text:
Tuchwilny počas žada sej wot čłowjeka, zo by so derje napił. Na te wašnje so krej w ćěle njezhusći. Milenka Rječcyna je so rěčnika Budyskeho Łužiskeho klinikuma Steffena Lahodu za tym prašała, hač je zastaranje klinikuma z kreju zawěsćene.
Kak posudźujeće situaciju z konserwami darjeneje kreje w Budyskej chorowni Hornjołužiskich klinikow?
St. Lahode: Zwěsćamy stajnje a zaso we wěstych počasach, zo je darićelow a z tym tež krejnych konserwow mało. Zwjetša je to měsac awgust. To zwisuje z dowolom darićelow kreje. Dóstawamy krejne konserwy z Drježdźan wot słužby za darjenje kreje Němskeho čerwjeneho křiža DRK Sewjerowuchod. Tuchwilu dodawa DRK mjenje konserwow hač skazamy. To pak potrjechi wšitke chorownje w regionje. Zastaranje pacientow pak smy zamóhli při wšěm dotal zawěsćić.
Kak dołho tuchwilu składowane konserwy, to rěka krej, dosaha?
Zašłej lěće su wuměłcy parowali móžnosće zjawnje wustupić. Milenka Rječcyna a Jan Bogusz staj so ze 18lětnym šulerjom Weimarskeho hudźbneho gymnazija „Hród Belvedere“ Matteom Hórnikom rozmołwjałoj.
Chodźiće we Weimarje na gymnazij. Při wšěm sće z Budyšinom zwjazany. Na kotre wašnje to aktualnje zdokonjeće?
M. Hórnik: Tež hdyž w Durinskej do šule chodźu, sym z Łužicu zwjazany. Planuju 7. awgusta koncert w Budyskim Serbskim muzeju. Njebudu pak samlutki hudźić, ale přinjesu někotrych młodych hudźbnikow, swojich přećelow z gymnazija sobu. Zastup je bjezpłatny. Jeli so publikumej spodoba, móža nas rady z pjenježnym darom podpěrać.
Je tuchwilu scyła dosć móžnosćow za Was zjawnje wustupić?
M. Hórnik: Składnosće zaso přiběraja. Sym pak w prěnim rjedźe sam zamołwity za to, so starać wo wustupy. Runje tak wabju za nje sam. Koncert w Budyšinje tajka składnosć je, hudźić a z tym nadźijomnje publikum zawjeselić. Wužiwam socialne syće kaž Instagram abo Facebook, zo bychu zajimcy zaćišć dóstali, kak to klinči. Tež na mojim YouTubowym kanalu hudźbu wozjewjam.
Z awtorom krucha Danielom Rattheijom je so po premjernym předstajenju „Pink Guerilla“ w Budyskim dźiwadle na hrodźe Cordula Ratajczakowa rozmołwjała. Před lětomaj bě činohrajne studijo při NSLDź hižo jeho kruch „Greta“ předstajiło.
Što prajiće k inscenaciji?
D. Ratthei: Sym dospołnje zahorjeny, to dyrbju woprawdźe tak rjec. Předewšěm je dźiwadźelenje elewki Saryh Cyžec wulki zaćišć we mni zawostajiło. Jako elewka je wona hižo nětko tajka kmana, zo móhł někotryžkuli dźiwadźelnik abo dźiwadźelnica něšto wot njeje nawuknyć. Telko wjesela při hraću, telko rozuma, tež, kaž je wona přeco přešaltowała a tak łamki a změny w teksće zwoprawdźiła, to wšo bě přeswědčace. A dokelž wona tak derje hraje, dóstanje to, štož wona praji, naraz cyle nowu, njepřijomnu dimensiju. Dale a zawjedliwiše jeje słowa skutkuja – a štož wona praji, je dźě woprawdźe zlě. Wona tak derje hraje, zo našu wotstawk dźeržacu membranu přełama a ju nutř pušćimy ze jeje poselstwom, a to je zawjedowace a strašne. Dyrbiš započeć sam rozmyslować: Što tu runje powědaja? Tónle efekt, kiž je dźensa tu nastał, je wulkotny.
W Slepom hotuja so na jubilejny swjedźeń składnostnje 750. róčnicy załoženja wsy kaž tež na paralelnje wotměwacy so 9. mjezynarodny festiwal dudakow přichodny kónc tydźenja. Jost Schmidtchen je so z regionalnej rěčnicu župy „Jakub Lorenc-Zalěski“ Dianu Maticowej wo swjatkomaj rozmołwjał.
Knjeni Maticowa, podawajće nam tola prošu krótki přehlad: Što steji na planje?
D. Maticowa: Na woběmaj dnjomaj změjemy pisane wiki z něhdźe 50 rjemjeslnikami, přemysłownikami a wikowarjemi regionalnych wudźěłkow. Nimo toho poskićamy bohaty wuběr kulinariskich přikuskow. K rańšemu piwu zahratej sobotu Grodkowska dujerska gilda a njedźelu Šalmajowa kapała z Rownoho. Wobě skupinje matej tež serbske štučki w swojim hudźbuym składźe. Wosebje za dźěći přihotujemy na woběmaj dnjomaj wosebite programy, kaž na přikład přehladku mydliznojtych pucherjow k sobu činjenju a stacije za šminkowanje. Nimo toho móža so zajimcy z helikopterom na kołolět nastajić a sej wustajeńcu historiskich wohnjowobornych jězdźidłow wobhladać.
Syman Hejduška z Hórkow je jedyn z wobdźělnikow wčera zahajeneho programoweho rjadu Kulturneje zahrody, noweho lěćneho eventa Serbskeho ludoweho ansambla. Nimo toho je młody Serb jedyn z dobyćerjow Simul + wubědźowanja. Za swoju swoju ideju „Minikoncert w neoklasiskim stilu“ zdoby sej wón 5000 eurow. Jan Bogusz je so z nim rozmołwjał.
Slědowacu sobotu, 11. junija wustupuješ we wobłuku programa Kulturneje zahrody. Što hosći a zajimcow na zahrodźe SLA při twojim wustupje wočakuje?
Wo lětušich Dnjach we Łužiskej jězorinje je Andreas Kirschke z Kathrin Winkler, jednaćelku krajej přesahowaceho turistiskeho zwjazka Łužiska jězorina porěčał.
Kotry započatk maja dny w jězorinje?
K. Winkler: Z ryzy informaciskeho zarjadowanja Łužiskeje a srjedźoněmskeje towaršnosće hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) su so wopytowarske dny we Łužiskej jězorinje wuwili. Wone stawachu so lěto a bóle z woblubowanym ludowym swjedźenjom a wotměwachu so kóžde lěto druhdźe. Dny w jězorinje 2014 při Bjerwałdskim jězoru su so prěni raz z dotalnymi wopytowarskimi dnjemi wotměnili. Wot lěta 2015 wotměchu so tele dny k zazběhej sezony spočatk apryla. Po dwěmaj lětomaj přestawki pandemije dla startujemy na zakładźe noweho koncepta z wodźenymi dožiwjenskimi turami w juniju znowa.
Kotre su Waše nazhonjenja?
Wot 15. meje móža sej zajimcy słowaksku wustajeńcu „Party w 21. lětstotku“ w Budyskim Serbskim muzeju wobhladać. Zeskutkownili su wuměłski projekt fotografaj Ľubomír Sabo a Zuzana Sénášiová, etnologowka Katarína Sabová a molerce Sarah I. Avni a Ivana Mintálová. Jan Bogusz je so z fotografom Ľubomírom Sabom rozmołwjał.
New York, Istanbul, Peking a mnohe dalše městna – z wašej wustajeńcu sće móhłrjec hižo po cyłym swěće po puću był. Što je zakładna mysl, kotruž chceće publikumej we wukraju sposrědkować?
Motiwator za tworjenje rěčnych rumow w Malešecach a wokolinje Lucian Kaulfürst je minjeny štwórtk předsydstwu župy „Jan Arnošt Smoler“ swoje projekty předstajił (Serbske Nowiny rozprawjachu). Bosćan Nawka je so z nim wo nich rozmołwjał.
Knježe Kaulfürsto, sće njedawno wuhotował tak mjenowany medijowy klub. Što so za tym chowa?
Wjace hač 20 lět zwičnja priwatne předewzaće Icestorm Media z Berlina komercielnje filmowe namrěwstwo DEFA, wot lěta 2019 su w rjedźe „NDR w originalnych nahrawanjach“ mjeztym 36 DVDjow wo wšelakich temach wudali. Nětko chcedźa tam DVD z historiskimi filmami wo Serbach wudać. Cordula Ratajczakowa je so z Axelom Poike z Icestorm Media rozmołwjała.
Kak sće ideju zrodźili, filmy wo serbskim žiwjenju wudać?
A. Poike: Zasadnje je ideja rjadu, filmowe materialije z NDRskeho časa – tež, hdyž su wotpowědnje politisce barbjene, dźensa snano hižo politisce njekorektne a duchej časa njewotpowěduja – wobchować a zdobom zjawnosći spřistupnić. Při tym pytamy přeco něšto wosebite. Ze zapada pochadźacy kolega je w archiwje na přinoški wo Serbach storčił, to jeho fascinowaše, dokelž njeje dotal ničo wo Serbach wědźał. Tuž myslachmy sej, zo je to snano dobra ideja, serbsku tematiku do rjadu přewzać, wšak je to na kóždy pad něšto wosebite. Wězo smy jako priwatne předewzaće na to pokazane, zo kupcy tež zajim na wudaćach maja. Tuž nadźijamy so, zo so nam to tež z DVD wo Serbach poradźi.
Spěwarka delnjołužiskeho jazzoweho duwa LeDazzo, Choćebužanka Lena Hauptmann, bu za wubědźowanje „Women in Jazz – Next Generation“ nominowana. Bosćan Nawka je so z młodej hudźbnicu rozmołwjał.
Knjeni Hauptmann, što Wam nominacija woznamjenja?
L. Hauptmann: „Women in Jazz“ słuša k najwuznamnišim festiwalam žanra w srjedźnej Němskej, na kotrymž so prawidłownje mjezynarodne wuměłče, kaž na přikład Silje Nergaard, Julia Hülsmann a Judith Hill, w Halle nad Solawu prezentuja. Šansa, z tajkimi koryfejemi na samsnym jewišću stać móc, je wulke wuznamjenjenje! Nažel je podźěl žonow w jazzu runje tak kaž w tamnych hudźbnych žanrach přeco hišće dosć małki, předewšěm w tak mjenowanych wodźacych pozicijach. Často so publikum dźiwa, wuhlada-li mojedla bubnarku na jewišću. Samo na Lipšćanskej wysokej šuli Felix Mendelssohn Bartholdy, hdźež tuchwilu jazzowy a popowy spěw studuju, su žony we wěstych instrumentalnych předmjetach skerje wuwzaće. Festiwal chce na tym něšto změnić, štož podpěruju.


c: text/html

text: Tags: jak jak jakoiya download, jak jak jakoiya in 128 kbps, jak jak jakoiya in 196 kbps, jak jak jakoiya in 256 kbps, jak jak jakoiya free download, jak jak jakoiya 48 kbps, jak jak jakoiya 64 kbps , jak jak jakoiya 96kbps, jak jak jakoiya 320 kbps, all assamese mp3 song download, jak jak jakoiya full mp3 songs, jak jak jakoiya song download, jak jak jakoiya song download free, download jak jak jakoiya ringtone, jak jak jakoiya free ringtone, jak jak jakoiya wallpapers, jak jak jakoiya mp3 download

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Za někotrežkuli twory dyrbiš dźensa hłuboko do móšnje sahnyć, mjez druhim za kolesa. Při zjawnym přesadźowanju namakanych wěcow móžeš porno tomu tójšto lutować.
Kamjenc (BG/SN). Sčasami so ludźo dźiwachu, kajke pokłady w Kamjenskim běrowje za namakanki w běhu časa nazběraja. Něhdźe 40 zajimcow je minjenu sobotu do starych busowych garažow na Jahnowej přišło, zo bychu so tam wobdźělili na přesadźowanju namakankow. Mjez mnohimi kolesami bě tež jedyn e-bike pódla, samo kultowy moped S 50 z časa NDR bě w poskitku. Dohromady bě jich něhdźe sto kolesow. Na blidźe bě mały wuběr časnikow widźeć. Na prěni zwjeršny pohlad jednaše so wo tuni ćikot. Štóž je dokładnišo hladał, wuhlada pak tež časnik swětoznateje firmy Lange und Söhne ze sakskeho městačka Glashütte. Tajke nowe chronometry płaća wjacore tysac eurow. Wša česć sprawnym namakarjam, kotřiž hotowe drohoćinki w běrowje za namakanki wotedadźa.


text:
Budyšin (SN). K 3. dnjej němskeho chlěba 5. meje poskića sakscy pjekarjo nowy chlěb „saksku wutrobu“. Přirjaduja so tuž do zhromadneje akcije pjekarskich zjednoćenstwow w Němskej za kwalitu w rjemjesle. To zdźěli Budyske wokrjesne rjemjeslnistwo. Sakska wutroba je z majoranom a oreganom polěpšeny běrnjacy chlěb. Recepturu wuwiła je Sakska akademija němskeho pjekarskeho rjemjesła z.t. W formje wutroby dopomina chlěb njepječeny na sakskej krajnej barbje běło-zelene.
Na lětušim dnju němskeho chlěba wobdźělitaj so mjez druhimi Róžeńčanski pjekar Maik Šołta a Minakałski pjekar Jens Wagner.
Drježdźany (SN/JK). Sakske lěsne tydźenje traja hišće hač do 8. meje. Jich zaměr po informacijach sakskeho ratarskeho ministerstwa je, zjawnje na rozdźělne nadawki lěsa pokazować. Tak ma so skedźbnić na wukony zamołwitych za lěsy w Sakskej. Z porjadnym wobhospodarjenjom zaručeja woni dołhodobnje funkcije lěsa. Wosebite tydźenje maja pokazać, zo skićitej lěs a přiroda mnohostronske žiwjenske zakłady a zo ma so z nimaj swědomiće wobchadźeć. Doslědne wobhospodarjenje lěsow w Sakskej zawěsća, zo lěsy ekologiskim, hospodarskim a socialnym žadanjam wotpowěduja.
W lěsniskim wobwodźe Hornja Łužica nimaja wosebite zarjadowanja we wobłuku lěsnych tydźenjow. Zamołwita za zjawnostne dźěło Annett Hornschuh pak poruča tematiske nalětnje pućowanje a wuchodźowanje po lěsach. Wosebje za pěstowarske a šulske dźěći su pućowanja blisko Halštrowa myslene. Na nich zeznajomjeja so ze štomami a zwěrjatami lěsa a wuknu z pomocu lěsneje apoteki, lěsneho ducha lěkować. Za dorosćenych hodźa so pućowanja wokoło Załomja nad Sprjewju a po nalětnich lěsach.
Puć přez tunl pod kanalom mjez Sedlišćanskim a Rańskim jězorom hodźi so wotnětka wužiwać. Sobotu bu wón we wobłuku lětušich dnjow jězoriny swojemu zaměrej přepodaty.
Sedlišćo (JoS/SN). Zahajili su nowu sezonu při łužiskej jězorinje kónc tydźenja we wobłuku lětušich dnjow jězoriny. Nic wjac centralnje, ale na wjacorych městnach při jězorach, mjez druhim w Čornym Chołmcu, wotmě so zazběh do lětušeje sezony.
Budyšin (SN/at). Što je „minimatematikum“? Z tymle projektom „matematiki za 1 000 małych wotkrywarjow“ chce Załožba lutowarnje za Budyski wokrjes lětsa zakładnych šulerjow pozbudźić, so z matematiku a fyziku bliže zaběrać. Mysleny je projekt za wšitke zakładne šule we wobchodniskim wobłuku Budyskeje wokrjesneje lutowarnje a wotměje so w oktobrje a nowembrje. Čłon załožboweje rady, Radworski wjesnjanosta Wincenc Baberška (CDU), so nadźija, zo nańdźe poskitk tež zajim serbskeju kubłanišćow w Budyšinje a Radworju.
Minimatematikum je hłowny projekt załožby lutowarnje w dźesatym lěće jeje wobstaća. Wo tym informowachu wčera na nowinarskej rozmołwje składnostnje małeho jubileja. Zdobom zhladowaše załožbowa rada na dotal zdokonjane. „Zaměstnić swójsku załožbu z definowanej bliskosću k regionej a wokrjesej bě mudry rozsud. Financne resursy přitomnosće zawěsćichu lěta 2005 za wunošnu załožbu w přichodźe“, podšmórny Budyski krajny rada a předsyda załožboweje rady Michael Harig (CDU).
Pod hesłom „Přezmjeznje wotkrywać“ předleži prěni raz cyłkowny turistiskai koncept Zhorjelskeho wokrjesa. Wón wopřijima tři hłowne regiony: Nysowy kraj na sewjeru, město Zhorjelc/Zgorzelec a přirodny park Žitawske horiny na juhu. „Temje kultura a aktiwnje w přirodźe postajatej turistiski marketing našeho wokrjesa“, wobkrući nawoda zarjada za wokrjesne wuwiće Holger Freymann tele dny w Zhorjelcu. Pod nawodom wuwićoweje towaršnosće Hornja Łužica (ENO) nasta něhdźe 60 stron wopřijacy koncept. Jeho zakład bě loni wuwita studija přewjedźomnosće (Machbarkeitsstudie), kotraž měješe šansy a rizika turizma we wokrjesu wupokazać. Nětčiši turistiski koncept pohłubša wot lěta 2011 płaćiwe kooperaciske dojednanje mjez regionalnymi turistiskimi towarstwami a městom Zhorjelcom.
Wokomiknite njejasnosće a nowe tukanja wokoło přichoda łužiskeje brunicy wjedu k najwšelakorišim reakcijam. Wažne je, zo potrjechene komuny při tym na dobro wobydlerjow hladaja.
Limbach-Oberfrohna (SN/JK). We wobłuku swjedźenskeho zarjadowanja přepoda wčera sakski ratarski minister Thomas Schmidt (CDU) wobkrućenske wopisma regionam, kotrež budu w nowej spěchowanskej dobje programa Leader spěchowane. Mjez 30 sakskimi regionami je tež Krajina hornjołužiskich hatow a hole. Dalši wažny wotrězk zwoprawdźenja projektow k wuwiću a polěpšenju wjesneho žiwjenja w regionje je nětko docpěty. Kaž regionalny manager Rudolf Rychtar našemu wječornikej zdźěli, ma so wuwiwanska strategija za Leader lěpšeje transparency hišće na někotrych pozicijach předźěłać. To słuži doskónčnemu docpěću dźěłakmanosće. Inženjerski běrow Neuland we Wopakej ma po dorěčenju z regionalnym běrowom wotpowědne dźěle předźěłać a wudospołnić.
Po schwalenju strategije smědźa potom wobzamknjene projekty zwoprawdźeć započeć. Po słowych Rudolfa Rychtarja dźe při předźěłanju strategije wo to, jednotliwe projekty po wažnosći konkretizować. K lěpšemu zrozumjenju a přirunanju maja so wone hišće jasnišo wopisać a wopodstatnić.
Drježdźany/Budyšin (SN/JK). Loni zličichu w Sakskej 44 379 pčolacych ludow a tak dwanaće procentow wjace hač lěta 2013 a telko kaž hišće ženje w minjenych 25 lětach. Rozrost wopodstatni sakski ratarski minister Thomas Schmidt (CDU) wčera składnostnje wotewrjenja wučbneho pčólnistwa na wukubłanskim kuble Köllitsch ze spěchowanjom nowopčołarjow wot lěta 2004. We wobłuku programa dóstawa kóždy nowopčołar za pjeć kołćow spěchowanje 100 eurow.
„Sym spokojom, zo so pčołarstwo w Sakskej tak derje wuwiwa. Z popróšenjom plahowanych a přirodnych rostlin přinošuja pčołarjo a pčołki biologiskej wšelakorosći a zaručeja na te wašnje wobstajne wunoški ratarskich kulturow. To je hoberski ekologiski wukon“, rjekny sakski ratarski minister. Serbscy pčołarjo maja na tym njemały podźěl.
Pčołki w Serbach su přewšo aktiwne a derje noša. To zwěsća tež Jan Wjesela, předsyda Serbskeje pčólnicy w Chrósćicach. Minjene pjeć lět su tam tójšto nowych čłonow witać móhli. Tak maja mjeztym 40 sobustawow. Přerěznje ma z nich kóždy pjeć ludow.
Biskopicy su zhubili status jako wokrjesne město a dobre mjeno jako Stejnišćo twara ratarskich mašinow. Mnozy, kotrymž je město lube, nochcedźa so z tuchwilnej stagnaciju wotnamakać.
Biskopicy (SN/JK). Infrastrukturne a hospodarske wuměnjenja města a wokoliny spóznać a je na dobro rozrosta hospodarstwa a města wužiwać bě zaměr wčerawšeho hospodarskeho foruma w Biskopicach. Přeprosyło bě w přihotach na wólby wyšeho měšćanosty tamniše hospodarske spěchowanske towarstwo. Přišli njeběchu jenož městni předewzaćeljo, ale tež hosćo z Pólskeje a Čěskeje, kotřiž so za hospodarske zwiski z městom blisko sakskeje stolicy zajimuja.


text:
Awtor dźensa
Clemens Šmit
Wšojedne, wo kotrym kwasu w Serbach rěčimy, sy-li tam něhdźe z hosćom, móžeš sej dweju wěckow wěsty być. Sprěnja, zo sydatej k wobjedu kwasna poliwka a na to chrěn z howjazym mjasom. Zdruha, zo słyšiš na tajkim swjedźenju wjace měnjenjow ekspertow a posudkow kołowokoło swěta kopańcy, hač by sej tajkich w nowinach a interneće načitać móhł. Podobnje dźěše so tež mi. Běch do Šunowa na slěborny kwas Ralbičanskeje koparskeje korifeje a jeho mandźelskeje prošeny. Wězo je tam wo kopańcu šło, a hdys a hdys padnyštej tež słowje europeada a wubranka.


text:
Ruch Chorzów wygrŏł ze LZSem Starowice Dolne aż 7-2! Po szpilu bylimy na konferyncji prasowyj i pogodali my tyż ze Danielem Paszkiem. Zapraszŏmy do lektury. Ocywiście po Ślōnsku:
Daniel Paszek: „Szpil ułożōł siã po nŏszyj myśli bo szibko my szczelili tor. Niystety bōły tyż błyndy i stracilimy dwa tory. Idzie pedzieć, że ta połowa je do zapomniyniŏ. We drugij już my grali cŏłkiym inny szpil. Szczelilimy piynć torów i zakońcyli szpil po swojij myśli.
Znŏmy swoja wartość i wiedzielimy, że ze czasym szczelymy nŏstympne tory, we szatni pedzielimy se, że grŏmy swoje i bydzie gut. Tak tyż bōło za co brawa do cŏłkij drużiny.
Niy łod dzisiej wiadomo tyż, że kybice sŏm nŏszym 12 zawodnikiym. Fest im pszaje cŏłko drużina za to, że sŏm ze nami. To nŏm dŏwŏ dodatkowygo kopa do wygrywaniŏ”.
Tomasz Rak (II tryner LZSu): „Gratuluja wygranyj. We pełni zasłużonŏ wygranŏ. Możno ino we piyrwszyj połowie my cosik grali, dwa razy dołazilimy do rymisu, ale pod wzglyndem jakości jak nŏjbarzij drużina Ruchu zasłużôła na ta wygranŏ i im gratuluja”.
Łukasz Bereta (Tryner Ruchu): „Dziynkuja za gratulacje trynerowi Rakowi. Niy somy zadowoleni ze piyrwszyj połowy. Stracilimy dwa tory, ale we drugij połowie już my wsio kontrolowali, poszli za ciosym i tyn szpil bōł rozstrzigniôny. Niy somy zadowolone do końca, bo stracilimy za dużo torów, ale cieszymy sie ze 3 punktów i myślymy juz ło szpilu ze Pniôwkiem”.
Tryner LZSu po konferyncji dociep jesce: „Łodbudujcie ta marka! Żeście sŏm na nojlepszyj drodze!”
własne


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Z nahladneho basniskeho zawostajenstwa Jana Kiliana (1811-1884) z Delan pola Rachlowa je Trudla Malinkowa wuběrała najrjeńše a najhódniše dźěła. Kilian sam drje je 1846 dźěl z nich w knižce «Spěwarske wjesele» wozjewił, pozdźišo nastate kěrluše pak su rozbrojene w časopisach, kěrlušowych knihach a spěwarskich. Ze zešiwkom 43 w rjedźe Serbska poezija maja wšitcy, kiž so za basniske tworjenje Jana Kiliana zajimuja, kotřiž jeho kěrluše rady spěwaja a wo jeho basniskim skutkowanju wjace wědźeć chcedźa, k tomu móžnosć a přiležnosć. Basnjam, kěrlušam a přełožkam su přidate biografija, krótke hódnoćenje, žórła, wujasnjenja a přispomnjenja. Nutřkownu wobalku pyša kaž při kóždym zešiwku «Serbskeje poezije» pokazki na žiwjenje a skutkowanje basnika.


text:
Wyspy Marshalla
Wyspy Marshalla ('Republika Wyspůw Marshalla, marszalsko godka: Aolepān Aorōkin M̧ajeļ, ang. Republic of the Marshall Islands) – państwo we Uoceańiji, rozlygowane na Pokojnym Uoceańe, na půłnoc uod Nauru a Kiribati, na wschůd uod Mikronezyji a na połedńe uod amerykańskij wyspy Wake.
Kolůńijo mjymjecko uod 1885, ńyskorzi pode władzům Japůńiji, we 1944 zajynte bez USA, uod 1986 wolne państwo stowarziszůne ze USA.
We lotach 1945- lota 60. XX stolećo průgowano sům nuklearno brůń (na atolach Bikini a Enawetak).
Gospodarka uoparto na půmocy finansowyj ze USA, bauerstwje a produkcyji pamjůntek.


text:
Prědne wudaśe gronkow ochranojskeje bratšojskeje wósady w dolnoserbskej rěcy
Gronka ochranojskeje bratšojskeje wósady cytaju luźe na cełem swěśe. Słušaju rozmyslowanjeju póbóžnosći we familijach a wósadach. Wšuźi wuglědaju kniglicki hynac, jadnak stej pak wobej Bibliskej słowje: gronko ze Starego Testamenta a pśirědowany wucbny tekst z Nowego Testamenta. K tomu pśidu pśirucenja za dalšne cytanje w Bibliji. To jo južo tak stolěśa dłujko. Duchowna zgromadnosć, kótaraž jo nastała na kněskem dwórje groby von Zinzendorfa jo kólebka gronkow. Česke bratśi z Morawy su musali w běgu pśeśiwneje reformacije na zachopjeńku 18. stolěśa swóju domownju spušćiś. Pietizmoju pśichylony Nikolaus Ludwig von Zinzendorf (✶ 26.5.1700 w Drježdźanach, † 9.5.1760 w Ochranowje) jo jim pśizwólił azyl w Górnej Łužycy. Swóje zgromaźeństwo su stajili pód šćit Kněza Jezusa a pomjenili swóje městno Herrnhut (česki Ochranov – město šćita). Ta nowa wašnja póbóžnosći a zgromadnego žywjenja jo skóro dojśpiła drugich kśesćijanow, kenž su pśiśěgnuli. We wuskosći sedlišća su nazgónili, až na rědowanje žywjenja se njedajo dojadnaś mimo swětego Ducha. Žywe słowo Boga jo stuźońk za kuždu kśesćijańsku wósadu. Za Zinzendorfa jo było wjelgin wažne, až Bóže słowo pśiźo do wšednego dnja wěrjecych. Jadnogo wjacora, ako jo wósada gromaźe spiwała, jo wšyknym pśibytnym bibliske słowo na pśiducy źeń sobu dał. Ako pla wójnstwa, źož swóju parolu dnja maju, bratšy a sotšy wósady su dejali měś swóju biblisku parolu dnja. Jo nastała kšuta zwuconosć, až kužde zajtšo dwa bratša stej chójźiłej pó jsy z nowym pśiwołanim abo gronkom z Biblije. Tak kuždy źeń su pśišli pla wšyknych wósadnikow na woglěd. Ze słowom dnja su se dawali do źěła, wó tom pśemyslujuce a se wuměnjajuce.
W lěśe 1731 su wujšli prědne śišćane gronka. W pśedsłowje jo napisał von Zinzendorf: „Dla togo, až njejsmy wěźeli, kake wobstojnosći na kuždyžkuli źeń změjomy, pśewóstajili smy pśisuźenjeju, to pśiwołanje słušajuce na kuždy źeń samo wubraś.” Pótakem su byli wulosowane. Gronka pó wósebnej wašni dopołnjuju nadawk cerkwje, luźam Bóže słowo wopóznawaś. Bibliske gronka zwězuju Bóže słowo z našom wšednym dnjom. Nam kažu, Bibliju wopóznaś w jeju cełej rozměrje a dłymokosći. Źinsa se cyta gronka nic jano w ochranojskej bratšojskej wósaźe. W běgu lětźasetkow su pśeměnili wěc a wěcej na ekumeniske knigły, kenž zwězuju kśesćijanow wšakich cerkwjow a njewótwisnych cerkwinskich wósadow. Tuchylu wujźo gronka w wušej 60 rěcow. Wóni załožuju mjazynarodnu zgromadnosć pśez mroki konfesijow, tradicijow a rěcow.
Lětosa móžomy prědny raz prezentěrowaś gronka ochranojskeje bratšojskeje wósady w dolnoserbskej rěcy. Wósebnosć dolnoserbskich gronkow jo, až maju tekstowy zakład, kenž jo wušej 150 lět stary. Złožuju se na pisma Serbskeje Biblije, kótarejež slědne śišćane wudaśe jo wujšło w Chóśebuzu w lěśe 1868. Wót togo casa jo se pak rěc bejnje změniła. Smy se rozsuźili, stary bibliski stil tak daloko ako móžno zeźaržaś. Wobglědniwje pśiměrjone formulacije za źinsajšnych cytarjow su se orientěrowali na pśikłaźe Dolnoserbskich perikopow wudanych wót źěłoweje kupki pód nawjedowanim Madleny Norbergoweje w lěśe 2011. W gronkach su wšak wěste stare formy wobchowane: někotare archaizmy (na pśikład źejo, lej), h-pisanje (pśedzłožki hu-, ho– město wu-, wo-, na pśikład humóžnik město wumóžnik) a preteritum (na pśikład běšo město jo był). Germanizmy a ceste wužywanje artikelow (ten, ta, to atd.) su reducěrowane. Pšawopis jo aktualny. Mimo Serbskeje Biblije z lěta 1868 su se wužywali ako referenca: Dolnoserbske perikopy (2011), Prjatkowanja Herberta Nowaka (2008), aktualne nimske wudaśe a wšake słowjańske Biblije ako Nowa Biblia Gdańska, česka Bible 21, Český studijní překlad a Slovenský ekumenický preklad.
Daś dopołnijo Bóže słowo na kuždy źeń 2019 w dolnoserbskej rěcy zaměr bratšojskeje wósady. Wóno buźo nas wšedny źeń napominowaś, rozbuźowaś, warnowaś, troštowaś a inspirěrowaś. Kněžo, źěkujomy se za twójo słowo.


text:
Njeswačidło (ML/SN). „Dźensa je zastup wuraznje witany“ steješe minjenu njedźelu popołdnju na tafli před durjemi najstaršeho domu w Njeswačidle před kěrchowom a baroknej cyrkwju. Hdźež so nětko zaróštowana chěža ze stołom kónči, je zachod na stary kěrchow. Nad zachodom čitaš dwurěčny napis „Běchmy, štož wy sće. Wy budźeće, štož my nětko smy.“ Dwurěčny napis dopomina kaž stary dom před nim na časy, hdyž bydlachu we wsy hišće nimale jeno Serbja.
Njedźelu popołdnju su sej wjacore sta zajimcy, mjez nimi tež mnozy Serbja z wokolnych wsow, twarjenje wotwonka a wosebje wotnutřka wobhladowali. Tykowany dom bu w lětomaj 1552 a 1553 natwarjeny, kaž fachowcy na zakładźe wužiwaneho jědloweho drjewa zwěsćichu. Pomnikoškitar tykowanych a chěžow ze stołom w južnej Hornjej Łužicy Arnd Matthes zwěsći typiske twarske wašnje a ludowu architekturu. Wón měni, zo njeje tónle Njeswačanski dom jenož najstarši wsy, ale pječa tež najstarše tajke twarjenje Budyskeho wokrjesa. Matthes na to tuka, zo je chěža blisko cyrkwje w staršim času tež jako wjesna šula słužiła.


text:
Dzisiŏj zbiyrŏ się Komisja Dyscyplinarnŏ. O co łazi? O zalygłości Ruchu Chorzów wobyc trynera Krzysztofa Warzychy.
Popularny Gucio słożōł pismo do Piłkarskigo Sōndu Polubownygo, że niy dostŏł pełnygo wynagrodzyniŏ za czas, kiedy bōł trynerem Ruchu. Sōnd prziznŏł mu racjo i klub musiŏł wypłacić mu kole 130 tys. zł. Ze racji, że tego niy uczyniōł, dzisiŏj znierŏ się Komisja Dyscyplinarnŏ kiero bydzie na tyn tymat łobradować.
„Otrzimŏmy prawo gry we III Lidze. Uregulujymy ta zaległość, tak samo jak wobyc trynera Juana Ramona Rochy. Do spłaty je kole 700 tys. zł. Czekŏmy tyż na piyniondze za promocja Miasta bez szport. Tukej sprawa mo sie rozwiōnzać jutro, a czynść ze tych piniyndzy pôdzie na cel spłaty zadłużyniŏ. Czas na spłata mŏmy do końca czyrwcŏ” – gŏdŏł Zdzisław Bik dla Przeglondu Szportowygo.
Jakie mogōm być konsekwyncje? Łod kary piyniynżnyj, zablokowanŏ licyncja, po wykluczynie ze struktur zwiônzku łôncznie. Zatym szprawa je fest poważnŏ.
„Jestech zbulwersowany postawom Warzychy. Gŏdŏ, że mo Modre serce, a chce piyniondze za łôkrys, kiedy już niy pracowŏł. Jak odloz, jego umowa jesce niy wygasła, ale deklarowŏł, że niy bydzie chciŏł piyniyndzy za łostatnie 3 miysionce, kiedy już niy robiōł. Wyjechŏł do Aten i nagle zmiyniōł zdanie. To tako mocnŏ windykacjŏ, bo niydŏwno dzwoniōł do mie i się pytŏł kiedy dostanie piyniondze, a to przeca kwestia czasu” – dodŏwŏł Bik.
Przipomnymy, że Gucio trynerem bōł we czasach panowaniŏ prezesa Janusza Patermana.
własne / przegladsportowy.pl


text:
Wjace hač 23 000 šulerjow a šulerkow póndu tutón tydźeń bjezpłatnje do kina. W 46 sakskich kinach wotměwaja so šulske kinowe tydźenje. Z něhdźe 300 do 400 wšelakich filmow pokazuja hišće hač do 20. meje w Budyšinje wosom.
Budyšin (SN/MiR). Film z francoskim titulom „Je suis Karl“ režisera Christiana Schwochowa bu w lěće 2021 prěni króć zjawnje předstajeny. Na wšelakich filmowych festiwalach bu wjacekróć nominowany a mytowany. Dowoleny je film za dźěći wot dwanaće lět, poručeny pak je wot 16 lět. Wobsahi su dosć naročne a zaběraja so mjez druhim z temami prawicarski terorizm, radikalizm, ekstremizm, prawicarski populizm, propaganda, namóc, nowe prawicarske hibanje a rěč. W filmje zhonimy wo tym, na kotre wašnje zdobudu ideologojo swojich přiwisnikow. Swój finale ma wón ze zatřělenjom Karla, jednoho z hłownych akterow, z toho wurostu naposledk zběžki, kotrychž namóc so předewšěm přećiwo pozdatnym cuzym měri.


text:
synonim barbarzyński
odm. barbarzyński, barbarzyńscy, barbarzyńska, barbarzyńską, barbarzyńskich, barbarzyńskie, barbarzyńskiego, barbarzyńskiej, barbarzyńskiemu, barbarzyńskim, barbarzyńskimi, barbarzyńsko, barbarzyńsku, niebarbarzyńscy, niebarbarzyńska, niebarbarzyńską, niebarbarzyński, niebarbarzyńskich, niebarbarzyńskie, niebarbarzyńskiego, niebarbarzyńskiej, niebarbarzyńskiemu, niebarbarzyńskim, niebarbarzyńskimi, niebarbarzyńsko
- 01barbarzyński, bestialski, brutalny, dziki, nieludzki, okrutny, zwierzęcy
- 02gwałtowny, srogi, surowy


text:
Njedawno su w Chróšćanskej zakładnej šuli „Jurij Chěžka“ wjelelětneho direktora kubłanišća Měrka Šmita na wuměnk rozžohnowali. Z listom, hódnoćacym předewšěm zasłužby woblubowaneho pedagogi, su so wučerki šule na našu redakciju wobroćili jón wozjewić. Tuž list tule dokumentujemy:
„Wšo ma swój čas.“ Z tutymi słowami rozžohnowa so na předposlednim šulskim dnju naš wjelelětny šulski nawoda Měrko Šmit na zasłuženy wuměnk.
Wot lěta 1992 nawjedowaše wón naše kubłanišćo tehdy hišće w jednym domje zhromadnje z něhdyšej srjedźnej šulu. Ze zaćahom do noweje zakładneje šule a z přepodaćom noweje wjacezaměroweje hale „Jednota“ 1995 skićachu so nam lěpše wuknjenske wuměnjenja. Za čiłe sportowe a kulturne žiwjenje z mnohimi njezapomnitymi wjerškami je so Měrko Šmit w pozadku njehladajo na čas angažował.
W Braniborskej započnje so přichodnu póndźelu nowe šulske lěto. Přiběrajcy starši swoje dźěći tam tež na wučbu serbšćiny přizjewjeja. Hladajo na koronapandemiju je braniborske knježerstwo nětko wozjewiło, kak po prózdninach na šulach dale póńdźe. Tež Sakska ma mjeztym plan za čas po prózdninach.
Podstupim/Drježdźany (SN/JaW). Zwjeselaca powěsć bě tele dny z Kśišowa (Krieschow) słyšeć. Na tamnišej zakładnej šuli je za nowy 1. lětnik z dohromady 28 nowačkami 20 za wučbu delnjoserbšćiny přizjewjenych. Kaž zdźěli wučerka delnjoserbšćiny Simone Golcbuderowa, tam hišće ženje telko njemějachu.
Mnozy starši so boja, zo móhli nawrótnicy z dowola koronawirus – předewšěm deltawariantu – nětko w šulach rozpřestrěwać. Tuž je braniborske knježerstwo wobzamknyło, zo maja wšitcy šulerjo a wšitke šulerki wot 9. awgusta w šuli škitny nahubnik wužiwać, a to najprjedy dwaj tydźenjej. Z wozjewjenja knježerstwa tež wuchadźa, zo „płaći to tohorunja za zakładne šule a horty“. Dale dyrbja so wšitcy prawidłownje testować dać.
Njewšědne šulske koncepty staršich často wabja, swoje dźěćo na šuli w swobodnym nošerstwje přizjewić. Tajki koncept je tež Drježdźanjanku Zuzi Budarjec přeswědčił. Jeje dźowka chodźi jako maćernorěčna Serbowka do 1. lětnika Mjezykulturneje waldorfskeje šule w sakskej stolicy.
Šula hakle lěto stara
„Na loni wutworjenym nowym kubłanišću maja dotal jedyn lětnik – prěni“, wuswětla wučerka za wosebitu pedagogiku, skutkowaca na dalšej Drježdźanskej šuli w swobodnym nošerstwje. „Lětsa a přichodne lěta ma wobstajnje nowy prěni lětnik k tomu přińć, tak zo změja za tři lěta šulu ze štyrjomi lětnikami.“ Nimo dźowki Zuzi Budarjec wuknu tam dalšej serbskaj šulerjej kaž tež dźěćo z měšanorěčneho staršiskeho domu, w kotrehož přiwuznistwje su wjacori Serbja. Tež tamnej swojej dźěsći chce Zuzi Budarjec tam pozdźišo pósłać. Nošer kubłanišća, Interkulturna waldorfska šula Drježdźany z.t., chce, zo móža tam pozdźišo dźěći a młodostni wot 1. hač do 12. lětnika wuknyć.
We wobłuku maturitneje swjatočnosće su šulerkam a šulerjam Serbskeho gymnazija Budyšin (SGB) na hłownym jewišću Budyskeho Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła předwčerawšim kónčne wuswědčenja přepodali. Přizamknył je so hač do rańšich zerjow trajacy abiturny bal w Chróšćanskej wjacezaměrowej hali „Jednota“.
Z profijemi rejować je přeće, kotrež bychu sej mnohe dźěći a młodostni rady spjelnili. Na Worklečanskej zakładnej šuli „Michał Hórnik“ to jutře, štwórtk, někotři šulerjo móža.
Worklecy (SN/MiR). Za čas pandemije njebě móžno w rumnosćach poskićeć zarjadowanja, na kotrychž rejwarjo a rejwarki swoje zamóžnosće pokazuja. Drježdźanska choreografka Helena Fernandino – wona je wjacore lěta w Zhorjelcu skutkowała – zrodźi tuž ideju, rejowanje zjawnje předstajeć. Jeje projekt, w kotrymž sej pjeć rejwarjow łužiske hrajkanišća mjez druhim we Wostrowcu (Ostritz), Mužakowje a na kulturnej kupje Einsiedel zdobywa, mjenuje so PLAY.GROUND. Jedna tajka stacija, hdźež rejuja, budu jutře Worklecy. „Andreas Ošika, kotrehož dźěći na našej šuli wuknu, bě wo projekće zahorjeny a je mje narěčał, hač njebychmy sej profijow na polu reje do našeje šule přeprosyć chcyli“, wuswětla nawodnica Worklečanskeho zakładnošulskeho stejnišća Sabina Hejdušcyna.


text: Hórnikečanski jězor ma we łužiskej pohórnistwowej krajinje wulki wuznam. Hižo za čas NDR wužiwachu mnozy ludźo składnosć, so při bliskim jězorje wočerstwjeć. Tež ja sym rady wokoło jězora kolesowała, so w nim kupała abo prosće na přibrjohu w słóncu ležała. Nihdy nanihdy njemóžach sej předstajić, zo su tamniše nasypy instabilne. Přiwšěm su wódnišćo wot lěta 2014 twarsce zawěsćeć započeli. Wot toho časa njeje wone za zjawnosć přistupne. Potajkim traja naprawy hižo sydom lět, štož w mnohich zaćišć njeskónčneho twarnišća zbudźa – tak, kaž běše to pola lětanišća na kromje Berlina.


text:
20.06.2022 - Jańske rejtowanje w Kózlem / Johannisreiten in Casel
Pó dłujkej pśestawce su cora we Kózłem pla Drjowka zasej pó starem serbskem nałogu pśedwjadli swójo „Jańske rejtowanje“. Njeglědajucy na wusoke temperatury jo pśišło něźi 400 gósći do Kózłego a jo tym 12 rejtarjam pśi wuběźowanju pśiglědało. Krajny raźc wokrejsa Sprjewja-Nysa Harald Altekrüger jo nagrono źaržał a rejtarjam gluku žycył. We srjejźi jo zasej stojał swěty Jan, figura płodnosći, ze swójom woblaku z módrackami a ze žnjowneju kronu. Lětosa jo to był zasej Tobias Richter. Chtož wumějo sebje wót módrackowego kostima kwětki wótryś, změjo w pśiducem lěśe gluku, se groni. Mimo togo jo wjas cora wóswěśiła swójo 575te wobstaśe.
Pśiducu sobotu wejsny jubilej dalej swěśe z wjele atrakcijami za źiśi. To gótuju gromaźe z wejsneju wognjoweju woboru, kótaraž jo 90 lět stara.


text:
Hosćency a korčmy su za towaršnostne žiwjenje wažne městna, wšako so tam ludźo rady zetkawaja. Často pak maja tež zajimawe stawizny. W swojej lětnjej seriji tajke gastronomiske předewzaća předstajamy, dźensa Bizoldec hosćenc w Haslowje. (20 a kónc)
Po cyłej Łužicy drje lědma někoho nańdźeš, kotremuž Haslow znaty njeje. Hłowna přičina je tamniši přiwabliwy Bizoldec hosćenc. Mała wjes nad Čornicu z dźensa něhdźe 70 wobydlerjemi bu lěta 1390 prěni raz jako Dreykretzen naspomnjena. Kretscham je słowjanska požčonka za „korčma“. Zo pak mjenuje so wjes serbsce Haslow a nic Tři korčmy – tak Jan Meškank – pokazuje na prěnjotne pomjenowanje sydlišća. Je to serbsko-němska měšana twórba ze słowa Hasel-lěsk, kotremuž bu kóncowka -ow přidata.
W zažnym srjedźowěku stejachu w Haslowje při wikowanskej dróze Via regia tři korčmy. Kóžda z nich słušeše hinašemu knjejstwu. Rjebišec korčma, hižo před 100 lětami zawrjena, słušeše do knjejstwa Hornich Sulšec. We Vickec korčmje, něhdy Wutołčanskemu knjejstwu přisłušacej, su hač do lěta 1958 piwo točili a w přisłušacym rěznistwje kołbasy tykali.


text:
W Ralbičanskej wosadnej cyrkwi a pozdźišo na hosćinje w Šunowje zhladowaštaj wčera ćělne a duchownje strowaj Pawoł Šołta a jeho mandźelska Hilža rodźena Wowčerkec ze Šunowa na zhromadny žiwjenski puć 60 zbožownych lět.
Dejmantna jubilarka Hilža narodźi so w měrcu 1938 w Smjerdźacej a chodźeše wot 1944 wosom lět w Róžeńće a Ralbicach do šule. Ju wuchodźiwši dźěłaše jako domjaca pomocnica pola Cyžec w Smječkecach, pozdźišo pola pjekarja w Kamjencu a tam tež něšto lět w Lajnertec modowym domje jako předawarka. Po załoženju plastu předźěłaceho zawoda Zeibina w Bóšicach sej tam jeje přećelne wustupowanje a pilnej ruce hač do wuměnkarskeje staroby chwalachu


text:
“Israelowa zrudoba a tróšt” je duchowny oratorij wuznamneho serbskeho komponista Korla Awgusta Kocora po słowach swjateho pisma. Při tym wupyta sam městna pismow stareho testamenta. Dokelž pak Kocor jenož małki dźěl orchestrowaše, je so komponist a dirigent Stefan Malzew z tym zaběrał. Mjez 1989 a 1990 nasta tak skutkowny oratorij, kiž na Kocorowej originalnej kompoziciji bazuje a so po zmysle hudźbneje tradicije kónc 19eho lětstotka orchestrowaše. Po prapremjerje Malzoweho wobdźěłanja a dalšim předstajenju w lěće 1994 smě so publikum nětko znowa na chłóšćenku pod hudźbnym nawodom Judith Kubicec wjeselić. Podpěru dóstanu spěwarjo a hudźbnicy Serbskeho ludoweho ansambla wot serbskich lajskich chórow “Lipa” a “Meja” kaž tež wot orchestra “Sinfonietta Drježdźany”.
WOBSADŹENJE chór & orchester Serbskeho ludoweho ansambla, Sinfonietta Drježdźany, Romy Petrick (sopran), Britta Schwarz (alt), Patrik Horňák (tenor) und Andreas Scheibner (bas)
HUDŹBNY NAWOD Judith Kubitz
Keine weiteren Aufführungen in dieser Spielzeit.


text:
W serbskej literaturje chowaja so mnohe drohoćinki, na kotrež znowa skedźbnić je trjeba, zo njebychu so pozabyli. Wotpowědne impulsy chce awtorka serbskim čitarjam a čitarkam z nowym rjadom „Znowa čitała“ dawać.
Srjedź 60tych lět dóstach knihu „Michał wjedźe Mopla do cuzby“. Ze zahoritosću sej ju přečitach. W 44 krótkich epizodach předstaja awtor Jurij Kubaš-Worklečan žiwjenje hłowneho rjeka Michała Rjeka wot poroda w lěće 1901 hač do 1915, jako Michał šulu wuchodźi. Njedawno sej knihu znowa přečitach, a wona so mi zaso zalubi. Čehodla?


text:
fafik to je po polsku pies
Łobroża dlo wszyjstkich gryfnych fafików!
Zrychtowane ze mocnyj taśmy nośnyj, obszytyj wodoodpornom tkaninom ze wzorym, a pojszczodku miynkuśkim welurym, bez co je fest solidno, a ku tymu delikatno dlo szyi łod fafika. Mo spawane okucia o szyrokości 2,5 cm, we kolorze różowygo złota, zapinano na plastikowo klamerka. Posiado gumeczka na zawieszyni adresówki.
- szyroko: 2.5 cm
- długo: (regulacjo) 30-40 cm
Jak se to czyścić:
Łobrozę som zrychtowane ze hydrofobowego sztofu o podwyższonyj klasie ścieralności. Mniyjszy maras styknie usunońć mokrom gombkom. Mogecie prać we pralce, maksymalnie we 40 stopniach. Wirowanie max 800 obr./ min., niy suszyć w suszarce bymbnowyj. Coby okucia sie niy obijały ło wnyntrze pralki, zalecomy prace we materiałowym miechu.


text:
Łužiske lodohokejowe liški –
Herner EV 6:3 (0:1, 2:2, 4:0)
W druhej přihotowanskej hrě, prěnju přećiwo Lodowym mjedwjedźam Berlin běchu z 1:0 přěhrali, započa druhi lodohokejowy ligist Łužiske liški z Nilsom Velmom we wrotach a z Janom Bednářom, kiž je swoju prěnju hru za Běłowodźanow wotměł. Zranjenja dla njejstaj Lars Reuß a Clarke Breitkreuz sobu hrałoj. Za to móžachu trenarjo Jamesa Thomasa Hatzepetrosa jako proboweho hrajerja zasadźić. Wón přichodne dny w Běłej Wodźe sobu trenuje a někotre testowe partije absolwuje. Cyle hinak wupadaše to pola přećiwniskeho mustwa Herner EV, kotrež je mjenujcy połnoličbnje bjez wupadow nastupiło.


text:
Z Dolneje Łužyce/Niederlausitz. To jatšowne spiwanje se rozšyrjajo, což nastupa jsy a teke glědajuce na ten cas. Źož su zachopili pśed lětami, w jatšownej nocy spiwaś w jadnej jsy Dolneje Łužycy, tam jo něnto ceła licba wósadow pódla. Wšake jo se změniło. To njejsu wěcej źowća tych pśězow, kótarež spiwaju, ale źowća a žeńske wšakich generacijow. Weto su mjazy nimi fryšnje górjejbrane pódla, kótarež swóje mamy gjarźe pśigótuju. Mjaztym spiwaju teke zasej na tych styrich njeźelach do jatš a śichy pětk, wót śerpjenja Jezusa Kristusa.
Dešanarki spiwaju za Dešanarjow
Južo w lěśe 2020 su se Spěchowańske towaristwo dešańskego muzeja a dešańska a žylojska wósada pśi krajnem wuběźowanju „Serbski pśichod: Łužyca“ pśizjawili z projektom „Dešanaŕki spiwaju za Dešanarjow“. To jo było wuspěšnje, a projekt jo dobył prědne městno w kategoriji „Woplěwanje a zasejwóžywjenje serbskeje kultury a serbskego rucnikaŕstwa a woplěwanje serbskich nałogow“. Za te pjenježki su kupili spiwaŕske, carne rogate lapy a něco za swóju kantorku Dajanu Gutšmidtojc.


text:
Z Carnego Chołmca/Schwarzkollm. W Carnem Chołmcu,kótaryž jo pregowany wót swójich serbskich kórjenjow, se w spótnem casu teke pśewjeźo to tradicionalne jatšowne spiwanje. To jo bejnje stara serbska tradicija w tej jsy. Pśi tom su śěgnuli młode źowca na tych 6 njeźelach spótnego casa w zelenej drastwje a z wałmjeceju lapu spiwajucy a bjatujucy pśez wjas. Ta kantorka jo jich nawjedowała.
Na jatšownej sobóśe jo se nosyła žałowańska drastwa. Pśez to spiwanje takich serbskich kjarližow jo se roznosyła wjasoła powěsć wo górjejstawanju Jezusa. Wóne kjarliže su se jano pó serbski zgłosyli a teke bjatowanje „Wośce naš“ w cerkwjach a na kśicowanišćach jo było w serbskej rěcy.
W lěśe 1939 jo było to slědne jatšowne spiwanje, w casu 2.swětoweje wójny ga jo se wóna tradicija zakazała. Akle w lěśe 2010 jo se wóny serbski nałog zasej wožywił a jo něnto zasej kšuty tradicionalny wobstatk w Carnem Chołmcu.
Swój późěl su měli 2012 Gertrud Winzerowa wót Krabatowego młyna, Mirko Pink ako wejsny prědkstojaŕ, Heidemarie Listowa ako woblekarka a z wjelikim pomócniwym późělom Helmuta Kurja z Blunja.


text:
Ô czystym lufcie w sercu Europy
„AIR TRITIA – czysty luft w sercu Europy“ – to tytuł kōnferyncyje, kero sie bydzie dzioć online 24 listopada.
Kōnferyncyjo „AIR TRITIA – czysty luft w sercu Europy“ je przeznaczōno do przedstawicieli miast, instytucyji i ôrganizacyji, co sie porajōm tymatykōm ôchrōny luftu. Kōnferyncyjo skupi sie na prziczynach zaniyczyszczynio luftu, a tyż na ôbranych strategijach i metodach rozwiōnzanio problymōw, sie uznowo za efektywne dlo strzodowiska i zdrowio ludzi, tyż z perspektywy ôbywatelsko-ekōnōmicznyj.
Ze strōny Rybnika, co uczestniczy we projekcie, w kōnferyncyji udzioł weźnie Janusz Koper, zastympca prezydynta miasta.
– Zdecydowano werta tego projektu to je podszukowanie mas luftu, co sie przemiyszczajōm na połedniu kroju i za jego granicami. Fachmańske instytucyje naukowe podszukujōm jako je jakość luftu niy ino w Rybniku, ale tyż poza jego granicami. To ekstra ważne w dugoôkrysowyj polityce walce ô czysty luft, co niy może fungować ino w granicach jednego miasta, podobne działania musi kludzić pora miast, po to cobychmy w prziszłości mogli dychać snożnym luftym – kōmyntuje Janusz Koper.
Cwek projektu „AIR TRITIA”, realizowanego w rōmach unijnego programu Interreg Europa Postrzodkowo, je poprowa zdolności zarzōndzanio jakościōm luftu we sektorze publicznym na pograniczu czesko-polsko-słowackim, dziynki stworzyniu i spotrzebowaniu modernych noczyń modelowanio zaniyczyszczynio luftu.
W rōmach projektu ôbrobiōne bydōm tyż indywidualne strategije zarzōndzanio jakościōm luftu dlo 5 miast: Rybnik, Ôpole, Ôpawa, Ôstrawa i Żylina jak tyż spōlno strategijo dlo przestrzyństwa EUWT TRITIA.
Zaniyczyszczōny luft je jednym z nojważniyjszych wyzwań, co ś niymi zmogajōm sie przedstowiciele europejskich regiōnōw. Zawarte w nim substancyje szkodliwe majōm negatywny wpływ na ludzke zdrowie, a bez to gynerujōm moc kosztōw ôbywatelskich jak tyż ekōnōmicznych. Granice państw niy sōm barierōm dlo zaniyczyszczōnego luftu i bez to zdatne je ôpracowanie insztrumyntōw, strategiji, jak tyż procedur, co by miały za cyl cweku zmyńszynie zaniyczyszczynio we skali miyndzynorodowyj.
Projekt je ryalizowany w rōmach programu Interreg Central Europe, spōłfinancowany ôd Europejskigo Funduszu Rozrostu Regiōnalnego (EFRR).
Zdrzōdło: materyje presowe, fot. UM Rybnik
Linki:


text:
Nawet jak sie niy chca ôtworzić na Drugigo, to musza pamjyntać, że tak, jak i mje, jymu tyż przisuguje godnoś i prawo do bycia i życia zgodniye ze swojim przekonaniym.
Cza pedzieć to jasno: rozważania Tischnera som w znaczny mjerze kontynuacjom filozofje Lévinasa (zresztom Heideggera tyż – u pjyrszygo, jak i drugigo). Dlo tygo ksiyndza z Ôpuszny trefjyniye drugigo czowjyka, kery przecanś jes tym Inkszym, Niy-Swojim, Niy-Znanym jes rozpatrywane w katygorjach wydarzynio egzystyncalnygo i jes to prziczynek do djalogu czowjyka z czowjykjym – a dokładni: mjyndzy ôsobami, kere som blank rōżne i inksze wzglyndym siebje. Cołke to spotkaniye sie (trefjyniye sie) mjyndzy dwoma indywiduami, ôsobami, istotami (czy jak wto jeszcze chce to nazwać), kere swoja ôdrymbnoś i indywidualnoś uznowajom za fakt podstawowy (a trefjyniye jako take mo sie wspjyrać ô prowda) może przijonć czi postacie. Po pjyrsze – rylacjo wzajymności (uzupełniyniye sie i śwjadczyniye siebje wzajymnych uczynkōw; po druge – może mjeć mjejsce spotkaniye, kere wykluczo możliwoś wspōlnygo arbajtōwanio i djalogu ze wzglyndu na wzajymne przeciwjyniystwa; i po czecie: może mjeć mjejsce rylacjo władanio (dobrowolne i wzajymne podporzōndkōwaniye sie jednostek). Ważne sam jes to, że spotkaniye jes możliwe yno w przestrzyni mjyndzyludzki; ôno jes zorganizōwane na podstawje wartości, co dowo możliwoś (kery wcale niy cza wykorzistać) wzajymnygo poznanio i zrozumjynio. To zaś prowadzi do uznanio Inkszygo, jygo wolności i godności; czyli uznanio, że Drugi – tyn Niy-Swōj i Niy-Stond – jes wartościom nojwyższom, bo wartościom samom w siebje! Podkryślom jeszcze roz za Tischnerem: warunkjym trefjynio sie jes prowda, czyli uznaniye indywidualnygo i ôsobowygo charaktyru drugigo czowjyka oroz jygo godności i wolności!
Tera cza jeszcze na chwila podjonć tymatyka wartości, czyli tymatyka aksjologiczno u niygo. W rozważniach etycznych nojważniyjsze jes dośwjadczyniye etyczne – to ôno jes tym, co jes pjyrsze. I śwjat wartości jako takich jes ôczywiście idyalny i niyzmjynny. Tischner jednak podkryślo, że istotne sam jes to w jaki sposōb ône nabjyrajom ryalnego wymjaru w konkretnym czyniye, kerygo dokonuje czowjyk. Czowjyk może pywne wartości przijonć abo pociepnonć, ale ważne jes to, że ôn ‘myśli wedug wartości’ w tyn sposōb, że zastanowjo sie czym jes ôkreślono wartoś w jygo ludzkim życiu. Samo zaś pjyrwotne źrōdło dośwjadczynio etycznygo to ôdkrycie drugigo czowjyka. Zatym niy dośwjadczyniye wartości jako takich w ich idyalnym wymjarze (zresztom to jes blank niymożliwe do zrobjynio rozumym, chyb że bez mistyczne dośwjadczyniye…) ale w drugim czowjyku! Pisoł tak: „(…) przed wszelkjym filozofōwaniym, cza dokonać blank ważnygo wyboru; cza wybroć z tygo, ô czym myśleć możno, to ô czym myśleć noleży. Ale to, ô czym myśleć cza, niy przichodzi u nos z cetli ksionżki, yno z gymby zaniypokojonygo swojim losym czowjyka.”
Te pora uwag ô filozofje djalogu som dlo mje ważne i tych autorōw tyż cza czytać, by wjedzieć co poradzić dzisiej zwłaszcza w momyncie kedy Inkszy niy jes juz tym z ôdlygłych antypodōw śwjata i niyznanych krajin, ô wtorych w gazytach piszom a we telewizorze ôbrazy pokazujom to, co inksze i niy-stond, a ô czym rozprawjajom z wypiekami na gymbach podrōżniki na kanapach. Inkszy, Drugi, blank Niy-Znany i z blank Inkszygo-Mjyjsca jes dzisiej ôbok mje; jes mjyndzy nami. Zresztom ôn pywniye był Wydawca: Silesia Progress zawsze – bo przecanś kożdy z nos jes inkszy; kożdy jes Inkszym. Yno ta inkszoś Drugigo tyż jes zwjonzano z mjejscym geograficznym i kulturowym, z kerygo pochodzi. Ale to jes jeszcze inksza inkszoś – jak żartobliwje kumoszki godajom. Kultury sie dzisiej spotykajom barzi niż pjyrwy to bywało i sie konfrontujom. Filozofjo djalogu i przesłaniye, kere niysie ze sobom dowo jakoś możliwoś pokojowygo spotkania tygo, co niyroz jes blank inksze i co pozorniye niy do sie pogodzić, bo to co Inksze, jes podstawom budōwania wjedzy ô siebje samym i poznowanio swoji własny kultury; to budōwaniye wjedzy ô śwjecie i ô siebje samym.
Nawet jak sie niy chca ôtworzić na Drugigo, to musza pamjyntać, że tak, jak i mje, jymu tyż przisuguje godnoś i prawo do bycia i życia zgodniye ze swojim przekonaniym.
***
Powyższy tekst jest fragmentem książki "Filozofjo po ślōnsku". Autor: Marcin Kik. Wydawca: Silesia Progress. Tytuł artykułu pochodzi od redakcji.
Dzielili scenę z największymi. Teraz czas, by podzielili się autorskim materiałem.
Na rzecz opolskiej katedry zagrały Frele i Golec uOrkiestra.
Jeden z najważniejszych festiwali muzyki klasycznej w Europie. Sprawdź kiedy odbędzie się u nas.
"Fenomenem donkiszoterii jest akcentowanie obecności szaleństwa w marzeniach".
Uniwersalny język pantomimy posłużył nastolatkom z Ukrainy pokazać w symboliczny sposób to, co ich boli.


text:
Dzisiŏj, we cwŏrtek doszło do kilku zmian we nŏszym sztabie szkolyniôwym. Co fto bydzie robić? Poniżyj wyjaśniŏmy:
Ze Ruchem żegnŏ sie tryner Marek Wleciałowski.
Piyrwszym trynerem bydzie dotychczasowy asystynt Wleciałowskiego – Karol Michalski.
Jan Kocian wracŏ do Chorzowa! Bydzie pełniōł funkcja menadżera I drużiny Ruchu.
Do sztabu szkolyniowygo wracŏ tyż Dariusz Fornalak kiery bydzie prawdopodobnie odpowiadŏł za rozpracowywanie rywali.
Marek Mandla – dotychczasowy dyryktor szportôwy prawdopodobnie pożegnŏ sie ze klubem.
Trynerowi Wleciałowskiemu dziynkujymy za cŏłko robota i podjyncie walki. Witŏmy Jana Kociana nazot, po 5 latach łōd ostatnigo razu, jak nŏs prowadziōł.
własne / ruchchorzow.com.pl


text:
Dwa miesiōnce pomiyszkiwanio we Lizbonie to je i mało, i moc ôroz.
Mało, bo nikyj niy znojdzie sie zatela czasu, coby ôboczyć kożdo drōga (okej, to sie jeszcze do zrobić) abo kafyj (niy do zrobiynia, forgot). Mało, bo pora razy wykamani cołkim tydniym roboty smolilimy już Bairro Alto. Mało, bo chybło nōm czasu i na ślimoki, i na nastympne zorty bacalhau.
Moc beztōż, że po dwōch tydniach niy zoziyro sie już na miasto jak turysta. Sztyjc my sōm radzi, że wele nos wszyjsko take gryfne, ale po jakimś czasie widzymy tyż te małe minusiki, kere pokozujōm sie yno miyszkańcōm. Abfale, psie kupy, trowa we parku do pasa… W rajzie na pora/poranoście dni niy do ujzdrzynio.
Belém – jadymy!
Dobra, kōnkret – coby sztyjc być rychtyk rajzowiczym/turystōm/eksploratorym (roztomaicie ludzie tera mianujōm samych siebie) ajnfach zwiydzalimy. Dziylnica po dziylnicy, jedna drōga po drugij, bai muzea. Widzielimy, czulimy i zjedlimy rychtyk fol. Nasze zwiydzanie Lizbōny sprōbujymy streścić trocha lepij niż tyn wstymp 😉 Na poczōntek czynść pokazowo, historyczno, gynał ze szkartki pocztowej. Witejcie w Belém!
Z głōwnej bany Z jednej z głównych banōw w Lizbōnie – Cais do Sodré – do stacji Belém dojadymy w 8 minut, farkarta w jedna zajta kosztuje 1.85€. Tōż tera ôboczcie co idzie zwiydzić za niycałe 2€.
Torre de Belém
Jedna z nojwiynkszych, nojbardzij znanych, tōż i nojchyntnij nawiydzanych atrakcji w Lizbōnie. Kedyś nojważniyjsze stawiynie militarne w stolicy Portugalii. Miała cwilingra na drugij zajcie Tagu, ale zostało po nim yno pora kamiyni – tak nōm pedzioł muzealny przewodnik. Po jakimś czasie Torre de Belém przerobili na cuchthauz. Kwatyrnicy na nojniższych sztokach zemiyrali skiż przipływōw.
Zwiydzać w środku idzie w kożdy dziyń za 6€. W piyrszo nidziela w miysiōncu za fraj. Sztudynci mogōm kōmbinować ze szkryflaniym maili – co i jak znojdziecie tukej: www.torrebelem.pt.
Mosteiro dos Jerónimos
Inakszyj: Klasztor Hieronimitōw. Ôgrōmne stawiynie, ô kerym godo sie, że je misztrzostwym stylu manuelińskigo – taki miks renesansu i gotyku. Kuknijcie yno na rzeźbiynia na óbkoło dźwiyrzy, gynialne sōm! Kościōł przi klasztorze idzie zwiydzać za fraj, reszta za 10€.
To gynau we Mosteiro dos Jerónimos pochowany je m.in. Vasco da Gama i to tukej podpisywany bōł fest wożny europejski papiōr – tzw. Traktat Lizbōński.
Padrão dos Descobrimentos – Pōmnik Ôdkrywcōw
52 metry do wiyrchu i szwarny landszaft za 2€ dlo sztudyntōw i za 4€ dlo reszty. Pōmnik z ważnymi postaciami z czasōw wielich ôdkryć geograficznych – m.in. Vasco, Magellana, Albuquerque i Hynia Żyglorza. Szprytnie wciepany krziż i piykno mozaika przi pōmniku – gyszynk ôd RPA. A to wszyjsko niy tak downo, bo budowla je młodo – prowizorka postawili w 1940 skuli portugalskij wystawy światowej, a dokōńczyli jōm 20 lat niyskorzij.
CCB – Centro Cultural de Belém
Centro Cultural de Belém – 140 tysiyncy m2 zagospodarowane na sale kōnfyryncyjne, aussztelungowe, plac, w kerym pokazujōm szauszpile jak balet czy opera, muzeum i… zygroda z drzewkami oliwnymi. Stawiyniy z dworu wyglōndo surowo, ale i tak sie ô nim pamiynto.
Praça do Império
Kwadrat 280x280m z wielōm fontannōm w strzodku. Idyalnie pasujōm do sia z klasztorym. Tyn kōnsek placu mo być pamiōntkōm Portugalskigo Imperium Kolōnialnego. Tyż postawili go w 1940 skiż Exhibition of the Portuguese World. Jedyn z nojwiynkszych skwerōw w Europie i lider w tyj kategorii na Pōłwyspie Iberyjskim.
Pastéis de Belém
Jak smakuje land? Polska pierogami, Włochy pizzōm, Ślōnsk roladōm, Niymcy kebabym wusztym, a Portugalijo? Yno Pastéis de Nata. Sztyjc gorki krym pudingowy w tartaletce z francuskigo ciasta. Nojlepsze sōm te w Unica Fábrica dos Pastéis de Belém. Sprzeduje sie ich tam 6 milionōw w rok. Rekord to 55 tysiyncy sprzedanych ciostek na dziyń. Pytania?
A ja – jedna “babeczka” to 1.05€ mynij w kapsie i kole 300kcal wiyncyj w brzuchu. (Zjydzcie ze piynć, ale potym do cyntrum już polećcie. Trzi razy. W ôbie zajty.)
[Matis]
PS. Przi jedzyniu Pastéis de Belém dobrze je mieć kole siebie swojigo nojlepszego kamrata z czasōw gimnazjum i liceum. Tōż żech se go ściōngnoł do portugalskij stolicy gynał z hiszpańskigo Santiago 😉


text:
Pod nawodom trenarskeje trójki Tadeja Cyža z Njebjelčic, Křesćana Bejmaka z Pěskec a Mateja Wjeńki z Radworja je Serbska koparska wubranka młodźiny D njedawno w Ralbičanskej ćěłozwučowarni trenowała.
Dwanaće serbskich koparkow a koparjow ze sportowych jednotkow a towarstwow z Kamjenca, Biskopic, Pančic-Kukowa, Chrósćic a Ralbic bě so na iniciatiwu Serbskeho Sokoła a gmejny Ralbicy-Róžant k zhromadnemu treningej w Ralbičanskej sportowej hali zetkało. Tam přihotowachu so na turněr, kotryž chcedźa klětu w Slepom we wobłuku 750. róčnicy wobstaća wsy přewjesć.


text:
Tykanc podhladny był
Njedźichow. Po tym zo běštej alkohol piłoj a tykanc jědłoj, dyrbještej so předwčerawšim 18lětnej holcy z Njedźichowa strowotniskich problemow dla do chorownje dowjezć dać. Policisća mějachu podhlad a na městnje slědźachu, hač bě snano něchtó wopojne jědy do tykanca měšał. A woprawdźe namakachu woni slědy konopje a zawěsćichu tohorunja zbytki tykanca. Tón nětko w laborje dale přepytuja.
Njeznaći muža wobšudźili
Delni Wujězd. Muž je so předwčerawšim w Delnim Wujězdźe z woporom wobšudnikow stał. 64lětny dósta přez WhatsApp powěsć, zo ma jeho syn nowe šmóratko. Zo by je wužiwać móhł, pak trjeba nimale 2 000 eurow. Tule sumu sej wón nětko wot nana wuprosy. Delnjowujězdźan pjenjezy na nižozemske konto přepokaza. Bórze na to muž wot swojeho woprawdźiteho syna zhoni, zo jednaše so wo wobšudnistwo.
Rubježnika lepili
Běła Woda. 45lětny muž chcyše předwčerawšim w Běłej Wodźe kupnicu wurubić. Při kasy wućahny wón na pistolu podobny nastroj a sobudźěłaćerce hrožeše. Žona so wustróži a njereagowaše. Na to muž z awtom ćekny. Dźakowano dobreho wopisowanja swědkow wuhladachu jeho pozdźišo při hraničnym přechodźe w Mužakowje a jeho zajachu. Dalšich rubježnych deliktow dla předležeše přećiwo 45lětnemu hižo přikaz zajeća.
Tři delikty naraz
Budyšin. Nimale wšitko wopak činił je 43lětny wodźer nakładneho awta, kotrehož zadźeržachu policisća předwčerawšim připołdnju na awtodróze A 4 mjez Budyšinom a Słonej Boršću. Wón bě z Lkw-jom njedźelu po puću, hačrunjež za to dowolnosć njeměł. Nimo toho běchu spinadła jězdźidła skóncowane. A skónčnje so wukopa, zo měješe wodźer 1,94 promilow alkohola w kreji.
Pokradnjeny Lkw namakali
Wojerecy. Běłe nakładne awto typa MAN su njeznaći w nocy na minjeny štwórtk z twarnišća při Čornym Halštrowje na Spalowskej dróze we Wojerecach pokradnyli. Jězdźidło bě 40 000 eurow hódne. Něšto hodźin pozdźišo wuhlada wobydler Lkw z Lubijskim čisłom we Łutach a informowaše policiju. Z jězdźidła pobrachowaše jeničce nastroj za registrowanje awtodróhoweho popłatka. Po zwěsćenju slědow Lkw wobsedźerjej wróćichu.
Hižo připołdnju wopity
Budyšin. Swojeho njewěsteho wašnja jězdźenja dla a dokelž na chódniku jědźeše je předwčerawšim 35lětny kolesowar policistam na Budyskej Allendowej dróze napadnył. Při kontroli muža so wukopa, zo měješe wón 2,32 promilow alkohola w kreji, a to krótko po připołdnju. Wón změje so nětko pjanosće w nadróžnym wobchadźe dla zamołwić.
Nowe wašnje wobšudnikow
Radeberg. Z woporom po wšěm zdaću noweho wašnja wobšudnikow je so minjenu póndźelu 47lětny muž w Radebergu stał. Wón chcyše internetnje na eBay sportowy nastroj předać. Pozdatny zajimc poskitk přiwza a namjetowaše wěste zapłaćenje. Za to připósła wón 47lětnemu wotpowědny formular. Tón na ničo złe njemysleše a při wupjelnjenju formulara mjez druhim čisło swojeje kreditneje kartki zapisa. Pozdźišo wón swój konto přepruwowa a zwěsći, zo bě něchtó šěsć razow pjenjezy w cyłkownym wobjimje wjacorych tysac eurow wotzběhnył. Policija pad přepytuje.
Rubježnu trójku wuslědźili
Hamor. Akribiske přepytowanja Běłowodźanskeje kriminalneje słužby su policiju na slědy třoch paduchow wjedli. Skućićeljo w starobje 18, 20 a 34 lět su zamołwići za wjacore padustwa w zašłych lětach wokoło Hamora. Přećiwo nim přepytuja wosebje ćežkeho padustwa w něhdźe 25 padach. Minjene dny su jich bydlenja w Běłej Wodźe a Hamoru přepytali a dopokazy zawěsćili. Kaž w rozprawje Zhorjelskeje policajskeje direkcije dale rěka, wuslědźichu w braniborskim Derbnom wjetši padušny skład třoch podhladnych. Tam namakachu najwšelakoriše mašiny a samo twarsku amplu. Nětko dyrbi policija zwěsćić, kotra rubizna z kotreho padustwa pochadźa.
Wandalojo w zwěrjencu zachadźeli
Biskopicy. Škodu něhdźe tysac eurow načinichu njeznaći, kotřiž běchu so w nocy na njedźelu do Biskopičanskeho zwěrjenca zadobyli a tam bjez rozuma kóncowali. Tak rozbichu štyri škleńčane kašćiki za wšelake družiny myšow. Najskerje wužiwachu za to wjetše kwětkace sudobjo, kotrež pozdźišo do hata ćisnychu. Dale zadobychu so do tak mjenowaneje zeleneje rjadowniskeje rumnosće w zadnim dźělu zwěrjenca a rozbichu tam škleńcu dweju witrinow. Hač su skućićeljo něšto pokradnyli njeje znate. Policija pyta nětko za swědkami, kotřiž su snano něšto wobkedźbowali.
Prózdny tank dołh wotkrył
Budyšin. Zo je lěpje stajnje dosć bencina w tanku měć, předewšěm hdyž maš pola němskeje justicy dołh, wě nětko 25lětny Ukrainčan. Wón bě w nocy na njedźelu na awtodróze A 4 do směra na Zhorjelc po puću, jako jemu pola Budyšina bencin wuńdźe. Tuž so wón pěši k přichodnej tankowni nastaji. Z połnym kanistrom so nawróćiwši jeho hižo wobsadka awtodróhoweho policajskeho rewěra wočakowaše. Zastojnikam bě Nissan bjez šofera na kromje awtodróhi napadnył. Kontrola młodeho muža wunjese, zo wón němskej justicy sudniskeho wusuda dla hišće 720 eurow dołžeše. Hakle po tym, zo bě žadanu sumu zapłaćił, smědźeše 25lětny dale jěć.


text:
Awtor dźensa
Clemens Šmit
Njewěm, kak so wam dźe. Do zahajenja europeady běch poprawom tróšku skeptiski! „Budźe to něšto?“, so prašach, zhladujo na zajim a euforiju Serbow za wulki sportowy a kulturny podawk. Wulki serbski fanowy bus sej wšak lětsa do Korutanskeje žadyn dojěł njeje. A doma? Hač drje budźe public viewing, potajkim zhromadne tłóčenje palcow před wulkej wobrazowku kaž w Radworju, Chrósćicach abo we Wotrowje dosć derje wopytany? Kaž pak sym dźensa rano zhonił, běše sej na wšitke tři zarjadowanja wčera dosć ludźi dóšło. W Radworju je so na přikład něhdźe 50 ludźi zetkało, zo bychu sej prěnju hru Serbskeho mustwa wobhladali.
,,Budź bož´mje moja lubćička, budź bož´mje moja šula ...“, takle drje sam a mi tež spěwać njebudu, hdyž w juliju durje swojeje stwy začinju a nowy žiwjenski wotrězk započnu. Runja wotchadnikam našeje šule budu potom prajić móc – šulski čas je nimo! Kajki pak běše mój šulski čas, hladajo stajnje z wida sportowca na tón samsny. Jako nastupich před nimale štyrceći lětami swoju wučersku słužbu w Ralbicach smědźach hnydom tež w předmjeće sport wuwučować. Poboku mějach nazhoniteju Wornarjec bratraj Jana a Pětra, Krawcec Marju a Hinca Fryču. Snano pak mam so swojemu staršemu bratrej dźakować, zo dóstach dowěru tehdyšeho direktora Rafaela Wowčerja za wuwučowanje w sporće, wšako chodźeštaj do jedneje rjadownje a Pětr wuwučowaše hižo jako sportowy wučer w Pančicach-Kukowje. Druhdy maš snano w swójbje dweju kmaneju sportowcow ...
Awtor dźensa
Tadej Cyž
Awtor dźensa
André Strelow
Awtor dźensa
Beno Šołta
Awtor dźensa
Toni Ryćer
Awtor dźensa
Tomaš Faska
Titulne wubědźowanje w Formuli 1 je nětko tola zaso poměrnje napjate. Při prěnim wubědźowanju w South Beach přesadźi so kónc tydźenja Max Verstappen w swojim „Čerwjenym byku“ přećiwo najzasaklišemu riwalej Lewisej Hamiltonej. Z tym njeje Nižozemjan jenož prěnje wulke myto Miamija dobył, ale tež wotstawk na tuchwilneho načolnika, Charlesa Leclerca, znajmjeńša skrótšić móhł. Leclerc ma nětko 104 dypkow na swojim konće, Verstappen 85 a přińdźe nawjedowacemu dale a bliže. A tež rekordny swětowy mišter Lewis Hamilton a Mercedes pokazaštej porno dotalnym wubědźowanjam lěpšu „perfomance“, kaž so w motorowym sporće praji. (Štož móhło so do serbšćiny jako předstajenje abo prezentacija přełožić.)
Minjeny štwórtk běše wosebity dźeń za čěski lodohokej: Oceláři Třinec su lodohokejowi mištrojo sezony 21/22. W šestej hrě finalneho koła přesadźi so čerwjeno-běłe mustwo přećiwo Sparće z Prahi a doby seriju ze 4:2. To je wězo wuspěch. Za naspomnjeny wosebity dźeń wšak by to kusk mało było. To wurjadne na wonym 28. aprylu běše, zo je so to mustwu třeći króć zasobu poradźiło. Mišterski hattrick potajkim. A to je w lodohokeju bjezmała něšto wosebite. Třinec wšak měješe cyłu sezonu chětro stabilne wuslědki a ma wurjadne mustwo, tak zo słušachu hokejisća z industrijoweho město na kóždy pad k faworitam. Hrajerjo z bliskeho Libereca podachu so hižo po štwórćfinalu do lěćneje přestawki. Woni podležachu pozdźišemu finalistej z Prahi. Sezona Liberečanow wšak běše porno tej trójneho mištra kaž jězba po seklojtej čarje: njewobstajne horje a dele, z někotrymi wulkimi dźěrami do hłubin tabulki. To wšak běše tež za fanow nowa situacija, wšako běše w minjenych lětach nimale „normalne“, zo so Liberec za kónčne koło kwalifikuje. Tuž damy so w přichodnej sezonje překwapić ...
Wučerska wolejbulowa liga Budyskeho wokrjesa ma nowe serbske mustwo. Koleginy a kolegojo serbskeju wyšeju šulow Worklecy a Ralbicy startowachu do dypkowych hrow a su tučasnje na 3. městnje w tabulce. Wjeselu so wosobinsce, zo je kombinowany cyłk z młodej hrajerku Nadine Čižankec hač k rutinjejej Pětrej Bejmakej tutón turněr rady přiwzał. Přeju mustwowemu nawodźe Šćěpanej Wjence a dalšim zahoritym wolejbulistam wuspěšnu sezonu, kotraž so na lětušim dnju dźěsća, 1. junija ze serbskim duelom přećiwo wučerjam Serbskeho gymnazija Budyšin (SGB) skónči. Dotal najwuspěšniši cyłk běchu wučerjo Serbskeho wučerskeho wustawa Budyšin z cyłkownje 14. wokrjesnymi titlemi a to wot 1976 do 1991. A wot 1992 do 2020 skónčichu pedagogojo SGB wubědźowanje dwanaće razow na prěnim městnje.
Što činja sportowcy najradšo nimo sameho sportowanja? Wo swojim hobbyju z druhimi jenak myslacymi bachtać – wo najnowšich treningowych metodach filozofować, mjezsobu sej plany za wubědźowanja činić, diskutować wo profijowej scenje. A najradšo wězo so wuměnjeć wo najnowšim, najlěpšim, najinowatiwnišim sportowym graće. W sportowych družinach z intensiwnym zasadźenjom materiala, kaž při kolesowanju, je tuta tema skoro njewučerpajomna. Tola kaž we wšitkich branšach ćerpja tež kolesowarjo pod ćežemi dowožowanja kolesow a dźělow. A to w času, hdyž je naprašowanje za kolesami tak wulke, kaž snadź hišće ženje. Wuskutki toho tak daloko sahaja, zo su njeznaći w januarje z nakładneho awta na němskej awtodróze kolesowanske dźěle pokradnyli, kiž bychu za montažu wjacorych tysacow kolesow dosahali.


text:
Staw hospodarjenja w Chróšćanskej gmejnje spokoja
Chrósćicy (JK/SN). Hłowny tema wčerawšeho poměrnje krótkeho zjawneho dźěla posedźenja Chróšćanskeje gmejnskeje rady běše rozprawa wo stawje lětušeho hospodarskeho plana gmejny.
Komornica Franciska Čapikowa předstaji radźićelam jasne wuwiće komuny we wobłuku financow. Staw gmejnskeho hłowneho konta w oktobrje njebě runje zwjeselacy, wšako je gmejna wšitke swoje, nic runje małe projekty předfinancowała, dokelž njeběchu spěchowanske srědki hišće dóšli. Aktualny staw a zbywace wudawki a dochody hač do kónca lěta pak zawěsća gmejnje wurunany staw na wšitkich pozicijach etata, kaž komornica wčera wobkrući. Wjetši wliw na wuwiće financow mějachu lětsa znowa wudawki za dźěći, kotrež drje w gmejnje bydla, ale w susodnych, kaž w Pančicach-Kukowje, do pěstowarnje abo žłobika chodźa. Tež woheń w juliju blisko Hórkow je njeplanowane wudawki zawinił, te pak gmejnu tak jara njewobćežuja.


text:
Szpiny
Szpiny to je nojliczńejszo raja ze grůmady Arachnida, mo uůna przez 40 tyś. gatůnkůw potajlowanych na 2 podraje a 106 familijůw. Szpiny żyjům na lůńdźe a majům uod 0,5 mm do 12 cm ćoła, rozstaw szłapůw poradźi dolyźć do 32 cm. Uobyczńe samice sům srogsze kej samce. Bezma wszyjske gatůnki szpinůw majům jad, nale ino uod 3% ś ńich moge uůn być szkodliwy do czowjeka.
Sům drapjeżńikůma. Szpiny poradzům tkać łowne nece, we kere chytajům furgajůnce uowady coby je zeżryć. Ńić uod takigo neca jest fest wytrzimało a elastyczno, idźe ja bez rozerwańo rozćůngnůńć na aże 40%.


text:
Do narychtowania1 tego ciasta to tak richtich2 je potrzebnŏ yno bratruła3, miska i widołka4, nawet miksera niy trza wyciōngać. Moja cera5, tak jak i reszta familiji6, zarŏzki sie w nim zakochała. Niy ma sie co dziwić, że tyn hamerykański chlyb robiōm terŏzki na cŏłkim świecie.
3-4 dojrzałe banany
100 g cukru (niypołnŏ szklōnka)
200 g mōnki (1,5 szklōnki)
75 g masła (choc robiōłech tyż yno ze olejym- 50 g oleju, tak ze 8 łeżek tego bōło)
1 jajco
Łozgrzyjcie bratruła na 175 stopni. Banany ôbiercie ze skōry i łozgniyćcie9 widołkōm. Wlyjcie ku tymu łozpuszczōne masło, wciepcie reszta skłodnikōw, wymiyszejcie widołkōm, przelyjcie to do małyj kyjksōwki (moge być wysmarowanŏ masłym/olejym abo wyłożōnŏ papiōrym do pieczynia) i wrojście na godzina do bratruły. Nawet bajtle bydōm to umiały narychtować. Smacznego 🙂
PS A te skōrki zalyjcie we jakim gorku wodōm na 1-2 dni i do tyj zalywy, kero z tego wyńdzie, mogecie dolŏć jeszcze potyn wody i mŏcie gotowy ekologiczny nawōz do kwiŏtkōw 🙂
1przygotowania
2naprawdę
3piekarnik
4widelec
5córka
6rodziny
7płaską
8sody oczyszczonej
9rozgniećcie


text:
Bob Marley
Bob Marley, waśc. Robert Nesta Marley (ur. 6 lutygo 1945 we Nine Miles, regiůn Saint Ann na Jamajce, zm. 11 maja 1981 we Miami) – jamajski muzyk, kery rozpropagowou muzyčny styl reggae, inspirator do gatůnku Ska, gorliwy zwolynńik lygalizacyji marihuany, śćiśle zwjůnzany s ruchym rastafarjan, uůgošůny bez swojich zwolynńikůw „pjyršům gwjazdům Třećygo Śwjata” i „Rasta Prorokym”.
Kej rastafarjańin, Bob Marley bůu wjelgim uobrůńcům užywańo marihuany kej sakramyntu. Na uokuadce albůmu Catch a Fire widńije jygo zdjęće, kuřůncygo dužygo skrynta s marihuany. Zastosowańy marihuany do rozwoju duchowygo je wzmjankowane we wjelu utworach.
Zmar we wyńiku přeřutůw choroby nowotworowyj do puuc i můzgu. Inwazyjo nowotworu začyua śe uod stopy, na palcu kerej wykryto čerńaka zuośliwygo. Doradzano mu amputacyjo palca, nale uodgodou s kuli rastafarjańskych překůnań.
W 1994 roku Bob Marley zostou wprowadzůny do Rock and Roll Hall of Fame.
Dyskografja[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Kej The Wailers
- The Wailing Wailers (1966)
- The Best of the Wailers (1970)
- Soul Rebels (1970)
- Soul Revolution (1971)
- Soul Revolution Part II (1971)
- Catch a Fire (1973)
- African Herbsman (1973)
- Burnin' (1973)
- Rasta Revolution (1974)
- Natty Dread (1974)
- Live! (1975)
- Rastaman Vibration (1976)
- Live at the Roxy (1976)
- Exodus (1977)
- Live at the Rainbows (1977)
- Kaya (1978)
- Survival (1979)
- Uprising (1980)
- Confrontation (1983)


text:
Serbski sejm – napjate wideokonferencne posedźenje
Spočatnje diskutowachu so w rozmołwach ze zastupjerjemi Instituta za ekologiju a akcisku entnologiju a Greenpeace prawa Serbow při zdźerženju přirodnych žiwjenskich zakładow kaž tež jich znowanabyće po bliskim kóncu wudobywanja brunicy a naskicowachu so wažne móžnosće jednanja. Tak ma so na př. doraznje za to skutkować, zo so principej zawinowanja slěduje. To rěka, zo dyrbjeli so zarunanske pjenjezy, kiž stat před někotrymi dnjemi LEAG přilubi, składować jako před insolwencu wěste załožki za naslědne škody jeje předewzaćelskeho dźěła a so njewotwjesć ako profit.
Potom je Klara Naglec předstajiła swoje jara zajimawe masterske dźěło, kiž bě zapodała na Humboldtowej uniwersiśe w Berlinje na temu "Konfigurationen von Staatlichkeit, Kollektivität und Territorialität in der Arbeit des Serbski Sejm" (Konfiguracije statnosće, kolektiwnosće a teritorialnosće w dźěle Serbskego sejma), z kotrehož je so w sćěhowacej diskusiji wotwodźowało wjele wažnych impulsow za dalše dźěło a tež za stajnu sebjerefleksiju Serbskho sejma.
Na spočatku poprawneho posedźenja gratulowaše starobna prezidentka Edith Pjenkowa Měrćinej Wałdźe, dołholětnemu pućrubarju sejmoweho hibanja k jeho před krótkim woswjećenym 70-tym narodninam, zwjazane z najlěpšimi přećami za přichod a z wutrobnym dźakom za wšo naźěłane.
W srjejźišću sćěhowaceje wobsahoweje diskusije k wšelakim aktualnym temam kaž tež k dźěłu sejmowych wuběrkow steještej mj. dr. přiběrace wotpućowanje serbskich wučerkow a wučerjow na němske šule a z tym zwjazane dalše wosłabjenje tak a tak hižo pśemało personala. To žada sej nuznje wujasnjenje a wotstronjenje. Jara positiwne powěsće pak dochadźeja z Drježdźan. Na zakładźe wobstajneho dźěła towarstwa Stup dale započina so za 26 dźěći bórze serbska wučba.
Wotpósłancy radowachu so nad nětko wěstym zdźerženju Prožyma a dalšich wsow před dołho hrožacym wotbagrowanjom a wothłosowachu wó dalšich naprawach k zdźerženju Miłoraza a tam zakorjeneje serbskeje kultury. Woni diskutěrowachu tež konsekwency noweho rozhłosoweho statneho zrěčenja MDR. Zapodate stejišćo so wuběrkam sposrědkowa.
Wót nětka je Serbski sejm tež na Instergramje zastupjeny: https://www.instagram.com/serbski_sejm/
Podpěrujće dźěło Serbskeho sejma tež z Wašim darom.
Pytamy hišći sobuwojowarki a sobuwojowarjow we wuběrku za zjawnostne dźěło. Štóž chce dźěliś wulku wiziju sejmoweho dźěła ze swětom, njech so prošu přizjewi!


text:
Párvusz
Párvusz (czytej Parwus, urodzůny jako Norbert Kiss dńa 1 merca 1981) je madźarski artysta grafik.
Sztyl a proce[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Sztudyrowoł we Budapeszće a Szeged.[1][2]. Ajnfach pedźeć kůnszt Párvusza bazyruje na dińće, roz za czas używo uůn akwareli, bazowy kolůr je ale czorny a bjoły.[1]
Madźarski artysta Endre Szász a ńiderlandzki artysta M. C. Escher dali srogi ajnflus uůnygo dźełům a we 2004 uodnoloz uůn swůj włosny sztyl, bazyrujůncy trocha na procach wcześńij smjanowanych artystůw.[1][3] We 2005 pojechoł do Lapůńije, po powroće dů Madźarůw napoczůn malować uobrozki ze lapůńskimi motywůma.[4] Nojwożńejszo ze tyj epoki je Lapůńsko Mona Lisa, przedano we Norwygiji.[1] We 2007 śedym uobrozůw pokozano we tym państwje, we galeryji we Tromsø.[5] We 2009 uodnoloz mowy sztyl a napoczůn wypolać we drzewje.[1]


text:
▶ »Klinkotata lipka« w Zagrebje wušła
W nakładnistwje »Srednja Europa« w Zagrebje je kónc lěta 2021 wušła bajkowa kniha »Raspjevana lipa. Bajki zapadnih Slavena« w přełožku Adama a Damira Agičića. Wobšěrnu bajkowu knihu zapadnych Słowjanow pod titulom »Klinkotata lipka« kaž tež w němskim přełožku »Die gläserne Linde« bě Pawoł Nedo w lěće 1972 w Ludowym nakładnistwje Domowina wudał. W Praze su bajki čěsce wušli a w Bratislavje słowaksce. Nětko předleži wudaće w dalšej rěči, a to w chorwatšćinje.
▶ Nowa wjednica muzeja
Annemarie Zieglerowa z Derbna jo wót decembra 2021 nowa wjednica Dolnołužyskego gólnego muzeja w Grodku. Wóna jo studěrowała germanistiku a stawizny a ako ceptaŕka na Ewangelskej zakładnej šuli we Wjelikem Kólsku źěłała.
▶ Nowaj titulej hudźbneho nakładnistwa Lumir
W lěće 2021 je Budyske hudźbne nakładnistwo Lumir dalšej wulkej a wažnej twórbje serbskeho hudźbneho kulturneho herbstwa wudało a nakładowało. Je to sprěnja »Syrotka – Dramatiska scena za sola, chór a sinfoniski orchester« Bjarnata Krawca, kotrehož wudaće je Załožba za serbski lud podpěrała. Dalše dźěło je »Gebet der Kinder zu ihrem ewigen Vater« Korle Awgusta Kocora. Wobě dźěle wobsahujetej kóžde přez 300 taktow hudźby. »Syrotka« Krawca nasta zawěsće přez zaćišć, kotryž wubudźi twórba Kocora pod samsnym titulom. Krawc spyta tu dokumentować a zwoprawdźić swoje předstawy hudźbnodramatiskeho dźiwadła runje tak kaž moderne wašnje komponowanja. Kocorowa kompozicija nasta na słowa Lipšćanskeho basnika Augusta Mahlmanna (1771–1826.) Jeho tak mjenowany »Wótče naš« zhudźbništaj hižo Friedrich Heinrich Himmel (1810) a Louis Spohr (1829). Twórba za solo z přewodom klawěra namaka so w Kocorowym zawostajenstwje, njesignowana, bjez titula abo někajkimi hinašimi noticami a z tójšto korekturami. Cyle jasnje Kocorowy rukopis je skerje dźěłowa papjera, kompozicija je dokónčena, ale hišće z tójšto zmylkami. Wobě twórbje čakatej nětko na swoje hódne prapředstajenje.
Husto sy w zašłosći nic tak jara wulkeho muža po Budyskich hasach běhać – ně, spěchać – widźał. Stajnje ze čapku, šawlom a kaž přirosćenym wuchodźowanskim kijom. Chwatnosć jeho pohibow móhli so jako wonkowny wobraz čiłeho, hibićiweho ducha wobhladować. A Juro Mětšk – wo nim je tule rěč – je wo sebi woprawdźe prajił, zo při běhanju wo hudźbnych procesach rozmysluje, kotrež nabywaja pozdźišo na notowej papjerje krutu formu. Snano takle: Energija ćěła rozpłomjeni duch, kotrehož wuslědki spožčachu tworićelskemu čłowjekej žiwjensku radosć a zmysł.
Juro Mětšk wobhladuje so jako najwuznamniši serbski komponist pózdnjeho 20. a nětčišeho lětstotka. Dołho dyrbješe na připóznaće swojeho žiwjenskeho skutka čakać. W lěće 2017 bu jemu najwažniše serbske wuznamjenjenje, Myto Ćišinskeho, wot sakskeho ministerskeho prezidenta spožčene.
Hižo jako dwanaćelětny započa komponować; štyrnaćelětneho zeznach jeho 1969 na Specialnej šuli za hudźbu w Berlinje. Wot tutoho časa je přećelstwo hač do přitomnosće naju žiwjenje wobohaćało. Wobdźiwachmoj wulkich mištrow zašłosće, wuknjechmoj wot nich a spytachmoj wězo jich přikładej sćěhować. A komponowachmoj samaj, diskutowachmoj wo naju dźěłach a w někotrych padach wěnowachmoj jedyn druhemu swoje twórby. Tak dari mi swoje »Tři skicy za solo-wiolinu«, kotrež předstajich potom 18. nowembra 1972 w Budyšinje prěni króć.
Dokelž mějach w zašłych lětach husćišo móžnosć z Geraldom Stonom hromadźe dźěłać, buch prošeny něšto wo nim napisać. Bojach so, zo tomu wotpowědować njemóžu a zo njenańdu prawe słowa, kotrež zwuraznja moju česćownosć a dźakownosć za jeho přećelnu zwólniwosć, mje při mojich prócowanjach w serbskich naležnosćach podpěrać a jeho wědu ze wšěm swětom dźělić. Hdyžkuli jeho prošach něšto přełožić, tute nadawki zwólniwje a bjez předsudkow přewza. Praji jenož: »Połožu to na swój běžaty pas!«Slawist a sorabist dr. Gerald Stone (1932–2021) Foto: archiw SN Na prašenje, što ma so po jeho měnjenju jako přichodne přełožić, namjetowaše spěšnje biografiju Jana Awgusta Sykory, z kotrejež nasta fascinowaca kniha »Malschwitz – A Wendish Village« (Malešecy – serbska wjes). Dźěłachmoj hromadźe na aktualizowanju hornjoserbskeho słownika za jendźelsce rěčacych. Jako poslednje přełoži knihu »Serbske pomniki« Trudle Malinkoweje z hornjoserbšćiny do jendźelšćiny. Cyły serbski swět, wosebje jendźelskorěčny dźěl, je wěrneho přećela zhubił. Štó ponjese jeho płomjo dale?
WELDON MERSIOVSKY
▶ Potomnicy serbskich wupućowarjow róčnicu swjećili
Njedźelu, 5. decembra 2021, swjećachu potomnicy serbskich wupućowarjow w texaskim Serbinje 150lětne wobstaće swojeje Pawołskeje cyrkwje, kotraž bu 15 lět po zapućowanju serbskeje wosady do Zjednoćenych statow Ameriki natwarjena. Wona bu na prěnjej adwentnej njedźeli 1871 wot fararja Jana Kiliana poswjećena. Hač do lěta 1920 je so w njej serbsce prědowało.
▶ Słowjenska online-antologija z hornjoserbskim tekstom
Pod titulom »Sodobna slovanska kratka zgodba« (Moderne słowjanske krótkopowědančko) je wušła w septembrje 2021 w słowjenskej rěči onlineowa antologija słowjanskeje prozy (https://doi.org/10.4312/JGAT7852). Wudawaćelka je dr. Lidija Rezočnik, docentka na Filozofiskej fakulće Uniwersity w Ljubljanje, wozjewiło je so 10 tekstow z 10 słowjanskich rěčow. Za nju wuzwolichu mjez druhim tež hornjoserbski tekst Lenki (Christiany Piniekoweje) »Anonsowy dźiw« z antologije »Cyblowe suknički« (LND 2008).
▶ Wucbny film něnto online
Wšakorake projekty na Serbskem instituśe su tuchylu zabrane z temu kulturne derbstwo. We nich wšyknych grajo transfer z wědomnosći do towarišnostneje a kulturnopolitiskeje prakse centralnu rolu. Ale co zapšawym groni serbske kulturne derbstwo? Wědomnostnice instituta su gromaźe z grafikarjom Stefanom Hanušom wuźěłali źaseśminutojski film »Co jo serbske kulturne derbstwo?«, kótaryž tu temu a jogo towarišnostnu a wědomnostnu relewancu šyrokemu publikumoju rozkładujo. Wón dajo pódłožk za zgromadne diskusije a pomoga, slěźaŕske projekty a analyze aktualnego stawa, ako su tuchylu we źěle, we jich konteksće pokazaś. Wideo stoj wužywarjam k lichej dispoziciji na youtube-kanalu Serbskego instituta. Produkciju filma jo spěchował zagronity za kulturu a medije pśi zwězkowem kněžaŕstwje, pódpěrało jo ju ministaŕstwo za wědomnosć, slěźenje a kulturu kraja Bramborska – w ramiku projekta na pólu strukturneje změny »Walorizacija imaterielnego kulturnego derbstwa w nimsko-słowjańskem konteksće«.
Wót pětka, 12. až do njeźele, 14. nowembra 2021 jo se wótměło w Chóśebuzu zwězkowe zmakanje Lichego nimskego awtorskego zwězka (Freier Deutscher Autorenverband, dalej FDA), jadnogo z awtorskich zwězkow w Nimskej. Jo to pó někotarych lětach prědny raz było. Organizator a gósćowaŕ jo było wótźělenje Bramborskeje. W jogo mjenju jo žurnalistka a awtorka Hannelore Schmidt-Hoffmann měła głownu organizaciju na starosći a jo se pytała za toś to zarědowanje zwězkarjow a pódpěrarjow ako bramborske Ministaŕstwo za wědomnosć, slěźenje a kulturu, Nimski literarny fonds, Město Chóśebuz, Žarjabnicu Sprjewja-Nysa a Zwězk serbskich wuměłcow (ZSW). Program jo stojał pód motom HEIMAT. FREMDE. SPRACHE. »Vom Limes Sorabicus zur Schwarzen Mühle, zu Krabat, den Lutkis bis zu Fürst Pückler – Slawische Sprachinseln in Deutschland« Eine literarische Sprach-Zeit-Reise der anderen Art. Tak opulentny ako jo se titel raźił, tak wobšyrny a wšakoraki jo był program zmakanja za něźi 40 cłonkow FDA ze wšakorakich zwězkowych krajow a za dalšnych akterow. Pětk a sobotu jo teke Serbska kulturna informacija LODKA, a jeje wjednica Milena Stockowa, ze stojnicu była na zmakanju prezentna.
▶ Myto Dankej Handrikej
W Brnje bu 12. nowembra přinošk Danka Handrika a Christiana Gramstadta ze sćelaka ARD »Wikowanje z chcyćiwosću – bój Čěskeje přećiwo crystalej meth« z Němsko-Čěskim žurnalistiskim mytom 2021 w kategoriji multimedia wuznamjenjeny.
▶ Hudźbne widejo Kolektiwa Klanki
Po tym zo bě loni prěni hudźbny widejo »Družki« wulki wothłós žnjał, je Kolektiw Klanki w nowembrje swój druhi wupłód »Mróčele« na swojim Youtube-kanalu wozjewił. Znowa stajeja čłonki Kolektiwa rólu serbskeje žony do prašenja a kritizuja wotpowědne naroki a žadanja towaršnosće.
▶ Holaski prěni album wozjewili
»Młody duch« rěka prěni album kapały Holaski, kotryž wuńdźe w nowembrje. Hudźbnje wěnuja so młodźi hudźbnicy folkpopej a folkrockej, při čimž pak so tež elementy jazza, reggaeja a popowe zynki 1980tych lět jewja.
▶ Serbski muzej zawrjeny
Srjedź nowembra bu Budyski Serbski muzej na njewěsty čas zawrjeny. Přičina bě, zo buchu wšitcy sobudźěłaćerjo do strowotniskeho zarjada wokrjesa Budyšin powołani, hdźež mějachu w zwisku z koronapandemiju personal zesylnić.
▶ Wustajeńca wo serbskim žiwjenju w Delnim Wujězdźe
▶ Pśedstajenje knigłow
Křesćan Krawc jo wałtoru, 12. oktobra, pśed něźi 25 gósćimi swóje knigły »Was wir ins uns tragen. Sorbische Lebenswege« w Dolnoserbskej bibliotece choćebuskego Serbskego doma pśedstajił.
▶ Premjera pratyje
Za tym až jo Škódow tenraz titelna wjas Serbskeje pratyje, stej LND a domowniske towaristwo Depsk/Majberk-Škódow zajmcow pětk, 15. oktobra na premjeru do tamnjejšeje Šyrgotojc kjarcmy pśepšosyłej. 50 luźi jo pśiśło a spódobny wjacor dožywiło.
▶ Wustajeńca Helly Stoleckojc
W galeriji Fango w Chóśebuzu jo se 16. oktobra pśewjadła wernisaža wustajeńce z twóŕbami Helly Stoleckojc, na kótaruž jo jadnab 70 luźi pśišło. Wjacor wobrubił jo muzikaliski projekt »6litch8itch«, duo z Italskeje z elektroniskeju live-muziku.
▶ Prěnja dźěćaca kniha Sabiny Žuroweje wušła
»Zhubjena kniha mudrosće« je titul prěnjeje dźěćaceje knihi Sabiny Žuroweje, kotraž je w oktobrje w LND wušła. Wona wobsahuje nimo napjateje stawizny wo princesnje Mirandźe, hornčerju Francu a holcy Anjuši tohorunja teksty a noty wosom spěwow. Stawiznu je Žurowa 2009 z dźěćimi Worklečan a Ralbičan šule na jewišću NSLDź inscenowała. Spěwy móžeja sej zajimcy zdobom na připołoženej CD abo online naposkać.
»Kaž kóždy z nas wšědnje swoje puće chodźi a wróćo zhladujo z pomjatka swojich žiwjenskich wobstejnosćow čerpa, tak wobsedźi kóždy lud swoju topografiju. Tajka karta je žiwa z jeho zhromadneho pomjatka.« Tole napisa Alfons Frencl w předsłowje swojeje knihi »Daloko preč a cyle blisko« (2004). Na rysowanju a wudospołnjenju tajkeje serbskeje a zdobom łužiskeje karty je čas žiwjenja dźěłał. Lětsa by 14. decembra woswjećił swoje 75. narodniny.
Alfons Frencl narodźi so 1946 w Róžeńće. Nan měješe ratarstwo a rěznistwo, mać zastarowaše domjacnosć a korčmičku. Wón maturowaše na Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli w Małym Wjelkowje a studowaše w Lipsku slawistiku a pedagogiku. Wot lěta 1970 skutkowaše jako wučer w Ralbicach. Spočatk lěta 2007 poda so na wuměnk. Wjele lět njebě jemu hižo popřate. Wón zemrě 27. nazymnika 2015 w Drježdźanach.
W domjacym Róžeńće njebě za njeho swět ke kóncej. Nawopak, přeco zaso ćehnješe jeho do swěta won. Poby na nimale wšěch kontinentach. Zwěrju sej prajić, zo bě krute zakorjenjenje w domjacym swěće wuchadźišćo žedźby za dalokim swětom. Ale to njedosaha. Je chcył serbskemu čitarjej přewodnik do ruki dać, kiž móhł wobohaćić jeho stawizniske wědomje a wědu wo skutkach a slědach serbskich a łužiskich krajanow. Takle je pisał na topografiji serbskeho luda geografisce: »Derje je wědźeć, na kotrej zemi a w kotrym susodstwje generacijow smy žiwi. Nic mjenje nam a druhim tyje wědźenje wo wšelakorych splećenjach z dalšim swětom. A tón započina so hnydom wokoło róžka.« A stawiznisce: Wona karta »je woznamjenjena přez wosebite podawki, kiž wučinjeja poćahi kraja a jeho ludźi ze zašłosće do přitomnosće.« Ze swojimi knihami, přednoškami, rozhłosowymi a nowinskimi přinoškami je swoju wědu a swoje dopóznaća dale dawał tym mnohim, kiž wo nje rodźachu.
Je nimale lěto, zo je moja mandźelska Kathinka zemrěła, ale kóždy dźeń čuju znowa ból žarowanja. Přeco hišće dóstanu pisma sobužarowanja lubych kolegow, sobuwojowarjow a dołholětnych přećelow, kotřiž, podobnje mi, njewopřimnu, zo Kathinka wjac njeje a zrudnu powěsć zwjetša hakle z interneta zhonichu. Dla pandemije njeběše bohužel móžno žarowansku swjatočnosć přewjesć, kotraž by wšitkim tutym lubym čłowjekam móžnosć dała so z njej rozžohnować. Tež hdyž buchu dla pandemije, njezboža Kathinki a jeje dołheho přebywanja w chorowni čitanja k serbskej hudźbje spočatnje přetorhnjene, tak móžu dźensa rjec, zo móžemy na zbožo ze zarjadowanjemi pokročować. Předwidźane je, zo w přichodnym lěćnym semestrje pjećhodźinski čitanski cyklus přewjedu a wšitke moje prócowanje su na to wusměrjene, zo by so hudźbnoslědźerske zawostajenstwo mojeje mandźelskeje čestnje dale wjedło. Hižo w zymskim semestrje 2001/2002, potajkim runje před dwaceći lětami, je wona mje namołwjała, čitanja k serbskej hudźbje tež na Humboldtowej uniwersiće w Berlinje přewjesć, štož sym potom w zwisku kubłanskeho nadawka přewzał. Tak chcu ze wšitkimi čłonami krok po kroku akademiske dźěło Instituta za zapadosłowjanske hudźbne slědźenje z. t. w zmysle mojeje mandźelskeje zaso wožiwić a sym sej wěsty, zo z pomocu wjele zajimowanych nowe a dobre ideje nastanu.
Prof. dr. Kathinka Rebling, wiolonistka a hudźbna wědomostnica, je po Serbach mało znata, tež hdyž je wona přez lětdźesatk wobšěrnje za słowjansku a wosebje serbsku hudźbu skutkowała. Wona je so ze serbskimi hudźbnymi stawiznami zaběrała, je wědomostnje přeslědźiła, wědomostne konferency přewjedła a wo tym we fachowych časopisach rozprawjała. Nimo toho je so swěru wo młodźinski dorost starała.
Kathinka Rebling je so 8. awgusta 1941 w Den Haagu narodźiła a 23. nowembra 2020 w Berlinje zemrěła. Kruta koronapandemija je sej bohužel jara ćiche pochowanje w najwušim swójbnym kruhu žadała, tak zo so zrudna powěsć pozdźe w zjawnosći rozšěri. Mějach wotpohlad, za nju składnostnje jeje 80. narodninow zjawnu gratulaciju napisać. Nětko je to pospyt, na jeje wobšěrne hudźbnowědomostne skutkowanje spominać.
Hudźbnica a hudźbna wědomostnica dósta swój talent hižo ze staršiskeho doma. Nan, prof. Eberhard Rebling, běše připóznaty pianist a wědomostnik za hudźbu a reje. Jako młody 26lětny wón 1937 z fašistiskeje Němskeje, z ródneho Berlina do Den Haaga emigrowaše. Tam w Nižozemskej zezna so ze swojej pozdźišej mandźelskej, spěwarku, rejowarku a dźiwadźelnicu Židowku Lin Jaldati. Po Druhej swětowej wójnje, w lěće 1952, wróći so swójba Rebling-Jaldati z dwěmaj dźěsćomaj, holcomaj Kathinku a Jaldu, do Berlina. W NDR běše Eberhard Rebling nimo swojeho wuměłskeho dźěła tež politisce angažowany, běše z čłonom Ludoweje komory, skutkowaše w předsydstwje měroweje rady, kulturnym zwjazku NDR a druhdźe. K wosebitosćam kulturneho žiwjenja słušachu tehdom koncerty mandźelskeju Rebling-Jaldati z jidiskimi spěwami a rejemi w tu- a wukaju.
Měranje Cušcynej k 60ćinam
»Wobrazaj napřećo/ dótknjetej so prašenja časa/ kak dołho lěto chodźi/ so komdźi a so dlije/ so pospěši a blědnje/ barbojty sćin swój zhubi/ abo zesylnja ...«, tole so prašeć drje je legitimne po šěsć lětdźesatkach. Wjele zboža, luba přećelka, Ći z wutroby přeju, Bože žohnowanje a wosebje wjeselo na zhusćenju mysličkow a zaćišćow do basniskich twórbow a prozowych formow a radosć na wupjelnjenym žiwjenju. Te wšak je, kajkež je. Pjatk do hód 1961 sy so takrjec jako předčasne Bože dźěćo Rajšecom w Budyšinje narodźiła. Dwě sotřičce hižo na Tebje čakaštej. W Mješicach pod Čornobohom teptaštaj dźěd, kiž »najradšo comaše cigary wonjate« a wowka, kiž z Tobu pozdźišo »wječor kamuški suwaše«. A »nowu suknju fałdatu/ dźěd w špihelu [Ći] přiměri«, Ty »... radšo wšak sej wućahny/ prastare cholowy pumpate/ za wonka ...«. Hač ma Twój zajim za žiwu přirodu a daloke łuki tam swoje korjenje?
Po studiju wučerstwa za serbšćinu a rušćinu w Lipsku sy so potom jako wučerka a młoda mać nawróćiła ze swójskej swójbu do Budyšina. Wot nazymy přewrótoweho lěta 1989 steješe Ty za wučerskim blidom na tej šuli, na kotrejž sy sama maturowała.
Na swjatočnosći buštej sobotu, 16. oktobra, na žurli Budyskeho Serbskeho muzeja lětušej Myće Ćišinskeho spožčenej. Z Mytom Ćišinskeho wuznamjeništaj so Trudla a Jan Malinkec za jeju wusahowacu publicistisku dźěławosć we wobłuku serbskeho kulturneho stawiznopisa a za jeju wosebity angažement w Maćicy Serbskej, w Serbskim ewangelskim towarstwje a na narodnostnym polu. Spěchowanske myto dóstaštaj Jadwiga a Fabian Kaulfürstec za jeju mnohostronske skutkowanje na polu serbskeje rěče a kultury, za zwoprawdźenje kreatiwnych projektow a za twarjenje mostow mjez Serbami a Słowjanami. Nimo dotěrowanja a wopisma buštej myće prěni raz z čestnej jehłu spožčenej. Tule podamy wotpowědnej lawdaciji:
Lětsa steji spožčenje Myta Ćišinskeho cyle w zmysle dwojoty. Dwójce přepoda so dźensa myto – hłowne a spěchowanske – mandźelskimaj. To rědke je w našim padźe wosebitosć a česći wusahowace kulturne a slědźerske wukony.
Prěnja kniha Trudle a Jana Malinkec běše hnydom zhromadny projekt. Jako přebywaše Jan Malink 1982 w Praze na přidatnym studiju na Fakulće ewangelskeje teologije Komenskeho, wupisowaše sej w Strahovskim archiwje teksty Mikławša Andrickeho. Na zakładźe listow, literarnych a publicistiskich spisow staj mandźelskaj zajimawu dokumentarisku knihu wo serbskim spisowaćelu a katolskim duchownym zestajiłoj. Lěta 1988 w LND wudata kniha Zrudoba to běše a nadźija skića zdobom dohlad do socialneho, narodneho a nabožneho žiwjenja w serbskich katolskich wsach na proze 20. lětstotka.
▶ Źěk za pólski roman wó Serbach
List z kenclije prezidenta Pólskeje republiki jo kóńc awgusta dostała pólska spisowaśelka Halina Barań z Bogatynje w pódpołudnjowem pólskem źělu Łužyce. W mjenju prezidenta Pólskeje republiki Andrzeja Dudy wugronijo se jej źěk za jeje roman »Ptaki ojczystych wzgórz« (Ptaški domacnych górow). Łoni w nakładnistwje Agencja Wydawnictwa ARGI we Wrocławju wudane knigły su južo źasety roman Haliny Barań. We njom spisowaśelka tematizěrujo zgubjenje domownje pśez wusedlenje Pólakow z pódzajtša, pśez wugnaśe Nimcow z Pólskeje pó Drugej swětowej wójnje a Serbow, kótarymž jo brunicowe górnistwo domownju znicyło. (lej rec. w R 05/2021, b. 26). Barań jo tuchylu jadnučka pólska spisowaśelka, kótaraž serbske temy literarnje pśeźěła.
▶ Nysowy filmowy festiwal so wotměł
Mjez 16. a 19. septembrom wotmě so Nysowy filmowy festiwal, hdźež wubědźowaše so wjace hač 60 mjezynarodnych hrajnych, dokumentarnych a krótkofilmow w třoch kategorijach. Nimo toho prezentowachu so něhdźe 50 dalšich produkcijow, tak 19. septembra w Budyskim Kamjetnym domje krótkofilmy »Serby do kina!« Knuta Elstermanna, »Jajo« Nory Wendt a Helle Stoletzki a »Libawka« Maje Nageloweje a Juliusa Günzela. Po tym wotmě so podijowa rozmołwa. »Třikrajowe filmowe myto« festiwala spožči so čěsko-słowakskemu přinoškej »Služobníci« Ivana Ostrochovskeho.
K 200. narodninam Jana Bartka
Jan Bartko słuša do koła serbskich doprědkarjow-wučerjow, kotřiž wojowachu wosebje w času rewolucije 1848/1849 za prawa Serbow a kotřiž běchu dosć doprědkarsce zmysleni. Ze swojimi swěrnymi přećelemi Janom Radyserbom-Wjelu (1822–1907), Janom Bohuwěrom Mučinkom (1821–1904) a Janom Jurjom Meldu (1814– 1894) podpěrowaše tež stajnje politiske, socialne a narodne žadanja swojeho ludu.
Jan Bartko narodźi so 16. nowembra 1821 jako syn małeho žiwnosćerja w Drobach pola Minakała. Po wopyće domjaceje ludoweje šule poda so 1836 tři lěta na wučersku preparandu na Židowje. Ju wuchodźiwši, bu wón jutry 1839 jako šuler do Krajnostawskeho wučerskeho seminara w Budyšinje přijaty, hdźež sedźeše w samsnym lětniku z Mučinkom. Po wuspěšnym złoženju pruwowanja na tutej kubłarni wučerjow bu 1843 dwě lěće wikar w Delnjej Hórce a 1845 zasadźi so jako wučer w Chwaćicach, hdźež wosta dwanaće lět. W lěće 1857 přesydli so do Nosaćic, hdźež skutkowaše hač do 1890 33 lět jako wučer. Wjeska ležeše tehdy na narańšej hranicy Serbstwa. Po tym zo bě swoju šulsku a cyrkwinsku słužbu złožił, poda so na wotpočink k swojej dźowce do Budyšina. Njeběše pak to wotpočink: Je so hišće swěru jako pokładnik wo nowu serbsku nalutowarnju w Małym Wjelkowje starał a měješe wulke zasłužby jako zarjadnik Maćičneho doma, hdźež je pjenjezy za twar hromadźił a jako sobustaw twarskeho wuběrka stajnje dobry poradnik był.
Wulka fotowa přehladka We wokomiku. Fotografija ze Sakskeje a z Łužicy, kotraž přewjedźe so 2017 w Zhorjelskej kejžorskej woborje a hdźež běchu twórby 40 awtorow widźeć, bě za Jürgena Maćija nastork, so ze skutkowanjom delnjo- a hornjołužiskich fotografow bliže rozestajić a swójsku wustajeńcu z katalogom přihotować. Tuchwilu we Wuchodosakskej wuměłstwowej hali w Połčnicy pod titulom Takle widźane. Fotografija a fotografika z Łužicy wustajene fota maja wšitke někajki poćah k łužiskemu regionej, pak dokelž su so wotpowědni fotografojo we Łužicy narodźili, tu bydla abo so fotografisce z kónčinu rozestaja.K wustajeńcy je so přewodny katalog wudał, kotryž je Isa Bryccyna wuhotowała.Tak mnohostronska kaž je tudyša krajina, tak mnohostronske su rukopisy a wobjednawane temy zastupjenych wuměłcow. Dohromady 20 fotografow wšelakich generacijow je Jürgen Maćij narěčał a jich prosył, zo bychu so z někotrymi dźěłami wobdźělili. Wuměnjenje bě, zo wustupuja profesionelnje jako fotografojo w zjawnosći a ze swojimi fotami něšto bytostne rjec maja. Při tym je Jürgen Maćij jako kurator tež na tematisku wuwaženosć dźiwał. Widźeć su krajinowe wobrazy a slědy, kotrež su ludźo w njej zawostajili, portrety, ale tež architektoniske wosebitosće. Tak skići so wopytowarjam wustajeńcy diwersny wobraz žiweho a so stajnje měnjaceho regiona, kotryž dokumentuje na swoje wašnje wuwiće zašłych lětdźesatkow. Tule zastupjeni su Sven Abraham, Maćij Bulank, Gerald Große, Bernd Hanke, Anne Hasselbach, Frank Höhler, Thomas Kläber, Matthias Körner, Georg Krause, Marcel Noack, Jan Oelker, Gerd Rattei, Evelyn Richter, Matthias Rietschel, Olaf Rößler, Matthias Schumann, Klaus-Dieter Weber, Matthias Weber, Jan Wenzel, Franz Zadniček a Jürgen Maćij sam. Zajimcy móža sej wustajeńcu w Połčnicy hišće hač do 7. nowembra wobhladać.
KATRIN ČORNAKEC


text:
Husto słyšimy, zo ma rjemjesło złote dno. Na wěste wašnje so to na rjemjeslniskich wikach přeco zaso pokazuje. Tež minjeny kónc tydźenja w Choćebuzu tomu tak bě.
W Choćebuzu wotmě so minjeny kónc tydźenja fachowje wusměrjena wustajeńca. Němske pomjenowanje „HandWerker“ zaměr prezentacije rjemjeslniskich a posłužbowych předewzaćow Łužicy na přeswědčiwe wašnje zjima. Přewažnje braniborske firmy, tež łužiske a mjez nimi serbske, so w Choćebuzu zajimowanemu a fachowje derje nastajenemu publikumej předstajichu. Hižo wjacore lěta witaja na wikach tohorunja rjemjeslnikow z Čěskeje a Pólskeje.


text:
Gaž słaby som, som mócny
Kśica stoj nam pśed wócyma. Za wóterych jo skandal, kenž móli ako symbol smjerśi, ako instrument skatowanja. Žyźi maju za absurdne, až wumóžnik, kótaryž pśinjaso Bóžu móc a kšasnosć, žałosnje wuslěknjo na kśicy. Ten, kenž tam wisy, jo kamsy šeł, nic ga? Kak móžo taki kśicowany Bóžy Syn byś? Jo ten wšogomócny tak bźezmócny? Kśica zmuśujo. My se myslimy na Boga ako na mócnego kněžarja, kenž nad wšyknym tronujo abo na šaltowańskem pulśe swěta stoj. „Gaž ty sy ten Kristus, ga pomogaj tebje a nami!”[Lk 23,39], tak luźe wołaju. Jezus pak wutrajo swóje bóli a wóstanjo sebje zwěrny. Njeklějo, ale bjatujo za swójich katow. Až do kóńca njewótpadnjo wót Boga a wumrějo do carneje nocy Bóžeje śmy.
Bog nam njoco pokazaś žednogo źiwa, aby luźi wobrośił. Bog nikogo k wěrje njenuzka. Kśica napomina, až Bog respektěrujo lichotu luźi. We wósuźe Jezusa wiźimy, až Bog wuźaržy byś wótpokazany, wuchyśony, zaprěty a wótkatowany. Z tym jo kśica teke manifestacija lichoty w religiji. Rownocasnje jo kśica wjelike pśiśpiśe z tym śerpjecym cłowjekom. Jo jaden wobraz, kenž nas dopomina na to, k comuž luźe su zamóžne. Snaź trjebamy taki wobraz, aby cłowjecne wóstali? Taki Bog njejo daloko pšec nad mrokami, ale bydli mjazy nami, wesrjejź śerpjenja. Gaž njewěš dalej, gaž starcyjoš na swóje granice, tam namakajoš swójogo Boga. Njemusyš super abo perfektny byś. Bog pśiźo ku tebje, gaž sy słaby.
Samo na se njecesćimy kśicu, ale kśicowanego. Cesćimy-li jogo, pón dejali mysliś na wšyknych śerpjecych na swěśe. My njedejali tšachnuś pśed bólu, ale ju zawupytnuś: Śerpjenje źiśi, žeńskich a muskich w syriskich lěgwach, w chuźinowych běrtylach wót Rio, na wótpadkowych nasypanišćach we Manile na Filipinach abo w džungelu pla afriskich źiśecych wójakow, we chaosu w ukrainskem Ługansku abo na naduwańskem cołnje we Srjejźnem mórju – tam wšuźi Bog sam śerpi pód tym, což luźe luźam nacyniju.
Jezus groni: „Wóśc, wódaj jim, pśeto wóni njewěźe, co cynje.”[Lk 23,34] Jezus swójich katow njezaklějo. Na kśicy ma hyšći móc lubosći: Až teke katy su wopory, wopory togo złego.
Kśica jo znamje nimjernego zwězka Boga a nas cłowjekow. Teke w nejgóršej situaciji njejsmy wót Boga spušćone, dokulaž wón śerpi z nami, a za nas. „Wóśc, do twójeju rukowu pśirucyjom mójogo ducha.”[Lk 23,46] To su slědne słowa Jezusa, ako stoj pla ewangelista Lukasa.
Bibliski citat pó: Biblija abo to zełe Sswėte Pißmo Starego a Nowego Teʃtamenta, do ßerʃkeje rėzy pʃcheʃtawjone, wot nowotki pilṅe pʃcheglėdane a pʃcheporėżane. Hala: Kanʃtein (1868).
Bóže słowo w Serbskem rozgłosu RBB na Śichy pětk 2020-


text:
Do serbskeho sydlenskeho ruma
Kalawa (dpa/SN/ch). Serbski sydlenski rum w Braniborskej móhł so w blišim času rozšěrić. Po Lubinje wuradźuje nětko tež město Kalawa wo próstwje přiwzaća do kónčiny. Rozsudźić chcyli dźensa wječor w zhromadźiznje měšćanskich zapósłancow, kaž měšćanske zarjadnistwo připowědźi. Po přihłosowanju radźićelow móhli krajej próstwu zapodać. W sydlenskim rumje płaći na přikład dwurěčnosć na zarjadach. Dotal přisłuša w južnej Braniborskej 28 městow, gmejnow a wjesnych dźělow sydlenskemu rumej Serbow. Z nowym Serbskim zakonjom su braniborske monuny wuraznje namołwjene, so k serbskemu sydlenskemu rumej wuznawać.
Hodowny štom stajili


text:
Jerusalem (B/SN). Po dwěmaj lětomaj přestawki swjećachu 24. apryla zaso ortodoksne jutry w swjatym kraju. Israelska policija pak postaji w starym měsće Jerusalema, wosebje w Cyrkwi Božeho rowa, krućiše přistupne wobmjezowanja hač samo za čas koronapandemije. Město dotalnych 10 000 wobdźělnikow, smědźeše so jenož 4 000 ludźi na centralnych swjatočnosćach wobdźělić. Wo wjele mjenje putnikow wobdźěli so z Ukrainy a Ruskeje, za to wjace koptiskich křesćanow z Egyptowskeje. Wjeršk ortodoksnych jutrow, kotrež so po starym Julianskim kalendrje lětsa tydźeń po jutrach w zapadnych cyrkwjach woswjeća, bě jutrownu sobotu wječor prastara liturgija „Swjateje swěcy“.
Žiwa ekumena


text:
- Zbigniew Zamachowski
- Zbigniew Zamachowski
- Zbigniew Zamachowski, Andrzej Grabowski
- Zbigniew Zamachowski, Tomasz Oświeciński
- Daniel Olbrychski, Zbigniew Zamachowski, Andrzej Grabowski, Bartosz Obuchowicz, Zbigniew Suszyński, Ewa Kasprzyk, Iwona Bielska, Tadeusz Chudecki, Marcin Bosak, Patryk Vega, Mariusz Ostrowski, Antoni Królikowski, Anna Karczmarczyk, Tomasz Olejnik, Karolina Szymczak
- Zbigniew Zamachowski
- Zbigniew Zamachowski, Joanna Szczepkowska, Adam Woronowicz
- Zbigniew Zamachowski, Adam Woronowicz, Cezary Rybiński, Maciej Sosnowski, Wojciech Solarz
- Zbigniew Zamachowski, Leszek Piskorz, Cezary Rybiński
- Zbigniew Zamachowski, Władysław Kowalski, Marek Richter
- Zbigniew Zamachowski, Adam Woronowicz, Maciej Sosnowski, Wojciech Solarz
- Krzysztof Globisz, Zbigniew Zamachowski, Marek Kondrat
- Zbigniew Zamachowski, Marek Kondrat, Krzysztof Globisz
- Zbigniew Zamachowski, Marek Kondrat, Krzysztof Globisz, Matthias Habich, Krystyna Janda, Joachim Król, Mareike Carrière, Udo Samel
- Zbigniew Zamachowski, Krystyna Janda
- Zbigniew Zamachowski, Joachim Król
- Zbigniew Zamachowski
- Zbigniew Zamachowski, Paweł Deląg, Małgorzata Kożuchowska, Katarzyna Bujakiewicz
- Zbigniew Zamachowski, Tomasz Lengren
- Zbigniew Zamachowski, Małgorzata Kożuchowska, Katarzyna Bujakiewicz
- Zbigniew Zamachowski, Paweł Deląg, Małgorzata Kożuchowska, Katarzyna Bujakiewicz
- Zbigniew Zamachowski, Małgorzata Kożuchowska
- Zbigniew Zamachowski, Paweł Deląg, Małgorzata Kożuchowska, Katarzyna Bujakiewicz, Wojciech Skibiński
- Zbigniew Zamachowski, Małgorzata Kożuchowska
- Zbigniew Zamachowski, Andrzej Grabowski
- Zbigniew Zamachowski, Małgorzata Kożuchowska
- Marek Kondrat, Zbigniew Zamachowski
- Marek Kondrat, Tomasz Schimscheiner, Zbigniew Zamachowski, Renata Dancewicz
- Marek Kondrat, Zbigniew Zamachowski, Krzysztof Globisz, Mieczysław Hryniewicz
- Marek Kondrat, Renata Dancewicz, Zbigniew Zamachowski
- Renata Dancewicz, Marek Kondrat, Zbigniew Zamachowski
- Marek Kondrat, Zbigniew Zamachowski
- Marek Kondrat, Renata Dancewicz, Zbigniew Zamachowski
- Renata Dancewicz, Zbigniew Zamachowski, Marek Kondrat
- Lech Dyblik, Zbigniew Zamachowski, Marek Kondrat
- Renata Dancewicz, Marek Kondrat, Zbigniew Zamachowski
- Renata Dancewicz, Marek Kondrat, Zbigniew Zamachowski, Tomasz Schimscheiner, Piotr Urbaniak
- Marek Kondrat, Zbigniew Zamachowski