text:
Gwara
- Szczegóły
-
Downo nie pamiyntom taki zimy zeby sie teli casy wlekła.Dobrze ze juz cłowiek nie zyje ino z tej gospodarki bo jak by tak było ze śtyry krowy dwa cielynta z szesnoście łowiec jak to kiesik bywało to by juz trza było smyrecnik dawać bydlontkom bo potrawy by downo chybiało a ludzie by musieli kloski z fuzmelu jeś abo warmuz warzyć.Downi taki zimy bywały co sie tak wlekły wnet do maja ale teraz sie to nie zdorzo cynsto.Trzeba chyba bydzie piyknie Ponbocka pytaj zeby te zime ka prec łodchynył abo wyciągnoj z wionka co był w Matke Boskom Zielnom świyncony gadzigo zondła i pod blachy do śporcheta chynyj bo ponoć gadzi zondło dobrze łodganio taki złe pogody.Mozna by tez było wongielkow z kokocowego drewna na robij i na wode chynyj tez starzy godowali ze na złe casy dobrze tymi wongielkami mozna było łod cynić.Cowiek juz bylejako łozmyśluje bo go ta zima mierzi a nie bardzo mi sie widzi bagniątke iś świyncij po śniegu.Bo i co do ni dać jak zodnego zielo nika nic bo wsio za prane zomiyntami.A bagniontko mieć w chałpie po świyncone to wozno rzec bo cym bydymy łodganiać dujawice ,śompawice i kurniawy jak nie dymym z poświynconej palmy.Dej boze zeby sie juz ty śniegi brały potokami ku morzu bo juz jes tego doś!
Harnaś
- Szczegóły
-
Kokoc moze ta i bydzie, kie kto wceśnij ułomoł pore gałązecek i do flaski w chałpie włozył ale resta to juz hiberhop.
Bo pomoiymu to na prowdziwej bagniątce u dobrych gazdow to ni moze chybiać takik zieloności jak:
Barwinek
Koński zieli
Krowski zieli
Kokoc
Iymioła
Jałowiec
Kocanki
Kopytnik
Lyska
Łoliwny Goj
Serdecnik
Wilce Łyko
Wilcy Łogon
i jako tera po tyk zomiyntak chodzić i to nojś?
Wiadomo ze dziwkoka ktory teraz gazda, i tej zielyniny sukać kce, ba racyj kupi ka gotowy przybrany kłoskami śpyl taki coby go wnet w kieśni stracił, no ale u nos sie jesce bagniotke prowdziwom wije.
Jak sie takom bagniątke uwije wkole lyskowyk prontkow, zawiesi sie na nij piykne cyrwone jabusko to mozna do kościoła iś świyncić.
Tako piyrsozyndno świyncono bagniątka
to piyrsy krok w gazdowski rok.
A co to som ty nojrozniyjse zielo, łod cego i jak pote z tom bagniątkom ? ... to se juz bydymy do Palmowej śpekulować ... myśle tak ;)
Dobrej Nocy:)
Jasiek
- Szczegóły
-
ksionzki.
Harnaś
- Szczegóły
-
smok i w głowie mi sie to nimoze po mieścij ale tak było:)) Pozdrowiom
Harnaś
- Szczegóły
-
Było to downo tymu jak moja prababka miał moze dwajścia rokow i co dopiyro wydała sie za moigo dziadka.Miała una roz iś na juscyne na weseli ale dziadek sie upiyroł ze nie pujdzie i zeby go nie pytała bo niy.Wreście posła sama a dziadek zostoł w chałpie.Jak sie babka straciła ino za potockiym to dziadek łap flinte co jom ta kasik mioł schłwanom i posed ku Magorze na polowacke bo go łokropnie ciesyła ta robota.Posed pochłodził tu i tam za rogocym popatrzej.Tak po chłodził ze mu sie ta kasik w lesie zećmiło.Ale un sie ta tym nie het przejmowoł,noc była ciepluśko miesiącek świycił myśli se tak.A łostane tu do rana siadne ka w krzocku i pocekom moze ka sor wyndzie to mu tu zaroz na portki skrojym,A Kasia na weselu w Juscynie to nic nie bydzie wiedziej ze jo tu w nocy siedzioł bo tak to by na mnie wyrcała.Siod se w pod smyreckiym na kraju polanki na Magorze, miynkutki msol mioł pod sobom to sie mu dobrze siedział i chyba nawet zadobrze bo se leko udrzymowoł.Juz dobrze świtało jak go łobudziło strzylani patykow.Wzion pomalućku flinte do ronk i patrzy w strone tego młodnicka ka sie ty patycki łomały.Myśli se .Ej teraz ześ juz moj.Flinte przyłozył do ramiynio i mierzy a to cosik sie ciśnie prosto na niego.Juz mioł prasnyj do niego bo widzioł jak sie to ruso w młodniku ale Bog doł ze sie wstrzymoł bo to sła babka Kaśka z Juscyny z weselo bo sie i ta niebardzo widziało samej bez chłopa siedziej i wziyna sie bez Magore ku chałpie.Dziadek sie tak wtedy przeląk ze kasik miesiąc nie kcioł flinty do rynki braj.A co sie ta babka po nim zymbow wybrusiła to jego.
Harnaś
- Szczegóły
-
Seł roz moj pradziadek kasik ze wsi ku chałpie.Śyrpiyj to był i noc była ciepluśko jaze duśno.Dziadek był ta komusik pomoz cepami wymłocić ,seł do gory a gryzło go wszysto bo sie ta walnie zakurzył przy tym młocyniu.Po robocie cosik wypili i posed.W Gornej Ciyncinie tu ka sie skrynco koło leśnicowki bez mostek na gadzionki było bogate ploso a racyj tako dziura wybito przez wode.Dziadek jak tam dosed to było juz kasik koło dwunostej a tak go juz to gryziyni po ciele mierziło ze myśli se tak.Noc ciepło ćymno wskoce se haj do tej wody i popłokom sie z tego kurza co by mie to tak sakramyncko nie gryzło.Łozebroł sie dery łostawił na brzegu i dawaj do bądziora sie płokaj.A debli nadali ze ta kasik chłopcyska łod dziywek śli i przechłodzili bez tyn mostek.Dziadek ik tam do razu nie uwidzioł bo roz ze sie ik tam nie spodziywoł a dwa ze rzyka sumiała a un sie ta chlastoł to na mostek nie poziyroł.A tyk kawlercokow sło śtyrok, jak uwidzieli dziadka ło dwunostej w nocy w tym bądzioże to ino przerazliwie zaśkuceli i dawaj uciekać ka ktory mog . Jedyn do lasa nad leśnicowke drugi drogom na doł trzeci nazod z tamtąd ka przyseł a cworty sie minył z mostkiym i uciekoł wodom do gory.Dziadek jak dopatrzoł co i jak sie robi z wody wyseł łobroł portki ,jakle i poseł ku drodze.Za jakomsik kwile posucho a ty kawalery sie pomału z bekujom .Jedyn wyseł z pod brzegu mokry jak scur , i woło Franuś!Franusicku kaześ ty .Zaś za kwile z lasa wychłodzi drugi i trzeci i cworty kasik zo wody wylecioł na droge.Ześli sie do kupy a dziadek kieby nigdy nic idzie do gory a ci jak go uwidzieli chipli ku niymu i godajom.Ej Michaśku co nos tu dostało jak my z gadzionek śli.A dziadek kieby nigdy nic pyto sie tak.Na co sie wom stało na wilki zeście ka wlezli cy co?A uni na to jedyn bez drugigo.Chłopie utopca my widzieli jak sie pod mostym w bądzioże toploł.A tyn co sie to w tym strachu z mostkiym minył to godo tak.A mie to za nogi dopod i pod brzyg kcioł wewlyc inok sie mu wyrwoł parcie ani jednej suchej kudły na mnie nima.A łocy to sie mu tak jako wilkowi świyciły.Dziadek sie pod nosym łośmioł i nie godoł nic ino sie ku chałpie wzion.A ciesył sie ze sie mu z gupoty taki śpas udoł.Pote to ci kawalercoki jesce nieroz łopowiadali jak dego utopca widzieli a co kwile był wiynksy i dokładali cuda do tego.Dziadek ino u pieca siedzioł świjoka kurzył i pod nosym sie śmioł.
Harnaś
- Szczegóły
-
Siedzi se baca na holi BORACEJ i pasie byrki.Dopatruje dołu a ta łod polany idzie jakiśik chłop z teckom ku niymu.Chłop ku bacy wyseł a zdysany był jak smok i w jednej wodzie.siod wela bace i siedzi.Wreście po dugsej kwili baca sie go dopytuje.Cegoz to panocku kcecie po mnie ześ cie se tu wyśli?Baco-Godo panocek-Jak wom powiym kiela mocie łowiec to docie mi jednom?No pewnie jak ino docie rady porachowaj a bydzie sie zgodzaj to na mojdusu wom dom.Panocek dostoł z tecki laptopa po przyciskoł po gmyroł i godo bacy tak.Baco mocie sto śterdziyści trzy łowce z tego dwajścia jorek.Bacy jaze kudły kapelus na głowie dzwigły i godo.No co do jednej zdechliny pasuje,wygrołeś symnom to haj jes piykno kurnuta to jom bier.Tyn panocek poseł wybroł ktoro mu ta pasowała chynył na pleca i niesie na doł do auta.Ale jesce nie łodsed moze ani piynciuk metrow a baca woło jak by go kto wałasył.Panocku!!!Panocku stojcie!!!Tyn stanył a baca leci ku niymu, dolecioł i godo mu tak.Powiydzcie mi panocku jak jo teraz zgadne jaki mocie zawod to mi łoddocie to coście wziyni.Panocek sie zgodził i godo bacy.To zgaduj jak zgadnies to łoddom.Baca stanył łoko przymruzył i godo mu tak.Wy panocku bydziecie pewnie agyntym restrukturyzacyji rolnictwa.Panocek z cyrwiynił i pyto sie bacy. No jakozeście to wiedzieli ze jo jes tym agyntym.A baca mu na to.No tymu wiym ze zamiast łowiecki to zeście mi wziyni łowcarka i nie lecioł byk za wami ale mom ino jednego i kto mi bydzie łowiec pilnowoł.Panocek psa bacy łoddoł i ze wstydym łospajyndzony pojechoł...
Harnaś
- Szczegóły
-
Siedze se i cytom ty piykne pogodki i komyntarze,
dobrze ze pisecie wytrwale. Harnaś i Efes tak trzimać.
Jo zaś takom nocnom porom tak se boce jako dziadek godali \"ej chopce pamiyntoj na glinie to nigdy nie zginies\" abo \"jak mom chlyb to nojde na niego gnyp\" a bo downo casy ciynzki były i miynso na stole to ino łod świynta sie trefiało. Ludzie ka jakom niwke łobrobiali, niebyło zeby ka miedza nie łopasiono cy droga do gronia była.Ludzie jak chlyb łozpocynali to ino znakym krziza a jak skibka na ziym spadła to podnosili i ucałowali.
Dziś momy inne casy i roboty ludzie ka indzij majom no a niwy się podzieliły na taki niwecki i se lezom spokojnie i cekajom.
\"Dzisioj ziymia juz nie zywi\" łotok łod jednegok usłysoł \"dzisioj zywi Tesco i Biedronka\" godo.
No ale kasik we Włochak i ka indzij po zagranice łorajom sakramyncki grapy i sprzedajom zboze na makaron do Tesco mu godom. \"No ale to nie u nos\" godo.
U nos ziymia i tam ziymia ino u nos na wiosne dziecyska śkute łopolom a pote to juz ino ferecyna i łozyna na tym schodzi. A ka indzij to pszynicka a łowies a unija dotacyje puści.Jakosik im się to kalkuluje.
Ciekawe jak tez długo bydzie ziymia po gornej ciyncinie spocywać?
Mioł tez dziadek przysłowia taki do przisłości.
Godowoł mianowicie cynsto "jesce ziymia miodym bedzie a krowy bydom miały złote rogi"
Jasiek
- Szczegóły
-
Był se roz kiesik downo w beskidak Harnaś.Zbojowoł ka sie ta ino dało , pomogoł biydokom.Radzi go ludziska mieli bo nigdy im niełodmawioł nicego.Poseł roz tyn Harnaś na łorawskom strone bo sie ta dowiedzioł ło jednym zydzie co mioł straśnie wielgi dutki.Poseł som bez kompanije zeby sie w łocy nie chybać.Znaloz tego zyda do kumory łoknym wloz i pocichudku grajcary wybroł ze ani piesek nie zascekoł.Jak rusył ku polski stronie to juz sie dobrze ćmiło.Zmordowany był łokropnie i głodny a droga przed nim była daleko.Myśli se tak.Som tu pod lasym chałpy moze mi ta w ktorej dadzom co zjeś i na sopie wyspaj a rano ruse ku poski stronie.Idzie idzie i doseł pod las ka stoły chałpy , w jednej chałpie uwidzioł jak sie lekućko światełecko błysko,podkrod sie pod łokno i zaziyro.A tam za stołym siedzom chłop baba dwie dziywki i jedzom wiecerzom.Myśli po bije i moze mie puscom i dadzom co łobgryz.Ale zanim posed bić na dzwiyrze to ty dukaty polecioł schłować.Koło drogi stoła kaplicka z Pon Jezuskym frasobliwym podnios w kaplicce dasek i tam wcis dukaty.Pote posed nazod pod dzwiyrze i pobił.Chłop zopore łodłozył i Harnasia puscił.Tyn jak wloz do środka to dziywkom przy stole jaze sie łocy zaświyciły bo chłop był bogaty i bogacie ubrany w portki wałaski piyknie cyfrowane kosule juhaskom syroki pas ćwiekami nabijany a na głowie mioł kłobuk śrybnom blachom łokuty.Chłop ta gupi niebył i poznoł ze to musi byś zbojnik choć un sie ta nic nie przyznoł.Baba z dziywkami zacyna gonij jedzyni nosij i nawet bogato łobońka samogony sie znasła.Pojedli popili chłop kozoł iś zbojnikowi do izby spaj a som poseł na sope z babom.Ale jak juz sie po kładli i zbojnik usnył to chłop chipnył na końa i wio do dworu wyzdradzij zbojnika.Babie zaś kozoł zeby wlazła ku niymu wziyna mu ciupage a na ziym nasuła grochu.Jak chlop kozoł to una zrobiła.Raniusinko wpadły ziandery zbojnik kce łapnyć za ciupage ciupagi nima chipnył z łozka podjechoł na grochu co go baba nasuła i kieli dugi bechnył ło dyliny.Ziandery skocyły na niego i zrobił sie łokropny mont.Wreście powionzali zbojnika i włozyli na woz.Tak go calutkom wsiom wiezli do zamku zeby go na hoku zawiesij.Zbojnik z tego wozu wołoł na tego chłopa tak.Ej ty gupi chłopie jo by ci nie tela za gościne doł zebyś mi powiedzioł ześ biydny a tyś mie za pore cyrwonyk złotyk na zamek sprzedoł....A ty dudki to podobno do siela som pod daskiym w tej kaplicce ka ik schłowoł.
Harnaś
- Szczegóły
-
Był se roz stary dziadosek, chłory juz był i słaby i trza było koło niego chłodzić i uchlajtować.Tyn dziadek mioł syna i wnuka .Tego syna zacyno mierzij se tak musi koło tego łojca skokać i wzion taki bylejaki stary wozek włozył dziadka na wozek i zawioz do lasa.Wzion ze sobom tes tego wnucka.Dziadka w lesie zostawili a tego wozka tez nie brali bo był dziadowaty.Mieli sie juz braj z tego lasa ale tyn mały wnucek wrocił sie po tyn wozek i wlece go ku chałpie.Łojciec sie go pyto.Na pocos tyn wozek wleces ku tej chałpie.A syn mu na to godo.A na cym jo cie pote byde wioz do lasa jak sie zestarzejes.Łociec pomyśloł z markotnioł ze mu to tak tyn syn powiedzioł, po dziadka do lasa sie wrocił i do chałpy nazod zawioz,pote sie nim do śmierci piyknie łopiekowoł.
Harnaś
- Szczegóły
-
Był se roz taki stary dziadek.Chłory był biydok cuł ze sie juz ta śmiertecka kołoniego zwijo i godo tak do baby.Dawoj mi tu co do pisanio bydym pisoł testamynt bo dzieci momy walnie a teli pole nie po zapisowane a nie łostawie tu wsyćkigo tak na sermater.Baba dała mu ta co miała do pisanio a un głośno godoł i zapisowoł.Tom niwecke za potokiym zapisym Hanusi.A baba godo.Niy te zapis Stasiowi un ta mo blizyj.Chłop sie nie łodezwoł nic i pise dali.Te niwke pod bukami zapisym Jonkowi.A baba zaś.Te zapisoj Władkowi.Chłopina jak sie nie zgniywo a nie skocy na łozku i woło.nady ty bestyjo to kto tu mo wreście umiyraj jo cy ty...
Harnaś
- Szczegóły
-
Piykno jes gwara nasa piykne som starodowne zwyki.Musymy to syćko sanowaj spominaj a kto niepamiynto moze se siadnojn z dziadkami zanim jesce niektorzy som i po wspominajom wom stare śpiywki , pogodki ,bo kazdy ta cosik zno .Jo wdy zachyncom ludzi zeby sie tym zajmowali i zeby przy dzieciak w chałpak godaj gwarom nie straśnie sie paradzić i nie godaj ze gwara to dlo wieśniokow.Dlo proedziwyk góroli a zdo sie mi ze Ciyncinianie takimi som to gwara tradycja i ty portki wałaski co na klinku wisom i tyn kapelusek i ta loga bacowsko po dziadku i ta mocno wiara w Boga som nojhonorniyjsom rzecom na świecie.Mogymy byś dumni z nasego pochodzynio a broj Boze udawać panockow i wstydzij sie nasej piyknej honornej gwary.Napise wom tu jesce taki piykny wiyrsyk co go tako jedna mondro baba uskładała i dobrze un tryfio do tego co tu kcym przekozaj. Godko nasa godko jak kosula zgrzebno naleś honorowo,nie wsyćko ci jedno kto sie tobom głosi , cyje ucho pieścis i chocioz sie nawet miyndzy pany zmieścis to ci jes nojlepi na wolnej przestrzyni ,tam mozes se kwitnyj mozes sie rumiynij,po miyndzy groniami figlowaj sie zechym dzwonij piosneckami i gardzij pośpiechym co sie nowościami w nase progi wcisko, boś ty nade wsyćko nojblsso jes sercu góroli łokraso , nojpiykniyjso w świecie prosto godko naso...
Harnaś
- Szczegóły
-
Nie wiym,cy sie cytelnikom nie znudzi,nale przytoce jesce jednom pogodke: Chłodził Jasiek do Jagienki miesionc,a nawet rok i jakosik ni móg ji namkówić,zeby za niego wysła. Zawse sie ji cosik nie podobało u tego Jaśka.Wreście Jasiek sie znerwił,posukoł se innej i łozynił sie. Jednego razu seł koło chałpy Jagiynki i łobocył jak łuna siedzi przy stole,broda podparto rynkami i dumo,nie wiadomo ło cym.Jasiek wtedy podeseł pod łokno i zaśpiywoł ji takom piosneckie :
A siedze i dumoj,kiedyś mnie nie kciała,
Jo sie juz łozynił, tyś sie nie wydała,
Jo sie juz łozynił,w płótnianej gunicy,
Tyś sie nie wydała w niedbownej spódnicy.I to była prowda.Hej
Efes
- Szczegóły
-
Było to moze ze szezdziesiąt rokow tymu na polanie Polynica po Żabnicki stronie Jabranowa.Tam było a zrestom do siela jes kupa sopek takik co to w lecie wychodziło sie do nik z krowami.Dziywek ta było kupa i nasi chłopcy z Ciynciny ta ku nim chłodzili na muzyki i posiady.A kiela sie ik tam z wola tyk posiadow po zyniło to jaze dziw.Roz sie ta do jednej dziywki wybroł kawaler z Koluski.A una spała w tej sopie z mamom.Un przysed przed sopke ale myśli tak.Dziywce spi na sopie ,bił nie byde bo sie matka łobudzom i dostane miyndzy łocy jakom karkoskom .Myśli se dali.Włoze rynce do śpary i moze jako sie mi udo skobel łodłzyć wleze po cichućku i pujde spokojnie prosto na sope ,a rano wcas wyskoce to mie matka ni uwidzom.Zacyno dłubać i tak i tak nimoze sie za nic dostać.Naroz pocuł pod dzwiyrzami śpare , palce wcis zapar sie,a ze chłop był mocny na mlyku chłowany to dzwiyrze ze zowiasow schynył i pazury mu przycisło.Jak zacon jojcej to całom chałpe łobudził i poł Polynice.Matka z córkom dzwiyrze jakosik łodwaliły do pola wysły.I tak biydoka syćka widzieli jak ku tej dziywce sie przekrodoł.Śmiychu było z tego co nie miara a łopowiadoł mi to tyn co sie mu to stało...
Harnaś
- Szczegóły
-
Poseł roz stary Kupcok łod Fabisia na polowacke bo biyda była a jeś sie dzieciom kciało.Wyseł ta kasik ku dziadkuli nad chałpy siod w krodzie i ceko bo ta cynsto wychodził piykny tusty zającek.Miesioncek piyknie blyscoł to dobrze widzioł po polanie co sie ta ka ruso.Patrzy a w drugi krodzie cosik sie ta porusało .Myśli se. Ej mom cie.Złozył gwer ku łoku i pras . Juz mioł po zajoncka leciej ale patrzy a zajoncek z krody wyskocył i stoi.Złozył sie drugi roz i pras!Ale zającek jako stoł tak stoi.Przesed mu dresc po plecak bo wiedzioł ze trefił bo mioł straśnie zdatne łoko do gweru.Przezegnoł sie i jak to zrobił to zajoncek cmyrk na zod do krody.Nogle swysy z tej krody taki chraplawy głos.Kupcok jak by nie to jagnusko co go mos na syji to byś dziś był moj.Kupcok pote godali ze to mioł byś deboł.ludzie sie troche podśmiywali ale un sie wdy sumiyntowoł ze to prowda.
Harnaś
- Szczegóły
-
Witojcie ludkowie.Kciołek tu powiedziej cosik kasik do tyk pogodek.Wszystki ty pogodki cok tu napisoł som z moi głowy pisane.Cok ka usłysoł i z pamiyntoł łod ludzi starsyk to wom tu teraz łopisujym .Zeby zaś kto nie pomyśloł ze siod bestyjski mamrok i z ksionski jaki przepisuje.Bo jak byk tak robił to byk wysed na tego co go koj pod brzuchym nosi:)Znom jesce tyk pogodek łod pierona duzo t se tu jesce nieroz pośmiejecie a moze niektoro to nawet do co do myślynio.Pozdrowiom wszystkik piyknie.
Harnaś
- Szczegóły
-
Roznie to ludzie bajali jak chłodzowali na ty posiady.Roz zek swysoł takom pogodke łod ciotki nieboski to wom napise....Posało roz kasik dziywce jałowki na wiyrchu Matlokowki.Była to kwietniowo niedziela a downo ludzie godowali ze sie w ty kwietni niedziele jak sie suma w kościele łodprawio to ka som jaki ukryte zbojnicki dukaty to sie ty piwnice ka som schłowane łotwiyrajom i dukaty sie łyzgajom do słojca.No i pasie to dziywce ty jałowki i przeganio ka moze bo ta jesce po tyk gorak marno ta trowicka była .A miała ze sobom takigo małego braciska co ta kołoni gonił.I polecioł tyn kluk pod takigo dudławego smyreka i woło.Hanuś poj to ino wartko.Dziywce poleciało ku niymu patrzy a pod tym smyrekiym dziura a w tej dziurze łyzgajom sie dukaty.Dziywce chipło i dawaj nagarnować tyk dukatow do hustki i ka ino mogło.Braciska łostawiła przy jałowkak a sama dawaj ku chałpie z tymi dukatami.Jak sie wrociła na zod zeby jesce roz nabraj tyk dudkow to po dziurze jus śladu nie było a tyn bracisek jako by sie pod ziym zapod.Co sie nawołała na sukała ale nika nic.Juz niebyło innej rady ba posła do Fabisia do jednego chłopa co ponoć carowoł.Nic juz ji do głowy nie przychodziło ba jeno ze to bydom cary.zasła do niego a un siedzioł na progu i fajke kurzył.Jesce mu nic nie zdonzyła powiedziej a un do ni godo tak.Dziywce bracisek ci sie podzioł?Dziywce stanyło jako byś go w ziym w murowoł bo nic ło nicym nie godało łobcym ludziom.A tyn dziadek dali do ni godo.Chłopiecek sie podzioł z wola tego ześ z tej piwnice wziyna wiyncyj jako ci było trza i duchy co talarow pilnujom braciska ci porwały.Mozes go zratować ale musis w to samo miyjsce w nastympnom niedziele iś,przed tym sie wyspowiadoj do porzontku i wez ze sobom rozaniec.Jak ta piwnica sie łotworzy to uwidzis braciska a koło niego bydzie siedzioł taki śkaradny corny pies.Rozajcym do psa chyj to ucieknie a ty porwi chłopiecka i uciekoj ku chałpie.Jak i kozoł tak zrobiła i prowde dziadek godoł.Dziura sie łotwarła a tam siedzi jeji bracisek a koło niego zwachuje wielgi corne psisko.Chynyła na psa rozaniec pies uciyk a una łap kluka i wio ku chałpie.Tyn mały zanim sie łochadoł to moze trzy niedziele minyny, a ty piniondze sie zamiyniły w taki corne roboki co ik to ludzie śfobami nazywali.Tak to zachłannościom było by dziywce skasyrowało chłopca.Bo jak to ludzie godowali ze zbojnik ci wdy doł tela kiela było trza.
Harnaś
- Szczegóły
-
To juz nie mój pomyślunek,jeno mi łopowiedzioł niejaki Jędrys z Juscyny.
Sła se roz baba na roroty,a beło bardzo wcas,i ćma beła łokrpecno.Idzie baba,nale trza beło przyjś bez las, to sie zacyna łoglondać w te i wefte,coby jom co nie postrasyło
Idzie se tak,idzie az tu naroz widzi przed sobom dwa świetliki.
Patrzy baba a to sie tak blyscy,ze pomyślała,ze to juz jakisik swiynte światełka,i godo:
-A witojcies swiynte rorocicki,tak sie wom świycom łocy jak te świycurki.
A to były łocy wilka i łun godo do baby: jo nie zodne rorocicki jyno wilk i zaroz cie połknę, i tak zrobił.Tak to beło naprowde,hej.
Efes
- Szczegóły
-
Michoł jak scynśliwie łodprawił śmierć to sie tak uciesył ze flaske samogony co jom łod chłopa jakigosik dostoł do kwilki wypił.Bechnył sie do łozka tak jako stoł w brudnyk derak.Rano jak wstoł a se przypomnioł co śmierć godała to sie sakramyncko przejon.myśli se. Co jo to porobił , nimogłek jo z tom chudom bestyjom iś?Teraz przydzie po mnie deblisko i na widłak do piekła zawlece jak amyn w pociyrzu.I tak sie tyn Michoł łod tej pory zmiynił ze w bosu na pielgrzymki chłodził zodnej łocygi sie nie chycił i zył jak pustelnik poto zeby tyn grzy mu bog łodpuscił i debła nie posyłoł.Roz kiesik myśli se tak .Nima rady pujde do tego piekła som .I posed.Wzion se ze sobom taki bogaty łobitek , krede świynconom i wode co była świyncona na dziewiynćug łodpustak a na pleca skore baraniom z długimi kudłami.Poseł i seł straśni długo jaze dosed pod ty piekielne wrota.Stanył i młoci tym łobitkiym a beliko.Puściez mie bo mi staśnie cinzko.Deblisko co ta koło bramy wartowało pomyślało ze to inny deboł teli duse niesie co uwlyc nimoze i łotwar.Michoł jak nie skocy na tego debła a zacnie łobitkiym berować a wodom gynsto kropić,Deblisko jojcało a ka woda świyncono spadła tam sie iskry z nigo suły.
Tłuk tyn Michoł tego debła kiela ta wlazło.A woło tak.Zaprowodz mie ty pierojski jancykryście ku tymu kotle ka si dusycki w smole warzom.Dbelisko juz nimogło bitki zniyś a moze jesce bardzi tej świynconej wody co go piekła po skorze.wzion i zawiod Michoła pod tyn kłocioł.Pod kotłym akurat wygasło i sie ino jedno drewiynko tliło.Koło kotła siedziały śtyry debliska i we Ferbla grały, a taki przy tym robiły mont ze sie jaze całe piekło trzepało.Michaś na nic nie patrzoł ba chipnył ku kotle i łobrysowoł go świnconom kredom zeby sie ku niymu debły nie dostały.Schynył z plecow skore baranim i w tym kotle zamocył.Jak zamocył to sie tyk kudeł dusycki pochytały i na tej skorze ik wydostoł.wartko uciekoł z piekła a wodom kropił zeby sie debły boły.Wyskocył za piekielnom brame a tam trowicka zielono , kwiotecki , ptoskowie śpiywajom, no tak jako to w maju bywo.Michoł łotrzepoł dusycki ze skory a uny sie zamiyniły w łwiecki.I pos długo Michoł ty łowiecki po zielonyk holak i przed debłami strzog.Aze sie Ponbocek zlitowoł i na Świyntego Michała wzion jego i łowiecki do nieba.Podobno na tom pamiontke sie teraz w Michała łowce z hol zganio.KONIEC:)
Harnaś
- Szczegóły
-
Był kiesik straśnie downo taki Michoł,był un kowolym a rokow mu było coski kole siedymdziesiont.Kowol jako to kowol całe zyci uzył ino roboty i pijatyki , bo kto ta co kcioł robić to wdy z jakomsik łocygom sie przyloscył.Nieroz jak popił to se tak godowoł.Ej mogła by juz ta bestno śmierć po mnie prziś.No i jednego dnia wypił cosik kasik ,siedzi se na progu w kuzni , patrzy idzie śmierć.Podesła ku Michołwi , kose sparła na ziymi dostała łosełke ze śulnika i brusi.Zabrusiła godnie i godo do niego tak.Tak ześ sie dopominoł tok jes po ciebie.Michoł pomarkotnioł i godo do tej śmierci.dej ze śmiertecko jesce spokój,par robotek zacon jednymu chłopu , zolickek wzion jako sie mi to teraz bydzie z tobom pobiyrać.Śmierć kie sie nie wścieknie a nie bechnie kłosom ło pogrodke to sie jaze dzwink zrobił a kłosa z kosiska spadła.I skrzecy na Michasia.Ty bestyjski łopacnioku ,całe casy ino krokos ka ta śmierć i ka ta śmierć a terz jak jo telom droge po ciebie przysła to sie nie bydzies symnom broł!!!?Pockoj jo jus tu wiyncyj po ciebie nie pujdym ba pośle po ciebie debła.Śmierć pozbiyrała żdziorty i posła.Cdn
Harnaś
- Szczegóły
-
Roz tu wysoko unas w lesie mieszkało jedno młode dziywce.Prziseł kiesik cas ze miała sie wydowaj ale sie łobobawiali dawj na zopowiedzi bo nie chodzowali cynsto do kościoła.W zimie jak sie wielgi śniegi zwaliły to niebyło jako iś a bez wiosne lato zaś i pasiyni krow robota w polu była to w niedziele kcieli kapke łodpoconć.Ło religi tes ta nie za wiele wiedziała tela co ik ta łojcowie naucyli pociyża i roznyk modlitw.Bogobojno była i w boga wierzyła i ślub kciała miej kościelny.W ziyni sie wreście i pośli.Prziśli na plebanije ku ksiyndzu i godajom jako sprawa.Pleban popatrzoł na nik i godo tak.No wiycie moi mili jo wos ani w kościele nie widujym a pasowało by cosik kasik chłodzic i ło religiji wiedziej.Dziywce sie łozcyrwiyniało i zacyno sie tumacyj ze śniegi ze daleko.Ksiondz sie ta nic nie łodzywoł ino sie tak przypatrowoł.dziywka skojcyła a ksiądz sie pyto.A wiycie wy kiedy umar Ponjezusek?Dziywce sie jesce bardzi łozcyrwiyniało i łzy sie mu po licak pokulały,i bez ty łzy godo do ksiyndza.Kaby nic my nie wiedzieli,do nas ta do tego lasa to nik nie idzie,kto nom mioł powiedziej.Ale namojdusu kochany jegomościcku kie by my wiedzieli to by my całom familijom na pogrzyb prziśli.Ksionc sie serdecnie uśmioł na zapowiedzi dali pożynili sie i długi roki przykładnie zyli.
Harnaś
- Szczegóły
-
Roz sie miała krowa babie na słowiance cielić a ze wdy sie ciynsko cieliła to baba posła na ficojke do jednej baby pytać jom co by sła śniom na Słowianke i pomogła i przy tej krowie.Ta baba z Ficojki sie ulitowała bo sie i zol zrobiło biydnego babska a tez tymu ze i biydnej umar chłop i została sama.Posły na te słowianke i wartowały przy krowie do nocy. kasik kole jedynostej zacyna sie krowa cielić ta z Ficojki godo do tej wdowy tak.Idzcies Stasinko ka na płone do Kupcoka abo kany niek nom kto ka przydzie pomoz bo niedomy rady.Ta godo ze tu nie pujdzie bo sie gniywo ,tam tes nie pujdzie bo daleko .Ale namyślała i godo tak, pocekoj jo tu znojde pomoc.Bechła na ziym na kolana i zacyno wzywaj tego swoigo umartego chłopa.Moj piykny franuśku zyjdz tu kunom i pomoz nom te krowicke łocielić.Ta z Ficojki jak usłysała ze ta ji ło dwunostej w nocy nieboscyka ku cielyniu krowy wzywo a wzion jom łokropny strach , dopadła to ciele za nogi , jak nie śarpnie a ciele jak nie wyskocy z krowy,ta jak sie nie kopyrtnie do tyłu to wybiła dzwirze w sopie i wypadła z cielynciym do pola.Tak Franusiek niboscyk pomog krowe łocielić:)
Harnaś
- Szczegóły
-
Było to u nas w Gornej Ciyncinie.Dziecyska siedziały u stołu i ucyły sie na geografie do skoły.A łojciec siedzioł u pieca i śfijoł lulki , pokurzowoł i przyposłuchwoł sie co ta ty dzieci cytajom.Som biydny skojcył ino trzy klasy bo tak to bywało jak sie chłodiło do skoły za niymca.Posłucho a tu jedyn chłopiecek cyto ze ziymia jes łokrongło i łobraco sie na łokoło swoi łosi.Jak nie skocy łod tego pieca a nie przyklnie sakramyncko.Na coz ty bestyje wos to łucom.nady jak by sie ziym na łośce krynciła to kielo by ta łośka musiała byś a po drugi to kto by jom ta gonił co kwila smarowaj i kiela by musioł miej na jedyn roz kołomazi.Jak sie matka cosik łodezwali bo sie ta troche lepi łoriyntowała to jom zjeżdził po pieronie i zaroz z tej złości musioł do pola wyjś tak sie znerwowoł...Tak mu to na tyn jego chłopski rozum nijako nie pasowało.
Harnaś
- Szczegóły
-
Roz sie spotkali w karcmie dwaj starzy bacowie i jedyn do drugigo godo.Stasiek coś ty ka porobioł cok cie juz teli casy niewidzioł i ani ześ łońskigo roku w holi niebył?A wiys jyndrysie zawarli mie do chereśtu.A za coz cie ta zawarli?A bok głowom ło wyngieł prasnył.To za taki cosik teraz zapiyrajom do chereśtu?No wiycie jydrysie ino ze to była głwa moigo śwagra.A no to jo sie juz teraz nie dziwiym ze wos zawarli,a kiela zeście dostali tej łodsiadki? A no dwie niedziele. E to wom ta za fest nie dołzyli jak zeście ino dwa tydnie siedzieli. Jyndrysie jo przesiedzioł dwie niedziele ale palmowe...
Harnaś
- Szczegóły
-
Przyjechoł roz do Ciynciny panocek z Krakowa kasik ta do kogosik. I seł Ciyncinom do gory , wreście dostało go ze musioł iś za potrzebom ale ka tu iś w środku wsi.Idzie idzie a tu coroz bardzyj na niego ta potrzeba napiyro.Wreście patrzy idzie jakosik babcinka z krowom i pyto sie tej babcinki tak.Gazdzino gdzi bym tu mógł znaleść toalete? Babcinka pomyślała i pado tak . Wiycie co panocku to u nas takigo cegosik nima to bydzie chyba kasik za granicom. Babcinka posła a jako se ta tyn panocek poradził to niewiym ani tez niekcym wiedziej...
Harnaś
- Szczegóły
-
Był roz taki w Ciyncinie kawaler co mu przysło łosiymnoście rokow i mioł iś do asynterunku a straśnie sie boł wojska i za pierona nikcioł sie ta dostaj.Un ta woloł ze strykiym do wiyrchow na hole iś piscołki strugaj i z dziywkami dogrowaj.Ale kiesik kcyncy niekcyncy przisła kartka do asynterunku sie zgłosić.Co sie biydok namyśloł coby tu zrobij zeby sie do wojska nie dostaj.Wreście sie kasik znasła jakosik beskurcyjo co mu doradziła ze jak sie w przodku zymbow nimo to do wojska nie bierom.Wziyni z takim jednym taki doś fest koł i tyn mu ty zymby wszystki z przodku wytrzaskoł.Prziseł dziyj asynterunku i pojechoł do miasta.Lykarze wybadali łopatrzeli i do wojska nie wziyni.Przysed do wsi i pytajom sie go tak.I co weznom cie do tego wojska? no kaby, nie bierom , ale nie na zymby ino na platwus.
Harnaś
- Szczegóły
-
Jako to tyn Florek łopowiadoł jak go to mama piyrsy roz do kościoła posłała.A ŁOPOWIADOŁ TAK...Jo jes Florek ze Żabnice mama mnie piyrsy roz do kościoła posłali a juz miołek dwa razy po dziesiynć rokow,mama mi kupili gacie taki porządne gacie na wyrost, bog do tego casu ino w kosuli krowy posoł po groniak.Grajcarow na portki nie było bo biyda była,To mama sprzedali te kwiatule co pod ścianom stoła i kupiła mi bogate cyfrowane portki.I w piyrsom niedziele posłali mie do tego kościoła .Godała mi tak \"zebyś nie zabocył Floruśku copki wtym kościele z głowy zchynyć\".No i posełek do tego kościoła.Ide ide tu cyrwiec ka tes to dzwonki dzwoniom coz to kto sonkami jedzie??? Ale dopatruje a tu idzie taki duzy chłop w kosuli a z nim dwa małe bezwstydniki w kosulak i zbyrkajom tymi dzwonkami.Wlozek do tego kościoła i myśle se.Chłopcy bozi co tu norodu!!na niejes to tyn zwionzek analfabetow bo jo do takigo kiesik nalezoł.Stoje w tym kościele a tu podesła do mnie tako cyrwono dziywka i trzas mie w pys!!! Jaze mi sie w łocak zećmiło , a jo se zabocył kapelusa sjąć z głowy jak mama godali i una mie łoto trzasła...I tak to biydny Floruś łopowiadoł jako go to pirsy roz w kościele dostało...
Harnaś
- Szczegóły
-
Jednego roku strasne niescynści spadło na całom Żywieccyzne.Kasik nad Zwardoniym,cy Rajcom łoberwała sie chmura i loło bez cały tydziyń.A pote wody runyły Sołom ku Zywcowi.Pozrywało mosty,zabrało nawet chałpe gminy w Łujsołak i wsytko to niesła woda ku dolnej Ciencinie,a na moście pod Juraskami zrobiło takom tamę,ze woda zaloła całom doline.Ludziska uciekali az na grape nad kamiyniołomym i stastela łoglądali to swoje niescynści.Przyjechali ztrazoki i z Zywca i z Milówki,nale co mogom poradzić na taki potop.Przyjechała tez komisyjo ze starostwa zeby zbadać i łosacować skody.Wyśli ci iniziery na grapke,i tamoj z góry zacyli sie tymu przyglondać.Naroz jedyn z inizierów woło ku sobie sołtysa pokazuje mu palcym na to łozlywisko i pyto: powiydzcie to sołtysie,co to za licho pływo po tym jeziorze. Sołtys sie przypatrzył i tak im godo: Ło panie izinierze,to nie jes zodno cucha ani kapelus.- to tyn łuparty Michaś - godo,ze mo powódż (za przeprosynim ) w zadku i dalij łorze bez te wode. ();\" >cucha,nie cucha, - kapelus,nie kapelus.Chodzi to chaw a nazod.Co tez to moze być? Sołtys sie przypatrzył i godo :Ło,panie inizierze,to ta nie jest zodno cucha,ani kapelus - to tyn uparty Michoł -mo powódz (za przeprosynim) w zadku i dalij łorze,bez te wode.
Efes
- Szczegóły
-
Było to w Ćyncinie Gornej w szkole jesce za nieboscyka Guniewica.Był taki niełozgarniynty Janek i siedzzioł na lekcji a nieboscyk Guniewic ik ta ucył co mog.I roz sie pyto tego Janka tak. -Jasinku jaki mo pozytek twoja mama w chałpie z gynsi? Janek myśli łozmyśluje i godo.Sadło.A Guniewic sie go pyto.Jasinku i cos jesce mo ta gynś?Janek siedzi po głowie sie dropie i zaś godo-Sadło.Naucyciel sie znerwowoł i myśli-Muse tymu ciućmokowi jako pdpowiedziej bo som nie namyśli nic.I pyto sie go tak.Jasinku a na cym ty śpis? Janek godo .No jo śpiym na skrzyni.A pod głowom co mos?No zogłowek.A w tym zogłowku co mos?No dziure.A co stej dziury wychodzi?No piyrzy.To Jasinku jaki jesce pozytek mo mama z gynśi?Janek zaś siedzi i łozmyślo i wreście godo.No sadło.
Harnaś
- Szczegóły
-
Zył se w Ciyncinie taki gorol,co sie Skrzypek nazywoł.A tyn gorol bardzo piyknie łumioł strugać rózne figórki,zwiyrzątka cy świontki.Roz mu przysła tako chynć,zeby ustrugać skrzypki,jako ze to nazwa podobno do niego.Strugoł,strugoł aze wystrugoł i to taki piykne,ze som sie dziwowoł.Powiesił te skrzypki na kołku na ścianie i co kwile wpatrywoł sie w to swoje dzieło.Zwiedzieli sie ło tym ludowym artyście letnicy i pytajom go,cy mogom łobejrzeć ty jego figórki.
-A cymu niy, przeca mi ik nie ubydzie,parcie kiela kcecie.Patrzom,patrzom,az dopatrzyli te skrzypki i tak jim sie spodobały,ze godajom do Skrzypka - gazdo a te skrzypki to nom przedocie?
- O nigdy,skrzypków nie przedom!
- A to cymu,pytajom pewnie na nik grocie
- Niy,nie grom,bo nie umiym,nale nie przedom.
- A to pewnie waso baba gro - pytajom letnicy
- Niy,baba tez nie gro.
- To pewnie wase dzieci drajom?
- Niy,dzieci nie grajom bo ik ni mom.
- To cumu nie przedocie skoro nik nie gro ?
- Bo skrzypki som moje,jo ik wystrugoł i nie przedom.
Letnicy zdesperowani pozegnali gazde - artyste i pośli dalij.Po kwili Skrzypek wylecioł z chałpy i woło za nimi,hej,pockojcie panocki.Letnicy pomyśleli ze sie gazda sie łozmyśloł i skrzypki przedo,zatrzymali sie a Skrzypek zdysany dolatuje i godo:
-
zabocyłek hhsss,zabocyłek wom pedzieć hsss.. ze mom w chałpie jesce hsss... parobka Michała ..łun tyz nie gro...
Efes


c: text/html

text:
Indůnezyjo
Indůnezyjo – wyspjarske państwo we Połedńowo-Wschodńij Azyje, kerygo stolicům je Dżakarta s 8,4 mln mjyszkańcůw.
Je rozlygowano na 18 108 wyspach. Ůngyfer 6 tyś. ś ńich je půmjeszkiwanych. Przinoleżům uůne do Malajskigo Archipelagu. Wyspy Indůnezyje sům rozćůngńynte śe na dugość przez 5 tyś. km wzduż růwńika a na dugośći 1750 km s połedńo na půłnoc. Jeich brzygi uopływajům Pokojny a Indyjski Uocean. Na wyspach sům liczne wulkony. Indůnezyjo je czynsto nynkano bez trzyńśyńo źymje a tsůnami. Nojwyższym wjyrchym je Puncok Jaya - na 4884 m wysoki. Indůnezyjo grańiczy s Papuům-Nowům Gwinyjům na Nowyj Gwinei, Malezyjům na Borneo i Wschodńim Timůrym na Timůrze.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aras
Aras (armensce Արաքս/Araks, azerbajdźansce Araz, persisce ارس Aras, turkowsce Aras Nehri) je z dołhosću wot 1072 kilometrow najdlěši přitok Kury w prědnjej Aziji a najwažniša rěka Małeho Kawkaza.
Běh[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wón wužórli so južnje turkowskeho města Erzurum w Bingölskich horinach a ćeče potom přewažnje do wuchodneho směra, najprjedy přez wuchodnu Anatolisku a nimo hory Ararat. Tule tworja hranicu mjez Armenskej na sewjernym (lěwym) brjoze a Turkowskej na južnym (prawym). Pozdźišo je Aras pomjezna rěka mjez Iranom na prawym boku a azerbajdźanskej eksklawu Nachičewan na lěwym kaž tež mjez Armenskej a Iranom. W Azerbajdźanje samym běži najprjedy přez Mugansku stepu a wuliwa so naposledk blisko městačka Sabirabad wotprawa do Kury.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Po Rusko-persiskej wójnje 1804–1813 sta so Aras – hromadźe z delnim běhom Kury hač do Kaspiskeho morja z pomjeznej rěku mjez woběmaj krajomaj. Po druhej wójnje 1826–1828 so hranica na wuchodźe dale na juh přepołoži a wotpowěduje wot toho časa dźensnišej statnej hranicy mjez Azerbajdźanom a Iranom.
Satelitowy wobraz z płódnej dolinu Arasa sewjernje hory Ararat


text:
Binůminalne mjanowańy
Binůminalne mjanowańy (uod łać. binomen - dwa mjana) to je systym mjanowańo wszyjskich zortůw żywych uorgańizmůw dwůma mjanami. Uopracowoł go szwedzki przirodńik Carl von Linné. We tym systymje kożdo zorta żywych uorgańizmůw mo dwa mjana łaćińske (abo postłaćinske), bez tyn przikłod Aquila chrysaetos - Aquila, adler, a chrysaetos - skolny. S anfanga dowo śe mjano zorty, a ńyskorzi mjano gatůnku. Skiż używańo łaćińskich mjanůw, s kerych kożde jednoznaczńy uokryślo gatůnek, idźe lekuśko go idyntyfikować uod używaczůw kożdyj godki.


text:
Distance
distance calculator for the cities begins with pla in pl.
Plac, Plac Grunwaldzki, Plac Kosciuszki, Plac Wojska Polskiego, Placencja, Plachawy, Plachoty, Plachty, Plachty, Placiszewko, Placiszewo, Placowka, Placowka, Placusin, Placzki, Placzki, Placzkow, Placzkowice, Placzkowo, Plajny, Plakowice, Planta, Planta, Planta, Planteczka, Planty, Planty, Plany, Plaska, Plaska, Plaskocin, Plaskow, Plaskowice, Plaskowo, Plaszewko, Plaszewo, Plaszow, Platerow, Platerow, Platerowka, Platerowka, Platkow, Platkownica, Platlawki, Platnowice, Platon, Platyny, Plaw, Plawanice, Plawce, Plawecino, Plawidla, Plawidlo, Plawna, Plawna, Plawna, Plawnica, Plawniowice, Plawno, Plawno, Plawno, Plawno, Plawo, Plawo, Plawowice, Plawty Wielkie, Plawy, Plaza, Plazow, Plazowka, Plazowka, Plazowo,
ADS


text:
Wydawnictwo Silesia Progress jest współtwórcą nowego portalu informacyjnego dotyczącego Śląska: wachtyrz.eu
Portal będzie prowadzony głównie w języku śląskim i polskim, ale nie zabraknie także artykułów po czesku czy niemiecku.
Współtworzą go Oschl.blog oraz Chwila z gŏdkōm. Poniżej misja portalu.
Redakcyjŏ
Redaguje zespōł:
Pejter Długosz, Grzegorz Kulik, Rafał Szyma
Nasza misyjŏ
Informacyjŏ mŏ siyła. Siyła pokazowaniŏ prŏwdy. Siyła zmiynianiŏ świata naôbkoło nŏs. Siyła łōnczyniŏ ludzi. Beztōż ôtwiyrōmy Wachtyrz.eu – ślōnski serwis z informacyjami.
Wachtyrz.eu je lokalny. Dŏwŏ plac, coby sie trefić. Dŏwŏ nŏrzyńdzia, coby znojś partnyra do geszeftu, usugi, do spōlnego działaniŏ sam-tukej, u nŏs.
Wachtyrz.eu je regiōnalny. Zasuwŏ granice, co sōm w gowach. Niy zaglōndŏ na wojewōdztwa i kraje. Stŏwŏ na pozycyji ślōnskij – i żŏdnyj inkszyj.
Wachtyrz.eu je globalny. Toć, dōm je ważny, ale niy idzie durch siedzieć w dōma. Wachtyrz spōminŏ, co sōm my czyńściōm Europy i świata. Co Ślōnsk to je Europa i świat.
Wierzymy, iże potrzebny je ślōnski serwis z informacyjami – ciekawy, przidajny, po blisku – beztōż ôtwiyrōmy Wachtyrz. Patrzymy, coby była sam siyła informacyji, ale tyż coby zrobić ś niego sroge nŏrzyńdzie, co poradzi postarać sie ô lokalne, regiōnalne i globalne ślōnskie sprawy.
Bydź z nami. Spōlnie użyjymy dobryj siyły ôd informacyje.


text:
Życie bajtli polego na wyrobianiu i szmarōw zbiyraniu. Kej keryś niy wyrobio i szmarōw niy zbiyro, to jes to ślimok, ciućmok abo przichlast. Nale i taki, moge po rzici nachytać.
„Fajnie“- dziecka nazywōmy
Kedy na nie przezywōmy
Bo kiej bajtle narojbrujōm
To ludziska pierōnujōm:
“Wy smarkate małe śpiki
Ancymōnki, gizdy, smyki
Wy najduchy, ufifrańce
Wy zgobniki, łosmarkańce
Sroge szergi i hōncwoty
Co targajōm durś galoty
Wy urwisy, wy sznupoki
Mocie w gowie yno „ptoki“
Nale, to sōm nasze dziecka
Łōn mo szajtel, łōna kecka
Niyroz mōmy zgryzki sroge
Przeca dziecka - sōm nōm droge.
Autor: Roman Labiak


text:
Jak godać
Teroski bydzie po ślonsku, coby niy szteruwać goroli i sie pedzieć ganc prosto do ócz. Durś a ciyngiym wszyscy godajom ło ślonski godce ino mało ftory poradzi richtig godać, jak fto zno jakie ausdruki to yno ło antryju, befyju i szolce tyju. A sam idzie ło to, coby sie niy kryć po gulikach abo po inszym zopociu ino pokozać, co momy XXI wiek. Bestos zrobiymy taki blank nowy ślabikorz, ale bes przimusu abo befelof i kożdy niych sie godo jak chce, bo ślonski chop jes zgodny. Mo wiela słow na zgoda: może pedzieć „ja”, abo „toć”, abo „dyć”, abo „pra”, abo „mosz recht” (co insze ślonsko baba, bo frela musi zrobić haja co czi tydnie) a na „niy” godo ino „niy”.
Ślabikorz cza wyszrajbuwać skuli tego neca co to Poloki na niego godajom „internet”. Tak po prowdzie to jusz karlusy downo pedziały, coby jymu dać miano „internec”, ale styknie „nec” - ino gupielok sie niy skapnie. Dyć kożdy podciep wiy, że co insze jes nec jak sie idzie do sklepu po żymły i pół funta kyjzy, a co insze nec ftory majom fusbalery na szpilu. To sie tak samo erbnom z tym czecim necym. No ale som i insze sowa: cza nozwać tako rzec co sie nozywo „blog”. Takie szrajbuwanie by sie mogło nozywać „śkryflorz” besto, że sie biere i tam śkryflo (ale niy żodnym kugelszrajberym) a insi potym to czytajom. I by się godało że wiym coś, bo tyn istny to doł na swojym śkryflorzu. Abo taki „czat” - tyn zaś by musioł mieć miano „łosprowialnia” bo chopy i baby tam łosprowiajom – niykiedy cołki dziyń jak za starego piyrwy na przikopie. Ludzie by wtedy mogli pedzieć że sie trefiyli bez cufal we łosprowialni.
Na Facebook cza chyba godać „Fejesbuch” i się niy boć, co za Brynicom pedzom ło ty zakamuflowany łopcji – my to momy kajś. Przeca nos niy wyciepnom, bo wyciepujom ino swoich. Jak co przichodzi ze zachodu to cza to uznać (i to, że my z Niymcami żyjymy łod downa no i bierymy wiela z ich godki), bo kieby elektryka prziszła ze wschodu to by my niy godali ło sztromie, zicherongach abo sztekrach, ino łosprowiali ło tym cyrylicom. Forum cza łostawić jak jes, bo tak godajom prawie wszyskie narody i to sie biere łod rzymski godki, bo cza dać pozor, coby niy robić w ty godce nic na siyła i sie niy czimać glajzow jak naprany. Tak samo by mogło być ze sowym „e-mail”, bo to jest bez synsu coby dodować te „e” - dycki styknie „brif”. Najsamprzod cza widzieć syns tego co sie godo, a niy tak jak tyn chachar we telewizorze co pedzioł, że „by sie napioł halby”. Ślonzok tak niy powiy, bo halba to jes łobjyntoś a niy drink z palmom do afy; tak samo nikt niy powiy, coby zjot achtlik, bo wtynczas niy wiadomo co by chcioł mieć uwarzone na tyn łobiod. A jak cza jakieś sowo przikludzić z łopcy godki to tyż sie niy cza boć ino paczeć na tyn syns.
Tak po prowdzie to syns musi być i w samym godaniu, bo godo sie besto, coby ludzie wiedzieli, co chcymy pedzieć. I niy ma s tego co robić wielki polityki, jak tyn jedyn chop co to startuwoł do parlamyntu i na spotkaniu wiela godoł ło ślonskości i tradycjach. Że łon jes za tym, coby szkolorze mieli edukacjo regionalno i poradziyli po naszymu. Nawijoł tak nudle na uszy aż sie go jedyn spytoł co to jes po ślonsku „szmaterlok”. To boło takie robiynie za bozna, bo jak fto niy wiy i potym kombinuje jak koń pod góra to mu sie zdo, że to abo szmata do dyliny, abo co ze hasioka. No i tyn istny niy wiedzioł co to jes. Ale my swoje wiymy i my som cołki pewni, że z tom necowom godkom tak samo poradzymy, jak my poradziyli z każdom nowoczesnościom. Bo jak momy koło (te z ketom i szuszblechym) i fligry, to i ło necu sie połosprowiomy, niy?
Tłumaczenie dla osób nie znających gwary śląskiej:
Felieton traktuje o konieczności podjęcia inicjatywy słowotwórczej w zakresie wyrazów objętych sferą społecznej aktywności internetowej poprzez akcentowanie żywego i dynamicznego charakteru śląskiej gwary. Autor apeluje o harmonijne połączenie tradycji regionalnej z konieczną precyzją procesu komunikacyjnego oraz możliwym do zastosowania wielokulturowym tłem semantycznym. Tekst zawiera konkretne postulaty użycia określonych wyrażeń powstających w oparciu o kryteria historyczne oraz metodologicznie uzasadnione matryce znaczeniowe.


text:
Azyjo
Azyjo (gr.: Ἀσίa, Asia) – tajla śwjata, kero wroz ze Ojropům tworzi Ojroazyjo, nojwjynkszy kůntynynt na Źymji.
Sůmśaduje s Ojropům uod zachodu, s Afrikům uod połedńowygo zachodu Uoceanym Indyjskym a Australijům uod połedńowygo wschodu, a Pacyfikym uod wschodu. Akuratny przebjyg zachodńij grańicy geograficznyj przedstawjůny je we artiklu grańica Ojropa-Azyjo.
Uobszor Azyje to 44,5 mln km² placu lůndůw, tj. ~29,88% placu wszyjskich lůndůw.
Mjano kůntynyntu wywodźi śe uod staroasyryjskigo słowa acu, kere uoznaczo wejśće, mjejsce jasne, kraj wschodzůncygo słůńca. Poczůnkowo mjano to uodnośiło śe jedźińy do Azyje Myńszyj. Ůngyfer 450 r. przed narodzyńym Chrystusa uodrůżńůno Azyjo Akuratno uod Azyje Mńijszyj. Azyjo bůła mjanym ńimfy Nerejidy, żůny Japeta; tak tyż mjanowano zorta żyta. Nale je tyż rzecz uo tym, iże te mjano pochodźi uod greckigo suowa azjos uoznaczajůncygo szlům rzyczny.
Azyjo zamjyszkuje 2/3 cołkij ludnośći Źymje.


text:
Tak sobie ôbmyślōm, eli to jak żeśmy sōm ôbleczeni wpływŏ na to eli mogymy kajsik gŏdać po ślōnsku? Niby się gŏdŏ, iże jak nŏs widzōm, tak nŏs naszkyflajōm. Nale je to tak isto?
Wiadōmo, iże do roboty trza się ôblec jak do gyszeftu, w domu mogymy łazić sie we owerolu, nale to po jakiymu gŏdōmy niy miało by determinować tego jak żeśmy sōm ôbleczeni.
Naprŏwdy trza się ôbklyc w kecka, zopaska, kabotek a merynka, coby Ślōnzaczka śmiała gŏdać po ślōnsku? A chop musi być ôblyczōny we szaket, westa, jedwŏbka, bizŏki abo bruszlek? Kej niydŏwno włŏdze wojywōdztwa szrajbowali kōntrakt regiōnalny bōły przi nich dziouchy ze zespołu „Śląsk”. A czymu? Toż to niy poradziły być fajne frele, we profesjōnalnym outficie?
Dyskryminacyjŏ zaczynŏ się już we szkole, kaj na lekcyjach regiōnalnych bajtle uczōm się ô ślōnskich klajdach. To je fajne, że poznŏwŏmy naszŏ historia, nale je możność, iże potym ôstanōm we gowach bajtli stereotypy, iże prawe Ślōnzŏki łażōm yno we ślōnskich klajdach. Stereotypy te sōm potym powiylane bez trocha stŏrsze pokolynie, kere się chowało tak samo.
Medykowanie o ślōnskości trza trocha zmodernizować, unowocześnić, coby bōło dostympne dlŏ wszyjskich, a niy yno dlŏ stŏrszych, kerzy pamiyntajōm jeszcze czasy, kej we ślōnskich klajdach łaziło się normalnie na codziyń i ôd świynta.
Niykere ksiōnżki do nŏuki regiōnalnyj gŏdajōm, co ślōnskŏ gŏdka trza mieć w zocy i dŏwać na nia pozōr, nale niy śmi się ji używać w sytuacjach ôficjalnych. Niy tedy, to kej? Kej niy bydymy używać ślōnskij gŏdki wszyndzie, kaj yno chcemy i kaj idzie, to się nŏm ôna straci.
Trza pokŏzać, iże niy dŏwōmy się stereotypōm ôblyczeniŏ, skuli tego, iże co nŏjwŏżniejsze je we czowieku a niy na zewnōntrz. Beztōż bele jak się ôbleczesz, to gŏdej po ślōnsku. Niy musisz mieć ku temu szpecjŏlnygo klajdu, bo gŏdać niyma gańba!


text:
Italijo
Italijo, Republika Italsko (it.: Italia, Repubblica Italiana) – państwo położůne we Połedńowyj Ojropje, na Apyńińskim Půłwyspje, je ůune człůnkym wjelu uorgańizacyjůw, m.in.: Ojropejskij Uńije, NATO. Italijo noleży do uoźmju nojbarźi industryjowonych a bogatych państw śwjata - G8.
Cołkowito dugość lůndowyj grańicy Italije wynośi 1932,2 km. Sůmśaduje uůna s Francyjům – 488 km grańicy, Szwajcaryjům – 740 km, Austrijům – 430 km i Słowyńijům – 232 km). Wnůntzr terytorjům Italije znojdujům śe tyż dwa państwa-ynklawy: San Marino (39 km grańicy) a Watykůn (3,2 km).
Dugość wybrzeża italskigo wynośi aże 7600 km. Uoblewajům je wody poru akwynůw Strzůdźymnygo Morza: Liguryjske Morze, Tyrryńske Morze, Jůńske Morze a Adrjatycke Morze.
Nojwyższy půnkt połožůny je na nojwyższym masywje Ojropy, Můnt Blanc. Nośi uůn mjano Můnt Blanc de Courmayeur – jygo wysokość to 4807 m n.p.m.
Italijo podźelůno je na 20 rygjůnůw (5 ś ńich na szczygůlnych prowach), 109 prowincyji (s kerych 2 sům autůnůmiczne) a 8092 gminy.


text:
Jordańijo
Jordańijo (الأرد Al-Urdunn, poune mjano: Jordańske Krůlestwo Hašymidzke, المملكة الأردنية الهاشمية Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja) – państwo arabske na Bliskim Wschodźe, můnarchijo kůnstytucyjno.
Grańica mo s Izraelym, Zachodńym Břegym Jordanu, Syryjům, Irakym a Arabjům Saudyjskům. Mo fest ńywjelgi dostymp do Mořa Čyrwonygo - yno 27 km.
Wjynkšość Jordańije zajmujům puaskowyže (700 - 1000 m n.p.m.), nojwyžšy ščyt Dżabal Ramm, 1754 m n.p.m. Nojnižšym půnktym je depresyjo nade břegym Mořa Martwygo (408 m p.p.m.).
Yno na půunocnym zachodźe kraju sům warunki do bauerstwa, rešta placu zajmujům půupustyńije Moab a Idumea a pustyńijo Harra na wschodźe. Je sam stouy ńydobůr wody, krům uokolic nade Jordanym a štučńy nawodńonymi rygjůnami kole tyj řyki.
Eksploatacyjo fosforytůw, ropy naftowyj a inkšych. Industryjo petrochymično, hutńictwo, wuůkyńńičo a spožywčo.


text:
Piwo
Piwo jo alkoholiski napoj, kenž nastawa wót fermentacije pśetwórjonych zernkow (zwětšego w formje jacmjenjowego słoda). Něnto ako dodaśe do piwa wužywa se chmjel, kenž dajo górkosć, móžne su teke druge wobstatki ako na pśikład wěrce, płody, mjod. Fermentacija źo typiski wót piwowarskich droždźejow.
W Nimskej wětšyna sortow piwa ma mjazy 4,5% a 6% alkohola.
Słowo "piwo" jo wuznamjeniło w prasłowjańskej rěcy jadnorje "piśe", pótom jo se pśemjeniło na zapśimjeśe alkoholiskego napoja.
Wopśimjeśe
Wobstatki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wóda[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Za produkciju piwa jo notne wjele wódy: w piwarnje za 1 hl piwa wužywa se 3,7-10,9 hl wódy[1]. Wětšyna z tej licy źo pak na myśe pśipšawy. W gótowym piwje wóda jo 90% wolumena.
Parametery wódy rozsuźuju wó tom, buźo-li wóna dobra za produkciju piwa. Póžedane parametery wótwisuju wót sorty piwa: na pśikład za piwa tipa stout wužywa se zwětšego twardu wódu, a za piwa tipa pilsner měku wódu.
Zernko[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Zernko jo notne, aby daś material za fermentaciju. Typiski wužywa se jacmjenjowy słod, to groni, zernka słoda, kenž se moka, až zachopiju se klěś. Ga zernka se klěju, encymy w zernkach pśeměnjaju cukory w nich na jadnorjejše cukory, kenž mógu byś fermentěrowane wót droždźejow. Proces se pśistaja, sušecy zernka. Wšakoraki cas a temperatura sušenja dajotej słody wšakej barwy: wót jasnych do śamnych.
Casy wužywa se słoda z pšenicy abo žyta. Móžne su specialne wobstatki: cukor, rajs, majs, surowa pšenica, wužywane dokulaž su tuńše abo změnjaju charakteristiku piwa (na pśikład jogo šum abo barwu). Aby droždźeje mógli fermentěrowaś wobstatki, kenž njejsu słody a cukor, notne jo dodanje do piwa specielnych encymow.
Něnto wětšyna piwarnjow njeźěła słodu, ale kupujo jen.
Chmjel[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Chmjel jo w piwje wěrca za słod a aroma. Wušej togo chmjel konserwěrujo piwo.
Sorty chmjela źěle se tradicionelnje na sorty za górkosć a sorty za aroma. Chmjel móžo pśidawaś wjelgin wšakorake aroma. Chmjele z Nimskej, Českej a Pólskej maju aroma zela a kóruškow. Nowe sorty z Pódpołnocnej Ameriki mógu měś aroma citrusowych płodow abo mango.
Wjelgin rědko wužywa se za piwo fryšne šyški chmjela, dokulaž njejsu źaržate. Tradicionelnje jo se wužywało sušonych šyškow chmjela, něnto popularnej stej chmjelowy granulat a ekstrakt, kenž stej lažčejšej w transporśe a dlej źaržytej fryšnosć.
Droždźeje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Droždźeje pśidajo se, aby fermentěrowali cukor w alkohol a wuglikowy dioksid. W piwowarstwje wužywa se specielnego sorta droždźejow: piwowych droždźejow (Saccharomyces cerevisiae), kenž źěle se na droždźeje dolneje fermentacije a górneje fermentacije.
Droždźeje dolneje fermentacije daju "cysćejšy" aroma piwa, pśi comž droždźeje górneje fermentacije producěruju wěcej aromatiskich zwězkow wó wóni na pśikład płodow (banana, rjaschena) abo wěrcow (nalchen).
Rědko w fermentacije wobźěliju se druge mikroorganizmy. Belgiske piwa lambic se fermentěruju jano wót źiwych droždźejow z powětša. Pśi warjenju Berliner Weiße mimo droždźejow wobźěliju se mlocnokisalinowe bakterije.
Wjelike piwarnje maju swóje kubłanja droždźejow. Su teke firmy, kenž pśedaju wšake sorty droždźejow.
Jolic piwo jo pasteurizěrowane a filtrowane, źo na pśedań bźez droždźejow. Su pak piwa, kenž se pśedajo z žywymi droždźejami. Do takich piwow pśidajo se cukor za droždźeje, kótarež źěłaju w piwje drugu fermentaciju.
Gótowanje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Stawizny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Piwo jo jaden z nejstaršych alkoholiskich piśow. Namakanki z Mezopotamiskeje z wokoło 4.000 lět pśed Kristusowym naroźenim pokazuju, až jo tam znali piwo. Sumery su pisali recepty za pśigótowanje piwa, piwo je teke w eposu wó Gilgamešu. Su jo pili pśez słomku, dokulaž njejo było filtrěrowane a su byli w nim kuski zernka. W pśigótowanju jo se wobźělowali jano žeńske.
W Babilonje su gótowali wjele sortow piwa: z jacmjenja, pšenicy a dinkela.
Piwo jo było wažny źěl žywjenja w Egyptojskej. Źěłaśerje jo tam dostawali za zežywjenje klěb a piwo.
W Romje su znali piwo, pak su jo sebje nižej wažyli ako wino.
W srjejźowěku piśe piwa jo było powšykne; tencas piwo jo samo źiśam dawali. Tegdejše piwo jo pak měło mjenjej alkohola ako něnto, piśe wódy jo pśi tom było tšachotne dla bakterijow w njej. Dla słodu jo se dodawało do piwa wšake pśicynki. W kóńcu srjejźowěka chmjel jo zachopił byś nejpopularnjejšy pśicynk.
Pjerše šyroko nałožowane pšawo za piwo jo było Bayerske pšawo cystosći (Reinheitsgebot) z lěta 1516. Jo wóno groniło, až piwo dej se pśigótowaś jano z jacmjenjowego słoda, wódy a chmjela. Něnt góda se, až pśicyna takich wobgranicowanjow jo była, aby z jadnogo boka pšenica a žyto jo słužyli jano k pśigótowanju klěba, a z drugego boka, aby do piwa njejo se dodawało tšachotne zela. Piwo z pšenicy jo mógali pak pśigótowaś w kloštarjach.
Pśed 18. wěkom słod su sušyli nad wognjom z drjewa abo wugla, togodla piwa togo casa jo měli ako se zda aroma dyma. Pózdźej z nowu techniku jo se dało dostaś cysćejšy jasny słod, ale teke śamny słod bźez aroma dyma za piwa tipa porter a stout. Něnto jo słod z aroma dyma rědki a wužywany jano w specialnych piwach.
W 19. wěku su nastali wjele nowosći za piwo: dolna fermentacija a piwo typa "lager", wužyśe pasteurizacije. Louis Pasteur jo w lěśe 1857 wunamakał rolu droždźejow w fermentaciji piwa a jo se zachopiło slěźenje a sajźanje droždźejow. W 20. wěku jasne piwo tipa "lager" jo nastało nejpopularnjejše piwo na swěśe.
Něnto wětšyna šyroko pśedawanych piwow jo pasteurizěrowana a filtrowana. Pasteurizacija dajo piwoju dłujku fryšnosć, dokulaž zabija bakterije a druge mikroorganizmy. Filtrowanje dajo piwoju cystu barwu. Su pak kraje, źož wěsty późěl maju piwa z žywymi droždźejami, to groni bźez pasteurizacije a filtrowanja. Stej to na pśikład Belgiska a Wjelika Britaniska (źož takim piwam se groni "real ale").
Rozdźělenje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jo wjele metodow rozdźělenja piwow. W nimskej jadna z nich jo pó zakładnej wěrcy, na pśikład połne piwo ma mjazy 11% a 15,9%, mócne wěcej ako 16% a tak dalej. Piwo źěle se teke mjazy drugim pó sorśe słoda (na pś. jasny a śamny), sorśe droždźejow, kenž fermentěruju piwo (na pś. dolneje a górneje fermentacije).
Engelski spisowaśel Michael Jackson jo w lěśe 1977 wudał knigły The World Guide To Beer, źož jo ako prědny kategorizěrował piwa na cełem swěśe. Jogo proca jo se měła wliw na wuwiśe slěźenja piwowych stilow.
Serwěrowanje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Tradicionelne tocenje piwa Schlenkerla z suda
"Multi tap" Délirium Café w Brussel
Oktoberfest w Münchenje, nejwětšy festiwal piwa na swěśe
Wótbywanišća[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Nejwětše pśedewześe warjece piwo jo belgisko-brazilske Anheuser-Busch InBev[2], wobsejźaŕ markow Budweiser, Corona, Beck's, Leffe a Stella Artois. Druge město ma SABMiller, wobsejźaŕ markow Grolsch, Miller, Pilsner Urquell a Tyskie. Tśeśe pśedewześe jo nižozemske Heineken, wobsejźaŕ markow Amstel, Heineken, Moretti, Zagorka a Żywiec.
Nejwětšy importer piwa na swěśe jo USA, nejwětšy eksporter jo Mexiko. Nimska jo tśeśi nejwětšy eksporter na swěśe.
Nejwětše konsuměrowanje pó licbje wobydlarjow jo w Českej, pótom w Nimskej.[3]


text:
MTS po ślonsku (2012)
Opis
We sobota 24 listopada we Katowicach bydzie złōnaczōny ślōnski mini-Microsoft Technology Summit. Wto niy miŏł ôkazyje być na tyn rok na MTS-ie, bydzie mōg ôbejrzeć sztyry sesyje złōnaczōne na tyj kōnferyncje bez ludzi ze Ślōnska. Wszyjke te sesyje bōły richtich dobrze ôcyniōne, bez to satysfakcjŏ je gwarantowanŏ.
Do soboty!
Lokalizacja
Kamsoft, ul. 1-go maja 133, Katowice
Agenda
Prelegynty
Marcin Szeliga Kōnsultant, Założyciel SQLExpert.pl
Ôd 2006 roku durch wyrōżniany tytułym Microsoft Most Valuable Professional we kategorie SQL. Je kōnsultantym, rechtōrym i autoryzowanym trynerym Microsoft ôd 10 lôt. We programie Train To Trainers przigotowywŏł partnerōw firmy Microsoft do przejściŏ na SQL 2008 i 2012. Jako prelegynt bōł na wiela konferyncjach, w tym Microsoft Technology Summit, Microsoft Security Summit, Heroes Happen {Here} aji we trefach grupōw pasjonackich. Je autorym roztōmajtych ksiōnżek i artiklōw ô serwerze SQL.
Damian Widera Project Manager & Team Lead
Ôd 10 lat urobiŏ z projektowaniym, łōnaczyniym i wdrŏżaniym aplikacjōw kere korzistajōm ze platformōw: .NET, SQL Server oraz Oracle. Terŏzki robi jako Project Manager dlŏ LGBS Polska. Bōł tyż trynerym, programistōm, administratorym bazōw danych, twōrcōm dokumyntacje i analitykym biznesowym. Je spōłautōrym ksiōnżki „Serwer SQL 2008. Administracja i programowanie”. Speaker na kupa kōnferyncjach. Mŏ certyfikaty firmy Microsoft: MCT, MCITP–DBA, MCITP-DD, MCSD.NET i tytuł MVP we kategorie SQL Server
Tomasz Wiśniewski Technical Evangelist
Robi w gyszefcie Microsoft. Do jego ôbowiōnzkōw przinŏleży spōłpraca z geszeftami kere łōnaczōm ôprogramowanie, dowajōnc jim technicznyj wiedzy na tymat produktōw Microsoft z tajli programowania. Szpecjalizuje sie przede wszyjskim we rozwiōnzaniach chmurowych, ôpartych ô Windows Azure. Do szpektrum jego zainteresowań przinŏleży tyż systym Windows 8 i mobilniŏki kere fōngujōm na Windows Phone. Ciyngym bywŏ na roztōlicznych kōnferyncjach, trefach offline użytkownikōw roztōmajtych technologijōw, kaj gŏdŏ ô tym co wiy słuchŏczōm. Prywatnie nŏłogowy suchŏcz muzyki i szlagcojger.
Sesyje
Zarzōndzanie danymi biznesowymi bez usługi EIM serwera SQL 2012, czyli jak SSIS, MDM i DQS rozwiōnzujōm problym felernych danych
Tradycyjne procesy ETL pozwŏlajōm na zasilanie hurtowni danymi, niy pozwŏlajōm dyć użytkownikōm biznesowym (tōż jedynym ôsobōm, kere w pełni spokopiōm znŏczynie przetwarzanych danych) na wprowŏdzynie do nich jakichkolwiek poprŏwek. Tymczŏs to ôd jakości danych zależōm wyniki jich analiz.
Systymy EIM (Enterprise Information Management) sōm nŏjnowszym sposobym integracje, ôczyszczŏniŏ i cyntralnego zarzōndzania danymi, a jich cechōm charakterystycznōm je cug użytkownikōw do włōnczyniŏ sie w proces przigotowywaniŏ danych. W czasie sesyje przekōnōmy sie, jak usługi SQL Server Integration Services (SSIS), Data Quality Services (DQS) i Master Data Services (MDS) spōłpracujōm ze sobōm i łōnaczōm kōmpletne rozwiōzanie klasy EIM.
Windows Azure
Użiwŏsz już Windows Azure? A może chcesz wiedzieć jak ôn fōnguje? Jak na kereś z pytań ôdpedziŏł żeś “ja”, to ta sesyjŏ je dlŏ Ciebie. Dowiysz sie jak fest chmurowa platforma Microsoftu rozwinyła sie bez tyn rok. Ôbejrzysz bez przikłŏd jak złōnaczyć zajty internecowe w ôparciu o ASP.NET/PHP, kere korzistajōm ze roztōmajtych motōrōw bazōw danych, jakto SQL Database lub MySQL. Ôbejrzysz tyż jak łōnaczyć maszyny wirtualne, aji w ôparciu ô systym Windows jak i Linux. A to dopiyro poczōntek lotu bez niyzwykle elastycznŏ i ôtwartŏ chmura!
AlwaysON w SQL Server 2012 – wydajność i bezpieczeństwo naszych danych
SQL Server 2012 udostympniŏ cołkym nowe wejrzynie na zagŏdniynia zwiōnzane ze Wysokōm dostympnościōm (High Avability). Nŏjbardzij ôczekiwanōm nowōm fōnkcjōnalnościōm je AlwaysOn. W czasie sesyje chca pokŏzać praktyczne zastosowanie AlwaysOn. Ôdpowiym na pytania:
- Co dŏwŏ AlwaysOn czego niy bōło do terŏzki
- Jak festylnie AlwaysOn może ablyjzować mirroring i logshiping
- Jak pobudować High Avability dlŏ naszyj ôrganizacje.
W ramach sesyje bydziecie widzieć kōncepcjŏ budowy rozwiōnzania kere spełniŏ ôczekiwaniŏ w zakresie utramyntnyj dostympności, co się tyczōm wydajności i bezpieczyństwa naszych danych, a tyż zgodnego z politykōm zapobieganiŏ utraty danych.
###
Rejestracja na portalu CodeGuru


text:
Distance
distance calculator for the cities begins with chr in pl.
Chraboly, Chraboly, Chrabostowka, Chrapanow, Chrapczew, Chrapice, Chrapkow, Chrapkow, Chraplewo, Chraplewo, Chrapon, Chrapy, Chrapy, Chrewt, Chreynno, Chrobacze, Chroberz, Chroboty, Chrobrow, Chrolowice, Chromakowo, Chromiec, Chromiec, Chromin, Chrominek, Chromna, Chromowola, Chronibory, Chronow, Chronow, Chronowo, Chropaczow, Chrosc, Chroscice, Chroscice, Chroscice Lyczki, Chroscielow, Chroscik, Chroscin, Chroscin, Chroscina, Chroscina, Chroscina, Chroscina, Chrosla, Chrosle, Chroslice, Chrosna, Chrosna, Chrosna, Chrosnica, Chrosnica, Chrosnice, Chrosno, Chrosno, Chrostkowo, Chrostkowo, Chrostkowo Parcele, Chrostnik, Chrostno, Chrostowa, Chrostowa, Chrostowo, Chrostowo, Chrostowo, Chrostowo, Chrostowo Wielkie, Chrostowo Zalesie, Chrosty, Chrosty Wysinskie, Chruscice, Chrusciel, Chrusciele, Chrusciele Nowe, Chrusciki, Chruscin, Chruscin, Chruscinskie, Chruslanki Jozefowskie, Chruslanki Mazanowskie, Chruslice, Chruslin, Chruslin, Chruslin Koscielny, Chruslina, Chruslina Kolonia, Chrustne, Chrustowice, Chrustowo, Chrustowo, Chrustowo, Chrusty, Chrusty, Chrusty, Chrusty, Chrusty, Chrusty, Chrusty Nowe, Chrusty Stare, Chruszczewka, Chruszczewo, Chruszczobrod, Chruszczow, Chruszczow, Chruszczyn, Chruszczyna, Chrystkowo, Chrzablice, Chrzachow, Chrzachowek, Chrzan, Chrzanow, Chrzanow, Chrzanow, Chrzanow, Chrzanow, Chrzanow, Chrzanow, Chrzanow, Chrzanow, Chrzanow Duzy, Chrzanow Maly, Chrzanow Nowy, Chrzanow-Szlachecki, Chrzanowice, Chrzanowice, Chrzanowo, Chrzanowo, Chrzanowo, Chrzanowo, Chrzanowo, Chrzanowo, Chrzanowo Bronisze, Chrzastawa, Chrzastawa Wielka, Chrzastow, Chrzastow, Chrzastow, Chrzastow Stary, Chrzastow Wielki, Chrzastowa Mata, Chrzastowek, Chrzastowice, Chrzastowice, Chrzastowice, Chrzastowice, Chrzastowka, Chrzastowo, Chrzastowo, Chrzastowo, Chrzastowo, Chrzaszczew, Chrzaszczewek, Chrzaszczewo, Chrzaszczyce, Chrzczanka, Chrzczanka Folwark, Chrzczanka Wloscianski, Chrzczany, Chrzczonki, Chrzczonow, Chrzczonowice, Chrzczony, Chrzczony, Chrzelice, Chrzepta, Chrzesne, Chrzowice, Chrzstowo, Chrztowo, Chrzypsko Male, Chrzypsko Wielkie, Chrzypsko Wielkie,
ADS


text:
Organizacje z kategorii Restauracja w Puszczykowo, Wielkopolskie
Pełna lista firm i organizacji kategorii Restauracja w Puszczykowo, Wielkopolskie
- RestauracjaNovaRestauracja w Puszczykowo47 Poznańska, Puszczykowo, Wielkopolskie
- RestauracjaRestauracja LokomotywaRestauracja w PuszczykowoWczasowa, Puszczykowo, Wielkopolskie
- RestauracjaSpring Life CentreRestauracja w Puszczykowo50 Sobieskiego, Puszczykowo, Wielkopolskie
- RestauracjaSushi Bar KateiRestauracja w Puszczykowo11 Rynek, Puszczykowo, Wielkopolskie


text:
Watykůn
Watykůn, Watykańske Państwo-Mjasto (it. Città del Vaticano, Stato della Città del Vaticano, łac. Status Civitatis Vaticanae) – państwo-mjasto we Ojropje, na Apeńińskim Půłwyspje, ynklawa na terytoryjům Italije, we mjeśće Rzim. Nojmńyjsze państwo śwjata podle zajmowanygo placu.
Watykůn je śedźibům nojwyższych władzůw Rzimskokatolickigo Kośćoła, kaj rezyduje papjyż. Je skuplowany bez personalno uńijo ze Apostolskům Stolicům (łac. Sedes Apostolica, Sancta Sedes). Uobywatelstwo Watykanu majům znamyńńy kośćelne dygńitarze, kardynały a Szwajcarsko Gwardyjo. Krům tygo ůng. 3000 ludźi kere ńy sům uobywatelůma Watykanu prziłaźi sam do roboty na poczće, banhowje, we radyju, cajtůngach, sklepach, medycznych służbach a inkszych. Uobywatelstwo Watykanu idźe dostać ino czasowo, kardynały dostajům je na czas byćo we Rzimje.
Geszychta Watykanu śyngo po IV stoleće n. e., wuůnczas rzimski cysorz doł we gyszynku biskupům Rzimu jedyn ze swojich pałacůw. Ńyskorzi, za sprawům důnacyje Kůnstantyna, powstało Kośćelne Państwo. Przetrwało uůne aże po 1870 rok, kej we czas zjydnoczańo Italije armijo italskigo krůla prziłůnczůła je do Krůlestwa Italije. Papjyż tygo ńy uznoł a uogłośůł aże je "wjynźńym Watykanu". Dźepjyro we 1929 roku faszystowki rzůnd Benito Mussolinigo a Apostolsko Stolica zaszrajbowały laterańske traktaty, kere dowoły gwarancyjo istńyńo państwa watykańskigo we becyrku pałaca a zygrodůw papjyskich.
Cołke terytoryjům Watykanu je uod 3 strůnůw uobtoczůne murůma. Je sam pałacowo-kośćelno skupina ze Bazylikům św. Pyjtra, placym św. Pyjtra, pałacym a krům tygo stowjyńa muzyjůw, galeryji a stowjyńůw admińistracyje. Je sam tyż Papjysko Akadymijo Naukůw a Watykańske Uobserwatoryjům (zoł. 1576).
Galeryjo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]


text:
Zyma
Zyma je najzymniša ze štyri počasow w měrnej arktiskej klimowej conje. Za tym hač wón na južnej połkuli abo sewjernej połkuli knježi, rozeznawaju mjez sewjernej a južnej zymu. Dla pućowaceho cenitoweho stawa słónca mjez južnym a sewjernym wobrotnikom wospjetuje so zyma w kóždej hemisferje z lětnym turnusom.
Astronomisce so započina sewjerna zyma ze zymskim zawrótom słónca – časowym dypkom, na kotrymž słónco padorunje nad južnym wobrotnikom steji a dny su najkrótše:
- na sewjernej hemisferje 21. abo 22. decembra a
- na južnej hemisferje 21. junija.
Potom bywaja dny zaso dlěše a nocy krótše. Zyma kónči so z nalětnjej runonócnosću
- 20. měrca abo w nocy k 21. měrca na sewjernej połkuli a
- 22. abo 23. septembra za južnu połkulu.
Wón traje potajkim 89 dnow na sewjernej połkuli a 93 dnow na južnej połkuli.
Dokelž wobkružna čara zemje wokoło słónca wokoło 1,7 % wot idealneho kruhoweje čary so wotchili, štyri počasy njejsu cyle runje dołhe. Nimo toho su sewjerne zymy dla bliskosće słónca (perihel 3. januara) tróšku krótše a miliše hač južne zymy.
Meteorologisce widźane započina (sewjerna) zyma 1. decembra. Meteorologojo přirjaduja počasy połnym měsacam. (Sewjerna) nazyma so kónči za meteorologow 30. nowembra. Meteorologiska (sewjerna) zyma wobsahuje měsacy december, januar a februar.
Fenologisce móže spočatk zymy wot astronomiskeho njesnadnje wotchilować a so nimo krajo-morjoweho rozdźělenja (maritimny vs. kontinentalny klima) často přez spočatk trajneje sněhowe wodźěće markěruje. Přiběranje abo wotebranje wot lodowcow wotwisuje pak mjeńše wot zymskeho sněhoweho połoženja hač wot prěnjeho noweho sněha w nazymje, kotryž ablaciju haći. Bližene přidźěluja zymje měsacy december, januar a februar a w južnej hemisferje junij, julij a awgust. Na geografiskich čopach knježi poł lěta „polarna nóc“; blisko čopownika traje někotre dny hač tydźenje.
Kaž w lěću su tež w zymje stare nałožki, kotrež zdźěla přežiwjachu abo buchu znowa wožiwjowane: na př. zawrót słónca jako hody, Alban Arthuan (keltisce), Julowy swjedźeń (nordisce/ germansce), karnewal/ póstnicy/ fašing, maskowy bal a zymske palenje.
Zapřijeće zyma so pak tež w pomjenowanjach wužiwa, kotrež wjace hač poł lěta traja, kaž na př. zymske połlěto, zymski jězdny plan, zymski semester, zymski tarif, zymski spar (při zwěrjatach), zymski čas a. d.


text:
Laos
Laos (Lao, Laotańsko Republika Ludowo-Dymokratyčno – Sathalanalat Paxathipatai Paxaxôn Lao) – państwo we pouedńowo-wschodńij Azyje, na Půuwyspje Indochińskim, bes dostympu do mořa. Grańica mo s Birmům a Chinůma na půunocy, Wjetnamym na wschodźe, Kambodžům na pouedńu a Tajlandyjům na zachodźe. Bez Laos puyńy m. in. řyka Mekůng. Bezma couki kraj je pokryty lasůma. Kilmat sam je můnsůnowy ze srogimi uopadůma uod moja do paźdźerńika.
Polityčńy uobowjůnzuje sam ůstrůj dymokracyje ludowyj a jedynům legalnům partyjům polityčnům je Laotańsko Partyjo Ludowo-Rewolucyjno.


text:
Państwo
Państwo je politycznōm, suwerynnōm, terytorialnōm i ôbligatoryjnōm ôrganizacyjom społeczyństwa. Ôrganizuje i koordynuje robotã wielgich grup społecznych. Państwo mŏ tyż granice terytorialne. Je niyznŏleżne i niypodlygłe.
Prawne kryteria państwowości, przijynte na mocy kōnwyncyji we Mōntevideo ze 1933, ôkryślane sōm nastympujōnco: (artikel 1.) "Państwo jako podmiot prawa miyndzynŏrodnygo winno posiadać take elymynty:
- ôbstōnõ ludność,
- struktury sztrofowe,
- suwerynne włŏdze,
- ôkryślōne terytoriōm (wielgość państwa niy wpływo na jigo podmiotowość) ôddzielōne ôd inkszych granicōm,
- zdolność włażyniŏ we relacyje miyndzynŏrodne.
- ôkryślōne prawidła prawne
Kōnwyncyjŏ była trefym rygiōnalnym a ôgraniczyła sie ino do państw amerykańskich, ale jij prawidła sōm przikwolōne we zwyczajowym prawie miyndzynŏrodnym.
Piyrszym problymym państwowości je uznanie państwa na arynie miyndzynŏrodnyj, czyli stwierdzynie ôd podmiotu prawa miyndzynŏrodnygo faktu istniyniŏ jakigoś państwa i gotowości do respektowaniŏ zwiōnzanych z tym skutkōw prawnych. Przedmiotym uznaniŏ może być: państwo, regyrōnek, insurgynty, strōna, co walczy abo nŏrōd. Uznanie państwa może być udzielōne abo indywidualnie ôd podmiotu prawa miyndzynŏrodnygo (napoczyńcie stosōnkōw dyplōmatycznych abo podpisanie umŏwy bilateralnyj), abo kolektywnie ôd skupiny państw (na podobne, jak we przipŏdku pojedynczygo państwa) abo ôrganizacyje miyndzynŏrodnyj (przijyńcie we poczet czōnkōw). Uznanie państwa winno mieć nŏturã jednoznacznõ i niyodwracalnõ, chociŏż we praktyce trefiŏ sie przipŏdki zawieszyniŏ abo zerwaniŏ stosunkōw dyplōmatycznych abo wyłōnczynie czōnka ôrganizacyje.


text:
Szpòrt
Szpòrt je zbiérny pòchwôt na rozmajité fòrmë celestny ë môgòwi aktiwnotë jaczé są ùprôwiôné dlô rozwiju fizyczny kòndicëji, pòprôwë zdrowiégò abò dlô dołożnoscë ë szpôsu. Szpòrt mòże bëc ùprôwiôny na amatorsczi abò na warkòwi ôrt. Je mòżlëwé wëapartniwanié registrowónëch szpòrtowëch discëplinów z òficjalnyma reglama (np. Bala) ë rekreacëjnëch fòrmów szpòrtowi aktiwnotë (np. jogging).
Niechtërne szpòrtowé discyplinë[edicëjô | editëjë zdrój]
- Bala
- Figùrowé szrëcowanié
- Kòlarstwò
- Krãgle
- Płiwanié
- Rãcznô bala
- Sécowô bala
- Stołowi tenys
- Szmërga diskã
- Szmërga lancą
- Zemny tenys
- Żeglowanié
Linki[edicëjô | editëjë zdrój]
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Artyści
Magdalena Abakanowicz Zofia Artymowska Stanisław Baj Tadeusz Brzozowski Rafał Bujnowski Jan Dobkowski Tadeusz Dominik Edward Dwurnik Andrzej Fogtt Jerzy Grabowski Jerzy Grochocki Władysław Hasior Kōji Kamoji Tadeusz Kantor Michael Kessler Bronisław Kierzkowski Bogdan Korczowski Małgorzata Kosiec Janina Kraupe Świderska Andrzej Kreutz – Majewski Jan Lebenstein Alfred Lenica Zbigniew Libera Marcin Maciejowski Jarosław Madejski Eugeniusz Markowski Igor Mitoraj Roman Modzelewski Jarosław Modzelewski Rafał Olbiński Urszula Plewka – Schmidt Zbigniew Rogalski Franciszek Starowieyski Władysław Strzemiński Paweł Szanajca Anna Szprynger Grzegorz Sztwiertnia Leon Tarasewicz Jan Tarasin Jerzy Tchórzewski Victor Vasarely Marek Wagner Wiesław Wałkuski Zawa & Worpus Jan Ziemski Jakub Julian Ziółkowski


text:
Japůńijo
Japůńijo (jap. 日本 – Nihon abo Nippon; 日本国 – Nihon-koku abo Nippon-koku posuchej po japůńsku) – państwo wyspjarske leżůnce we Azyji Wschodńij na Pacyfiku. Morze Japůńske uoddźelo kraj uod kůntynyntu azyjotyckigo. Archipelag Japůński rozćůngo śe uod Wysp Nansei na połedńu do Hokkaido na půłnocy i skłodo śe s ůngyfer 4 000 wysp. Nojwjynksze s ńich to: Honsiu, Hokkaido, Kiusiu i Sikoku.
Japůńczyki sům dźiś społeczyństwym jydnolitym pod wzglyndym narodowośćowym, godkowym, kej tyż wyznańowym i kulturowym.
Mjyszkańcy uowygo kraju uod zarańo dźijůw muszům zmagać śe s śiłami przirody: trzyńśyńůma źymje, wybuchůma wůlkonůw, ńiszczyćelskymi falůma tsůnami i katastrofalnymi sztůrmůma. Natůmjast rzeźba terynu i skrůmne złoża surowcůw mineralnych ńyzbyt sprzijajům powstańu śilnygo państwa. Gůrzisty charakter Japůńje sprawił, iże wůnske ńiźiny nadbrzeżne stoły śe głůwnym mjejscym uosadńictwa ludnośći; sam tyż rozwinyła śe gospodarka, sam powstoły mjasta; rozkwitła cywilizacyjo. Choby na przekůr tym ńysprzijajůncym warůnkům wspůłczesny Kraj Kwitnůncyj Wiśńi je nojbardźij rozwińjyntym państwym Azyje i jydnym s nojlepij rozwińjyntych na źymskym globje.


text:
Ùniższé archiwa zamëkają w se wãzłowatą wëdowiédzã ò kaszëbsczim Linukse jakno ë lopczi z jegò wëdôwkama, chtërné darzëło sã nama ùsôdzëc. Mómë nadzejã, że to co sã nama ùdało we dwóch zrëchtowac w ne 6 lat bãdze dobrim przëmiôrã dlô jinszich co dostóną chãc do robòtë przë kaszëbsczim softwôrowich ùdbach.
Linuxcsb to nick jinszegò jakno kaszëbsczi remix distribùcëji Kubuntu, dofùlowóny kaszëbsczim jãzëkã, dodôwnyma programama ë kąsk zmòdifikòwóny.
Linuxcsb bëł pierszą òperacjową systemą pò kaszëbskù – miejmë nôdzejã, że nie slédną!
Mark Kwidzińsczi ë Michôł Òstrowsczi


text:
Firmy w Wola Wereszczyńska, Lubelskie
Pełna lista miast w Wola Wereszczyńska, Lubelskie
- InneParafia rzymskokatolickaInne w Wola WereszczyńskaWola Wereszczyńska, Lubelskie
- MieszkanieAgroturystyka PodołżeMieszkanie w Wola Wereszczyńska52, Wola Wereszczyńska, Lubelskie
- CmentarzCmentarz parafialnyCmentarz w Wola Wereszczyńska69A, Kolonia Wola Wereszczynska, 22-234, Wola Wereszczyńska, Lubelskie
- KościółKościół Rzymskokatolicki P.W. Św. IzydoraKościół w Wola WereszczyńskaKolonia Wola Wereszczynska, 1, Wola Wereszczyńska, Lubelskie
- Biuro podróżyGrabowska Renata. Jazda konnaBiuro podróży w Wola WereszczyńskaWola Wereszczyńska, Lubelskie
- CmentarzCmentarzCmentarz w Wola WereszczyńskaWola Wereszczyńska, Lubelskie


text:
Dańijo
Dańijo, Krůlestwo Dańije (duń. Kongeriget Danmark) – państwo rozlygowane we půłnocnyj Ojropje (Skandynawijo), nojmyńsze ze nordyckich państwůw. We jeji skłod wlazujům tyż Grynlandyjo a Faerske Wyspy jako autůnůmiczne terytoryja. Grańiczy uod połedńo ze Mjymcůma.
70% placu Dańije przipado na Jutlandzki Půłwysep (Jutlandyjo, Jylland). Reszta kraju położůno je na 443 wyspach, ze czygo na 76 mjyszkajům ludźe. Nojwjynksze a nojważńijsze wyspy to Zelandyjo (Sjælland, na keryj je stolica kraju, Kopynhaga), Fjůńijo (Fyn), Amager, Lolland a Bornholm.


text:
Malta
Malta, Maltańsko Republika, (uoficjalne mjano: malt. Repubblika ta’ Malta, ang. Republic of Malta) je wyspjarskym państwym na Strzůdźymnym Morzu. Jeji stolica je Valletta. Malta samostanowi śe dźepjyro uod 1964 roku, bestůż co zawczasu bůła brytyjskům kolůńijům.
Treść
Geůgrafijo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Malta leży na stategicznym placu na Postrzůdźymnym Morzu, 95 km na połedńe uod Sycylije a 290 km na wschůd uod Tůnezyje. Skłodo śe ze trzech wysp:
- Malta, 246 km²
- Gozo, 67 km² (kole 30 000 mjyszkańcůw)
- Comino, 3 km² (ludźe sům tam ino we czas syzůnu feryjůw)
Do Malty nolyżům tyż trzi małe wysepki: Cominotto, Filfla Island a St. Paul's Island. Ranty wszyjskich wysp sům zauobycz skoliste. Nojwyższy wjyrch je Ta' Dmejrek (253 m). Geůgraficzńy a geologiczńy Malta leży we Ojropje.
Leży we klimatycznyj strefje typowyj lo rygjůnůw Postrzůdźymnygo Morzo. Je tam chłodno źima a fest gorke lato, prowje beż żodnych uopadůw.
Wspůłrzyndne geograficzne Malty sům 35 50 N, 14 35 E
Klimat[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Malta je we strefje klimatůw postrzůdźymnomorskich. Ńy ma sam wjaterůw, nebla, śńyga alibo źimna. Strzedńo tympyratura je uod 14,1 °C we źima (listopad - kwjećyń) do 32 °C latym (moj - paźdźerńik). Klara dowo sam śwjotło 6:46 godźin, kedy je źima a 10:11 godźin, kedy je lato. Uopady sům sam głůwńy we źima. Na rok ślatuje sam 578 mm.
Polityka Malty[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Malta bůła brytyjskům kolůńijům aże do 21 wrześńa 1964, kedy śe usamostanowjyła a 13 grudńo 1974 stoła śe republikům, uostoła nale a dali je ferajńistkům Brytyjskigo Ferajnu Norodůw (Commonwealth of Nations). Uod 1 moja 2004 Malta do kupy ze 9 inkszymi państwůma (we tym ze Polskům a Czeskům Republikům) wlozła do Ojropejskij Ůńije.
Malta je republikům parlamyntarnům. Na czele państwa stoji prezydynt republiki, wybjyrany bez parlamynt. Prezydentym Malty je je uod 4 kwjytńa 2009 George Abela. Jydno kadencyjo prezydencko trwo 5lot, co uoznaczo, iże nostympny absztimůng bydźe we 2014 roku.
Uod roku 1993 Malta admińistracyjńy tajluje śe na 68 tzw. lokalnych rad (local council), kere wybjerane sům roz na trzi lata.
Jeszczy przed uusamostanowjyńym maltańsko polityka bůła podźelono na dwje strůny: socjalistyczno-nyutralne Stronńictwo Roboty (Labour Party,Partit Laburista, MPL, Maltese Labour Party) a konserwatywne Strůnńictwo Nacjonalistyczne, Nationalist Party (Partit Nazzjonalista, abrewjacyjo: PN). Je jeszczy wjyncyj partyjůw, nale ńy majům uůne wjynkszygo politycznygo znoczyńo, sům to ntp. Alternatywa dymokratyczno (Alternattiva Demokratika, AD), uodpedńik ojropejskich „Źelůnych“. Wszyjske parlamyntarne absztimůngi majům tradycyjńe ćasne wyńiki a gůwne partyje zmjyńajům śe przi władzy. Absztimůng do parlamyntu s dńo 12 lipca 2003 doł take rozdźylyńy gosůw:
- Nationalist Party – 51,79 procyntůw
- Labour Party – 47,51 procyntůw
Maltańske partyje polityczne fest wadźoły śe uo polityka zagrańiczno. Konserwatywno PN chćoła kej nojbarzi leźć ku Zachodowi, a do Ůńije Ojropejskij, na Labour Party, utrzimowało dobre kůntakty ze Zwjůnzkym Radźeckim, a krajůma RWPG a Chinůma.
Ferwaltůngowy tajlůng[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
We 1993 ustanowjyli, iże Malta tajluje śe na 68 samorzůndůw (54 na wyspje Malta, 14 na wyspje Gozo). Cołko wyspa Comino je we samorzůńdźe Għajnsielem, na wyspje Gozo.
Gyszichta[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Poczůntki cywilizacyje we Malće bůły aże 5200lot p.n.e. kej trefjyli sam ze Sycylije pjyrsze uosadńiki. Wele 3500 p.n.e. we mjeśće Ġgantija na wyspje Gozo wzńyśli śwjůntyńo. Podane na ńa budowle ńyskorzi powstoły tyż we inkszych placach, ńy yno na Gozo nale tyż na gůwnyj wyspje - Malće
Malta, kero je dobrym placym do kůnrolowańo strzodkowygo a wschodńigo basynu Strzůdźymnygo Morzo, mjoła moc pośedźićelůw .
Kole 800 p.n.e. założyli sam swoje uośedla Feńicjany, zajś 300lot ńyskorzi wyspa podbjyli Kartagińczyki. We 257 p.n.e. bůł pjyrszy angrif Rzimjanůw a we 218 p.n.e. Malta stoła śe tajlům Rzimskiego Imperyjům. We 60 n.e. wele brzygu wyspy, na mieliźńe, rozbjůł śe statek, kery przewoźůł do Rzimu, św. Paulika, kery nawrůcił Malta na Krześćijaństwo. We 395 po tajlůngu Imperyjům wyspa bůła regjyrowano uod Wschodńigo Cesarstwa ze stolicům we Konstantynopolu. We 870 zdobyli ja Araby, zaś we 1090 Normany a przikuplowali ja do kśynstwa, a potym do Krůlestwa Sycylije.
We 1530 kajzer Karlik V Habsburg skozoł wyspa, jako lynno wyćepanymu ze Rodos Joańitům. 18 maja 1565 napoczůna śe ataka armije Imperyjům Uosmańskigo, we keryj bůło 40 000[2] wojokůw. Uobrůńcy, kerych bůło poraset zakůnnych wojokůw, 2 tyś. szpańelskich wojokůw a wele 6 tyś. cywilnyj ludnośće, poradźyli sztyry mjeśůncy ńyskorzi (8 wrześńa) cołkym uodeprzeć tyn angrif. Lů uczczyńo wygranyj Wjeli Majster Jean Parisot de la Valette wzńes we 1566 sztad, kery nazwali uod jigo mjana Valetta. Mjasto to ńyskorzi stoło śe stolicům Malty. We 1798 francusko wojenno marynarka, kero lozła do Egiptu zaatakowała a zdobůła wyspa. Napoleon Bonaparte kozoł wojokům zakůnu bez pora nojbliższych dńůw iś ze wyspy. Pora mjyśyncůw ńyskorzi Maltańczyki byli fest ńyrodźi ze regjyrůnku Francyje a napoczůnli powstańy. Skiż hilfy uod Sycylije a Wjelgij Brytańije we 1800 Maltańczyki wygrali a Francuzy muśeli śe poddać. Malta wlozła pode protekcyjo Wjelgij Brytańije.
Wjedyński Kůngres, kery bůł we rokach 1814-1815 zuůnaczoł ze Malty brytyjsko kolůńijo. Wyspa bůła lo Wjelgij Brytańije bazům podwodnych uokryntůw wczas II Śwjatowyj Wojny festylńy zawodzała państwům Uośe we posyłańu zaopatrzyńo do Půłnocnyj Afryki. Wojska ośi "uoblegały" wyspa a ńiszczoły konwoje ze zauopatrzyńym, kere płynyły do Malty, przi czym durś ja bůmbardyrowały a zastawjały minůma. Bez to aljanty bez jaki czas ńy mogli ze Malty napoczynać wojynnych dźołańůw. Ńymcy nale ńy zrobjyły wjelgij inwazyje na Malta, skuli tygo, iże chćeli gibko zdobyć Egipt. Po uoblynżyńu, wyspa we 1942 uodznaczyli Krziżym Jorguśa.
We 1947 Malta uzyskoła wewnyntrzno autůnůmijo, zaś we 1963 Malta śe usamostanowjyła. Rok ńyskorzi Malta uzyskoła cołkowito ńypodlygłość, kej ferajńista Ferajnu Norodůw. Podpisali tyż uobrůnny układ, kery dowoł zwolowoł na utrzimańy na wyspje brytyjskich bazůw. We 1967 układ tyn zerwali a dźepjyro sztyry lata ńyskorzi wynegocjowali porozůmjyńy. 13 grudńa 1974 proklamowali Republika Malty (Repubblika ta' Malta). 1 maja 2004 Malta przistůmpjoła do Ojropejskij Ůńije.
Gyszichtowe pamjůntki[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Malta je bogato we gyszichtowe pamjůntki. Trzi ś ńich sům wpisane na lista Kultularnygo Dźedźictwa ferajnu UNESCO: Valetta, megality na wyspach: Malta a Gozo, a tzw. Hypogeum we Hal Saflieni.
Nostympne historyczne pamjůntki sům ze uokresu arabskigo przebywańo na wyspje, gůwne zaś ze czasu władańo Johańitów. Do śe wymjyńić cołke mjasto Mdina (mury wystawjyli juzaś Araby), dali ńyporachowane budowle a twjerdze we Vallećće, stolica wyspy Goza- Victoria, moc pałacůw a wjeży strożniczych rozćepanych po cołkim archipelagu.
Dymůgrafijo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Wjynkszość Maltanůw, żyje na gůwnyj wyspje: Malće. Nojczyńśći we mjejskich aglomeracyjach (ůng. 90%). Strzedńe zagynszczyńy ludnośći to je 1265 mjyszkańcůw na km² (nojwjynkszo we Ojropje a trzećo na śwjeće). Kole 3% uobywatelůw to sům auslyndry, nojwjyncyj je Brytyjczykůw. Tyla samo Maltanůw żyje za grańicům (we Kanadźe, Australiji a tyż we USA).
Wyspa Gozo je barzi "źylůno" a mo barzi rolńiczy charakter. Mo tyż myńszo gynstość zaludńyńo.
Wyspa Comino je zamjyszkano ino we sezońy turystycznym. Je sam jedyn hotel. Půza sezonym mjyszko tam sztyrych ludźi.
- wzrost ludnośći: 0,6%
- strzedńi wjek: 38 lot
- chopůw: 36,6 lot
- babůw: 39,5 lot
- wspůłczynńik rodzyńo: 10,09 na 1000 uobywatelůw
- wspůłczynńik umarćo: 7,91 na 1000 uobywatelůw
- wspůłczynńik umarćo przi rodzyńu: 5,69 na 1000 rodzonych žywo
- strzedńo dugość żywobyćo: 78,43 lot
- chopůw: 76,39 lot
- babůw: 80,43 lot
- (dane na rok 2003)
Procynt babůw, kere robjům a tyż tych, kere majům wyższe wykstałcyńy je nojwyższy na cołkim śwjeće.
Pochodzyńe ludnośći[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Uo pochodzyńu populacyje s megalityčnego uokrysu sům ino zmjarkowańa. Uośedlyńe teroźnyj ludnośći zaczoło śe kole 2000 lot przed Chystusym. Potym, bez 500 lot Malta bůła ńyzamjyszkano. Wedle jednyj, ńypotwjyrdzonyj teoryje Malta bůła uośedlono ze Sycylije, nale ńyskorzi doszło do tajlowygo wymjyszańo ludnośći s inkszymi norodůma.
Godki Malty[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Gůwnům godkům je maltańsko (Malti), nale kupa ludźi godo po angelsku, a po italsku. Angelsko godka je przi tym drugům urzyndowům godkům, zaś italsko mjała taki sztatus do 1934
Maltańsko je semicko godka, fest spokrewńůno ze godkům arabskům (podug ńykerych myńszośćowych poglůndůw mo pochodzyńy blank uod godki feńickij). Maltańsko godka mo fest wjelgi ajnflus godek romańskich (nojbarzi italskij) a angelskij. Maltański je jedynům semickům godkům, kero je zapisowano we łaćińskim abecadle.
Mjano Malta pochodźi s mjan feńickych a tyż arabskich, kere bůły: Malet, Melita, Maltacheum a inksze.
Religijo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Ůngyfer 98% mjyszkańcůw Malty je rzimskimi katolikůma. Na Malće sům 364 kośćoły. Kśyndze, mńichy a mńiszki dowajům wjynkszo tajla ludźi, ańiżeli we kerymkolwjek inkszym państwje. Katolicyzm je zapisany we uodpedńij ustawje jako państwowo religijo a jigo ajnflus je fest srogi na regjyrůnek, bestůż szajdůngi a aborcyjo sům zakozane.
Mjasta[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
S lotu ptoka, do śe myśleć, co cołke cyntrům gůwnyj wyspy - Malty je jednym wjegim mjastym. Nale to wrażyńy je felerne, przede wszyjskim we kůnsekwencyji fest pryndkij rozbudowy mjast bez uostatńee myńi a wjyncyj trzista lot. Grańice mjast abo aglomeracyji do śe poznoć ino s informacyji na taflikach. Do nojwynkszych mjast przinoleżům:
- Valletta (tyż: La Valletta), stolica, je to gyszichtowo twjerdza
- Sliema, cyntrům handlowe a zakupowe
- Birkirkara, nojwjynksze mjasto (2008: 20 834 mjyškańcůw[zdrzůdło?])
- Mdina, downo stolica ze historycznym cyntrům, mjanowano tyż „ćiche mjasto“, do śe tam wlyźć ino pjechty
- Victoria, stolica wyspy Gozo
- tzw. „Trzi mjasta“ (The Three Cities), to je:
- Vittoriosa (tyž Birgu)
- Senglea
- Cospicua
Transzport[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Malta to je jedne ze sztyrech państwůw, kaj jeźdźi śe po lewyj strůńe drogi. Motoryzacyjo je fest rozpowszechńůno we Malće. Podug danych ze 1990 we państwje bůło 182 254 samochodůw, co dowo Malće zagynszczyńy 582 samochodůw / km². Malta podug tygo wskoźńika je sztwrto we cołkij Ojropje. Malta mo 2 254 km cestůw, ze czygo 1 972 (87,5) je asfaltowe.
We Malće je tyż autobusowy transzport, kery dźoło sam uod 1905 a je na wyspach Malta a Gozo. Maltańske autobusy sům turystycznům atrakcyjům. W kożdy rok przewożům wele 31 000 000 ludźi.
We państwje je jedno lotńisko: Malta International Airport, kero roz za czas mjanowany je tyż Lotńisko Luqa. Za pjyrwa mjała być to baza do brytyjskigo Royal Air Force. Ze tygo lotńiska do śe lećeć lyńijům Air Malta do 36inkszych placůw.
Malta a Uńijo Ojropejsko[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Drůga Malty do Uńije Ojropejskij bůła dugo. Rzůnd dowoł roz poparće, roz uodpora - zoleży fto wuůnczas bůł u władzy. Wjadůmo, iże kożde pomjyńańy władzy na Malće przińesło ze sobům jako zmjana we polityce lo Uńije Ojropejskij a wstympu do ńi. Maltańsko konserwatywno PN bůła blank za, Labour Party (a ńykere zwjůnzki zawodowe) przećiw człůnkostwu we UE.
Pjyrszy roz Malta antragowała uo członkostwo juzaś we 1990. Pů wygranyj Labour Party we absztimůngu we roku 1996 Malta tyn antrag uchyloła. Pů przedwczesnym absztimůngu we 1998, kedy wygroła PN, wńosek uostoł uodnowjůny.
Uo wstympje do Uńije Ojropejskij rozprawjano na konferencyji we Kodani 13 grudńa 2002. We absztimůngu 8 marca 2003 za członkostwym bůło 53,65 % ze tych, co walowali. W ramach rozszyrzyńo Ůńije uo dźyśyńć państw 1 maja 2004 Malta stoła śe członkym UO a wyprzedźoła Luksymburg, jeli łaźi uo nojmyńsze państwo Ůńije.
Uod 1 styczńa 2008 we Malće buli śe we Ojro.
Przipisy
- ↑ Dane szacůnkowe na lipjec 2007 [CIA The World Factbook (Zdřůduo:CIA).
- ↑ .Gyszichta Srogigo Uoblynżyńo znůma je yno ze krześćijańskych zdrzůdłów, a skiż tygo trudno je pedźeć, wjela gynau bůło tureckich wojokůw. Růżnorake zdrzůdła podowajům, co bůło ich uod 20 000, do ańi 100 000, nale nojczyńści podowano jich liczba to je 40 tyś.


text:
Szekulada
Szekulada (nah.: xocolotl - goszko woda) – wyrůb cukerńiczy uůnaczůny s mjazgi kakaowyj, fetu kakaowygo (masło kakaowe) abo fetu cukerńiczygo, czygoś do słodzyńo a inkszych dodatkůw. Wytwarzano je uůna nojczyńśći we postaći tabulek. We ńykerych krajach, gůwńy we Meksyku, powszychńijszo je szekulada we postaći napoju na wodźe, mleku abo inkszym płyńy. Rzodźi trefjo śe szekulada sproszkowano abo we granulkach.
Zorty szekulady[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- Przodńi tajlůng:
- Goszko – składo śe ze masła kakaowygo, proszku kakaowygo a cukru, roz a kedy ze ńywjelgům domjyszkům wanilije. Zawjero przynojmńij 70% produktůw ze kakaowyj mjazgi a powinno być przigotowywano we tymperaturze 31,1–32,7 °C. Zawjyro 2–5 rozůw wjyncyj teobrominy niż mlyczno.
- Mlyczno – we jeji skłod wchodźi tyż mlyko abo proszyk mlyczny i wanilijo, a zowartość kakao ńy przekraczo 50%. Tymperatura uůnaczyńo mo 28,9–30,5 °C. Zwykle szekulada ta zawjero ńy mńyj niż 25% suchyj kakaowej masy we sumje, 14% suchyj mlycznyj masy, 2,5% suchyj uodfetowanyj masy kakaowej, 3,5 % fetu mlycznygo a 25% fetu razem.
- Bjoło – ńy zawartośći kakaowygo proszku. We nojlypszich szekuladach tyj zorty je ino do 33% kakaowygo masła. Tymperatura wytwarzańo 27,9–30,5 °C. Ńykerzy uwożajům, iże tyn wyrůb ńy je szekuladom ze wzglyndu na niskům zawortość kakaowygo masła.
- Deserowo
- Szekulady byndůnce mjeszońinům roztomajtych składńikůw ze inkszych zort szekulad:
- Bakalijowo
- Uorzychowo
- szekulady ze uowocůma, likerkůma a inkszymi dodotkůma
Szekulada „couverture” je wyrobym uotrzymonym ze wyrobůw kakaowych a cukrów, zawjero ńy mńij ńiż 35% suchyj masy kakaowyj, we tym:
- 1) ńy mńij niż 31% fetu kakaowygo;
- 2) ńy mńij niż 2,5% ńyfetowyj suchyj masy kakaowyj.
We produktoch szekuladopodobnych zawortość kakao ńy przykraczo 7% cołkej masy. Wjynkszość producyntůw lo uzyskańo gładkij, jydnorodnyj struktury dodowo do szekulady lecytyna sojowo (E322), abo PGPR (polirycynoyoleińon poliglicerolu – E476), co pozwalo zmńyjszyć zawartość drogjygo masła kakaowygo a uobńyżyć lepkość masy.


text:
Gwatymala
Gwatymala (República de Guatemala - Republika Gwatemale) - państwo w Americe Střodkowyj, pouožůne nad Uoceanym Atlantyckym a Uoceanym Spokojnym. Grańičy s Salwadůrym (203 km), Hůndurasym (256 km), Meksykjym (962 km), Belize (266 km) - uůnčno dugość grańic wynośi 1687 km, půnadto 400 km wybřeža morskigo.
- Nojwyžšy půnkt: Tajumulco - 4220 m
- Nojńižšy půnkt: Uocean Spokojny - 0 m
- Nojwjynkše jeźoro: Jeźoro Izabal - 589,6 km²
Uobšar Gwatymali dźeli śe na štyry tajle: ńiźina Petén, pouožůno w půunocnyj tajli kraju, wybřeže Mořa Karaibskigo, uańcuchy gůrske střodkowyj tajli kraju a wybřeže Pacyfiku. Při spotykanym podźale na 3 krajiny ńiźina Petén uůnčy śe s wybřežym karaibskym.
W časach prekolůmbijskych teryn zamješkiwany bez Indjanerůw zwjůnzanych s kulturům Majůw. W 1523 teryny dźiśijšyj Gwatymale zostouy podbite bez hišpańskych kůnkwistadorůw, keři zouožyli tam kolůńja wchodzůnco w skuod Nowyj Hišpańje.
W 1821 Gwatymala uzyskoua ńypodlyguość, chnet potym kraj bůu uokupowany bez Meksyk. W 1839 proklamowano zostoua ńypodlyguo republika.
W 1954 w drodze zamachu stanu jůnta wojskowo přerwoua reformy lewicowygo prezydynta Jacobo Arbenza. Prawicowe řůndy wojskowych a ńypokoje spouečne trwoúy aže do 1985, kedy to přiwrůcůno dymokracyjo. Ńy přerwouo to ale walk s lewicowům partyzantkům (URNG).


text:
Kamerůn
Kamerůn, (fr. Cameroun, ang. Cameroon), Republika Kamerůnu, (franc. République du Cameroun, ang. Republic of Cameroon) – państwo we střodkowyj Africe, nad Zatokům Gwinyjskům. Grańica mo s: Ńigeryjům, Čadym, Republikům Střodkowoafrikańskům, Kůngym, Gabůnym a Gwinyjům Růwńikowům. Kamerůn je čuůnkym UoNZ, Uńije Afrykańskij a inkšych uorgańizacyji mjyndzynarodowych.
Mjano państwa wywodźi śe s portůgalskigo mjana nadanygo řyce Wouri, to je Rio de Camarões. Uokreślyńy to uoznačo Řyka Krewetek a ńyskoři zostouo rozćůngńynte na couy kraj ležůncy nad tům řykům.


text:
Wnuki
Chocioż lata lecóm,sie niy starzejymy
Bo przi naszych wnukach,cołki czos młodnymy
Grómy w bal i sznóra,bojki im berómy
Na te stare lata,bele co zmyślómy
Dobrze je mieć wnuki,maszkety im dować
Jak przilecom głodne, z nimi łobiadować
Poplewióm nóm kwiotki,siyń powyciyrajóm
Jak upieka zista, ze smakym wcinajóm
A te nasze wnuki,móndre gowy majóm
I na kómputerach sie łokropnie znajóm
Mie tyż nauczyli,na tym ‘kómpku” klikac
Móm „łokno” łotwarte,niy moga narzykać
A jak sóm fest rade,na kark sie wiyszajóm
Godajóm do ucha,że mi mocno pszajóm
Czy to niy je piykne? Co na to powiycie?
Dobrze je być starkóm,bo to fajne życie
Autor : Maria Kotula


text:
Jesiynno paniczka
Jesiynno paniczka
Jo za bajtla
Osprawiol mi moj bracik Jorgus, ze jak bolach dziesiync miesiyncy staro to dostalach sztyry ciucioki na przodku: dwa na dole i dwa na wiyrchu. Bezmas wszystko, co bolo w zasiyngu mojich ronczkow to chytalach, zarozki do gymby cislach i gryzlach. No ja, moja wnuczka tyz tak robi, mie tyz juz bajsla. Ale dalij o mie. Jorgus, tak jak wszystke moje braciki, bardzo mi przol. Bawiol sie zy mnom, nosiol mie na rynkach, na barana, wyrobiol zy mnom, a jo to wykorzystywala. Jak mie wczasli do kinderbeta toch tak ryczala, ze colko okolica slyszala jako to niysprawiedliwosc sie zas dzieje malyj Berbelce:-). Toz Jorgus roz chciol mi dac kusika, a jo mu tyz, yno mie to tak jakosik ujechalo, ze caplach go tymi sztyryma ciuciokami we warga. Krew mu z wargi leciala, ale Jorgus dycki bol fest twardy i udowol, ze go to niy boli! Mama zarozki mu to pomazala jodym. Taki cyrkus! A dzisiej miolby za darmo piercing we wardze, bo dziurki juz boly gotowe!
Miyszkali my na trzecim piyntrze w miyszkaniu, kere papa dostol przidzielone ze kopalnie „Gliwice”. Wlaziolo sie na wiyrch po schodach (windy tam niy bolo, bo to bolo stare budownictwo sprzed 1 wojny swiatowy). Ze siynie na prawo boly dzwiyrze do klozeta, a wele nich bol kokotek z biezoncom zimnom wodom i ausgus. Badycimra my niy mieli, ale mama dycki grzola woda na piecu i my sie kompali w taki smiyszny wannie w kuchni. Z praniym mama tyz niy miala leko. Pamiyntom, jak grzola woda na piecu, prala we takij wielgij wannie na waszbrecie. Prosto ze siynie lazlo sie do kuchnie, a w kuchni po lewy i po prawy stronie boly dzwiyrze. Te po prawy boly do sypialnie, kaj w nogach od yjybeta stol moj kinderbet. Jo moglach jeszcze spac przi mamie i papie, bo i tak nic niy rozumialach a i drapko zasypialach:-). Brat Achim spol na szizlongu w kuchni, a bez te druge dzwiyrze, po lewy stronie, wlaziolo sie do izby, kaj spali braciki Gotthard, Pyjter i Jorgus. Hanzlik spol u starzikow na Wojtuli i tam tyz laziol do szkoly.
Dycki we wieczor mialach swoje „godzinki”, tzn. tyralach tam a nazod od proga sypialni do izby od chopcow tak dugo, azech sie wywalola. Potym ponoc ryczalach tak, ze mie pol Glywic slyszalo, a potym moje braciki mie wolali do siebie, bo kozdy jeszcze chciol mie trocha wymiyntolic, wysciskac, poprzitulac zanim pojda do becika. Pamiyntom jak mie Gotthard straszol, ze jak drapko niy przida do niego to mie zmija pogoni ksss, ksss…Jo niy wiedzialach, co to jest zmija, ale na wszelki wypadek uciekalach gibko ku Gotthardowi – a prawie o to mu szlo:-)
Pyjter miol taki maly szranczek przi lozku, w kerym czimol se dycki jakes maszkety. To on mie zas zwobiol na bombony:-) Niy paminytom, czym mie Jorgus zwabiol, ale pamiyntom, ze u niego w lozku tyz siodalach.
Jak juz bolach zmierzlo, to mama brala mie na rynce, przenosiola do mojego lozeczka i…wszyscy odetchnyli – nareszcie bol spokoj!
Do lozka od mamy i papy wpralach sie dycki rano.
Barbara Matusiewicz
Pjeczyni zimjoków
Pjeczyni zimjoków
Chocioż zachmurzone trocha
To jednak mómy radocha
Kłónki sóm już na kupeczkach
Fojery bydom skłodać starzy i dziecka
Zimjoki już szykujymy
Zaro do łognia ciepjymy
Dobrze se to łupjeczymy
Potym razym jich wetnymy
Dziołchy ,synki ciepcie kłónki !
Jorguś dej sam kosz z łobłónkym !
S niego jabka se weznymy
Do fojery tyż ciepnymy
Bucho flama już jak djosi
Na widłach tata kłonki nosi
Dziecka skoczóm nałokoło
I śpjywajóm se wesoło
Mama niesie już sam kiszka
Na zimjoki wjelko miska
Zaro łogyń rozgrzebjymy
Zimjoki poznajdujymy
Ale dobre mniam mniam mniom
Kto chce zimjok ? zaroz dóm !
Bjercie kiszka se nalyjcie
I ze szmakym se wcinejcie
Przy fojerze se siodómy
Łod flamery ciepło mómy
Bydóm śpjywy i chichrani
I zimjoków pojodani
Urszula Oślislok
Jsiynno paniczka
Jesiynno paniczka
Dorodno paniczka już zawitała
S jarzymbiny załośniczki mjała
Szaty liściami sie mjyniły
Rozmajte farby na nich były
Brónotny i złoty,najwjyncyj tego
Nie brakuje tyż czerwonego
Na karku póciorki s dybjónek
A s kasztanów mo pjeszczónek
Na głowje liściaty winiec,kwjotki wpjynte
Astry i dómbki z zegródki wziynte
Słómjoki jeszcze do włosów dała
Co by tak pjykno nas przywitała
Idzie po śwjecie wszyndzi zaglóndo
Kaj nie łożdżelało to słónko ścióngo
Co by łozłocić kożdo gruszka
Co by łożdżelały jabuszka
Ale nie jyno słónko nóm dowo
Czasym sie s nami tyż ni pogrowo
Puści nóm zima i deszcz tyż leje
A łóna wichrym po dworze wjeje
Przeca to JESIYŃ ! – zmjynno paniczka !
Czy idzie przy ni wygrzywać liczka !?
Do ci pozbjyrać to co urosło
Potym grzyj sie przy pjecu i doma łostóń
Urszula Oślislok
Ciasteczka z klejiku ryżowego
A to je przypis na ciastka z kleiku ryżowego
1 paczka klejiku ryżowego
30 dag. masła abo margaryny
25 dag.cukru
1 cukier waniliowy
3 jajca
masło z cukrym i cukier waniliowy utrzyć,dać żołtka i dalyj uciyrać potym wsuć klejik a na koniec piana ubito z białek
formować małe kluseczki,zrobić palcym dołek i dać mermelada abo dżym.
Naprowda fest dobre. Piyc w tymperaturze 160 st.C
przepis naszej Werki
Urszula Oślislok
Rolady
ROLADY
Jak rolady żech robiła
Toch se palca uwaliła
Krew sie loła i kapała
Szmatkóm żech pozawijała
Potym dali za rolady
Co by nie było swady
Boch chłopkowi łobjecała
Że rolady byda mjała
Mjynso móm już poczaskane
Filóngym nafilowane
Nicióm wartko pozawijóm
Chłop zaro bydzie ! -sie uwijóm
We brutfannie wszysko wre
Na zygorze już je dwje !
Jeszcze momynt,yno chwila !
Zaro z nici to łodwina
Tuż se dychłach,móm gotowe
Rolady bydóm morowe
Już wyrczy auto na dworze
Chłop przyjechoł ! tera może,,,,,
Urszula Oślislok
Bamóntno Tekla
Bamóntno Tekla
Sztyjc cojś Tekla bamónciła
bo tako bamóntno była
Co kaj dała nie wjedziała
bo skleroza chyba mjała
Łobjod na pjec postawjała
ale łognia nie skłodała
Potym sie tymu dziwiła
czamu blacha zimno była
Jak na loda chyntka mjała
w tygliku go roztopjała
Łyżkóm wszysko wychlipała
dobre było – tak padała
Listónosz przyniós pyndzyjo
wsadziła kajś jóm ta meduzyjo
Potym ło ni zapómniała
bo bamóntno sztyjc lotała
Ale cukru ji braknyło
do sklepu by sie fechtnyło
Kaj pinióndze ? nie wjedziała
ta skleroza jóm bolała
Urszula Oślislok
Japczok – szarlotka
60 dkg mąki
1 kostka margaryny
30 dkg cukru
1 cukier waniliowy
2 jajka
4 do 5 łyżek śmietany
4 do 5 łyżek oleju
1 kg jabłek
2 budynie
2 łyżyczki proszku
jabłek dowom czasym wjyncyj zależy jako mom blaszka
wszysko robja na stolnicy
mąka wysuja na stolnica dodom margaryna i posiekom jom w tyj mące nożym
dodać do tego cukier waniliowy i cukier,wszysko razym posiekać i dodać
jajka ,potym śmietana i olej,wszysko zagńyś jak na nugla,ciasto dać do
zamrażalnika ,a wtym czasie przygotować jabka i zrobić budyń
jo kreja jabka na taki cieńki ćwjartki,mogom tyż być potrzyte,potym ciasto dowom na blaszka,trocha se zostawja ciasta żeby było na wjyrch
na ciasto dowom jabka,a na to bydyń wcale go nie chłudza taki jaki je leja
ciasto coch se zostawiła,dowom do gorka i leja do niego mlyka rozrobjom je na taki jak na naleśniki,może być troszka tyngsze i to wylywom na budyń
pjecza około 45 do 50 min na 200 stopni


text:
Jakubowice
11 miejscowości w Polsce:
- Jakubowice - wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
- Jakubowice - wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol
- Jakubowice - wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
- Jakubowice - wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Branice
- Jakubowice - wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki
- Jakubowice - wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
- Jakubowice - wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
- Jakubowice - wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Niemodlin
- Jakubowice - wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
- Jakubowice - wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
- Jakubowice - wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Kluczewsko
ponadto:
- Jakubowice - dzielnica Kudowy-Zdroju
Zobacz też: Jakubowice Konińskie, Jakubowice Konińskie-Kolonia, Jakubowice Murowane


text: MeczeBramkiMateja PawełSieradzki MichałCukierski JacekGraczyk ZbigniewNiewiada MarianŁomiński Kamil (G)-Sroczyński Roman (G)Fincel MaciejWoźnica MichałBłaszak GrzegorzLipiński LeszekMeissner ArturMleczak RobertMisiurewicz OlgierdŻak DariuszZubrzycki MarekOrzeszek MateuszŁomiński MarekTabisz PiotrKaczmarek MarekMańkowski WojciechSzymkowiak AndrzejOleszak GrzegorzRybicki Andrzej Peltola HenriMalicki AndrzejKoziński JarosławDudkowiak DariuszPrasek WaldemarCzosnowski GerardWasiak ŁukaszHuhti PetriCzubak BartoszKornatowski DamianMarciniec PiotrLeciej MichałBierwagen TomaszJabłoński MirosławSkorupiński MaciejŁomiński RobertOwczarzak JerzyCzosnowski RobertMateja AndrzejCebulski JarosławDziuba MarkDudkiewicz DanielHarter RomainSteciuk ŁukaszNowak MirosławLaine RistoAasa JesperFenech NaimanKornatowski TomaszBojas TomaszKaczmarek SławomirMariusz PrzewoźnyZawodnikValte Tony