text:
Edukomat na katowickim Placu Kwiatowym
Dnia 3 września, z okazji rozpoczęcia roku szkolnego, Ślōnskŏ Ferajna i europoseł Marek PLURA zorganizowali happening „Edukomat, kery witŏ, edukuje a daje gyszynki”. Jego celem było zwrócenie uwagi, że w polskim systemie szkolnictwa nadal nie ma miejsca dla edukacji regionalnej i ślōnskij gŏdki. Impreza stanowiła również okazję do wspomnień szkolnych. Tym bardziej, że do „edukomatu” na katowickim Placu Kwiatowym, stanęła kilkudziesięcioosobowa kolejka zróżnicowana wiekowa. Starsza para opowiadała o swojej edukacji w latach pięćdziesiątych, natomiast 7-letnia Julia wracała z uroczystości rozpoczęcia roku szkolnego w jednej z katowickich podstawówek. Dziewczynka niosła kolorową tytę, wypełnioną słodyczami.
Zgromadzonych na katowickim Placu Kwiatowym powitał europoseł Marek PLURA, który powiedział: „Trefiŏmy sie na poczōntku roku szkolnego to już takŏ tradycyjŏ, nale niy ma uciechy ze tyj tradycyji, bo rok za rokiem dycki gŏdŏmy, że chcemy ślōnskij edukacyji we ślōnskich szkołach. Chcymy, co by uczyli prawdziwej ślōnskij geszichty, ślōnskij historii naszego Hajmatu, naszyj Ślōnskij Ôjczyzny. My sōm we stosunku do państwa polskigo we porzōndku – płacymy podatki, robiymy, dbŏmy, nale ta Polska nie je w porzōndku do nŏs, bo niy mŏmy ślōnskij gŏdki we szkołach, we urzyndach, choć mŏmy do tego prawo jako ludzie i jako obywatele. Politycy muszōm się jeszcze mocka nauczyć. A beztōż zrychtowali my dlŏ nich, dlo wŏs wyprawka szkolno. Chcymy dać choć trocha tyj ślōnskij edukacyje. Kŏżdy se może tako wyprawka wziōnć i zrobic se fota ze ślōnskōm tytōm jako sie dawo piyrszŏkom do szkoły. Je jeszcze jedna richtig ważnŏ sprawa – hnet bydōm wybory samorządowe. Jedynie samorzōnd poradzi pomóc Ślōnzŏkom we ślōnskij edukacyji i sōm tacy ludzie ze rad gmin, powiatów, kerzy to rozumiejōm i już napoczyli ślōnskŏ edukacyjo regionalnŏ we naszych ślōnskich szkołach beztōż gŏdŏm do wszyjskich – a nŏjbardzij do Ślōnzŏkōw, do swoich – kej pōdziecie do welungu patrzcie tam jako, wspiyrejcie tych, kerzy chcōm wspierać ślōnskŏ edukacyjŏ regionalnŏ, kerzy sōm Ślōnzŏkami, do kerych gŏdka ślōnsko je ważnŏ, kerzy rozumiejōm to, że jak niy bydōm pomogać to niestety we dzisiejszym świecie i ta naszŏ ślōnskŏ gŏdka zaginie i ta naszŏ identyfikacyjŏ tyż. Takie mŏmy czasy, że potrzeba nŏm tyj ślōnskij gŏdki i ślōnskij edukacyji regionalnyj co by życ po swojymu i być sobōm. Znŏjdziecie takich ludzi na każdyj liście wyborczyj, beztōż niy agituja za żadnym komitetym wyborczym, ale wszyjskich zachyncōm – na przedwyborczych spotkaniach pytejcie co tyn kandydat chce zrobić dlŏ edukacyji regionalnyj, dlŏ ślōnskij gŏdki we urzyndzie, we szkole, w roztomajtych instytucjach. Tak co by przy welungu nasz głos wspiyrŏł naszych ludzi i nasze życie.” Kilkuminutowe wystąpienie europosła wywołało burzę oklasków wśród zgromadzonych. Każdy otrzymał drobny upominek od parlamentarzysty – wyprawkę szkolną ze ślōnskim heftem, w którym znalazła się krótka historia Śląska i słownik śląski-polski. Dodatkowo każda osoba mogła sobie zrobić zdjęcie z tabliczką promującą edukację regionalną i ślōnskŏ gŏdka. Największą popularnością cieszyły się hasła: „Chcymy we szulach edukacyji regionalnyj a ślōnskij gŏdki”, Przeca jŏ niy je taki huncwot”, „Zaś mŏm flek zy tinty” i „We ślōnskij tycie sōm zŏwdy maszkety”. Największy problem sprawiło zebranym „Je żech celer”.
Mirella DĄBEK


c: text/html

text:
Kluby Szachowe w Katowicach Klub Szachowy Hetman Katowice – Katowice, ul. Hallera 28. Najpopularniejszy klub szachowy na Śląsku, funkcjonował początkowo pod nazwą HetMaN Szopienice, inspirowaną Hutą Metali Niezależnych „Szopienice”….Klub Szachowy CAISSA Katowice – Katowice, ul. Moniuszki 4/6A Uczniowski Klub Sportowy 21 Podlesie – Katowice, ul. Malczewskiego 1 Uczniowski Klub Sportowy Pałac Młodzieży Katowice – Katowice, ul. szachy w kluby lublin, kluby bydgoszcz, gdynia kluby, kluby gdynia, krakowskie kluby, bydgoszcz kluby, kluby w gdańsku, kluby w białymstoku, największe kluby w polsce, klub ze szczecina
Tag: katowice kluby
Największe kluby szachowe w Polsce
Klub Szachowy „Hetman” Katowice Klub Szachowy „Hetman” powstał w 1975 roku. Początkowo istniał jako sekcja szachowa w szopienickim Domu Kultury. Do jego powstania przyczynili się miłośnicy szachów, tj. szachy w klub szachowy, jak założyć klub, klub raszyn, lubelski klub szachowy, najstarszy klub w polsce, najstarszy polski klub, krakowski klub szachowy, klub szachowy wrocław, klub raszyn poznań, klub szachowy polonia wrocław

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wojerecy su jeho před 20 lětami wutrobnje witali. „Dźensa chcu wobydlerjam něšto wróćić. Chcu nawjedować, wuwiwać a wuhotować. Wojerecy maja w strukturnej změnje postupować, město ma šansu změnow za swój přichod wužić“, podšmórnje Torsten Ruban-Zeh.
Rodźeny Drježdźanjan je dźensa we Wojerecach kruće zakótwjeny a nastupi za SPD k wólbam wyšeho měšćanosty. Wot lěta 2011 je wón jednaćel AWO we Wojerecach. Sam widźi so jako zwjazowar syćow. Tak chce tež zarjadnistwo jako wyši měšćanosta nawjedować a hospodarske spěchowanje wodźić. Jako nowy na čole města chcył wón přiradu předewzaćelow załožić. Ta ma měšćansku radu a zarjadnistwo poradźować a přewodźeć. Najwjetšu prioritu ma za njeho rozmołwa z wobydlerjemi. Tak chce 57lětny zaměrnje připosłuchać a hakle po tym skutkownje rozsudźeć.


text:
Jì¾ je nimale po³ ³ohæa do³hi a pøi tym sylneje zasad¼iteje postawy, kotra¾ je z wjeàcha z krutymi ¹ìrymi ka³aèemi wobrónjena, mjez tym zo h³owu, brjuch, nohi a wopu¹ jednora kosmina samsneje barby pøikrywa.
Jì¾ je po cy³ej Europje a nawjeèornej Asiji z domom. Tu nadeñd¼e¹ jeho w horach a w. runinje, w holi, polu a zahrod¼e, tola w¹ud¼om nimale porìdko. Wo towaà¹nosæi jì¾ wjele njewì. Pod hustolistnymi keàkami, pod hromadami walèkow, w p³otach a na podobnych mìstnach mó¾e¹ jeho lìhwo namakaæ. Je to wulke, z lisæom, s³omu a synom wuk³ad¼ene hnìzdo, kotre¾ sebi do nìkajkeje d¼ìry natwari. Njenamaka-li pak ¾adneje, wuryje sebi sam wobydleñèko, kotre¾ je nìhd¼e po³ ³ohæa h³uboke a z dwìmaj wukhodomaj wuhotowane, z kotreju¾ jedyn k po³dnju a druhi k po³nocy wjed¼e. We wysokich ¾itach d¼ìry ani njehrjeba, ale je ze samym hnìzdom spokojom, kotre¾ na cyle wosebite wa¹nje twari. Zo by maæiznu k njemu z hubu abo z nohami nosyæ njetrjeba³, kula so tak do³ho po zemi, doni¾ so lisæo na ka³aèe njepøika³a; a to èini tak do³ho, doni¾ cy³y wa³ .na sebi nima. Potom èampa poma³u domoj. Zezdanje-li pak so jemu wonka nì¹to wopak byæ, pos³ucha ked¼bliwje do w¹ìch stron, a jeli nìkajkeho njepøeæela wuèuje, zawróæi so hnydom, abo njeje-li k tomu hi¾o wjacy khwile dosæ, sæehnje so do kule. Chce¹-li jeho do rukow wzaæ, wobróæ jeho tak, zo je khribjet zwjeàcha a jìzd¼ khwilu z ruku wot h³owy k wopu¹i po ka³aèach, zo jeho zh³adkuje¹! - Tajkeho mó¾e¹ jeho potom cyle derje z nahimaj rukomaj wotnjesæ. - Docy³a mainy te¾ srìdki, zo so rozwije. Hdy¾ jeho do wody kuli¹ abo te¾ jeno¾ z wodu polije¹ abo jemu tobakowy kur mjez woci duje¹ - mjezwoèo je tam, hd¼e¾ je dólck do kule - to jeho w prawym èasu na nohi staji¹.
Wodnjo jì¾ porjadnje spi a pøi tym tak smorèi, zo so wo smorèatym è³owjeku pøis³ownje praji, zo "smorci ka¾ jì¾". Hdy¾ so æmiæ poèina, na¹ ka³ak stawa, dokel¾ sebi ¾o³dk swojeho prawa ¾ada; hewak w¹ak so jì¾ zawìsæe te¾ w nocy z hnìzda hiba³ njeby. Tak pak dyrbi won - a tu je hewak nimale njelepe skoæatko cyle wustojny hajñk a wuwjed¼e wìcy, kotre¾ sebi nichtó wot njeho pyta³ njeby. Jeho w¹ìdna cyroba su brunki, ¹wjerce, skóèki, muchi, waki w¹ìch dru¾inow, ¹linki a my¹e. ȳowjek wìri³ njeby, zo moh³ poma³ki a njewuskocny jì¾ spì¹nu my¹ popadnyæ, a tola tomu tak je. Wonka w¹ak za njej njedobìhnje, ale rozrywa d¼ìru, hd¼e¾ je so skhowa³a, a bórzy my¹ine kwièenje a jì¾owe spokojne smorèenje pøerad¼i, ¹to je so sta³o.
Samo jìdojteje zmijicy so jì¾ njestró¾i. Jeho bitwy z tutym z³óstnikom pøirodospytnik Lenz nìhd¼e takle wopisuje: jónu sad¼ich jì¾a do wulkeho korta a dawach jemu, zo bych zhoni³, ¹to najrad¹o jì, po mó¾nosæi w¹elaku ¾ratwu. Ka¾ so tu bórzy pøeswìdèich, jìd¼e¹e najrad¹o my¹e, sad pak jeno¾, hdy¾ nièoho druheho njemìje¹e. Wosebje pak so d¼iwach, zo so nic jeno¾ w¹ìdnych hadow, kotre¾ jìdojte njejsu, ale te¾ zmijicy njestró¾i.
Sad¼ich raz staru, prawje jìdojtu zmijicu k njemu do korta. jì¾ ju bórzy wuèu, stany ze swojeho lìhwa a æehnje¹e ju wopytaæ. Hdy¾ jeho knjeni zmijica pøiñæ wid¼e¹e a wosebje, hdy¾ ji skhrob³y hósæ mjez woèi nuchaæ poèa, jeho z wjacykróænym skusanjom poèesæi. Cyle spokojom z tajkim powitanjom wosta jì¾ bjeze w¹eho rozhorjenja zmìrom sed¼o a woblizowa¹e sebi rany. Ale pøi tym jeho zmijica z nowa a to do jazyka skusa. - Nico wo to. Hi¹æe pøeco jì¾ sæeàpnje pøihladowa¹e. - Tola nadobo hrabny zmijicu tak za h³owu, zo w¹ì kosæe zropotachu, a ze¾ra ju haè do po³ojcy. To bì pøipo³dnju. Wjeèor dojì dal¹u po³ojcu a druhu m³odu zmijicu, a nazajtra hi¹æe 3 druhe.
Tutón nadrobny wopisk drje po zdaæu ¾adneho zmys³a nima, woprawd¼e pak je za praktiske ¾iwjenje tola cyle zajimawy, dokel¾ je z njeho wid¼eæ, kak nimo mìry wu¾itny jì¾ è³owjekej je. Æim njerozumni¹o tu¾ je, hdy¾ lud¼o tu a tam tutoho swojeho dobroæerja zabiwaju, kotreho¾ mìli na w¹ì mó¾ne wa¹nje hajiæ. Mó¾e¹ drje hi¹æe nìhd¼e¾kuli powìdaæ s³y¹eæ, zo jì¾ w nocy do mloka khod¼i a zo je samo kruwom z wumjenjow wudoji. A³e tute poroki su so jako bajki wupokaza³e, tak zo rozomny è³owjek do toho njewìri. Cyganam a podobnym woko³oæahatym ludam je jì¾ hi¹æe po smjeræi z wu¾itkom, dokel¾ jeho mjaso jìd¼a. Stari Romjenjo trjebachu jeho ko¾u za wochlu a k èesanju wo³mjenjow.
Nimo njerozumnych lud¼i ma jì¾ te¾ hi¹æe mjez zwìrinu mnohich njepøeæelow. Psy su w¹ì njemdre, hdy¾ jì¾a wuhladaju; ale najzmu¾iæi¹e z nich, kotre¾ chced¼a so do njeho daæ, bórzy z krawym nosom a wopu¹ powì¹ejo dale æahnu. Li¹ka jeho, ka¾ so powìda, z tym k rozwiæu nuzuje, zo jeho z prìnimaj nohomaj do wody kula; potom je jej wìzo lohko, jeho za h³owu hrabnyæ a zakusaæ. Jì¾owy najwjet¹i njepøeæel pak je sowa, kotra¾ je jemu wosebje tohodla stra¹na, dokel¾ je runja njemu nócne zwìrjo.
Jì¾ so jara derje sklud¼iæ hod¼i; trjeba¹ jeho jeno¾ z jeho dotalneho mìstna wotewzaæ a na druhe w domje sad¼iæ. Tu so cuzbnik lohcy zeznaje a zhubi bórzy w¹u bojosæ pøed lud¼imi. Nimo toho te¾ na picu runje wostud³y njeje. ®erje, ¹to¾ dostanje, a pyta sebi nimo toho sam po domje woko³o, hd¼e ¹to lepi; wosebje so na ³ójenje my¹i derje wustoji; abo hdy¾ ma¹ w kuchni abo woko³o khachli khabry, njech su wulke abo ma³e, wobhonjej so za jì¾om a sad¼ jeho na spomnjene mìstno. Z tym ma³ych èornuchow lìpje a tuñ¹o zaæìri¹ haè ze w¹elakimi kupowanymi srìdkami. Mjez napojemi lubuje jì¾ ka¾ domjaca kóèka najbóle mloko.
J. Nowak-Horjanski, £u¾ica 1891.
zpìt na obsah Dal¹í: Herc


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
ciebie
jest
dzień
zawsze
wszystko
świat
życia
świecie
siebie
wiele
serce
domu
razem
się
oczy
będzie
serca
słowa
Tobie
dobrze
więcej
jesteś
urodziny
miłości
głowie
marzenia
miłość
Rymy do uratuje
adwokatuje, agregatuje, antedatuje, antydatuje, blatuje, chatuje, chelatuje, czatuje, datuje, debatuje, dolatuje, dylatuje, eksploatuje, epatuje, fluatuje, formatuje, gratuje, karatuje, katuje, konstatuje, kratuje, matuje, nadlatuje, nalatuje, nawlatuje, nazlatuje, oblatuje, odlatuje, odratuje, okratuje, oplakatuje, oplatuje, piratuje, plagiatuje, plakatuje, płatuje, poczatuje, podatuje, podlatuje, podratuje, podwatuje, polatuje, poodlatuje, poratuje, porozlatuje, postdatuje, potratuje, powlatuje, powylatuje, pozlatuje, przeddatuje, przelatuje, przetratuje, przewiwatuje, przylatuje, ratatuje, ratuje, rozlatuje, rozplakatuje, roztratuje, sformatuje, skatuje, skonstatuje, spiratuje, splagiatuje, stratuje, tratuje, ukatuje, ulatuje, uratuje, watuje, wiwatuje, wlatuje, wydatuje, wyeksploatuje, wylatuje, wyratuje, wywatuje, wzlatuje, zakatuje, zakratuje, zalatuje, zamatuje, zatratuje, zblatuje, zlatuje, zmatuje
adwokatuje agregatuje antedatuje antydatuje blatuje chatuje chelatuje czatuje datuje debatuje dolatuje dylatuje eksploatuje epatuje fluatuje formatuje gratuje karatuje katuje konstatuje kratuje matuje nadlatuje nalatuje nawlatuje nazlatuje oblatuje odlatuje odratuje okratuje oplakatuje oplatuje piratuje plagiatuje plakatuje płatuje poczatuje podatuje podlatuje podratuje podwatuje polatuje poodlatuje poratuje
porozlatuje postdatuje potratuje powlatuje powylatuje pozlatuje przeddatuje przelatuje przetratuje przewiwatuje przylatuje ratatuje ratuje rozlatuje rozplakatuje roztratuje sformatuje skatuje skonstatuje spiratuje splagiatuje stratuje tratuje ukatuje ulatuje uratuje watuje wiwatuje wlatuje wydatuje wyeksploatuje wylatuje wyratuje wywatuje wzlatuje zakatuje zakratuje zalatuje zamatuje zatratuje zblatuje zlatuje zmatuje
adwokatuje, agregatuje, antedatuje, antydatuje, blatuje, chatuje, chelatuje, czatuje, datuje, debatuje, dolatuje, dylatuje, eksploatuje, epatuje, fluatuje, formatuje, gratuje, karatuje, katuje, konstatuje, kratuje, matuje, nadlatuje, nalatuje, nawlatuje, nazlatuje, oblatuje, odlatuje, odratuje, okratuje, oplakatuje, oplatuje, piratuje, plagiatuje, plakatuje, płatuje, poczatuje, podatuje, podlatuje, podratuje, podwatuje, polatuje, poodlatuje, poratuje, porozlatuje, postdatuje, potratuje, powlatuje, powylatuje, pozlatuje, przeddatuje, przelatuje, przetratuje, przewiwatuje, przylatuje, ratatuje, ratuje, rozlatuje, rozplakatuje, roztratuje, sformatuje, skatuje, skonstatuje, spiratuje, splagiatuje, stratuje, tratuje, ukatuje, ulatuje, uratuje, watuje, wiwatuje, wlatuje, wydatuje, wyeksploatuje, wylatuje, wyratuje, wywatuje, wzlatuje, zakatuje, zakratuje, zalatuje, zamatuje, zatratuje, zblatuje, zlatuje, zmatuje


text:
Miyndzynŏrodowy Kōnkurs Muzyczny miana Karola Szymanowskigo
Dzisiej w Katowicach po piyrszy rŏz zaczynŏ sie Miyndzynŏrodowy Kōnkurs Muzyczny miana Karola Szymanowskigo i potrwŏ do 23 września, a nastympne edycyje majōm sie ôdbywać co piyńć lŏt.
Wydarzynie ôrganizuje Nŏrodowo Ôrkestra Symfōnicznŏ Polskigo Radia, a spiyrajōm je tyż miyndzy inkszymi Akadymijŏ Muzycznŏ miana Karola Szymanowskigo w Katowicach i Tŏwarzistwo Muzyczne miana Karola Szymanowskigo we Zakopanym.
Kōnkurs bydzie kludzōny we piyńciu kategoryjach: klawiyr, krzipka, śpiyw, kwartet smyczkowy i kōmpozycyjŏ. Dzisiej zaczynajōm sie przesuchania, a zgłosiyło sie bez 120 ôsōb z cołkigo świata. Do kōnkursu było tyż zgłoszōnych bez sto kōmpozycyji.
We jury kōnkursu sōm miyndzy inkszymi Krzysztof Penderecki, Eugeniusz Knapik, Andrzej Jasiński, Martin Roscoe, Bartłomiej Nizioł, Szymon Krzeszowiec, Jadwiga Rappé, Mitsuko Shirai, Valentin Erben i Tadeusz Gadzina. Pula nadgrōd to kole 180 tys. euro.


text:
Dzisioj ło 15:30 we Łyncznyj „Niybiescy” zagrajom szpil ze miyjscowym Górnikym. Bydzie to fest ważny szpil, bo jak wygromy to raczyj bydymy pewne utrzimanio we nojwyższyj klasie rozgrywkowyj!
My łocywiście zrobiemy relacjo live po ślunsku, a znojdziecie jom tukej: Relacjo live: Łęczna-Ruch
Przewidywane jedynostki:
Łęczna: Prusak – Bielak, Szmatiuk, Bożić, Sasin – Szałachowski, Pruchnik, Nikitović, Nowak, Hasani – Bożok
Ruch: Putnocky – Szyndrowski, Helik, Malinowski, Konczkowski – Gigołajev, Babiarz, Surma, Efir, Zieńczuk – Kuświk
Syndziom zostoł pan Daniel Stefański ze Bydgoszczy.


text:
Nowe Poršicy
Nowe Poršicy (serbsce prjedy tež Přeměnki,[2] němsce Neupurschwitz) su hornjołužiska wjeska w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1994 ke Kubšicam. Dotal běchu ze starodawna wjesny dźěl Poršičanskeje gmejny. Maja 55 wobydlerjow.[3]
Sydlišćo leži při Wósporskej dróze při južnej kromje Budyskeho lětanišća, kiž bu 1910 załožene jako wojerske zwučowanišćo. Nasta hakle po 1802 jako wutwar Poršic při šoseji Budyšin–Wóspork a wobsteješe prěnjotnje z korčmy, kowarnje a pjeć burskich chěžow. W běhu bitwy pola Budyšina w meji 1813 přenocowaše Napoléon Bonaparte ze swojej wosobinskej gardu w bliskosći Nowych Poršic.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Kubšicy
- ↑ Jan Meschgang: Die Ortsnamen der Oberlausitz. LND, Budyšin 1973, str. 138.
- ↑ 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Kubšicy


text:
Ettelbruck
Ettelbruck (luksembursko godka: Ettelbréck, mjymjecko godka: Ettelbrück) – gmina ze sztatusym mjasta we strzodkowym Luksymburgu kero mo 7,500 mjyszkańcůw. Leży uůna na zbjygu rzykůw Sauer a Alzette. Je to tajla kantůna Diekirch, kery dali je tajlům dystrykta Diekirch.
Na rok 2005 mjasto Ettelbruck, kere je na wschodźe gminy, mjoło populacyjo 6,191 ludźi. Inkszym mjastym gminy je Warken.
W Ettelbruck krziżujům śe banowe sztreki, a lińijo do Diekirch uodłůnczo śe uod połůnczyńo Luksymburg-Liège. Ettelbruck je tyż cyntrům edukacyje a medycznygo pjastůnku lo půłnocy kreju. Mo sam tyż swojo śedźiba Musée Mémorial Général Patton.


text:
Zhorjelski staroměšćanski swjedźeń a dźiwadłowy festiwal wupadnjetej
Zhorjelc/Habrachćicy (AK/SN). W časach koronapandemije dyrbja tradicionalne ludowe swjedźenje, koncerty, festiwale a kulturne dny wupadnyć. Wot toho potrjechene su tež mjezynarodne a mjezu přesahowace terminy we wuchodnej Łužicy. „Aktualne wobmjezowanja, zadźeržeć pandemiju w Němskej kaž tež w susodnych krajach, nas nuzuja, tež lětuše Zhorjelske jazzowe dny wotprajić“, zdźěla tamniše towarstwo Kulturzuschlag. „Festiwal, kotryž smy składnostnje 25. jubileja z wosebje naročnym programom přihotowali, dyrbimy wo cyłe lěto přestorčić. Koncerty wotměja so tuž hakle wot 2. do 13. junija 2021.“


text:
COP24 – Ty tyż możesz pōmōc!
Jakech to dobrze spokopiōł, to sytuacyjo je takŏ: mōmy jeszcze jakie dziesiyńć-piytnoście lŏt. Abo blank ustanymy ymitować do atmosfery CO2 i bez to bydymy mieć aby szansa, coby sztopnōńć zmiana klimatu, abo przestōmpiymy pōnkt krytyczny, za kierym wszysko piźnie i zacznie sie klimatycznŏ, ale tyż cywilizacyjnŏ apokalipsa. Terŏzki, na trefie we Katowicach, rozchodzi sie ô to, coby szafnōńć niymożebne: coby wszyskie kraje na świecie dogŏdały sie (piyrszŏ niymożność) i narychtowały plan, coby wynulować ymisyjo gazōw cieplarnianych (drugŏ niymożność). Abo Mission Impossible terŏz, abo Mad Max za 20-30 lŏt.
Tōż medykuja: co jŏ moga zrobić? Mogymy my – normalne ludzie – aby troszyczka pōmōc? Chyba niy.
Abo? Suchejcie, je plan!
Jak już te wszyskie basŏki dō nŏs sam sjechały i bez pŏra dni muszōm dychać tym luftym, co my… To możno im pokŏżymy, iże sam richtich je źle? Iże naprŏwdy niy idzie tukej dychać? Iże problym ze zmaraszōnym luftym to niy ma ino hipotetycznŏ katastrofa za piytnoście lŏt, ale cosik, co szkłōdzi już, sam, terŏz?
Plan je taki: ôd dzisio, aże do kōńca tego trefu, bierymy i polymy bele czym. Tōni wyngiel. Nojgorszy muł. Plastik, ôpōny, folijo. Hajcujcie na fol! Karnijcie sie autym, chociŏż byście niy mieli kaj jechać. Pamiyntŏcie, jak łōńskigo roku mielimy sam smog na 2000% normy? Pōdźcie – cisnymy tak, coby zrobić ze trzi – sztyry – piyńć tysiyncy!
Trza tyn luft tak zasmolić, coby kŏżdy jedyn gość uwidzioł, jak sam darymnie i co na zicher musi sie cosik z tym podziŏć. Coby im stoły te biołe ściany ôd trefowego miasteczka, coby tak zaczli kucać, iże niy poradzōm ôsmolić tymatu.
To je nasza szansa – możno ino ta jedna. Bez tego żŏdyn Duda, żŏdyn Morawiecki niy dadzōm sie pokōj z wynglym, niy przeciepiōm sie na alternatywne zdrzōdła ynergije, niy zrobiōm nic, coby sam szło dychać. Żŏdne kroje niy ôbrōcōm swojij produkcyje, gospodarki a ynergytyki ô 180 stopni – jak to bezma trza . Abo nasza szokowŏ terapijŏ – abo psinco.
Tōż Katowice – Huty – Ślōnsk. Pōdźcie! Pŏlymy, jakby miało niy być jutra! Dyć gŏdajōm, że richtich mŏ go niy być.


text:
Dykcjōnorz Godki Ślōnskij
Dziwejcie sie, jak tyn czas wartko leci, człowiek sie starzeje, a Dykcjōnorz Godki Ślōnskij mo już 3 latka, tōż idzie pedzieć, co to już je taki mały bajtel. Zaczło sie we 2017 roku, jak żech zaczōn spisować te nasze ślōnski słowa, dyć było tego co roz to wiyncyj, tōż pogodoł żech ze Wojtkym Orlińskim, coby narychtować ku tymu jaki program, a puścić to sam, do interneca. I tak ôd listopada 2017 roku wpisowali my te hasła do dykcjōnorza, a gynau we niedziela 11 marca 2018 Dykcjōnorz Godki Ślōnskij pokozoł sie we internecu (www.dykcjonorz.eu).
We dykcjōnorzu treficie roztomańte ślōnski słowa (sztyjc prōbujymy coś tam wrazić nowego), a jejich tłōmaczyni po polsku, niymiecku, czesku, a angelsku. Kożde słowo mo tyż swoja ôdmiana, a pokozane je, jako te słowo idzie „wrazić” do zdanio. Co je najwiynkszōm zaletōm dykcjōnorza? Możno to, że sie pokozoł, a je „on line”, tōż idzie w kożdej chwili dō niego wejrzeć. Czy dykcjōnorz je kōmpletny, abo taki „echtślōnski”? Niy, a można ani nigdy taki niy bydzie. Sōm sam ślōnski słowa, głōwnie spod Rybnika, tōż możno we inkszych kōnskach Ślōnska godo sie trocha inakszy. Dyć niy bydymy sie ô to wadzić. Dykcjōnorz mo być pōmocōm przi godaniu, czytaniu, abo pisaniu po ślōnsku, dyć niy ma to żodno „wyrocznia”, ani „muster”. Kej u Was sie godo trocha inakszy po ślōnsku, tōż godejcie po swojimu, yno rōbcie to dobrze, a kōnsekwyntnie.
Wierzymy, że kedyś jynzyk ślōnski bydzie mioł swoja jedna gramatyka a pisownia, a Dykcjōnorz Godki Ślōnskij pōmoże jōm poskłodać. Tōż zaglōndejcie do dykcjōnorza, piszcie nōm, kej treficie felery, a powiydzcie tyż ô nim Waszym Kamratōm. Dykcjōnorz je dlo Wszystkich Ślōnzokōw i niy yno Ślōnzokōw, chocioż nikerzi możno godajōm, a piszōm trocha inakszy.
Stasiek Neblik i Wojtek Orliński


text:
Themes List
Rozkłŏd
Features
Subject
Twenty Fifteen
Nasz wychodny tymat we 2015 roku je snŏżny, nakerowany na blogi i zrychtowany dlŏ klarowności. Prostŏ typografijŏ ôd Twenty Fifteen je czytelnŏ na ekranach ô roztōmajtych srogościach i pasuje do wielu gŏdek. Zrychtowali my go tak, coby mobilniŏki były na piyrszym placu, co ôznŏczŏ, iże twoje teksty sōm dycki na przodku, niyważne, jeźli Twoji czytŏcze ôdewrōm webplac we mobilniŏku, tablecie, laptopie abo na ôsobistym kōmputrze.
No themes found. Try a different search.


text:
Wien (B/SN). Awstriski ewangelski biskop Michael Bünker namołwja wěriwych w swojim kraju, ćichi pjatk we wulkej ličbje kemši hić. Pozadk toho je rozsud awstriskeho knježerstwa, wotstronić ćichi pjatk za ewangelsku mjeńšinu wěriwych w Awstriskej jako swjaty dźeń a jón jako wosobinski swjaty dźeń swjećić. Nětko dyrbja ewangelscy křesćenjo pola swojeho dźěłodawarja za to wosebity dowol přizjewić, hdyž chcedźa ćichi pjatk dale swobodne měć. „Za nas ewangelskich wěriwych je ćichi pjatk wosebje wažny“, pisa biskop cyrkwje Augsburgskeho wuznaća w zjawnym lisće. „Mnohe křiže w zjawnym rumje pokazuja, kak zakorjenjeny ćichi pjatk w našej kulturje je.“
Muzej ma so zaso mošeja stać


text:
William Krause
William Krause (* 18. nowembra 1875 w Drježdźanach, † 30. junija 1925 runje tam) bě moler a němski přećel Serbow.
William Krause bydleše wot 1902 do 1912 w Slepom, hdźež měješe ateljej pola fararja Mateja Handrika. Tam je wón wšelake wobrazy ze serbskimi motiwami zhotowił. W lěće 1906 přistupi William Krause jako prěni němski moler Maćicy Serbskej.
Twórby (wuběr)[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Zapisk w Biografiskim leksikonje Hornjeje Łužicy
- Zběrki Serbskeho muzeja


text:
Marek Krawc rozprawja z čěskeje stolicy za Serbske Nowiny
Jeli 30 do 40 procentow wobydlerjow tuchwilne kročele přećiwo rozpřestrěću koronawirusa njerespektuje, chce čěske knježerstwo taktiku změnić a hišće krućiše prawidła postajić, rjekny minister strowotnistwa Roman Prymula na nowinarskej konferency minjenu póndźelu w Praze. Hačrunjež je samsny dźeń připowědźeny wukaz nuzoweho stawa płaćiwosće nabył, po jeho słowach hišće trjeba njeje mjezy kraja znowa zawrěć a towaršnosć na tajke wašnje wobmjezować, kaž bě so stało w nalětniku a jutrowniku, hdyž knježeše 66 dnjow kruty wuwzaćny staw.
Wirus po cyłym kraju dale cychnuje a žadaše sej hižo prěni dźeń nuzoweho stawa dalšich 3 119 nowonatyknjenych. Tuchwilu registruja strowotniske zarjady wjace 38 000 inficěrowanych, 1242 z nich lěkuja w chorownjach. Na zbožo ma wjetšina potrjechenych dale jenož lochki přeběh chorosće. 727 pacientow pak je dotal na wirus zemrěło.


text:
Ślónsk Cieszyński (w jynz. czes. Těšínské Slezko lebo Těšínsko) to je terytorium byłego Ksiynstwa Cieszyńskigo, kiere po 1920 roku zustało podzielóne miyndzy Polske a Czechosłowacje. Ksiynstwo Cieszyński miało wtynczas 2,3 tys. km2 a roscióngało sie na zachodzie od Moraw do rzyki Ostrawicy, na połedniu od Słowacji – od gor Beskidu Ślónskigo, na wschodzie od rzyki Białki razym s gorami s goróm Klimczok a Baranióm, a na północy od Górnego Ślónska od rzyki Wisły. Pod kóniec IX wieku Ślónsk Cieszyński był pod Państwym Wielkomorawskim Mojmirowiczów. Wtynczas to państwo było przeogromnie silne. Ci kierzi wtynczas miyszkali miyndzy górnóm Odróm a Wisłóm nie byli Morawiokami. Na Cieszyńskij Ziymi miyszkali wtynczas Wiślanie lebo Opolanie. Tak pisoł Geograf Bawarski, bo prawił, że nieskorzi Ślónsk Cieszyński był pod archidiakonatym opolskim. Po walkach miyndzy Przemyślidami a Piastami, pod kóniec koniec w., lebo XI w. Ślónzocy Cieszyńscy byli uż pod Polskóm. Wtynczas w Cieszynie postawili zómek, w kierym miyszkoł ksiónże, a kole zamku postawili kojściół – rotunde, kany miyszkoł farorz a mioł tam aji swojóm kancylaryj. Piyrszy zapis o Cieszynie je w dokumyncie papieża Hadriana IV do biskupa wrocławskigo Waltera s 23 kwietnia 1155 r. Ksiynstwo Cieszyński powstało, jak umrzuł ksiónże opolski Władysław, a po nim ksiónżyntami chcieli być jego sztyrej syncy: Miyszko, Kazimierz, Władysław, a Przemysław. Ci sztyrej syncy pozakłodali górnoślónski gałynzie dynastyji Piastów. Kole roku 1290 Mieszko dostoł ziymie cieszyńskóm, a oświyncimskóm. Miyszko sie stoł piyrszym ksiynciym cieszyńskim, a założył cieszyńskóm linije Piastów, kiero rzóndziła w tym ksiynstwie do 1653 r. Ksiónże Miyszko, a aji jego bracio chcieli być kamratami wielkigo króla czeskigo Wacława II, bo w Polsce wtynczas było rozbici dzielnicowe – po roku 1138. Skamracili sie óni eszcze barży, kiej cera Miyszka – Viola, sie wydała w 1305 r. za nowego króla czeskigo Wacława III. Ksiynstwo Cieszyński było wtynczas pod Czechami. 18 lutego 1327 r. Kazimierz I przijón zwierzchność lynnóm króla czeskigo Jana Luksemburczyka. Wtynczas sie zaczón tworzić dwór ksiyncia cieszyńskigo, powstowały urzyndy, a becyrki, ziymski a dworski, a na dworze było kupa szlachty a pónów. Wtynczas na Cieszyńskij Ziymi była kólónizacyj nimiecko, a potym nieskorzi było wiyncyj kólónizacyji słowiańskij. Po Cieszynie powstowały nowe miasta – Frysztat, Frydek, Skoczów, Jabłónków, a inksze. W Ksiynstwie Raciborskim powstało wtynczas miasto Bogumin (Oderberg). W XVI – XVII w. na Ślónsku Cieszyńskim była gospodarka folwarczno, a miasta (gor browary, a sukiynnictwo). Na Cieszyńskóm Ziymie prziszli wtynczas Wałasze – drugo fala kolónizacyji. Prziszli óni do Beskidów przes łuk Karpatów od wschodu, a byli pastyrzami.
W połówce XVI w. ksiónże Wacław przijón wiare protestanckóm. Za nim poszła prawie cało szlachta, a panowie. Ksiónże wygnoł s cieszyńskigo dominikanów, franciszkanów, a benedyktynów tyńskich, kierzi byli w Orłowej. Jego synek Adam Wacław zaros na poczóntku XVII w. przijón spadki katolicyzm, a srobiuł na cieszyńskim kóntrrefórmacyj. Jednako kupa ludzi, a gor szlachta zustała przi luterskij wierze. Wtynczas na Cieszyńskij ziymi miyszkoł, a tworził Jerzy Trzanowski, kiery mioł talynt muzyczny. Skómpónowoł gor Citharze Sanctorum – sbiór pieśniczek do nabożyństw. Tyn kancyjónał eszcze w XIX w. był najważniejszym śpiywnikiym na Słowacji, kany Trzanowski umrzuł w 1637 r. We wojne trzicetletnióm na Cieszyńskij Ziymi było przeogrómnie źle. Przes cieszyński szło kupa wojoków, a smiyniały sie władze w Cieszynie. Przes to rodziło sie miyni dziecek a było miyni ludzi, bo kupa pozabijali, a aji kupa pozumiyrało. W 1623 r. na cieszyńskim było eszcze wielkucno epidymia dżumy. W 1648 podpisali pokój Westfalski, ale to wiela nic nie smiyniło. Fórt przes cieszyński szli wojocy polskiego króla Jana Kazimierza, wojocy cysorza, wojocy szwedzcy, a sbójnicy. Były wtynczas rostomajte niemoce – gor dżuma, a co chwila cosi gorało. W 1653 r. umrziła ostatnio ksiynżno piastowsko – Elżbieta Lukrecyja, a całe ksiynstwo cieszyński, jako lynno czeski poszło pod Habsburgów. Habsburgowie kozali srobić w 1653 r. kómisyj religijnóm, kiero powiynkszyła kóntrreformacyj, a s Cieszyńskij Ziymi zaczli uciekać ludzie. Katolikóm wrócili spadki 49 kojściołów, wygnali wszyjstkich wanielickich farorzy, a nabożyństwa wanielicki mógły być odprowiane yny w kojściołach, kiere nie były katolicki, lebo po chałupach, gor u szlachty. 24.09.1706 r. podpisali umowe altransztadzkóm, kiero dała wanielikóm jakisi nadzieje. W Cieszynie postawili w 1781 r. jedyn s szejściu kojściołów miłosierdzia, wyszoł aji patynt tolerancyjny. Jednako wanielicy i tak musieli czakać aż do połówki XIX w., kiej dostali pełne prawa. Ślónsk Cieszyński, na kierym było kupa wiar był aji przikładym tego, że ludzie poradzóm ze sobóm jednać, a żyć kole siebie. Dowodym na to był Leopold Szersznik (1747 – 1814), kiery był cieszyniokiym, a Jezujitóm. Sztudyrowoł na uniwersytetach, a potym przijechoł spadki do Cieszyna, jako farorz, rechtor a naukowiec. W 1802 r. pospołu s inkszymi założył piyrsze muzeum na ziemiach Austryjo – Wyngier. W piyrsze połówce XIX w. na Cieszyńskij Ziymi sie zaczón rozwijać przemysł. Razym s tym prziszły smiany społeczne, ekónomiczne, a gospodarcze. Porobiły sie wtynczas aji smiany narodowościowe a zawodowe. Od połówki XIX w. (gor od 1848 r.) zaczyna sie tworzić świadómość narodowo Cieszynioków - Poloków, Niymców, a Czechów. Jednako wszyjscy zaczli ze sobóm walczyć o prawa jynzykowe a polityczne. O prawa narodowościowe walczyli gor farorze, rechtorzi, prawnicy, a dochtorzi. Symbolym czeskigo ruchu narodowego był Jan Winkler, a s Poloków – Paweł Stalmach, dr Andrzej Kotula, lebo Andrzej Ciynciała. Na poczóntku oba ruchy były blisko siebie, bo byli pospołu prociw Niymcóm. Czescy posłowie – Karel Kotek, a Věnčeslav Hrubý, a aji polscy posłowie – Jerzy Ciynciała, Jan Michejda, a Ignacy Świyży pospołu wystympowali o czeski, a polski interesy. Piyrsze pismo w Ksiynstwie - Tygodnik Cieszyński (1848 r.) pisoł o słowiańskij współpracy. Dziepro nieskorzi s Tygodnika sie srobiła Gwiazdka Cieszyńsko (1851 r.). Polocy byli barży aktywni, jako Czesi. Gor w postrzodku, a na wschodzie Ślónska Cieszyńskigo Polocy byli fest aktywni. Wydowali polski ksiónżki, modlitewniki a kancyjónały – katolicki a wanielicki. Zakłodane były aji czytelnie polski w Cieszynie, Jabłónkowie, a we Skoczowie. Powstowały aji polski organizacyje społeczne, religijne a inksze. Bywało tak, że Cieszyniocy poradzili wyciść jynzyk nimiecki s administracyji, a miasto niego srobić Polski. Jednako potym Ślónsko Partyja Ludowo, kierej szefym był Jozef Kożdóń, kiery był kamratym Niymców, był prociw Polokóm, a wszyjstkigo, co było polski. Potym nieskorzi Kożdóń stanył po czeskij strónie, jak sie wadzili s Polokami, kany mo ijść czynść Ślónska Cieszyńskigo. Czesi a Polocy sie zaczli wadzić, a potym nieskorzi w XX w. wadzili sie eszcze barży po piyrszej wojnie, kogo mo być Cieszyńsko Ziymia. Po piyrszej wojnie, jak sie rozpadły Austryjo – Wyngry, o Cieszyńskóm Ziymie sie wadziły Polska, a Czechosłowacja. 19.10.1919 w Cieszynie powstała Rada Narodowo Ksiynstwa Cieszyńskigo, kiero sie ogłosiła, że je reprezyntantym ludzi, kierzi miyszkajóm na Cieszyńskim. W Ślónskij Ostrawie powstoł wtynczas Krajowy Kómitet Narodowy dlo Ślónska, kiery założyli Czesi. Polocy a Czesi chcieli zachodnióm czynść Ślónska Cieszyńskigo. 2 listopada 1918 r. w Orłowej Polocy a Czesi podpisali umowe o tym, gdo bydzie zarzóndzoł tym rejónym. Potym nieskorzi 5 listopada we Ślónskij Ostrawie podpisali aneks do tej umowy. W tej umowie nie było jednako napisane, kany mo ijść granica. To miała wyrzóndzić władza polsko, a czesko. Polski rzónd uznowoł umowe s 5 listopada, jednako władza czesko nie chciała sie sgodzić na to, co było w nij napisane. Czechosłowacja chciała, coby granica szła tak, jako było kiejsi – Ślónsk Cieszyński od 1327 r. był pod Czechami.
Czesi chcieli Ślónsk Cieszyński dlo siebie, bo kutej szła jedyno kolyj zielazno, kiero łónczyła wschodnióm czynść Republiki ze zachodnióm. Ślónzokowcy, kierzi byli we Ślónskij Partyji Ludowej chcieli srobić osobne państwo cieszyński. Rzónd polski, kiery chcioł, coby Ziymia Cieszyńsko była przi Polsce ogłosiuł wybory do sejmu aji na Cieszyńskim. Czesi tego nie chcieli, a protestowali prociw tymu we Warszawie. Jak Polocy sie na to nie sgodzili, to Czechosłowacja wysłała wojoków, kierymi dowodziuł gen. J. Šnejdárek. Ci wojocy przeszli przes linije demarkacyjnóm. Polocy sie zaczli bronić, a strzylać tóż byli zabici s obu strón. Frónt sie zastawiuł dziepro pod Skoczowym. Potym wojocy czescy sie musieli cofnónć za granice za Olze. Polscy a czescy dyplómaci zaczli ze sobóm rzóndzić, a dorzóndzili się, że na Cieszyńskij Ziymi bydzie plebiscyt. Jednako potym s obu strón sie zaczły akcyje terrorystyczne, tóż plebiscytu nie było. Jako bydzie podzielóny Ślónsk Cieszyński mieli sie dorzóndzić ambasadorzi na kónferyncyji w Paryżu 28 lipca 1920 r. Dorzóndzili sie tak, że lepszy na tym wyszli Czesi, ale ani Polocy ani czescy nacjónaliści, kierzi chcieli cały Ślónsk Cieszyński nie byli radzi. Republika Czechosłowacko miała dostać 1271,8 km2 a 311 tys. ludzi, cały región karwiński, kany je wóngli, a szachty, a eszcze kolyj bogumińsko – koszycko. Cieszyn podzielili na dwie czynści. Po czeskij strónie powstało nowe miasto – Czeski Cieszyn. Przes cały czas aż do drugij wojny burmistrzym miasta był Jozef Kożdóń. Na Ślónsku Cieszyńskim było wtynczas 6 powiatów sóndowych – Frydek, Ślónsko Ostrawa, Bogumin, Frysztat, Czeski Cieszyn, a Jabłonków. Polocy mianowali ty powiaty Zaolzi – bo były za Olzóm. Smiyniło sie kupa na Cieszyńskim. Podle piyrszego powojynnego spisu ludzi w 1921 r. na Zaolziu miyszkało 64 034 Poloków (w 1910 było 123 923), 88 556 Czechów (w 1910 było 32 821), a 18 260 Niymców (w 1910 było 22 312). Na Zaolziu było miyni Poloków, bo ci co tam zustali sami nie wiedzieli kim sóm, tóż zapisali sie jako Czesi. Kole 15 000 Poloków uciykło ze Zaolzio, a tymu tyn spis tak wyszoł. Ci, co rachowali ludzi we spisie czasym cyganili, a nie podowali wiela je po prowdzie Poloków, a wiela Czechów. Ciynżko było aji sie wtynczas wyznać gdo je gdo. Ci, co sie nie przyznali, że sóm Czechami mieli ciynżko. Jak uż podzielili Ślónsk Cieszyński miyndzy Polske a Czechosłowacje, to Polocy s Czechami zaczli sie dorzóndzać jako tako. 7 listopada 1921 r. oba państwa podpisały porozumiyni o granicach. Rzóndy obu państw miały aji tłumić wrogóm propagande. Ta umowa jednako nie zustała podpisano. Dziepro 23 kwietnia 1925 r. Polska, a Czechosłowacja podpisały umowe, kiero regulowała sprawe mniyjszości. Potym Polocy na Zaolziu, jak uż wiedzieli, jaki majóm prawa to zaczli działać politycznie, gospodarczo, a kulturalnie. Zaczły powstować polski partyje polityczne, a ś nich nejwiynkszo to był Swiónzek Ślónskich Katolików (León Wolf, Karol Junga) Cyntrum prasowym tego swiónzku była Polska. Swiónzek wspópracowoł s czeskóm partyjóm rolniczóm (republikańskóm), a reprezyntowoł gor interesy bogatszych gazdów. Na jesiyń 1922 r. powstało Polski Strónnictwo Ludowe (Jozef Berger, Jarosław Waleczko). Cyntrum prasowym było Prawo Ludu. Ta partyja miała barży demokratyczny program, byli w nij gor polscy wanielicy. Trzecióm wielkóm partyjóm była Polsko Socjalistyczno Partyja Robotniczo (Emanuel Chobot, Antóni Stefek, Wiktor Sembol). Cyntrum prasowym był Robotnik Ślónski. Należeli do nij gor robotnicy, kierzi robili na szachtach, a we fabrykach. Byli to kamraci s czeskimi socyjaldemokratami. Kómunistyczno Partyja Czechosłowacyji (Karol Śliwka, Fryderyk Kraus, Paweł Klus) była nejbarży aktywno, jak Polocy, a Czesi mieli dónżynia narodowojściowe. S tóm partyjóm sie kamraciło kupa Poloków, a po drugij wojnie Polocy, kierzi zustali na Zaolziu mieli nadzieje, że komuniści s tej partyji jim załatwióm lepsze prawa. Miyndzy wojnami srobiło sie kupa polskich partyji, a organizacyji (180) kulturalno-oświatowych, młodzieżowych, wyznaniowych, spółdzielczych, sportowo-turystycznych, charytatywnych a inkszych. Polska a Czechosłowacyj sie dobrze kamraciły aż do trzicatych roków XX w. Dyplomaci s obu strón sie jakosi nie poradzili ze sobóm dorzóndzić. Kiej Polska podpisała s Niymcami pakt o nieagresyji w 1934 r. to sie to przeogrómnie nie spodobało dyplómatóm z Czechosłowacyji. Zaczły sie breweryje. W partyjach ZŚK a PSL Zaczły sie robić tyndyncyje nacyjónalistyczne. Ponikiere polski partyje w 1934 r. chciały, coby Zaolzi sie prziłónczyło do Polski. Wtynczas eszcze nie było na to szans, ale za pore roków uż to było możne. W 1937 r. ZŚK a PSL razym ze Swiónzkiym Organizacyji Młodzieży Polskij srobiły pospołu ponadpartyjny Swiónzek Poloków w Czechosłowacyji. Mieli óni uż kónkretny program, a wiedzieli czego chcóm – autónómie dlo polskij mniyjszojści, bo prawili, że to je warunek dobrych relacyji miyndzy oboma państwami. Chcieli też coby wszecki problymy zustały roswiónzane. W połówce 1938 r. rzónd czechosłowacki srobiuł projekt nowej ustawy o mniyjszojściach narodowych w Czechosłowacyji, ale wszyjscy uznali że ni ma za dobry. Polocy na Zaolziu czuli sie gorsi od Czechów. Polski organizacyje w Czechosłowacyji nie poradziły normalnie działać, a aji polski szkoły też ni miały lekko. Polocy mieli ciynżko w robocie, a czasym nie poradzili przelazować przes granice. Wszecko to było prociw tymu, co prawiuł rzónd w Pradze, a s jego politykóm. Pretynsje Poloków na Zaolziu wykorzystywali inksi, kierzi byli prociw Czechóm, a aji prociw Polokóm. Sprawa Zaolzio sie ruszyła do przodku na jesiyń 1939 r. Hitler chcioł wziónść Czechóm Sudety. Rzónd polski się dziwoł, jak dyplomaci angielscy a francuscy ustympujóm Niymcóm, a potym chcioł, coby Polocy na Zaolziu mieli taki same prawa, jako Czesi. Potym Organizacyj Bojowo zaczła na Zaolziu robić dywersyj. Dlo propagandy Polocy skludzili na granice wojoków – Samodzielnóm Grupe Operacyjnym „Ślónsk” generała Władysława Bortnowskigo. 30.09.1938 rzónd Czechosłowacyji przijón dyktat mónachijski. Józef Beck – polski minister spraw zagranicznych, jak sie o tym dowiedzioł, to zaros wysłoł rzóndowi w Pradze ultimatum, a kozoł wrócić ty teryny na Zaolziu, kany miyszkało kupa Poloków. Czesi to ultimatum przijyni, a 1.10.1938 oddali Polsce Zaolzi.
Zaolziocy sie przeogrómnie cieszyli, ale nie wszyjscy. Granice trzeja było kapke poprawić na Morawie, a na Słowacyji, a do Polski sie prziłónczyło 869 km2 ziymi. Ta granica była podobno do tej, kieróm dorzóndzili Polocy a Czesi 5 listopada 1918 r. w Polskij Ostrawie. Polocy szli na Zaolzi po kapce. Od 2 do 11.10.1938 nowe ziymie zustały włónczóne do województwa ślónskigo. Prziłónczyni Zaolzio do Polski to było to miało być zjednoczyni Ślónska Cieszyńskigo – bo Zaolzi było spadki w Macierzy. Zaolzi dostało jedyn mandat posła, a sztyry mandaty do Sejmu Ślónskigo. Na Zaolziu Polocy wprowadzili jynzyk polski, kierym sie miało rzóndzić w urzyndach. 30 tysiyncy Czechów poszło ze Zaolzio, a byli to gor ci, kierzi sie skludzili na Zaolzi po 1920 roku – narodowcy, a aji całe rodziny. Ze Zaolzio poszło aji 5 tysiyncy Niymców. Niemcy zajyni całe Czechy 15.03.1939, a srobili ś nich 28.04.1939 Protektorat Czech a Moraw. Hitler wypowiedzioł polsko – nimieckóm deklaracyj ze stycznia 1934 r., a wszyjscy uż wtynczas wiedzieli, że bydzie wojna. Niemcy sie powiynkszyły o Protektorat Czech a Moraw, a Słowacyj była jich kamratym. Hitler se móg postawić wojoków na całej południowej granicy s Polskóm, a aji na granicy przi Ślónsku Cieszyńskim. Wojna sie zaczła 1 września 1939 r. Na Ślónsk napadła nimiecko armia „Połednie”. Na Ślónsku sie bróniły słabsze od Niymców grupy operacyjne „Ślónski”, a „Biylsko” armii „Kraków”. Polocy nie bronili Ślónska Cieszyńskigo tak zawziyncie, jako inkszych ziym, tóż Niemcy go zajyni uż w piyrszych dniach wojny. * października 1939 Hitler wydoł dekret, w kierym napisoł, że zachodni ziymie Polski zustały prziłónczóne do Niymiec. 26 października Niymcy snióśli zarzónd wojskowy, a czynść Górnego Ślónska prziłónczyli do prowincyji Ślónskij, jako rejyncyj katowickóm. Ziymie nowej rejyncyji, do kierej Niymcy prziłónczyli aji Zaolzi, smiyniuł sie na poczóntku 1941 r. Wtynczas Ślónsk zustoł podzielóny na dwie prowincyje – dolnoślónskóm (s rejyncjami wrocławskóm, a legnikóm), a górnoślónskóm (s rejyncjami katowickóm, a opolskóm). Uż od piyrszych dni okupacyji Niymcy robili terror. Rosstrzyliwali ludzi – gor inteligyncyj. Kupa ludzi poszło do nimieckich harestów na wiosne 1940 r., kiej Niymcy chcieli sniszczyć polskóm inteligyncyj przes akcyj „AB”. 1500 ludzi wywióźli do kóncyntraków. Ty ofiary to byli gor rechtorzi, dochtorzi, inżynierzi, farorze, a inksi s polskij inteligyncyji. Niymcy na terynach całej rejyncyji katowickij chcieli sniszczyć wszecko, co było polski. Na terynie byłego Ksiynstwa Cieszyńskigo – w Boguminie, Frysztocie, a w Petrowicach Niymcy srobili taki obozy, kiere się mianowały pollenlagry. Niymcy rosstrzyliwali Ślónzoków Cieszyńskich – na przikład 20 marca 1942 r. „Pod Wałkóm” w Cieszynie rosstrzylali 24 ludzi. 6 siyrpnia 1944 w Żywocicach rosstrzylali 36 ludzi. W Ustróniu 9 listopada 1944 rosstrzylali 32 ludzi. W siyrpniu 1944 Niymcy spacyfikowali dziedzine Hażlach. 13 kwietnia 1945 w Jabłónkowie Niymcy pomordowali 12 ludzi s Istebnej a s Jaworzinki. 1 moja 1945 r. na starym kierchowie żydowskim w Cieszynie Niymcy rosstrzylali 81 ludzi, s tego 65 Poloków w Cieszynie Zachodnim (dzisio Czeski Cieszyn). Niymcy srobili aji wielkucny obóz dlo jyńców s rostomajtych krajów, kiery sie mianowoł Stalag VIII D. Podle rostomajtych niesprawdzonych zdrzódeł na Cieszyńskij Ziymi Niymcy pomordowali kole 3 tysiyncy Poloków, s czego 1500 na Zaolziu. Niymcy mordowali aji cieszyńskich Żydów, kierych zabili kole 2-3 tysiyncy. Nie śmi sie aji zapómnieć o tych co sginyli pomordowani przes Stalina. Byli to gor wojocy, milicjanci, a rostomajci inksi ludzie, kierzi działali prociw Niymcóm, a Rusóm. Na poczóntku wojny uciekali óni przed Niymcami na wschód, kany uciekała władza, a wojsko. Ci ś nich, kierzi trefili na ziymie okupowane przes Rusów zustali zabici w Katyniu, w Ostaszkowie, a w Starobiylsku. Czeski historyk Mečislav Borák spisoł jich wszyjstkich na liste, na kierej je niecałe 600 ludzi. Niymcy chcieli coby cały Ślónsk szwandrosiuł po nimiecku. Za okupacyji srobili ekstra kategoryj ludzi, do kierej zapisowali Ślónzoków. Podle Niymców ta grupa miała wiyncyj do czyniynio s Niymcami, jako s Polokami. Ci, kierzi sie podowali za Ślónzoków musieli sie wpisać na Folksliste numero 3. Tacy ludzie nie byli tak tropieni przes Niymców, ale musieli ijść do nimieckij armii. Wiela ludzi poszło do nimieckigo wojska tego żodyn nie wiy. Na Zaolziu było jich kole 2 tysiyncy. Poreset Cieszynioków, kierzi służyli we Wermachcie na fróncie zachodnim, poszło do niewoli aliantów, a potym się sgłosili do polskigo wojska generała Władysława Andersa. Do nimieckigo wojska nie musieli ijść Czesi, kierzi nie płacili ani 15 procyntowego podatku od zorobku. Ślónsk Cieszyński zustoł wyswolóny przes Rusów w piyrszych dniach moja 1945 r. Piyrsze tydnie po wojnie Polska a Czechosłowacyj zajś sie zaczły wadzić o Ziymie Cieszyńskóm. Kiej Niymcy poszli ze Zaolzio, to Polocy, kierzi tam miyszkali w poru gminach zaczli organizować polskóm administracyj, a na urzyndach powiesili polski fany. Potym jednako Czesi, kierzi tam miyszkali, a Rusi poroswiónzywali ty polski kómitety. Na Zaolziu nie było polskigo wojska, jak Rusi do niego wleźli, tóż Polocy nie poradzili srobić granice, jako była w 1939 r. Czechosłowacyj chciała unieważniynio zebranio Zaolzio w 1938 r. Czesi chcieli eszcze od Polski czynść Ślónska - Raciborza, Koźla, Głogówka, Głubczyc, Prudnika, Głuchołaz, Nysy, Otmuchowa, Paczkowa, a Kłodzka. Jednako pod kóniec 1945 r. dorzóndzili sie, że granica bydzie tako, jak przed ustalyniami mónachijskimi, ale Czechosłowacyj chciała dali Kłodzko, Racibórz, a Głubczyce. Władze polski były uzależnióne od Moskwy, a nie chciały oddać Zaolzio. Chciały miasto Zaolzio oddać Czechóm Kotline Kłodzkóm. Srobiła sie fest breweryja, a polscy, a czescy wojocy zaczli aji do siebie strzylać. W kóńcu jednako Zaolzi poszło do Czechosłowacyji, Polska dostała cały Ślónsk, kiery był przed 1939 rokiym pod Niymcami. Na północy stejizbianym Czechosłowacyji była Polska – od Olzy aż po Nyse Łużyckóm. Potym nieskorzi 10 marca 1947 roku, Polska a Czechosłowacyj podpisały Układ o Przijaźni, a Współpracy Wzajymnej. Potym jak uż ta umowa była podpisano, to było możne robić nowe organizacyje, ale nie śmiały to być ty same, kiere były przed 1 października 1938 roku. Powstoł Polski Swiónzek Kulturalno – Oświatowy (PZKO), a Stowarzyszyni Młodzieży Polskij (SMP) – po jednym w powiecie cieszyńskim, a frysztackim. W lipcu 1947 roku powstały dwa zarzónd PZKO, kiere rychtowały w 1948 roku sjazdy powiatowe, na kierych uchwolili zarzónd powiatowe. Potym ty zarzóndy slikwidowali w 1952 roku. Wszyjstkim, co było polski na Zaolziu zaczón kierować zarzónd główny PZKO. Kierowoł ón wszystkimi kołami PZKO. W 1950 roku SMP rasym ze wszyjstkimi agendami zustało wrażóne pod Czechosłowacki Swiónzek Młodzieży. Od tego czasu PZKO to był jedyny Swiónzek, kiery kultywował polski tradycyje w Czechosłowacyji. Tak było do 1989 roku. Po wojnie Polocy zaczli robić swoji szkoły na Zaolziu, jednako administracyj czesko jim to zakozały. Jednako po jakimsik czasie Ministerstwo Szkolnictwa, a Kultury sgodziło sie w lecie 1945 roku. Polski szkoły miały być odewrzite tak, jako to było przed wojnóm, od roku szkolnego 1945/46. Szkoły polski miały funkcjónować podle tych samych przepisów, co czeski. Ponikierzi czescy działacze byli prociw polskim szkołóm, jednako we wrześniu 1945 roku odewrzili 74 szkół ludowych, a 10 szkół wydziałowych. Uczyło sie w nich 7665 dziecek. Odewrzite zustało Gimnazjum Polski w Orłowej. Drugi gimnazjum było w Czeskim Cieszynie (1949). W 1949 szkół polskich było uż 86, a uczyło sie w nich 7536 dziecek. W lutym 1948 roku w Czechosłowacyji był przewrót publiczny, a władze przejyni kómuniści. Polocy na Zaolziu byli za kómunistami, a prociw antykomunistóm. Wiedzieli, że downij wszecki problymy ze Zaolziym było skuli antykomunistów, kierzi chcieli se Poloków podporzóndkować. Byli gor prociw narodowych socyjalistów Františka Uhlířa. Kómuniści jednako nie chcieli państwa, w kierym sóm mniyjszojści, ale chcieli państwa, w kierym wszyjscy myślóm tak samo. Problymy mniyjszojściowe to były podle kómunistów problymy burżuazyji. Nowo ustawa nie uznowała inkszych mniyjszojści narodowych niż Słowocy, a Czesi. Tak było aji napisane w nastypnych kónstytucyjach. Polocy po 1948 roku nie śmieli robić żodnych organizacyji, kiere były przed wojnóm, bo kómuniści prawili że sóm faszystowski, lebo beckowski. W 1968 prziszła „Prasko Wiosna”. Polocy se myśleli, że to bydzie dlo nich jakosik szansa, coby sie cosik smiyniło. Wtynczas odrodziły sie dwie stare organizacyje – Harcerstwo Polski, a SMP. Polocy chcieli srobić na nowo powiat cieszyński, kiery zustoł slikwidowany w 1960 r., a Polocy zustali podzielóni. Chcieli też, coby we statucie państwa było napisane o mniyjszojściach, a o dwu jynzykach, kierymi sie rzóndziło na Zaolziu. Polocy chcieli też, coby PZKO był oficyjalnym swiónzkiym Poloków w CSRS. Nadzieje jednako sie skóńczyły, kiej wojska Układu Warszawskigo najechały na Czechosłowacyj. Od 1981 roku skuli wystómpiyń Solidarności granica polsko – czechosłowacko je zawrzito dlo małego ruchu granicznego. Kómunistyczno normalizacyj trwała od kóńca 60 – tych roków, aż do „rewolucyji aksamitnej” w 1989 r.


text:
Francek Fyrtok, 20.09.1920
Wachtyrz prezyntuje ślōnske artykuły ze starych cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Trzeba je rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd redakcyje.
Kochany Kocyndrze!
Już moja matka padali, chto jest kocyndrym, ôstanie nim do śmierci. Ale żeby kocyndra autōmobil mōgł ôpyrskać błotym, tegoch se nie myśloł, boch se miynił, iże to robiōm jyno cajtungi niymiecke. W tamtym tydniu loł deszcz jak farōna. Jechołech z koleksami autym. Korfanty se też przisiod. Pluta byla tako co niymara. Niebo płakało, jakby chciało zmyć ta krew, co szwandroki niymieccy na Gōrnym Ślōnsku wyloli. Autym jechało sie miynkko, bo droga rozmokła, była jak puch, abo ciasto na drożdżach. Auto sie jyno tak huśtało, jak keby se z pōłtora litra wypiło, a jechało tak cicho, bo skirz tej pluty, koła były w kaloszach. Kola na przodku jyno tak furczały i co chwila jakby wielkuchnym kropidłym: gich błotym na nasze gymby i nasze ancugi do kościoła. Ślips mōj był zabłocōny, a ô gymbie to ci niepowiym, żałuje iżech se na nia nie kupił kalosza. Keby tak była jechała moja libsta w bluzie z ajnsznytym, to bych sie był śmioł jak kōń. Korfanty abo sie urodził do auta, abo też auta lo niego zrobili, bo pyrskanie go jakoś ômijało i jeszcze farōn z nos szydził, jak na nos błoto sikało. A sikało czynsto, bo kałuży było kupa, co chwila kożde koło miało swoja kałuża ekstra.
Skirz gryncszucu i zielōnych spartakusōw dziouchy sie zepsuły. Ale terazki jeszcze bydzie gorzij. Pietryna Kryńcifortka już mie w sztychu ôstawiła. Nie moga pedzieć, już sie jedna zgłosiła jako erzac i napisała mi take pismo:
Mōj złoty Fyrtolicku!
Jakech cytała w „Kocyndrze” tyn politycny listek ôd twoji Pietryny, to mi sie zaros zōłci uloło, bo wies (przeboc iże ci padōm za jedno) jo do ciebie juz dawno chciała pisać, jynoch nie miała tej ôdwagi. Przōd ci powiym coch jo za jedna. Joch jest z Kamiynia (ale nie z twardego jyno z parafii kamiyńskej) i mieskōm kole sw. Jōna. Ale nie dej sie tak blamować ôd tej Pietryny Kryńcifōrtki, ize mos wydziobane galoty. Tego se nie dej spodobać. Ôna bydzie jeździć na banie, naszafuje se jakego berlinioka i ciebie ôstawi za błozna. Zestarzejes sie, bydzies mioł krziwe nogi, nie bydzies chodzić sztram i zodno dzioucha cie nie bydzie chciała. Trzimej sie mie, boch tez fajno dzioucha i chodza modern. Na zima mōm do kościoła tako fajno garnitura i kafejowy pliśhut. Moja kamratka chciała ci pisać i chciała ôde mie antresy, alech ji nie dała, bo byś z niōm ônaczył i mie ôstawił w sztychu. Wies co? Coby my sie poznali przijdź na prōmynada, ale jak bydzie desc, bo to tam nie ma zodnych ludzi. Zatym do widzynio aze sie ôbejzdrzymy.
Karola Tycititam.
Tak pisze Karola. Ale czy bydzie lepszo ôd Pietryny? Chce bych prziszedł na prōmynada, a poczym jōm poznōm? Take pisma nie sōm ani tym, jakbych bez szyba patrzoł na bōnbōny. Skirz tego dowōm wszystkim do wiadōmości iże kożdo dzioucha, jak do mie pisze, musi napisać swoja antresa i kupa błoznōw, inaczej jakech Fyrtokym, tak nie grōm i kulki nazod. Już mie downo żodno dzioucha nie zaprosiła na muzyka; lotego ty Kocyndrze zrōb choć take starczyne weselisko.
Kero polityka jest teraz dobro? Czy tako papiorowo, czy też tako: lejmu! Jo padōm, iże ta drugo, bo po zycherce ôstało na Ślōnsku jyno kupa skoczek. A pōmyśl tam dlo mnie ô jakim kwatyrze, bo w rule już zimno. A może mnie kero dzioucha przigarnie, zaśpiewōm ji za to: „chodził do mnie cało zima”, dalej sie gwizdo. A może nos kto na kermasz abo na wesele zaprosi?
Twōj
Francek Fyrtok.


text:
Moskwa (rěka)
Moskwa (rusce MockBá [mʌs'kva]) je wuchodoeuropska rěka, kotraž běži přez rusku stolicu Moskwu. Wona je 502 kilometraj dołha a lěwy přitok Oki. Jeje přitočnišćo wobjimuje 17.600 km².
Wona wužórli so w Smolenskej wysočinje a běži přez oblasći Smolensk a Moskwa kaž tež přez město Moskwa, prjedy hač so něhdźe 120 kilometrow juhowuchodnje ruskeje stolicy do Oki wuliwa. Na teritoriju města Moskwy twori rěka charakteristiske meandery. Při brjohach rěki nadeńdźe so wjele reprezentatiwnych twarjenjow kaž Krjeml a tež park Gorkeho, najsławniši park Moskwy.
Moskwa je hač do Moskwy za łódźnistwo wutwarjena a wot lěta 1937 přez 126 kilometrow dołhi kanal tež z hornim běhom Wolgi zwjazana.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
ciebie
jest
dzień
zawsze
wszystko
świat
życia
świecie
siebie
wiele
serce
domu
razem
się
oczy
będzie
serca
słowa
Tobie
dobrze
więcej
jesteś
urodziny
miłości
głowie
marzenia
miłość
Rymy do pracowali
abonowali, acylowali, afinowali, agitowali, ajkowali, alegowali, alokowali, aminowali, amonowali, animowali, ankrowali, anodowali, anulowali, apelowali, arfowali, arylowali, atakowali, atutowali, awizowali, azotowali, ażurowali, bacowali, bagrowali, bajcowali, balowali, barowali, basowali, bastowali, bazowali, bejcowali, belkowali, belowali, bębnowali, biczowali, biedowali, biglowali, bigowali, bindowali, bisowali, blagowali, blamowali, blatowali, blefowali, blikowali, blogowali, blokowali, bobowali, bobrowali, bojowali, boksowali, boniowali, bonowali, bookowali, borgowali, borowali, bortowali, brakowali, bramowali, brasowali, brawowali, brązowali, bromowali, bronowali, brukowali, brylowali, budowali, bukowali, buksowali, bumlowali, buntowali, buszowali, buzowali, bykowali, bytowali, bzikowali, całkowali, całowali, caplowali, cechowali, cedowali, celkowali, celowali, cerowali, certowali, cętkowali, chatowali, chorowali, chowali, cudowali, cukrowali, cumowali, cwałowali, cyfrowali, cynkowali, cynowali, cytowali, czadowali, czarowali, czatowali, czopowali, dachowali, darowali, datowali, dawkowali, dekowali, deskowali, dewiowali, dirowali, dłutowali, dniowali, dochowali, dojmowali, dokowali, dołowali, dotowali, dowali, dozowali, dragowali, drałowali, drapowali, drelowali, drenowali, drukowali, drutowali, dryfowali, drylowali, dublowali, dworowali, dyblowali, dygowali, dyktowali, dylowali, dziwowali, dżezowali, edukowali, edytowali, elidowali, emanowali, emitowali, emulowali, epatowali, epilowali, epizowali, erodowali, erygowali, etapowali, etylowali, ewokowali, fajkowali, faksowali, falcowali, falowali, fałdowali, fantowali, farbowali, fasowali, faulowali, fazowali, fedrowali, felcowali, ferowali, fetowali, figlowali, fiksowali, filcowali, filmowali, filowali, fingowali, fiokowali, firmowali, flagowali, flekowali, flitowali, flizowali, flokowali, folgowali, foliowali, folowali, formowali, forowali, forsowali, frapowali, frasowali, frazowali, frezowali, fryzowali, fugowali, fundowali, fungowali, futrowali, gadkowali, garbowali, garowali, gawrowali, gazdowali, gazowali, gębowali, gipsowali, glinowali, glosowali, głodowali, głosowali, Głowali, gnarowali, gofrowali, gotowali, górowali, gracowali, grasowali, gratowali, grotowali, grupowali, gruzowali, gryzowali, gumowali, gustowali, hackowali, haftowali, hajcowali, hakowali, halsowali, hałdowali, hamowali, harcowali, harfowali, harowali, hartowali, hasłowali, heblowali, hecowali, hisowali, hodowali, holowali, hołdowali, honowali, hurtowali, hyclowali, hysowali, igłowali, iłowali, imitowali, indowali, ircowali, irygowali, irytowali, iryzowali, iterowali, izolowali, jarowali, jazzowali, jeżowali, jodlowali, jodłowali, jodowali, justowali, kablowali, kadmowali, kadrowali, kalkowali, kantowali, kapowali, kaptowali, karbowali, kartowali, kasowali, katowali, kiblowali, kielowali, kierowali, kikowali, kiksowali, kiprowali, kitowali, klapowali, klarowali, klinowali, klocowali, klonowali, klupowali, kłosowali, kłusowali, knowali, kocowali, koczowali, kodowali, koksowali, kolcowali, kołkowali, kołowali, kontowali, kopcowali, kopiowali, korkowali, korowali, kotłowali, kotowali, Kowali, kowali, kozłowali, kółkowali, kratowali, kredowali, kremowali, kreowali, krepowali, kretowali, krępowali, krosowali, królowali, krygowali, kryzowali, kserowali, kuglowali, kulkowali, kulowali, kupowali, kurowali, kursowali, kwasowali, kwitowali, labowali, lakowali, lamowali, lansowali, lapowali, laskowali, lasowali, laszowali, lawowali, lażowali, lądowali, legowali, lepowali, leszowali, licowali, liftowali, likowali, liniowali, linkowali, listowali, litowali, lobbowali, lobowali, lodowali, logowali, lokowali, lonżowali, losowali, lubowali, luftowali, lukrowali, lumpowali, lutowali, luzowali, ładowali, łasowali, łotrowali, łódkowali, ługowali, łukowali, łyżkowali, maglowali, mailowali, malowali, małpowali, mapowali, marcowali, markowali, marlowali, marnowali, maskowali, masowali, matkowali, matowali, mądrowali, meblowali, mediowali, mejlowali, meldowali, metkowali, mianowali, migrowali, miksowali, miłowali, miniowali, minowali, młotowali, mobbowali, mocowali, montowali, mopowali, mordowali, morowali, murowali, musowali, mutowali, mygłowali, naftowali, najmowali, negowali, nicowali, niklowali, nitkowali, nitowali, nitrowali, nocowali, normowali, norowali, notowali, nurkowali, nurtowali, obcowali, obozowali, obudowali, ocynowali, oczkowali, odchowali, oferowali, ojcowali, okitowali, okorowali, okupowali, olicowali, olinowali, omurowali, opakowali, opanowali, operowali, opiłowali, oponowali, oporowali, optowali, opucowali, orędowali, osiowali, otamowali, owali, owocowali, owulowali, ozonowali, pakowali, paktowali, palcowali, palowali, pałowali, panowali, parkowali, parowali, parsowali, paskowali, pasowali, pastowali, pauzowali, peklowali, petowali, picowali, piklowali, pikowali, pilnowali, piłowali, pionowali, plakowali, planowali, plasowali, plażowali, plisowali, plonowali, plotowali, płatowali, płazowali, płytowali, pochowali, pogowali, pojmowali, polowali, pompowali, posłowali, powali, pozowali, półowali, pracowali, prasowali, prawowali, procowali, promowali, próbowali, pucowali, pudłowali, pudrowali, pulpowali, pulsowali, puncowali, pyskowali, pytlowali, rabowali, rachowali, radowali, rafowali, rajcowali, rajzowali, rapowali, rasowali, ratowali, reagowali, refowali, rentowali, rodowali, rokowali, rolkowali, rolowali, roszowali, rotowali, rowkowali, różowali, rugowali, rujnowali, rulowali, rurkowali, rurowali, ryflowali, ryglowali, rymowali, rysowali, rytowali, ryzowali, rzutowali, saldowali, salwowali, sanowali, scałowali, scedowali, scerowali, schowali, sejmowali, sekowali, sepiowali, serfowali, serwowali, sfalowali, sfugowali, siłowali, skalowali, skanowali, skapowali, skasowali, skatowali, skołowali, skórowali, skupowali, słabowali, słodowali, słojowali, smakowali, smarowali, smołowali, snobowali, sondowali, sorbowali, sortowali, spakowali, spałowali, spamowali, sparowali, spasowali, spikowali, spiłowali, stalowali, starowali, stażowali, stepowali, sterowali, stępowali, stogowali, stołowali, stonowali, stopowali, stosowali, suflowali, sumowali, suplowali, surfowali, sygnowali, sytuowali, szacowali, szafowali, szalowali, szanowali, szasowali, szefowali, szokowali, szorowali, szotowali, szumowali, szusowali, szybowali, szykowali, śladowali, ślubowali, śluzowali, śrubowali, śrutowali, świrowali, tagowali, taklowali, taksowali, taktowali, talkowali, tamowali, tankowali, tańcowali, targowali, tarowali, tasowali, taśmowali, tatuowali, tentowali, tepowali, terowali, testowali, tęczowali, tłokowali, tokowali, tonowali, torfowali, torowali, tradowali, trałowali, trasowali, tratowali, trelowali, tremowali, trenowali, tresowali, tronowali, trybowali, trymowali, turbowali, tuszowali, tynkowali, typowali, ucałowali, uchowali, ucztowali, ufetowali, ugorowali, ugotowali, ujmowali, ukatowali, ukosowali, ulitowali, ulokowali, umalowali, umiłowali, umocowali, upakowali, upiłowali, upolowali, upozowali, uradowali, uratowali, urgowali, uróżowali, usiłowali, utorowali, uwałowali, wakowali, walcowali, wałkowali, wałowali, wapnowali, wariowali, warowali, wartowali, watowali, wbudowali, wcelowali, wecowali, wekowali, werbowali, wertowali, wetowali, wędkowali, wędrowali, wibrowali, wiecowali, wiekowali, windowali, wiórowali, wirowali, wistowali, wizowali, wlutowali, władowali, włomowali, włókowali, wmasowali, wmurowali, woalowali, wodowali, wojowali, workowali, woskowali, wotowali, wózkowali, wpakowali, wparowali, wpasowali, wręgowali, wrolowali, wrysowali, wtórowali, wychowali, wyjmowali, wzorowali, zachowali, zajmowali, ząbkowali, zbanowali, zbudowali, zdołowali, zelowali, zerowali, zezowali, zgazowali, zgotowali, zgórowali, zhakowali, zimowali, zlasowali, zlitowali, zlutowali, zluzowali, zładowali, złomowali, zmalowali, zmasowali, zmatowali, zmiłowali, zmocowali, zmutowali, znakowali, znitowali, zrabowali, zrefowali, zrolowali, zrugowali, zrulowali, zrymowali, zrysowali, zsumowali, zwałowali, zwodowali, zwojowali, żaglowali, żałowali, żartowali, żebrowali, żeglowali, żelowali, żenowali, żerowali, żubrowali, żwirowali, żyłowali, żyrowali
abonowali acylowali afinowali agitowali ajkowali alegowali alokowali aminowali amonowali animowali ankrowali anodowali anulowali apelowali arfowali arylowali atakowali atutowali awizowali azotowali ażurowali bacowali bagrowali bajcowali balowali barowali basowali bastowali bazowali bejcowali belkowali belowali bębnowali biczowali biedowali biglowali bigowali bindowali bisowali blagowali blamowali blatowali blefowali blikowali blogowali blokowali bobowali bobrowali bojowali boksowali boniowali bonowali bookowali borgowali borowali bortowali brakowali bramowali brasowali brawowali brązowali bromowali bronowali brukowali brylowali budowali bukowali buksowali bumlowali buntowali buszowali buzowali bykowali bytowali bzikowali całkowali całowali caplowali cechowali cedowali celkowali celowali cerowali certowali cętkowali chatowali chorowali chowali cudowali cukrowali cumowali cwałowali cyfrowali cynkowali cynowali cytowali czadowali czarowali czatowali czopowali dachowali darowali datowali dawkowali dekowali deskowali dewiowali dirowali dłutowali dniowali dochowali dojmowali dokowali dołowali dotowali dowali dozowali dragowali drałowali drapowali drelowali drenowali drukowali drutowali dryfowali drylowali dublowali dworowali dyblowali dygowali dyktowali dylowali dziwowali dżezowali edukowali edytowali elidowali emanowali emitowali emulowali epatowali epilowali epizowali erodowali erygowali etapowali etylowali ewokowali fajkowali faksowali falcowali falowali fałdowali fantowali farbowali fasowali faulowali fazowali fedrowali felcowali ferowali fetowali figlowali fiksowali filcowali filmowali filowali fingowali fiokowali firmowali flagowali flekowali flitowali flizowali flokowali folgowali foliowali folowali formowali forowali forsowali frapowali frasowali frazowali frezowali fryzowali fugowali fundowali fungowali futrowali gadkowali garbowali garowali gawrowali gazdowali gazowali gębowali gipsowali glinowali glosowali głodowali głosowali Głowali gnarowali gofrowali gotowali górowali gracowali grasowali gratowali grotowali grupowali gruzowali gryzowali gumowali gustowali hackowali haftowali hajcowali hakowali halsowali hałdowali hamowali harcowali harfowali harowali hartowali hasłowali heblowali hecowali hisowali hodowali holowali hołdowali honowali hurtowali hyclowali hysowali igłowali iłowali imitowali indowali ircowali irygowali irytowali iryzowali iterowali izolowali jarowali jazzowali jeżowali jodlowali jodłowali jodowali justowali kablowali kadmowali kadrowali kalkowali kantowali kapowali kaptowali karbowali kartowali kasowali katowali kiblowali kielowali kierowali kikowali kiksowali kiprowali kitowali klapowali klarowali klinowali klocowali klonowali klupowali kłosowali kłusowali knowali kocowali koczowali kodowali koksowali kolcowali kołkowali kołowali kontowali kopcowali kopiowali korkowali korowali kotłowali kotowali Kowali kowali kozłowali kółkowali kratowali kredowali kremowali kreowali krepowali kretowali krępowali krosowali królowali krygowali kryzowali kserowali kuglowali kulkowali kulowali kupowali kurowali kursowali kwasowali kwitowali labowali lakowali lamowali lansowali lapowali laskowali lasowali laszowali lawowali lażowali lądowali legowali lepowali leszowali licowali liftowali likowali liniowali linkowali listowali litowali lobbowali lobowali lodowali logowali lokowali lonżowali losowali lubowali luftowali lukrowali lumpowali lutowali luzowali ładowali łasowali łotrowali łódkowali ługowali łukowali łyżkowali maglowali mailowali malowali małpowali mapowali marcowali markowali marlowali marnowali maskowali masowali matkowali matowali mądrowali meblowali mediowali mejlowali meldowali metkowali mianowali migrowali miksowali
miłowali miniowali minowali młotowali mobbowali mocowali montowali mopowali mordowali morowali murowali musowali mutowali mygłowali naftowali najmowali negowali nicowali niklowali nitkowali nitowali nitrowali nocowali normowali norowali notowali nurkowali nurtowali obcowali obozowali obudowali ocynowali oczkowali odchowali oferowali ojcowali okitowali okorowali okupowali olicowali olinowali omurowali opakowali opanowali operowali opiłowali oponowali oporowali optowali opucowali orędowali osiowali otamowali owali owocowali owulowali ozonowali pakowali paktowali palcowali palowali pałowali panowali parkowali parowali parsowali paskowali pasowali pastowali pauzowali peklowali petowali picowali piklowali pikowali pilnowali piłowali pionowali plakowali planowali plasowali plażowali plisowali plonowali plotowali płatowali płazowali płytowali pochowali pogowali pojmowali polowali pompowali posłowali powali pozowali półowali pracowali prasowali prawowali procowali promowali próbowali pucowali pudłowali pudrowali pulpowali pulsowali puncowali pyskowali pytlowali rabowali rachowali radowali rafowali rajcowali rajzowali rapowali rasowali ratowali reagowali refowali rentowali rodowali rokowali rolkowali rolowali roszowali rotowali rowkowali różowali rugowali rujnowali rulowali rurkowali rurowali ryflowali ryglowali rymowali rysowali rytowali ryzowali rzutowali saldowali salwowali sanowali scałowali scedowali scerowali schowali sejmowali sekowali sepiowali serfowali serwowali sfalowali sfugowali siłowali skalowali skanowali skapowali skasowali skatowali skołowali skórowali skupowali słabowali słodowali słojowali smakowali smarowali smołowali snobowali sondowali sorbowali sortowali spakowali spałowali spamowali sparowali spasowali spikowali spiłowali stalowali starowali stażowali stepowali sterowali stępowali stogowali stołowali stonowali stopowali stosowali suflowali sumowali suplowali surfowali sygnowali sytuowali szacowali szafowali szalowali szanowali szasowali szefowali szokowali szorowali szotowali szumowali szusowali szybowali szykowali śladowali ślubowali śluzowali śrubowali śrutowali świrowali tagowali taklowali taksowali taktowali talkowali tamowali tankowali tańcowali targowali tarowali tasowali taśmowali tatuowali tentowali tepowali terowali testowali tęczowali tłokowali tokowali tonowali torfowali torowali tradowali trałowali trasowali tratowali trelowali tremowali trenowali tresowali tronowali trybowali trymowali turbowali tuszowali tynkowali typowali ucałowali uchowali ucztowali ufetowali ugorowali ugotowali ujmowali ukatowali ukosowali ulitowali ulokowali umalowali umiłowali umocowali upakowali upiłowali upolowali upozowali uradowali uratowali urgowali uróżowali usiłowali utorowali uwałowali wakowali walcowali wałkowali wałowali wapnowali wariowali warowali wartowali watowali wbudowali wcelowali wecowali wekowali werbowali wertowali wetowali wędkowali wędrowali wibrowali wiecowali wiekowali windowali wiórowali wirowali wistowali wizowali wlutowali władowali włomowali włókowali wmasowali wmurowali woalowali wodowali wojowali workowali woskowali wotowali wózkowali wpakowali wparowali wpasowali wręgowali wrolowali wrysowali wtórowali wychowali wyjmowali wzorowali zachowali zajmowali ząbkowali zbanowali zbudowali zdołowali zelowali zerowali zezowali zgazowali zgotowali zgórowali zhakowali zimowali zlasowali zlitowali zlutowali zluzowali zładowali złomowali zmalowali zmasowali zmatowali zmiłowali zmocowali zmutowali znakowali znitowali zrabowali zrefowali zrolowali zrugowali zrulowali zrymowali zrysowali zsumowali zwałowali zwodowali zwojowali żaglowali żałowali żartowali żebrowali żeglowali żelowali żenowali żerowali żubrowali żwirowali żyłowali żyrowali
abonowali, acylowali, afinowali, agitowali, ajkowali, alegowali, alokowali, aminowali, amonowali, animowali, ankrowali, anodowali, anulowali, apelowali, arfowali, arylowali, atakowali, atutowali, awizowali, azotowali, ażurowali, bacowali, bagrowali, bajcowali, balowali, barowali, basowali, bastowali, bazowali, bejcowali, belkowali, belowali, bębnowali, biczowali, biedowali, biglowali, bigowali, bindowali, bisowali, blagowali, blamowali, blatowali, blefowali, blikowali, blogowali, blokowali, bobowali, bobrowali, bojowali, boksowali, boniowali, bonowali, bookowali, borgowali, borowali, bortowali, brakowali, bramowali, brasowali, brawowali, brązowali, bromowali, bronowali, brukowali, brylowali, budowali, bukowali, buksowali, bumlowali, buntowali, buszowali, buzowali, bykowali, bytowali, bzikowali, całkowali, całowali, caplowali, cechowali, cedowali, celkowali, celowali, cerowali, certowali, cętkowali, chatowali, chorowali, chowali, cudowali, cukrowali, cumowali, cwałowali, cyfrowali, cynkowali, cynowali, cytowali, czadowali, czarowali, czatowali, czopowali, dachowali, darowali, datowali, dawkowali, dekowali, deskowali, dewiowali, dirowali, dłutowali, dniowali, dochowali, dojmowali, dokowali, dołowali, dotowali, dowali, dozowali, dragowali, drałowali, drapowali, drelowali, drenowali, drukowali, drutowali, dryfowali, drylowali, dublowali, dworowali, dyblowali, dygowali, dyktowali, dylowali, dziwowali, dżezowali, edukowali, edytowali, elidowali, emanowali, emitowali, emulowali, epatowali, epilowali, epizowali, erodowali, erygowali, etapowali, etylowali, ewokowali, fajkowali, faksowali, falcowali, falowali, fałdowali, fantowali, farbowali, fasowali, faulowali, fazowali, fedrowali, felcowali, ferowali, fetowali, figlowali, fiksowali, filcowali, filmowali, filowali, fingowali, fiokowali, firmowali, flagowali, flekowali, flitowali, flizowali, flokowali, folgowali, foliowali, folowali, formowali, forowali, forsowali, frapowali, frasowali, frazowali, frezowali, fryzowali, fugowali, fundowali, fungowali, futrowali, gadkowali, garbowali, garowali, gawrowali, gazdowali, gazowali, gębowali, gipsowali, glinowali, glosowali, głodowali, głosowali, Głowali, gnarowali, gofrowali, gotowali, górowali, gracowali, grasowali, gratowali, grotowali, grupowali, gruzowali, gryzowali, gumowali, gustowali, hackowali, haftowali, hajcowali, hakowali, halsowali, hałdowali, hamowali, harcowali, harfowali, harowali, hartowali, hasłowali, heblowali, hecowali, hisowali, hodowali, holowali, hołdowali, honowali, hurtowali, hyclowali, hysowali, igłowali, iłowali, imitowali, indowali, ircowali, irygowali, irytowali, iryzowali, iterowali, izolowali, jarowali, jazzowali, jeżowali, jodlowali, jodłowali, jodowali, justowali, kablowali, kadmowali, kadrowali, kalkowali, kantowali, kapowali, kaptowali, karbowali, kartowali, kasowali, katowali, kiblowali, kielowali, kierowali, kikowali, kiksowali, kiprowali, kitowali, klapowali, klarowali, klinowali, klocowali, klonowali, klupowali, kłosowali, kłusowali, knowali, kocowali, koczowali, kodowali, koksowali, kolcowali, kołkowali, kołowali, kontowali, kopcowali, kopiowali, korkowali, korowali, kotłowali, kotowali, Kowali, kowali, kozłowali, kółkowali, kratowali, kredowali, kremowali, kreowali, krepowali, kretowali, krępowali, krosowali, królowali, krygowali, kryzowali, kserowali, kuglowali, kulkowali, kulowali, kupowali, kurowali, kursowali, kwasowali, kwitowali, labowali, lakowali, lamowali, lansowali, lapowali, laskowali, lasowali, laszowali, lawowali, lażowali, lądowali, legowali, lepowali, leszowali, licowali, liftowali, likowali, liniowali, linkowali, listowali, litowali, lobbowali, lobowali, lodowali, logowali, lokowali, lonżowali, losowali, lubowali, luftowali, lukrowali, lumpowali, lutowali, luzowali, ładowali, łasowali, łotrowali, łódkowali, ługowali, łukowali, łyżkowali, maglowali, mailowali, malowali, małpowali, mapowali, marcowali, markowali, marlowali, marnowali, maskowali, masowali, matkowali, matowali, mądrowali, meblowali, mediowali, mejlowali, meldowali, metkowali, mianowali, migrowali, miksowali, miłowali, miniowali, minowali, młotowali, mobbowali, mocowali, montowali, mopowali, mordowali, morowali, murowali, musowali, mutowali, mygłowali, naftowali, najmowali, negowali, nicowali, niklowali, nitkowali, nitowali, nitrowali, nocowali, normowali, norowali, notowali, nurkowali, nurtowali, obcowali, obozowali, obudowali, ocynowali, oczkowali, odchowali, oferowali, ojcowali, okitowali, okorowali, okupowali, olicowali, olinowali, omurowali, opakowali, opanowali, operowali, opiłowali, oponowali, oporowali, optowali, opucowali, orędowali, osiowali, otamowali, owali, owocowali, owulowali, ozonowali, pakowali, paktowali, palcowali, palowali, pałowali, panowali, parkowali, parowali, parsowali, paskowali, pasowali, pastowali, pauzowali, peklowali, petowali, picowali, piklowali, pikowali, pilnowali, piłowali, pionowali, plakowali, planowali, plasowali, plażowali, plisowali, plonowali, plotowali, płatowali, płazowali, płytowali, pochowali, pogowali, pojmowali, polowali, pompowali, posłowali, powali, pozowali, półowali, pracowali, prasowali, prawowali, procowali, promowali, próbowali, pucowali, pudłowali, pudrowali, pulpowali, pulsowali, puncowali, pyskowali, pytlowali, rabowali, rachowali, radowali, rafowali, rajcowali, rajzowali, rapowali, rasowali, ratowali, reagowali, refowali, rentowali, rodowali, rokowali, rolkowali, rolowali, roszowali, rotowali, rowkowali, różowali, rugowali, rujnowali, rulowali, rurkowali, rurowali, ryflowali, ryglowali, rymowali, rysowali, rytowali, ryzowali, rzutowali, saldowali, salwowali, sanowali, scałowali, scedowali, scerowali, schowali, sejmowali, sekowali, sepiowali, serfowali, serwowali, sfalowali, sfugowali, siłowali, skalowali, skanowali, skapowali, skasowali, skatowali, skołowali, skórowali, skupowali, słabowali, słodowali, słojowali, smakowali, smarowali, smołowali, snobowali, sondowali, sorbowali, sortowali, spakowali, spałowali, spamowali, sparowali, spasowali, spikowali, spiłowali, stalowali, starowali, stażowali, stepowali, sterowali, stępowali, stogowali, stołowali, stonowali, stopowali, stosowali, suflowali, sumowali, suplowali, surfowali, sygnowali, sytuowali, szacowali, szafowali, szalowali, szanowali, szasowali, szefowali, szokowali, szorowali, szotowali, szumowali, szusowali, szybowali, szykowali, śladowali, ślubowali, śluzowali, śrubowali, śrutowali, świrowali, tagowali, taklowali, taksowali, taktowali, talkowali, tamowali, tankowali, tańcowali, targowali, tarowali, tasowali, taśmowali, tatuowali, tentowali, tepowali, terowali, testowali, tęczowali, tłokowali, tokowali, tonowali, torfowali, torowali, tradowali, trałowali, trasowali, tratowali, trelowali, tremowali, trenowali, tresowali, tronowali, trybowali, trymowali, turbowali, tuszowali, tynkowali, typowali, ucałowali, uchowali, ucztowali, ufetowali, ugorowali, ugotowali, ujmowali, ukatowali, ukosowali, ulitowali, ulokowali, umalowali, umiłowali, umocowali, upakowali, upiłowali, upolowali, upozowali, uradowali, uratowali, urgowali, uróżowali, usiłowali, utorowali, uwałowali, wakowali, walcowali, wałkowali, wałowali, wapnowali, wariowali, warowali, wartowali, watowali, wbudowali, wcelowali, wecowali, wekowali, werbowali, wertowali, wetowali, wędkowali, wędrowali, wibrowali, wiecowali, wiekowali, windowali, wiórowali, wirowali, wistowali, wizowali, wlutowali, władowali, włomowali, włókowali, wmasowali, wmurowali, woalowali, wodowali, wojowali, workowali, woskowali, wotowali, wózkowali, wpakowali, wparowali, wpasowali, wręgowali, wrolowali, wrysowali, wtórowali, wychowali, wyjmowali, wzorowali, zachowali, zajmowali, ząbkowali, zbanowali, zbudowali, zdołowali, zelowali, zerowali, zezowali, zgazowali, zgotowali, zgórowali, zhakowali, zimowali, zlasowali, zlitowali, zlutowali, zluzowali, zładowali, złomowali, zmalowali, zmasowali, zmatowali, zmiłowali, zmocowali, zmutowali, znakowali, znitowali, zrabowali, zrefowali, zrolowali, zrugowali, zrulowali, zrymowali, zrysowali, zsumowali, zwałowali, zwodowali, zwojowali, żaglowali, żałowali, żartowali, żebrowali, żeglowali, żelowali, żenowali, żerowali, żubrowali, żwirowali, żyłowali, żyrowali


text:
ŚLŮNZOK, PO KERYM IDŹE SPOZDOWAĆ ŚE MOCKA ARTYSTYCZNYCH DŹAŁAŃ. TO JEDYN Z WOŻŃEJSZYCH LUDŹI ŚLŮNSKIJ BINY ELEKTRŮŃICZNYJ MUZYKI, TO TYŻ JEDYN ZE BARZYJ ZOCNYCH TWŮRCŮW ŚLŮNSKIJ LITERATURY.
Rodzůny we Katowicach, nale cołki żywot zwjůnzany ze Śymjanowicami Ślůnskimi. To pisorz, poeta, dj i producynt muzyczny, kery tworzy muzyka elektrůńiczno, fest zwjůnzany z gatůnkami ambient, electro i techno.
Do śwjata muzyki napoczoł właźić już za bajtla, coby ńyskorzyj, skuli fascynacyje breakdance i electric boogie, uodnojść śe w muzyce elektrůńicznyj. Jeszcze jak bůł 17 lot stary, jako fanatyker winylowych płytůw, zaczyno szpilać jako dj w klubach muzycznych w cołkij Polsce. Wystympuje pod mjanym „Nail”. Styl, kery prezyntuje w setach to electro, ze źdźebko inkszymi gatůnkami. Charakteryzuje go miszůng w bajstlowańu włosnych kůmpozycyji i roztůmajte style muzyczne.
Przodźij, kjej mjoł 14 rokůw, uodkrywo w śebje tyż inkszo grajfka, zwjůnzano ze szkryflańym. We 2005 roku debjutuje za postrzedńictwym „Gazety Wyborczyj” ślůnskim wjerszym „Uůna” (pjyrszo wersyjo szkryftu „Ona”), czym przićůngo ku śebje pozůr medyjůw (m.in. Telewizja Polska, Radio Piekary), kere podkreślajům jego uoryginalny, mankulijny styl szkryflańo. „Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem” publikuje w jednym ze swojich poczytnych bjuletynůw (Nr 47 „Numery jeszcze mówią po 60-ciu latach”) szpecjalńe szrajbńynty wjersz „Ziymio z Auschwitz”, kery w cołkij historyji Towarzistwa bůł jedynym ńyszkryfńyntym po polsku. Jeszcze tego samego roku uostowo laureatym „Konkursu Poetyckiego im. ks. Norberta Bonczyka”. We 2010 roku nakładym Wydawńictwa Hologram wydowo swůj pjyrszy tůmik poezyje „Myśli ukryte”, kery wypołńajům refleksyjno-nostalgiczne wjersze, szkryfńynte we alfabeće dr Feliksa Steuera. Publikacyjo ta uostowo przyjynto fest przychylńe bes czytelńikůw i krytykůw, m. in dźynki modernymu podejśću Karola do ślůnskij literatury.
We 2012 roku irlandzko wytwůrńa wydowo ambjyntowy albům „Tamte Czasy” i zbjero ku tymu mocka dobrych recenzyji uod krytykůw na cołkim śwjeće. Ńyskorzij jego kůncek „Gůrnoślůnskje Tragedyje” uostowo użyty we filmje „Beat Girl” z 2013 roku, kery uostoł nůminowany do nagrody Emmy.


text:
Wagina
Wagina je primarny splažny organ žónskich cycakow a tuž tež žony. Ma formu rozćahujomneje hadźicy a zwjazuje maćerničnu wotwěru z předdwórom waginy. Při splažnym wobchadźe wona penis a muski sperma přijimuje, nimo toho je wagina dźěl rodźeńcoweje wotwěry. Jeje dołhosć wučinja w normalnym stawje někak 8-12 cm pola dorosćenych žonow.
Wonkowny, widźomny kónc čłowječeje waginy słuša k wulwje, kotraž ma – zhromadnje z łoskotakom – zasadny wuznam za seksualne rozhorjenje žony, zwjetša bóle hač nutřkowny dźěl waginy.
We wobchadnej rěči wužiwa so zapřijeće wagina husto za cyłu wulwu, što pak prawje njeje. Słowo pochadźa z łaćonšćiny a woznamjenješe poprawom „nóžnje (mječa)“. Wot toho pochadźa tež němske zapřijeće „Scheide“.


text:
Wszistko wskazuje na nŏstympne opoźniynia we budowie nowego sztadionu do Ruchu Chorzów. Wczoryj odbōło sie szpotkanie…
Tag: #SzymonMichałek
Wiceprezes załatwiŏ piyniôndze, zbiōrka kieryj niy ma – łostatnie wydarzynia zwiōnzane ze Ruchem we jednym miyjscu
Dzisiŏj łod rana fest wiela sie dzieje we mediach społecznościowych we zwiōnzku ze tragicznôm sytuacjôm we…
Oświadczenie Szymona Michałka – kandydata kibiców na prezesa Ruchu
Na swoim facebookowym profilu Szymon Michałek napisał oświadczenie będące odpowiedzią na oświadczenie Rady Nadzorczej Klubu. Prezentujemy…


text:
Ślabikŏrzowy szrajbōnek
Ślabikŏrzowy szrajbōnek to je jedyn ze szrajbōnkōw dlŏ ślōnskij gŏdki ôficjalnie przijynty ôd Pro Loquela Silesiana we 2010 roku w Cieszynie. Je to jedyn z nojnowszych ślōnskich systymōw pisaniŏ. Profesōr Uniwerzytetu Ślōnskigo we Katowicach Jolanta Tambor brała czynny udzioł w jego powstaniu. Ôrtografijŏ skerowanŏ je przede wszyjskim do młodzi uczōncyj sie ślōnskij gŏdki. Miano „ślabikŏrzowy” je zwiōnzanŏ z mianym projektu Ślůnski ślabikorz (Śląski elementarz - Przez oświatę do kultury regionalnej). Jednymi z piyrszych wydań we ślabikŏrzowowym szrajbōnku bōły ksiōnżki Gōrnoślōnski Ślabikŏrz a Ślabikŏrz niy dlŏ bajtli (2010)[1].
Historyjŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Inicjatorem nowyj zorty szkryftu dlŏ ślōnskij gŏdki bōła zôrganizowanŏ w tym celu społeczność na rzecz piastowaniŏ i prōmowaniŏ ślōnskij gŏdki – Pro Loquela Silesiana. Nowe abecadło miało być take, coby bez problemōw mogli w nim pisać używŏcze roztōmajtych ślōnskich dialektōw. Idyntycznie napisany tekst trza czytać swobodnie na roztōmajte knify, zgodliwie ze specyfikōm danego dialektu. Abecadło miało tyż ulekszić naukã ślōnskij gŏdki ôsobōm, kere ônej niy znajōm[1].
Zdaniym Rafała Adamusa, co je jednym ze czōnkōw Pro Loquela Silesiana, stworzynie nowego abecadła bōło zdatne miyndzy inkszymi bez rozrost nowych technologiji kōmunikacyjnych: z włōnczyniym kōmunikacyje mobilnyj i Internetu do życiŏ dziynnego. Ludzie corŏz czyńścij kōmunikujōm sie za pōmocōm tekstōw pisanych. Teksty we ślōnskij gŏdce, pisane polskim abecadłym, stały sie naturalnym knifym kōmunikacyje pisymnyj miyndzy używŏczami ślōnskich dialektōw. Wtynczŏs pisanie we ślōnskij gŏdce z polskim abecadłym niy je porynczne, pōniywŏż ślōnski zawiyrŏ klangi spoza polskij literackij gŏdki, tedyć w polskim abecadle niy mŏ grafymōw do ôznaczaniŏ takich klangōw. Rozwiōnzanie tego problemu prziszło we Internecie spōntanicznie – roztōmajte grupy używŏczy tworziły i używały w tym samym czasie pŏrã niyôficjalnych wersyji pisaniŏ ślōnskij gŏdki. Zdatne stało sie połōnczynie wszyjskich tych systymōw szkryftu w jedno wszeôbecnie uznane abecadło[1].
Przijyńcie nowego szkryftu je wŏżne dlŏ Ślōnzŏkōw tyż bo lity systym pisaniŏ w Polsce je warōnkym prawnego uznaniŏ gŏdki za regiōnalnõ. Status gŏdki regiōnalnyj na bajszpilu kaszubskij gŏdki może rozwiōnzać problemy braku financowaniŏ projektōw na rzecz zachowaniŏ a rozrostu gŏdki i ślōnskij kultury, zwiōnzanych z tworzyniym programōw edukacyjnych, wydŏwaniym literatury edukacyjnyj i fabularnyj, treści ôrganizacyji naukowych, ôświatowych itp. Pojedynczy szkryft w kōntekście zmyńszajōncyj sie wielości ślōnskich gŏdŏczy, mŏ znaczynie dlŏ tworzyniŏ dykcjōnorzōw, pōmocy dydaktycznych, rozbudowy korpusu tekstowego we publikacyjach drukowanych i na internetowych zajtach. W przipadku, kej ôjce niy gŏdajōm po ślōnsku, teksty pisane stŏwajōm sie jednym z bazowych knifōw nauki gŏdki bez młōdź[1].
6 marca 2009 roku w Cieszynie ôdbyła sie kōnferyncyjŏ „Śląska mowa jako język regionalny – po co, jak i kiedy?”.
Abecadło[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Abecadło ślōnske we wersyji ôd Pro Loquela Silesiana ôparte je na łacińskim abecadle. Abecadło skłŏdŏ sie ze 34 buchsztabōw[2][1]:
Grafymy ślōnskigo abecadła dobierane sōm z zarachowaniym implymyntacyji ôznaczōnych bez niy fōnemōw we roztōmajtych ślōnskich dialektach. Na zadku inkszych znanych ôdmian abecadła ślōnskigo systym graficzny Pro Loquela Silesiana je jak nojbarzij zbliżōny do polskigo abecadła. Rozdziały miyndzy tym ślōnskim abecadłym a polskim przikludzajōm sie do wkludzyniŏ ekstra grafymōw Ã, Ŏ, Ō, Ô a Õ do ślōnskij gŏdki jak tyż braku we ślōnskij gŏdce polskich liter Ą a Ę, co ôznaczajōm samogłoski nosowe, jak tyż buchsztaba Ó.
- Ã je grafymym ôznaczajōncym kōntynuacyjõ przodnij samogłoski nosowyj na kōńcu wyrazu, co wystympuje zaôbycz na Ôpolskim Ślōnsku. Zamiast ã idzie pisać a (bierã – biera).
- Õ je grafymym ôznaczajōncym kōntynuacyjõ nosowyj samogłoski zadnij. Suży do zapisowaniŏ niywielgij wielości ôdmian. Ôznaczŏ klang [ǫ], rozpowszechniōny we zachodnich rejōnach Gōrnego Ślōnska, we ôstanych regiōnach zamiast niego wymŏwiŏ sie samogłoskã zdenazowanõ ô. Znak õ je zapisowany na abszlusach przimiotnikōw abo słōw, kere zmiyniajōm sie zgodnie z zortōm przimiotnika we bierniku żyńskij zorty. Zamiast õ idzie pisać o (modrõ – modro).
- Ŏ je grafymym ôznaczajōncym kōntynuacyjõ staropolskij samogłoski á. Na srogij tajli Ślōnska kōntynuacyjŏ ta je wymŏwianŏ za dyftōng, na bajszpil [Ou̯] na Ôpolskim Ślōnsku: ptŏk (pt [ou̯] k), abo za [åu̯] we ôkolicach Prudnika a Raciborza (pt [åu̯] k). We niykerych regiōnach, jak na bajszpil Rejōn Industryjalny abo Cieszyński Ślōnsk, w kerych kōntynuacyjŏ á je wymŏwianŏ za mōnoftōng ô (pt [ô] k), zamiast ŏ idzie pisać o (gŏdać – godać).
- Ō je grafymym kōntynuacyje staropolskij samogłoski ó (kerŏ wyewoluowała ze historycznie dugigo o), we terŏźnych ślōnskich dialektach ôznaczŏ klang, kery nojczyńścij wymŏwiŏ sie pōmiyndzy [ô] a [u].
- Ô je grafymym samogłoski zaczōntkowyj ô, labializowanyj z wiynksza ślōnskich dialektōw. We inkszych systymach graficznych w tyj samyj pozycyji używŏ sie kōmbinacyje uo, ło abo buchsztaba ò.
Szkryft[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Bazowym prawidłym szkryftu je chyńć przestrzeganiŏ ôgōlnych ślōnskich prawideł wymŏwy. Spostrzōd pŏru ôpcyji wymŏwy biere sie tã, kerŏ je nojbarzij wszeôbecnŏ we ślōnskich dialektach; warianty gŏdki znane we małych skupinach dialektōw na cołkim terytoriōm dystrybucyje niy sōm uznane we szkryfcie. Na bajszpil, szkryft zarachowuje redukcyjõ ł we kōmbinacyjach spōłgłosek przed zadnimi samogłoskami (gowa, gupi, chop), na co skazuje mocka dialektologōw i kere je wszeôbecne na cołkim Postrzodkowym Ślōnsku a na wiynkszości terytorium Pōłnocnego Ślōnska. Tyż we ślabikŏrzowym szrajbōnku ôbranŏ je ôpcyjŏ szkryftu, kerŏ zachowuje historycznõ ciōngłość, a tym samym przizwŏlŏ ôkryślić bycie słowa, na bajszpil szkryft kōmbinacyje strz (strzewiki) bydzie zachowany, kej bydzie wymŏwiony na jego plac z wiynksza ślōnskich dialektōw [šč] (we niykerych ślōnskich dialektach take pōmiany jak strz>szcz a zdrz>żdż niy zaszły, a wymŏwa je zgodliwŏ ze szkryftym: strzewiki, zdrzōdło[3].
Nojwŏżniyjsze cechy szkryftu to[3]:
- ôznaczynie kontynuatora staropolskigo miynkigo ŕ za pōmocōm dwuznaku rz, ze kōmbinacyjōm spōłgłosek takich jak trz, strz, drz, zdrz: trzi, strzylać, strzoda, zdrzōdło;
- brak sypielyniŏ, kere je ôbecne we dialektach pōłnocnoślōnskich i przechodnich dialektach ślōnsko-małopolskich (ôdzwierciedlenie sypielyniŏ w pisaniu dopuszczŏ sie jyno we regiōnalnych publikacyjach niynormatywnych);
- uproszczynie kōmbinacyji spōłgłosek ze ł: gowa, chop, wosy, tuste (użycie ł je możliwe we regiōnalnych tekstach na tych terynach, w kerych niy prziszła redukcyjŏ ł);
- utrŏta ł we kōmbinacyjach spōłgłosek na kōńcu wyrazu, co wyrażŏ czas przeszły we polskij gŏdce, na bajszpil we formach 1. i 2. ôsoby liczby pojedynczyj mynskij zorty;
- twardość abo miynkość wymŏwy spōłgłoski ôbiyrŏ sie w znŏleżności ôd przijyntyj gŏdki we danym ślōnskim dialekcie; na abszlusach przimiotnikōw z ciōngłōm samogłoskōm zwynżonōm e możliwe sōm szkryfty: -kiyj, -giyj, -kiygo, giygo, -kiymu, -giymu, -kij, -gij, -kigo, gigo, -kimu, -gimu;
- zachowanie j we ôdmianach -yj / -ij: biołyj, piyrwyj:
- szkryft połōnczyń samogłoski ze spōłgłoskami n, m we plac nastympstw staropolskich samogłosek nosowych (krōm samogłoski ôdpadajōncyj ę we literackij polskij gŏdce, kerŏ wystympuje na kōńcu wyrazu):
- przed spōłgłoskami zewartymi a afrykatami:
- -om-, -em- – przed spōłgłoskami wargowymi (we wymŏwie i pisaniu);
- -on-, -en- – przed przodniōm spōłgłoskōm gŏdkowōm (zymbowōm i zymbodołowōm) i zadniōm spōłgłoskōm gŏdkowōm (w tym drugim klang [ŋ] je wymŏwiany kaj sie łōnczōm grafymy);
- -oń-, -eń- – przed jynzykiem postrzednim;
- przed frykatami ônych nosowość znajduje ôdzwierciedlenie we szkryfcie: -on-, -en- (ślōnzok);
- na kōńcu słowa -om (zgodnie ze grafymym -ą we literackij polszczyźnie).
- przed spōłgłoskami zewartymi a afrykatami:
- trzi knify szkryftu kōntynuacyje staropolskij samogłoski nosowyj ôdpadajōncyj ę, wystympujōncyj na kōńcu wyrazu (we znŏleżności ôd regiōnalnyj wymŏwy):
- -a – we Gōrnoślōnskim Industryjalnym Rejōnie (we rejōnie Katowic, w ciasnym synsie na Gōrnym Ślōnsku);
- -ã – na Ôpolskim Ślōnsku;
- -ym, -e – na Cieszyńskim Ślōnsku (piyrszŏ ôpcyjŏ suży do szkryftu form czasownika pierwszoôsobowego, drugŏ – do form mian we bierniku);
- pisanie elymyntōw epentetycznych jak t a d: zdrzōdło, strzoda, ôstrzōdka, pojstrzodek;
- szkryft przedrostka noj- (z rōwnymi wariantami regiōnalnymi nŏj- a nej-) przi tworzyniu stopiyni przirōwnaniŏ przimiotnikōw a przisłōwkōw: nojgryfnij, nŏjgryfnij, nejgryfnij;
- szkryft piyrszyj ôsoby czasu przeszłego pojedynczyj liczby kōńcowego -ch we pŏru wariantach: godołech / godołch / joch godoł / jożech godoł / godołżech;
- zmiynny szkryft samogłoski na kōńcu przeszłego czasu, w znŏleżności ôd dōminujōncyj wymŏwy we danym ślōnskim regiōnie: ō (bōł, robiōł) abo y (był, robiył), z możliwym wariantym pisarskij formy z poprzedzajōncymi jã miynkimi spōłgłoskami jak robił;
- pōminiyńcie ć po ś, ź we formie bezôkolicznika: godać, niyś, kraś;
- przi pisaniu germanizmōw:
- szkryft dyftōngu au je taki sōm jak we miymieckij gŏdce: auto, ausdruk;
- brak litery h wydużajōncyj piyrwyjszõ samogłoskã: bana, banka;
- szkryft grafymu z we czasie wymŏwiania klangu [z], nawet jeźli grafym s ôstoł użyty we ôryginalnym szkryfcie miymieckigo słowa: szlagzana;
- szkryft grafymu c we czasie wymŏwiania klangu [c], nawet jeźli grafym z je używany we ôryginalnym szkryfcie miymieckigo słowa: ancug, citrōna;
- szkryft kōmbinacyje sz zamiast miymieckigo sch: szlagzana, szlauch;
- zmiynny szkryft s / sz przed spōłgłoskami, niy ino w germanizmach, ale tyż we słowach niymiymieckigo byciŏ: stympel / stympel, skarbnik / szkarbnik;
- szkryft kōmbinacyje aj zamiast miymieckigo ei: majzel (ôd miym. Meißel);
- szkryft oj zamiast miymieckij eu: Ojgyn (ôd miym. Eugen);
Użycie[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Piyrszym wydŏwnictwym używajōncym nowego ślōnskigo szkryftu bōła ksiōnżka ôd Óndry Łysohorskigo Spiwajuco piaść, wydanŏ we 2009 roku. Potym ukŏzały sie tutoriale ôpublikowane bez Pro Loquela Silesia: Gōrnoślōnski Ślabikŏrz i Ślabikŏrz niy dlŏ bajtli. Piyrszŏ ksiōnżka, kerŏ ôbyjmuje 46 lekcyji, we nakładzie 2000 tys. egzymplŏrzōw, trefiyła do szkōł, bibliŏtyk i dōmōw kultury. Gōrnoślōnski Ślabikŏrz bazuje na prōbach zwiōnzanych ze tworzyniym „kaszubskigo ślabikŏrza”. Ôkrōm nauki czytaniŏ Gōrnoślōnski Ślabikŏrz przybliża bajtlōm ludowe zwyki Ślōnzŏkōw. Drugŏ ksiōnżka je przeznaczōnŏ dlŏ szyrokigo kryngu czytŏczy. Zawiyrŏ miyndzy inkszymi informacyje ô roztōmajtych cechach gŏdki wystympujōncych w niykerych regiōnach Ślōnska[1].
We szkryfcie napoczynto tyż wydŏwanie ksiōnżek z seryje Canon Silesiae – Ślōnskŏ Bibliŏtyka[4].
Bajszpile tekstōw[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Uproszczōny ślabikŏrzowy szrajbōnek (bez ã, ŏ, õ)
- Połny ślabikŏrzowy szrajbōnek
Wejrzij tyż[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Przipisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Beata Tokarzewska, Mowa śląska językiem regionalnym, JasNet.pl, 12 marca 2021 [dostymp 2021-02-11] [zarchiwizowane z adresy] (polski).
- ↑ Mirosław Syniawa: Ślabikŏrz niy dlŏ bajtli. Chorzōw: Pro Loquela Silesiana, 2010. ISBN 978-83-62349-01-2.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Kodyfikacja pisowni. Gŏdōmy po ślōnsku, wom.edu.pl [dostymp 2021-02-11] [zarchiwizowane z adresy 2017-02-04] (polski).
- ↑ Canon Silesiae, Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej [dostymp 2021-02-15] (polski).


text:
Wětrow/Bóšicy (SN/MiR). Wjacegeneraciske zetkanišćo we Wětrowje čaka nětko na hosći. Jutře, 14. julija, w 16 hodź. móža so zajimcy prěni króć po domskim rozhladować a sej snadź hižo termin za zetkanje ze swójbnymi knihować. Wužiwać móža zetkanišćo předewšěm Wětrowčenjo a wobydlerjo dalšich wsow Bóščanskeje gmejny. Wětrowčanka Ingrid Konschakowa, kotraž ma zetkanišćo čestnohamtsce nawjedować, pak je tež dalšim ludźom poruča.
Wulce zajimawa budźe wopytowarjam biblioteka. Tydźensce srjedu, stajnje wot 16 do 18 hodź., móža sej tam wćipni čitarjo knihi wupožčić, abo tež na městnje čitać. Wšako maja w domje čitanski róžk z přijomnym konopejom. Tež za blidom sedźo móža čitać abo so bjesadować. „To wšak běše wotmysł, tele zetkanišćo wutworić“, wuswětla wjesnjanosta Stanij Ryćer (Rjemjesło Bóšicy). „Wobydlerjo přejachu sej městnosć, hdźež móža so zetkać a zhromadnje swjećić.“


text:
Irske morjo
Irske morjo (irsce Muir Éireann, jendźelsce Irish Sea) je morjo Atlantiskeho oceana mjez Britiskimaj kupomaj Irskej na zapadźe a Wulkobritaniskej na wuchodźe.
Morjo je na juhu přez 80 kilometrow šěroki Jurjowy kanal (St. George's Channel) mjez Irskej a juhozapadnej špicu Waliziskeje zwjazane z Keltiskim morjom a na sewjeru přez jenož 20 kilometrow šěroki Sewjerny kanal mjez Irskej a Šotiskej z wotewrjenym Atlantikom (Šotiskim morjom). Cyłkowny přestrjeń je něhdźe 46.000 km² a přerězna hłubokosć jenož 52 metrow.
Najwjetšej kupje w Irskim morju stej Anglesey před waliziskim přibrjohom a Man wosrjedź morja.
Najwažniše města při pobrjohach Irskeho morja su Dublin, Blackpool a Liverpool. Wobsteji wjele přewoznych zwiskow mjez Jendźelskej, Waliziskej a Šotiskej na jednym a Irskej na tamnym boku.


text:
Ślōnskŏ Partyjŏ Regiōnalnŏ przedstawiyła liderōw list do syjmiku
Ślōnskŏ Partyjŏ Regiōnalnŏ we welōnku do Syjmiku Wojewōdztwa Ślōnskigo stawiŏ na ôbeznanych samorzōndowcōw, cyniōnych pracownikōw naukowych i gyszefciŏrzy ze sukcesami. 11 lipnia 2018 r. zaprezyntowała liderōw list we sztyrech gōrnoślōnskich rejōnach welōnkowych wojewōdztwa ślōnskigo.
REJŌN WELŌNKOWY NR 2
(Katowice, Mysłowice, Tychy, krysy: bieruńsko-lyńdziński i pszczyński)
Jorg Gorzelik – dr historyje sztuki, pracownik Uniwersytetu Ślōnskigo, ôd roku 2003 szef Ruchu Autōnōmije Ślōnska, ôd roku 2010 radny wojewōdzki, w latach 2010-2013 czōnek zarzōndu wojywōdztwa ślōnskigo, terŏźnie szef klubu radnych Ślōnskij Partyje Regiōnalnyj w Syjmiku i Sekretŏrz Gyneralny Głownego Zarzōndu Ślōnskij Partyje Regiōnalnyj. Badŏcz i popularyzatōr dziejōw i kultury Gōrnego Ślōnska.
Małgorzata Myśliwiec – dr hab. nauk ôbywatelskich, adiunkt w Instytucie Nauk Politycznych i Dziynnikarstwa Uniwersytetu Ślōnskigo w Katowicach. Jeji zainteresowania badawcze to problymatyka systymōw politycznych państw basynu Morza Strzōdziymnego (ze ekstra pozornościōm na systymy polityczne Hiszpanije i Maroka), teoryjŏ terŏźnych nacjōnalizmōw jak tyż tŏwarzistw regiōnalnych i etnoregiōnalnych w Europie, teoryjŏ terŏźnyj dymokracyje, problymy administracyje publicznyj jak tyż szyroko rozumianŏ kwestyjŏ ślōnskŏ.
REJŌN WELŌNKOWY NR 3
(Jastrzymbie-Zdrōj, Rybnik, Żory, krysy: mikołowski, raciborski, rybnicki i wodzisławski)
Janusz Wita – absolwynt Akadymije Rolniczyj w Krakowie, ôd 2010 roku radny Syjmiku Wojywōdztwa Ślōnskigo, terŏźnie wiceszef Syjmiku i szef Kōmisyje Rolnictwa i Terynōw Wiejskich Syjmiku. W latach 2003-2010 zastympnik fojta gminy Mszana. Czōnek Zarzōndu Ślōnskij Izby Rolniczyj. Kludzi gospodarstwo w Połōmi i kludzi społym ze ślubnōm fyrmã przetwōrstwa jŏdła.
REJŌN WELŌNKOWY NR 4
(Bytōm, Gliwice, krysy: gliwicki, tarnogōrski, lubliniecki)
Aleksander König – absolwynt Uniwersytetu Jagiellōńskigo i II LO m. St. Staszica w Tarnowskich Gōrach. Spōłtwōrca marki i prezes fyrmy Café Silesia – Gryfny Kafyj. Muzyk i filantrop, kapelmajster Kamiliańskij Kapele Dyntyj jak tyż puzonista i lider kapele Silesian Brass Quartet. Laureat Nadgrōd Burmistrza w dōmynie kultury w Tarnowskich Gōrach i Miasteczku Ślōnskim jak tyż Statuetki Ôpery Ślōnskij za „Mecynasa Ôpery”. Prezes Izby Industryjowo-Handlowyj w Tarnowskich Gōrach jak tyż inicjatōr wielu akcyji ôbywatelskich i charytatywnych.
REJŌN WELŌNKOWY NR 5
(Chorzōw, Piekary Ślōnske, Ruda Ślōnskŏ, Siymianowice Ślōnske, Świyntochłowice, Zŏbrze)
Henryk Mercik – dr inż. arch., robiōł za Miejskigo Kōnserwatora Zabytkōw w Rudzie Ślōnskij i Chorzowie. Samorzōndowiec; terŏźnie w Zarzōńdzie Wojewōdztwa Ślōnskigo ôdpadŏ za sprawy kultury i ôchrōny strzodowiska, wczaśnij kludziōł Kōmisyje Edukacyje, Nauki i Kultury w Syjmiku, bōł tyż za wiceszefa Syjmiku. Czōnek Izby Architektōw Republiki Polskij, mŏ uprawniynia rzeczoznŏwcy SKZ w dōmynie architektura i baukōnszt. Ôstoł uhōnorowany Medalym m. Profesora Zygmunta Majerskigo ôd kapituły słożōnyj przi Wydziale Architektury Politechniki Ślōnskij, w 2017 wyróżniony „Ślōnskim Szmaragdym”.
Joachim Otte – dr hab. inż. nauk technicznych, wykładowca Politechniki Ślōnskij w Gliwicach, samorzōndowiec i działŏcz regiōnalny, wiceprezydynt Chorzowa w latach 1998-2010. W 2013 roku ôstoł laureatym kōnkursu „Nojlepszy Radny Chorzowa”, ôrganizowanego ôd redakcyje Dziynnika Zachodnigo. W latach 1991-1997 wykōnowoł funkcyjõ prezesa Zwiōnzku Gōrnoślōnskigo. Ôd 2013 roku w zarzōńdzie Regiōnalnyj Fundacyje Pōmocy Niywidōmym z Chorzowa. Wiceszef Rady Politycznyj Ślōnskij Partyje Regiōnalnyj.
Zdrzōdło i foto: materyje presowe


text:
Awtor dźensa
André Strelow
Přiwisnicy kopańcy dožiwjeja tučasnje horcu fazu z rozsudami na mjezynarodnej a zwjazkowej runinje. Najprjedy su so Mnichowčenjo w kralowskej lize hakle w poslednjej mjeńšinje do podlěšenja wuchowali. Thomas Müller z hłójčkowanym bulom bě jim blamažu zalutował. Wjeselo běše wězo jara wulke. W přidatnym hrajnym času Bayerojo hišće dwójce do čorneho trjechichu a su so tak doskónčnje za přichodne koło kwalifikowali. Tam čaka poměrnje lochki nadawk. Benfica Lissabon je a budźe jenož mjezystacija po puću do połfinala. Wšitko druhe by jara wulke přesłapjenje było. Koparjo z Wolfsburga, kotřiž su so přećiwo KAA Gentej přesadźili, dóstachu porjadny kaliber přilosowany. Real Madrid, najwuspěšniši klub we wubědźowanju, budźe najprjedy z hosćom w Němskej. Nadawk je nimale njerozrisajomny. Přiwšěm je to za Heckingowe mustwo najwjetši towarstwowy wuspěch.