text: Steju w chłódku małeho štoma, kiž njeje młodosće dla nisko zrosćeny, ale dokelž jemu wótry wětřik a chuda póda tuteje kónčiny wysokosć njedowolitej. Lěpje za mnje. Hłuboko wisace hałuzy škitaja mje před njelubymi wočimi. Jenož někotre kroki dale skaka zymna woda hórskeje rěki přez kamjenje, doniž njezhubi so skónčnje wuchodnje w dalinje. Tu so mi lubi. Sucha trawa, kałate kerki a wonjace zela mje wobdawaja. Na zapadźe wobmjezuja wysoke skaliska idylku. Hižo započnje so słónco za nimi chować a njebjo so pali. Dyrbju dale, sym hižo přewjele časa brojiła. Tulu so pod hałuzami štoma a wopušću, přeskočiwši rěku, swój měrny blečk. Na juhu płonina nahle spaduje. A potom, po dwěmaj dnjomaj pućowanja, spóznaju w přiběracej ćmě skónčnje swój cil. Swěcy wsy w dole błyšća so kaž hwězdy w ćěmnym chłódku wobdawacych horow. Słónco je so tu hižo dawno chowało. Sto metrow přede mnu wuhladam hwěžce. Ale wo wjele zymnišej. Sprostnu. Refleksowy pohib ruki dźe do šipnicy, wućehnje kłok, tamna ruka dźerži hižo prok. Njejsym ani pytnyła, zo běch za nim přimnyła. Woči pod kerkom bórča, wuskoča, přeskoča z dwěmaj skokomaj prěnje dźesać metrow. Hórski tiger bliži so z njesměrnym tempom, wótre zuby so w zymnej swěcy schadźaceho měsačka błyšća kaž wótre graty chirurga. Wšitke moje zmysły su napjate, myški spinaja pod kožu. Kónčk kłoka pokazuje na so bližace zwěrjo. Naćahnu ćećel proka z připołoženym kłokom hač k wuchu. Mjechke pjerja majkaja moje lico. Hišće 50 metrow, 40, 30. Pušću kłok a ...


c: text/html

text:
Běh sponsorow w Pančicach-Kukowje bě wulki wuspěch. Šulerjo su z běhanjom kołow po dworje klóštra Marijina hwězda nazběrali pjenjezy na dobro šule Ćišinskeho.
Pančicy-Kukow (SN/MiR). Zaměr akcije staršiskeje přirady a kolegija šule bě, z nazběranymi pjenjezami přinošować financowanju nuznje trěbnych meblow. Tuž su dźěći 1. do 4. lětnika jednoho abo wjacorych sponsorow pytali. Někotři mějachu hač do sydom podpěraćelow.
Ze swojim běhom podpěraja šulerjo gmejnu Pančicy-Kukow, kotraž je nošerka kubłanišća. Meble, kotrež chcedźa z pjenjezami ze sponsorskeho běha kupić, trjebaja w kabineće za ručne dźěło a wuměłske kubłanje. Stary mobiliar njehodźi so hižo wužiwać, wšako su blida po wjacorych lětdźesatkach wužiwanja dodźeržane. Nakup noweho mobiliara pak gmejnu po drohim saněrowanju šule financnje přežaduje.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Produktbeschreibung
Za tym ako su 2019 knigły Erwina Hanuša „Wósłonki mójogo žywjenja“ wujšli, slěduju něnto jogo słuchoknigły „Tšojeńka z mójogo žywjenja“. Nic jano w casach corony móžoš doma sejźecy na kanopeju abo pśi domacnem źěle abo ducy w awśe słuchaś na awtentisku maminu, tak hochosku ak pisnu rěc Tyšarjowego Erwina. Doma we swójej źěłaŕni, źož jo telik źěłał a dalej źěła za swóju lubowanu dolnoserbšćinu ako wucbnicaŕ, słownikaŕ, pśestajaŕ, basnikaŕ a Pratyjaŕ, jo wón wulicował do mikrofona swóje žywjeńske tšojeńka a z nimi wó swětnych tšojenjach z wósym lětźasetkow. Nagrawała jo wšykno Marja Elikowska-Winklerowa, ako jo teke muziku wubrała. Wuslědk su wobšyrne słuchoknigły z dwěma cejdejkoma z dłujkosću pśisamem dwě a poł góźiny. Sprache: niedersorbisch, 2 CDs, insgesamt 146 min.
Das entsprechende Buch von Erwin Hanusch zur CD finden Sie hier


text:
Puchar Polski 2008/09 Pre-Preliminary Round [Jul 30] Pogoń Oleśnica 1-0 Arka Nowa Sól [aet] Chełmianka Chełm 2-3 KSZO Ostrowiec Świętokrzyski Koszarawa Żywiec 0-1 Unia Tarnów GKS Starościn 1-1 Sokół Aleksandrów Łódzki [aet, 6-7 pen] Preliminary Round [Aug 13] OKS 1945 Olsztyn 0-3 Kotwica Kołobrzeg Victoria Koronowo 0-1 Huragan Morąg Omega II Kleszczów 2-2 Promień Opalenica [aet, 4-5 pen] Górnik Łęczna 2-0 Warmia Grajewo Pniówek Pawłowice Śląskie 2-1 Resovia Przebój II Wolbrom 0-2 Sokół Aleksandrów Łódzki Stal Sanok 3-1 Unia Tarnów Bytovia Bytów 2-3 Dąb Dębno [aet] LZS Leśnica 2-1 KSZO Ostrowiec Świętokrzyski Orzeł Ząbkowice Śląskie 0-2 Pogoń Oleśnica Lechia II Zielona Góra 0-2 Nielba Wągrowiec Naprzód Jędrzejów 1-1 Legia II Warszawa [aet, 4-5 pen] Hutnik Warszawa 1-4 Zawisza Bydgoszcz Supraślanka Supraśl 1-2 Lechia II Gdańsk Round 1 [Aug 26] Zawisza Bydgoszcz 0-1 Kmita Zabierzów [Aug 27] Kotwica Kołobrzeg 0-2 Arka Gdynia Huragan Morąg 1-2 Warta Poznań [aet] Promień Opalenica 2-1 Pelikan Łowicz Górnik Łęczna 5-1 Tur Turek Pniówek Pawłowice Śląskie 1-3 Odra Opole Sokół Aleksandrów Łódzki 1-1 Piast Gliwice [aet, 1-4 pen] Stal Sanok 2-2 Podbeskidzie Bielsko-Biała [aet, 5-4 pen] Dąb Dębno 0-3 Lechia Gdańsk LZS Leśnica 1-2 GKS Jastrzębie (Jastrzębie Zdrój) Pogoń Oleśnica 1-3 GKS Katowice Nielba Wągrowiec 1-0 Śląsk Wrocław Legia II Warszawa 0-3 Motor Lublin Lechia II Gdańsk 3-0 Znicz Pruszków Wisła Płock 8-0 ŁKS Łomża Stal Stalowa Wola bye [due to merger Polonia Warszawa with Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski] 1/16 Finals [Sep 23] Odra Opole 2-0 Polonia Bytom Stal Stalowa Wola 1-0 GKS Bełchatów GKS Katowice 3-4 Górnik Zabrze [aet] Górnik Łęczna 2-3 Cracovia [aet] Nielba Wągrowiec 0-3 Polonia Warszawa Wisła Płock 1-2 Legia Warszawa [aet] [Sep 24] Promień Opalenica 1-0 Zagłębie Sosnowiec Stal Sanok 1-0 Widzew Łódz Arka Gdynia 1-2 Odra Wodzisław Śląski Motor Lublin 0-2 Łódzki KS Warta Poznań 0-2 Ruch Chorzów Kmita Zabierzów 3-0 Korona Kielce GKS Jastrzębie 3-4 Zagłębie Lubin [aet] Piast Gliwice 0-4 Lech Poznań Lechia II Gdańsk 0-3 Wisła Kraków [Oct 7] Lechia Gdańsk 0-1 Jagiellonia Białystok 1/8 Finals [Oct 28] Cracovia 3-0 Łódzki KS Kmita Zabierzów 0-2 Polonia Warszawa Lech Poznań 1-0 Odra Wodzisław Śląski Odra Opole 0-2 Ruch Chorzów [Oct 29] Legia Warszawa 0-0 Jagiellonia Białystok [aet, 8-7 pen] Promień Opalenica 1-4 Zagłębie Lubin Wisła Kraków 2-1 Górnik Zabrze Stal Sanok 2-0 Stal Stalowa Wola Quarterfinals First Legs [Mar 4] Wisła Kraków 0-1 Lech Poznań [Mar 17] Legia Warszawa 3-1 Stal Sanok Ruch Chorzów 3-0 Zagłębie Lubin [Mar 18] Polonia Warszawa 1-0 Cracovia Second Legs [Apr 7] Zagłębie Lubin 1-2 Ruch Chorzów Cracovia 2-2 Polonia Warszawa [Apr 8] Stal Sanok 1-1 Legia Warszawa Lech Poznań 2-1 Wisła Kraków Semifinals First Legs [Apr 29] Legia Warszawa 0-1 Ruch Chorzów [Apr 30] Lech Poznań 1-1 Polonia Warszawa Second Legs [May 6] Polonia Warszawa 1-1 Lech Poznań [aet, 0-3 pen] [May 7] Ruch Chorzów 1-0 Legia Warszawa Final [May 19, Stadion Śląski, Chorzów] Ruch Chorzów 0-1 Lech Poznań Puchar Ekstraklasy 2008/09 (League Cup) Group Stage Grupa A Round 1 [Sep 3] Wisła Kraków 0-4 Śląsk Wrocław Piast Gliwice 1-2 Cracovia Round 2 [Sep 6] Piast Gliwice 1-0 Wisła Kraków [Sep 7] Cracovia 0-1 Śląsk Wrocław Round 3 [Oct 7] Piast Gliwice 3-1 Śląsk Wrocław [Oct 9] Wisła Kraków 2-0 Cracovia Round 4 [Oct 12] Śląsk Wrocław 0-0 Wisła Kraków Cracovia 1-1 Piast Gliwice Round 5 [Nov 18] Wisła Kraków 4-1 Piast Gliwice [Nov 19] Śląsk Wrocław 1-0 Cracovia Round 6 [Nov 26] Cracovia 0-0 Wisła Kraków Śląsk Wrocław 1-2 Piast Gliwice Final Table: 1.Piast Gliwice 6 3 1 2 9- 9 10 [2 2 0 0 5-2 6] 2.Śląsk Wrocław 6 3 1 2 8- 5 10 [2 0 0 2 2-5 0] 3.Wisła Kraków 6 2 2 2 6- 6 8 4.Cracovia (Kraków) 6 1 2 3 3- 6 5 Grupa B Round 1 [Sep 3] Odra Wodzisław Śląski 2-1 Polonia Bytom [Sep 4] Ruch Chorzów 0-0 Górnik Zabrze Round 2 [Sep 7] Polonia Bytom 1-0 Ruch Chorzów Górnik Zabrze 1-3 Odra Wodzisław Śląski Round 3 [Oct 7] Ruch Chorzów 3-2 Odra Wodzisław Śląski [Oct 8] Górnik Zabrze 2-0 Polonia Bytom Round 4 [Oct 11] Polonia Bytom 0-0 Odra Wodzisław Śląski [Oct 12] Górnik Zabrze 1-1 Ruch Chorzów Round 5 [Oct 18] Ruch Chorzów 4-3 Polonia Bytom [Oct 19] Odra Wodzisław Śląski 0-0 Górnik Zabrze Round 6 [Oct 25] Polonia Bytom 0-2 Górnik Zabrze Odra Wodzisław Śląski 1-1 Ruch Chorzów Final Table: 1.Ruch Chorzów 6 2 3 1 9- 8 9 [4 1 3 0 5-4 6] 2.Odra Wodzisław Śląski 6 2 3 1 8- 6 9 [4 1 2 1 6-5 5] 3.Górnik Zabrze 6 2 3 1 6- 4 9 [4 0 3 1 2-4 3] 4.Polonia Bytom 6 1 1 4 5-10 4 Grupa C Round 1 [Sep 5] GKS Bełchatów 2-2 Arka Gdynia Lechia Gdańsk 3-0 Lech Poznań Round 2 [Sep 8] Arka Gdynia 2-0 Lechia Gdańsk [Sep 9] Lech Poznań 1-3 GKS Bełchatów Round 3 [Oct 8] Arka Gdynia 3-0 Lech Poznań [Oct 10] Lechia Gdańsk 1-3 GKS Bełchatów Round 4 [Oct 12] Arka Gdynia 2-2 GKS Bełchatów [Oct 13] Lech Poznań 1-0 Lechia Gdańsk Round 5 [Nov 18] Lechia Gdańsk 0-1 Arka Gdynia [Nov 19] GKS Bełchatów 1-1 Lech Poznań Round 6 [Dec 10] Lech Poznań 1-4 Arka Gdynia GKS Bełchatów 0-0 Lechia Gdańsk Final Table: 1.Arka Gdynia 6 4 2 0 14- 5 14 2.GKS Bełchatów 6 2 4 0 11- 7 10 3.Lechia Gdańsk 6 1 1 4 4- 7 4 [2 1 0 1 3-1 3] 4.Lech Poznań 6 1 1 4 4-14 4 [2 1 0 1 1-3 3] Grupa D Round 1 [Sep 2] Łódzki KS 1-4 Jagiellonia Białystok Polonia Warszawa awd Legia Warszawa [awarded 3-0, originally 1-1] Round 2 [Sep 5] Legia Warszawa 3-0 Łódzki KS [Sep 7] Jagiellonia Białystok 1-1 Polonia Warszawa Round 3 [Oct 7] Polonia Warszawa 1-0 Łódzki KS [Oct 10] Jagiellonia Białystok 1-1 Legia Warszawa Round 4 [Oct 13] Jagiellonia Białystok 3-2 Łódzki KS [Oct 14] Legia Warszawa 4-0 Polonia Warszawa Round 5 [Nov 18] Łódzki KS 2-3 Legia Warszawa [Nov 19] Polonia Warszawa 1-0 Jagiellonia Białystok Round 6 [Nov 25] Legia Warszawa 2-1 Jagiellonia Białystok Łódzki KS 1-1 Polonia Warszawa Final Table: 1.Legia Warszawa 6 4 1 1 13- 7 13 2.Polonia Warszawa 6 3 2 1 7- 6 11 3.Jagiellonia Białystok 6 2 2 2 10- 8 8 4.Łódzki KS 6 0 1 5 6-15 1 Quarterfinals First Legs [Feb 20] GKS Bełchatów 1-1 Legia Warszawa [Mar 24] Odra Wodzisław Śląski 2-2 Piast Gliwice [Mar 25] Śląsk Wrocław awd Ruch Chorzów [awarded 3-0, originally 1-2] [Mar 26] Polonia Warszawa 0-2 Arka Gdynia Second Legs [Mar 27] Legia Warszawa 1-2 GKS Bełchatów [Mar 30] Ruch Chorzów 0-1 Śląsk Wrocław [Mar 31] Arka Gdynia 2-2 Polonia Warszawa Piast Gliwice 2-2 Odra Wodzisław Śląski [2-4 pen] Semifinals First Legs [Apr 21] Odra Wodzisław Śląski 0-0 GKS Bełchatów [Apr 22] Śląsk Wrocław 3-0 Arka Gdynia Second Legs [Apr 28] GKS Bełchatów 0-2 Odra Wodzisław Śląski [Apr 29] Arka Gdynia 1-0 Śląsk Wrocław Final [May 13] Odra Wodzisław Śląski 0-1 Śląsk Wrocław
2007/08.
list of champions.
list of final tables (includes 2nd level).
list of 2nd level champions.
list of cup finals.
Prepared and maintained by Paweł Mogielnicki for the RSSSF
Author: Paweł Mogielnicki
Last updated: 28 May 2009
(C) Copyright Paweł Mogielnicki and RSSSF 2009
You are free to copy this document in whole or part provided that proper acknowledgement is given to the author. All rights reserved.


text:
Publikumej na nazymskim koncerće rěč a drastu zbližili
Serbske Nowiny01.10.2019
Byrnjež miłe nazymske wjedro předwčerawšim zawěsće mnohich do přirody wabiło, je w Grodku tójšto ludźi tamniši nazymski koncert wopytało, štož nichtó z nich wobžarował njeje.
Grodk (FAG/SN). Do rjadu lětušich nazymskich koncertow słušeše njedźelu popołdnju tón w Grodku. Do hosćenca „Schweizergarten“ běštej sej Załožba za serbski lud a Grodkowska Domowinska skupina jako organizatoraj hudźbnu a spěwnu skupinu Kólesko přeprosyłoj. Wopytowarjow postrowi tohorunja Grodkowska sprjewina nyksowka Cindy Ahne, kotraž so samo w serbšćinje pospyta.
Dźewjeć wosobow wopřijacu folklornu skupinu Kólesko załožichu lěta 2013. Jeje čłonojo su w starobje 17 do 72 lět. Přerěznje dwanaće razow wob lěto woni na najwšelakorišich zarjadowanjach wustupuja. Hižo dwě lěće do toho běchu towarstwo ze samsnym mjenom załožili, kotrež nawjeduje Hartmut Hančo. 17 čłonow wěnuje so dźensa hłownje Slepjanskej folklorje a rěči. Slepjanšćina njeje jenož hłowny wobstatk programa folklorneje skupiny, tež z najwšelakorišimi publikacijemi spytaja ju zachować. Tydźenske zwučowanja kulturneho cyłka nawjeduje Gerald Schön.
Na koncerće w Grodku předstaji Elvira Rathnerowa wšelaku narodnu drastu jednotliwych čłonkow. Při tym wobsteji wjele małych rozdźělow, na kotrež dyrbja hotowarniče kedźbować. Z wjele zajimawostkami wo serbskej spěwnej literaturje Slepjanskeho regiona wjedźeše Juliana Kaulfürstowa po programje. Za hudźbne a spěwne poskićenja Kóleska je so publikum z wulkim aplawsom dźakował. Sobudźěłaćerka Załožby za serbski lud Sylke Laubensteinowa-Polencojc a předsydka Grodkowskeje Domowinskeje skupiny Petra Koarkowa činještej to z kwětkami. Po programje zajimowachu so mnozy za knihu wo drasće, spěwach a powědkach Slepjanskeje kónčiny kaž tež za wosebitu protyku. Wobě bě Slepjanske towarstwo wudało a poskićeše jej wopytowarjam na předań.


text:
Medijowe wózjawjenja (archiw)
Fachowa konferenca šołtow serbskego sedleńskego ruma se wótměła.
Na fachowu konferencu šołtki a šołtow serbskego sedleńskego ruma w Lichotnem staśe Sakska zachadny pětk, 18. nowembra jo społnomócnjona za serbske nastupnosći Halena Jancyna pśepšosyła.
Pó póstrownych słowach krajnego raźca Uda Wićaza pśedstajijo Nicole Zimmermannojc ze Załožby za serbski lud projektowe spěchowanje załožby.
Franciska Grajcarekec a Jan Kral stej informěrowałej wó pósłužbach Serviceowego běrowa za serbsku rěc w komunalnych nastupnosćach, kenž jo zaměstnjony w nosaŕstwje Domowiny a we Wórjejcach.
Konferencu jo zakóńcył dr. Jens Baumann, sakski nadawk mějucy za wugnanych a póznych wusedlarjow, kenž jo rozkładł spěchowanje k pśesajźenju dwójorěcnosći w komunach.


text:
- About Institute
- SBD , Nike tailwind Valentine's Day Dunk Uptempo Trainer 2023 Release Date , mens black suede blazer
- IetpShops - "Barkroot Brown" - zappos nike free rn 2017 mens soccer tournament - Nike Lunar Force 1 Sneakerboot
- 100 Release Date - SBD - nike air max 90 solar red for sale craigslist White Pure Platinum DC2911 - nike air presto for hockey shoes free pattern
- Air jordan 1 low gs washed denim blue white aj1 junior kids shoe dm8947-100
- 001 CD1504 - 100 Release Date - nike lunar pegasus grey blue eyes puppies for sale - nike lunar pegasus grey blue eyes puppies for sale CD1504 - SBD
- nike dunk release dates
- air jordan 4 wmns canyon purple 2022
- 417944 nike air max plus
- 1576 nike air jordan 1 naranja y blanco
- travis scott air jordan 1 low black phantom
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Co to je hygge? To duński wyraz, kerego niy idzie akuratnie przetuplikować na polski abo ślōnski. To je szczynście skukane we nojajnfachowszych, dziynnych chnedkach. Czucie pokoju i harmōniji. Hygge to sōm mōmynty, w kerych szczynście idzie tyknyć. Filozofijo, kero narodziła sie we Skandynawiji setki lot do zadku, a kero naprowda hyrsko je na cołkim świecie gynau tera, jako ôdpedzynie na wartki styl życio przeladowany zadaniami. Idyja na to, jako rada żyć. Przihamplować, stanyć, skupić sie na smakach, gestach, wōniczkach i mōmyntach.
Hygge po ślōnsku
Co dowo szczynście nōm, Ślōnzokōm? Dlo kożdego to bydzie cosik inkszego, ale pasownie ze naszōm naturōm, ôroz pokozuje sie pora idyji na to, jak takie “ślōnskie hygge” wyglōndo. Tukej mocie 10 naszych forszlagōw.
Krōtko chnedka we inkszym świecie
Niy ma nic lepszego po ciynżkim dniu jak przelyź choby na chwila do inkszego świata. Z dobrōm ksiōnżkōm w rynce umiymy to wyônaczyć przi jednym mrugniyńciu ślypiym. Werci sie sprōbować czytanio po ślōnsku. Spōłczesne ksiōnżki po naszymu czyto sie richtich fajnie. Abo możnej cosik po polsku, ale ôd wybitnego ślōnskigo autora?
Światła, kamera, akcyjo
Przi ksiōnżce trza dać jeszcze kapka ôd sia, ale już przi filmie idzie sie cołkiym wyluzować. My nałogowo siedzymy przi Netflixie, ale na ślōnskie seriale na tej platformie sztyjc muszymy doczkać. Ciekawōm ôpcyjōm je za to rajza na katowicki Nikiszowiec i ôdfryszniōno niydowno “Sōl Ziymi Czornej” ôd Kazimierza Kutza. Kino fest ślōnskie.
Uradowanie w poru zōmbkach
Pora zōmbkōw knoblauchu, stary chlyb, uwarzōno woda. Tela styknie, coby w pora chwil hygge roztopiyrzyło sie po cołkij ślōnskij chałpie. Dyć richtich ślōnsko wodziōnka to nojsrogszy poziōm smaku i wōniaczki. Gynau tak smakuje szczynście.
Przijymne ciepło
Wodziōnka mo yno jedyn minus – jak sie jōm zjy w porze lunchu, to zgiździ nōm wszyjskie trefy do kōńca dnia. Ale zmysły smaku i wōnianio i zapotrzebowanie na wewnyntrzne ciepło nafolować idzie tyż w kapka inszy sposōb. Możnej werci sie pokosztować czegoś wegańskigo, choby zupa z bani ôd Jadłonōmie? U nas ôd pōł roku je na stole regularnie.
Dōmowe SPA wieczorowe
Forszlag dlo paniczek. Przigaszōne światło, ku tymu pora fajnie wōniajōncych świyczek, sztrajchowanie pazurōw, maseczka (jak ślōnsko, to toć, że z wōnglym aktywnym!) i przijymno piżamka. Plan idyalny na reszta żywota, pra? 😉
Richtich chopski szpas
Jak baby rychtujōm se roztōmaite mazidła i lejōm gorko woda do wanny, to wtynczos chopōm starczy ôblubiōny napowek, ciepłe fuzekle i wygodne lacze. Bo chopy to ajnfachowe ludzie sōm. Toć, no i jeszcze jaki fajny szpil by sie ku tymu zdoł.
Społym lepij
Spōlnie spyndzōny czos je nojwiyncyj wert. Egal eli we dwōch, eli we epnej ferajnie. Znocie to, jak je już fest niyskoro, ale siedzi sie tak zocnie, że żodyn ani niy myśli, coby sie zbiyrać? To je hygge we nojlepszym wydaniu. A co idzie dociepać ekstra do wieczorka ze kamratami? We tradycyjnej ślōnskij wersyji – szkat. Ale planszōwki tyż sōm gryfne. A my to w ogōle przajymy graczce Taboo. Kuknijcie tyż na “ślōnski eurobiznes“.
Flance a lampki
Matis dugo niy umioł spokopić “na co nōm tyn ołtorzyk”. Tera je ôd niego nojwiynkszym fanym. Pora lampek, zielōne flance, świyczka i wszyjsko naôbkoło sie ôroz robi przitulne. We takij izbie efekt kożdego ze przōdzij wypisanych forszlagōw je yno srogszy.
Kreatywność offline
Kożdymu sie czasym ckni za czasami “za bajtla”. Coby przipōmnieć se tyn czos, werci sie zicnyć ku… kolorowankōm! Gynialno idyjo na ôdsztresowani i poprawiyni kreatywności daleko ôd wszyjskich pierzińskich mōnitorōw. Nojlepsze przi byzuchach krześnic a krześniokōw. Fajno ôpcyjo ślōnsko: kolorowanki i ksiōnżka “Bojki, godki i wierszyki po ślonsku” ôd paniczek Lucyny Szłapki i Kazimiery Drewniok.
Chałpa nafolowano wōniaczkami
Gorko zista, maszkecynie gynau ze miski abo cudno wōniaczka zaro z bratruły. Ciasta i ciostka prziszykowane w chałpie poskłodane sōm niy yno z mōnki, ale i ze srogij dowki hygge.
A Wy jakie mōmynty mocie w zocy nojbardzij? Kaj znojdujecie szczynście?
Czekōmy na Wasze kōmyntorze!


text:
– Coś ty tyż stworo tam napochała? – ni mogłach sie nadziwić.
– To niy jo, yno mój wnuczek! – łopedziała a potym mi wszystek pogodała.
Zofija już drugi rok piastuje Adasia, synka łod swoji nojmodszej cery. Syneczkowi je sztyry lata a rod wszyndy chodzi ze starkom. W tynczos tyż poszeł śniom na zakupy. Pokupowali rozmańte przewarzidła, mydło a proszek do pranio, ryby, mlyko, masło, zeszyty do starszego wnuka Piotrusia, a na koniec maluśki se spomnioł ło bombonach a czekuladzie do sia. Wzion ta nojwiynkszo jako była we fachu, ale Zofija sie boła, że i piniyndzy może niy styknońć
i kozała mu wzionć myjszo! Syneczek skuli tego jednako niy wrzeszczoł ani niy robił tych wszyskich cyrkow, jako to mioł we modzie. Bezto go pokwoliła, że je grzeczny, ale niy darmo godajom: niy kwol dnia przed zachodym słońca! Tego łebonia trza było jeszcze zakludzić na parking, kaj we aucie czekoł na nich starzik, troszka już podminowany, bo łogromnie dugo we sklepie siedzieli! Zofija była już przi dźwiyrzach, kej mały zawołoł głośno:
– Babciu, sikać!
Wol-niy- wol musiała sie wrocić
a ciś z bajtlym do toalety, a tu remont! Ustympy pozawiyrane, łotwarty był yno hajźlik do niypełosprawnych! Zofija postawiła połny wozek a poszła ze Adasiym. Syneczek sie uwinoł roz dwa i mieli już wychodzić, kej uwidzioł retonkowy dzwonek:
– Wiysz babciu, tata mówił, że tu można zadzwonić, jak ktoś się w toalecie zamknie! Zaraz ci pokażę!
Zofija chciała pedzieć:
– Dej pokoj! – ale mały był gibciyjszy, bezto yno wrzaskła – uciekomy!
Ale zanim wycisła wozek, przileciało tam trzech chopow ze łochrony, a Adaś zamiast siedzieć cicho, uradowany wyskoczył na pojstrzodek a ryknoł na cołki głos:
– Ja to zrobiłem, ale wali po uszach, co!
– Niy dziw sie – padała mi kamratka – że jo tam niy rada ida, bożech tam potym jeszcze kupa gańby wyżyła!
– Coś ty tyż stworo tam napochała? – ni mogłach sie nadziwić.


text:
Na pósejźenju pśedsedarstwa Spěchowańskego towaristwa za serbsku rěc w cerkwi z. t. 23. februara su wobzamknuli dalšne pśedewześe za lěto reformaciskego jubileja.
Pśiduca serbska namša buźo 26. měrca, zeger 10, w Dešnje z kněni Katharinu Köhleroweju. W aprylu buźo mała wustajeńca w Nimskej cerkwi z historiskimi a aktualnymi nabóžnymi knigłami w serbskej rěcy. Na wjeliku wustajeńcu měsćańskego muzeja wó reformaciji we Łužycy móžomy se wjaseliś w nazymje. Serbske nadpisma w Serbskej cerkwi budu tema jadnogo medijowego projekta wuknikow Dolnoserbskego gymnaziuma. W projekśe nawjerśiju krotki film a nagraju zukowu dataju ze serbskimi bibliskimi gronkami.
Pśedsedarstwo jo pśepowědało terminy a projekty na dlejšy cas. Za cełu serbsku wósadu jo zasej wulět z busom zaplanowany. To buźo 16.12. do Budyšyna z woglědanim adwentskego koncerta Serbskeje kulturneje brigady w Michałskej cerkwi.


text:
24-26 listopada 2017 w Opolu odbył się IV Opolski Festiwal Tańca. Łącznie tancerze Royal Dance Center wywalczyli 29 medali: Międzynarodowy Turniej Tańca 18 medali (9 złotych, 6 srebrnych i 3 brązowe) oraz Bitwy Taneczne 11 medali (5 złotych, 3 srebrne i 3 brązowe). Ogromne brawa dla wszystkich tancerzy Royal Dance Center oraz dla trenerów: Tomasz Nawrocki, Anna Nawrocka oraz dla młodszego trenera Natalii Kawy.
Sukcesy z Międzynarodowego Turnieju Tańca IV Edycji Opolskiego Festiwalu Tańca
Złote medale
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Tap Dance Solistki 11- –Cichocka Hanna– trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Performing Arts Improvisation Solistki 11- –Hanna Cichocka– trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 11- –Kozioł Martyna – trener Anna Nawrocka
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Soliści Open 11- –Szejner Aleksander– trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Wójcik Wiktoria– trener Kawa Natalia
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 12-15 lat –Luiza Lelińska– trener Anna Nawrocka
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Duety Open 12-15 lat –Lelińska Luiza i Oliwia Prus – trener Anna Nawrocka
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Caribbean Show Solistki 12-15 lat –Paulina Piekarz, „Śnieżka”– trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Tap Dance Solistki Open 16+ –Sobczak Magdalena– trener Tomasz Nawrocki
Srebrne medale
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Tap Dance Solistki 11- –Wiktoria Słodowicka– trener Tomasz Nawrocki
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Caribbean Show Solistki 11- –Julia Partyka, „Hunter” – trener Anna Nawrocka
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Pawlik Aleksandra– trener Kawa Natalia
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Duety 11- –Sowa Dominika i Kozioł Agata – trener Anna Nawrocka
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Modern Solistki Open 16+ –Judyta Pakulska– trener Tomasz Nawrocki
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Jazz Dance Solistki Open 16+ –Pakulska Judyta – trener Tomasz Nawrocki
Brązowe medale
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Duety 11- –Kowalczyk Wiktoria i Larska Dominika– trener Anna Nawrocka
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Rosińska Julianna– trener Kawa Natalia
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 12-15 lat –Paulina Piekarz– trener Anna Nawrocka
Finaliści
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Cichocka Hanna– trener Anna Nawrocka
- 5 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Bochen Victoria– trener Kawa Natalia
- 5 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Modern Solistki 11- – Cichocka Hanna– trener Tomasz Nawrocki
- 5 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 12-15 lat –Oliwia Prus– trener Anna Nawrocka
- 6 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Rosa Laura– trener Kawa Natalia
- 6 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 11- –Partyka Julia– trener Anna Nawrocka
- 7 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Marmon Julia– trener Kawa Natalia
- 7 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 12-15 lat –Maja Grygierczyk– trener Anna Nawrocka
- 8 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Wodausch Lea– trener Anna Nawrocka
- 9 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Larska Dominika– trener Anna Nawrocka
- 10 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Kapusta Weronika– trener Anna Nawrocka
Pozostałe sukcesy
- 10 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Performing Arts Improvisation Solistki 12-15 lat –Luiza Lelińska– trener Tomasz Nawrocki
- 13 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Performing Arts Improvisation Solistki 12-15 lat –Paulina Piekarz– trener Tomasz Nawrocki
Sukcesy z Bitew Tanecznych w trakcie IV edycji Opolskiego Festiwalu Tańca
Złote medale
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 15- –Rafał Nozdryn-Płotnicki– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Tap Dance Solo 15- – Joanna Nozdryn-Płotnicka– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Contemporary Solo 15- – Bednarski Marcel– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Contemporary Solo 16+ – Pakulska Judyta– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 16+ – Kawa Natalia– improwizacja – trener Anna Nawrocka
Srebrne medale
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Jazz Dance Solo 11- – Joanna Nozdryn- Płotnicka– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Tap Dance Solo 15- – Anna Nozdryn-Płotnicka– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 16+ – Janiec Martyna– improwizacja – trener Anna Nawrocka
Brązowe medale
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 15- –Bednarski Marcel– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Tap Dance Solo 15- –Rafał Nozdryn-Płotnicki– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 16+ - Pakulska Judyta– improwizacja – trener Anna Nawrocka
Finaliści
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 15- –Anna Nozdryn-Płotnicka– improwizacja – trener Anna Nawrocka
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Tap Dance Solo 15- – Cichocka Hanna– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Tap Dance Solo 15- – Sobczak Magdalena– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Contemporary Solo 15- – Piekarz Paulina– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Contemporary Solo 16+ – Kozołub Joanna– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 16+ – Haładus Dominika– improwizacja – trener Anna Nawrocka
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Jazz Dance Solo 16+ – Kawa Natalia– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki


text:
We wobłuku swjedźenskeho lěta „1 700 lět židowske žiwjenje w Němskej“ je njedawno znaty dźiwadźelnik Roman Knižka hromadźe z dujerskim kwintetom Opus 45 literarno-komorny hudźbny program „Ich hatte einst ein schönes Vaterland“ w Budyšinje předstajił. Něhdźe 130 ludźom poda wón w tamnišim wopomnišću dohlad do žiwjenskich poměrow Židow mjez Němcami wot 18. lětstotka hač do přitomnosće. Cordula Ratajczkowa je so z 51lětnym rodźenym Budyšanom wo dźensnišich politiskich poměrach rozmołwjała.
Knježe Knižka, na kóncu zarjadowanja sće wuzběhnył, zo je Wam tale literarno-koncertna tura naležnosć wutroby, wosebje předstajenje w Budyšinje. Čehodla?
Na Drježdźanskej Ludowej uniwersiće (VHS) maja mjeztym tři njedźele rěčny kurs serbšćiny. Milenka Rječcyna je so z Jadwiga Pjacec rozmołwjała, kotraž tam jědnaće zajimcow wuwučuje.
Kak je tutomu kursej serbšćiny w Drježdźanach dóšło?
J. Pjacec: Ludowa uniwersita je so pola nas w towarstwje Stup dale z.t. naprašawała. Kaž je nam Ludowa uniwersita zdźěliła, běchu so do toho hižo na Domowinu wobroćili, zwotkelž pak trěbnu podpěru dóstali njejsu. Jako běchu zwěsćili, zo je w sakskej stolicy towarstwo, kotrež ma Serbow jako čłonow, su so na nas wobroćili. Tak su prěni króć zwisk k towarstwje nawjazali.
Při wšěm, njeje to wšědne, zo w jednym měsće, w kotrymž su Serbja absolutna mjeńšina na VHS serbšćinu podawaja.
J. Pjacec: Haj, to je prawje. Sobudźěłaćerjo VHS su nam rjekli, zo maja wšě móžne rěče w poskitku. Serbšćina pak je pobrachowała, a to, runje w sakskej krajnej stolicy. Maja za samozrozumliwe, zo so w Drježdźanach serbšćinowy kurs za dorosćenych poskići.
A kak to nětko funguje? Sama wšak njesće wukubłana za wuwučowanje rěče?
Lětsa bychu žiwy adwentny kalender we Wojerecach dwacety raz přewjedli. Na to nětko takrjec w ćichim spominaja. Z hłownym organizatorom Torstenom Vogelom je so Silke Richter rozmołwjała.
Knježe Vogelo, što koronapandemiju ze žiwym adwentnym kalendrom zwjazuje a što jeju dźěli?
T. Vogel: Bych nimale rjekł: Kóžde lěto zas, kaž so tak rjenje praji. Mjeztym je to skerje napřećiwnosć. Loni smy nowy format namakali. Tón by samo aktualnym postajenjam wotpowědował. Přiwšěm smy so hinak rozsudźili.
Što to dokładnje rěka?
T. Vogel: Lětsa mějachmy „bajkowy adwentny kalender“ planowany – w cyrkwi a z hygienowym konceptom. Bohužel je incidenca mjeztym dramatiske rozměry nabyła. Prawidło 3G zwoprawdźić je organizatorisce ćežko, 2G porno tomu wotpokazujemy. Mi je jara žel, zo dyrbimy tele małe swětleško nadźije wupadnyć dać. Ale kóžda wěc ma dwě stronce, a po dokładnym wotwažowanju smy so rozsudźili žadyn žiwy adwentny kalender njepřewjesć.
Kak sće žiwy adwentny kalender loni organizowali?
Laboratorij za serbsku tradicionelnu hudźbu (LAB1) rěka dźěłarnička, na kotruž Serbski ludowy ansambl w kooperaciji ze Załožbu za serbski lud zajimcow za nalěto 2022 přeproša. Cordula Ratajczakowa je so z iniciatorom Tomaszom Nawku rozmołwjała.
Kak sće ideju za LAB 1 zrodźili?
T. Nawka: Hižo mnohe lěta zaběra so Měrko Šołta, předsyda Towarstwa za staru serbsku ludowu hudźbu, z Kralowym huslerskim spěwnikom, jónkrótnym rukopisom serbskeje ludoweje hudźby z druheje połojcy 18. lětstotka. A tak nasta tež na wšelakich zetkawanjach mysl, so bliže z tutym žórłom zaběrać a je spřistupnić dalšim zajimcam, kotřiž so za serbsku – a nic jenož – hudźbu horja. Po zapodaću próstwy je Załožba za serbski lud namjetowała, zo měł Serbski ludowy ansambl přewjedźenje přewzać.
Koho sće jako docentow zdobyć móhli?
Před 13 lětami nasta pola Horow blisko Wojerec wuhladnišćo, zwotkelž móžeš přirodu derje wobkedźbować. Z nim zwjazane pak su tež starosće, wo kotrychž je so Silke Richter rozmołwjała z dr. Alexanderom Harterom, managerom přirodoškitneho projekta łužiskeje jězoriny.
Knježe Hartero, w zašłosći je wuhladnišća dla k njerjanym komentaram dóšło. Što bě so stało?
Dr. Harter: W juliju mějachmy pad, zo je so něchtó při filmowanju wjelkow myleny čuł. Pozadk bě, zo je hajnik kilometer zdalene dźiwje swinjo třělił. Film nastróženych wjelkow z komentarom filmowca bě samo na kanalu Youtube widźeć. Dyrbjach z filmowcami, kotřiž nochcychu dowidni być, telefonować, zo dyrbimy afriskeje swinjaceje mrětwy dla dźiwje swinje třěleć. To žno ma trochu hórki přisłód, zo tele wuhladnišćo tež za filmowcow wudźeržujemy a dyrbimy sej potom jich njerjane komentary naposkać. Na zbožo pak su to wuwzaća. Ja znajmjeńša bych sej ze stron tych, kotřiž chcedźa přirodu wobkedźbować, wjace zrozumjenja za naše dźěło přał.
Wulki wothłós na wuhladnišćo pak tež starosće wunjese.
Posledni interview z loni zemrětym filmowcom dr. Tonijom Brukom je Knut Elstermann na Choćebuskim filmowym festiwalu (CFF) předstajił. Cordula Ratajczakowa je so z filmowym kritikarjom rozmołwjała.
Loni sće na CFF dokumentaciju „Serbja do kina“ předstajił, lětsa rozmołwu z Tonijom Brukom – Serbja Was njepušća?
K. Elstermann: Hdyž so jónu z temu intensiwnje zaběraš, wostanješ z njej zwjazany. Hommage bě wězo zrudna składnosć, přiwšěm wona wulkotnje na jeho skutkowanje dopomina. Tři krasne filmy „Wopyt“, „Zornowc“ a „Serbski Barliń“ pokazuja, kajki mnohostronski filmowc Toni Bruk bě.
Sće tele tři filmy do toho znał?
K. Elstermann: Pask wo słowjanskim Berlinje znajach, a mam jón za jara dobry. Tež hinaše jeho paski přeco zaso wulki zaćišć we mni zawostajeja – jeho filmowe rukopisy su jara wšelakore. Bruk zamó so temje přiměrić a wuměłsko- eksperimentelne filmy činić kaž „Zornowc“, w kotrymž wobrazowa rěč w srjedźišću steji, ale tež klasisku reportažu, kaž je to „Serbski Barliń“. Wón je wšitko zamóhł.
Njeje pak wšitko zwoprawdźił, štož je chcył. Sće to „tragiske“ mjenował. Čehodla?
Pod hesłom „Domizna – cuzba – rěč“ je Swobodny zwjazk němskich awtorow (FDA) wot 12. do 14. nowembra w Choćebuzu swoju zwjazkowu konferencu mjeńšinowym rěčam w Němskej a tu wosebje Serbam wěnował. Mjez wjacorymi serbskimi spisowaćelemi bě tež Jill-Francis Ketlicojc wobdźělena. Cordula Ratajczakowa je so z njej rozmołwjała.
Sće jako čłonka FDA pomhała konferencu přihotować – kak je docyła k tomu dóšło?
Tučasnje wobdźěłuja wuměłscy nawodźa pop-opery „Carpe noctem“ na předstajenjach nahrawany material. Wo tym je so Pětr Dźisławk ze Symanom Hejdušku rozmołwjał.
Što su waše konkretne nadawki a naroki při postprodukciji pop-opery?
Syman Hejduška: Smy na předstajenjach w septembrje wobraz a zwuk nahrawali. To bě njesměrnje wjele materiala, kotryž dyrbjachmy najprjedy jónu přehladać, sortěrować a mjeztym wobdźěłać. Dokelž njeběchmy ze zwukowej kwalitu na někotrych městnach hišće cyle spokojom, wotpowědne instrumenty a hłosy w studiju znowa nahrawamy.
Za kotre studijo sće so rozsudźili?
Syman Hejduška: Zwuk wobdźěłali smy w Röhrsdorfskich Castle Studios. Tam smy sej w zašłych tydźenjach prawidłownje ze skupinkami hudźbnikow a spěwarjow dojěli a wotpowědne zwuki nahrawali. Mjeztym smy z wuporjedźenjom materiala nimale hotowi. Wo dalše wobdźěłanje spěwow so tohorunja zamołwići Castle Studios staraja. Woni su z nami we wuskim zwisku a jednaja po našich přećach.
Kotre wužadanja sće při nahrawanjach zmištrować dyrbjeli?
Kulturnowědnik Julian Nyča je zjawnu onlinepeticiju pod titlom „Kein Bismarck-Denkmal auf dem Czorneboh/Čornobóh“ nastorčił. W běhu dweju dnjow je wjace hač 500 ludźi ju podpisało. Cordula Ratajczakowa je so z nim rozmołwjała.
Kak sće ideju peticije zrodźił?
Iniciatiwu Ciwilna kuraža Wojerecy počesća 11. nowembra w Drježdźanach za jeje wjelelětny akciski dźeń „Dźeń a nóc za tolerancu“ we wobłuku zwjazkoweho wubědźowanja „Aktiwnje za demokratiju a tolerancu“. Ze Cindy Paulick, projektnej nawodnicu Regionalneho dźěłanišća za kubłanje, demokratiju a perspektiwy žiwjenja (RAA) we Wojerecach, je Andreas Kirschke porěčał.
Knjeni Paulick, kak je iniciatiwa Ciwilna kuraža Wojerecy počesćenje přiwzała?
C. Paulick: Jako ležeše loni w nowembrje informacija wo dobyću w našim listowym kašćiku, smy so hobersce wjeselili. Rozmyslowachmy wo wosebitosći w našim angažemenće za tolerancu. Spěšnje běchmy sej přezjedni, zo leži wona w kontinuiće, z kotrejž swój akciski dźeń přewjedujemy.
Kak je akciski dźeń nastał?


text: Radwor (SN/MkWj). Twarski plan za nowotwarsku štwórć „Stara Budyska dróha“ w Radworju je schwaleny. Gmejnscy radźićeljo su projektej na swojim posedźenju předwčerawšim, srjedu, přihłosowali. Do toho bě zastupnica zamołwiteho architekturneho běrowa rozłožiła, z kajkimi wobmyslenjemi su so minjeny čas zaběrali. Tak Budyski krajnoradny zarjad pruwowaše, hač by so hara ze susodneje wjacezaměroweje hale Slavia w bydlenskej štwórći wuskutkowała. Tež z wobswětoškitnym zarjadom su so nastupajo sadźenje nowych štomow dojednali. Dalše pokiwy a wobmyslenja ludźi su wobkedźbowali. Skónčnje radźićeljo twarskemu planej jednohłósnje přihłosowachu, kotryž chcedźa nětko krajnoradnemu zarjadej předpołožić. Wotpowědnu dowolnosć za projekt swójbnych domow wočakuja klětu w měrcu.


text:
Přehlad nowinskich zdźělenkow Załožby
"Se pada" dósta wosebite myto Załožby za serbski lud
Cottbus/Choćebuz,
Wčera wječor wotewri Łužiska filmowa přehladka 20. raz filmowy festiwal w Choćebuzu. Tradicionelnje wotměje so wubědźowanje we wobłuku festiwala wuchodoeuropskeho filma w filmowym dźiwadle “Weltspiegel”. Delnjo- a hornjołužiske filmowcy zapodachu cyłkownje 19 krótkofilmow, mjez nimi tři serbskorěčne.
Załožba za serbski spožči hižo k 11. razej wosebite myto za najlěpši serbski film. SE PADA, film wot Miry Dubian a Nimy Schapera, je jury na wčerawšim wječoru přeswědčił. Rěčno-hudźbna filmowa kolaža kombinuje wšelake narěčane historiske teksty, na přikład wot Fryca Rochi, z Braniborskeho Serbskeho Casnika a druhich žórłow, z měnjenjemi młodych ludźi dźensnišeho časa k serbskej rěči a kulturje.
Wutrobnje gratulujemy dobyćerskemu teamej!


text:
Gumiklyjzy Food Truck – wywiad
Godomy z Tymkiem z foodtrucku Gumiklyjzy, kiery podowo tradycyjno ślonsko kuchnia w nowoczesnym wydaniu! Drugigo takigo niy treficie nikaj!
1. Skond sie wzion pomysł na ślonsko kuchnia w foodtruckowym wydaniu? Powiedzcie nom coś ło sobie!
Łod poru lot chciołech mieć food trucka, fest przaja warzyniu, yno niy było mie stać na restauracyjo, toż to rozwiązani było dlo mie idealne. Jako że niy chciołech sprzedować frytek, zapiekanek eli hamburgerów, postawiłech na oryginalno kuchnia, w oryginalnym aucie!A jako to bydzie kuchnia, to boła nojszybszo decyzjo – w tyn czos jak zaczołech sie zastanawiać to genau podowołech do stołu gumiklyjzy z roladom i modrom kapustom. W tyn sposób postawiłech na gumiklyjzy, a robia je z przepisu łod mamulki, kiero miała go łod starki – som ślonski i fest smaczne!
2. Je to możne, coby se Wos zamówić pod chałpa, kiej sie niy mo chynci warzyć w niydziela łobiodu?
Zawdy je szansa – yno to musiołby być fest srogi familijny łobiod, abo jako impreza okolicznościowo, coby sie to opłacało nom, jak i klientom! Na tyn przykład jaki srogi Gyburstag!
3. Prziszła do Wos na łobiod jako Oma, kiero późniyj wynokwiała że to niy ma uwarzone jak u nij w chałpie? Mocie jakie śmiyszne historie w robocie?
Kiedyś prziszła do nos Pani, kiero na wstympie padała „Jo robia nojlepsze kluski ślonskie i tego nic niy zmiyni, ale dom Wom szansa, cobyście mogli sie zbliżyć do mojich gumiklyjzów” i zamówiła jedna porcja. Kiej zjadła, prziszła do okienka i wymownie z cmokniyńciym padała yno „Maestro!”;) Momy moc klientów od kierych słyszymy, że som „takie jak robiła babcia!” (abo mamulka, teściowo) abo że lepsze :) To sprawio, że je nom cieplyj na syrcu, a i wiymy że naszo misja mo syns! Jedyn roz prziszła tyż cołko familija z bajtlami i starzikami. Gowa rodziny pado na wstympie „klusek mojij teściowyj niy pobijom żodne! Kiej zjedli, podeszli pochwolić kluski, a pan pado „Pyszne – ale mamusia robi lepsze!” :) Niy minyło 5 minut, kaj przybiegł som i pedzioł że niy chcioł podpaść teściowyj, ale musi pedzieć – nasze kluski były lepsze! ;)
4. Jaki je Wasze nojlepsze, popisowe danie?
Ciynżko odpowiedzieć na to pytani! Kożdy mo swoijgo faworyta! Jo na przikład fest przaja „Cebulowymu Mistrzowi” z sosym cwiblowym, skwarkami i cwiblom dymkom, a Kamila (kamratka w żywobyciu i robocie) przaje wyżyj już opisanymu „Kyjzowymu Miszungowi” z jednom yno modyfikacjom, dodowo do niygo skwarki! Klienci nojczynściyj bierom „Targanygo Wieprzka”, z szarpanom wieprzowinom, sosem z tomatowo – paprykowym i ogórkami konserwowymi z chilli. Kiej miołbych postawić na yno jedna propozycja to pedziołbych „No to klops”, kiery schodzi nom praktycznie zawdy. Robota robiom w nim małe karminadle w sosie śmietanowym na ostrym zymfcie i bulionie wołowym warzonym 7 godzin, jako dodatek dodowomy marchewka, a na wierch zielono pietruszka! No i je jeszcze klasyk! Kiery robimy w wersji limitowanyj – rolada z modrom kapustom! Od tradycyjnygo ślonskigo łobiadu różni sie tym, że niy mo formy rolady, yno gulaszu, a w smaku je tako jak oryginał!
5. Ludzie z inkszych województw radzi jedzom kluski z roladom i modrom kapustom? Eli lepij sie Wom biznes kulo u nos na Ślonsku?
Z żalem musza pedzieć, że lepij sie sprzedowajom poza Ślonskiym. U nos fest czynsto ludzie godajom „aaa kluski to jo Ci w chałpie zrobia!” i ciśnie do kolejki po frytki abo zapiekanka… poza Ślonskiym som my egzotycznym food truckiem, kierego ludzie som ciekawi. Je jeszcze kwestia ślonskich emigrantów, w Krakowie je ich fest dużo i z zawdy czekajom, kiej sie yno pokożymy.
6. Piszecie na swoij zajcie że warzycie ślonsko kuchna w nowoczesnym wydaniu, jak żeście zmiynili tradycyjno ślonsko kuchnia?
Nowoczesne wydanie polego na samyj formie klusek w wersji street foodowyj, podowanyj w kofliczkach, coby można było je wziońć i wszamać „po drodze”. Nojwiynkszom nowinkom som dodatki, kiere niy som na co dziyń dodowane do gumiklyjzów. Na tyn przikład sos z kyjzy z rukolom, orzechami włoskimi, oliwom z oliwek i świyżo mielonym ziylonym pieprzem.
7. U nos w gyszeftach Gryfnie, zawdy do klientów godomy po ślonsku, a jak to u Wos wyglondo?
W trucku mówimy i godomy :) Wszyjstko zależy łod regionu i łod klienta! Poza Ślonskiym kiej nos w to poprosi to godomy, bo czynsto nos po prostu niy rozumiom :D


text:
Jurij Žur (1788)
Jurij Žur (němsce Georg Juhr; * 10. septembra 1788 w Židźinom, † 20. junija 1813 w Budyšinje) bě serbski wučer a serbowědny slědźer.
Narodźi so jako syn małeho žiwnosćerja w Židźinom a wopyta najprjedy měšćansku šulu we Wojerecach a wot 1803 do 1807 Budyski gymnazij. Wot 1807 do 1810 studowaše teologiju w Lipsku. Wot 1810 do 1813 dźěłaše jako wučer při nowozałoženej šuli za chude dźěći w Budyšinje.
Žur studowaše serbske dialekty, dźěłaše na słowniku a serbskej rěčnicy, haješe w Lipsku wuske kontakty z druhimi Słowjanami a nawukny čěsce, pólsce, serbisce a rusce.
Jako wučer wuznamjenješe so ze zasłužbami wo wuwiće ludoweho šulstwa. W napoleonskej wójnje wěnowaše so wothladanju schorjenych, při čimž so sam natykny a zemrě.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Marja Kubašec: Žur, Jurij [1]. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 654


text:
- Zasady pisowni języka śląskiego - Henryk Jaroszewicz
- Moja babcia gotowała dla Gierka. Kulinarna podróż na Śląsk w czasach PRL-u
- Sprawa rodziny Tebbe. Kolacja z mumią - Monika Kassner
- Ciulandia - Henryk Waniek
- Kajś. Gyszichta ô Gornym Ślonsku. Edycyjo ślonsko
- Pippi Långstrump (po ślōnsku) - Astrid Lindgren + audiobook
- H. Buchner - Ciotka Flora
- Naklejka GŌRNY ŚLŌNSK
- Naklejka SILESIA
- Genealogia Książąt Górnośląskich - plakat
Mecynas ślōnskij gŏdki - szczegóły i donatorzy
Nasze książki w Google Books oraz Google Play
We pogōni za duchym
towar niedostępnydodaj do przechowalni
Opis
"We pogōni za duchym" to ślōnski kōmiks ô historyji rozwoju Gogolina na poczōntku XX wieku. Dziynki bogatym złożōm wŏpna i glajzōm żelaznyj bany miasto stało sie atrakcyjne dlŏ industyjalistōw, inwestorōw i ludzi, co poszukiwali zarobku.
Format: A4
Ôprawa: miynkŏ
Strōny: 32
Autorzi: Adam Fyda, Tomasz Kontny, Rafał Nocoń
Ślōnski przekłŏd: Grzegorz Kulik


text:
2019
Endonymy: Serby
ISO-kody: dsb
Aktualne powědarje: <4,000
Serby, jaden z nejmjeńšych słowjańskich ludow (někak 60 000 luźi), su domorodna mjeńšyna, kótaraž jo žywa w Łužycy w Nimskej. Wóni su etniski a linguistiski źělone do Górnoserbow (někak 15 000 powědarjow) a Dolnoserbow (někak 4 000 powědarjow).
Wobej rěcy matej dłujku pisnu tradiciju. W katolskich stronach Górneje Łužycy dawaju rěc w familijach dalej, ale w ewangelskich stronach Górneje a Dolneje Łužycy jo toś to dalejdawanje pśetergnjone a tam jo źinsa lěbda jaden maminorěcny Serb. W NDRskem casu su etablěrowali aktiwnu rěcnu politiku a su wugótowali k tomu infrastrukturu. Pó zasejzjadnośenju Nimskeje su Serby wugótowali dalšne rewitalizaciske programy, zwětšego kubłańske.
Wó projekśe
Toś ten projekt dej z pomocu wšakorakich metodow etnografiskego a sociolinguistiskego slěźenja pokazaś tuchylnu rěcnu politiku, oficialnu a na bazy. W srjejźišću slěźeńskego projekta stoje powědarje górno- a dolnoserbskeje rěcy. Projekt ma cel identificěrowaś nastajenja luźi k serbskej rěcy a jich pótrjeby nastupajucy programy za rewitalizaciju. Studija koncentrěrujo se na pšašanje, kaki wliw wugba statny politiski system na rewitalizaciske projekty.
Górno- a dolnoserbska studija dejtej wujasniś poměr mjazy politiskim systemom, rewitalizaciskimi napšawami a nastajenjami luźi k rěcy a teke, kak wótwórjone wóni su toś tej mjeńšynowej rěcy wobchowaś.
Wósebne wudaśe na serbskem boku „Serbske daty namakajośo how: https://easy.dans.knaw.nl/ui/datasets/id/easy-dataset:256500
Głowne slěźarje
Cordula Ratajczakowa, dr., kulturna antropologowka, serbska aktiwistka, cłonk wšakich serbskich towaristwow, kulturna redaktorka Serbskich Nowin. Jo napisała swójo doktorske źěło na uniwersiśe Bremen w kooperaciji ze Serbskim institutom, w kótaremž jo se wobźěliła na slěźeńskem projekśe wó serbskej stronje, kótaraž jo wobwliwowana pśez brunicowu industriju. Wóna se zajmujo za změnu a wobchowanje serbskeje identity a rěcy ako teke za poměr Serbow z nimskeju towarišnosću. Wóna jo wugótowała sociolinguistisku studiju wó nastajenju nimskorěcnych młodostnych k serbskej rěcy a jo slěźiła wó wukubłańskem systemje budyšyńskego Serbskego gymnaziuma.
Nicole Dolowy-Rybinska, dr., antropologowka a sociolinguistka. Profesorka w Instituśe slawistiki Pólskeje akademije wědomnosćow. Wóna se zaběra z wobgrozonymi rěcami, jich dalejdawanim a rewitalizaciju ako teke z tym, kak wužywanje mjeńšynoweje rěcy z kulturnym wědobnim zwisujo. Wóna jo slěźiła na sociolinguistiskem a antropologiskem pólu w Kašubskej (Pólska), Łužycy (Nimska), Bretani (Francojska) a Waliziskej. Wóna jo wugótowała pśirownowańske studije wó rěcy a kulturnej praksy młodeje generacije europskich rěcnych mjeńšynow a wó mjeńšynowem rěcnem aktiwizmje. Tuchylu pśespytujo, kak wukniki z nimskorěcnych familijow na budyšyńskem Serbskem gymnaziumje se pśiswóje rěcne a kulturne kompetency.


text:
Furlańsko godka
Furlańsko godka, frjulsko godka (fur. Lenghe furlane) - jydno s godek retorůmańskych, nojwjynkšo jeli uaźi uo ilość ńům godajůncych. Godo ńům přez půu miljůna ludźi, guůwńy Furlańe, nale tyž Italoki a Suowyńce. Dowńij uobšar godki uobejmowou Trjest a tajla Istryje, nale uostoua uůna wyparto s wybřeža Mořa Adrjatyckigo bez italski a suowyński a uobecńy jygo zaśyng uograńičo śe do historyčnych grańic rygjůnu Frjuli. We 1999 roku uostou uoficjalńy uznany bez państwo italske.
Roz na kedy furlańsko godka, godka ladyńsko a godka růmanš sům powažane kej tři rygjůnalne uodmjany godki retorůmańskij.


text:
Njedźelu wola wobydlerjo gmejny Halštrowska Hola noweho wjesnjanostu. Wot załoženja komuny 1995 zastawa zastojnstwo Dietmar Koark (CDU). Janek Wowčer je so z jeničkim kandidatom za njedźelne wólby rozmołwjał.
Kak hódnoćiće swoje skutkowanje w minjenej wólbnej dobje?
D. Koark: Dalewuwiće infrastruktury mam za wuspěch. Z dalewuwiwanjom přemysłoweje přestrjenje w Narću a z rozšěrjenjom industrijneje přestrjenje w Blunju/Zabrodźe smy docpěli, zo su so dalše zawody zasydlili. Tak skićachmy nowe a přidatne dźěłowe městna. Za pozitiwne mam tež postup we łužiskej jězorinje, předewšěm při Parcowskim a Lejnjanskim jězorje. Tak je so na přikład Lejnjanska swětłownja nimo tamnišeje cyrkwje z marku stała. A wabimy hosći ze zajimawym ansamblom mjeztym pjeć płuwacych a wosom modernych, tróšku futuristisce skutkowacych chěžow k nam.
Što su najwažniše nadawki do přichoda?


text:
UEFA Champions League
UEFA Champions League (mjanowano tyż kej Liga Majstrůw) – ojropejski, klubowy turniej we fusbalu, uorganizowany bez UEFA uod 1992, jako erbizna po European Champion Clubs' Cup. Sům to nojbarźi prestiżowe klubowe szpile we ojropejskim fusbalu, ino dla nojlepszich chopskich manszaftůw.
Nojwjyncyj wygranych mo Real Madryt (13), a ńyskorzi sům take manszafty jak: AC Milan (7), FC Liverpool, FC Bayern München (6), FC Barcelona (5), i Ajax Amsterdam (4). Nojwjyncyj torůw we gyszichcie Ligi Majstrůw mo Raul Gonzalez (71) [1] .
Przipisy
- ↑ Sztand: styczyń 2021


text:
Nowy oratorij „Hrodźišćo“ Měrćina Weclicha dožiwi jutře, sobotu, w Chróšćanskej „Jednoće“ prapremjeru. Nimo orchestra Serbskeho ludoweho ansambla, kapały Malty Rogackeho tež 1. serbska kulturna brigada sobu skutkuje. Čłonka předsydstwa a hłowna organizatorka brigady Sylwija Rječcyna je přihoty přewodźała. Cordula Ratajczakowa je so z njej rozmołwjała.
Něhdźe sto ludźi na oratoriju sobu skutkuje – kak to zhromadnje funguje?
S. Rječcyna: Mamy wulku podpěru SLA, hłownej cyłodnjowskej probje wotměwamy tónle tydźeń tu na žurli. Smy jako brigadnicy tež pokazani na kolegij Serbskeho gymnazija, kotryž projekt sobu podpěra. Mamy 61 šulerjow-spěwarjow; sydom poprawnych chóristow rejuje a jědnaće bywšich čłonow, kotřiž su lětsa maturowali, chór přidatnje zesylnja. Mjez wšitkimi sobuskutkowacymi knježi dobra zhromadnosć, tak tež mjez lajkami a profesionelnymi, štož njeje runje samozrozumliwe. Friedemannej Böhme jako hudźbnemu nawodźe je so jara derje poradźiło zhromadny cyłk wutworić.
W februarje sće probować započeli.


text:
Gramatyka
doktrynerscy; doktrynerska; doktrynerską; doktrynerski; doktrynerskich; doktrynerskie; doktrynerskiego; doktrynerskiej; doktrynerskiemu; doktrynerskim; doktrynerskimi; doktrynersko | pokaż wszystkie formy
doktrynerscy; doktrynerska; doktrynerską; doktrynerski; doktrynerskich; doktrynerskie; doktrynerskiego; doktrynerskiej; doktrynerskiemu; doktrynerskim; doktrynerskimi; doktrynersko; niedoktrynerscy; niedoktrynerska; niedoktrynerską; niedoktrynerski; niedoktrynerskich; niedoktrynerskie; niedoktrynerskiego; niedoktrynerskiej; niedoktrynerskiemu; niedoktrynerskim; niedoktrynerskimi; niedoktrynersko | zwiń


text:
„Posłuchaj lěkarja, prjed hač jeho trjebaš!“, serbske přisłowo namołwja.
Tak wěnuje so student mediciny Pětr Dźisławk w nowej seriji znatym a mjenje znatym chorosćam, zo by je čitarjam trochu bliže rozłožował (3).
Budyšin (CS/SN). Přirada za měšćanske wuwiće Budyskeje měšćanskeje rady so na swojim zašłym posedźenju na zhromadne stejišćo k strategiji pěškoweho wobchada w měsće dojednać njemóžeše. Tuž dyrbja so na přichodnym posedźenju znowa z tym zaběrać.
Zakład diskusije bě naćisk wobchadneje strategije za pěškow, kiž bě René Pessier z Drježdźanskeho předewzaća Mobilitätswerk předstajił. W naćisku wón zwěsći, zo maja wobydlerjo nutřkowneho města, trochu zdalenišich štwórćow a wsow wokoło města rozdźělne naroki na wobchad pěškow. W nutřkownym měsće steji skerje kwalita chódnikow w srjedźišću, mjeztym zo dźe na wsach wo prašenje, hač tam scyła chódnik maja.
Naprašowanje je wunjesło, zo je 60 procentow wobydlerjow ze situaciju pěškow spokojom. Přiwšěm maja woni tójšto žadanjow, što měło so polěpšić. Tak měł so podźěl pěškow zwyšić a runočasnje jich začuće wěstoty polěpšić. We wjesnej kónčinje přeja sej porno tomu chódniki na woběmaj bokomaj puća.
Pančicy-Kukow (FK/SN). Tójšto wěriwych wuži sobotu wječor składnosć, na předwječoru prěnjeho adwenta w derje pjelnjenej klóšterskej cyrkwi w Pančicach-Kukowje z duchownym impulsom čas přihota na hody zahajić. Chór Lipa bě hromadźe z Markleebergskimi wokalistami na wosebity hudźbny nyšpor přeprosył.
Serbske ćěleso pod nawodom Jadwigi Kaulfürstoweje zahaji jón z kěrlušom „Přińdź, wšitkich ludow Zbóžniko“, na čož farar Tomaš Dawidowski přitomnych wutrobnje dwurěčnje powita. Sćěhowachu dalše spěwane modlitwy, kotrež Lipa před wołtarjom swjatnicy zanošowaše. Mjez druhim znošowaše so antifona „Rosujće njebjesa na zemju dele“ po sakralnym rumje, přisłušne wjerše zaspěwaštej sotře Diana Měrćinkowa a Sofija Nukowa. Wosrjedź tutoho bloka wozjewi duchowny tež ewangelij, kotryž bě tójšto připosłucharjam jasny spočatk adwentneho časa. Pod tutym zaćišćom spěwachu wšitcy zhromadnje z Wosadnika „Přihotuj so, luba duša“.
Awtorske zetkanje w Friziskej
Ljouwert. Lubina Hajduk-Veljkovićowa je serbska wobdźělnica na hišće hač do wutory trajacym zetkanju awtorow dźiwadłowych hrow w mjeńšinowych rěčach we wobłuku mjezynarodneho projekta „Phōnē – mjeńšinowym rěčam hłós dać“ w Ljouwerće (Leeuwarden). Ze zeńdźenjom „ma so proces pisanja hrow oficialnje zahajić“, kotrež chce cyłkownje wosom jewišćow w hrajnej dobje 2023/2024 prezentować.
Kulturnu fabriku wuznamjenili
Wojerecy. Lětuša lawreatka Myta Reginy Hildebrand je Wojerowska Kulturna fabrika. Wona „wuznamjeni so za spěchowanje idejow a projektow w zwisku z towaršnostnej zamołwitosću a za konstruktiwne rozestajenje z wobstajnje měnjacymi so wužadanjemi we Wojerecach“, we wopodstatnjenju rěka.
Z dźewjeć kandidatami
Lejno (SN/MWj). Swójsku wohnjowu woboru drje w Lejnje w gmejnje Pančicy-Kukow nimaja. A tola maja we wsy nětko nowu sirenu. Kaž Pančičansko-Kukowski wjesnjanosta Markus Kreuz (CDU) na wčerawšim posedźenju gmejnskeje rady w Lejnjanskim Kubicec hosćencu informowaše, njebudu ze sirenu wohnjowych wobornikow alarmować, ale wobydlerjow w katastrofowym padźe.
Natwarić móžachu ju dźakowano spěchowanskemu programej Zwjazka. Techniska připrawa płaći něhdźe 20 000 eurow. Z toho dyrbješe gmejna jeničce 3 000 eurow ze swójskeje kasy zapłaćić. Připrawjena je sirena na 16 metrow wysokim sćežoru. Hdyž wona zaruje, ma to tež w Zejicach a Časecach słyšeć być. Prěni raz wupruwować budu ju na cyłoněmskim warnowanskim dnju 8. decembra. Potom zasłyša wobydlerjo w 11 hodź. pjeć sekundow trajace sirenowe zwuki, přetorhnjene wot runje tak dołhich přestawkow. To ma jednu mjeńšinu trać. W 11.45 hodź. budźe trajny zwuk słyšeć, štož woznamjenja kónc warnowanja.
Budyšin. Na adwentnych sobotach budźe Serbska kulturna informacija přidatnje wot 10 do 15 hodź. wotewrjena a skića kóždu sobotu wosebite zarjadowanja. Tak přewjedu tam jutře dźěłarničku debjenja hodownych kulow. Na dalšich sobotach zhotowjeja tykački, podadźa so na slědy Serbow w Budyšinje a zhotowjeja šćěpjelowe taflički z wosobinskimi motiwami. Přizjewjenja přijimuja pod telefonowym čisłom 03591 42105.
Wuhotuja adwentne wiki
Ćisk. Zhromadne adwentne wiki wuhotuja Ćišćanske towarstwa jutře, sobotu, wot 14 do 19 hodź. na tamnišej nawsy. Wohnjowi wobornicy staraja so wo lěhwowy woheń a dźěćace towarstwo organizuje pječenje chlěba na kiju. Młodźina poskićuje pražene kołbaski, kulturne towarstwo pak plincy, kofej a tykanc. Horce wino dóstanu wopytowarjo při stejnišću rejwanskeje skupiny. Na Ćišćanskim statoku předawaja plećene, drjewowe a keramiske wudźěłki kaž tež tajke z Rudnych horin. W 17.30 hodź. wočakuja rumpodicha, z kotrymž chcedźa sej zhromadnje zaspěwać.
Spěwaja do adwenta
Do awta so zadobyli
Kamjenc. Row swojich přiwuznych je předwčerawšim popołdnju žona na pohrjebnišću při Kinsporskej dróze w Kamjencu wopytała. W tym času zadobychu so njeznaći do jeje wosoboweho awta typa Peugeot a pokradnychu ručnu tobołku. W njej bě nimale 600 eurow. Nimo toho načinichu paduši něhdźe 500 eurow wěcneje škody.
Chrósćicy. W Chrósćicach je mjeztym z tradiciju, zo wjesne towarstwo Domizna na předwječoru prěnjeho adwenta na nawsy ze zelenych hałužkow zwity adwentny wobłuk staji, kiž so z adwentnej hwězdu w přichodnych tydźenjach frinkoli. K tomu poskićuja jutře, sobotu, wot 17 hodź. na nawsy před putniskej hospodu praženu kołbasku a horce wino. Dźěći su na to w 17.30 hodź. do Chróšćanskeje putniskeje hospody prošene. Tam móža na serbsku bajku słuchać, kotruž ćeta Monika jim čita.
Pod hesłom „Potajne časy“ přednošuje potom w 19.45 hodź. wědomostna sobudźěłaćerka Serbskeho muzeja Andrea Pawlikowa w putniskej hospodźe. Wona zaběra so ze serbskimi nałožkami na kóncu lěta a předstaji znate nałožki w trochu hinašim swětle. Mjez druhim wotmołwi na prašeni što chowa so za postawu swj. Borbory a što je w dwanaće nocach dowolene a što nic?
Drježdźany (SN). Čłonojo a čłonki towarstwa „Stup dale“ wojuja tučasnje wo zachowanje Serbskeje dźěćaceje dnjoweje skupiny w Drježdźanach. Wo tym informuje čłon towarstwa Christoph Cyž. Krótkodobnje je nošer pěstowarnje wotskočił. Z pomocu crowdfundingoweje akcije hromadźi towarstwo „Stup dale“ pjenjezy, z kotrymiž měła so w přichodźe podruž pěstowarnje financować. „Wotmysł je, přichodnemu nošerjej dźěl pjenježnych winowatosćow wotewzać. Tak njewobsteji riziko, zo měł měsac wob měsac ze swójskeje móšnje pěstowarnju podpěrać, ale jeničce z pomocu financielnych srědkow města Drježdźany“, Christoph Cyž rozłoži.
Tučasnje wjedu rozmołwy z móžnym nošerjom, kiž chce přichodny tydźeń dalši wažny rozsud w tutym prašenju tworić. Tohodla chcedźa hač do kónca tydźenja najwjetši dźěl planowaneje sumy 10 000 eurow nazběrane měć. To měł jasny pozitiwny signal być, zo so w Drježdźanach něšto hiba a zo so „Stup dale“ prócuje, financnu situaciju pěstowarnje polěpšić a přichodneho nošerja z tym wolóžić. Štóž chce akciju towarstwa podpěrać, móže to přez slědowacy link činić: .


text:
Skond sie wziyno nikaj?
Wynokwianie Kadłubka – czyńść 40 .
Nikaj” ni ma nikaj używane. Yno u nos! Cudno słowiańsko sylaba. Dejcie pozór, wiela razy na dziyń godocie „nikaj”. Sztyc yno „nikaj”. Nikaj jest przisłowkym i łodpowiado na pytani „kaj?”. Jak nikaj nos ni ma, żodyn nos niy widzi. To jest prowda prosto, nojprostszo. Abo tak sie nom yno zdowo. A nos ni ma – to znaczy, że my som nikaj. Tracymy sie – abo sie niy tracymy, ganc egal. Nikaj trefi kożdy – niy yno wtedy, jak wylezie z chałpy.
Kaj my som?
Beztoż ni ma nos ani tam, ani sam, som my nikaj. Kajmś my jednak som, skoro godomy, pra. „Nikaj” jest tak gryfnym słowym i tak czynsto godo sie „nikaj”, że zdowo mi sie, że Ślonzoki dysponujom, niy musza dować dowodow, jakomś tajymnom wiedzom o nikaj. Dziwno filozofjo zawiyro to malutki słowko ślonski „nikaj”…
Kaj my to som? – pyto sie profesor Nawarecki w „Lajermanie”. Co momy odpedzieć profesorom, jak nos pytajom o nikaj. Abo urzyndnikom. Abo dziynnikarzom. Abo briftregerowi, kery sie pyto: „Łon sam już niy myszko? To kaj myszko?” – Nikaj.
Nikaj je w godce
Ciaplomy sie w nikaj jak w marasie. Jak nikaj indzi, ale u nos do sie jeszcze trocha dychać. Możno skuli tego nikaj… Bo nikaj mianowoł roz jedyn dystansym. Obywatele świata nikaj, Ślonzoki, nikaj ni majom sie tak dobrze, jak we swoim NIKAJ. Ale nikaj to ni ma unik od kajś. Łod roboty, łod łodpowiedzialności, łod dokładności i obowionzkow. Niy. Unikomy przeca bezkształtnego świata i nijakigo świata na Ślonsku. Przajymy geometrii jak żodyn na świecie. Niy idzie dyć pedzieć: „Ida do nikaj”. Znomy droga. Żodyn tak jeszcze niy pedzioł: „Cisna drapko ku nikaj”. Te ślonski zbratani ze słowym „nikaj” godo nom jedno rzecz: wy niy poradzicie być nihilistami, bo nihilizm żeście już wciepli do waszego godanio. Nikaj miyszko u wos w godce – i skuli tego ni ma sie czego boć.
Kaj je nikaj?
Umiyrała roz jedno oma w Łaziskach Górnych, słyszoł-żech to na własne, uszy. Pedziała łostatni słowa: „Widza wyglancowane nikaj”. Wjelgi fajer NIKAJ. I kojfła z tym nikaj na gymbie blank bladyj.
„Zdrodźcie nom, proszymy wos, pedzom keregoś dnia, kaj jest nikaj!” Bo wos śledzymy i podłuchujymy, a tego dalij niy wjymy? Możno w nos? – pedzom im Ślonzoki. Możno w nos jest trocha nikaj, ale trocha, yno trocha, bo wjyncyj jest wysokiego seledynowego nieba. Jo niy wjym. Nikaj wom tego niy pedzom. Ale przeca jakoś tam poradzymy se to wyforsztelować. Nawet bez godanio, kaj jest nikaj.
Prof. Uś dr hab. Zbigniew Kadłubek – rezkiruje Katedrom Literatury Porównawczyj. Je filologiym klasycznym, eseistom i tłumaczym. Pisze tyż po naszymu, dejmy na to „Listy z Rzymu” abo „Promytyojs przibity”.


text:
Receptōw1 na bigos je kans2. Tyn ślōnski je ze przeciyrym ze tōmatōw3 i nojczyńścij4 ze kapusty świyżyj i kiszōnyj. Jak żech moji Babie pedzioł5, że chciołbych taki narychtować na Sylwestra, to mi padała6, ze ôn7 je za ajnfach8 i że na Sylwestra to by musiało być co barzi9 eleganckego, no i że tyn bigos ôd ni ôd Mutry10 bōłby lepszy… no i tak to Chop niy moł wyjścia, yno musi rychtować Bigos ôd Teściowyj 😉
Trza prziznać, że ôn je richtich11 dobry, ze śliwkōma, grzibami, winym i całōm gōrōm miysa. Tyn recept je we ôd ni familiji już dojś dugo i zajś idzie na nastympne pokolynie.
Co potrza?
2 kg kapusty kiszōnyj
50 dkg wōsztu12
30 dkg wyndzōnki
80 dkg żeberek wieprzowych
50 dkg karczku abo łopatki
2 cebule
trocha masła klarowanego
ze 5 liści laurowych
5-7 kulek ziela angelskego
1 łeżeczka majeranku
1 łeżeczka tymianku
10-15 suszōnych śliwek
5-7 ziorek jałowca
2 gorście suszōnych grzibōw (nojlepi prawikōw13)
flaszka14 czerwōnego wytrawnego wina- niy bōjcie sie, całyj tam niy wlejymy 😉
łeżka cukru
Na sōm15 poczōntek przepōkejcie16 i wyciście kapusta. Na maśle klarowanym zeszklijcie- we gorku, we ftorym sie bydzie robiōł tyn bigos- pokrōno17 cebula i potyn dociepcie18 do tego kapusta i niech ôna sie już zacznie pomału warzić19. Mogecie do tego tyż już wciepnōńć prziprawy. Tera bierymy sie za boczek, wōszt i miyso. Pokrejcie to wszyjsko i partiami przipiykejcie20 na patelni i wciepujcie do gorka ze kapustōm. Żeberka mogecie pokroć na wiynksze kōnski21 ze kościōm i po podpieczyniu wciepnōńć do reszty- jak bigos baje fertich,22 to sie je wyciōngnie i lepi wyciepnie kojści i pokreje23. Grziby przepōkejcie24 i uwarzcie- dejcie yno trocha wody. Jak sie uwarzōm, to je pokrejcie, a woda wlyjcie do kapusty, to bydzie nōm lepi wōniało25. Dolyjcie do tego jeszcze trocha wina i niech sie to tera podusi… nojlepi połra godzin, yno dejcie pozōr26, żeby sie niy przipołlōło27. Mogecie to jeszcze podlywać winym, a pod kōniec wciepcie tam śliwki. Jak już wszyske miysa bydōm miynke, to go jeszcze dosmakujcie28. Taki bigos je nojlepszy na drugi abo i trzeci dziyń, bez to nojlepi zrobić go aby dziyń przed fajerym29. Już sie robia godny30… Smacznego 🙂
1przepisów; ō- samogłoska w wymowie między o i u
2dużo
3pomidorów
4najczęściej
5powiedział
6powiedziała
7ô=ło
8zwyczajny
9bardziej
10mamy
11naprawdę
12kiełbasy
13prawdziwków
14butelka
15sam
16przepłuczcie
17pokrojoną
18dorzućcie
19gotować
20przypiekajcie
21kawałki
22gotowy
23pokroi
24przepłuczcie
25pachnieć
26uważajcie
27przypaliło
28doprawcie
29imprezą
30głodny


text:
We mojich modych czasach, to se ani przedstawić niy szło, coby sie dziecka uczyły bez tyn internet, jako to godajōm "zdalnie". A to je dzisio taki ȏgrōmnie modne słowo! Tatulek ze mamulkōm siedzōm w dōma ze dzieckami, ale czasu dō nich niy majōm, bo sōm we robocie, chocioż yno "zdalnie". Bezto kożdy siedzi we inkszym kōncie we pomiyszkaniu, a wali we tyn komputer. To samo dziecka, lekcyje tyż majōm "zdalnie", ale im niy przajōm, boby sie raczy woleli widzieć na żywo niż "ślepić" we tyn kōmputerowy ekran. Moja wnuczka chodzi do "szkoły" ze swojim umiłowanym ptoszkym, kery ni ma taki cołkym maluśki, a jak go co napadnie to fest rajcuje a dziecka szteruje! Wnuczek ȏd moji kamratki dycki kōmbinuje, coby kery do niygo zazwōniył, jak ȏn mo sie iś uczyć! Starki tyż chcioł mamōwić, coby mu zazwōniyła, jak ȏn bydzie mioł matymatyka! Wtynczos powiy mamulce, że ȏn je usprawiedliwiōny, bo musioł ze starkōm pogodać, przeca starszym ludziōm kozać czekać sie niy godzi! Jako widzicie synczysko chodzi do piōntej klasy, ale mōndre je jako nikere nasze polityki, co już swoji lata majōm!
Niy wiym jako Wy, ale jo dycki mōm staroś, co tym mojim wnuczkōm na tyn "Dziyń Dziecka" kupić! Bo jo sie na tych wszyjskich modnych rzeczach, co im dziecka godajōm "gadżety" niy znōm! I tak, coby prowda pedzieć, niż jo bych to pochytała, to za tyn czos by sie zaś jaki nowe te "gadżety" pokozały. I bezto jo se dała ze tym pokōj, a ani sie niy starōm tego spokopić! Yno sie dycki dzieckōm do jaki wiynkszyj rzeczy dołoża. Ale to tyż mo swoji słabe strōny! Jak my łońskigo roku ściepli sie wnukōwi na tablet, to jak sie go jedna ciotka spytała, kery ci tako piykno rzecz kupiył, to ȏn kwilka pōmyśloł, a potym padoł tak: trochę rodzice, to znaczy tata i mama, trochę babcie – myślę, że obie, i potem to nie wiem kto jeszcze...ale mnie się podoba!
Roztōmiłe dziecka, życza Wōm cobyście zdrowi byli, a niy musieli dłōgo czakać na normalne czasy!
Grymlino
P.S. Serdeczne podziynkowani do panoczka Alka Zimōńczyka za pōmōc we ślōnski korekcie.


text:
Myslenski sport wobradźa Janej Kregelinej wjeselo. „Za Wojerowske šachowe towarstwo ASP sym prawidłownje w Čornochołmčanskim Frenclowym domje. Hrajemy we wyšej lize, najwyšej němskej klasy“, powěda 48lětny prawiznik. Wot 2014 je wón zapósłanc SPD we Wojerowskej měšćanskej radźe. Dale je trenar, hrajer a wot lěta 2012 tež předsyda Wojerowskeho šachoweho towarstwa. Wot lońšeho angažuje so rodźeny Běłowodźan tohorunja w přiradźe za serbske naležnosće města Wojerec.
Wotrostł je Jan Kregelin w Grodku. „W pěstowarni swjećachmy kóžde lěto ptači kwas. W šulskim času smy tež camprowali. Nalěto debjachmy jutrowne jejka“, wón powěda. „W měsće běchu mi dwurěčnje popisane taflički derje znate. Tak sym wotrostł.“ Rjadowniske jězby wjedźechu často do Błótow. Tam zeznajomi so Kregelin z narodnej drastu Delnich Serbow, jich rěču a kulturu. Po wukubłanju z maturu w energijowym kombinaće Čorna Pumpa a słužbje we wójsku studowaše wón w Lipsku prawo. Wot 1999 dźěła jako prawiznik. „Dźěło w serbskej přiradźe dopomina mje na moje serbske korjenje. To mje pohonja, a sym hordy na to“, Wojerowčan wuzběhnje.


text:
Kamjentny dom
Kamjentny dom z.t. (němsce Steinhaus e.V.) je sociokulturelny centrum na Kamjentnej 37 w Budyšinje. Je mjez druhim zarjadowar mnohich koncertow, dźiwadłowych a kinowych předstajenjow, hudźbneho wubědźowanja BEAT, mjezynarodnych młodźinskich wuměnow (wosebje z Pólskej), filmowych projektow (n.př. Małe B při Sprjewi) atd. Nimo toho je towarstwo nošer młodźinskeho dźěła w Budyšinje a mobilneho młodźinskeho dźěła we wšelakorych wokolnych gmejnow, kaž na přikład we Wulkej Dubrawje, Malešecach a Radworju.
Kamjentny dom ma wokoło 20 stajnych sobudźěłaćerjow. Jednaćel je Torsten Wiegel.
Wot 2012 do 2014 přetwari so stary Kamjentny dom a dósta mjez druhim nowu žurlu. Sociokulturny centrum bě mjeztym w tak mjenowanym eksilu na Alberta Schweitzerowej 1b zaměstnjeny.
Kamjentny dom wuhotowaše tež wšelake wjetše serbske zarjadowanja, mjez nimi Wočiń woči!, partyje Serbskeje murje abo wulkej koncertaj Měrćina Weclicha.


text:
Rěčny kućik dr. Anje Pohončoweje z wusyłanja 08.09.2010 Amt und Beruf ausüben
Hauptinhalt
Němska hamtska rěč lubuje konstrukcije kaž „einen Beruf ausüben“: Er übt den Beruf eines Dachdeckers aus. Druhdy je do serbšćiny přewzamy a čitamy potom: „Wón wukonja powołanje třěchikryjerja.“ Njezwučene a trochu njelepje tole w serbšćinje tohodla klinči. Serbšćina jako słowjanska rěč wužiwa w tutym padźe werbalne konstrukcije. W zwisku z wukonjenjom powołanja móžemy wot wotpowědneho substantiwa werb wotwodźeć, na př. šewc – šewcować, kowar – kowarić, wučer – wučerić. Bohužel to přeco po tutym wašnju njefunguje. Potom zwostanje hišće móžnosć prajić, zo je něchto třěchikryjer, frizer abo zo něchtó na posće, pola železnicy abo w rozhłosu dźěła. Dalši typiski wuraz z němskeje hamtskeje rěče je „ein Amt bekleiden“ abo „eine Funktion ausüben“. Mjeztym zo móžu serbsce bjeze wšeho prajić, zo něchtó wěstu funkciju wukonja, njeje w padźe „ein Amt bekleiden abo ausüben“ trjeba, sej něšto nowe wumyslić abo po němskim wutworić, wšak wužiwamy za to dawno wuraz zastojnstwo zastawać, potajkim: Wón zastawa tute zastojnstwo hižo 10 lět.


text: Najprjedy raz dobra powěsć: Před něhdźe sto hosćimi su minjeny štwórtk w Kamjenskim měšćanskim dźiwadle wuchadźenje mjeztym 15. wudaća „Łužiskeho almanacha“ swjećili. Mjenje dobra je powěsć po dalewobstaću kóždolětnje wuchadźaceje regionalno-stawizniskeje knihi. „Podróšenja zhotowjenskich kóštow lětsa su dych wotražace. Almanach wudawace towarstwo a koło awtorow dźěła čestnohamtsce. Tola nowe płaćizny přichodne wudaće do prašenja stajeja“, zwěsći Norbert Schnabel, předsyda towarstwa, kotrež je po swojej hłownej publikaciji pomjenowane, we witanskej narěči. Su pak tež hišće hinaše přičiny: Tež Łužičenjo su před pozadkom stajnje stupacych kóštow za žiwjenje k lutowanju nuzowani. „Wotbytk knihow je w tychle časach dźeń a ćeši“, Schnabel wuzběhny.


text:
Starši so wudawkow w Njebjelčanskej pěstowarni dla naprašowali
Njebjelčicy (SN/MWj). Wjele wutrajnosće trjebachu čłonojo Njebjelčanskeje gmejnskeje rady na swojim wčerawšim posedźenju, jako steješe hospodarski plan 2021 w srjedźišću. Přećiwo njemu běchu někotři radźićeljo tójšto znapřećiwjenjow zapodali, kotrež so na najwšelakoriše pozicije wudawkow měrjachu. Kóžde jednotliwe prašenje wjesnjanosta Tomaš Čornak (CDU) wčera nadrobnje rozłoži.
Tak porokowachu radźićeljo mjez druhim wudawki gmejny za rězbarsku dźěłarničku, měnjo, zo měła wona tež tamne towarstwa spěchować. Nimo toho wěnowachu so wjacore zapodaća přećiwo planowanym wudawkam za komunalny twarski zawod, kotryž chcedźa přichodny čas rozšěrić a wjacore rumnosće přemysłownikam wotnajeć. Při jednotliwych wothłosowanjach wjetšina radźićelow znapřećiwjenja wotpokaza. Tak móžachu skónčnje cyłkowny hospodarski plan gmejny Njebjelčicy za lěto 2021 wobzamknyć.


text:
Šćeńca (AK/SN). Wohnjowobornu gratownju w Šćeńcy přetwarić a saněrować, tomu je Łazowska gmejnska rada na swojim zašłym posedźenju přihłosowała. Při jednym hłosawzdaću je wjetšina radźićelow wudawki we wysokosći 144 000 eurow za Šćeńčansku woboru wobzamknyła. Předewzaće financuja z gmejnskeho budgeta, a to z dochodow z přemysłoweho dawka. 124 000 eurow je předwidźanych za přetwar a saněrowanje wozydłoweje hale. 20 000 eurow nałoža za natwar elektroniskeje sirenoweje připrawy.
Naprawa w Šćeńcy je nuznje trěbna. „Plan wo wohnjoškitnej potrjebje nas k tomu namołwja. Runje tak su zakonske předpisy wohnjoškit a wuchowanistwo nastupajo“, je wjesnjanosta Thomas Leberecht (CDU) radźićelam rozkładł. Zdobom wón wuwědomi, zo „runje Šćeńčanska městna wobora wysoku wšědnu zasadźensku hotowosć zawěsća. Jej mnozy aktiwni kameradźa přisłušeja. Jich chcemy z wobzamknjenjom podpěrać.“
Kulturny potencial rozjimali
Slepo. Župa Jakub Lorenc-Zalěski je we wobłuku wčerawšeje bjesady w Slepom wo přichodźe Serbskeho kulturneho centruma diskutowała. Něhdźe 30 čłonkow a čłonow je sej potencial w swojej kónčinje wuwědomiło, wuzběhujo mjez druhim mnohe aktiwne towarstwa, dudakowy festiwal a wubědźowanje wo najlěpši warjeny twarožk lěta.
Dotal žanych dopóznaćow
Budyšin. Po palerskim nadpadźe na planowany kwartěr za ćěkancow „Sprjewiny hotel“ minjeny pjatk w Budyšinje wobšěrne přepytowanja traja. Kaž krajny kriminalny zarjad (LKA) informowaše, njeje žanych nowych dopóznaćow skućićelow nastupajo. Tuchwilu su zwěsćowarjo přičiny wohenja městnosć přepytowali a slědy zawěsćili, praji rěčnica LKA wčera na naprašowanje.
Za demokratiju a integraciju
Budyšin. Župa „Jan Arnošt Smoler“ Budyšin a Załožba za serbski lud přeprošujetej na nazymski koncert ze skupinu „Trio a kumple“ 5. nowembra we 18 hodź., na žurlu SLA. Zastupne lisćiki za pjeć eurow budu při wječornej kasy na předań.
Filmy Nowaka-Njechorńskeho
Budyšin. We wobłuku rjadu „Łužiske dohlady“ pokazaja zajutřišim, pjatk, 4. nowembra, na žurli Serbskeho ludoweho ansambla wot 19.30 hodź. filmy, nastate po scenarijach Měrćina Nowaka-Njechorńskeho. Zastup płaći 8 resp. potuńšeny 6 eurow.
Serbske kemše w Drježdźanach
Drježdźany. Serbja w sakskej krajnej stolicy su na maćernorěčnu Božu mšu njedźelu, 6. nowembra, w 16 hodź. do cyrkwje swj. Antonija na Bünauwskej 10 w Drježdźanach-Löbtauwje přeprošeni.
Wo hladanskej swójbje
Ćežke njezbožo z motorskim
Zubornička. 51lětny bě předwčerawšim, póndźelu, dopołdnja ze swojim Renaultom na Bartskej droze w Zuborničce po puću a chcyše nalěwo do Budyskeje dróhi wotbočić. Při tym wočiwidnje na předjězbu 46lětneho motorskeho njedźiwaše, kotryž jězdźeše na Budyskej, tak zo staj wobaj do so zrazyłoj. Jězdźerja Jawy ćežko zranjeneho do chorownje dowjezechu.
Kulow (AK/SN). Město Kulow ze swojimi jědnaće wjesnymi dźělemi ćěri plan wužiwanja ležownosćow doprědka. Jednohłósnje wobzamkny měšćanska rada minjeny tydźeń schwalenje přednaćiska. Tutón budu nětko zjawnje wupołožić. Nošerjo zjawnych zajimow a wobydlerjo móža so k tomu wuprajić. „Plan wužiwanja ležownosćow ma twarske a dalše wužiwanje w komunje přihotować. Wón njetwori twarske prawo, wolóži pak naćisk wobtwarjenskich planow. Kóždy smě a je namołwjeny we wobłuku wobydlerskeho wobdźělenja přeća abo kritiku wuprajić. Za to je nětko runje prawy wokomik“, wuswětli Marina Botta ze zamołwiteho planowanskeho běrowa Haß krajinowi architekća Radeberg.


text:
Piotr Zdanowicz: Odra #1. Na podzim u ślōnskij hercoginy
Jest mnóstwo rzeczy typowo śląskich, które kojarzymy wyłącznie ze śląską tradycją, kulturą, tożsamością… Tak się jednak składa, że istnieje też pewna „rzecz”, która – chociaż nie związana wyłącznie ze Śląskiem – dotyka samej istoty Śląska i śląskości. To dzięki niej jeden Śląsk jest „dolny”, a drugi -„górny”. To ona, stanowiąc geograficzny kręgosłup Śląska, była niegdyś jego główną arterią komunikacyjną… To jej nazwa pojawia się w wielu opowieściach dotyczących śląskiej historii, przyrody, geografii…
No właśnie, ogromna większość terenów Górnego Śląska i cały Śląsk Dolny leżą w dorzeczu Odry, zwanej czasem księżną śląskich rzek. Nad Odrą lub którymś z jej dopływów położone są niemal wszystkie większe śląskie miasta. Odra służyła obronności, kiedy pośród jej rozlewających się wód i mokradeł budowano warowne grody i twierdze; służyła też gospodarce, gdy na Śląsku powstawał jeden z największych śródlądowych portów Europy, a nieco wcześniej – najstarszy śląski kanał łączący rzekę z górnośląskim przemysłem.
Nad Odrą mieszkały też całe pokolenia śląskich mataczkŏrzōw, łodziŏrzōw, rybŏrzōw i przewoźnikōw, a rzeka była wyznacznikiem rytmu życia dla mieszkańców swej doliny, stając się dla nich błogosławieństwem, ale często też przekleństwem…
Dzisiejsza Odra, odarta ze swego majestatu, wydaje się być hercoginã na pynzyji. Ucichły już bowiem pieśni mataczkŏrzōw, gwar nadodrzańskich tawern, skrzypienie portowych dźwigów. Od dawna nie ma nad Odrą kąpielisk… Znikają promy, barki towarowe, i nawet statków wycieczkowych jest kilkakrotnie mniej, niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu.
Na Wachtyrzu tematyka odrzańska czasem się pojawia, ale też chyba niezbyt często, a przecież Odra to „temat rzeka”. Spróbujmy więc w kilku odsłonach przypomnieć sobie, co działo się w minionych stuleciach w nadodrzańskiej krainie. Na początek proponuję trajler w konwencji nostalgicznego bajdurzenia, ale w następnych odcinkach będzie już zdecydowanie bardziej merytorycznie…
Na podzim u ślōnskij Hercoginy
Fest żech je kōntynt skirz tego, iże Ślōnskŏ Hercogina mŏ swōj dwōr ino bezma sztyry kilōmetry ôd placu kaj miyszkōm. Jak na gradus a srogość swojigo narodzyniŏ, to niy je ôna dziwokŏ ani fest wynŏkwiatŏ, i beztōż fto chce może kej ino przijś ku nij na audiyncyjõ. Bez lato abo na jŏr, kej cołki świat je taki gryfniuśki, ôćby bōł już jednã szłapōm u Pōnbōcka, to na hercoginowym dworze je zaôbycz festelny harmider… Atoli niyskorzij, kej słōnko poleku wandruje ku Godōm, ślōnskŏ Hercożka ôstowŏ doimyntnie sama i dyrekt ôwdy rŏd ôbiyrōm sie ku nij na byzuch, a sztrekã mōm akuratnie ganc urodnõ, bo zadnimi cestōma: bez gŏj, pola… wele srogich strōmōw…
A dyć już dości dugo ze Jejich Wysokościōm gŏdōmy sie za jedno, bo tyż bydzie ze sztyrdziyści rokōw tych mojich audiyncyjōw. Beztōż ôbznajmiyła rŏz Hercogina: niy gupiyj synek ze tōm „wysokościōm”, ino gŏdej mi „Starka Ôdra”… Przecã już żŏdyn mie tak niy mianuje… Jak to sie u wŏs gŏdŏ – dewaluacyjŏ autorytetōw…
Tedyć ze herskij hercoginy stŏwała się poleku Ôdra mojã kamratkōm. Beztōż terŏzki, kej ino sie trefiymy, to permamynt klachōmy ô cołkim pōnbōckowym świecie: ô żywobyciu co take blank pofyrtane, ô ludziach kerzi durch lŏcōm, a przecã zowdy a wszyndy sōm za niyskoro… Jednakōż bodej nojwiyncyj ôsprawiōmy ô tym, jako to było za „starego piyrwyj”.
Drugdy, kej przidzie tyż na Starka Hercożka teschno launa, to spōminajōm ôwdy ô tyj swojij ślōnskij erbiźnie, ô kerõ już bez tela stoleci majōm sztyjc staranie. – Gŏdŏ mi bez tyn przikłŏd powiarki ô utopkach, wodnych pannach, Meluzinach i ôstanych straszkach, kere sie już na amyn stōnd wykludziyły. Nale uzdanie rada tyż ôsprawiŏ ô ślōnskich łodziŏrzach aji mataczkŏrzach, kerych dŏwnij było na bystrzinie, tela ôćby tych blyckajōncych iskrōw ôd słōnka.
Krōm tego spōminŏ tyż Hercogina ô rokach szumnych, kej ludzie jōm bogosławiyli, bo dŏwała polōm urodzaj a geltak przewoźnikōm, kerzi na ferach a łōdkach przekludzali inkszych na drugõ zajtã wody… Spōmŏgała baji tych, kerzi żli prōńciy, a potym plytli krōbki, wiynciyrze i kōmolce; yntlich tyż rybiŏrzōw, co skirz swojigo gyszeftu, cołkimi dniōma rychtowali z wiyrbiny kłōnia, wiyrsze, a ôkrōm tego tyż nece i saki do chytaniŏ alōw, kaprōw, szczukōw aji rakōw…
Zajś inkszy rŏz, Starka Hercożka patrzōm kajś hań i ôwdy richtich słyszōm zasik ôćby śpiywki ôd łodziŏrzōw, kerzi ôd Raciborza mataczkujōm prōmp ku Kojźlu, Krapkowicōm, na Ôpole, abo i „sōm Pónbōcek wiy kaj”… Kej indzij gŏdo zajś, co w lufcie furgo smōnd ôd wynzōnych fiszōw aji necōw, co sie dŏwnij suszōły w roztomajtych tukejszych dziedzinkach i zŏwsiach na sztachetkach ôd płotŏw. Trefiło sie tyż latoś, abo możno łōńskigo roku, kej Hercożce zdało sie, iże słyszōm te szpaśne larmo z grzesikowyj haryndy, kero stoła na beszōngu ôd dziyrgowickij zajty Ôdry…
Atoli przidōm tyż drugdy mōmynta, kej zŏcnŏ Starka majōm narŏz we wejzdrzyniu tela mankulyji, choby byli kajś we doimyntnie inkszym świecie… Ôwdy bezma dycki bywuje ino ciszyna… Jednakōż niy je gańba, coby rŏz za kej i Hercogina sie kōmu wygŏdali. Tōż ôsprawiajōm tedy Starka, iże widzōm te roki ôszkliwe, kej wody łōmały strōmy, zalywały cesty, brały gospodŏrzōm grōnty, gadzinã, budōnki, baji cołkõ nadziejã, a bywowało, iże wziōnły tyż ludzke żywobycie…
Pedzieli tyż Starka Hercożka, co niy poradzōm sie wytuplikować, po jakymu przi tyj przileżytości – choć przecã przeszło już bez 130 rokōw – sztyjc majōm przed ôczami tã nojbarzij merskõ ôdrzańskõ gyszichtã… – Tyn mŏjik i zielōność, i ciszyna we ôdpołedniu… i tych trzidziyści kōmōnijnych dziyciōw, co prawie były we sławikowskim kościele…
Krys nŏbożyństwa bōł możno trzi ćwierci na szōsto… Szło posłyszeć gŏdka i śmiych, i błozna… Jakŏś Hetwiśka, abo Lyjnka czuła już możno w lufcie wōniajōncy chlyb, co go mamulka rychtujōm na sfaczyna; możno poradziyła posłyszeć jak fater rōmbiōm holc, a burek szczekŏ na tych rojbrōw, co pomiyszkujōm dwie chałpy dalij….
Kej siadły do łōdki, to ôbmyślōnkym siōngały już hań, kaj na drugij zajcie bystrziny byli starka, mamulka, bracik… nale się niy podarziło, bo dyrekt ôwdy, we ôka mrziku prziszeł tyn mōmynt echt jankuryjski i hned nad cołkōm duklōm Ôdry stoł sie ino lankor – taki lagramyncki i zgolymy, kerego ani wczaśnij, ani we niyskorniyjszych czasach sam niy było…
No ja… a dyć kej czŏs je ździybko lepszy, ni ma ślōnkwy i niy łōmie we kostyrach, to bywuje, iże przidzie tyż ku nōm tyn wielgi ślōnski grajzik, co bezmaś ôd dycki mŏ miano Prastarzik… Nale ôn je durch cicho; ino sie zicnie kaj z kraja a jyny sucho… Pytołch sie kejś Starki, katać nic niy ôzprawiŏ, przecã cołke stoleciŏ z wiyrchu spoziyrŏ na ślōnskõ dziedzinã i beztōż tela by nōm mōg eklerować… – Snŏdź mu sie zmierzło gŏdanie – padajōm Starka – bo te, co godno wiōm, mynij gŏdajōm, a durch beblajōm ino te, co akuratnie psińco majōm do ôbznajmiyniŏ…
Tak tōż, kej sie już poleku zećmi, Prastarzik idōm fōrt i wandrujōm gibko borŏk we tyj mgle, hań ku zŏchodowi, kandy wczaśnij skryło sie słōnko, i zajś ze Starkōm Hercożkōm ôstŏwōmy same. Antlich my tyż gŏdōmy do siã: z Panym Bogym i zbiyrōm sie ku chałpie.
I kej tak idã po ćmŏku bez tyn mōj pogorzelecki las, to tyż mi się zdŏ, co we lufcie wōnio wiecerzŏ… Kajś dalij słyszã szczekanie ôd psōw i autoki, i cugi co klupiōm ô szryngi… I tak sie prōbujã ôpowŏżnie wyforsztelować, co przecã i ku mie przidzie tyn dziyń… niy wiym – we lipniu abo w grudniu – kej się ôstatni rŏz trefiã ze starkōm Ôdrōm… I przidzie tyż wieczōr, kej moja wieczerzŏ tyż bydzie ta ôstatnio…
Nō cōż, ejźli już prziszło na take teschne ôzprŏwki, tedyć możno na kōniec trochã ôdrzańskij poezyje… Nojprzōd ô Ôdrze a tych, co ledwa idōm ku żywobyciu. Snŏdź patosu możno deczko za moc, jak na ta przileżytość, atoli poezyjŏ uzdanie zŏcno a wŏżōnŏ, bo ôd samego frajchra Eichendorffa, kery przecã za bajtla aji modego karlusa bez godno lŏt żōł na kraju Ôdry…
Drugi gedicht bydzie ôpacznie ô tych, kerzi poleku stŏwajōm we inkszyj raji, skōnd się już spoziyrŏ barzij na tã drugõ zajtã. Jednakōż Frajchrowi Zeflowi niy podarziło sie naszrajbować takigo gedichtu, coby krōm tego bōł tyż ô Ôdrze. Beztōż ze pokorōm wielgōm wciepna swōj szkryft – bo żech go tyż prawie szafnōł bez byzuchu u Hercożki… A dyć niy spomna się już, eli to na Starka prziszoł ôwdy jaki festelny lankor, abo mie chyciyły merske ôbmyślōnki… abo ino wczaśnij bōł jaki fest…
Muszã tyż rzeknōńć, co Starka Ôdra, ledy jako je już śnij istŏ babetka, to permamynt sōm ôni fest galantnŏ i radzi majōm sie porzōnd strojić. Beztōż łońskigo roku na podzim, kej ino żech prziszoł ku Starce na byzuch, toch jōm dycki utrefiōł we blank inkszych szatach… – Ôbejzdrzijcie się same…
Byzuch #1
Byzuch # 2
Byzuch # 3
Byzuch # 4
Byzuch # 5
Byzuch # 6
Byzuch # 7
Doimyntnie wszyjske fotografije przirody zrobiōno było we pogorzeleckim lesie miyndzy Kanderzinym a Brzeźcōma, jak tyż w dukli Ôdry na przestrzyństwie Brzeźcōw, Kanderzina (Pogorzelca) i Kojźlŏ.
Autōr wszyjskich terŏźnych fotografijōw: Piotr Zdanowicz
Piotr Zdanowicz – pasjonat oraz badacz historii, kultury i przyrody Górnego Śląska. Dziennikarz, autor lub współautor książek i reportaży, a także kilkunastu prelekcji, kilkudziesięciu artykułów prasowych oraz kilkuset tysięcy fotografii o tematyce śląskiej. Pomysłodawca rowerowych i pieszych szlaków krajoznawczych na terenie Katowic, Mysłowic i Tychów oraz powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego. Poeta, muzyk i plastyk-amator. Z zawodu elektronik, budowlaniec oraz magister teologii.


text:
Niymiecke Cysŏrstwo
Niymiecke Cysŏrstwo (niy. Deutsches Kaiserreich), ôficjalnie Niymiecki Rajch (niy. Deutsches Reich), tyż mianowane za Drugi Rajch (niy. Zweites Reich) – gyszichtowe cysŏrstwo, kere powstoło po zjednoczyniu Niymiec we 1871 roku. Niymecke Cysŏrstwo reskiyrowane było bez cysŏrzy (kerzi byli tyż krōlami Prus) ze dōma Hohenzollernōw. Przed cysŏrstwym, na jego ojropejskich landach było mocka myńszych sztatōw, hławnie mōnarchije, ale tyż pŏrã fraj sztadōw a jedno terytorium rajchu. Cysŏrstwo upadło we 1918 roku, kej to cysŏrz Wilhelm II. abdankowoł a ôstała ôgłoszōnŏ Weimarskŏ Republika.[1]
Przipisy
- ↑ German Empire (ang.). Almanach de Saxe Gotha. [dostymp 2022.04.30].


text:
- About Institute
- nike jordan six rings
- Air Max 97 (GS) 921522 900 Mtlc Red Bronze/Team Orange - Sneakers - Women's shoes , Footwear NIKE - IetpShops - Low shoes - nike sneakers for girls pink and green and gray
- brooks running v nike running boots shoes free , KиïB Ta ykpaïHa , KyпиTи ЧoлoBiчi дeMiceзoHHi чepeBиkи nike — Heдoporo B kaTaлoзi ЧoлoBiчий oдяr Ha Шaфi
- Balenciaga Jordan College Spotlight UNC Hoodie Balenciaga - Thom Browne floral embroidery shirt White - IetpShops GB
- zapatillas de running Under Armour talla 21
- air jordan 4 military black dh6927 111
- nike dunk release dates
- air jordan releases 2022
- air jordan 1 mid diamond shorts
- air jordan 1 high stash white
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Karlsruhe
Karlsruhe jo wjelike město w krotkowjacornej Nimskej a z něźi 300.000 wobydlarjami pó Stuttgarśe druge nejwětše město Baden-Württembergskeje. Lažy na dłujkem wjacorje zwězkowego kraja pśi pšawem brjoze Ryna napśeśiwo Rheinland-Pfalcojskeje a njedaloko wót francojskeje granicy.
Město jo se w lěśe 1715 ako barokne planowe město załožyło a měło Badeńskej ako stolica a rezidencowe město słužyś. Charakteristiske su 32 drogow a alejow, wjeźecy wót groda we formje machawki do Wusokorynoweje nižyny. Wót lěta 1901 jo měło město wěcej ako 100.000 wobydlarjow.
Wót lěta 1951 jo Karlsruhe sedło nimskego Zwězkowego wustawowego sudnistwa. Mimo źewjeś wusokich šulow jo město wažne industrijowe stojnišćo z dwěma pśistawoma pśi Rynje a drugej nejwětšej rafineriju Nimskeje.
Wuznamne wósobiny z Karlsruha su pioněra wobchadnistwa Carl Benz (* 1844) a Karl Drais (* 1785) kaž teke koparje Oliver Bierhoff, Oliver Kahn, Mehmet Scholl a boksarka Regina Halmich.


text:
W nachilacym so jubilejnym lěće na česć Handrija Zejlerja a Korle Awgusta Kocora su so mnohe twórby a adapcije klasikarjow serbskeje wuměłskeje hudźby a chóroweho hibanja předstajeli, na mnohich koncertach, nyšporach a spěwnych swjedźenjach, w cyrkwjach, na wjetšich a mjeńšich žurlach Hornjeje a Delnjeje Łužicy kaž tež w sakskej stolicy; tohorunja w serbskich programach radija. Na tym maja mnohe zarjadnišća a zarjady swój podźěl, prěnjorjadnje Serbski ludowy ansambl, chóry, hudźbne a spěwne ćělesa najwšelakorišeje družiny, serbskej redakciji rozhłosow MDR a RBB a – nic naposledk – njeličomni powołanscy přistajeni a čestnohamtsce skutkowacy interpreća. Lisćina poskitkow, koordinowanych w kulturnym wotrjedźe Domowiny, wopřijima wjace hač dwaceći koncertow w běhu lěta. Nimo toho běchu/su to čitanja, konferency, zjawne spominanja, šulerske projekty, ekskursije a wjacore, tež digitalne publikacije. Lěto zjawnych jubilejnych zarjadowanjow započa so 5.
„Mobilny adwentny kalender“ Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła a Serbskeho ludoweho ansambla pod hesłom „Hody jědu“ změje jutře, štwórtk, we 18 hodź. premjeru při Wotrowskej starej šuli. Na pućowacym jewišću dožiwja wopytowarjo hudźbnikow, dźiwadźelnikow, klankarjow a hóstnych wuměłcow, kotřiž poskićeja „dobroty za ćěło a dušu na wjeselo cyłeje swójby“.
Budyšin (SN/bn). „Hodowny mobil“ budźe hač do 22. decembra wot póndźele do pjatka stajnje we 18 hodź. kóždy wječor po cyłej Hornjej Łužicy po puću. Pućowace jewišćo wuhotuja wosrjedź wsow. Přichodne stacije su Chrósćicy, Hrubjelčicy, Nowa Wjeska, Róžant a delnje Sulšecy. NSLDź a SLA stej „wšelake wotměnjawe programy wuwiwałoj, teksty a hudźbu wupytałoj a nazwučowałoj, sćinohru za klankodźiwadło spisałoj a rekwizity twariłoj, w dźěłarnjach skowałoj a pomolowałoj“, kaž zarjadowacej instituciji w nowinarskej zdźělence pisatej. Koncepciju za zarjadowanje běchu zastupjerka intendanta NSLDź za serbske dźiwadło Madleńka Šołćic, dźiwadźelnik Jurij Šiman a intendant SLA Tomas Kreibich-Nawka zdźěłali.
Budyšin (SN/bn). Swěćace so woči přewažnje młodych hudźbnikow a spěwarjow na jewišću, zahorjeny publikum na trójce kopatej połnej žurli Budyskeho Kamjentneho domu a po wšěm zdaću dosć nahladna suma zezběranych pjenjez – po dwulětnej přestawce zaso na městnje wotměte beneficne koncerty „Swingin‘ Santa“ su wočakowanja „wjac hač spjelnili“. Po słowach jednaćela hosćićelskeho zarjadowarja Torstena Wiegela bu „na wšitkich runinach niwow do krizy docpěty“; zamołwity domu za mjezynarodne projekty Paul Fischer bě „přewšo spokojom. Dźakownosć publikuma bě runje tak jasnje pytnyć kaž dźeń a wuša zwjazanosć akterkow a akterow.“
Budyšin (SN/bn). We wobłuku tradicionalneho nazymskeho schadźowanja gremijow wědomostneje přirady Serbskeho instituta (SI) a takrjec jako zazběh dźensa zahajeneje konferency Maćicy Serbskeje pod hesłom „Wědu šěrić“, wuhotowaneje składnostnje 175. róčnicy załoženja towarstwa, je stawiznarka dr. Lubina Malinkowa wčera na žurli Budyskeho Serbskeho muzeja něhdźe 50 zajimcam aktualny staw swojeho slědźenja wo Ochranowskej bratrowskej jednoće rozłožiła. Nadpismo jeje přednoška „Ochranow a Serbja – Nowe přistupy k sorabistice“ ćežišćo referata hižo dosć derje zjima. „Bjez jednoty njehodźa so serbske stawizny w dobje po reformaciji a do narodneho wozrodźenja spisać. Ochranowski pietizm je hibanje, kotrež je předewšěm serbske pismowstwo, ale tež wuwiwanje serbskeho šulstwa, serbskich towarstwow a serbskeho nowinarstwa we 18. a 19. lětstotku bytostnje wobwliwowało.
Na titulu aktualneho wudaća serbskeho kulturneho časopisa je foto Budyskeje Bohateje hasy Geralda Großeho widźeć, kiž swjeći w decembrje swoje 80. narodniny. Lětušu 175. róčnicu załoženja Maćicy Serbskeje wužije Ludwig Ela, zo by na wozrodźenje serbskeho wědomostneho towarstwa po politiskim přewróće 1989/1990 dopominał. Na zakładźe žórłow rysuje nadrobnje prócowanja jednotliwcow a rólu Instituta za serbski ludospyt při wožiwjenju towarstwa. 70. róčnica wobstaća Delnjoserbskeho gymnazija w Choćebuzu bě přiležnosć za Justynu Michniuk, so z bywšej wučerku Hanamarju Měškankowej rozmołwjeć a so jeje za bywšimi poměrami na šuli, rólu serbšćiny a kulturnym skutkowanjom prašeć. W zašłych 15 lětach je so rěčespytna metoda Linguistic landscape wuwiła a etablěrowała, hdźež dokumentuja a přepytuja widźomnu rěč w zjawnosći. Metoda nałožuje so husto w dwu- a wjacerěčnych kónčinach, zo by so zwěsćiło, kotre nastajenja a stejišća k rěči so w towaršnosći jewja.
Zły Komorow (CB/SN). Składnostnje róčnicy nowemberskich pogromow 1938 běchu město Zły Komorow, ewangelska wosada města a Załožba Rosy Luxemburg na wosebite zarjadowanje do radnicy přeprosyli. W srjedźišću steještej kniha „Hana. Židowsko-serbske powědančko“ Jurja Kocha a stawizna w Hórkach wotrostłeje katolskeje Serbowki židowskeho pochada Hany Šĕrcec, kotrejež žiwjenski slěd so dla rasistiskeho přesćěhanja přez němskich fašistow 1943 zhubi.
Budyšin (AP/SN). Zo su narodne drohoćinki takrjec w dobrych rukach, wo tym móžachu so zašły štwórtk čłonojo Spěchowanskeho towarstwa Serbskeho muzeja sami přeswědčić. Muzeologa a stawiznar Alexander Pólk wodźeše něhdźe 15 zajimcow po nowym składźe na Budyskej Lubijskej.
Hoberski projekt přetwara a přećaha bě Serbski muzej za čas korony zmištrował. Nětko maja eksponaty wo wjele lěpše wuměnjenja hač dotal. Wosebje sensibelne objekty składuja muzejownicy w klimatizowanych rumach, zdźěla w pohibliwych regalach a nošakach. To bě jónkrótna historiska šansa, rozłoži direktorka Christina Boguszowa, kotraž bě twarski projekt 2014 nastorčiła a sobu nawjedowała. Něhdźe dźesać procentow wobstatka muzeja je scyła wustajenych. Tamne pokazuja so jenož k wěstym składnosćam kaž lětsa zawostajenstwo Jana Buka w ekspoziciji „Wšo je krajina“. Tež klětu slěduja prezentacije k wosebitym temam kaž wustajeńca wo křižerjach, wustajeńca „Čej‘ da sy?“ a přehladka k 70. narodninam fotografikarja Jürgena Maćija.
Lětuše nazymske schadźowanje na tradicije bohateje Delnjołužiskeje towaršnosće za stawizny a krajnowědu minjenu sobotu we Łukowje (Luckau) steješe hižo po titlu cyle w znamjenju „Digitalneho posrědkowanja stawiznow“.
Łukow (RLc/SN). Nawoda Choćebuskich měšćanskich zběrkow Steffen Krestin je w swojich witanskich słowach na wysoku prioritu pokazał, kotraž z nadawka digitalneho spřistupnjenja wobstatkow zběrkow a resursow wědy wurosće. Wón pak zdobom na to skedźbni, zo mnohe institucije stawizniskeho dźěła hižo nětko pod přemało personalom při runočasnje wulkim mnóstwje nadawkow ćerpja. Tohodla je Krestin w swojim zawodnym stejišću zwěsćił, zo móža wulke potenciale zwjazanja wědy přez syć, kotrež w digitalizaciji tča, jeno z dosahacym personalnym wuhotowanjom wučerpać. Serbskemu institutej je wón při tym w sakskim kaž w braniborskim dźělu Łužicy rólu pućrubarja připokazał, štož je so zdobom w programje schadźowanja wotbłyšćowało.


text:
Ôsprowki do maszkecynio
Pamiyntōm jak za bajtla starzik abo starka brali mie na klin i napoczynali swoje ôsprowki ô downych czasach. Kej były downe czasy? Nojczynścij za Niymca (za Hitlera), abo jeszcze downij: za Kajzera, za Wilusia. Abo za zeszłyj Polski. I niy za siedmioma gōrami, ino sam, na Ślōnsku. Fest rod żech był tymu ôsprawianiu, bo miōł żech gyfil, że to sie dzioło naprowdy, kajś tukej u nos, a niy, jak to w bojkach, kaj indzij. Wiedziołech, że to sie dzioło naprowdy, nale niy były to na zicher ôsprowki ańfachowe. Zawdy na koniec było w nich cosik wiyncyj. Cosik, skuli czego człowiyk chyto sie za gowa i pado: “Richtiś? Niy godej, że ôn to zrobił?”
Jak bydziecie czytać ôsprowki Rafała Szymy to, wetna sie, niy roz bydziecie chytać sie za gowa. Bo Rafał poradzi ôsprawiać jak nojlepszy ze ślōnskich starzikōw. Tak, że żodyn niy poradzi sie pokapować, kaj je prowda, a kaj już jij niy ma. Nale jak sie zatomkocie w jego ôsprowianiu, to już wylyź niy bydziecie chcieli.
Cosik tukej niy sztimuje. Roz: Rafał Szyma to niy ma żodyn starzik, ino mody karlus. Dwa: to, ô czym Rafał ôsprawio, niy dzioło sie downo tymu, ino dzisiej rano, możno łońskigo tydnia, a możno dziepiyro zajtry sie Wom przitrefi. Egal. Sztuka ôsprawianio je uniwersalno. A mało fto poradzi ôsprawiać tak jak Szyma.
No i ta godka. Szyma jako pisorz niy konsumuje godki – ôn jōm maszkeci. Biere kōncek po kōncku i maszkeci. Jak sie go czyto, mo sie gyfil, że tyn Ślōnsk, ô kerym ôsprawio mo swōj smak, że poradzicie go powoniać, usłyszeć jego klang. Eli moga wom cosik pedzieć, to biercie te ôsprowki i maszkećcie je z Rafałym. Biercie sie je poleku, niy na gibko. Jak mocie tako chynć, to poczytejcie drugi roz. Sztopnijcie i powoniejcie ta gyszichta. Pamiyntejcie, że takich maszketōw żodyn wom niy do zaś za pora tydni. Na take cosik trzeba dugo cichtować. Na ta ksiōnżka czekali my dobre pora lot, bez kere Rafał publikowoł małe kōncki na swojim blogu i zbieroł sie na ôpowoga, coby yntliś to wydać. No i wydoł. To terozki mogymy sie pomaszkecić.
Przekonōł Wŏs Marcin Melōn? Sam możecie kupić "Leanderka".