik Benedikt Dyrlich je přez lěta literarneho a publicistiskeho tworjenja stajnje tež krótku powědacu prozu spisał a zdźěla w swojich basniskich zběrkach, zdźěla w antologijach wozjewił. Tale jeho prěnja serbska ryzy prozowa zběrka z titlom „Na motawych mjezach“ skići nětko literaturu lubowacym zjaty dohlad do jeho pěšeje rěče z pjeć lětdźesatkow. Kniha wobjimuje nimo hižo publikowanych tekstow wosom prawozjewjenjow, mjez nimi powědku „Zelene wuchački maja so z procha“ z lěta 2018, kotraž nawjazuje na titl 2016 wuńdźeneje zběrki basnjow „Zlět zelenych wuchačkow“. Po dołhosći a formje rozdźělne, jednoći teksty nošna tema: poćah Hadama a Jěwy we wšej swojej trajnej komplikowanosći. Zdobom wěnuje so awtor w nich kritisce towaršnostnym zjawam. Titulny wobraz zběrki je wolijowa mólba Bóženy Nawka-Kunysz z lěta 1983.
-
Čas ma křidła12,90 €inkl. 7% wobr. dawka, k tomu kóšty dodawanja
Basnje a pěsnje Handrija Zejlerja su bohate žórło žiwjenskich mudrosćow, kiž su swoju płaćiwosć do dźensnišeho wobchowali. Najpopularniše z jeho poetiskich hrónčkow kaž “Wuzwol sej pućik žiwjenja …” znajemy z poezijowych albumow. Wot grafikarki Isy Bryccyneje wuměłsce wuhotowana zběrka skići wuběr 150 najrjeńšich Zejlerjowych dopóznaćow, zo bychu čitarjow pozbudźeli, tróštowali abo prosće zawjeseleli. Wobsahowe rjadowanje do pjeć kapitlow wolóža pytanje tomu, kotryž trjeba hrónčko k wosebitej přiležnosći, na přikład do zbožopřejneje karty.
-
Paternoster 9 • e-book6,99 €inkl. 7% wobr. dawka
Kóžde druhe lěto přewjedujetej Ludowe nakładnistwo Domowina a Załožba za serbski lud literarne wubědźowanje za serbski pisacy dorost. Wuběr zapodatych twórbow so w rjedźe Paternoster wozjewi. Dźewjate wudaće wobsahuje twórby mytowanych wobdźělnicow a wobdźělnikow wubědźowanja 2019. W swojich basnjach a powědančkach wěnuja so młode awtorki a młodźi awtorojo najwšelakorišim temam dźensnišeho žiwjenja. Zdźěla z humorom, zdźěla bóle chutnje, docyła pak na zabawne wašnje rysuja swět, kiž jich wobdawa abo kiž su sej wumyslili. Zešiwk wopřija hornjoserbske a delnjoserbske teksty.
Awtorki a awtorojo:
Annamaria Hadankec, Jill-Francis Ketlicojc, Patricia Kralec, Justyna Michniuk, Maks Bagańc, Clemens Bobka, Olko Derepasko, Damian Dyrlich, Pětr Dźisławk, Jakub Wowčer
-
Kultur [tagebau] Landschaft25,00 €inkl. 7% wobr. dawka, k tomu kóšty dodawanja
Kulturlandschaften der Tagebaufolge sind durch ihre intensive Nutzung geprägt. Tagebau ist nicht nur ein technisches Vorhaben, in dem Landschaften neugestaltet werden, sondern eine umfassende gesellschaftliche Transformation. Angesichts der Wechselwirkungen zwischen naturräumlichen Gegebenheiten und menschlicher Einflussnahme nähern sich die Beiträge der Autorinnen und Autoren den Kulturlandschaften der Tagebaufolge aus unterschiedlichen Perspektiven: diese werden als Naturraum, Siedlungsraum und Kulturraum dargestellt und in überregionalen, internationalen sowie wissenschaftlichen Betrachtungen unterschiedlicher Disziplinen zusammengeführt.
Dieses Buch stellt erweiterte Perspektiven auf Tagebaufolgelandschaften zur Diskussion. Das Verständnis für die Besonderheiten dieser historisch gewachsenen Landschaften des Strukturwandels ermöglicht zukunftsfähige, partizipative Landnutzungen.
Aktualne informacije
„Naša serbska knihaʺ ̶ wosebity projekt LND na Serbskej wyšej šuli Worklecy zakónčeny
„Naša serbska knihaʺ ─ pod tutym hesłom pokročowaše Ludowe nakładnistwo Domowina w tutym šulskim lěće ze swojim wosebitym projektom za serbskich šulerjow. Po jara wuspěšnym zazběhu ze šulerjemi Serbskeje wyšeje šule Ralbicy lěta 2019 a loni ze Serbskim gymnazijom Budyšin je nětko dalša swójska kniha ze 6. lětnikom Serbskeje wyšeje šule Worklecy nastała. Jeje awtorojo a ilustratorojo su znowa serbske holcy a hólcy, kiž smědźachu pod temu „Powěsće a legendy“ swoju kreatiwnu žiłku na polu prozy wuspytać.
Knižna premjera z ramikowym programom
11.07.2022, 19.00 hodź., sportowa hala we Worklecachdalše informacije»
Najrjeńše hrónčka Zejlerja w darnej knižce wušli
Basnje a pěsnje Handrija Zejlerja su bohate žórło žiwjenskich mudrosćow, kiž su swoju płaćiwosć do dźensnišeho wobchowali. Najpopularniše z jeho poetiskich štučkow, kaž “Wuzwol sej pućik žiwjenja …” znajemy z poezijowych albumow. Předležaca, wot Marki Maćijoweje zestajena a wot grafikarki Isy Bryccyneje wuměłsce wuhotowana zběrka „Čas ma křidła“ skići wuběr 150 najrjeńšich Zejlerjowych hrónčkow.
Knižna premjera
28.07.2022, 19.00 hodź., Smolerjec kniharnjadalše informacije»
Jězdźidła ze wšěch wobłukow žiwjenja w nowej papjercowej knize
Pisany swět jězdźidłow steji w srjedźišću noweje wobrazoweje knihi z LND za dźěći wot dweju lět, kotruž je Štefan Paška z němčiny přełožił. Starši njech zhromadnje ze swojimi dźěćimi pohladaja do swěta jězdźidłow a nazhonja wjele wěcow kołowokoło brunčakow. Prawa to kniha za zaběru tež w pěstowarni, doma w dowolu abo na wopyće pola dźěda a wowki.dalše informacije»
Jill-Francis Ketlicojc powědki za dźěći předpołožiła
To drje je nowum w serbskej dźěćacej literaturje! – Pod titulom „Zaječk hłupačk a druhe powědki“ předpołoži delnjoserbska awtorka Jill-Francis Ketlicojc swoje zabawne powědki nětko tež hornjoserbsce. Loni w delnjoserbšćinje wušłe, je tute Jan Měškank přełožił.dalše informacije»
Maće lóšt na čerstwu literaturu? Paternoster 9 je wušoł!
Kóžde druhe lěto přewjedujetej Ludowe nakładnistwo Domowina a Załožba za serbski lud literarne wubědźowanje za serbski pisacy dorost. Wuběr zapodatych twórbow so w rjedźe Paternoster wozjewi. Dźewjate wudaće wobsahuje twórby mytowanych wobdźělnicow a wobdźělnikow wubědźowanja 2019.dalše informacije»


text:
Worklecy (SN/MWj). Něhdźe w meji 2021 dóstanje Smječkečanska wohnjowa wobora nowe hašenske awto. Worklečanska gmejnska rada je wčera wobzamknyła, zo kupja tak mjenowany MLF, potajkim srjedźne hašenske jězdźidło. To pak nječinja sami, ale w formje zhromadneje skazanki z Wojerecami, Njedźichowom a Halštrowskej Holu. Za to su štyri komuny zjawnoprawniske dojednanje wobzamknyli. Lěpšina je, zo dóstanu nimo normalneho spěchowanja hišće raz přidatne 20 procentow přiražki, rozłoži Volker Sanderhoff z Wojerowskeje powołanskeje wohnjoweje wobory. Ta ma za tónle projekt kłobuk na hłowje.
Sanderhoff wčera wuzběhny, zo su štyri komuny derje hromadźe dźěłali a zo njeje k někajkim njedorozumjenjam dóšło, wšako jedna so wo wěste standardne jězdźidła. Wone su samsneho typa a so lědma rozeznawaja, chiba snadnje w nutřkownym wuhotowanju. Cyłkowna inwesticiska suma za wšitke štyri jězdźidła wučinja něhdźe milion eurow. Dobra połojca toho budźe spěchowana.


text:
Dzisioj, we piunteg łod osiymnostyj gromy fest ważny szpil ze Zagłymbiem Lubin. My sztandardowo zapraszomy na naszo ślonsko rylacja ze tego wydarzynio.
Jedynostki:
Ruch: Hrdlicka – Kowalczyk, Helik, Grodzicki, Konczkowski – Moneta, Urbańczyk, Nowak, Surma, Przybecki – Arak
Zagłębie: Polacek – Tosik, Gouldan, Kubicki, Dziwniel – Woźniak, Piątek, Starzyński, Rakowski, Janoszka – Nespor
My zacynomy naszo rylacja kole siedymnostyj i nos znojdziecie pode tym linkym: Rylacja live: Ruch – Zagłębie
Zapraszomy do nos!
własne


text:
Szpanielskŏ gŏdka, hiszpańskŏ gŏdka español, castellano
Gŏdany we
Szpanijŏ, Łacińskŏ Amerika (bez Brazylije), USA ( Kalifornijŏ, Teksas, Florida) a inksze krŏje
Używacze
400 miljōnōw jako ôjczystŏ gŏdka, cołkowicie 500 mln
Familijŏ Gŏdki indoojropejske
Abecadło modyfikowany łaciński alfabyt
Ôficjalny sztatus
Ôficjalnŏ we
Argyntyna, Boliwijŏ, Czile, Dominikana, Ekwadōr, Filipiny, Gwatymala, Gibraltar, Rōwnikowŏ Gwinyjŏ, Hajiti, Szpanijŏ, Honduras, Kolōmbijŏ, Kostaryka, Kuba, Meksyk, Nikaragua, Panama, Paragwaj, Peru, Portoryko, Salwadōr, Wynezuela, Urugwaj, USA, jydnŏ s gŏdek amtowych UoNZ, UE, UNESCO, Unije Afrikańskij a Mercosur
Regulowanŏ ôd Krōlewskŏ Akademijŏ Szpanielskŏ
Kody
ISO 639-1
es
ISO 639-2
spa
ISO 639-3
spa
Szpanielskŏ gŏdka ( hiszpańskŏ, szp.: español, lengua española) rŏz za kedy mianowanŏ kastylijskōm (szp.: castellano) to gŏdka rōmańskŏ podgrupy iberyjskij. Je to jydnŏ s ôficjalnych gŏdek Ôrganizacyje Nŏrodōw Zjydnoczōnych.
Szpanielski je drugi na świecie pod wzglyndym liczby ludzi, kerzi gŏdajōm nim jako ôjczystym, wiyncyj perzōn je rodzimymi używŏczami ino
chińskij gŏdki. Je tyż jydnōm s nojczyńścij używanych gŏdek ôbcych, wespōł ze chińskōm a angelskōm.
Pō szpanielsku gŏdŏ 500 miljōnōw perzōn, je gŏdkōm amtowōm we 24 krŏjach.
Landkarta zasiyngu szpanielskij gŏdki


text:
zwucowanje 1
powědanje
Modul powědanje ma tśi źěle.
krotka prezentacija
Prezentěrujśo Wašej rozgranjańskej partnaŕce/Wašomu rozgranjańskemu partnarjeju jaden z dołojce napisanych temow. Wy maśo za to dwě minuśe casa. Pó swójej prezentaciji wótegrońśo na pšašanja Wašeje partnaŕki/Wašogo partnarja.
Pó tom, až Waša rozgranjańska partnaŕka/Waš rozgranjański partnaŕ jo teke prezentěrował/-a swój tema, stajśo jej abo jomu pšašanja ako Was zajmuju. W casu prezentacije pó móžnosći njepśetergniśo Wašu rozgranjańsku partnaŕku/Wašogo rozgranjańskego partnarja.
- knigły, ako sćo cytali (tema a jadnanje, awtor, wósoby, stil, Wašo měnjenje atd.)
- film, ako sćo wiźeli (družyna filma, tema a jadnanje, grajarje, Wašo měnjenje atd.)
- drogowanje, ako sćo gótowali (cil, cas, kraj, luźe, zajmnostki kraja atd.)
- (muzikowe) zarědowanje, na kótaremž sćo byli (družyna zarědowanja, muzika, městno, Wašo měnjenje atd.)
- sportowe tšojenje, na kótaremž sćo byli (sportowa družyna, městno, rezultat, Wašo měnjenje atd.)
wó wopśimjeśu teksta diskutěrowaś
Cytajśo slědujucy casnikaŕski tekst. Diskutěrujśo z Wašeju partnaŕku/Wašym partnarjom wó wopśimjeśu teksta.
Zaplasćo swójske nazgónjenja a měnjenja. Wobtwarźćo Waše argumenty. Powědajśo wó móžnych rozwězanjach.
Co jo moda?
Stawizny drastwy su tak stare ako stawizny cłowjecneje kultury. Głowna funkcija drastwy jo, luźe pśed wliwami klimy a wjedra šćitaś. Togodla su wobydlarje proznjeńcow w lodowej dobje śopłe kóžuchy nosyli, ako źinsa hyšći Eskimo w arktis gótuju. Druge wobydlarje našogo planeta zasej, ako na pśikład někotare w Africe žywe praludy (Urvölker), dla góruceje klimy źinsa hyšći lěbda drastwu nose.
Toś te fakty njejsu se generelnje změnili, ze wšednego zdrastwjenja pak jo se jadna z nejwažnjejšych branžow ciwilizacije wuwiła: moda. Powědamy źinsa wó tom, až jo drastwa moderna abo njemoderna, praktiska, alternatiwna, sportojska atd. Co pak jo pópšawem moda?
Gaž wó někim gronimy, až se wón modernje drastwi, groni to pón, až wótpowědujo słodoju wětšyny luźi? Moda se źinsa wjelgin malsnje pśeměnja, dokulaž jo kradu wótwisna wót góspodaŕstwa. Tekstilna industrija producěrujo z pomocu nejlěpšych designerow stawnje nowu a hynakšu drastwu, za kótaruž mócnje wabi. Z wabjenim se cesto póstaja, co jo moderne a co nic.
A luźe kupuju raźi moderne wěcy. Drastwa pak ma teke symbolisku gódnotu. Tak pokazuju uniformy na status nosarja w towarišnosći a na póśěgi a zwiski mjazy nim a towarišnosću (wójak, policist). Gaž luźe maju wósebnu žywjeńsku wašnju abo kśě pśeśiwo něcomu protestěrowaś (hipije, punkarje, gothics), nose wósebnje nadpadnu drastwu. A teke radosć na pśewoblekanju jo zajmny fakt. W zapustowem abo karnewalowem casu luźe raźi do drugich rolow zalězu. Graśa z maskami a pśewoblekanje maju swój zakład južo w starej mytologiji. Luźe su južo pśed lěttysacami z maskami a zogolom na pśikład zymske duchy wugnali, aby se mógało nalěśe skóńcnje pśesajźiś. Grichy su samo swójskego boga měli, k cesći kótaregož su raz wob lěto pšawje praskali. Bogoju jo se groniło Dionysos.
Z tych starych tatańskich nałogow jo nastał poźdźej karnewal abo našo camprowanje.
Kaki póśěg mašo Wy k moźe? Kupujośo jadnorje drastwu abo jo moda za Was wenkowne zwopšawźenje pócynkow Wašeje wósoby?
(pó Płomjenju 11/2001)
zmakanje planowaś
Wej stej njedawno śěgnułej do Hamburga a matej wótglědanje, how zgromaźiś familije a luźe, ako su teke z Łužyce how abo do bliskosći śěgnuli a powědaju serbski. Wam jo znate, až su to tśi familije ze źiśimi, dwa studenta a jaden pśistajony na montažy.
Gótujtej zgromadnje z Wašeju partnaŕku/Wašym partnarjom plan, co jo wšo móžno organizěrowaś za zmakanje takeje małeje serbskeje comunity.


text:
Mechanika
Reprezentanci: Jan Andrzej Adamczyk, Wojciech Batko, Stanisław Bednarz, Zygmunt Bielski-Saryusz, Artur Fryderyk Blum, Władysław Bogusz, Czesław Cempel, Andrzej Chojecki, Mieczysław Damasiewicz, Józef Stanisław Dańko, Władysław Karol Dobrucki, Jan Leszek Dziunikowski, Tadeusz Grzebieniowski, Stanisław Andrzej Gumuła, Hubert Krzysztof Jaworowski, Antoni Karamara, Bolesław Grzegorz Karwat, Stanisław Kasprzyk, Jan Władysław Kiełbasa, Henryk Knop, Józef Mieczysław Kołodziej, Janusz Krzysztof Kowal, Marian Kozłowski, Stanisław Maria Andrzej Krawczyk, Władysław Stefan Lenkiewicz, Henryk Łopacz, Helena Łopata, Stanisław Franciszek Łuczyński, Józef Nizioł, Andrzej Jan Olajossy, Zbigniew Osiński, Andrzej Osyczka, Andrzej Bogumił Podsiadło, Adam Siemieniec, Andrzej Bogusław Skorupa, Józef Szczepan Suchy, Kazimierz Szawłowski, Prokop Środa, Andrzej Józef Świątoniowski, Eugeniusz Świtoński, Jerzy Walerian Wiciak, Mieczysław Zabawa, Wiesław Olgierd Aureliusz Zapałowicz, Stefan Ziemba, Jacek Józef Zimny, Stanisław Józef Zygmuntowicz


text:
Šunow (aha/SN). Na křižowanišću wosrjedź Šunowa dopominaja před tamnišim swjatym křižom štyri kamjentne tafle z mjenami w Druhej swětowej wójnje padnjenych wjesnych muži. Na samsnym městnje sadźichu před někotrymi lětami wulku jědlu, kotruž w adwenće ze swěčkami wupyšichu. Ideju za to měješe tehdy Józef Woko. Běše to symbol přihota na hody, na swjedźeń měra a pokoja. Runočasnje bě to napominanje, zo bychu so wojerske rozestajenja po wšěm swěće skónčili.
Šunowčenjo pak chcychu tež zwuraznić, zo je so hody Jězusdźěćatko narodźiło. Tuž su so před třomi lětami rozsudźili tam tohorunja postajić Boži narodk, kotryž staj Pawoł Rachel a Norbert Völkel w šěrokosći nimale dweju metrow z drjewa wisateje wjerby natwariłoj. Patoržicu stajichu žłobik pódla wulkeho božodźěsćoweho štoma. Wot lońšeho widźiš pak tam hižo w adwentnym času wowcku, wóslika, swjateho Józefa a swjatu Mariju dźěćo wočakujo. Pokazka to na to, zo swjataj hospodu pytaštaj, kotruž w chuduškej hródźi skónčnje nańdźeštaj.


text: Wot 5. do 8. septembra 1928 wotmě so w makedonskej stolicy Skopju VI. krajny zlět Sokoła juhosłowjanskeho kralestwa. Wobdźělena bě na nim tež dźewjećčłonska delegacija Serbskeho Sokoła. Běchu to starosta Jakub Šajba, jednaćel Gustaw Janak a mandźelska Elza, Měrćin Nowak-Njechorński, Arnošt Bart, Kurt Sykora (Malešecy), Jan Haješ (Łaz), Maks Kielmorgen (Žornosyki), Józef Nawka (Radwor) a Jurij Čornak-Njek (Ralbicy). Po zlěće Sokołske Listy pisachu, zo běchu Serbja wurjadne sportowe podawki dožiwili, zo buchu wšudźe zahoriće witani. Tomu bě hižo w stolicy kraja Běłohrodźe tak, hdźež bě mjezystacija železniskeje jězby. Na naměsće před Narodnym dźiwadłom dóńdźe k přećelskim zetkanjam z domjacymi Sokołami a hosćimi z druhich krajow. W Skopju porěča Jakub Šajba za Serbow při poswjećenju noweho sokołskeho domu. 7. septembra bě serbska delegacija na Kosowym Polu na swjatočnosći k 10. róčnicy zjednoćenja Juhosłowjanskeje.


text:
Kaž wšitke druhe sakske komuny ma tež Njeswačanska wot lěta 2021 wobrotowy dawk zawjesć a wobličić. Po tym zo běchu politikarjo tónle dawk hižo za lěto 2016 planowali, ale wužadacych zarjadniskich nadawkow w gmejnach dla přestorčili, nabywa wón nětko konkretne formy.
Njeswačidło (JK/SN). Gmejnska rada Njeswačidło je so na swojim zašłym posedźenju z wobrotowym dawkom zaběrała, při čimž nasta horca diskusija wo jeho trěbnosći a sćěhach. Bjezdwěla powjedźe to za gmejnu k wjace dźěłu a za wobydlerjow k wjetšim wudawkam. Wšako změja za tójšto posłužbow a zličbowankow wjace płaćić. Gmejna sama z mjenowaneho dawka ničo njezměje, wšako ma jeho dochody na financny zarjad wotwjesć. Jeničce stat změje swoje lěpšiny. Radźićel Frank Heidan zjima zaměr dawka jasnje do jednoreje sady: „Gmejna funguje w tym padźe jenož jako zběraćel dawkow za stat, a při tym je zaso wobydler tón, kotremuž kóšty nabrěmjenimy.“


text:
Adwentny spektakl přewulke riziko za wikowarjow a město
Budyšin (SN/MWj). Hakle před něšto dnjemi je město Budyšin optimistisce zdźěliło, zo lětuše adwentne wiki budu, wobkedźbujo hygienowy koncept korony dla pak na Třělnišću. Mjeztym je so koronowa situacija přiwótřiła, a tak dyrbješe měšćanske zarjadnistwo po dorěčenju z wikowarjemi wčera zdźělić, zo so Wjacławske wiki 2020 pod tuchwilnymi wuměnjenjemi wotměć njehodźa. „Dyrbjachmy sej wuwědomić, zo přidatne naprawy hygieny dodźeržeć njemóžemy“, wopodstatnja wyši měšćanosta Alexander Ahrens (SPD) ćežki rozsud w nowinskej zdźělence.


text:
Na dziyń dzisiyjszy ze Ruchem pożygnało sie 5 fusbalorzy, ale tyż niykiere przedłużyli swoje kontrakty.
Tomasz Podgórski, Mateusz Bartolewski, Mateusz Iwan, Dawid Smug i Giorgi Tsuleiskiri, to fusbalorze kierych we Ruchu już niy ma. Kŏżdy ze wymiyniōnych dostŏł pamiōntkowŏ treska, a ze pożygnaniym niy wiōnże siã żŏdnŏ kara finansowŏ, czy tyż srogi żŏl kybiców.
Kontrakty przedłużyli – Jakub Rudek, Kacper Kawula i Kamil Lech, a czujymy, że to dopiyro poczŏntek. Tryner Bereta zapowiedziŏł, że bydzie sie robiōła konkuryncjŏ do Idzika, na co czekŏmy ze ciyrpliwościŏm.
własne / ruchchorzow.com.pl


text:
Rozprawa pomnikoweho wuběrka 2014/2015
Pomnikowy wuběrk Maćicy Serbskeje je gremij, w kotrymž so projekty nastupajo serbske pomniki předstaja, diskutuja a schwala. Doporučimy Załožbje za serbski lud, kotre projekty měła wona ze swojeho fondsa za serbske pomniki, kiž wučinja lětnje 8 000 eurow, spěchować. To nastupa wobnowjenje starych kaž tež postajenje nowych pomnikow. We wuběrku dźěłaja sobu zastupjerjo z Hornjeje a Delnjeje Łužicy. Ze stron załožby skutkuje sobu knjez John Petrik, předsydka je Trudla Malinkowa.
Wuběrk je so loni dwójce zešoł – jónu w nalěću hłownje k planowanju projektow, jónu w nazymje hłownje k bilancowanju dźěławosće tutoho lěta. Čłonojo wuběrka su wobstajne dźěło wukonjeli a so zhromadnje z nošerjemi jednotliwych projektow wo realizowanje pomnikowych předewzaćow prócowali. Za wukonjane dźěło chcu wšitkim sobustawam wuběrka na tutym městnje zjawny dźak wuprajić.
W lěće 2014 su so sćěhowace projekty zwoprawdźili:
1. W nošerstwje Maćicy Serbskeje je so wobnowił row Arnošta Smolerja a jeho swójbnych na Hrodźišku w Budyšinje. Předewzaće bě wulke wužadanje, dokelž bě prawnisce kaž tež technisce wjele prašenjow rozrisać. Hłowne koordinaciske dźěło na tutym projekće je wukonjał knjez Měrćin Wirth, za čož słuša jemu dźak a připóznaće. Wobnowjenje je nimale zakónčene, jenož někotre mjeńše dźěła maja so lětsa nalěto hišće wuwjesć. Tuž budźe row serbskeho wótčinca składnostnje jeho klětušich 200. narodnin w dostojnym stawje.
2. Na próstwu Kamjenskeje župy Domowiny je so spěchowało inwentarizowanje katolskich nabožno-narodnych pomnikow we Wotrowskej wosadźe. Dźěło wukonjała je knjeni Trudla Kuringowa. Wuslědki maja so Serbskemu Institutej přepodać a so tam archiwizować. Z inwentarizowanjom ma so lětsa w Njebjelčanskej wosadźe pokročować.
3. Domowinska župa Dolna Łužyca je sej předewzała znowa wuhotować row Fryca Fobowa w Turjeju a jón přestworić na małe wopomnišćo. Spěchowało je so připrawjenje wotpowědneho pomjatneho kamjenja na rowje.
4. Domowinska skupina Łušć/Jaseńca chce lětsa připrawić pomjatnu taflu za Jakuba Nowaka-Horjanskeho w jeho ródnej wsy na Horje. Pomnikowy wuběrk MS je tu nimo financielneje wosebje tež skićił wobsahowu podpěru.
5. Zaběrali smy so na swojich posedźenjach tež z wobnowjenjom drjewjanych křižow na rowje swójby Měrćina Nowaka-Njechorńskeho w Hrodźišću. Wo jich ponowjenje je so postarała załožba sama, kotraž na zakładźe zrěčenja imobilije Domowiny wobhospodarja.
Srjedź měrca změjemy přichodne posedźenje pomnikoweho wuběrka, hdźež chcemy sej lětuše předewzaća dorěčeć. Štóž ma nastupajo serbske pomniki namjety, što móhło abo dyrbjało so něhdźe zwoprawdźić, njech so wobroći na předsydku abo sobustawy wuběrka.
Trudla Malinkowa,
předsydka


text:
Po wulkim wohenju lětsa kónc apryla w Běłej Wodźe so zawěsćernja spjećuje, nastatu škodu na tamnišim ludowym domje zarunać. Runočasnje pyta město za pjenjezami, zo móhli znajmjeńša wotpadki zrumować.
Běła Woda (CK/SN). Něhdy ze sobustawskich přinoškow dźěłarnistwow natwarjeny ma Běłowodźanski ludowy dom wulki wuznam za město. Při zamiškrjenym wulkowohenju 25. apryla 2021 ćežko wobškodźeny objekt chcedźa zaso natwarić. To znajmjeńša je kruta wola měšćanskeje rady, kaž su radźićeljo na swojim zašłym posedźenju wobzamknyli.
Njehodźi so saněrować


text:
Wiosna na bezperod
Idzie do nos wiosna, wielgimi krokami
nale na moj dusiu, dojś nimoze za nic
Niedziela Palmowo, izoinko biegiym,
kocanki na wiyrbie przysypane śniegiym
Roz ciepło, roz zima, zguptacone drzewa
kwiś majom cy drzymaj, co im robij trzeja
Wielgi anomalio jaze ziymi ciynzko
jak dali tak bydzie, łostanymy z klynskom
Nie uświadcys jabka, chrobacne zielone
zaś śliwki wyngierki same poradzone
No przepiyknom zime tejze wiosny momy,
uwidzymy lato jakiego dockomy
Moze bydzie wiosna, nabo jesiyj przecie
bo juz same dziwy dziejom się na świecie


text:
Po zakończeniu rozgrywek we Fortuna I lidze i eWinner II lidze rozlosowano pary run dy wstympnyj Pucharu Polski.
We tyj rundzie zagro 20 drużin – 18 ze eWinner II ligi i 2 slatujŏnce ze Fortuna I ligi. Ruch Chorzów zagro pod koniec lipca u sia ze Zniczem Pruszków.
Pary rundy wstympnyj (27 lipca):
Górnik Polkowice – GKS Bełchatów
GKS Jastrzębie – Sokół Ostróda
Stal Rzeszów – Pogoń Grodzisk Mazowiecki
Chojniczanka Chojnice – Hutnik Kraków
Ruch Chorzów – Znicz Pruszków
Wigry Suwałki – KKS Kalisz
Motor Lublin – Śląsk II Wrocław
Radunia Stężyca – Wisła Puławy
Lech II Poznań – Pogoń Siedlce
Garbarnia Kraków – Olimpia Elbląg
własne / pzpn


text:
Witom wos moim rostomili. Pomyślołach, że napisza ło tym coch przeżiyła za bajtla, moje wspomniynia, coby łocalić łod zapomniynia coś, co już sie nie wróci, a co mom na dnie serca- na zawsze.
Jo, Johana, urodziłach sie za Gierka, w richtig PRL.Mjyszkom łod urodzynia we Zowadzkim. Moje życiye za bajtla boło skromne, bo moi starzyki nie mieli za wiela geltu. Robioł ino fater,a matulka byli w doma. Nos boło w doma dwie: jo i młodszo ło 6 lot łode mie siostra Margareta. Ale powia wom, starzyki starali sie ło nos, jak pieron, czowiek terozki to docynio, bo iksze boły czasy.
Kochane zdrowiye….
Jo boła chorowitym bajtlym, durch przeziymbienia, ryma co chwila, durchś ślimtałach. Bestóż jo ze starzykami jeździłach cugiem z Zowadzkiego do Tarnowskich Gór, kaj wedle banhowu mioł gabinet znany doktor łod bajtli. Pedzioł matulce, co powinnach jeździć nad morze, może mi przejdzie, albo sama wyrosna. A musza pedzieć, że łod medykamentów coch brała wysiadało mi aże wszystko.
Wczasy
Matulka i fater postanowili szafnonć zalecynie doktora, a że nie mieli za wiela kasy, to korzystali ze wczasów zakładowych naszyj huty im.K.Świerczewskiego we Zowadzkim. Nie boło możliwe co rok jeździć, ale łoni wybierali taki łostatni turnus, kiery boł łod 15-30 września. Nie musza wom godać, że nie boło za wiele chyntnych, bo przeca już wtedy bajtle chodzom do szkoły, ale jo boła mało dziołszka i mie to pasowało. I tak jeździli my co rok. Z nami jeździło kupa downych pracowników huty, kierzy byli już na pynsyji. Za te wczasy potym dział socjalny potroncoł fatrowi z geltagu, we ratach.
Naszo huta mioła ośrodek wczasowy we Dźwirzynie, na pół z jednym zokładem ze Gliwic, dzisio już nie szafna sie przypomnieć kierym.
My zawsze jechali na wczasy cugiem, nie boło „Pendolino” – jechało sie w pierony długo, kożdy mioł tasza futru ze sobom mit, nie boło kaj kupić, w czasie rajzy, boś durchś jechoł przeca.
Materdyjo, do dzisio pamijyntom te gotowane jajca i tomaty, co matulka kroili na sznity w cugu na tym mini stoliczku pod łoknym. Czasym zdarzało sie, że huta dowała autobus, ale wjycie, nie boło za dość tych komfortowych, ino stare Jelcze, to moi starzyki woleli jechać cugiem do Kołobrzegu.Terozki by żodyn nie jechoł w takich warunkach : twarde zice, bez klimy, zaro by boło larmo. A my jechali.
Jak się domyślocie, wrzesień nad morzym to nie jest sezon ani lato. Tak richtig momentami człowiek chcioł łoblyc peltmantel,tam tak wioło, moja matulka nosili chusteczka na gowa, ruby mantel, a jo miałach kurtka zimowo w „Bolka i Lolka”-z tyj kreskówki, mycka zapinano zimowo – to pamjyntom do dzisio.
Ale blank ważny boł do mie luft, na te moje bjydne zdrowie. I łazili my po małyj wiosce Dźwirzyno w downym województwie koszalińskim, boło sam pora domów na krziyż, pora ośrodków wczasowych, droga złożono z betonowych płyt bez cołko osada, bo to boło blank malutkie coby mianować wsiom. Terozki to typowe miasteczko turystyczne, ale cołkiem straciło klimat z moich wspomnień.
Archiwum rodzinne Johanki_Dźwirzyno lata 70 te_Johana z starzikami i tantom Lyjną, kierej bardzo pszałach!
Kiedyś nie boło fast foodów, futer na wczasach boł ino we stołówce, z kierej jo „żebrała” łod kucharów stary chlyb po frisztikach abo wieczerzy, ekstra szpecjalnie do mew, kiere przeca durchś boły głodne … A nieskorzyj my z matulkom im ciepali tyn chlyb w tajlach coby wszystkim stykło.
Ośrodkowe kuchary ze huty, warzyły mitagi jak w doma, powia wom, choby tyn słynny Karlik Okrasa – karminadle z kartofloma i mizeriom, rostomaite mjysa, buchty, kulały kluski z super zołzą i roladoma, zupy : tomatowo, łogórkowo, krupnik, żur i inksze, pamjyntom tyż kwaśny dobry kompot z wieprzków abo śliwek. Na deser robili nieroz grysik z sokiym, co jo – niejadek lubiła jak pieron. Na frisztiki boła zupa mlyczno, jo boła przepadzito za niom, a te super biołe kyjzy i pasty z ryb wędzonych pamjyntom do dzisio. Chrupioncy rant z świeżego chleba, jeronie, co wjyncej chcieć. I tu nasuwo sie mi myśl, że tych smaków już nie ma i nie bydzie, bo jakość zastompilimy erzacami…
Archiwum rodzinne Johanki_kamienne schody i ośrodek huty, obecnie mianuje sie Rybitwa, ale wyglondo blank inakszyj; na zdjynciach Johana z matulkom i tanto Lyjną fot. ( tatulek Johany)
Pan rybok
Mój fater boł mistrzym z łoprawianiu i szkrobaniu ryb. Łazili my do portu, kaj znajomy rybok sprzedowoł fatrowi świeże ryby prosto z morza: sandacze, turboty, flondry. Potym my za ośrodkiem – z zadku, za kuchniom, łobrobiali, a fater przynosił do pokoju gotowe tajle do pieczynio. I na balkonie, coby nie woniało na ośrodku, na takim elektrycznym kochrze (wzientym z doma ) my piykli.
Bestóż na wczasy my zawsze jechali ze flachą oleju, bo na miejscu nie szło kupić. Smaku tych ryb nie zapomna, bołach w smażalni w Dźwirzynie latoś, ale to już nie to.
Archiwum rodzinne Johanki_skrobanie sandacza, droga z portu z „zaopatrzeniem” we ryby i ośrodek huty w Dźwirzynie
Jednom z pieronowych atrakcji boło dlo mie spotkanie z Puszkiem. Pszaja psom ,a to boł cudowny bioły kundelek łod pana ryboka, tego kiery nom sprzedowoł ryby.
Jak fater kupowoł je łod niego, to w czasie kej łoni pociskali pierdoły z fatrym i kurzyli cygarety – pan rybok pozwoloł mie zicnonć sie we prawdziwym kutrze i chajać tego pieska. Kuter boł cały udżistany z ryb, śmierdzioł sakramencko, ale mie to nie szterowało.
Jo mogła siedzieć godzinami, a jak mie fater chcioł wzionć do mamy do ośrodka, jak już mioł tasza z ryboma kupiono, boło zawsze larmo. Pan rybok pedzioł, że mie chyba sie łostawi, bo takiej pomocnicy jeszcze nie mioł i bydymy pływać razym – tym jego kutrym. Musza tukej wspomnieć Puszka, kiery boł w siódmym niebie jak jo go chajała.
Archiwum rodzinne Johanki_ kuter pana ryboka i mało Johanka z Puszkiem_fot.tatulek Johanki
Latoś bołach tukej i forsztelujecie sie, że terozki nie ma ani jednego kutra?
Już tam nie łowiom, wszystko jest w sąsiednim Mrzeżynie, a nece na ryby i te pachołki do ich łoznaczania ma morzu zarosła trowa i krzoki.
Rozrywki na wczasach
Coby durchś nie siedzieć we Dźwirzynie jechali my autobusym do Kołobrzegu. Wiadomo, wiynksze miasto, boł szumny port, latarnia, wszyndzie my byli.
Port w Kołobrzegu boł srogi, nie to co na wiosce. W sezonie szło sie karnonć szipem wycieczkowym – na jakoś rajza, ale my już byli tukej po sezonie, wioło strasznie, morze wzburzone, nie szło tego szafnonć.
Bołach za to na latarni we Kołobrzegu, jakoś wtedy mój lynk wysokości nie zadziałoł. Tam rain we latarni boła tako wystawa: gryfne lampy rybackie i inkszy sprzynt marynarzy.
Archiwum rodzinne Johanki_ latarnia, port w Kołobrzegu,lata 70te Johana z mamulkom
Niesamowite wrażynie zrobioł na mnie wtedy hotel SKANPOL, kiery w latach 70tych boł jednym z nielicznych. Kołobrzeg mioł tyż swoje molo, terozki wyrymontowane, a downiyj szło drzazga „erbnonć” na gelyndrach z molo, terozki nie. Na katedrze mi sie podoboł lanszaft – panorama miasta.
Wlyź wlazłach, ale jak łoboczyłach czorno dziura schodów na dół, za pierona nie chciałach zlyź, ryczałach cało zestrachano, no i fater mie musioł „zatargać” na rynkach nazod…
Archiwum rodzinne Johanki_Hotel Skanpol w Kołobrzegu lata 70 te z mamulkom + katedra Johanka z fatrem
Nojbarzyj podobało mi sie muzeum Oręża Polskiego, te pancry, wozy bojowe, fligry, rostomaite armaty. Mój fater boł fachman łod tego, bo boł we wojsku w Zamościu, jak som godoł: pilot oblatywacz dookoła fligra, czyli mechanik… I łon mie rozprawioł na temat tych fligrów i maszyn wojskowych, powia wom, jak żech niedowno po 40 latach tam zaś pojechała, wszystko mi sie wspomniało, aż mi sie łezki ze wzruszynio pojawiły we łoczach. I znodłach ta samo armata, przy kierej fater mi robioł zdjyncie. Musza pedzieć, że do mie to boły pieronowe atrakcje, choby dzisio dlo bajtli jazda do Disneylandu.
Archiwum rodzinne_Johanka w Muzeum w Kołobrzegu_fot.tatulek Johanki
Domowo fabryka wspomniyń
Jak my wracali ze wczasów, zawdy my mieli ze trzy czy cztery klisze knipsniyntych zdjynć.
Jo sie nie forszteluja – jak szło zrobić ino 36 zdjynć na jednym filmie?! I jak trzeba boło sie decydować, co fotografujymy, co nie? Terozki bez jednym dziyń robia pińćset zdjynć mojom cyfrówkom. J
Wtedy zdjyncia ze wczasów i wszystkie inksze, my samodzielnie wywoływali w łaziynce. Mieli my w doma cołki sprzynt ku tymu: rzutnik, tako nakładka na wanna, na kierej łon stoł i kuwety na wywoływacz, utrwalacz, suszarka do zdjynć na sztrom, a nawet gilotyna do łozdobnygo obcinania rantów. Fater zawdy mioł kilka paczek papiyru fotograficznego, gładkiego i we wzorek np. krateczka.
Pierwsze, co my z fatrym robili, to wykryncali byrna we łaziynce, coby sie żodyn nie zapomnioł i nie cyknął szaltra łod światła, bo by sie filmy i zdjyncia naświetliły.W tym samym celu trza boło zawrzyć drzwierza łod wewnontrz na hołczyk. Do wywoływania zdjynć łaziynka boła zajynto cołki dziyń.
Tego nie zapomna do końca życio, kej widzisz zaklynte w kliszy wspomnienia, kiere sie przetworzajom na twoich łoczach i sie wyłaniajom z wywoływacza .Serce bije wartko!
Po wywołaniu filmu, potym zdjyńć, wciepowało sie gotowe zdjyncia do kuwety z wodom. Potym trzeba boło je wysuszyć.
Mieli my taka blacha z chromowanym przodkiem, kaj sie dowało mokre wywołane fotki łobrozkiym na dół, walcowało takim szpecjalnym wałkiem, coby luftu nie boło pod nimi, dawało na rozgrzano suszarka, kiero mioła tako spirala we wnyntrzu. Jak sie zdjyncie wysuszyło, łodskakiwało. Potym trza boło łobcionć białe marginesy z jednyj strony. To trza boło mieć pewno rynka, zwłaszcza przy gilotynie ze wzorym, coby nie poszarpać gotowego zdjyńcia.Jo mom do tego grajfka J .
Dzisiejszo młodzież by sie poklupała w gowa, po co tyle fatygi? A mie sie to podobało.
Kej weszła epoka filmów kolorowych, my przestali wywoływać, dowali my wszystko do fotografa, bo nie mieli my możliwości technicznych robić to w doma.
Ale epoki zdjynć czorno – białych nie zapomna, bo nie dość, że sie spyndzało czas we wspólnej pasji, to jest pamjontka na cołkie żiycie.
Trza pedzieć, że boło kłopotliwe zdobyć cołkie składniki ze sklepu fotograficznego, kiery boł daleko – we Gliwicach, a że my nie mieli auta, jechali my z fatrem na motoradzie marki Kobuz.
Podsumowanie
Z wielom radościom podzieliłach sie z Wami moimi wspomnieniami ze czasów i wypoczynku w PRL, to epoka i czas, kiere sie nie wrócom.
Nie mom sentymentu do dawnego ustroju, ale do tyj atmosfery, kej czowiek drugiemu pomogoł, kej żodyn sie nie asił przed drugim, kej wzajemno życzliwość boła wszechobecno.
Gorsza sie, że torozki lotomy, jak muchy w taszlampie: za robotom, za geltem i nie momy czasu dlo siebie, familii, własnych bajtli.
Zapominomy, po co żyjymy, co je w życiu tak richtig ważne. Mom recht?
Johanka


text:
Łotwa
Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewsko – Latvijas Republika) – państwo we Půłnocnyj Ojropje powstołe we 1918 roku.
Uod strůny lůndowyj grańica mo s Litwům (453 km), Bjołoruśům (141 km), Rusyjům (217 km) a Estůńijům (339 km). Łůnczno dugość lůndowych grańic wynośi 1150 km, krům tygo Łotwa mo 531 km wybrzeżo Bałtyckigo Morza. Łotwa je człůnkym Ojropejskij Uńiji uod 1 maja 2004 a NATO uod 29 marca 2004, krům tygo noleży do UoNZ, UoBWE, Rady Ojropy, Rady Bołtyckij a Rady Państw Bołtyckigo Morza. 1 styczńa 2014 wlozła do sztrefy ojro.


text:
Jaseńca (Kubšicy)
Jaseńca (němsce Jeßnitz, tež Dürrjeßnitz) je kublerske sydlišćo w Hornjej Łužicy, kotrež słuša do Kubšiskeje gmejny. Je dźěl wjesneho dźěla Hruboćic.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Sydlišćo wobsteji z ryćerkubła a třoch dalšich twarjenjow a nadeńdźe so štyri kilometry juhowuchodnje Budyšina při prawym brjoze Bónječanskeje wody. Susodne wsy su Sokolca na sewjerozapadźe, Torońca na wuchodźe a Hruboćicy na juhozapadźe. Jaseńca leži při křižowanišću pjeć pućow (do Budyšina, Jenkec, Torońcy, Lubjenca a Bónjec).
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Kubło naspomni so prěni raz w lěće 1356 jako Jesnicz, wobsydstwo wěsteho knjeza Jana. Nasta najskerje za čas němskeje kolonizacije Hornjeje Łužicy jako samostatne kubło a dósta swoje mjeno wot rěčki z jasenjoweho lěsa, dźensnišeje Bónječanskeje wody. Jasčanske kubło bě jedne z prěnich we Łužicy, kotrež plahowaše neple, a to hižo w lěće 1762. Zo by so wot Jaseńcy pola Chrósćic rozeznawało, mjenowachu sydlišćo we 18. lětstotku tež Dürrjeßnitz („Sucha Jaseńca“).
Wot lěta 1945 bě kubło jako ludowe kubło „Fritz Joß“ w statnym wobsydstwje a pozdźišo dźěl Pomorčanskeho ludoweho kubła.
Politisce njebě Jaseńca ženje samostatna, ale ze starodawna Hrubočanski wjesny dźěl. 1973 zagmejnowaštej so wobě wjesce do Jenkec, wot 1994 słušatej do Kubšanskeje gmejny.
Pomniki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Juhowuchodnje Jaseńcy nadeńdźe so při starej šćežce do Lubjenca pokutny kamjeń z lěta 1669, kotryž wopomina na mandźelsku bura Měrćina Taucha, kotraž zmori dnja 9. decembra 1669 swojej dźěsći, kotrejž njemóžeše dla hłodu hižo zežiwjeć. Mordarka bu dnja 6. februara 1670 w Jaseńcy z mječom wotprawjena a Tauchec chěža wottorhana. Kamjeń steješe prěnjotnje na městnje chěžki a bu pozdźišo na městnje njeskutka postajeny.
Twarjenje něhdyšeho ryćerkubła pochadźa z prěnjeje połojcy 19. lětstotka a je připóznaty kulturny pomnik.
Wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Jaseńca w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
- Pokutny kamjeń pola Jaseńcy na suehnekreuz.de (němsce)
- ↑ staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Kubšicy


text:
Na gōrnoślōnskich szportplacach, 18.11.2018
Dobry tydziyń we gōrnoślōnskim hokeju na lodzie: Tauron GKS Katowice wygroł pōłfinałowy turniej Pucharu Kōntynalnego we Belfaście i awansowoł do Final Four, a HC Oceláři Trziniec wygrało zajś ôba szpile we lidze czeskej i po słabym poczōntku je już na 3 placu we tabuli. Gōrnoślōnske manszafty dalyj na piyrszych placach we lidze hokeja w Polsce, handbala w Rep. Czeskej i voleybala we Polsce. Luftu za to zaczynŏ brakować basketbalŏrzōm ze Ôpawy, kere piyrszy rŏz grajōm we Europejskej Lidze Majstrōw i po dobrym poczōntku i w lidze czeskej i we Lidze Majstrōw napoczły przegrywać szpil za szpilym, a we sobota w Pardubicach przeżyli katastrofa, kaj we ôstatniej kwarcie trefiyli yno 3 pōnkty, a cołki szpil przegrali 100-55.
Fusbal
II liga czeskŏ
SK Prostejov – Fotbal Trziniec 0-1
Fotbal Trziniec je już 9.
II liga polskŏ
GKS Jastrzymbiy – Raków Czynstochowa 1-5
Reszta szpilōw manszaftōw ze Gōrnego Ślōnska 28 listopada.
Hokej
Eliminacyje do Pucharu Kōntynentalnego
Tauron KH GKS Katowice – Rittner Baum 4-0
Tauron KH GKS Katowice – KHL Medeveščak Zagreb 2-3
Belfast Giants – Tauron KH GKS Katowice 2-4
Tauron KH GKS Katowice awansowoł do fazy finałowej Pucharu Kōntynentalnego, kaj na poczōntku stycznia (11-13) zagroł we Final Four.
I liga czeskŏ
HC Oceláři Trziniec – Kometa Brno 4-3 (po dogr.)
HC Oceláři Trziniec – Verva Litvinov 4-2
HC Oceláři Trziniec je już na 3 placu.
I liga polskŏ
JKH GKS Jastrzymbiy – Automatyka Gdańsk 3-1
GKS Tychy – Zagłębie Sosnowiec 6-1
GKS Tychy – Podhale Nowy Tŏrg 4-1
KS Toruń HSA – JKH GKS Jastrzymbiy 3-2 (po dogr.)
Orlik Ôpole – Polonia Bytōm 5-1
Automatyka Gdańsk – JKH GKS Jastrzymbiy 3-0
Unia Ôświyncim – Polonia Bytōm 6-2
GKS Katowice je 1, GKS Tychy 2, GKS Jastrzymbiy 3, Orlik Ôpole 10 a Polonia Bytōm 11.
Handbal
Eliminacyje do EHF Cup
HC Banik Karwina – Balatonfuredi KSE 33-34
I liga polskŏ
Gwardia Ôpole – MKS Zagłębie Lubin 34-20
Górnik Zŏbrze – Wybrzeże Gdańsk 28-19
Górnik Zŏbrze po 11 szpilach je 2, a Gwardia Ôpole 5.
I liga czeskŏ
TJ Cement Hranice – Peppino Fridek-Mistek 25-33
Banik Kaarwina skuli szpilu we eliminacyjach do pucharu EHF mioł fraj we lidze.
Basketbal
Europejskŏ Liga Majstrōw
BK Ôpawa – Iberostar Tenerife 70-92
BK Ôpawa je ôstatniŏ.
I liga czeskŏ
BK JIP Pardubice – BK Ôpawa 100-55
BK Ôpawa śleciała na 8 plac.
Voleybal
I liga polskŏ
WKS Czarni Radōm – GKS Katowice 3-0
ZAKSA Kyndzierzyn-Koźle – MKS Cuprum Lubin 3-0
Łuczniczanka Bydgoszcz – GKS Katowice 3-1
AZS Olsztyn – Jastrzębski Węgiel 1-3
We tabuli na piyrszym placu je ZAKSA Kyndzierzyn-Koźle, na trzejciym Jastrzębski Węgiel, a GKS Katowice je 11.
Foto tytułowe: Tomasz Gonsior [CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons


text:
Sahara
Sahara to je strefa pustynno we půunocnyj Africe a nojwjynkšo pustyńijo na śwjeće. Zajmuje 9 064 300 km² placu na dugośći 5700 km - uod Uoceanu Atlantyckigo na zachodźe do Mořa Čyrwůnygo na wschodźe. Uod půunocy grańica mo wzduž gůr Atlas a Mořa Střůdźymnygo. Skiž fest ćynžkich warůnkůw - braku wody, jodua a srogigo gorůnca je řodko zaludńůno (ůng. 1 os/km²), krům oazůw, kaj je woda a roślinność.
Sahara je potajlowano na 14 pustyń:
- Al-Dżuf
- Erg Szasz
- Erg Ikidi
- Wielgi Erg Wschodńi
- Wielgi Erg Zachodńi
- Tadmait
- Tanizruft
- Hamada al-Hamra
- Ahaggar
- Tibesti
- Tenere
- Libijsko
- Bajuda
- Arabsko
Sahara půmjyškujům guůwńy nůmady - Tuaregi s ludźi, s roślinůw suchorosty, trowy pustynne a ńykej suonorośla a tyž růža pustyńi, fauna sam to skorpjůny, jaščurki a ze cyckočy fynki, myšoskočki a kamele.


text:
Wodowe Hendrichecy
(SN/MiR). 52. króć su so serbšćinarjo wubědźowali wo najlěpše wukony. Mjeztym zo so něhdy šulerjo 6. a 8. lětnika na olympiadu zetkachu, je wubědźowanje mjeztym hižo wjacore lěta stajnje za šulerjow 6. lětnika wjeršk šulskeho lěta. Lětsa bě so wot přizjewjenych 50 šulerjow a šulerjow ze serbskich a serbšćinu wuwučowacych šulow 43 na wurisanju we wočerstwjenišću KIEZ we Wodowych Hendrichecach wobdźěliło. Z nimale kóždeje šule běchu wučerjo serbšćiny abo w swojich fachowych předmjetach w serbskej rěči wuwučowacy wučerjo sobu jěli, zo bychu na jednym boku swojich šulerjow pohonjeli, na druhim pak w jury jich wukony posudźowali. Lětsa běchu prěni króć wuzwolili najlěpšu skupinu, kotraž bě zhromadnje přihotowała plakat a prezentaciju. W cyłku wojowaše sydom skupin wo dobyće. Zaběrali běchu so wobdźělnicy z temu „Pčołka“. Trěbnu wědu posrědkowała je jim pčołarka Daniela Ćemjerjowa z Worklec. Poručiłoj běštej temu fachowej poradźowarce za serbšćinu Katka Bukowa a Milenka Ertelowa hižo na 51.


text:
Madryt, stolica Hiszpaniji. Miasto krōlewskie, snōżne, gorkie i ajnfach cudne. Jedne z naszych ôblubiōnych. Bylimy tamek na razie dwa razy, a na zicher pojadymy zaś. Przi kożdym byzuchu czulimy tam masa rozmaitych emocyji: ôd uciechy (skuli mocy piyknych stawiyń), bez bolōnczka (45 gradōw we ciyniu ô szōstej popołedniu), ku wzruszyniu (zimne piwo po cołkim dniu łażynia za 0.40€).
We tym tekście znojdziecie wszyjskie zwiedowne atrakcyje, nojpiykniyjsze place, fajne sztele ze jodłym i masa ôbrozkōw. Ale musicie spamiyntać – choby niy wiadōmo jak dugo by my nad postym ô Madrycie siedzieli, wiela bildōw narychtowali, to ani we 30% niy pokożymy Wōm tego, jakie te miasto richtich je. Trza sie wybrać w rajza i stolicōm Szpaniji podychać, wtynczos spokopicie. A z nami sie do tej rajzy prziszykujecie nojlepij.
Jak niy planujesz na razie rajzy do stolicy Hiszpaniji, a scesz yno pokukać na nasze zwiydzanie, to naciś tukej, a ôbminiesz wszyjskie informacyje praktyczne i chned bydziesz spōlnie z nami we rychtycznym Madrycie.
Transport do Madrytu
Jako nojlepij sie dostać do Madrytu? Idyji je pora. Umicie sprōbować jak my – roz Wizzym z Budapesztu, a roz na sztopa ze Saragossy. Ale umicie tyż jak normalni ludzie. Na isto nojlepszy bydzie fliger – Ryanym ze Krakowa, Poznania, Warszawy, Wrocławia abo Pragi bez przesiodanio sie i po tōniu (ôd 150 PLN/łep tam a nazod).
Transport ze lotniska Madrid-Barajas
Jako sie dostać do miasta tyż umicie se ôbrać spostrzōd poru ôpcyji, ale nojlepsze (cyna/czos/wygoda) sōm metro abo szpecjalny autobus. Metro z flughawyny kosztuje kole 4-6€. Gynyralnie madryckie metro je moc tōńsze, ale tukej cyna je srogszo skirz tego, że lotnisko je na trasie (ekstra 3€ yno skuli tego). Jak wiycie, że Waszo sztacyjo je kajś przi rōżowej liniji (nr 8) abo ewyntualnie przi ciymnomodrej (nr 10, wtynczos przesiodka), to rajza pod ziymiōm to nojlepszy ajnfal.
My musieli zajechać kajsik indzij, tōż ôbralimy drugo ôpcyjo – autobus Airport Express. Sztartuje zarozki przed dźwiyrzami terminala. Spokopicie, że to je tyn, bo na boku mo abcybilder, kerego sie niy do przepasować. Je ganc gibszy jak metro i autobusy miastowe. Farkarta za 5€ kupicie u szofera. Idzie bulić kotlokami i papiōrkami do 50€. Bus sztopnie trzi razy, na sztacyjach O’Donell, Plaza de Cibeles i Atocha. Wejrzijcie na karcie kaj Wōm lepij spasuje.
Kōmunikacyjo publiczno we Madrycie
15 liniji, roztoliczne miana banhofōw i zmiynne cyny farkartōw – jak fto niy mo praktyki, to idzie sfiksować. Coby było lecyj, to farebne karty znojdziecie wszyndzi, ale nojlepij mieć przi sia jeszcze swoja abo ściōngnyć aplikacyjo na mobilnioka. Bilety idzie kupić we maszinach, trza ôbrać na kōnkretno sztreka: ze sztacyji X do sztacyji Y. We “cōunie A” zabulicie miyndzy 1.5€ a 2€.
Noclegi we Madrycie
We Madrycie ôgōlnie noclegi to żodyn problym, bo hoteli, hosteli i Airbnb je we stolicy masa. My roz trefili tōni hostel we fajnym miyjscu na Bookingu (Pension Enebral, tōniutki, ale “taki se”), a roz ftoś nōm doradził nynanie we Las Musas Hostel. Tukej richtich sie nōm podarziło – za izba dlo dwōch ludzi z badycimerym i ze śniodaniami dalimy 15€/nocka/łep. Snōżno, bedynery pōmocni, zōmki na karty, cyntrum miasta i kuchnia do używanio. Bojka!
Zwiydzanie Madrytu – szpas na pora dni
We Madrycie je fol szteli, do kerych iś naprowda trza. Zicnijcie na chnedka, weźcie do rynkōw mapa (ta tukej je niygupio) i zaplanujcie se tyn byzuch ôd lewej zajty. Skōńczycie we Parku Retiro, kaj po wszyjskim bydziecie se mogli fajnie dychnyć. Za piyrszym razym my ôblyźli stolica w jedyn cołki dziyń, ale sztartlimy fest wczas rano, skōńczylimy niyskoro na wieczōr i po drōdze za wiela my niy siodali. Normalnie na Madryt nojlepij wygospodarzić 3 dni.
Świōntynia Dabod – Templo de Debod
Na samym kraju karty je Świōntynia Dabod, kero Hiszpanijo dostała ôd Egiptu jako gyszynk, skirz ôd nij pōmocy przi retowaniu inkszych świōntyni we Nubiji. Sztela egzotyczno, ale niy za zwiedowno, tōż jak mocie czasu tak knap, to idzie to ôloć.
Pałac Krōlewski – Palacio Real i Katedra Almudena – Catedral de la Almudena
Kōnsek dalij piyrszo srogo, wożno atrakcyjo, dlo masy ludzi nojpiykniyjsze stawiynie we Madrycie – Pałacu Krōlewski (Palacio Real). Familijo Filipa VI miyszko za miastym, ale te stawiynie je ôd nij baukōnsztowym szildym i werbōnkiym. Werci sie wlyź do strzodka (5€), coby pozaglōndać na wysztiglowane krōlewskie izby. Wejrzijcie se na niego z kożdej możliwej zajty, ôd zadnij zygrody tyż.
Jak staniecie se na szyrokim jak plecy Ślōnzoka placu Plaza de la Armería, to nojlepij uwidzicie Pałac na jednej i Katedra Almudena na drugij zajcie. Te cołkie przestrzyństwo i klara ôdbito ôd biołych przodkōw robiōm mega wrażynie.
Place Madrytu
Miyndzy spōmnianym Pałacym a Teatrym Krōlewskim (Teatro Real) je fest piykny, historyczny plac – Plaza de Oriente. Ôd niego sie nasze zwiydzanie zaczło, ale gyneralnie wszyjsko, co we Madrycie mianuje sie “Plaza…”, my se ôbmiyłowali. Na madryckich placach idzie posiedzieć, pokupować, pomaszkecić, a dziynki nim na drugi dziyń byzuchu idzie już leko łazić po mieście bez mapy w rynce. Do tych zōndźcie kōniecznie:
Plaza Mayor
237 balkōnōw, idyalnie prostokōntno forma. Za starego piyrwy ôdprawiali tamek corridy, egzekucyje i asili sie kōnsztym, ôd malunkōw, po szauszpile.
Puerta del Sol
Kōnsek dalij wleziecie na Puerta del Sol – Tōra Klary. We internecy idzie przeczytać, że to je ôblubiōno sztela Hiszpanōw, na kerej sie trefiajōm pod wieczōr, zolycōm i pochajōm. I że to je cyntrum kōmunikacyji Madrytu. My umiymy przikwolić yno tymu drugimu. Bo miano placu znalimy już downo i liczylimy na cosik superowego, a na miyjscu nic szpecjalnego. I ani niydźwiydź – symbol miasta – tego placu niy retuje. Możnej na Sylwestra je lepij, jak bez nocka zapuszczōm Bailando i Despacito. A możnej nōm brakło jakigo napowku, coby se Puerta del Sol bardzij wożyć?
Tirso de Molina
Plac fest niyôczywisty jak dlo turystōw. Na żodnej mapce niy bydzie podkryślōny, ale zygnyć go to je ajnfach grzych. Jak treficie na srogi hyc, to Tirso de Molina bydzie Waszōm sztelōm ôblubiōnōm. Masa szynkōw z biyrym ôd 0.40€ i tapas po 1€, idzie przesiedzieć tak cołki dziyń. Abo i nocka. Pod spodkiym mocie wypisane nojlepsze knajpy.
Plaza de Cibeles
Wschodnio zajta miasta to przede wszyjskim Plaza de Cibeles, tōż plac, kery nōm sie nojlepij przipodoboł pod wieczōr (keby jeszcze niy te pierzińskie auta!). Na strzodku fontanna, gynau miyndzy dwōma fest wożnymi stawiyniami – Palacio de Cibeles (te biołe) a Edificio Metrópolis. Ôbie chałpki sōm dycht sto lot stare, a terozki piyrszo robi za urzōnd miasta, a drugo je wizytōwkōm Madrytu (ôd nij bildy wciepuje sie do kożdej szkartki pocztowej) i napoczyno hyrsko zakupowo drōga Gran Via.
Banhof Atocha i drōga muzeōw
Sztacyjo Atocha je fest zwiedowno skirz tego, że tamek wele kas ze farkartami pozaglōndać umicie na… regularno palmiarnio! Ciynżko sie dycho, ale efekt je naprowda gryfny, nikyj my czegoś podanego niy widzieli.
Na drōdze miyndzy Plaza de Cibeles a Atochōm uwidzicie masa muzeōw. Bydōm tamek np. dycht dwiesta lot stare Muzeum Narodowe Prado (Museo Nacional del Prado) i CaixaForum, cyntrum kōnsztu i kultury. Werci sie sztopnyć chocioż na chwila w kerymś z nich, ôbiercie se yno co Wos bardzij interesi.
Park Retiro – Parque de el Retiro
Na kōniec łażynio ôbiecany Park Retiro, w kerym sōm m.in. pōmnik Alfonsa XII, uliczka Avenida de México i Pałac Krysztołowy, wyōnaczōny cołki yno ze szkła i ôcylu. We parku idzie se polotać, poôpolać sie, ajnfach zicnyć i poczytać, abo pożyczyć se wodne koło. Landszaft ku tymu wszyjskimu je echt cudny.
Jodło i napowki we Madrycie
Co by to bōł za byzuch bez poru pauzōw na jaki maszket? No
usrany! taki se. Beztōż wybiercie sie do keregoś z tych szynkōw:
Museo del Jamón
Raj na szpanijskij ziymi. Larmo naôkoło, jy sie przi barze, ale atmosfera je niy do podrobiynio. Dlo tych, kerzi niy przajōm drogim knajpōm na urlopie i kerzi scōm sie kapka poczuć jak Hiszpany, Museo del Jamón to punkt ôbowiōnzkowy. Za 5€ idzie już fest pojeś i popić, forgot.
100 Montaditos
Fest przijymno sieciōwa, w kerej niy treficie już takij atmosfery, ale za to pokosztujecie masy roztōmaitych smakōw. Bajlagi takie, że sie za łep chycicie. Klapsznitka ze wōsztym? A mōno anchois? Abo… Oreo? Naprowda, tam je wszyjsko. Fajne miyjsce na wieczōr ze kamratami.
Chocolatería San Ginés
Sōm na świecie dingsy słodkie, słodsze i w pierōny słodkie. Do tej ôstatnij grupy zaliczajōm sie na zicher tradycyjne szpanijskie churros. A jak churros, to yno Chocolatería San Ginés! Ôdewrzito we 1894 roku, do dzisioj wydowo bezmaś tak samo słodkie i dobre maszkety. Robi sie je we głymbokim fecie, a potym tōnko we szekuladzie, tōż na zaczōntek starczy Wōm jedna porcyjo na porka.
Knajpki miyndzy Tribunal a Bilbao
Na terynie kajś miyndzy sztacyjami metra Tribunal a Bilbao znojdziecie masa roztōmaitych knajp, szynkōw i piykorzy. My sie tamek ani roz szpetnie niy nadzioli. W kożdej dobrze smakowało, a to, jak ône tamek wyglōndajōm… Wow! Kożdy trefi cosik dlo sia.
Sobrino de Botín
Sobrino de Botín to dlo nos bardzij punkt do zwiydzanio jak punkt do jedzynio, ale przeca do je restauracyjo. I to jako! Podle Ksiyngi Rekordōw Guinessa, ta madrycko knajpa je nojstarszōm na cołkim świecie! Fōnguje bezmaś ôd 1725 roku.
Madryt to fusbal
Eli fto przaje Realowi abo Atletico, eli niy, to kożdy musi przikwolić, że bez madryckich ferajnōw europejski fusbal by bōł ganc inkszy, bōłby ajnfach szajsowaty. Stadiōny ôbu spōmnianych klubōw tyż sōm srogimi atrakcyjami i werci sie nawiydzić i Estadio Santiago Bernabéu, i Estadio Vicente Calderón. My na razie byli yno na tym piyrszym, ale już dwa razy – roz na meczu Realu ze Stade Rennais (bildy na dole), a roz na rajzie po stadiōnie, ô kerej umicie poczytać tukej: Estadio Santiago Bernabéu.
¡Hala Madrid!
We tym tekście szrajblimy yno ô nojwożniyjszych atrakcyjach i poru zwiedownych sztelach, ale wszyjskie uliczki miyndzy tymi punktami sōm tak gryfne, że Madrytu niy idzie mieć w zocy. Przeca widzieliście na tych wszyjskich bildach, pra?
Lubicie zwiydzać miasta? Przajecie hycowi, cudnym stawiyniōm i dobrymu jodłu? Ôroz wciepcie Madryt na swoja lista szteli do nawiedzynio, bo na zicher bydzie sie Wōm tamek podobało.
Fajno bōła ta rajza z nami po Madrycie? A możnej czego chybło?
Napisz nōm ô tym na Facebooku!
I spamiyntej – kożdy kōmyntorz, to jedyn grubiorz na pyndzyji wiyncyj. 😉


text:
Mostar
Mostar (kyrilisce MocTap) je najwjetše město Hercegowiny, južneho z dweju krajneju dźělow Bosniskeje a Hercegowiny. Šeste najwjetše město balkanskeho kraja nadeńdźe so při rěce Neretva w kótlišću mjez horomaj Velež (1968 m) a Čabulja (1776 m) a je zarjadniske sydło kantona Hercegowina-Neretva we Federaciji BiH. Wulkogmejna ma něhdźe 113.000 wobydlerjow, z kotrychž bydli něhdźe 75.000 w měsće samym.
Mostar je swětoznate za stary osmaniski móst přez Neretvu (Stari most), kotryž bu w běhu Bosniskeje wójny w lěće 1993 ze strony chorwatskeho wójska zničeny a hač do lěta 2004 znowa natwarjeny.


text:
Po 25 lětach skutkowanja we Wojerowskej měšćanskej radźe a na dobro serbstwa so Martin Schmidt ze zastojnstwa rozžohnuje
We Wojerecach je wón najstarši aktiwny zapósłanc měšćanskeje rady. Sam praji, zo bije jeho wutroba za čestnohamtsce skutkowacych, dobrowólnikow a kulturne dźěło. Wone postaja jeho skutkowanje hižo wjacore lětdźesatki. Rěč je wo Martinje Schmidće. W meji so 81lětny z aktiwnym skutkowa- njom w měšćanskej radźe rozžohnuje. Wo dopomnjenkach, wo aktualnym wuwiću a wo wuhladach do přichoda je so z nim Andreas Kirschke rozmołwjał.
Čehodla zastojnstwo we Wojerowskej měšćanskej radźe złožiće?
M. Schmidt: Je to prosće prašenje staroby a wotwažowanja. Chcu so přichodnje na někotre ćežišća koncentrować. Wone leža předewšěm we wobłukach kultura, kubłanje a towarstwowe dźěło.
Kak sće so zapósłanc měšćanskeje rady stał?


text:
Chcedźa załožbu rozšěrić
Choćebuz (dpa/SN/ch). Krajna załožba za Choćebuskej wuměłstwowy muzej Dieselowa milinarnja a statne dźiwadło móhła so wo w Frankfurće nad Wódru zaměstnjeny statny orchester kaž tež wo tamniši Muzej młodeho wuměłstwa rozšěrić. Kulturna ministerka Sabine Kunst (SPD) da to tuchwilu pruwować. „Rozšěrjena załožba móhła krajne nadawki dołhodobnje lěpje spjelnjeć a wuměłske profile mjenowanych kulturnych zarjadnišćow zawěsćić“, praji politikarka SPD nowinje Märkische Oderzeitung. Muzej młodeho wuměłstwa by ze swojej wuměłskej zběrku NDR planowany Muzej moderneho wuměłstwa wobohaćił, kotryž měł so z aktualnym wuchodoněmskim a wuchodoeuropskim wuměłstwom rozšěrić.
Wopomnišćo přepodali
Choćebuz (HA/SN). W Braniborskej hižo dlěje wo noworjadowanju wokrjesow diskutuja, štož na kóncu rěka, zo ma jich přichodnje mjenje być. We wobłuku reformy je předwidźane, zo zhubja města Choćebuz, Brandenburg a Frankfurt nad Wódru swój dotalny status „bjezwokrjesneho města“. Jeničce braniborska stolica Podstupim ma dale prawo měć, zo njeje ze žanym wokrjesom kruće zwjazana.
Potrjechene tři města pak so planam krajneho knježerstwa wobaraja. Čłonojo Choćebuskeje měšćanskeje rady su tuž na minjenym posedźenju wo tym wuradźowali. W tym zwisku schwalichu deklaraciju, z kotrejž žadaja sej za wulku łužisku metropolu Choćebuz dalši bjezwokrjesny status a tak politisku samostatnosć. Radźićeljo skedźbnjeja na to, zo je město na politiskim, hospodarskim a kulturnym žiwjenju mjeztym připóznate srjedźišćo Delnjeje Łužicy. Tónle nadawk móže najlěpje dale wupjelnjeć, wostanje-li bjezwokrjesne.
Wot Němskeho zwjazka dźěłarnistwow (DGB) organizowane lětuše mejske swjedźenje stejachu tež we Łužicy w znamjenju jubileja. Před 125 lětami swjećachu 1. meju prěni raz po wšěm swěće jako „dźeń protesta a wopominanja“.
Budyšin/Wojerecy (SN/at/JK). Pod hesłom „Dźěło přichoda wuhotujemy my“ měješe wobwodny nawoda IG metal Berlin-Braniborska-Sakska Olivier Höbel narěč na mejskim swjedźenju DGB w Budyšinje. Rěčnik zakitowaše zawjedźenu minimalnu mzdu w Němskej a je kritiku dźěłodawarjow na njej njesměrneje běrokratije dla jako „dospołny njezmysł“ wotpokazał. Dale přiwobroći so Höbel renće ze 67 lětami. „Renta dyrbi dosahać, zo móžeš žiwy być, hewak hrozy chudoba w starobje.“ Tomu zadźěwać je nadawk socialnozawěsćenskeje renty a stata. Jako njeakceptabelny přećiwk k tomu mjenowaše dźěłarnik minjenu srjedu wobzamknjenu rentu za zapósłancow Sakskeho krajneho sejma z 63 lětami resp. po 15lětnym skutkowanju.
Budyšin (SN/JaW). Rada Załožby za serbski lud chce móžne přeměstnjenje Budyskeje Serbskeje kulturneje informacije (SKI) ze Serbskeho domu do Röhrscheidtoweje bašty na terenje Serbskeho ludoweho ansambla pruwować. Tole rjekny předsyda załožboweje rady Jan Budar žurnalistam po posedźenju gremija w sprjewinym měsće.
Jan Budar skedźbni wuraznje na to, zo „je přeměstnjenje SKI dotal jenož namjet“. K naležnosći chce załožbowa rada najprjedy koncept zhotowić dać, kotryž ma jako zakład za rozsud wo přećahu SKI słužić. W koncepće ma so mjez druhim wobjednać, „kak móhli přeměstnjenje zwoprawdźić a što stanje so z dotal wužiwanymi rumnosćemi w Serbskim domje“, Budar rozłoži, „je to ryzy zdźěłanje móžnosćow, kotrež maja rozsud w naležnosći wolóžić. Zdobom smy do nadawka zapřijeli pasus, zo ma so konkretny nadawk za zdźěłanje koncepta, prjedy hač so přepoda, hišće raz ze serbskimi zastupjerjemi załožboweje rady wothłosować.“ Wo tym, hač SKI do Röhrscheidtoweje bašty přećehnje, chce rada załožby najzašo w nowembru rozsudźić.
Podstupim (SN/at). „Najlěpši přikład za to, zo regionalna identita tež kulturnu identitu kraja twori, je serbska kultura“, rjekny přisłušna ministerka Sabine Kunst (SPD) we wobłuku aktualneje hodźiny ke kulturnej identiće w Kraju Braniborskej minjenu srjedu w Podstupimskim krajnym sejmje. „Cyły teritorij dźensnišeho Kraja Braniborskeje ma słowjanske korjenje. Hač donětka je serbsko-němska zhromadnosć potajkim tworjacy aspekt braniborskeje identity. Tele kulturne wzajomne skutkowanja bóle wuwědomić, serbsku identitu skrućić kaž tež bikulturny charakter Łužicy zachować su za krajne knježerstwo naležnosć wutroby a zawjazk naraz.“
„Lětaca ryba“ je šoferku wosoboweho awta we wuchodnej Łužicy chětro nastróžiła. 73lětna bě wčera rano na zwjazkowej dróze B 115 pola Wuskidźe nakładne awto přesćahnyła, jako něšto wothorjeka na prědnje wokno jeje jězdźidła zrazy a při tym škleńcu rozbi. Přiwołana policija namaka pozdźišo 35 centimetrow wulkeho karpa při dróze, z jasnymi slědami rubježneho ptaka. Tón bě rybu prawdźepodobnje w powětře zhubił, kaž w policajskej rozprawje rěka.
Pinčnicy, kucharjo a nošerjo kófrow su so wčera zaso na Berlinskim Kurfürstendammje wubědźowali. Něhdźe 2 500 ludźi sej swojorazne zarjadowanje wobhlada. Spěšnosć pak njebě wšitko. Kucharjo dyrbjachu při běhanju desert zhotowić, barkeeperojo napoj změšeć. Pažojo nošachu dźesać kilogramow ćežke kófry. Pinčnicy dyrbjachu na 400metrowskej čarje pjelnjene škleńcy balansěrować. Lětuši dobyćer barkeeperow bě hižo loni jako pinčnik wuspěšny, dokelž je w hotelu wjelestronsce wukubłany.


text:
Smy naš tak mjenowany „hrib” rozšěrili. Po tym, zo smy na kóncu poslednjeho lěta “hrib” ponowili, falowaše nam hišće rjane wulke wokno, kotrež rum woswětli.
Bohužel njejsu ženje prawe durje dawali, zo by móhł “hrib” zamknyć a před mokrotu škitać. To smy nětko spěšnje změnili a wulke wokno z durjemi zatwarić dali. Skutkuje nětko hižo wjele přećelnišo. Effekt, zo chcemy wjac swěcy w rumje měć, smy tež připódla hnydom spjelnili. Tak dadźa so hnydom wjele lubšo swjedźenje swječić, hdyž maš wjac městna, w kotrymž je nětko tež prawje ćopło.


text:
Wočerstwjenišćo we Wojerecach chcedźa hač do lěta 2024 přetwarić
Wojerecy (AK/SN). Mjeztym 21 lět wobstejaca Wojerowska Łužiska kupjel ma so přichodnje moderniša, kreatiwniša a ekologiska stać. W aprylu 2024 chcedźa ju po dwěmaj lětomaj přetwara zaso wočinić. Na swojim zašłym posedźenju je měšćanska rada wobzamknyła, projekt sobu podpěrać. Za to chcedźa zrěčenje mjez kupjelu a městom wotzamknyć.
„Łužiska kupjel je so we wšěch lětach wobstajnje dale wuwiwała“, rozłoži jeje jednaćel Matthias Brauer. Spočatnje mějachu wob lěto tři strowotniske kursy, dźensa je jich 20. Tydźensce maja nětko šěsć płuwanskich kursow, tehdy bě to jenički. Ličba wobdźělenych kubłanišćow na šulskim płuwanju je wot třoch na wosom rozrostła. Nětko storča na swoje hranicy a trjebaja wjace kapacitow za kursy, šulske płuwanje a za wšědnych wopytowarjow kupjele a sawny. Pomjeńšiło je so porno tomu mnóstwo přetrjebaneje miliny wot 2,1 miliona kilowattowych hodźin w lěće 2010 na dźensa 1,05 milionow kilowattowych hodźin wob lěto.


text:
w
w
w (hornjoserbšćina)[wobdźěłać]
prepozicija[wobdźěłać]
Semantika
Woznamy:
- [1] w něčim nutřka
Dalše wujasnjenja:
- Prepozicija w trjeba so z lokatiwom; wona je zasadnje něma, tež před słowami, kiž so z wokalom započinaja (na př. "w awće").
- obligatorisce před lokatiwom singulara wosoboweho pronomena ja: we mni
- při wosebitym dorazu ("we kamoru, nic na nim")
- fakultatiwnje před słowami, kiž so z f započinaja
- obligatorisce před słowami, kiž so z w, ł, hł započinaja
Posledni dypk pak njewotpowěduje w žanym času rěčnej woprawdźitosći. Wužiwanje w abo we chabła pola wšitkich spisowaćelow a zda so hłownje wot rytma sady diktowane.
- W někotrych padach starych lokatiwow, kiž so dźensa jako adwerby začuwaja, so w njepisa (na př. hromadźe); pola podaćow časa je pisanje w fakultatiwne ("w dźewjećich" abo "dźewjećich").
Přikłady:
- [1] Hač móže so heksameter we słowjanšćinach nałožeć abo hač je so nałožował, to Ty rozsudźić njemóžeš a njesměš, dokelž žaneje słowjanskeje literatury hišće doznał njejsy. (Ćišinski)
- Plista zažehli młoduška nic tak zlě na licu, kaž we wutrobje, a čas žiwjenja jeho tak žehleše, zo jeje njezaby. (Radlubin)
- Sy ty policajska wyšnosć, to sym zakoń, twój knjez, ja, kiž móc twoju w wuzdźe dźerži, wobmjezy, hdyž překroča. (Zejler)
- Wšelacy rjemjeslnicy w łódźernjach žadaja wyšu mzdu, kotruž direktorjo jim njechadźa přizwolić. (Katolski Posoł 1912)


text:
Skond sie wziyna szolka?
Wynokwianie Kadłubka – czyńść 38.
Z „a” zrobili Ślonzoki „o” – tak z nimieckigo słowa „Schale”, kere znaczy „łuska”, „miseczka” i „filiżanka”, wziyna sie ślonsko sławno szolka. Bo kożdy zno, choby i niy znoł ślonskigo, te trzi ślonski słowa: szolka, ryczka, klopsztanga. Szolka tyju na byfyju… Rychtych ślonske zdanie, kerym sie chwolymy, bo go żodyn niy rozumi, jak ślonskigo niy zno.
Nojgryfnij o szolce pisoł profesor Aleksander Nawarecki w „Lejermanie”. Bo tyn profesor literatury dużo pisoł o rzeczach codziynnego użytku, o kerych idzie przeczytać w ksionżkach wielkich poetow.
Ekstra noczyni
Na Ślonsku szolka znojdła sie wczas, chyba jeszcze w czasach przedpruskich, w czasach Habsburgow. Prziszła możno z Wiednio, kaj pili kafyj po tureckim oblynżyniu. Bez to szolka je eleganckim naczyniym do picio i kafyju, i tyju. I szolka mo uszka – szolka to ni ma bele jaki kubek abo zymfciok (czyli tako szklonka/szolka zrobiono z krauzki po symfcie).
Łod Giesche
W 1923 roku powstoł zakład porcelany Giesche (Giesche Porzellanfabrik AG), pjyrszy na Górnym Ślonsku zakład porcelany, kaj robjyli gryfne szolki i roztomańto, fikuśno porcelana. Do dzisiej idzie kupić taki szolki, chocioż staryj fabryki już od downa ni ma. Moja oma miała szolki z napisym „Giesche” i wyciongała je yno pora razy w roku z byfyju (niy wisiały na romie, jak kaj indzij), bo sie sztyjc boła, że kery szczasko tako gryfno szolka i kafyjserwis niy bydzie już nigdy kompletny.
Szolka jak szola
Szolka kojarzi sie nom tyż ze szolom. Grubiorze sjyżdżajom szolom pod ziymia fedrować. W szolce je czorny kafyj, a szola jedzie w czornym szybie. Niyjedyn grubiorz myśli o czornym kafyju w szolce, jak stoi w szoli i sie kolybie – myśli możno: „Jak przida do dom, napija sie ze tyj staryj szolki po ciotce Trudzie kafyju i zjym krepla”. O czymś trzeba marzić, jak szola jedzie po cimoku.
Choby u króla
Tako szolka, z kieryj pijymy tyj, kafyj abo kakauszale podobo nom sie niy yno skuli tego, że je gryfnie zdobiono. Szolka pokozuje, jak tyn Górny Ślonsk je ciekawy i elegancki. Że Ślonzoki choby Angliki przajom downyj tradycji wytwornego picio i łosprowianio.
Prof. Uś dr hab. Zbigniew Kadłubek – rezkiruje Katedrom Literatury Porównawczyj. Je filologiym klasycznym, eseistom i tłumaczym. Pisze tyż po naszymu, dejmy na to „Listy z Rzymu” abo „Promytyojs przibity”.


text:
Wito Bejmak lawreat Myta Zejlerja 2022
Medijowa zdźělenka Sakskeho statneho ministerstwa za kulturu a turizm wot 2. junija 2022
Myto za serbsku rěč “Myto Zejlerja” spožči so lětsa Witej Bejmakej. Sydomčłonska jury bě lawreata Sakskej statnej ministerce za kulturu a turizm Barbara Klepsch za jeho mnohostronske skutkowanje jako pućrubar za wužiwanje serbskeju rěčow wosebje w digitalnym swěće doporučiła.
Z 5.000 eurami dotěrowane Myto Zejlerja Sakskeje statneje ministerki za kulturu a turizm wuznamjenja wusahowace abo přikładne wukony na polu přiswojenja, wužiwanja kaž tež posrědkowanja serbskeje rěče.
“Gratuluju Witej Bejmakej wutrobnje a wjeselu so, zo so z tutym mytom jeho wobšěrny angažement oficialnje hódnoći. Spožčenje myta za serbsku rěč Myta Zejlerja je prawidłownje z wobstatkom 2. plana naprawow knježerstwa Sakskeje za posylnjenje a wožiwjenje nałožowaneje serbšćiny. Skutkowanje Wita Bejmaka pokazuje na přikładne wašnje, kak hodźi so rěč Serbow profesionalnje, kreatiwnje a iniciatiwnje za jeje nałožowarjow na přichod wusměrić “, wuzběhnje statna ministerka Barbara Klepsch.
Wito Bejmak je informatikar a jedyn z wupokazanych ekspertow za nałožowanje serbskeje rěče w digitalnam swěće a nowych medijach. Tež dźakowano jeho rozsudnym iniciatiwam a wysokemu wosobinskemu zasadźenju hodźi so serbska rěč dźensa w nowych medijach šěroko nałožować a je wšitkim nałožowarjam a zajimcam přistupna.
Hižo zahe programěrowaše Wito Bejmak ćěrjaka za wućišćenje serbskorěčnych dokumentow. Slědowaše wuwiće tastaturoweho ćěrjaka za pisanje w serbskej rěči při kompjuteru w dźěłowym systemje Windows NT, kaž tež konwertěrowanskeho programa za serbske kompjuterowe teksty na nowy Unicode-standard. Zhromadnje z kolegu nawjaza Wito Bejmak 2005 zwisk k předewzaću Microsoft a docpě, zo stej wot toho časa hornjo- a delnjoserbšćina jako oficialnej rěči w dźěłowym systemje Windows kruće etablěrowanej. Zdobom wuwi digitalny słownik za serbsku rěč, kotryž je kmany za wšědny dźeń. A z dalšim kolegu inicialnje nastorčił je projekt “Soblex” (https: //soblex.de/) a prawopisnu kontrolu na zakładźe wobšěrneho digitalneho serbskeho słownika za tekstowe programy kaž MS Word a Open Office. Nimo toho je Wito Bejmak zamołwity za inicialne zapřijeće serbskich rěčnolokalizaciskich informacijow za kompjuterowy swět w mjezynarodnym Unicode CLDR projekće (hlej https://cldr.unicode.org/index/acknowledgments). Tute dodawa rozsudnje rěčne lokalizaciske informacije za mobilne posłužowanske systemy kaž Android a iOS.
Tak połoži Wito Bejmak nimo swojeje powołanskeje dźěławosće wot 90tych lět sem zakłady za digitalne nałožowanje serbskeje rěče a z tym tež serbskeje kultury a namrěwstwa. Byrnjež powołansce wjele lět zwonka Łužicy a we wukraju skutkował, měješe intensiwny kontakt do swojeje domizny. Wot 2016 je nawoda Serbskeje centralneje biblioteki kaž tež Serbskeho kulturneho archiwa w Serbskim instituće w Budyšinje. Tuchwilu slědźi a twari na přikład na spóznawanskich modulach za awtomatizowane spóznaće pisma (OCR) serbskich tekstow na wobrazach.
Tež w analognym swěće angažuje so Wito Bejmak na wšelakore wašnje za serbsku rěč. Přez dźěłowy kružk “Robotika” na Serbskej zakładnej šuli w Radworju na přikład zeznajomni šulerki a šulerjow ze serbskimi fachowymi wurazami a je sobustaw předsydstwa staršiskeje iniciatiwy Radwor, kotraž wěnuje so serbskemu a digitalnemu kubłanju dźěći.
Daloko znate je jeho wjelelětne skutkowanje na serbskich jewišćach jako kabaretist a libretist. Wot 1990tych lět je čłon regionalnje nimoměry wuspěšneje kabaretneje skupiny Lózy hólcy jako tekstar kaž tež jako sobuskutkowacy. W tutej kajkosći skutkowaše kabaretistisce w dalšich skupinach. Za šěsć ptačokwasnych programow Serbskeho ludoweho ansambla je wón librety napisał.
We wopodstatnjenju jury rěka w serbskej rěči:
Myto za serbsku rěč Myto Zejlerja 2022 spožči so knjezej Witej Bejmakej za jeho mnohostronske skutkowanje jako pućrubar wužiwanja serbskeje rěče wosebje w digitalnym swěće.
Myto spožči so wot lěta 2014 kóžde druhe lěto a nosy mjeno basnika, publicista a teologi Handrija Zejlerja (1804-1872). Handrij Zejler wobhladuje so jako załožer moderneje serbskeje literatury. Myto ma so nazymu 2022 we Łazowskej ewangelskej cyrkwi přepodać. Handrij Zejler skutkowaše tu wot lěta 1835 hač do swojeje smjerće 1872 jako farar.


text:
Panczkraut
Kiej biera sie za warzyni, mama mi godo, cozaś bydziesz to ciaprać? Mamo, niy starej sie, niy spola Ci kuchnie, byda ciaprać ciapkapusta :) Kiej mama to ino dosłyszy zaroz leci do pywnicy kaj stoji srogi bunclok i wybiyro z niego swojsko kapusta, kierej woń czuć potym po cołkij chałpie. Napoczynomy wielki warzyni małego ale jak richtik dobrego jodła:
Co nom bydzie trzeja:
250 g kiszonyj kapusty
500 g kartofli
2 cebule
2 zombki knoblauchu
5 dag wyndzonki
2 łyżki oleju
listek bobkowy
3 szt korzynio wonincego (ziele angielskie)
1 łyżeczka magi
świyżo zmlety pieprz
sól
Jak to sie robi:
- Kartofle łoszkrobać, uwarzić, ino ich niy rozwarzić. Wzoś sztamfer i jich posztamfować. Idzie tukyj cyknyć trocha soli, kiej zeście se zapomnieli ło tym przed uwarzynim.
- Kiej jich łocedzicie to niy wylywejcie tyj wody z warzynio, bo czasym sie przidarzy, że kartofle som fest suche i kiej sie tak zdarzi, to idzie kapnyć tyj wody do nich. Znom, tyż takich, kierzy żyjom fest dugo, kiej potym ta woda ze kartofli cołko pijom duszkiym.
- Jedna cebula, knoblauch i wyndzonka pokroć w drobno kostka, zesmorzić na łoleju. Jak sie ni mo wyndzonki idzie tyż dać szpek.
- Tyn miszong wciepać rajn do tych kartofli, zamiyszać. Niych trocha przyndom.
- Dalij wzoś sie za kapusta. Ta drugo cebula tyż pokroć i zesmorzić na łoleju. Do tego ciepnyć ta kapusta, nojelpij jeszcze wcześnij pokrono i kiej sie do to jom trocha wypuczyć, z tyj kwaśnyj zajzojery. Niych troszka sie przesmarzi, to chyci takigo fajnego smaku.
- Jak chyci, to zaloć jom troszkom wody. Ciepnyć ji tyn listek bobkowy, korzyni wonionce, pieprz i tyj magi. I niych se tak pyrko z 20 min aż zmiyknie.
- Potym ta kapusta rajn wciepać do tych kartofli i fest wymiyszać.
- Tyn maszket idzie jeść som abo z nojlepszymi jego kamratami, czyli karminadlami abo żeberkami. Mmmmmm
Te maszkety, kiere tukyj momy pokozane na łobrozkach, uwarziło dlo nos Pole do popisu. To je katowicko ekstra kuchnia w kierej nauczom Cie warzić tak, że żodyn Ci niy powiy że mu niy smakuje a ino bydzie jod aż mu sie bydom uszy trzyńść. Zapraszomy na http://poledopopisu.pl


text:
dalše projekty
2023
Wosebita wustajeńca „Čej* da sy? – Sorbisch? Katholisch? UND?
15.04.2023 – 22.10.2023
„Čej* da sy?“ – prašenje kóždy Serb znaje, hač katolski, ewangelski abo „njewěriwy“. Serbski swět je mały a tola jara pisany, druhdy tež komplikowany. Smy tajcy, kaž so přeco w zjawnosći předstajimy? Su žiwjenske plany młodostnych samsne kaž te jich staršich? Što je so w poslednich lětdźesatkach změniło? Mamy šansu, naš „serbski idyl” zdźeržeć? Wjele wužadanjam smy wustajeni: asimilacija, kriza cyrkwje, přestarjenje towarstwow, korona. Ale mamy tež překwapjacu młodźinu, kiž namaka w modernym swěće swoje načasne serbske niše a kiž wotkrywa sej swět, zo by so skrućena domoj nawróćiła a sej „swój statok” stajiła. Hdźe čujemy so doma? Zastupće přez sydom wrotow do serbskeje prismy.
Wustajeńca nastanje z podpěru Serbskeho instituta, Regionalenho managmenta Leaderoweho regiona Hornjołužiska hola a haty a Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka Sakska.


text:
- About Institute
- SBD - Jordan Ocean Wmns Retro Low Kids DA2304 - jordan Ocean 1 low black cactus flower size - 003 Release Date
- Air jordan 1 low gs washed denim blue white aj1 junior kids shoe dm8947-100
- nike air bakin for cheap kids boots for teens 2017 DQ7576 - nike elastico superfly cr7 soccer boots shoes , 001 Release Date - SBD
- Nike x Ambush Air Max 180 High Black 2019 , Nike Waffle One FSP
- cheap nike air presto ultra flyknit olympic - nike thea flyknit metallic sneakers black women Terrascape ACG DQ3987 , SBD - 001 Release Date
- nike air max 1 travis scott cactus jack baroque brown do9392 200
- nike lebron 20 violet frost
- nike dunk release dates
- air jordan 12 retro flu game
- air jordan 4 canyon purple release date
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Tego dania to chyba niy trza żołdnymu przedstawiać 😉
pó gōwki modryj kapusty (chyba, że mołcie jedna małŏ)
sōl i pieprz
10-20 dkg wyndzōnki1
łeżeczka cukru
połra łeżek ôctu
połra łoztrzaskanych we mojździerzu kulek ziela angelskego
połra liści bobkowych2
1-2 starte jabłka
1 cebula
niypołnŏ szklōnka wody
łeżka masła abo ździebko oliwy
Pokrōnżejcie3 kapusta, wciepcie4 do gorka, wlyjcie woda i warzcie5 we ŏtwartym gorku- idzie ô to, żeby woda nōm bez tyn czas ôdparowała i niy trza ji bōło ôdcedzać. Do gorka dociepcie ziele angelske, liście bobkowe, sōl, pieprz, cukier, jabko, wlyjcie trocha ôctu i do smaku mogecie tyż dać masła abo oliwy (abo jedne i druge). Niech sie to tak pomału warzi- jak sie Wōm spōmni, to mogecie ta kapusta tyż połra razy pomiyszać (tak ze pó godziny na wszyjsko zyńdzie6).
Pokrejcie wyndzōnka i przypiyczcie na patelni, pod kōniec dociepcie do niyj pokrōnŏ cebula. Kedy kapusta bydzie już miynkŏ, dejcie dō ni przypieczonŏ wyndzōnka ze cebulōm. Dosmakujcie ôctem, solōm, pieprzym i przez chwila jeszcze powarzcie. Za połra minut mogecie sie za nia brać. Smacznego 🙂
1boczku wędzonego
2laurowych
3poszatkujcie
4wrzuććie
5gotujcie
6zejdzie