text:
Přehlad nowinskich zdźělenkow Załožby
10 lět kooperacija mjez Filmowym festiwalom Choćebuz a Załožbu za serbski lud
Cottbus/Chóśebuz, -
"Domizna dyrbi serbska być!" je hesło sekcije "Heimat | Domownja | Domizna" lětušeho 32. festiwala wuchodoeuropskeho filma Choćebuz, kiž wotměje so wot 08. do 13.11.2022.
Mjeztym hižo 10 lět wobsteji kooperacija mjez Załožbu za serbski lud a Filmowym festiwalom Choćebuz (FFC) za tutu partnersku sekciju. Po tym, zo bě Załožba za serbski lud w lěće 2006 wulku retrospektiwu serbskeho filma we wobłuku FFC spěchowała a w lěće 2012 prěni raz wosebite myto we wysokosći 1.000 eurow we wobłuku "Lausitzer Filmschau – Łužyska filmowa pśeglědka – Łužiska filmowa přehladka" (tehdy hišće Choćebuska filmowa přehladka) spožčiła, zahaji so na jeje iniciatiwu 2013 tuta kooperacija.
Wot toho časa je so sekcija "Heimat | Domownja | Domizna" k wažnemu katalyzatorej za serbski film wuwiła. Film je serbska wuměłstwowa forma, kotraž je dotal najsłabšo wuwita. Załožba a filmowy festiwal chcetaj ze sekciju widźomnosć serbskeho filma powjetšić, jón skrućić a zdobom w narodnym a mjezynarodnym konteksće dale wuwiwać. Nimo toho chcetaj na to pokazać, kajku wulkotnu słowjansku rěč tu we Łužicy mamy a z tym pomhać wědomje za serbsku rěč a kulturu tworić respektiwnje skrućić.
Załožba za serbski lud njepodpěruje sekciju "Heimat | Domownja | Domizna" jenož pjenježnje, ale dźěła tež wobsahowje wusko z kuratorkami hromadźe. Wot lěta 2013 bě so sekcija pod nawodom dr. Grit Lemkoweje k připóznatej platformje serbskeho filma wuwiła. Lětsa dźěłaše tworjaca wuměłča a filmowča Hella Stoletzki prěni raz jako kuratorka sobu.
W přichodźe chce so Grit Lemke z aktiwneho filmoweho festiwaloweho dźěła wróćo sćahnyć a so na swoje skutkowanje jako awtorka, dramaturgowka a režiserka koncentrować. So za jeje zasłužby wutrobnje dźakujo, přeje jej załožba za jeje dalše tworjenje wjele wuspěcha.
Lětuši program sekcije "Heimat | Domownja | Domizna" poskićuje nimo filmowych předstajenjow a rozmołwow tež zajimawe zarjadowanja w ramikowym programje mj.dr. w festiwalu Slow Talk. Kóždolětnje leži wosebity fokus na jednym wuměłcu – lětsa je to siluetowy filmowc Jörg Hermann, znaty za swoje adapcije łužiskich bajow.
Sekcijowy program skići dohlad do serbskich filmowych archiwow (09.11.), pokaza na słowjanske mjeńšiny w druhich regionach, kaž na Słowjencow w Korutanskej (10.11.), abo na so jewjacych pjeć rěčow w krimijowej komediji ze Sewjerneje Friziskeje (11.11.).
Wosebity programowy wjeršk je DŁUJKA NOC KROTKICH ŁUŽYCANARJOW / DIE LANGE NACHT DER KURZEN LAUSITZER z nowymi krótkofilmami z Łužicy (12.11.).
Skónčnje předstaji njedźelu, 13.11., spěwar Felix Räuber swój najnowši projekt WIE KLINGT HEIMAT?
We wobłuku festiwala wotměje so kónc tydźenja (11./12.11.) tež 15. zetkanje serbsko-němskeje filmoweje syće Łužycafilm.
Cyłkowny program festiwalneho tydźenja kaž tež partnerskeje sekcije “Heimat | Domownja | Domizna” je na webstronje Filmoweho festiwala Choćebuz wozjewjeny.


c: text/html

text:
Wodorotlynki
Wodorotlynki sům to zwjůnzki zbudowane s metalu a jydnowartośćowych grup wodorotlynowych OH- (wjync uůnych ilość je růwno wortośćowośći metalu), uopisywane uůgůlnym wzorym M(OH)x.
Wodorotlynki tajluje śe na zasadowe a amfoteryčne, atoli postrzůd zasadowych wyrůžńo śe tyž zasady, čyli rozpuščalne we wodźe wodorotlynki zasadowe.
Wodorotlynki zasadowe to te, kerych metal rychtuje tlynek zasadowy. Zasady to rozpuščalne we wodźe wodorotlynki metali I i II grupy (krům wodorotlynku berylu, co je amfoteryčny).
Wodorotlynki amfoteryčne reagujům zarůwno s kwasůma (reakcyjo zobojyntńańo) kej s inkšymi wodorotlynkůma.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi
takim niech sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie ”kursywom” na tóm czornóm szczałke w tej szarej kostce, kierom nóndzie zaroz pod spodkym.
Wszecki gesztele
Zaś je w Cieszynie jakosi nowoś w kieróm isto nie bydzie tak leko uwierzić. Na tym naszym staro-nowym cieszyńskim banhofie uż isto wszecko było, a roz aji tam był yno maraz, ździorba i charapuci. Teraz mómy tam aji muzeum łod drukorzi, kierzi se tam nalyźli plac. Co tam bydóm robić tego nie wiem, ale przez szybem widać, że uż tam stojóm jakisi gesztele. Skyrs czymu łoni sie tam wziyli tego też nie wiym, ale kierysi mi prawił, że ta jejich staro chałupa na Głymboki, mo być na nowo zrychtowno. Jo mogym jim yno współczuć, bo ty wszecki gesztele, róndajzy i rozmajte staroświecki maszyny do drukowanio były kiejsi strasznie ciynżki, skyrs tego że wszecko było zieleźne. Dzisio sie to wszecko zwyrtło i mómy yno wszyndzi plastik.Tak sie go moc namnożyło, że żodyn se go nie woży i jak yno mo przileżytoś, to kaj yno może to go wyciepuje. W telewizorze pokazuóm jak aji ryby w morzu se ś nim ni mogom dać rady. Nikiere to tyn plastik żeróm, a nieskorzij skyrs tego zdychaóm. Aji taki zdało by sie wielki wieloryb jak sie tego plastiku nażere, to mo ś nim tela łostudy, że ni może go strowić i też moc razy widać nieskorzij, jak pływo zdechniony do góry bachórzym. Drukorze dzisio majóm moc lekciyj, bo litery uż nie sóm łołowiane i sie ś nimi nie trujóm. Ale zaś za to farby, kierymi sie drukuje, jak im nadbydzie to ni ma ji kaj wyciepać. Kiejsi tusteloki bele co wyciepowały do ziymi, bo nie była to trucina i każdy chrobok poradził to strowić, a ku tymu eszcze rozmajtej trowie to szmakowało. I tak sie nóm dzisio podarziło drukorzi pożynić s trowóm, kieróm kormióm podtrute chroboki.
Mini słownk: banhof-dworzec, maraz-brud, ździorba- graty, charapuci-różnorakie graty, nalyźli znaleźli, gesztele-urządzenia, róndajzy-mechanizmy, skyrs-z powodu, zieleźne-żelazne, nieskorzij-później, bachórz-brzuch, chrobok-robak, kaj-gdzie, wyciepać-wyrzucić
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text:
Serbišćina
Serbišćina, južnoserbska rěč je jedna z južnosłowjanskich rěčow, kotraž je hamtska rěč w Serbiskej a jedna z hamtskich rěčow Čorneje Hory, Kosowa kaž tež Bosniskeje a Hercegowiny. Dale rěči so w susodnych krajach a w diasporje. Wona słuša k słowjanskim rěčam, do swójby indoeuropskich rěčow a do balkanskeho areala, dokelž ma zhromadne charakteristiske kajkosće z druhimi balkanskimi rěčemi. Serbišćina bazěruje runje kaž tež bosnišćina a chorwatšćina na wuchodohercegowskej štokawskej narěči a ma někak 12 milionow rěčnikow.
GramatikaWobdźěłać
Južnoserbska rěč ma 3 časy, tři genusy, dwaj numerusaj a 7 padow.
Južnoserbski alfabetWobdźěłać
Južnoserbski alfabet ma 30 pismikow. W serbišćinje wužiwatej so kyriliski kaž tež łaćonski alfabet.


text:
Uwielbiōm szokolada i wszyjske abgeryjty1 i inksze2 ś niōm ciasta. A jak wejźniecie do gymby3 kōnsek takigo jeszcze nieco ciepłego brownie i ta szokolada tak trocha wypływŏ… to je richtich4 niebo we gymbie. A żeby tak niy bōło za słodko, to jeszcze trocha kwajśnych wiśni… nawet moja Tesciowŏ bōła zodowolōnŏ i wziyna sie drugi kōnsek 😉
200 g masła! Ja, to je maszkyt luksusowy 😉
200 g szokolady deserowyj abo gorzkyj
4 jajca
200 g cukru
150 g mōnki
ździebko soli5
300- 400 g wydrylowanych wiśni
Łozpuśćcie6 szokolada ze masłym we jakim tygliku7 abo we kōmpieli wodnyj (miska na gorku z warzōncōm sie wodōm). Jajka ubijcie ze cukrym i dejcie8 tam tyż ździebko soli. Jak szokolada trocha ochōdnie9, to wymiyszejcie jōm warzechōm ze jajcami i mōnkōm. Przelyjcie to do formy (jŏ mioł tortownica), a na wiyrch pociepejcie10 wiśnie. Bratruła11 łozgrzyjcie na 160 stopni i wrojście tam tyn maszkyt12 na 30-35 minut… a potyn już yno do szokoladowego nieba 🙂
1babka
2inne
3ust
4naprawdę
5szczypta
6rozpuśćcie
7rondelku
8dajcie
9ostudzi się
10powrzucajcie
11piekarnik
12pyszność


text:
- About Institute
- SBD - Jordan Ocean Wmns Retro Low Kids DA2304 - jordan Ocean 1 low black cactus flower size - 003 Release Date
- Nike Vêtements de sport Tottenham Hotspur Windrunner Veste 2021 2022 Homme
- IetpShops - "Barkroot Brown" - zappos nike free rn 2017 mens soccer tournament - Nike Lunar Force 1 Sneakerboot
- Envío Gratis
- 101 Release Date - paul rodriguez nike sb air jordan Pinksicle - Air Jordan Pinksicle 1 Mid Invert Split Black White DR0501 , SBD
- air jordan 4 black canvas
- air jordan 1 high stash white
- air jordan 4 wmns canyon purple 2022
- air jordan release dates
- air jordan 1 mid diamond shorts
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Ausdruki (cz. 1)
W kożdej godce, som taki powiedzynio, kere majom inksze znaczyni niż same znaczom. Łone sie mianujom idiomy. W ślonski godce takich je moc!. Godo sie na nich ausdruki. Napisza Wom sam pora. Zaczna łod tych, kere jeszcze idzie trafić, w doma abo jak sie idzie fort.
Z graczki przidom płaczki
Jak bajlte w doma bydom robić romraj przi graczkach, a oma abo starzik już majom tego butlu doś, to wnuki pewno usłyszom: „Bydziecie cicho! Bo za chwila z tyj graczki przidom płaczki”! Co bydzie łoznaczać, że taki dokazywani skończy sie larmym. Jak i to niy pomoże, to starzik powiy: „Ciście mi stond!”. Bajtlom niy pozostowo wtedy nic inkszego jak „Stracić sie z landszaftu” opie. Gorszy jak jaki wnuk zacznie starzikom szpetnie łodpowiadać, co zdarzo sie coroz czynści niż „za starej piyrwej”. Taki łepczok mo ale „niewyparzony pysk”.
Dupa w kraglu
Ja, ja, w chałupie to je kożdy mondry. A jak rechtor tego samego w szkole łodpyto z tabliczki mnożynio, to tyn stoi przi tablicy jak „dupa w kraglu”, zacznie drzistać, że niy umioł sie złonaczyć, bo niy było sztromu i mioł cima w izbie. To mu rechtor powiy: „Fulosz jak mulorz!”, „Niy wiyszej mi sam nugli!”, Siodej! Ajncka!”.
Cyferblat wancki cisły
Abo se weźcie taki przikłod: galan czeko, umowiył sie z frelom na banhofie. Cugiym mieli jechać na rajza. No i dziołchy jak ni ma, tak ni ma. Jak przileciała cało sparzono, to cug już pojechoł. I co wtedy jij powiy? Może jij pedzieć: „Cila zaś ci cyferblat wancki cisły, ja? Jo sam taki wysztryndzony czekom na cia a ty? No toś se „pokopała w lelujach”! Na drugi roz jak bydziesz chciała kajś jechać, to możesz mi skoczyć na pukiel! Drałuj se sama, jo póda na piwo!” Chop bydzie fest ofuczany bo Cila wdycki robi wszysko na „łostatni driker”.
Takich ausdruków sami pewno znocie moc. Som jeszcze trocha inne, kere sie niy godo do łoczów, a bardzi przi jakimś rozprowianiu. Ale ło tym, na drugi roz.


text:
Zhorjelski staroměšćanski swjedźeń a dźiwadłowy festiwal wupadnjetej
Zhorjelc/Habrachćicy (AK/SN). W časach koronapandemije dyrbja tradicionalne ludowe swjedźenje, koncerty, festiwale a kulturne dny wupadnyć. Wot toho potrjechene su tež mjezynarodne a mjezu přesahowace terminy we wuchodnej Łužicy. „Aktualne wobmjezowanja, zadźeržeć pandemiju w Němskej kaž tež w susodnych krajach, nas nuzuja, tež lětuše Zhorjelske jazzowe dny wotprajić“, zdźěla tamniše towarstwo Kulturzuschlag. „Festiwal, kotryž smy składnostnje 25. jubileja z wosebje naročnym programom přihotowali, dyrbimy wo cyłe lěto přestorčić. Koncerty wotměja so tuž hakle wot 2. do 13. junija 2021.“


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim nich sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie tóm biołóm szczałke w tej czyrwiónej kostce, kieróm nóńdziecie pod spodkym”.
Naswol
Naswol cosi kómusi wynokwić, to ni ma nigdy dobre, bo skyrs tego mogymy narobić se dycki ostudy. Gorzij jak to naswol je tak zrobióne, że nie poradzymy dónś do tego, kiery nóm to wyrychtowoł. Kapkem je takich wiecy w naszym mieście, na kiere jak sie podziwómy, to zarozinko wiymy że kierysi to zrobił naswol. Moc razy to je tak, że ta wiec zrobióno naswol żodnymu ni ma na nic przidajno, ale dycki ś nióm je moc ostudy. Uż downo tako jedna wiec, kiero isto je zrobióno naswol, ciepła mi sie na łoczy i dzisio psziszeł na to czas coby ło tym napisać. Dłógi czas, a możne że aji dógi roki wedla tego kszeftu na Zamkowej w kierym se mogymy obsztelować rozmajte kuchynie i odmaryje, było kapkem placu na postawiyni se swojigo auta. Ale znaszeł sie gdosi taki, co mu to zawadzało, abo możne że to zrobił naswol i kozoł tam do ziymi weprać takóm świycóncóm gelendre. Skyrs czymu łona je świycónco tego nie wiym, ale za to, tak dobrze zawadzo, coby uż żodyn se tam swojigo auta nie postawil. Coby eszcze tego było mało, to zustała tam do ziymi weprano tako zieleźno ruła s prziszrubowanym znakym drogowym. Tyn znak prawi nóm ło tym, że jak by baji aji sie nóm podarziło jakosi postawić tam wedla tej gelendry auto, to sztrof mómy pewny. Szło by to eszcze jakosi wyrozumieć, jakby ta kostka s tego trotuaru zustała wyrargano, a na jeji miejsce zustoł zasioty tam trownik, ale pokiel łona tam bydzie, to każde auto szło by tam dzisio eszcze postawić i styknie yno s tej ziymi te świycóncóm gelendre wytargać i uż bydzie po radości.
Mini słownik gwary cieszyńskiej:
naswol - na umyślnie, wynokwić - wywinąć, skyrs - z powodu, dycki - zawsze, ostuda - kłopot, poradzymy - potrafimy, wyrychtowoł - zrobił, kapkem - trochę, wieca - rzeczy, podziwómy - popatrzymy, przidajno - potrzebna, ciepła - rzuciła, wedla - obok, kszeft - interes, obsztelować - zamówić, odmaryja - szafa, weprać - włożyć, gelendra - poręcz, zieleźno ruła - żelazna rura, prziszrubowane - przykręcone, prawi nóm - mówi nam, baji - na przykład, podarziło - udało się, sztrof - kara, zasioty - zasiany, pokiel - do póty.
Tóż mjyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text:
▶ Serbske nastupnosći w nowych rukach
Wót februara jo Hanka Rjelcyna zagronita za serbske nastupnosći we wokrejsu Górne Błota-Łužyca. Wóna naslědujo ako głownoamtska sobuźěłaśeŕka wokrejsnego zastojnstwa cesnoamtskej zagronitej za serbske nastupnosći Waltraud Ramotowej z Wětošowa, kótaraž jo amt źaseś lět wugbała. Rjelcyna jo dotychměst ako grajaŕka w złykomorojskem źiwadle źěłała a póchada z Górneje Łužyce.
▶ Přechod 3 w Celovecu
W Muzeju moderneho wuměłstwa Korutanska w Celovecu su 22. januara wustajeńcu »Wobrazy krajiny. Podobe pokrajine. Bilder einer Landschaft. Wobraze krajiny« wotewrěli, kotraž budźe tam hišće do 12. apryla widźeć. Po stacijomaj třikrajoweho projekta w Budyšinje a Slovenj Gradecu w Słowjenskej, je stacija w Awstriskej předposlednja před zakónčenjom w Choćebuzu. Na wotewrjenju wobdźělichu so wšitcy dwanaćo wuměłcy.
▶ Wo lyrice diskutowali
Ćežišćo rjadu tracTare Zwjazka serbskich wuměłcow bě nowa kniha Róže Domašyneje »W času zeza časa«. 26. februara diskutowachu w Budyšinje z awtorku mjez druhim Měrana Cušcyna – wona bě nimo toho wobšěrnu analyzu tekstow předstajiła –, Marka Maćijowa, Rejza Šěnowa a Měrćin Wjenk.


text:
Tachantska cyrkej swj. Pětra
Tachantska cyrkej swj. Pětra (němsce Dom St. Petri abo prosće Petridom) je najwjetši Boži dom w Budyšinje a simultana cyrkej, kotraž přisłuša tachantskej wosadźe swjateho Pětra a ewangelskej wosadźe samsneho mjena. Wona je konkatedrala Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa. Jako jedna z najstaršich simultanych cyrkwjow w Němskej wužiwa so wot katolskich a ewangelskich wěriwych zhromadnje. Cyrkej nadeńdźe so na Mjasowych wikach wosrjedź města a je po zdaću starša hač Serbska cyrkej při Žitnych wikach. Wona běše tež sydło tachantskeho kapitla swjateho Pětra.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěnje dopokazane naspomnjenje pochadźa z lěta 1217, hačrunjež eksistuje tež starši zapisk wokoło lěta 1000. W lěće 1218 bu prěni raz z kamjenja natwarjena a 24. junija poswjećena. 1456−1463 bu znowa natwarjena w pózdnjogotiskim stilu. Wot bamža Benedikta XV. dósta w juliju 1921 titul katedralneje cyrkwje. Mjez 1921 a 1980 běše ze sydłom ponowjeneho Mišnjanskeho biskopstwa, kotrež so pak w lěće 1980 do Drježdźan přesydli.
Twarjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Tachantska cyrkej je žurlowa cyrkej z třomi resp. štyrjomi łódźemi (štwórta łódź je přitwar w juhu) z pózdnjogotiskimi wjelbami. We hłownej łódźi je syćowy wjelb, w južnej hwězdny. Cyrkwinska łódź je 59 metrow dołha, 30 metrow šěroka a 17 metrow wysoka. Tachantska wěža je 83 m wysoka.
Wosadźe[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
K ewangelskej wosadźe swj. Pětra słušeja protestanća města Budyšina. Katolska wosada měješe w lěće 2016 3.825 čłonow z Budyšina a wokolnych wsow (2015: 3.811). Serbskorěčne kemše wotměwaja so w cyrkwi Našeje lubeje knjenje.
Do katolskeje tachantskeje wosady słušeja mjez druhim katolscy wobydlerjo Dźěžnikec, Hrubjelčic, Mnišonca a Słoneje Boršće.
Galerija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Cornelius Gurlitt: Der Dom St. Peter. W: Beschreibende Darstellung der älteren Bau- und Kunstdenkmäler des Königreichs Sachsen. 33. Zwjazk: Bautzen (Stadt). C. C. Meinhold, Dresden 1909, str. 1–58. (wobšěrne wopisanje)
Žorła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Webstrony wosady swj. Pětra (hsb.)
- Webstrony města Budyšina (hsb.)
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Bart | Bukecy | Budestecy | Budyšink | Budyšin, swj. Pětr | Budyšin, swj. Michał | Halštrow | Hodźij | Horni Wujězd | Hrodźišćo | Hućina | Huska | Chwaćicy | Klukš | Korzym | Kotecy | Kumwałd | Łupoj | Malešecy | Minakał | Njeswačidło | Palow | Porchow | Poršicy | Protecy | Rakecy | Smělna | Smječkecy | Wjelećin | Wóslink | Załom


text:
Verrières
- Verrières (Puy-de-Dôme) - gmin we Francyji, we regijůńe Uowerńijo
- Verrières (Orne) - gmin we Francyji, we regijůńe Dolno Normandyjo
- Verrières (Ardennes) - gmin we Francyji, we regijůńe Szampańijo-Ardyny
- Verrières (Aube) - gmin we Francyji, we regijůńe Szampańijo-Ardyny
- Verrières (Marne) - gmin we Francyji, we regijůńe Szampańijo-Ardyny
- Verrières (Aveyron) - gmin we Francyji, we regijůńe Midi-Pyrénées
- Verrières (Charente) - gmin we Francyji, we regijůńe Poitou-Charentes
- Verrières (Vienne) - gmin we Francyji, we regijůńe Poitou-Charentes


text:
Jutro lecymy, beztůż przirychtowalimy dlo Wos krůtki informator co, kaj a kej.
Biuro zawodůw bydymy mieli przi gimnastycznyj zali SP Stanowice. Zaproszůmy tam po ôdbiůr sztart paketůw.
Forplan wydarzynio:
10.00 – Ôdymkniyńciý biura zawodůw
10.00 – Lotaniý Juniora bydzie rywalizacjům szkolnům dlo szkolorzy ze szkołůw podstawowych ze gminy Czerwionka-Leszczyny
11.15 – Zawarcie biura zawodůw
11.45 – Uozgrzywka cuzamyn
12.00 – Sztart lotanio
13.30-14:00 – Dekoracjo zwyciynzcůw
godziny sům ôriyntacyjne a mogům sie pomiynić.
Tukej mogecie zoboczyć regulamin: regulamin.pdf
Trasa lotanio jak kożdego roka to 4 kůłka przi czym 2 piyrsze sům dugsze a 2 nostympne krůtsze – do kupy 10 km.
Landkarta trasy:
Parkplac dlo uczystnikůw lotanio a kibicůw – wele restauracyje Rogowa a wele kościoła.
Proszymy, coby niý uostawiać autokůw wele Pizzerii “Fabryka Pizzy”
Tym co sie przeblykajům spůminůmy, co můmy prajsy we kategoryjach: indywidualno (niýspodzianka) ai grupowo (puchar). Przi grupowych trza spełnić pora warunkůw: manszaft min 2 ludzi, przed lotaniym kapitan registruje grupa we kůnkursie. Wiyncyj info snojdziecie we biurze zawodůw.
WOŻNE: Trza zrobić fotki na ściance! Gynau ze tych fotek Jury wybiere nojlepszych.
Spůminůmy tyż ô Kůnkursie Kibicůw, kaj to Ci co lotajům bydům welować na nojlepszy manszaft kibicůw. Coby zawelować, trza bydzie wciepać szklano kulka do biksy ze numerym nojlepszego kibicujůncego manszaftu. Beztůż wożne je, coby spamiyntać na trasie, jaki numer mo nojlepszy manszaft.
Wasze bajtle uostawicie na czos lotanio animatorce ze GB Luxtorpeda. Niý przepůmnijcie sie, coby wziůńś ze sobům ôryginał deklaracje, kery wysyłaliście mailym do noszyj prasowyj rzecznik a ôddać ja animatorce.
Na mecie jak zowdy můmy dlo Wos medale ze piyrnika, trocha moczki a makůwek, bůn na los ai mały gyszynk dlo piyrszych 200, kerzi lecieli przebleczyni.


text:
- About Institute
- femme - HotelomegaShops , Air Jordan Kuo 1 High homme , Jordan Kuo 1 High , Jordan Kuo "Sneakers Air Jordan Kuo 11 Low ""Citrus""" Bianco
- Jonathon Goodwins custom Air Jordan XII 12 cleats - The Air Jordan 1 High OG "Heirloom" Drops September 24th - StclaircomoShops
- nike shoe with bubble all bottom of mouth pain
- cool nike shoes light for women - IetpShops - New 2012 nike sb releases schedule printable 2017 2018 nike dunk exchange 2008 free Floor Design - Tinker Hatfield
- KyпиTb БoTфopTы 35 36 — Heдoporo B kaTaлore БoTиHkи Ha Шaфe , KиeB и ykpaиHa
- jordan xxx black cat 811006 010
- air jordan 12 retro flu game
- air jordan 3 dark iris ct8532 105 release date
- nike air max 1 crepe hemp 2022 release date
- nike lebron 20 violet frost
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Hrańca
Hrańca (němsce Gränze) je wjeska z połsta wobydlerjemi[2] w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži 150 m nad mórskej hładźinu při Klóšterskej wodźe w serbskich Delanach. Hač do lěta 1957 bě Hrańca samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Sernjan a wot lěta 1974 Róžanta.
GeografijaWobdźěłać
Hrańca leži něhdźe dźesać kilometrow wuchodnje Kamjenca a 17 kilometrow sewjerozapadnje Budyšina w ratarsce wužiwanej łučinje Klóšterskeje wody při jeje prawym boku. We wokolinje běchu hač do 19. lětstotka rybjace haty.
Susodne wjeski su Sernjany na sewjeru, Hórki na juhowuchodźe, Haty a Nowa Wjeska na juhozapadźe a Horni Hajnk na zapadźe.
StawiznyWobdźěłać
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Grenicz sta so w lěće 1352.[3] Młódše alternatiwne mjeno je Rainsdorf, kotrež je přełožk serbskeho, wot słowjanskeho słowa granica/hranica pochadźaceho mjena (Rain = „hranica, mjeza“). Tute poćahuje so prawdźepodobnje na połoženje wjeski při tehdyšej wuchodnej hranicy wobsydstwa Kamjenskich knjezow, kotrymž słušachu wulke dźěle zapadneje Hornjeje Łužicy.[4] Hišće w cyrkwinskich knihach 19. lětstotka wužiwaše so němska forma Reintz.
1486 płaći Hrańca jako sydło ryćerja, nanajpozdźišo wot 1617 wukonješe pak Worklečanske ryćerkubło ležownostne knjejstwo we wjesce.
WobydlerstwoWobdźěłać
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 49 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.[5] Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 wot 50 wobydlerjow jenož dweju Němcow. Hač do dźensnišeho so w Hrańcy serbsce rěči.
Hrańčanscy křesćenjo su přewažnje katolscy a słušeja do Chróšćanskeje wosady.
Kulturne pomnikiWobdźěłać
Jako kulturne pomniki škitane stej dwaj modlerskej stołpaj z 18. lětstotka (jedyn sewjernje wjeski a tamny wosrjedź wsy), twarjenja třoch burskich statokow (čisła 6, 9/11, 18), křižny kamjeń při Delanskej dróze a dwaj swjatej křižej.
ŽórłaWobdźěłać
- ↑ staw: 31. decembra 2020; am-klosterwasser.de
- ↑ staw: 31. decembra 2020; am-klosterwasser.de
- ↑ Hrańca w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
- ↑ Informacije wo Hrańcy na stronach gmejny Ralbicy-Róžant]
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 97. → wšě wjeski


text:
Awtorka dźěćacych knihow
Moja stawizna
Najrjeńše na pisanju dźěćacych knihow je, zo móžu jako awtorka swět stajnje znowa wotkrywać a wunamakać – a to raz a zaso. Wobhladuju sej swět rady z wočomaj dźěsća – potom njeje wšo tak postajene a jednozmyslne. Wěcy přeměnjeja swój woznam, kaž so tež ja přeměnjam. Druhdy sym překwapjena, druhdy so nastróžu, potom zaso je žortne. Na tamnym boku mam přeco wjetši pokład žiwjenskich nazhonjenjow, a tež nazhonjenjow ze sobu a pisanjom. Tak čuju so wěsta při powědanju a móžu swojim kmanosćam dowěrjeć a runočasnje njeznaty kraj wuskušować. To njeradźi so přeco při prěnim pospyće, ale sym žiwa a pisam po swójskej zasadźe – sadźu pragmatiski ramik, potom pak sćěhuju tež mojej wutrobje a mojim zajimam, wuspytam, činju zmylki, stanu, staju sej krónu zaso prawje a pisam dale. Tak su hižo někotre knihi a teksty nastali, a sym horda a wjesoła, zo móža wone nětko tež druhich ludźi hnuć.
Wosebite wokomiki a wuznamjenjenja
Myto za nowu serbsku dramatiku z naju dźiwadłowej hru "Wurywanki" – zhromadnje z Dušanom
– 1999 – Załožba za serbski lud
Spěchowanske myto za młodu wuchodoeuropsku lyriku – myto Załožby Huberta Burdy
– 2004 Załožba Huberta Burdy
Kuratorij myta Ćišinskeho je mi za mój wusahowacy přinošk při wuwiwanju moderneje serbskeje literatury spěchowanske myto spožčił.
– 2017 Spěchowanske myto k mytu Ćišinskeho Załožby za serbski lud
Sym Branka porodźiła a wotnětka njemóžach jenož za dźěći pisać, ale jemu tež předčitać.
– 2002 – Branko
Kulturna załožba swobodneho stata Sakskeje je mi třiměsačny stipendij za projekt "Swětłownja" (krótka proza) spožčił.
– 2009 Kulturna załožba swobodneho stata Sakskeje
Sym ze swojim synom Brankom swójske nakładnistwo załožiła a smój so na mjezynarodne wiki podałoj.
– 2021 Veles Publishing LMT.
Wobrazy z mojeho swěta
Kak sym so jako awtorka wuwiła?
Sym so w Budyšinje do kultury serbskeje mjeńšiny w Němskej narodźiła. Łužica je lubozna krajina połna tradicijow w tehdy socialistiskim kraju. Woboje je mje formowało a słuša dźensa hišće ke mni, jako korjenje mojeho žiwjenskeho štoma. Knihi a pisanje su mje wot spočatka sem fascinowali, dawachu mi tróšt, nadźiju, inspiraciju a wotewrichu mój duch. Hižo dlěje hač połojcu swojeho žiwjenja sym nětko w Lipsku – mojej wuzwolenej domiznje. W Lipsku mam telko móžnosćow a kreatiwnu syć přećelow, zahrodkarjow a kolegow – njezabywši šěroke parki. Z tym je Lipsk idealne wuchadźišćo, zo bych z jednej nohu kruće zakótwjena we Łužicy stała a z tamnej prawy a fiktiwny swět wuskušowała. Poboku mam swojeho muža Dušana, z kotrymž na dołhich wuchodźowanjach po lěsu wo stawiznach rěčimoj a nowe ideje zrodźimoj.
Na spočatku sym basnje pisała. Bórze přidružichu so słuchohry za dźěći. Basnje přeměnichu so na spěwne teksty, hdźež je moja poetiska žiłka swoje městno namakała. Na to sćěhowachu njeličomne serije za dźěćacy časopis „Płomjo”, wjacore knihi w nakładnistwje Domowina, za dźěći kaž tež za dorosćenych, a wulka ličba powědančkow. Prawidłownje słyšiće moje słuchohry a spěwne teksty w Serbskim rozhłosu.
– Lubina Hajduk-Veljkovićowa
Štó su Serbja?
Rjenje, zo sy tu!
Pohladaj rady tež do naju podcasta, tam rěčimoj wo dźěćoch a knihach a mamoj prawidłownje zajimawych hosći 🙂


text:
informaciskego centruma
Tak jo wuglědało we Wusokej (Weißagk) w lěśe 1985, gaž su tam tu wjas wótbagrowali
dla wugloweje jamy Janšojce.
Fotograf: Jürgen Matschie
Buźćo wutšobnje witane na internetnem boce Dokumentaciskego a informaciskego centruma "Archiw zgubjonych jsow".
"Bog, ten kněz, jo stwórił Łužycu, ale ten cart jo how zarył tu brunicu."
Tak wopisujo stare serbske pśisłowo bejnje nadwojny poměr, kótaryž maju luźe we Łužycy k brunicy, k brunemu wugloju.
Južo 100 lět dłujko póstaja górnistwo, to wudobywanje wugla, cełe góspodarske wuwiśe teje howacej na strukturach chudučkeje Łužyce a pśinjaso luźam źěło.
Zrownju pak su wjelike wuglowe jamy bóžko zawóstajili krajiny, kótarež se rownaju mjasecoju. Jsy, sedlišća a wejsne źěle, kótarez su byli tam, źož jo raz był wugel w zemi, su se dewastěrowali, to groni: wóni buchu wótbagrowane.
W lěśe 1998 su pjerwjejšne wobydlarje ze Tšuckojc (Straußdorf) wuswěśili wopomnjeński kamjeń za swóju něgajšnu wjas. Tu běchu 1988 wótbagrowali za wuglowu jamu Wjelcej-pódpołdnjo.
Fotograf: Heinz Kott
Dogromady 136 łužyskich jsow, a wjaskow a wejsnych źělow jo se z lěta 1924 na taki part docełego abo pó źělach pózgubjowało. Wušej 25000 za wětšy źěl serbskich luźi (to su jano oficialne licby) jo zgubiło swóju domownju. Źinsa su take "zgubjone jsy" za wětšy źěl zakopane w kumštnych jazorach abo pód rekultiwěrowanymi płoninami. Jano wopomnjeńske kamjenje abo tofle pokažu wótergi na to, až su tam raz luźe bydlili.
Serbske žeńske pśi źěle na póli – wótmólowane w Liškowku (Klein Lieskow). W lětoma 1986 a 1987 jo ta wjas pśišła pšec dla wugloweje jamy Chóśebuz-pódpołnoc.
Fotograf: Fritz Kschammer
Archiw zgubjonych jsow dokumentěrujo w multimedialnej stawnej wustajeńcy historiju toś tych "zgubjonych jsow". Wón pšaša za tym, co su pótrjefjone luźe dožywili, ako su se pśesedlili, a informěrujo wó tom, kak su něga a źinsa luźe se pśesedlili a kak jo se to wucyniło na jich žywjenje. Wósebnje se pśi tom pśedstajijo, kak problematiske su byli a su hyšći dalej te slědy, kótarež jo górnistwo zawóstajiło w kulturje, w rěcy a w sedleńskem rumje Serbow, teje we Łužycy žyweje narodneje mjeńšyny.
Na wjelikem pśestrěńcu, na kótaremž jo namólowana kórta Łužyce, mógu woglědarje z modernym interaktiwnym rědom za cytanje pytaś a dostaś informacije k tym jadnotliwym wótbagrowanym jsam.
Fotograf: Michael Helbig
Zaměr Archiwa zgubjonych jsow, jo systematiski zběraś wšen material a jen wugódnośiś a we wustajeńcy dokumentěrowaś k temje "Wótbagrowanja a pśesedlenja we łužyskem brunicowem rewěrje".
Wustajeńcu Archiw zgubjonych jsow su naźěłali fachniki, a te , ako su pón wšo zestajili a wugótowali, su to cynili pó njezwuconem multimedialnem modernem koncepśe. Wósebna atrakcija jo pśi tom wjeliki pśestrjeńc, na kótaremž su namólowane wše 136 doněntejšne wótbagrowane jsy a sedlišća w Dolnej a Górnej Łužycy.
Na tom pśestrjeńcu móžośo chójźiś, a z pomocu mobilnego rěda za cytanje namakaśo wše te zgubjone městna.
Z touchsreenmonitorom infosrěbaka daju se pón detajlěrowane informacije k tym jsam z datoweje banki městnow wótwołaś.
Archiw zgubjonych jsow jo w gmejnskem centrumje Rogowa (Horno), kenž jo źěl města Baršć (Łužyca).
Fotograf: AVO
Na taki part jo Archiw zgubjonych jsow we swójej cełej tematice a we swójom inowatiwnem wugótowanju dotychměst ten jadnučki taki w cełej Nimskej.
Archiw zgubjonych jsow jo w měsće Baršć (Łužyca), a to w nowem měsćańskem źělu Rogow, kenž su w lětach 2002 do 2004 nowo twarili. Wobydlarje něgajšnego Rogowa su dejali w lěśe 2003 pśeśěgnuś do noweje domownje w Baršću, pótom, až běchu se wjele lět dłujko pśeśiwo tomu stajali a woborali.
Wustajeńca jo zgromadny projekt Vattenfalla Europe Mining, Domowiny, Załožby Rogow a města Baršć (Łužyca).


text:
Hospodarski plan města Budyšina zdźěłać je lěto wob lěto ćeše. Tajki plan za lětsa nastajić je wosebite wužadanje, kaž bě wčera na posedźenju tudyšeje měšćanskeje rady słyšeć.
Budyšin (SN/MWj). Financny měšćanosta Budyšina dr. Robert Böhmer měješe na wčerawšim posedźenju měšćanskeje rady nadawk, hrubje rozłožić tuchwilne połoženje města a kak chce wone spagat mjez pobrachowacymi pjenjezami a swójskimi přećemi zmištrować. Radźićeljo rozjimachu w prěnim wuradźowanju hospodarski plan 2022. Tón drje budźe jutře tema na njezjawnym posedźenju radźićelow, někotre ličby pak je dr. Böhmer hižo wčera mjenował.


text:
Pjatk 2. do 4.9. Wjesny swjedźeń w Hrodźišću składnostnje 800lětneho wobstaća wsy
Staroměšćanski festiwal w Budyšinje
Pjatk 2.9. 17:00 Wotewrjenje wustajeńcy „SerbskiKonsum – der Laden für sorbische Accessoires“ w Stróžanskim Domje tysac hatow
19:00 Wosebita filmowa nóc z premjeru serbskeho dźěćaceho filma „Mała wjera“ w Pančicach-Kukowje
19:30 Němy film Charlieja Chaplina „The Kid“ z přewo- dom na pišćelach w Budyskej cyrkwi swj. Pětra
20:00 Filmowy wječor „Łužiske dohlady“ w Budyskim Kamjentnym domje
Sobotu 3.9. 13:00 Finalny běh wo Němske dumperowe mišterstwa w Drjowku
10:00 Budyski klankodźiwadłowy swjedźeń pod Starej wodarnju
14:00 Lětnje pućowanje Serbskeho ewangelskeho towarstwa a serbski swjedźeń na Jaworkec/Maćijec statoku w Hrubjelčicach
14:00 Swójbny swjedźeń towarstwa Kolesko w Slepom
17:00 Ekumeniski nyšpor na dworowym swjedźenju w Hrubjelčicach
18:30 Swěčkowy swjedźeń a 3. hrodowy koncert w Nje - swačidle
18:30 Předstajenje „Der nixt tanzt“ we wobłuku Łužiskeho festiwala na Trjebinskim Šusterec statoku
18:30 25. swěčkowy swjedźeń a 3. hrodowy koncert w Njeswačidle


text:
Dyskusyjo mustra:User alfabyt polski
Inno nazwa tygo mustraEdytuj
Terozki to je "Muster:Userbox alfabyt polski" i bestoż ńy idźe go wrazić do {{Babel}} sam kaj mom godki naszkryflane we profilu. Jo bych to půmjyńoł na "Muster:User alfabyt polski", analogiczńy do "Muster:User Steuer", to wtedy by go szło wrazić do Babla. Ino jo ńy chca ńikomu popsuć userzajty i ńy wjem czy moga to przećepać, czy ino adminy mogom. --Kurogetsusai (dyskusja) 01:39, 10 wrz 2014 (CEST)
- A przi uokazji... Alfabyt czy szrajbůnek? Chyba kożdy szrajbůnek je mjanowany "szrajbůnek" na szl.wiki oprócz tygo: Alfabyt polski lo ślůnskij godki. --Kurogetsusai (dyskusja) 02:58, 10 wrz 2014 (CEST)
- Pyrsk, mosz recht, trza to przećepać a kůmedyji sam ńy ma bo likujůncych zajt ńy ma wjela skiż tygo ńy trza sam bota. Krům tygo to co to szrajbůnek a alfabyt mosz wytuplikowane we tych artiklach. Krol111 kontakt 16:54, 10 wrz 2014 (CEST)
- GotoweKrol111 kontakt 17:05, 10 wrz 2014 (CEST)


text:
- Zasady pisowni języka śląskiego - Henryk Jaroszewicz
- Moja babcia gotowała dla Gierka. Kulinarna podróż na Śląsk w czasach PRL-u
- Sprawa rodziny Tebbe. Kolacja z mumią - Monika Kassner
- Pippi Långstrump (po ślōnsku) - Astrid Lindgren + audiobook
- H. Buchner - Ciotka Flora
- Ciulandia - Henryk Waniek
- Kajś. Gyszichta ô Gornym Ślonsku. Edycyjo ślonsko
- Naklejka GŌRNY ŚLŌNSK
- Naklejka SILESIA
- Kalendarz 2023 "Górny Śląsk" Jarosława Kassnera
Mecynas ślōnskij gŏdki - szczegóły i donatorzy
Nasze książki w Google Books oraz Google Play
E-BOOK - Kōmisorz Hanusik i Sznupok - M. Melon
towar niedostępnydodaj do przechowalni
Opis
Książka do pobrania jako E-Book w formacie .epub i .mobi (wybierz Odbiór osobisty, żeby nie płacić za wysyłkę!)
III tajla ôpowiadanio Marcina Melona: "Kōmisorz Hanusik i Sznupok"
Godajōm ô nim „ślōnski Indiana Jones", chocioż blank na takigo niy wyglōndo… Godajōm ô nim „Sznupok”, bo żodyn niy poradzi wysznupać tego, co ôn… Richat Poliwoda, chop kerego lynko sie kożdy gizd na Ślōnsku. Nowo ksiōnżka Marcina Melona „Kōmisorz Hanusik i Sznupok” już do lajstnyncio!
Wersyjŏ e-book yno po naszymu!
Ôbrŏzek na ôbkłŏdka: Jarek Kassner


text:
Polska: Arkadiusz Piech powołany do reprezentacji Polski!
Aktualizacja: 17:02
Autor: MDvR
Powołani zawodnicy
Bramkarze: Rafał Gikiewicz (Śląsk Wrocław), Michał Gliwa (Polonia Warszawa)
Obrońcy: Piotr Celeban (Śląsk Wrocław), Grzegorz Wojtkowiak (Lech Poznań), Marcin Kamiński (Lech Poznań), Maciej Sadlok (Polonia Warszawa), Filip Modelski (GKS Bełchatów), Adam Danch (Górnik Zabrze)
Pomocnicy: Tomasz Jodłowiec (Polonia Warszawa), Rafał Murawski (Lech Poznań), Szymon Pawłowski (Zagłębie Lubin), Sebastian Mila (Śląsk Wrocław), Waldemar Sobota (Śląsk Wrocław), Tomasz Kupisz (Jagiellonia Białystok)
Napastnicy: Arkadiusz Piech (Ruch Chorzów), Maciej Jankowski (Ruch Chorzów), Arkadiusz Woźniak (Zagłębie Lubin)


text:
Austryjŏcke Cysŏrstwo
Austryjŏcke Cysŏrstwo (niy. dŏwnij Kaiserthum Oesterreich, podug terŏźnyj gŏdki Kaisertum Österreich) – gyszichtowe cysŏrstwo we Ojropie, stworzōne 11 siyrpnia 1804 roku bez Franca II. Habsburga. Cuzamyn ze Krōlestwym Prus bōło to nojsiylniyjsze państwo Niymieckij Kōnfederacyje aże do jeji szlusu we 1866, kej to Prusy po wygranyj we austryjŏcko-pruskij wojnie zdobyły hegymōnijõ a utworziły Pōłnocnōniymiecki Zwiōnzek, kery nastympnie ôstoł Niymieckim Cysŏrstwym. Skuli tego co Austryjŏ niy ôstała włōnczōnŏ do prziszłego niymieckigo sztatu, we 1867 po austro-madziarskim kōmprōmisie Austryjŏcke Cysŏrstwo przekształcōno we Austro-Madziary.


text:
Lethe
Lethe (z grjekskeho λήθn: zabyće) je po grjekskej mytologiji jedna z rěkow podswěta.
Pochad mjena[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Mjeno pochadźa ze starogrjekskeje rěče a woznamjenja posłownje zabyćiwosć abo schowanosć. Grjekske słowo za wěrnosć je a-lethe-ia, štož woznamjenja njezabyćiwosć abo njeschowanosć: Wěrjachu, zo zabudźe, štóž z Lethe pije, swoje dopomnjenja. Někotři wěrjachu samo do toho, zo dyrbjachu duše z wonej rěki pić, prjedy hač so znowa narodźa, zo njebychu so na předchadne žiwjenje dopmnjeli.
Pozdźiše poćahowanja na rěku Lethe[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W bójskej komediji naspomni so rěka Lethe. Jeje horni běh nadeńdźe so w zemskim paradizu na wjeršku hory wučisćenja a ćeče wottam dele k srjedźišću zemje. Rjek bójskeje komedije, Dante Alighieri, dyrbi so w rěce Lethe myć, prjedy hač smě do raja zastupić.
W Goethowej dramje Faust II (I. Akt, Powabna krajina) namołwi Ariel duchow, zo bychu Fausta „im Tau von Lethers Flut“ wukupali, zo by móhł swoje dopomnjenki na pakt z čertom a swoje winy z Fausta I zabyć.
Dalše naspomnjenja rěki Lethe namakaja so pola Hölderlina w Hyperionje, pola Bertolda Brechta w dramje Baal a pola wjele druhich spisowaćelow.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Němska wikipedija


text:
Wuhančicy-Koblica
Wuhančicy-Koblica (němsce Weigsdorf-Köblitz) je něhdyša gmejna na samym juhu Budyskeho wokrjesa a wot lěta 1999 gmejnski dźěl Kumwałda.
Gmejna nasta w lěće 1930 přez zjednoćenje dotal samostatneju gmejnow Wuhančicy a Koblica.
GeografijaWobdźěłać
Wjes leži w Hornjej Łužicy něhdźe dźesać kilometrow južnje Budyšina při zwjazkowej dróze 96 do Žitawy, kotraž přeprěkuje zapadny dźěl wsy. Wuhančicy-Koblica leži na zapadnym zachodźe Kumwałdskeho doła mjez Wbohowom na zapadźe a Kumwałdom na wuchodźe. Južnje Wuhančic nadeńdźe so wjeska Wjerbjež a přesmyk dróhi ze samsnym mjenom.
Kumwałdźanka běži na sewjernej kromje wsy z wuchoda do zapada, hdźež so do Sprjewje wuliwa.
StawiznyWobdźěłać
Wokoło hata na wuchodźe gmejnskeho dźěla ležace Wuhančicy naspomnichu so prěni raz pisomnje w lěće 1350 jako Wygandistorf,[1] Koblica w lěće 1419 jako Cobelitz.[2] Wuchadźejo z wjesneju mjenow nastachu Wuhančicy prawdźepodobnje hakle za čas němskeje kolonizacije Hornjeje Łužicy, mjeztym zo je Koblica serbskeho pochada. Cyrkwinsce słušatej wobě wjesce do Kumwałdskeje ewangelskeje wosady.
WobydlerstwoWobdźěłać
W lěće 1890 mějachu Wuhančicy 386 wobydlerjow a Koblica 278. Do Druheje swětoweje wójny ležeše ličba wobydlerstwa pola 875 (1939). Wulki skok wučini přichad přesydlencow z něhdyšich wuchodnych kónčin Němskeje po 1945, tak zo bydlachu 1950 hižo 1171 wobydlerjow w gmejnje. Přez industrielne wuwiće za čas NDR rosće tuta ličba hač do lěta 1990 na 2127.
Arnošt Černik zwěsći w 1950tych lětach 27 serbsce rěčacych wobydlerjow, mjez nimi třo młodostni.[3] To wotpowědowaše 2,5 % cyłkowneho wobydlerstwa.
WobchadWobdźěłać
We Wuhančicach-Koblicy wotbočuje statna dróha S115, kotraž wjedźe přez Kumwałd do Lubija, wot zwjazkoweje dróhi 96 (Budyšin–Žitawa). Wot 1890 do 1998 měješe gmejna zdobom zastanišćo při železniskej čarje Budestecy–Lubij (do 1928 jenož hač do Hornjeho Kumwałda), při kotrymž zastawachu hač do lěta 1997 tež wosobowe ćahi na relaciji Budyšin–Lubij.
WšelćiznyWobdźěłać
Na skłoninje wyše Wuhančic-Koblicy nadeńdźe so awtocrossowa čara Matschenberg Offroad Arena.
ŽórłaWobdźěłać
- ↑ Wuhančicy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
- ↑ Koblica w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
- ↑ Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995. [1094 wobydlerjow, z nich 15 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 9 z pasiwnymi, 3 serbske dźěći a młodostni, 1067 bjez znajomosćow] → wšě wjeski
WotkazajWobdźěłać
- Wuhančicy-Koblica w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)


text:
Zbigniew Kościów, Jan Arnošt Smoler – Zarys życiorysu, 62 str., brošura, ISBN 978-83-927421-7-3
W Bibliotečce pólsko-serbskeho zjednoćenstwa »Pro Lusatia« w Opolu je kónc lěta 2019 jako čisło 10 »Zarys žiwjenjoběha« Jana Arnošta Smolerja (1816 – 1884) wušoł. Awtor brošury je Opolski spisowaćel, kritikar a pedagoga Zbigniew Kościów (91), znajer kultury w Pólskej a we Łužicy. Skromna, tónkróć njeilustrowana publikacija wobsahuje wopis Smolerjoweho žiwjenja, k tomu »Dosłowo«. Jako wodźacy motiw słuži znate wěšćenje Handrija Lubjenskeho, zo dźěło za »swój lud« wunjese młodemu Smolerjej předewšěm »njepřećelstwo Němcow a njedźak Serbow« (str. 9). Spisar wuzběhuje zwiski narodneho wozrodźerja do Pólskeje a Ruskeje. Wudaće wudospołnjeja přehlad wažnych knihow a nastawkow Smolerja, bibliografija serbskich a pólskich dźěłow a zběrka čestnych basnjow wo nim, na kóncu sćěhuje dospołny indeks mjenowanych wosobow a geografiskich městnow.


text: Budyšin (CS/SN). Dźensa wječor budźe premjera „Budyskich narěčow“ w tachantskej cyrkwi. Prěni rěčnik budźe Wolfgang Tiefensee (SPD), durinski hospodarski minister. Wo spěchowanju noweho rjadu zarjadowanjow, kotryž Spěchowanske towarstwo ekumeniskeho tachantskeho wobchoda organizuje, je financny wuběrk Budyskeje měšćanskeje rady na swojim posedźenju minjenu wutoru wothłosował. Organizatorojo běchu próstwu wo podpěru 4 700 eurow zapodali. Radźićel AfD Sieghard Albert je k tomu někotrežkuli znapřećiwił. Wón njerozumi, zo trjebaja financny wuběrk jenož hišće k „wotnygowanju“ sumy, wšako su zrěčenja hižo wotzamknjene. Zo pak su organizatorojo politikarku FDP Marie-Agnes Strack-Zimmermann přeprosyli, předsydku zakitowanskeho wuběrka zwjazkoweho sejma, nic jenož pola radźićela Alberta ryze stróžele wubudźa. Rěč bě wo tym, zo je wona čista brónjenska lobbyistka, kotraž so za dodawanje bróni zasadźuje.


text:
„Wěrny nakładnik měł nan a mać być, dójka a kludźer. Wón dyrbjał mozy filozofa, wid radiologi a miłosć chorobneje sotry měć. Něšto pak na žadyn pad njeměł měć: swójske žiwjenje.“ To měni Fritz J. Raddatz, bywši šeflektor a naměstnik nawody nakładnistwa Rowohlt. Čim mjeńše nakładnistwo je, ćim bóle to płaći. W małym nakładnistwje ma nakładnik wot prěnjeho planowanja hač k předani knihow a nastajenju programoweje linije wšo na swojimaj ramjenjomaj. To drje jeho duchownje a kulturnje pozběhuje, ale zdobom jeho – jeli čuwy, dwěle a starosće sobu ličiš – njesměrnje tłóči. Prosće prajene: To je hotowe sebjewuklukowanje. Nakładnik, załožićel a mějićel renoměrowaneho łužiskeho nakładnistwa Lusatia Frank Stübner bě sej wšo to nabrěmjenił. Ale hišće wjace: Wón je wědu wo serbskej domiznje šěrokemu, zajimowanemu němskemu čitarstwu spřistupnił.
„Orchester Serbskeho gymnazija Budyšin, kotryž bu 2001 załoženy, zetkawa so kóždu srjedu pod nawodom Conny Wolf na dwuhodźinsku probu. Ličba sobuskutkowacych so lětnje měnja, dokelž nowačcy k tomu přińdu a maturanća orchester po zakónčenju šule wopušća. Mjeztym druha cejdejka je zběrka kompozicijow orchestroweje nawodnicy, kotrež maja zwjetša motiw serbskich ludowych spěwow. Elementy jazza, bluesa, swinga a dalšich hudźbnych družin zwjazuja so do zajimawych modernych kruchow.“ Tak daloko k wopisowanju w bookleće noweje cejdejki Sorbian New Folk 2.
Před wjace hač pjatnaće lětami běch sam sobustaw woneho orchestra. Dopominam so hišće na twórby kaž Charleston, kotryž bu za přewod rejwanskeje skupiny Serbskeho gymnazija nazwučowany a mjez druhim na schadźowance wuspěšnje předstajeny.
„Wjesele do rejki“
Třeći nakład wot Załožby za serbski lud wudateje cejdeje „Wjesele do rejki“ je dokładnje to, štož na njej steji: serbska hudźba za rejwanske skupiny. Idealna za proby a mnohich wospjetowanjow dla za ekstensiwne zwučowanja; za naposkanje před domjacym kaminom so zběrka tohodla skerje njehodźi. Cyłkownje zaklinči třinaće zwjetša znatych pěsnjow, rjadowanych do dweju dźělow, wjele z nich we wšelakorych wersijach.
Prěnja połojca wobsahuje standardy kaž „Šewc (Takle wjerćimy)“, „Katyržinka, swěrna moja“ abo „Hanka, ty sy kołowrótna“. Najprjedy jewja so wone ryzy instrumentalnje, jónu za akordeonowe solo, zahrate wot Uty Menesis, na to w interpretaciji folklorneje skupiny Sprjewjan. Potom su spěwčki hišće raz dwójce słyšeć, mjenujcy z tekstom we woběmaj našimaj rěčomaj. Delnjoserbske drastowe towarstwo Pśěza přewza nadawk w swojej maćeršćinje, Sprjewjenjo spěwaja hornjoserbske štučki.
K žiwym idolam literatury, kotrež sym w minjenych lětdźesatkach wosobinsce zetkał, słuša Jewgenij Jewtušenko. 84lětny ruski basnik je 1. apryla w ameriskim měsće Tulsa (zwjazkowy stat Oklahoma) zemrěł.
Njedźelu připołdnju srjedź oktobra 1980 w foyeru hotela „Iveria“ w Suchumiju: Na zahajenskim přijeću we wobłuku swjedźenja poezije w Georgiskej, na kotrymž so z pomocu Koła serbskich spisowaćelow wobdźělich, tłóčachu so syły ludźi, wosebje wokoło tehdy hižo swětoznateho basnika Jewgenija Jewtušenka. Jako so mje dohlada, wón bjez wahanja ke mni „skoči“, pod błyskotom fotoaparatow a kamerow. Šibale so smějkotajo, z chětro hordoznym a krutym wobličom mje Jewtušenko narěča: „Wupadaće kaž mój bratr.“ A wopraša so: „Zwotkel pochadźeće?“ Prajach, zo sym Łužiski Serb z NDR a zo basnju w rěči najmjeńšeho słowjanskeho ludu, ale tež němsce.
Jewtušenko wokomiknje čoło zmoršći a z jěrym přizynkom wuprasny: „Do NDR mje dotal přeprosyli njejsu. Postrowće mojeho přećela Heinricha Bölla.“
Najwažniša lětuša edicija LND drje je nowostka „Pjeć lětstotkow – Serbja a reformacija“. „Předležacy zběrnik předstaja wuskutki Wittenbergskeje reformacije na Serbow“, pisa wudawaćel, serbski superintendent Jan Malink, w předsłowje. K wuznamnej róčnicy wudaty zwjazk ma 19 dwurěčnych přinoškow, kóždy króć najprjedy w němskej a po tym w serbskej rěči, dwójce w delnjoserbšćinje.
Wudawaćel je ze štyrjomi nastawkami zastupjeny. W teksće „Luther, Melanchthon a Serbja“ wěnuje so Malink reformatorej Lutherej, jeho najwušemu sobuwojowarjej Melanchthonej a jeju poćaham k našemu ludej. Čitar zhoni znate fakty, zo njeje Luther ženje w Serbach był, zo njeje so ani za ani přećiwo serbskemu přełožkej biblije wuprajił, kaž běchu to někotre serbske wosobiny w zašłosći twjerdźili. W swojich priwatnych rozmołwach za blidom pak bě, kaž na druhe ludy tež, hrubje na „Wendow“ swarjeł. Derje je, zo Malink rozłoži, što je Luther pod „Wendami“ zrozumił. Melanchthon pak měješe lěpši poměr k Serbam a dalšim Słowjanam, wšako bě jeho přichodny syn Kaspar Peuker Serb z Budyšina.
Při dešćikojtym zymnym wjedrje wopušći 53lětna Gina Hentsch swoje Budyske bydlenje njedaloko tachantskeje cyrkwje a dźe do domu Serbskeho ludoweho ansambla. A dypkownje dóńdźe na dorěčane zetkanje k rozmołwje.
Chcu wjace wo žonje wědźeć, kotraž hižo mnohe lěta tež w Serbach kulturne skupiny na klawěrje přewodźa, z wulkim angažementom a ze zahoritosću serbsku kulturu spěchuje. Hakle njedawno, kónc zašłeho lěta, je wona na nazymskimaj koncertomaj w Chrósćicach Serbski muski chór Delany a w Njeswačidle chór Budyšin přewodźała. A připosłucharjo adwentneho koncerta 1. serbskeje kulturneje brigady pod nawodom Friedemanna Böhmy dožiwichu ju w Budyskej Michałskej cyrkwi hromadźe z chórom gymnaziastow na pišćelach hrać. „Dźěłam rady ze serbskimi ćělesami“, praji rodźena Rumunka.
Stota wosebita wustajeńca w Choćebuskim Serbskim domje
Hdyž Serbska kulturna informacija Lodka w Choćebuzu z wosebitymi kartkami a plakatami na wotewrjenje swojich wustajeńcow w Serbskim domje přeproša, pokazuja wone stajnje typiski wobraz wuměłca abo wuměłče. Při nětčišej wustajeńcy pak je na přeprošenjach a plakatach 50 motiwow wotćišćanych! A to ma swoju přičinu. Tale wuměłstwowa přehladka je jubilejna, hižo stota po lěće 1992, po tym zo běchu Lodku w Choćebuskim Serbskim domje w měrcu před 25 lětami wotewrěli. Tehdy běchu sobudźěłaćerki Lodki ideju zrodźili, tam kóžde lěto štyri wustajeńcy pokazać.
Serbski komponist Ulrich Pogoda, bydlacy w Choćebuzu, je aktiwny hudźbutwórc. Wo nowych projektach a dalšich předewzaćach je so z nim Alfons Wićaz rozmołwjał.
Před třomi lětami sće za inscenaciju Budyskeho NSLDź wo Alojsu Andrickim „Chodźić po rukomaj“ zajimawu hudźbu stworił, kotraž je připosłucharjow putała.
U. Pogoda: Kruch a hudźba běštej wěnowanej 100. narodninam martrarja Alojsa Andrickeho, kiž je při wšěch represalijach swojej nutřkownej poziciji a přeswědčenosći swěrny wostał a zmužity był. Wón je nam Serbam jara sylny symbol. Tole chcych tež w swojej hudźbje zwuraznić. Sym tuž jara wjesoły, zo bu twórba tak derje přiwzata.
Na čim jako aktiwny hudźbutwórc tuchwilu dźěłaće?
Zajimawa kniha rodźeneho łužiskeho wuměłca Reinharda Royja
Dóńt to wuměłca: Doma je lědma znaty, ale zwonka wuskeje domizny připóznaty a chwaleny. Z Reinhardom Royjom ma so nimale tež tak, njeby-li so wón sam prezentował na wustajeńcach a galerijach w Zgorzelecu a Zhorjelcu a šěršeje domizny na jednej, w New Yorku, Łódźi, Berlinje, Frankfurće nad Mohanom na tamnej stronje. Jeničce w pjeć lětach na nimale štyrceći wustajeńcach a galerijach – to je wjace hač kedźbyhódna přitomnosć na wuměłstwowej scenje našich dnjow a je indic připóznaća.
Reinhard Roy, rodźeny 1948 w Klětnom, syn serbskeho komponista Hinca Roja, nječini rowjenkam přistup k swojim twórbam runjewon lochki. Mjenuje dźě wón sam dypkowy raster jako swój charakteristiski srědk zwuraznjenja. Jednorje prajene: Je sej za swoje tworjenje raster wunamakał. Raster dawa jemu, kaž přiznawa, wěste móžnosće. „Wužiwam“, tak wón piše, „tónle zhotowjerski element za to, zwobraznjeć rumowe skutkowanje na płoninje.“
Serbske spěwy w błótowskim Lubinje zaklinčeli
Pod hesłom „Serbske spiwy“ móžachmy 3. měrca dožiwić zhromadny koncert chórow Serbskeho ludoweho ansambla a Delnjoserbskeho gymnazija Choćebuz na Paula Gerhardtowym gymnaziju w błótowskim Lubinje. Bohužel je so ličba přisłucharjow nimale runała ličbje akterow na jewišću, štož njeje optimalne za koncertnu atmosferu. Moderaciju mějachu Annika Spießec, Annemarie Voigtec a Jack Schwietzer. Škoda, zo stej holcy připowědźe přespěšnje přednjesłoj, pod čimž zrozumliwosć ćerpješe.


text:
Lawske hrjebje
Lawske hrjebje (němsce Lauengraben) je nutřkoměšćanska dróha w Budyskim starym měsće. Wone wjedu južnje měšćanskeho jadra wot Žitnych wikach na wuchodźe k Mostej měra na zapadźe a su dźěl statneje dróhi S 111, prjedawšeje zwjazkoweje dróhi B 6.
Hasa slěduje něhdyšej měšćanskej muri resp. jeje hrjebjam a dósta swoje mjeno wot bliskeje Lawskeje wěže.
Při Lawskich hrjebjach nadeńdźe so w lěće 2000 wotewrjeny nakupowanski centrum při Žitnych wikach. Na jeho městnje steještej do toho Lutherowa šula kaž tež stare Měšćanske dźiwadło (do 1968). Při tak mjenowanym Vogelowym křižowanišću z Wonkownej Lawskej na zapadnym kóncu Lawskich hrjebjow nadeńdźeše so wot 1904 do 1945 stary Serbski dom. Ležownosć bě Jan Arnošt Smoler w lěće 1873 za natwar Maćičneho domu kupił.
Kulturne pomniki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Jeničke jako kulturny pomnik škitane twarjenje při Lawskich hrjebjach je bydlenski a wobchodny dom čo. 18 při róžku Seminarskeje z lěta 1830.


text:
Skupina w Budyšinje bydlacych Polakow hlada rownišćo za swojich krajanow. Tradicionalnje wokoło swjedźenja Wšěch swjatych a Chudych dušow modla so woni – tule ze swojim měšnikom Marcinom Ogórekom – za 33 woporow, zahinjenych muži, žony a dźěći w Druhej swětowej wójnje. Wopomnišćo ze šěreho zornowca z pólskim worjołom na Michałskim kěrchowje postajichu w 1970tych lětach.
Foto: Jolanta B.-Rječcyna
Za škit a podpěru delnjoněmčiny
Podstupim. Braniborski kabinet je wutoru rozprawje ministerstwa za kulturu a wědomosć přihłosował, pruwować zakonjedawarske předewzaće za škit delnjoněmčiny. Z pruwowanskeje rozprawy wuchadźa, zo je zakoń móžny puć k škitej a podpěrje delnjoněmskeje rěče w Braniborskej, a tam su ćežišća za to podate. Rozprawu nětko krajnemu sejmej k dalšemu wobdźěłanju posrědkuja.
Dosć kandidatow nadal njeje
Budyšin. Doba za zapodaće kandidaturow ze Sakskeje za přichodnu wólbnu periodu załožboweje rady je hač do srjedy, 30. nowembra, podlěšena. Zwjazkowe předsydstwo Domowiny je we wokolnym wothłosowanju namjet prezidija sćěhowało. Wólby su we wobłuku wurjadneho posedźenja zwjazkoweho předsydstwa 13. januara 2023 předwidźane.
Maja Rusku za „teroristiski“ stat
Elektrokolesy pokradnyli
Kamjenc. Policija registruje we wuchodnej Sakskej dźeń a wjace padustwow elektrokolesow. Tak su njeznaći w nocy na njedźelu na Sewjernej w Kamjencu pedelec w hódnoće něhdźe 3 800 eurow spakosćili. W Zhorjelcu zhubi so w samsnej nocy e-bike w hódnoće 1 600 eurow z wjaceswójbneho domu.
Trjebin (CK/SN). Pjeć metrow wysoka je nowa wjesna tafla Miłoraza. Z tutej njewšědnej naprawu reaguje Trjebinska gmejna na to, zo buchu w jeje wjesnym dźělu hižo wjacekróć wjesne tafle pokradnjene.
Budyšin. „Pěseń moja, pozběhń so“ je hesło komorneho koncerta na česć Jana Pawoła Nagela jutře, srjedu, w 17 hodź. na žurli Budyskeho Serbskeho ludoweho ansambla. Składnostnje 25. posmjertnin Nagela, jednoho z najwuznamnišich serbskich komponistow 20. lětstotka, zetkataj so pianistka Liana Bertókowa a tenor Pětr Cyž, zo byštaj zhromadnje na komponista spominałoj. Wuchadźišćo je Nagelowa awtobiografija „Dźěćatstwo w Złyčinje“, wušła 1993 w LND. W komornym programje so lubozne wopisowanja Nagela swójskich kaž tež twórbow hudźbnych rowjenkow a pućrubarjow hudźbnje wobrubja.
Radźićeljo wuradźuja
Chrósćicy. Přichodne posedźenje Chróšćanskeje gmejnskeje rady wotměje so štwórtk, 17. nowembra, w 19 hodź. w gmejnskim a kulturnym centrumje. W zjawnym dźělu póńdźe mjez druhim wo dalše planowanje narunanskeho twara gratownje Chróšćanskeje dobrowólneje wohnjoweje wobory.
Pytaja sobuskutkowacych
Budyšin (CS/SN). Zajimcow za słužbu pola sakskeje policije je po wšěm zdaću dosć. To pokaza minjenu sobotu dźeń wotewrjenych duri na Wysokej šuli sakskeje policije w Budyšinje cyle wočiwidnje. Předewšěm młodźi ludźo přichadźachu ke kampusej na Kantowej, zo bychu za kulisy wukubłanskeho centruma pohladnyli. Zaměr organizatorow bě, cyłu šěrokosć wukubłanja a dalekubłanja pola policije předstajić.
Drježdźany (SN). Zjawna strowotniska słužba (zss) je nimo stacionarneho a ambulantneho zastaranja třeći stołp strowotnistwa. Tutón spjelnja hłownje stražowace, dočasnje starace a starosćiwe nadawki. Po spěchowanskim připrajenju Zwjazka móže Sakske socialne ministerstwo nětko swoje plany za digitalizaciju zss zwoprawdźić. Zaměr je mjez druhim, procesy zjednorić a digitalnu wuměnu mjez zarjadami spěchować. Při tym chcedźa tež tuchwilu wužiwanu software pruwować a přichodokmanje dale wuwiwać. W přichodnymaj lětomaj steji za to 16,8 milionow eurow k dispoziciji. Z dalšimi spěchowanymi 760 000 eurami budźe so Sakska wobdźělić na třoch dalšich projektach, mjez druhim k polěpšenju mjezsobneho wužiwanja (Interoperabilität) a kraje přesahowaceje wuměny datow kaž tež k temje wuměny datow wo pitnej wodźe zhromadnje z druhimi zwjazkowymi krajemi.


text:
Samo życie
Obsada:
Elżbieta Rowicka: Ewa Błaszczyk
Tomasz: Piotr Grabowski
Artur Kuźmiński: Tadeusz Borowski
Dariusz Baranowski: Andrzej Zaorski
Danuta Jankowska: Magdalena Zawadzka
Paweł Dunin: Krzysztof Stelmaszyk
Janina Kubiak: Stanisława Celińska
Andrzej Szamajda: Daniel Olbrychski
Lucjan Michalak: Jan Kociniak
Anna Szpunar: Małgorzata Niemirska
Twórcy:
Reżyser: Wojciech Nowak, Maciej Pieprzyca, Bruno Borchólski, Agnieszka Olejnik,
Grzegorz Pacek, Grzegorz Pacek, Kinga Lewińska, Wojciech Pacyna, Maciej Dejczerzer, Jacek Sołtysiak, Andrzej Biedroń, Maria Skryśkiewicz-Łach, Katarzyna Małyszko, Ewa Brodzka, Jacek Sobczak, Teresa Kotlarczyk, Mariusz Polaczek, Jacek Borcuch, Michał Rosa, Marek Piestrak, Ryszard Bugajski, Andrzej Domalik, Mirosław Gronowski, Radosław Hendel, Wojciech Biedroń, Jerzy Krysiak, Przemysław Angerman, Tomasz Szafrański, Łukasz Wiśniewski, Franco de Pena, Marek Stacharski
Scenariusz: Maria Ciunelis, Arkadiusz Borowik, Dariusz Banek, Radosław Figura, Piotr Jachowicz, Agnieszka Krakowiak, Marek Kreutz, Piotr Subbotko, Joanna Kawalec, Jadwiga Juczkowicz, Radosław Paczocha, Danuta Łukasińska, Adam Cioczek, Andrzej Wencel, Piotr Radziwiłowicz, Bartosz Blaschke, Agnieszka Pilaszewska, Andrzej Chichłowski, Ewa Moss, Grażyna Wilczyńska, Olga Sawicka, Robert Latusek, Jacek Sołtysiak, Adam Bauman, Agnieszka Błotnicka, Bartosz Łapiński, Agnieszka Pyzel, Magdalena Strzałkowska, Bogdan Krajewski


text:
Herpotrichia macrotricha je grzib[3], co go nojprzōd ôpisoł Berk. & Broome, a terŏźnõ nazwã doł mu Pier Andrea Saccardo 1883. Podle Catalogue of Life[4][5] nŏleży Herpotrichia macrotricha i zorty Herpotrichia, rzyndu Pleosporales, klasy Dothideomycetes, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw,[4][5].
Herpotrichia macrotricha je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Berk. & Broome, a terŏźnõ nazwã doł mu Pier Andrea Saccardo 1883. Podle Catalogue of Life nŏleży Herpotrichia macrotricha i zorty Herpotrichia, rzyndu Pleosporales, klasy Dothideomycetes, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw,.


text:
Dźěćetko a jeho spomóžne žohnowanje nazhonić
Katolski Posoł02.12.2018
Nowa kniha „Gładźarnica – Slěpjańska burska drasta – Dźěćetko“ wotkrywa nabožnu a narodnu bohatosć
Z wulkim dobytkom a połny hłubokich zaćišćow čitach a wobhladach sej njedawno wušłu knihu pod titulom „Gładźarnica – Slěpjańska burska drasta – Dźěćetko“ (w knize samej pod titulom: „Gładźarnica – Dźěćetka Slěpjańskeje wósady“; gładźarnica woznamjenja hotowarniča). Wudata je kniha wot towarstwa Kólesko z.t. Teksty spisała a fota wuběrała je Elvira Rathner. Lektorka je Juliana Kaulfürstowa.
Wotpohladane je, wudać rjad knihow wo Slepjanskej burskej drasće. Nětko wušła prěnja kniha wěnuje so dźěćetku. Je spisana w němskej rěči a wobsahuje wšitke charakteristiske pomjenowanja w slepjanšćinje. Mnohe barbne a informatiwne fota wobohaćeja wobsah na wožiwjace wašnje. Wopisuja so stawizny, nabožny a serbsko-slepjanski wobsah, symbolika, jednotliwe dźěle drasty a postupowanje při zdrasćenju. Wosebje zajimawe su wšelakorosće dźěćetka w kóždej z wosom wsow. Kóžda ma dźě „swoje“ dźěćetko.
Wšo ma swój wuznam. Na přikład čitaš w knize, zo spožča prut žiwjenje a žohnowanje. Wón njesłuži potajkim chłostanju. Tež Bože dźěćo, kotrež k dźěćom přińdźe, njechłosta.
Mje je kniha sylnje jimała. Wosebje wjeseli mje, zo wotkrywaja sej domoródni w dźensnišich dnjach znowa bohatosć swojeho nabožneho a narodneho žiwjenja. Su přežiwili ponižace a wothódnoćace časy. Nimo wudobywanja brunicy je tež wliw z časa knježaceje ateistiskeje ideologije swoje zahubne wuskutki zawostajił. Nadźijam so a přeju ludźom w Slepjanskej kónčinje dale tajki entuziazm, dale a wjac zajimcow za jich regionalne bohatstwo. Wosebje dźěćetko je jako potajne a žohnowace byće wupjelnjene z pozitiwnym wliwom na čłowjekow. W nim zjednoća so naše bytostne čłowječe prašenja a žadosće z wěru, nadźiju a lubosću.
Jeli chceš křižerjow z jich pokojacym a wuswobodźacym poselstwom dožiwić, to dyrbiš jutry do katolskich serbskich wosadow jěć. Jeli chceš dźěćetko a jeho spomóžne žoh- nowanje nazhonić, da dyrbiš w adwenće do ewangelskich Slepjanskich wsow jěć. Pytajće składnosć – a namakaće ju. Njedajće so wot trochu dalšeho puća wottrašić. Přeju našim Slepjanskim sotram a bratram dale Bože žohnowanje při jich wutrajnym prócowanju našemu zhromadnemu Bohu k česći a Serbam, haj, wšěm čłowjekam k spomóženju.
Stani Brězan, Kopšin


text:
Sewjernje Slepoho mjez Lěšćanskim a Dźěwinskim pućom nastawa přesydlenske městno za Nowy Miłoraz. Płoninu nětko dale wotkrywaja, kaž gmejnscy radźićeljo wčera zhonichu.
Slepo (AK/SN). Na přesydlenskim městnje za Nowy Miłoraz su mjeztym wšitke podzemske roły a kable składźene a hodźa so přizamknyć. To zdźěli twarski nawoda Slepjanskeje gmejny Steffen Seidlich na wčerawšim posedźenju tamnišeje gmejnskeje rady. Na wjacorych městnach tuchwilu Dźěwinski puć rozšěrjeja a plestruja. Dale instaluja nadróžne wobswětlenje a twarja wobchadne kupy. Gmejna zdźěłuje plan, hdźe budu kotre wobchadne znamjenja stać. Z wobchadnym zarjadom, ze zamołwitym planowanskim běrowom a z policiju plan 11. junija doskónčnje wothłosuja.


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim nich sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie tóm biołóm szczałke w tej czyrwiónej kostce, kieróm nóńdziecie pod spodkym”.
Tabulkem prziraził
Nie wiym czy wszedcy tustelocy eszcze se spóminajóm, że na rower u nas prawi sie koło, chocioż je to taki kapke dziwoki, ale prowdziwne. Łostatnimi czasy prziszła wielko moda na jeżdżyni tymi rozmajtymi kołami i rotuzowi zrychtowali dlo ludzi porem kilometrów szpecyjalnej cesty nad Olzóm. Ni ma tego za moc, a przi tym je to łod rynki i skyrs tego ni mo to wielkigo wziyńcio. Moc ludzi jednakowóż potrzebuje na swojim kole gzuć po cestach Cieszyna, bo abo ni mo kaj auta postawić, abo potrzebuje poruszać swoji klepeta. Nie robi to ludzióm moc szpasu, bo po cieszyńskich cestach, to je wielko opowoga jeździć na kołe pomiyndzy tymi rozmajtymi auciskami. Mało tego, prawie żodno cesta ni ma rowno i każdym kołym tak fest dyrbe, że nikierym ani zómb na zómb ni może trefić. Mało tego, ani cesty nie sóm porzóndnie poznaczóne i nie idzie sie skapować, czy tam kaj jeżdżóm auta idzie też gzuć na kole. Takóm dziwokóm tabulkem idzie uwidzieć na krziżowtce ulicy Michejdy s Głymbokóm, bo kómusi cosi sie zwekslowało w czepani i nadbytnióm tabulkem prziraził tam, kaj se na nie znaszeł plac. Je to srandowne, bo to je tak poznaczóne, że do wyrchu Głymbokóm na kole idzie jechać, ale na doł uż ni. Nejlepszyj by było poznaczyć na cestach biółymi sztrajfkami kieryndy ludzie na kołach majóm jeździć i nie byłoby s tym żodnej ostudy. Ta moda na jeżdżyni kołami po mieście dopadła też miastowych wachtyrzi, kierym gdosi kupił koła na sztróm. Nie wiym czy to je taki dlo nich dobre, ale na iste je to lepsze łod siedzyno cały dziyń za wolantym jejich wachtyrzowego auciska.
Mini słownik gwary cieszyńskiej:
kapke -trochę, dziwoki - śmieszne, zrychtowali - urządzili, cesta - droga, skyrs - z powodu, gzuć - pędzić, klepeta - nogi, szpas - uciecha, opowoga - odwaga, fest dyrbie - mocno trzęsie, nie idzie - nie można, sie skapować - się zorientować, krziżowatka - skrzyżowanie, zwekslowało - zamieniło, czepań - głowa, srandowne - ucieszne, prziraził - przyczepił, sztrajfka - linia, ostuda - kłopot, wachtyrz - strażnik, sztróm - prąd, na iste - na pewno, wolant - kierownica.
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku!


text:
Kórjeń/Slěpe. Lěto reformaciskego jubileja jo teke w Serbach wjelgin wuznamne, až reformacija pśed 500 lětami jo wažny póstark dała za wuwiśe a zdźaržanje serbskeje rěcy.
Ako stwóriśel dolnoserbskeje pisneje rěcy jo wiźony Jan Bogumił Fabricius. Wón jo se naroźił 1681 w Zwěrynje nad Wartu (nimski Schwerin an der Warthe). Jo studěrował teologiju w Gießenje a w Halu a jo był mócnje wobwliwowany wót Augusta Hermanna Franckego a idejow pietizma. Kněžka Carl Hildebrand von Canstein a Christian von Pannwitz z Kórjenja stej se za njogo zasajźiłej, a toś Fabricius w l. 1702 jo dostał fararske městno w Kórjenju. Tencas jo to była cysto serbska wjas a rownož Fabricius jo nejskerjej nimskego póchada był, jo se malsnje serbsku rěc pśiswójł. Z pódpěru kněni Anny Justiny von Pannwitz jo załožył serbsku śišćarnju, źož jo wudał serbske knigły. W lěśe 1707 jo to był Lutherowy mały katechismus, a w lěśe 1709 jo wudał Nowy Testament na zakłaźe staršych pśełožkow.


text:
Instytucje kultury
Opera NovaMarszałka Focha 5, Bydgoszcz
Miejskie Centrum KulturyMarcinkowskiego 12-14, Bydgoszcz
Teatr Polskial. Mickiewicza 2, Bydgoszcz
Filharmonia PomorskaAndrzeja Szwalbego 6, Bydgoszcz
Sopocki Dom Aukcyjny BydgoszczJagiellońska 47, Bydgoszcz
Centrum Kulturalne - Kino PomorzaninGdańska 10, Bydgoszcz
Hangar Kulturyul. Jana Piwnika-Ponurego 10, Bydgoszcz
Teatr KameralnyGrodzka 14-16, Bydgoszcz
Dom Jubileuszowy WiatrakBołtucia 7, Bydgoszcz
Dom Legend Bydgoszczyul. Bartosza Głowackiego 10 , Bydgoszcz
Bydgoskie Centrum SztukiJagiellońska 47, Bydgoszcz
Akademia MuzycznaSłowackiego 7, Bydgoszcz
Wojewódzka i Miejska Biblioteka PublicznaDługa 39, Bydgoszcz
Biblioteka Uniwersytetu Kazimierza Wielkiegoul. Karola Szymanowskiego 3, Bydgoszcz
Akademicka Przestrzeń KreatywnaKarpacka 52, Bydgoszcz
Pedagogiczna Biblioteka WojewódzkaMarii Skłodowskiej-Curie 4, Bydgoszcz
Kujawsko Pomorskie Centrum KulturyPlac Kościeleckich 6, Bydgoszcz
Dom Kultury ModraczekOgrody 15, Bydgoszcz
Pałac MłodzieżyJagiellońska 27, Bydgoszcz
Młyny RotheraWyspa Młyńska, Bydgoszcz


text:
(19.11.1933–18.2.2021)
Nekrolog pisaś za Pětša Janaša njejo pśeliš śěžko, jo jano notnje, jogo žywjeńske statki nalicyś, a južo su někotare boki połne. Staram se wó to, to nejwažnjejše wufiltrowaś.
Pětš Janaš jo se naroźił 1933 w Chóśebuzu, źiśecy cas jo był cas wójny a nan jo wóstał we njej. Wótrosł jo mały Pětš pla stareju starjejšeju maminego boka w srjejźnej Łužycy, w Hórnikecach, a lěśojski cas pśebywa pla stareju starjejšeju nanowego boka w Krosnje nad Odru. Pó naraźenju tamnego fararja Zyguša slědujo wucba na Serbskem gymnaziumje w Budyšynje, což wóznamjenijo nawuknjenje górnoserbskeje rěcy a prědne zmakanje z Fridom Mětškom, direktorom gymnaziuma, kenž jo dejał hyšći měś wjeliki wliw na žywjeńske rozsudy Pětša Janaša. Rownocasnje jogo wuwucujotej Michał Nawka a Jurij Wjela, pśisłušnika serbskeje inteligence stareje šule, což wopśimjejo kubłanje k serbskemu patriotizmoju! Teke I. serbska kulturna brigada, źož jo grał trompetu, jo lubosć k serbstwu zmócniła. Tak rosćo młody Janaš ako wótnabocnik nutś do serbskego žywjenja.
Pó naraźenju Mětška pódajo se na studij do Lipska, a to nic sorabistiki, ale germanistiki. Mětšk běšo měnjenja, až w sorabistice dajo pśemało literarnych wědomnostnikow. Janaš jo był pósłušny, jo ga literaturu a lyriku južo wót źiśetstwa lubował. Za pózdźejše zaběranje ze serbskeju literaturu jo było toś to zakładne wukubłanje wjelgin wužytne.


text:
Serbski dom Chóśebuz
1990 jo se załožyło wesrjejź Chóśebuza serbski kulturny a informaciski centrum za Dolnu Łužycu. Serbski dom na droze Augusta Bebela 82 jo zmakanišćo za serbske towaristwa a kupki, zarědnišćo za cytanja, wustajeńce a programy a městno slěźenja. Turisty a woglědarje dožywiju serbstwo a zgóniju wjele wo Serbach, wo jich rěcy, stawiznach a kulturje. W Serbskem domje matej Domowina – Zwězk Lužyskich Serbow z.t. a župa Dolna Łužyca z.t. swójo sedło. Rowno tak źěłaju how wótźělenja Załožby za serbski lud, Serbskego instituta a Ludowego nakładnistwa Domowiny. Wót 2013 dajo teke informaciski centrum Dolna Łužyca Serbskego ludowego ansambela. Dolnoserbska biblioteka a klubownja wudopołnijotej pórucenje.


text:
Chrósćicy (aha/SN). Je hižo z wjelelětnej tradiciju, zo župa „Michał Hórnik“ swojich wjesnych chronikarjow na wuměnu nazhonjenjow přeprosy. Tomu bě tež wčera tak, a županka Zala Cyžowa móžeše w sydarni noweho gmejnskeho a kulturneho centruma w Chrósćicach něhdźe dwaceći ludźi witać. Rozjimali su tam koncepciju wustajeńcy „Kraj podłu Klóšterskeje wody“. Naćisk za nju stej Budyski Serbski muzej a Křesćansko-socialny kubłanski skutk (CSB) z dalšimi partnerami zdźěłałoj.
Chronikarjo mějachu wčera składnosć, so ke koncepcionelnym myslam a předstawam kaž tež wobsahowym prašenjam wuprajić. Historikar dr. Lars-Arne Dannenberg z Drježdźanskeho Centruma za kulturu a stawizny bě jara zadźiwany, zo njeběchu chronikarjo naćisk z přeprošenjom dóstali.


text:
Jak ludzie pytajōm sie co u Cia słyszeć i sztyjc chciałabyś pedzieć że źle. Jak uważosz że mosz wiyncy powodów do bycia niezadowolonōm niż radōm. Jak sztyjc se powtarzosz że bydziesz szczynśliwo w życiu jak yno jeszcze dostaniesz to i tamto i bydziesz mieć to i to – trza przeonaczyć to myślyni.
5 zalet lynu kiere trza znać
Ziarynka lynu – siymię lniane – to je coś, co mo kupa zocnych właściwości. Lyn je dobry na wszysko a ku tymu je naturalny, łacny i dostympny w roztomajtych geszeftach, choć jo polecōm tyn, bo je sprawdzony i porzōndny.
Obcyrkluj
1. Nawilżo od środka – skóra robi sie gładszo i nie trza ciaprać tela krymów. Sprawdzone i potwierdzone przezy mie!
2. Fajnie działo na włosy, wzmacnio i sprawio że sie piyknie blyszczōm. Paznokcie tyż som mocniejsze! Zaś sama potwierdzōm.
3. Mo moc błonnika beztuż nie chce sie tela jeś. Do tego błonnik poprawio trowiyni.
4. Lyn wyścielo układ pokarmowy od środka wiync jak mosz niecherski żołōndek to migiym jydz lyn!
5. Mo kupa kwasów omega o kiere ciyżko w inkszym jedzyniu chyba że kiery sztyjc pojodo ryby. Kwasy omega som dobre na serce i działajōm prociw rakowi.
6 knifów jako sie dobrze spakować na rajza
Jo miałach sztyjc zgryzota z moimi charbołami na wyjazdy beztuż wysztudyrowałach co tu poradzić
4 rzeczy kiere som lepsze od klamotów do chałupy
Od starego piyrwka, już pora dobrych lot starōm sie kupować jak nojmyni harbołów du dom. Tak mi sie to fajnie ukłodo w życiu że sztyjc sie kajś kludza i to miyszkōm w jednym mieście, a na dwa roki zaś w drugim. Tak se to chledōm swoigo miejsca na świecie. Continue Reading…
Co tu zrobić jak dycki ni mosz na nic czasu. Sztyry proste knify!
Miałach taki czas w życiu że sztyjc sie śpiychałach a i tak dycki mi tego czasu brakowało. Omajlant zagoniono, beztuż zmierzło a i tak nie szło wyrobić z czasym na to co sie chciało tak rychtyk robić. Co to za życi! Trza było to zmiynić bo wiela idzie lotać w takim pierzińskim kołowrocie. Continue Reading…
Jako sie to wszysko zaczło z tymi paralotniami
Mój kumpel był fest zajawiony beztuż zmiarkowałach że to musi być blank fajno rzecz
Mosz strach lotać fligrym?
Tak rychtyk idzie tymu zaradzić.
Co szykowno frela wiedzieć powinna
Kożdo kobitka lubi wyglōndać zocnie. Jak wyglōndo zocnie to i mo lepszy humor. A jak mo jednako dobry humor to znaczy sie, że je rada z życio! Continue Reading…


text:
24. do 18. junija buźo w Barlinju a Wittenbergu 36. ewangelski cerk-winy źeń. Moto za njen jo „Ty Bog wiźiš mě/Du siehst mich“. To se póśěgujo na wulicowanje ze starego testamenta, w prědnych knigłach Mojzasa (16, 13). Hagar jo egyptiska słužabnica pla Abrama. Jogo žona Sarai njepóroźi jomu góle. Hagar dej góle w jeje mjenju dostaś. Sarai da Hagar Abramoju za žonu. Ako ta samodruga jo, ga ma swóju knězowku za nic. Na to co Sarai Hagar pónižaś a Hagar wuběgnjo wót njeje do pusćiny.
Ale ten Knězowy janźel namaka ju pśi jadnej studni. A wón rjaknjo k njej, až dej se wrośiś k swójej kněni. A wón jej lubi, až buźo jeje semje tak rozpłoźiś, až wóno dla wjelikeje mani njedej k pśelicenju byś. Na to groni Hagar: „Ty Bog wiźiš mě“.
Toś ten moto ma wjeleraki wóznam we našej źinsajšnej towarišnosći. Ale ako Serby móžomy to tak rozměś, až teke nas ten wjeliki Bog a teke naša krajna cerkwja wiźitej – mjaztym. Jo ten 36. ten prědny cerkwiny źeń, źož móžo se to serbske w takej měrje pokazaś. A to na wjeleraki part. Wjerašk buźo serbsko-nimska namša sobotu. Glědajśo na oranžowy plakat.


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi
takim niech sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie ”kursywom” na tóm czornóm szczałke w tej szarej kostce, kierom nóndzie zaroz pod spodkym.
Stare ździorba
Dycki cosi worce napisać ło wiecach kiere tustelokóm robióm łostude, bo czasym możne kierysi sie skapnie, coby to zrychtować. Dwa tydnie tymu napisołech ło takim szurym przekrymbiałym słupie na Hażlaski, do kierego przirażóne były rozmajte dróty. I podziwejcie sie ludzie, yno minyło dwa tydnie, coby prziszło jakisi smiłowani, bo wstyrczył tam gdosi nowy słup, kiery eszcze prziszrubowoł zieleźnóm ganc nowóm objymóm. Je to do podziwu, ale isto tyn gdosi fest sie wylynkoł i wziył se to do sumiynio, coby tyn szury przekrymbiały słup kómósi nie zgruszoł na czepóń. Gorzij jednakowóż majóm sie ty wieca, kiere sóm yno zar-zowiałe i eszcze im daleko do obalynio sie na kogosi. Tak to je dzisio s naszóm Studnióm Trzóch Braci, kiero je w postrzodku fest zar-zowiało, że uż aji letnikorze przestali sie przi ni focić. I nie wiym wiela razy eszcze przidzie mi ło ni pisać, coby kierysi nad nióm sie slitowoł. Wedla Cieszyna mómy werk kiery eszcze ni ma zawrzity i sie mi zdo, że do dzisia fórt wyrobio rozmajte farby, kierych by isto na posztrajchowani tej studni nie chybiło. Dwa tydnie tymu w Dómie Narodowym szło se kupić rozmajte stare ździorbia, kiere tuselocy tam przismyczyli, coby prugować nachósować inszych do ich kupiynio. Ni ma do nigdy taki leki, bo sóm to dycki wieca, kiere mało gdo potrzebuje. A jak uż ich kupi, to mo ś nimi yno ostude, bo proch kiery góni w lufcie mo fest rod se na nich dycki siednóć. Nieskorzij skyrs tego, paniczki dziynnie muszóm drepsić kolem tego i fórt to uciyrać s tego prochu, a przeca w kuchyni majóm moc inszej roboty, kiero na nich czako.
Mini sównik: worce-warto, łostuda-kłopot, skapnie-zorientuje, zrychtować-naprawić, szury-krzywy, przekrymbiały- spróchniały, przirażóne- przytwierdzone, wstyrczył- włożył, zgruszoł- upadł, czepóń- głowa, wieca-rzeczy, letnikorz-turysta, focić- fotografować, fórt-ciągle, wedla-obok, werk-zakład, chybiło-zabrakło, żdziorba-graty, posztrajchowani-pomalowanie, dycki-wciąż, nachósować - ostuda-kłopot, luft-powietrze, dycki-wciąż, drepsić-dreptać.
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text:
Pōnojś to niy je wcale take zdrowe, żeby durś1 jejś miyso i bez to (choby yno we piōntek) idzie sie wymyślić tyż co inkszego. Po zimie jeszcze możno Wōm łostało kajś2 w jakim szranczku3 trocha grochu, to sie mogecie zrobić take cyganiōne karminadle. Yno sie dejcie pozōr,4 jak we piōntek bajecie5 wołać Wasze bajtle6 na łobiołd, bo jak kero7 sōmsiadka baje słyszeć, że mołcie8 karminadle, to baje w sztandzie9 jeszcze iś na skarga do farorza10 😉
Co potrza?
25 dkg łuskanego grochu
10 dkg potartego żōłtego syra
1 jajco
1 cebula
zōmbek czosku
pó11 łeżeczki majeranku
sōl i pieprz
tarto bōłka
łolyj do pieczynia12
Groch we jakim gorku zalyjcie wrzōntkym, a za 15 min wylyjcie ta woda i nalyjcie świyżyj. Tera niech sie pomoczy- jak mołcie czas, to moge i bez noc, ale tyn łuskany przeca13 niy je taki twardy i nawet jak niy mołcie za kans czasu na moczynie, to nic sie niy stanie, yno trza tyn groch baje trocha dużi powarzić14. Niyftorzi gołdajōm, że groch moł sie warzic we wodzie, we jaki sie moczōł, ale joł tam wola sie jōm wymiynić i być zicher15, że mie nie bydzie potyn bez pó dnia beczkować16.
Tera prziszoł czas na warzynie. Taki groch je twardy i trza liczyć aby 40 minut, żeby bōł miynki. Pamiyntejcie , żeby go niy solić, a jak we gorku bydōm sie robiōły szuminy, to je pozbiyrejcie i wyciepcie. Jak już groch bydzie miynki, to mogecie go łodcedzić i posztamfować17. Jak trocha ochōdnie18, to wciepcie tam pokrōno cebula, przeciśniynty czosnek, jajco, syr, majeranek, sōl i pieprz i wszysko fajnie wymiyszejcie. Na jakim talyrzu wysypcie sie tartoł bōłka, rynkami sie uformujcie karminadla (abo karbinadla, bo tak tyż niyftorzi gołdajōm) i łobtoczcie go we tartyj bōłce. Na patelnia sie wlyjcie trocha łoleju i piyczcie te nasze cyganiōne karminadle, aż bydōm fajnie złote. Do nich sie mogecie uwarzić tyż i kartołfli, zjejś jako bōłka, abo i zezryć je same 😉 Smacznego 🙂
1ciągle
2gdzieś
3szafce
4uważajcie
5będziecie
6dzieci
7któraś
8macie
9stanie
10księdza
11pół
12smażenia
13przecież
14pogotować
15pewnym
16wzdęcia
17potłuc
18się ostudzi


text:
Fajer
Fajer to je wydarzynie, skupiōne wele celebrowaniŏ bez grupã ludzi trefiyń abo tradycyji ô znaczyniu zaôbycz kulturowym abo religijnym. Ustawowe fajery mogōm wyznaczać regyrōnki, instytucyje religijne abo inksze ôrganizacyje. Ofyn je to dziyń swobodny ôd roboty i ôd szkoły.
Fajer może mieć naturã religijnõ (na tyn bajszpil Gody), regiōnalnõ (bp. Dziyń Ślōnskij Fany), państwowõ (bp. amerykōński Dziyń Samostanowiyniŏ), abo miyndzynŏrodowõ (bp. Dziyń Praw Czowieka). Może upamiyntniać jakeś trefiynie (bp. batalijõ – polski Nŏrodny Dziyń Spamiyńci Powstaniŏ Warszawskigo), podkryślać wŏgã jakigoś problymu (bp. Skludzanie Świata), a tyż może być ôkazyjōm do uczczyniŏ jakijś ôsoby (bp. irlandzki Dziyń Świyntego Pyjtra), skupiny ludzi (bp. kaszubski Dziyń Jedności Kaszubōw), abo skupiny rŏbotnikōw (bp. grubiŏrzy – ślōnskŏ Barbora).


text:
Čitamy tuchwilu wjele wo aktualnej zhubjenej generaciji. Tak činja zhubjene prezencne časy za šulerki a šulerjow na šulach a z tym falowaca wučbna maćizna z aktualnych lětnikow zhubjenu generaciju. Woni njenawuknu cyle jednorje wjace dosć w za wobsahi předwidźanym času. To, štož so nětko zakomdźi, ma so potajkim w přichodnych lětach hišće někak zasunyć. Ale nachwatać drje so ničo wjace njehodźi – čitamy dale. Přěhrate je přěhrate. Tući ludźo maja wulku njelěpšinu za swoje cyłe dalše žiwjenje. A lětniki, kotrež su loni abituru abo srjedźnu zrałosć złožili abo to lětsa činja, změja wotzamknjenje z připisom „korona-wotzamknjenje“. Budźe to kołk, woznamjenjenje, kašćik. Snano tež pola někotrych kaž sebjewědomje nošene znamješko, wšako su woni to najebać wšeho zdokonjeli. Ale chceš-li pisarjam wěrić, změja tući młodźi ludźo cyłe žiwjenje niše dochody hač bychu je měć móhli – bjez korony.wjace čitać
sprócnosć
Dopóznaće z poslednjeho artikla je, zo maja so wšitke rozrisanja za někak rjadowane swójbne žiwjenje inkluziwnje dźěło a šula, w swójbje samej namakać. Snano woznamjenja to, zo móžemy so na kóncu momentanje jenož na sebje samych a najwušu swójbu spušćeć.
Dźědojo a wowki, přećeljo a dalši nam bliscy ludźo maja swoje kontakty na absolutny minimum redukować a njesmědźa nam hižo aktiwnje pomhać. Runje tak, kaž wšak tež swójby same. Wšitko wothrawa so jenož hišće w najmjeńšim kruhu. To přinošuje k přiběracej napjatosći w swójbach. Hižo w prěnim lockdownje dyrbjachmy nazhonić, zo přiběra domjaca namóc. Přećelstwa so rozłamaja, čwěle psychisce schorjenych so sylnje stopnjuja. Runočasnje su městna za kuru wobmjezowane, zdźěla su wotpowědne domy samo zawrjene. Online-poskitk šulow prawje njefunguje – wosebje we wjesnych kónčinach. Tuž steja dźěći, młodostni a starši před horami nadawkow bjez resp. ze snadnym přewodom. Wězo dawaja tež pozitiwne wuwzaća.
swójba dźensa. swójba jutře?
Swójba dźensa woznamjenja:
Swójba zrozumi so dźensa zasadnje pod wuměnjenjemi pandemije. Swójba dźensa je lědma hišće přirunajomna ze swójbu do měrca 2020. Zwólniwosć šěrokeje ludnosće za krute naprawy njebě drje w nazymje 2020 hišće data. Druhi kruty lockdown nas trjechi hakle w decembru. Dźěći a šulerjo su doma. Ale podzemske železnicy a wulke běrowy su mjenje abo bóle połne a słužbne wuradźowanja wotměwaja so dźensa husćišo analognje hač hišće w nalěću. Hospodarstwo njesmě so sypnyć. Za system relewantne je, štož je za system relewantne. A štož je za system relewantne, ma so škitać. Okay.
Je swójba za system relewantna? Su dźěći a młodostni, su šule a pěstowarnje, su starši za system relewantni? Hdźe pohibuje so pod tutym za system relewantnym pucherjom nětko swójba? Kak běži tu pod wuměnjenjemi pandemije?wjace čitać
nowolětne słowo – Swět steji na hłowje
Swět steji po zdaću na hłowje. Mnoho je hinak, hač smy to zwučeni. Jenož někotři su to přińć widźeli. Minjene lěto je wjele změniło. A nowe lěto započina so tak, kaž je so stare skónčiło. Wuskutki mało politiskich rozsudow su daloko sahace a potrjechja kóždeho. Mnozy ludźo čuja so jara wobmjezowani a njesu tute stejišćo jara wěsće na dróhu. Přirunanja z 2. swětowej wójnu přeco zaso słyšimy. Štož mamy tu runje wutrać, njeje zdźěla samo za čas 2. swětoweje wójny dawało – rěka potom.wjace čitać
Swójbne wulěty ze spřećelenej swójbu
Dołho dosć dyrbjachu wšitcy čakać, doniž njesmědźa so zwonka swójskich štyrjoch sćěnow abo swójskeje ležownosće oficialnje zaso z přećelemi a spřećelenymi swójbami zetkawać. Nětko je čas přišoł. Wužiwajće tutu parcielnu swobodu a zrěčće so z wašimi lubymi.Wjace čitać
Emocionalny čas – tež za dźěći
Wjetšina z naše je hižo wosmy tydźeń w zakonsce postajenej domjacej šuli – štož wšak je poprawom kruće zakazane – a w domjacej pěstowarni – štož wšak je hewak poprawom jenož hač do maksimalnje 1 ½ lět žiwjenskeje staroby dźěsća towaršnostnje akceptowane. Připódla běži pola mnohich chcyjo nochcyjo home-office abo cyle normalne powołanske žiwjenja z krótkodźěłom, kołwrótnymi słužbnymi planami abo dospołnje změnjenymi dźěłowymi wotběhami po snano wobšěrnym přetwarje dźěłoweho městna. Frizerojo smědźa zaso wotewrěć a kupnicy swoje twory poskićeć. Ale dźěći njesmědźa swojich přećelow wopytać, byrnjež wobaj hižo tydźenje izolowanej doma sedźałoj.
Někotre wěcy njejsu nam snano zrozumliwe. Někotre rozsudy nimamy snano tež za dobre. Pytamy za wućekom abo kritizujemy naprawy při rozmołwach ze susodom přez płót. Cyle z prawom. Je to diskutabelna situacija, w kotrejž swět je. Štó z nas drje njebě w tutym zašmjatanym času tež hižo raz emocionalnje poraženy?wjace čitać
Starši su tež jenož čłowjekojo
Wšudźe čitamy, kak mamy nětko najlěpje ze swojimi dźěćimi wobchadźeć, što mamy z nimi zhromadnje činić a što wostajić. Z njeličomnymi poskitkami chcedźa nam dobroćelske zwjazki, institucije, internetowe předewzaća a priwatni ludźo pomhać, naše dźěći jednorje a clewernje zaběrać. Dobre rady so jenož tak sypaja: kelko měli dźěsću tuchwilu dowolić, wo čo dźe, zo měli sej starši husćišo prajić moje ćěło je pěskowy nawěw a při tym hłuboko předychać. Tu dawaja pokiwy, tam samozrozumliwe žadanja.wjace čitać
Online pomoc za čłowjekow z depresijemi
Mnohim čłowjekam njewjedźe so tež bjez coronawirusa derje. Woni trjebaja medicinisku abo psychologisku pomoc. W nětčišej nowej situaciji mamy tež na tych myslić, kotřiž njemóža hižo posedźenske terminy wužiwać. Tuta wobstejnosć a potencielne wohroženje přez wirus pohubjeńša symptomy husto.wjace čitać
Download za was – tydźenski přehlad za cyłu swójbu
K njedźeli zaso pomoc za planowanje swójbneho tydźenja doma. Drje so jutrowne prózdniny bliža, ale hišće zwostanje domjacy šulski tydźeń a tež prózdniny budu spodźiwne – hinaše.wjace čitać
Konkretne pokiwy k zmištrowanju wšědneho dnja
Poprawom klinči wšitko jara jednorje. Tola husto mamy my dorosćeni ćeže, to swoje přinošować. Haj, něštožkuli traje pola dźěći dlěje, wšako nimaja hišće we wšěm samsnu rutinu kaž my a druhdy činja snano tež něšto „wopak“. Poradźi-li pak so nam naš narok spušćić, zo ma so wšitko prawje spěšnje a efektiwnje zrjadować, změjemy bórze małych pomocnikow w domjacnosći, kotrež nas z wjeselom podpěruja. Dźěći wobkedźbuja dokładnje – woni widźa stonacych staršich, kotřiž dyrbja HIŽO ZASO tutu HŁUPU KUPJEL rjedźić. Abo woni hrajkajo pomhaja a dóstanu dobre začuće za wěc. Jónu bóle, jónu mjenje – spytajće to cyle jednorje přeco zaso.wjace čitać


text:
Mjeztym třeći festiwal šesćiměstow „Přińć a woteńć“ je so minjenu sobotu zakónčił. Cordula Ratajczakowa je so z iniciatorom a 1. předsydu festiwala Hansom Narvu rozmołwjała.
Kak wupada Waš facit festiwala?
H. Narva: Principielnje móžeš rjec, zo ludźo festiwal jara derje přiwzachu. Mam začuće, zo nas nětko w mjeztym třećej festiwalnej sezonje chutnje bjeru, zo njejsmy hižo žana jednodnjowska muška, ale zo ludźo spóznaja, zo serioznje a do přichoda so orientujo w Hornjej Łužicy dźěłamy. Tež kooperacije su so zesylnili, smy je tež rozšěrili. Mějachmy najebać koronakrizu wjace króć wupředate koncerty. Pandemije dla su městna wobmjezowane byli, njebě žadyn koncert z wjace hač 80 přihladowarjemi. To je wězo k wěstemu pomjeńšenju poskitka wjedło.
Kak hladaće na kwalitu lětušeho festiwala?


text:
Zjawna diskusija wo wužiwanju Ludoweho domu w měsće trěbna
Běła Woda (CK/SN). Kak dale z Ludowym domom abo lěpje prajene z tym, štož je woheń zawostajił? Z tymle prašenjom zaběraše so minjenu wutoru Běłowodźanska měšćanska rada na wurjadnym posedźenju. 25. apryla bě wulkowoheń pod pomnikoškitom stejacy objekt w stilu Bauhausa chětro wobškodźił. Nimo zadwělowanosće jewjachu so hišće samsny wječor hłosy, žadace sej nowonatwar. Ludowy dom je wažny dźěl měšćanskich stawiznow, tež dokelž běchu tam wobydlerjo młodźinsku swjećbu swjećili, prěnju lubosć zetkali abo so na póstnicach zabawjeli. Ludowy dom bu 1928 jako dźěłarniski dom natwarjeny, a to z darami wobydlerjow we wobjimje 180 000 hriwnow. Za NDRski čas wotměwachu so w nim na přikład tež ptačokwasne zarjadowanja. Na Dnju Saksow 2005 zaměstnichu tam „Serbsku wjes“.


text:
Njewšědna ideja Kamjenčanki za 800lětne wobstaće Lessingoweho města nabywa dźeń a jasniše kontury. Tuž bě nětko načasu za prěnju zjawnu prezentaciju wosrjedź města.
Kamjenc (UM/SN). Jako bě Christo 1995 Berlinski Reichstag zapowěsnył, je to zajim medijow po wšěm swěće zbudźiło. Z tym drje 21. awgusta, hdyž ma wěža na Kamjenskej Pastwinej horje nachwilny šat dóstać, ličić njeje. Znajmjeńša regionalnje pak budu mnozy sćěhować, hdyž na štyrjoch bokach wěže 14 metrow dołhe šlebjerdy wosebiteho pjezla k zemi pušća. Tajku akciju Hornja Łužica hišće dožiwiła njeje.


text: Kamjenc (BG/SN). Z małej překwapjenku je wčera wječor Kamjenska měšćanska rada swoje wuradźowanje zahajiła. Nadregionalnje znaty swjedźeń Lessingoweho města Boršć tež lětsa wupadnje. Njebudźe žadyn wućah z města na swjedźenišćo, žadyn zaćah k zakónčenju a žane swjećenje na arealu Kamjenskeje Boršće. Tež rjadowniske zetkanja staršich lětnikow w piwowych stanach lětsa žane njepřewjedu. Město toho zarjaduja swjedźenski kónc tydźenja, rěkaše na wčerawšej zhromadźiznje radźićelow ze stron měšćanskeho zarjadnistwa. Kak ma wony swjedźenski kónc tydźenja wupadać, wo tym chcedźa prawje bórze zjawnje wuradźować. Tak je to swjedźenski wuběrk hakle njedawno wobzamknył. Jako přičinu rozsuda zamołwići mjenuja, zo „nochcedźa dypkowny start noweho šulskeho lěta a z nim zwisowace wotewrjenje šulow wohrozyć“.


text:
MILIKÓW W Dómu PZKO w Milikowie finiszujóm pruby przedstawiynia „Flacha“. Dzisio my sie byli na jednej podziwać.
A mogymy wóm powiedzieć, że to stoi za to. Uż sie nimogymy doczkać na premiere, kiero bydzie w niedziele. Wszak sie podziwejcie:
Na scynie sie wracómy do 70. – 80. roków. A bedzie to widać aj w scenografii. – Nejwiynkszy problem my mieli nónść w internecie staróm piyncistówke. Nakóniec jedno pani naszła w jaksim starym kabocie w kapsie – powiedziała nóm reżyserka Halina Wacławek.
W tym roku gro na scenie aż 11 aktorów. – Autor jich zaplanowoł troche wiyncyj, ale podarziło sie nóm to zrobić z 11 – prziznała sie reżyserka. Oglóndać bydziecie mógli aj trzóch nowych młodych.
Sztuke zaś napisoł dyrektor generalny werku Jan Czudek a jego żóna Irena.
Na przedstawiyni sie możecie podziwać teraz w niedziele a potym 8, 14 a 15 kwietnia. Poczóntek dycki o czwortej po połedniu.


text:
Cukinia je dobroł na wszysko… to czamu by sie niy narychtować z ni1 ciasta? Muter2 mi pedziała3, że ciotka Eldza moł4 recept na ciasto ze cukiniōm5, to dzwonia i sie pytōm. Potyn trocha sie tam zmiyniōm i robia eksperymynty na moji Babie6 (yno żeby mie feministki nie chyciōły 😉 ) Robiōł żech je już- abo dopiyro- dwa razy, ale za kołżdym razym we kuchni fajnie wōniało7 i potyn my wszysko zezarli8 😉
Co potrza?
300 g ôleju9 (joł żech doł rołz słōnecznikowy, a rołz żech go pomiyszoł ze rzepakowym)
1 szklōnka cukru (jak lubicie barzi10 słodke, to mogecie dać trocha wiyncyj)
500 g mōnki pszynny
4 jajca
3 łeżeczki cynamōnu
0,5 łeżeczki soli
3 łeżeczki kakao
kapka arōmatu rumowego (jak mołcie waniliowy abo cuker waniliowy, to tyż moge być)
100 g ôrzechōw
2 łeżeczki proszku do pieczynioł
1 łeżeczka sody
500 g tartyj11 cukinii
Nojprzōd12 wymiksujcie jajca ze cukrym, potyn wciepcie tam reszta składnikōw, wymiyszejcie, wciepcie13 na blacha i wrojście14 do pieca nagrzōnego na 175-180 stopnia na 45 minut- pod kōniec dejcie pozōr15,żeby sie niy przipołlōło.
Ô pierzina, chyba żech sam nigdy niy mioł takego krōtkego receptu na ciasto 😉
Jedne co Wōm moga jeszcze pedzieć, to to, że ôrzechy idzie16 pokrajać na mańsze kōnski i dać rajn17 abo, jak już ciasto bydzie na blasze, to je powciepować18 na wiyrch i ône sie tam tak fajnie podpiekōm. Smacznego 🙂
1niej
2mama
3powiedziała
4ma
5ō- samogłoska w wymowie między o i u
6żonie
7pachniało
8zjedli
9ô = ło
10bardziej
11potartej
12najpierw
13wrzućcie
14włóżcie
15uważajcie
16można
17do środka
18powrzucać


text:
70. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Slepom so wotměł
Slepo (SN/MkWj). Z wjacorymi zarjadowanjemi swjećachu ewangelscy Serbja a dalši zajimcy kónc tydźenja w Slepom jubilejny 70. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń, kotryž steješe lětsa pod hesłom „Woni pak wostachu wobstajni“. Jedyn z wjerškow – wčerawše wulke kemše w Slepjanskej cyrkwi – je spěwna skupina Kólesko pod nawodom Geralda Schöna dostojnje wobrubiła. Kemše swjećachu serbski superintendent Jan Malink z Budyšina, Slepjanska fararka Jadwiga Malinkowa a Hodźijski farar Christoph Rummel.


text:
Nakupowane twory pokradnyli
Wojerecy. Ani twory wšědneje potrjeby před paduchami wěste njejsu. Tole dyrbješe rentnar předwčerawšim dopołdnja we Wojerecach nazhonić. Nawróćiwši so z kupnicy chcyše 85lětny jeno swoje koleso do pincy donjesć a swój wačok z kupjenymi tworami za tón čas před durjemi wotstaji. Jako so wón z pincy nawróći, bě wačok fuk. Kaž policija zdźěli, bě wuměnkar za něhdźe 20 eurow nakupował.
Młodostneho wurubili
Bart. Po swjedźenju w Bartskej sportowni bu w nocy na njedźelu młodostny wurubjeny. Kaž policija zdźěli, bě jeho něchtó wokoło 2 hodź. wotzady z kolesa storčił. 16lětny skrótka wědomje zhubi. Jako zaso k sebi přińdźe, pobrachowachu jemu cholowy, pulower, nawoči, běłe koleso a ćmowa móšnja. Nětko pyta policija swědkow, kotřiž su w nocy na njedźelu w Barće něšto wobkedźbowali.
Po njezbožu do jastwa
Budyšin. Z tym drje pólski wodźer wosoboweho awta typa Ford předwčerawšim rano ličił njeje, zo budźe wječor samsneho dnja w jastwje. Na awtodróze A 4 blisko wotbóčki Budyšin-wuchod bě wón sobotu popołdnju prědnje lěwe koleso swojeho jězdźidła zhubił a na kromje jězdnje stejo wostał. Přez koleso zajědźe za nim jěduce awto, kotrež so při tym wobškodźi. Při wobdźěłanju njezboža policisća zwěsćichu, zo 29lětny zawinowar scyła žanu jězbnu dowolnosć njewobsedźeše. Nimo toho jeho justica z přikazom zajeća pytaše. Policisća zahajichu tuž jednanje jězdźenja bjez jězbneje dowolnosće dla a dowjezechu pólskeho staćana na to do Budyskeho jastwa.
Do awta so zadobyli
Kamjenc. Row swojich přiwuznych je předwčerawšim popołdnju žona na pohrjebnišću při Kinsporskej dróze w Kamjencu wopytała. W tym času zadobychu so njeznaći do jeje wosoboweho awta typa Peugeot a pokradnychu ručnu tobołku. W njej bě nimale 600 eurow. Nimo toho načinichu paduši něhdźe 500 eurow wěcneje škody.
Po hašenju drogi namakali
Bjedrichecy. Z dotal njeznateje přičiny je předwčerawšim w jednoswójbnym domje w Bjedrichecach pola Łaza woheń wudyrił. Wobornicy z Wojerec, Łaza, Šćeńcy, Hermanec a Koblic płomjenja podusychu. Wobydlerka bě dom hižo do toho wopušćiła. Po hašenju so wobornicy po domje bliže rozhladowachu a namakachu na hornim poschodźe dwě konopjowej rostlinje, kotrejž běštej k sušenju powěsnjenej. Nětko so z tymle padom policija zaběra.
W bróžni kradnyli
Ćemjercy. Mała wjes Ćemjercy pola Budyšina so w policajskich rozprawach lědma raz jewi. Nětko pak su tež tam paduši pobyli. Woni zadobychu so minjene dny do bróžnje, z kotrejež pokradnychu wuhotowanje za krosnowanje kaž tež wšelki grat. Po informacijach policije wučinja škoda něhdźe 2 700 eurow.
Znjezboženej žonje pomhali
Běła Woda. Jako pomocnicy w nuzy wopokazachu so policisća a wohnjowi wobornicy předwčerawšim připołdnju w Běłej Wodźe. Na Brechtowej bě starša žona w swojim bydlenju padnyła a sej sama hižo pomhać njemóžeše. Na zbožo móžeše wona nuzowe čisło wolić. Wobornicy wočinichu bydlenje a policisća přepodachu žonu wuchowanskej słužbje.
Po zadobywanju awto zapalili
Łaz/Bjerwałd. Palace so awto pola Bjerwałda je policiju w nocy na póndźelu k wjacorym njeskutkam wjedła. Najprjedy běchu so njeznaći do lokala we Łazu zadobyli a z hrajneju awtomatow 2 000 eurow pokradnyli. Tež trezor před skućićelemi wěsty njebě. Z njeho zhubi so něšto stow eurow. Nimo toho namakachu kluč za transporter typa Mercedes. Z nim so paduši z Łaza zminychu. Pola Bjerwałda awto potom zapalichu. Wohnjowi wobornicy móžachu płomjenja podusyć. Po informacijach policije nasta něhdźe 85 000 eurow škody.
Moped pokradnyli a namakali
Budyšin. W nocy na njedźelu su so njeznaći w Budyšinje do garaže Při bělenišćach zadobyli a moped typa SR1 pokradnyli. Kaž policija zdźěli bě dwukolesate jězdźidło wjace hač 3 000 eurow hódne. Nimo toho wzachu paduši kompresor sobu. Njewobškodźeny moped policija pozdźišo w bliskosći zaso namaka a móžeše jón wobsedźerjej wróćić.
Party eskalěrowała
Wojerecy. W namócnym rozestajenju wuwjercholi sobotu wječor party w pincy wjaceswójbneho domu na Wojerowskej Einsteinowej. Jedyn z wobydlerjow so hóršeše, zo młodostni přewótře swjeća. Na to młodej mužej w starobje 17 a 18 lět do 61lětneho wobydlerja bić započeštaj. Při tym jeho mjezwoči zraništaj, tak zo dyrbješe muž do chorownje. Młodostnaj běštaj do toho tójšto alkohola piłoj. Napitaj hišće přiwołanych policistow skřiwdźištaj.
Plaketu pokradnyli
Biskopicy. Wobsedźerjo awtow měli hdys a hdys pohladać, hač maja hišće swoju plaketu za TÜV na awtowym čisle přičinjenu. W Biskopicach su njeznaći tajku plaketu tele dny wot Škody Octavia pokradnyli. Awto steješe na parkowanišću při Póckowskej dróze. Z kołkom w swojich awtowych papjerach drje móže mějićel dopokazać, zo je Škoda přepruwowany, wušparanja wón přiwšěm ma, dokelž dyrbi sej nowu plaketu wobstarać.
Pokradnjene awto lepili
Słona Boršć. W Hessenskej pokradnjeny Audi Q5 je policija předwčerawšim na awtodróze A4 lepiła. Dokelž wodźerka trochu njewěsće jědźeše, zadźeržachu SUV při wotpočnišću pola Słoneje Boršće. Žona chcyše najprjedy pěši ćeknyć, ju pak spěšnje dosahnychu. Na to so wukopa, zo bu awto w nocy do toho w hessenskim Limburgu pokradnjene. 32lětna pólska staćanka njeměješe jězbnu dowolnosć a steješe pod wliwom drogow. Ju tyknychu do přepytowanskeje jatby.


text:
wopisowanje
SORBIAN STREET STYLE
Magacin k dignerowemu wubědźowanju a k wosebitej wustajeńcy
Kak wupada serbska moda za wšědny dźeń?
Moda wuspěšnych designerkow a designerow, dobyćerjow wubědźowanja SORBIAN STREET STYLE kaž tež serbskich gymnaziastow prezentuje so w tutym wustajenskim katalogu. Na zakładźe elementow serbskich regionalnych drastow a łužiskeho ludoweho wuměłstwa nastachu za wustajeńcu modiske outfity a kolekcije. Předstajeja so nowe ideje, stile a niše za modernu serbsku kulturu wšědneho dnja. Wšelake temy, mnoho wobrazow, čerstwy layout a jendźelske zjeća wočakuja zajimcow.