text: Ralbicy (SN/MWj). Přirjadowanju zaměroweho zwjazka za wopłóčki Při Klóšterskej wodźe (AZV) ke Kamjenskemu zaměrowemu zwjazkej za pitnu wodu njebudźe gmejna Ralbicy-Róžant přihłosować. To je wjetšina radźićelow na swojim wčerawšim posedźenju w Ralbicach wobzamknyła. Po njejapkej smjerći jednaćela AZV Hansa-Jochena Schöny pytaja za móžnosćemi, zarjadniske a techniske dźěła wot wjetšeho partnera wobstarać dać. Tajki partner móhło předewzaće Ewag być, kotrež tež za Kamjenski zaměrowy zwjazk za pitnu wodu skutkuje. Kajke móhło tajke zhromadne dźěło wupadać, je jednaćel Ewag Torsten Pfuhl wčera rozłožił.


c: text/html

text:
Z wěstotnym a hygieniskim konceptom smě so wubědźowanje wotměć
Hamor (AK/SN). 23. mjezynarodna łužiska rallye ADMV wot 5. do 7. nowembra smědźa pod krutymi předpisami hygieny a wěstoty přewjesć. Prěni raz w swojich stawiznach pak dyrbi wona bjez přihladowarjow wuńć. „Dale stupace koronaličby nas k tomu nuzuja“, podšmórny organizaciski nawoda Wolfgang Rasper, předsyda wuhotowaceho towarstwa Łužiski rallyejowy a wodosportowy klub, minjeny pjatk w Hamoru. Něhdźe 500 čestnohamtskich podpěraćelow, lěkarjow, sanitetarjow, wohnjowych wobornikow a policistow wubědźowanje sobu zawěsći. Je to wulki sportowy podawk we Łužicy a najwuznamniša rallye na šoteru srjedźneje Europy. Wot cyłkownych 165 kilometrow wubědźowanskeje čary wotměje so 152 kilometrow na šoteru, zbytk na krutej podłoze.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Brak produktów
J.R.R. Tolkien " Dzieci Huriana"...
Starowieyska Helena - Tarot Marsylski - Łódź 1995
Kasprowicz Jan - Księga ubogich - Wyd. J. Mortkowicza Okładka proj....
Dobrowolski Tadeusz - Sztuka na Śląsku - Z 173 ilustracjami Katowice 1948
White Suzanne - Nowa podwójna astrologia - Książka i Wiedza Warszawa 1992
Reychman Jan Podróżnicy Polscy Na Bliskim Wschodzie w XIX wieku Wydanie...
Sadurska Anna "Archeologia starożytnego Rzymu"- tom 2 Okres cesarstwa Wydawnictwo: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1980
Zamarowsky Vojtech "Tropami siedmiu cudów świata" Wydawnictwo Śląsk Katowice 1990
Gancarski Jan "Trzcinica- Karpacka Troja" Wydawca: Muzeum Podkarpackie w Krośnie, Krosno 2011
Gostkowski Rajmund " Pompeje" Tow. Naukowe KUL Lublin 1954
Jaworska -Kielan Zofia " Polowanie na dinozaury" Wydawnictwo geologiczne Katowice 1969
Olmstead A.T. "Dzieje Imperium Perskiego" Państwowy Instytut Wydawniczy Warszawa 1974
Sarnowska Wanda - redaktor " Silesia Antiqua - Tom 14" Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu Ossolineum Wrocław 1972
Sarnowska Wanda - redaktor " Silesia Antiqua - Tom 15" Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu Ossolineum Wrocław 1973
Sarnowska Wanda - redaktor " Silesia Antiqua - Tom 13" Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu Ossolineum Wrocław 1971
Sarnowska Wanda - redaktor " Silesia Antiqua - Tom 12" Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu Ossolineum Wrocław 1970
Sarnowska Wanda - redaktor " Silesia Antiqua - Tom 7 " Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu Ossolineum Wrocław 1965
Manley Bill " 70 Wielkich Tajemnic Starożytnego Egiptu" Fascynujące zagadki świata faraonów Wydawnictwo DEBIT Bielsko Biała


text:
Hórniske škody sporjedźane
Choćebuz (dpa/ch/SN). W minjenych měsacach buchu w ewangelskej cyrkwi w Choćebuskim měšćanskim dźělu Rogozno (Willmersdorf) hórniske škody zwuporjedźane. Saněrowanje płaćeše wjace hač 200 000 eurow. Dźěl z toho bě Vattenfall za wotstronjenje hórniskich škodow přewzał. Při měrjenjach zwěsćichu fachowcy puknjene murje a škałoby na dnje cyrkwje. Škody su sćěh spadowaceje wody we wuhlowej jamje Choćebuz-sewjer. Vattenfall płaći po swójskim wozjewjenju wob lěto přerěznje dwaj milionaj eurow za wotstronjenje škodu na twarjenjach.
Wutwarja spěšny internet


text:
Na třoch wjesnych pućach w Chrósćicach wužiwanje wobmjezuja
Chrósćicy (SN/MWj). Někotre puće w Chrósćicach přichodnje tak kaž dotal wužiwajomne njebudu. Wjetšina gmejnskich radźićelow je na swojim posedźenju minjeny štwórtk wobzamknyła wotpohlad, prawa za wužiwanje hasow Při pastyrni, Při Satkuli a Cyrkwinska hora wobmjezować. Po doskónčnym schwalenju budu tam jenož hišće jězdźidła hač do dźewjeć tonow jězdźić směć. Pozadk je, zo njeměli so puće kóncować a zo měł so tam wobchad změrować.
Mjenowane puće njejsu po słowach wjesnjanosty Marka Klimana (CDU) za ćežke awta twarjene. Tohodla budźe jězdźidłam, kotrež su ćeše hač dźewjeć tonow, zakazane, zo tam jědu abo steja. Wuwzaća pak su na přikład zasadźenja z wohnjowobornym awtom, Lkw-je, kiž wotpadki wotwožuja, a dodawanske jězdźidła, kotrež na přikład ludźom nowe meble přiwjezu. Tež kermušny karusel tajke wuwzaće je.


text:
Wapyn Katowicōw
Wapyn Katowicōw to je jedyn z symbolōw miasta Katowicōw na Gōrnym Ślōnsku we formie wapyna[1].
Wyglōnd[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Wapyn Katowicōw przedstawia na złotyj ôsłōnie czŏrnõ maszinã kuźniczõ mocowanõ na drzywniannym stylażu symbolizowanym bez brōnny balek drzywnianny, pod niōm je pole błynkitnyj farby symbolizujōnce wodã napyndzajōncõ maszinōm kuźniczōm. Mechaniczny fojstlik skłŏdŏ sie: z ambosa, kuźniczego fojstlika napyndzanego kołym zymbatym, aksowo połōnczōnym wałym z kołym wodnym.
Zobŏcz tyż[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Przipisy
- ↑ Symbole miasta, www.katowice.eu [dostymp 2021-04-19].


text:
Hosćency a korčmy su za towaršnostne žiwjenje wažne městna, wšako so tam ludźo rady zetkawaja. Často pak maja tež zajimawe stawizny. W swojej lětnjej seriji tajke gastronomiske předewzaća předstajamy, dźensa Chěžkarsku korčmu w Rachlowje pola Kulowa. (2)
Zo stara so na małych wsach hišće něchtó wo to, zo maja tam swój hosćenc, je chwalobne. Tak je tomu tež w Rachlowje, kotryž bu po towaršnostnym přewróće do Kulowa zagmejnowany. Kulowčan Frank Seeliger tam mjeztym dwanaće lět korčmari a měł za swoje dźěło a nałožowanu prócu zawěsće trochu wjace připóznaća nańć.


text:
Po zakończeniu rozgrywek we Fortuna I lidze i eWinner II lidze rozlosowano pary run dy wstympnyj…
Kategoria: Puchar Polski
Niebiescy odpadają z Pucharu Polski
W meczu I Rundy Wojewódzkiego Pucharu Polski, drużyna Ruchu Chorzów poległa w Pawłowicach Śląskich z Pniówkiem…
Okręgowy Puchar Polski dla „Niebieskich”!
We wtorkowe popołudnie „Niebiescy” robili trzecie podejście do rozegrania finału okręgowego Pucharu Polski w podokręgu Katowice.…
Finał Pucharu Polski znowu przełożony!
Nie odbędzie się zaplanowany na 14 kwietnia mecz finału Pucharu Polski w podokręgu Katowice, pomiędzy Pogonią…
Termin finału Pucharu Polski z Pogonią Imielin
Z powodu obostrzeń i panującej pandemii koronawirusa nie udało się rozegrać finału jeszcze w 2020 roku.…
Finał Okręgowego Pucharu Polski również przełożony!
Klub poinformował dzisiaj, że finał Okręgowego Pucharu Polski, w którym „Niebiescy” zmierzą się z Pogonią Imielin…
Finał Pucharu 100lecia Śl. ZPNu przełożony!
Ruch Chorzów czeka rozegranie dwóch finałów pucharowych. W finale Okręgowego Pucharu Polski z Pogonią Imielin (11…
Piyrwsze szpile Pucharu Polski za nami – sŏm niyspodzianki!
24 wrzesniŏ łodbōły sie piyrwsze szpile Pucharu Polski. Ruch Chorzów, u sia sfalōł po elwrach ze…
Podlesianka Katowice – Ruch Chorzów 2-2 (4-5 p.k.) [GALERIA]
Ruch Chorzów, we ramach Pucharu Poslki okryngu Katowice, po elwrach wygrŏł ze Podlesianką Katowice. Na szpilu…
Znŏmy rywala Ruchu we 1/32 Pucharu Polski!
Dzisiŏj łodbōło sie losowanie par 1/32 Totolotek Pucharu Polski. Ruch Chorzów po wygranyj ze Skrą Częstochowa…
Wsziscy na szpil ze Skrą!
7 sierpniŏ, we środa, zagrŏmy szpil we ramach Rundy wstympnyj Pucharu Polski ze Skrą Częstochowa. Szpil…
Runda Wstympnŏ Pucharu Polski – znŏmy rywala Ruchu!
Niybiescy po zakończyniu syzonu we II Lidze poznali swojigo rywala we rundzie wstympnyj PZPN Pucharu Polski.…
Poszukujemy reklamodawców!
Poszukujemy reklamodawców, którzy w zamian za udostępnienie swojej reklamy na łamach naszego portalu poratują nas groszem…
Pary 1/2 Finału Pucharu Polski
Znŏmy pary 1/2 finału Pucharu Polski syzonu 2018/19. Szpile rozegrane łōstanom 9 i 10 kwietnia. Raków…
Wyniki 1/32 Pucharu Polski i wypowiydź trynera Fornalaka po szpilu ze Odrom
Dzisioj łodboło sie 9 szpilów 1/32 Pucharu Polski. Groł tyż Ruch Chorzów, chocioż grom to ciynżko…


text:
Stephen King
Stephen Edwin King (ur. 21 wřeśńa 1947 we Portland) – amerikoński pisoř, autor guůwńy literatury grozy. Pjyrwyj wydowou kśůnžki pod pseudůńimym Richard Bachman a jydyn roz kej John Swithen.
Je autorym horrorůw, kere přešuy do klasyki gatůnku, kej lo bajšpila: Lśńyńy, Mjastečko Salem, Carrie. Ńy uůgrańičo śe ale do jydnygo gatůnku, čygo přikuodym sům: Štyry pory roku, Źelůno mila, Ślypja Smoka, Bastjůn a 7-tůmowy cykl powjeśći fantasy Mročno Wježa.
W 2003 zostou uodznačůny prestižowům nagrodům DCAL (Medal za wybitny wkuod we literatura amerikańsko) bez National Book Foundation.


text:
Njebjelčicy (JK/SN). Njebjelčicy budu k spočatkej noweho lěta wo dalšu posłužbu bohatše. Fyzioterapeutka Stefanie Zarjenkowa z Časec budźe wot 3. januara w nowej praksy při Njebjelčanskim sportnišću najwšelakoriše terapije poskićować. Wčera popołdnju witaše wona tam zhromadnje z mandźelskim a dźěćimi mnohich hosći, kotřiž běchu přeprošenje na předstajenje praksy rady sćěhowali. Wjesnjenjo, ale tež přećeljo a přiwuzni přejachu młodej žonje do noweho powołanskeho wotrězka zbožo a wuspěch.
Budyšin (SN/BŠe). W Sakskej dóstawamy mnohe jara dobre regionalne wudźěłki, kotrež angažowani ludźo produkuja a tak regionalnu hódnotu spěchuja. Swobodny stat chce akterow nětko podpěrać a tak je mjenowanej bioregio-modelowej regionaj załožił, w kotrymajž móhła syć nastać.
Wiesbaden (dpa/SN). W Němskej plahuja tak mało swini kaž minjene 25 lět nic wjace. Wobstatk wučinješe na dnju ličenja, 3. nowembra, 23,6 milionow skoćatow, zdźěli statistiski zarjad we Wiesbadenje. To je najniši niwow wot lěta 1996. Přirunujo z lětom 2020 je wobstatk wo 9,4 procenty abo dobre 2,4 miliony skoćatow woteběrał. Zdobom pomjeńši so ličba plahowarnjow na 18 800, štož wučinja minus 7,8 procentow. Hłowna přičina su spadowace płaćizny swinjaceho mjasa we wikowanju a wuwožowanju – a to woteběraceho naprašowanja dla. Afriska swinjaca mrětwa, kotruž běchu w juliju prěni króć tež w plahowarni domjacych swini w Němskej zwěsćili, eksport na mjezynarodnych wikach haći. Tež zwučenosće ludźi w zežiwjenju so měnjeja: Woni hižo dale a mjenje swinjaceho mjasa jědźa.
Hladajo na minjene dźesać lět je ličba swini w Němskej wo 13,8 procentow abo 3,8 milionow skoćatow woteběrała. Ličba zawodow pomjeńši so w samsnym času wo 39 procentow. Nowy trend porno tomu su dźeń a wjetše zawody: Jich přerězny wobstatk je wot 886 w lěće 2011 na dźensa 1 254 swini rozrostł.
Někotremužkuli je z Hórkow pochadźacy Elija Žur přez swoje parkurowe wideja w syći hižo znaty. Minjeny čas je młody Serb wjele we wukraju po puću był. Jako bě swoje wukubłanje na třěchikryjerja wotzamknył, poda so najprjedy do Portugalskeje, zo by z přećelemi swobodny čas wužiwał. Nawróćiwši so steješe před prašenjom, hdźe měł dźěłać – kotremu wužadanju chcył jako přichodnemu wotpowědować.
Skónčnje so wón rozsudźi znowa do wukraja hić, do Norwegskeje – a to cyle sam. Za to běchu mnohe přihoty trěbne. Tak dyrbješe swoje awto, z kotrymž chcyše so na něhdźe 1 400 kilometrow dołhi puć do sewjerneho kraja nastajić, dokładnje přepruwować dać.
Připowědźene zwyšenje minimalneje mzdy, kaž je nowa zwjazkowa koalicija SPD, Zelenych a FDP wobzamkła, je po wuprajenjach dźěłarnistwa Cyrobizny, požiwadła a hosćency dawno trěbna naprawa. Z njeje dźě móhli mnozy přistajeni w Budyskim wokrjesu profitować.
Wosebje po Jakubowym puću je stajnje wjele putnikow ducy, k čemuž je tež kniha Hape Kerkelinga „Ich bin dann mal weg“ přinošowała. Štóž pak nochce po swětoznatej čarje putnikować, móže so za puć Via sacra rozsudźić.
Budyšin (SN/BŠe). Marketingowa towaršnosć Hornja Łužica-Delnja Šleska (MGO) ze sydłom w sprjewinym měsće Budyšinje je w zašłymaj lětomaj ze swojimi partnerami za projekt „Via sacra – Přinošk k zachowanju a wabjenju zhromadneho herbstwa“, spěchowany přez Europsku uniju, intensiwnje wabiła. Kónc lěta pak němsko-čěski projekt wuběži, čehoždla so wudani wróćo zhladować a naprawy hódnoćić.
Turizm tež we wuchodnej Sakskej wažnu rólu hraje. Mjeztym je wjele poskitkow, kotrež maja so zwičnić. Turistiske zjednoćenstwa, kaž na přikład Nysowy kraj, pomhaja za region wabić. Tež serbscy turistikarjo su mjez čłonami tajkich zwjazkow.
Zhorjelc (AK/SN). Najebać pandemiju Turistiske zjednoćenstwo (TGG) kónčiny Nysowy kraj nadźijepołnje do přichoda zhladuje. To podšmórnyštaj turistiska koordinatorka Maja Daniel-Rublack a předsyda Ralf Brehmer na njedawnym posedźenju sobustawow w Zhorjelcu. „Nadźijam so, zo budźe 2022 dobre lěto za turizm. Wjeselu so na wuměnu nazhonjenjow z turistikarjemi a komunalnymi zastupjerjemi ze zhromadnym zaměrom, zo móhli Nysowy kraj dale wuwić“, rjekny Ralf Brehmer. W klětušim marketingowym a financnym planje je wjele ćežišćow zakótwjenych.
Tuchwilu ma zjednoćenstwo 80 čłonow, z nich je 57 z turistiskeho wobłuka. Jim přisłušeja tež Slepjanski Serbski kulturny centrum, Wochožanski park błudźenkow, towarstwo Serbski kulturny turizm a wjacore gmejny z kónčiny.


text: Pod tutym hesłom-nadpismom hrajachu srjedu tydźenja na Chróšćanskim sportnišću kopańcu. Tam nastupi Chróšćanska młodźina A přećiwo cyłkej misionskeho dwora z Lěskeje (Lieske). Zamołwići w Lěskej poskićeja tamnišim wobydlerjam mjenujcy tež kopańcu. Štyrjo hladarjo přewjedu zhromadnje ze zbrašenymi jónu wob tydźeń koparski trening. Aktualnje přihotuja so na integratiwny turněr „Isar-Cup“, kotryž so spočatk julija w Mnichowje přewjedźe. Tam wubědźuja so měšane mustwa, kiž wobsteja z hrajerjow z a bjez handicapa. Tuž bě testowa hra za inkluziske mustwo z Lěskeje dobra móžnosć swoje kmanosće na trawniku wuspytać.


text:
Wobćežna situacija
Lipsk. Po informacijach dźěłarnistwa kubłanje a wědomosć (GEW) přiběra njedostatk fachowcow na polu kubłanja. W přichodnych pjeć do šěsć lět budźe 200 000 sobudźěłaćerjow za zažnodźěsćowe kubłanje a 250 000 na šulach mjenje. 92 procentow wuwučowacych tuchwilu wo přećeženju rozprawja. W někotrych studijnych směrach wučerstwa je kwota přetorhnjenja hač do 50 procentow.
Gatti za šefdirigenta wuzwoleny
Drježdźany. Italčan Daniele Gatti ma so stać z nowym šefdirigentom Sakskeje statneje kapały Drježdźany. Po jeho wuzwolenju ze stron orchestra je kulturna ministerka Barbara Klepsch (CDU) nětko prošena z Gattijom jednanja zahajić, kaž statna kapała dźensa zdźěli. Zrěčenje z dotalnym šefdirigentom Christianom Thielemannom njebu loni w meji podlěšene a skónči so w juliju 2024.
7 000 eurow za rjad koncertow
Zhorjelc (AK/SN). Swobodnje skutkowacy w kulturnym a kreatiwnym hospodarstwje trjebaja nuznje wjace wuměny nazhonjenjow a mjezsobneho splećenja. Jich hłowne problemy su fairne zapłaćenje, socialne zawěsćenje a towaršnostne připóznaće. To je facit wčerawšeho diskusijneho foruma ze sakskim ministrom za hospodarstwo a dźěło Martinom Duligom (SPD) w Zhorjelskim kulturnym centrumje Kühlhaus. Towarstwo Kreatiwna Sakska bě na rozmołwu přeprosyło. Mnozy zajimcy su na zarjadowanje pod hesłom „Samostatnje skutkowacy w kulturnym a kreatiwnym hospodarstwje – prekerna nuza abo wulka swoboda?“ přišli.
Hačrunjež je hač do awgusta hišće dołha noha, je hižo nětko šěsć so wobdźělacych městnow lětušu akciju „wuměłstwowy bus“ předstajiło. Tak chcedźa za wuměłstowe městna Hornjeje Łužicy tež nadregionalnje wabić.
Nowosólc-Hródk (CS/SN). Po tym zo bě Korzymska wuměłstwowa iniciatiwa „Im Friese“ 2014 akciju do žiwjenja zwołała, je w minjenych sydom lětach dohromady 4 200 ludźi z wuměłstwowym busom 29 so wobdźělacych městnow wopytało. Lětsa přidruži so dalšich šěsć najuhu Zhorjelskeho wokrjesa. Klětu móža sej zajimowani potom z wuměłstwowym busom region mjez Budyšinom a Niskej wotkryć.
Berlin (SN/at). Wustupować přećiwo antisemitizmej a anticyganizmej ma přichodnje jako statny cil we wustawje Braniborskeje zakótwjeny być. Krajny sejm jutře wo přiměrjenju wustawy debatuje, štwórtk je wothłosowanje předwidźane. Předsydka krajneho zwjazka Němskich Sintow a Romow Berlin-Braniborska Petra Rosenberg skedźbni na to, zo je „naš krajny zwjazk sej přeco žadał škit Sintow a Romow do krajneje wustawy přiwzać kaž tež jich runoprawne towaršnostne a politiske wobdźělenje, k tomu je so z politiskimi zamołwitymi rozmołwjał“. Prěni wažny krok mjenuje Rosenberg wotzamknjenje zakładneho dojednanja mjez braniborskim knježerstwom a krajnym zwjazkom nazymu 2018. Tón bě wudospołnjenje artikla 7a krajneje wustawy namjetował. „Změna so zeskutkowni – to je jasny signal politice a tež towaršnosći“, Petra Rosenberg rjekny.
Wot krajneho sejma a knježerstwa mjeńšina bórze dalše kroki wočakuje. „Wuchadźejo z kónčneje rozprawy ,njewotwisneje komisije anticyganizm‘ dyrbi krajna politika strukturne wuměnjenja w krajnym zarjadnistwje wutworić.“
Budyšin (CS/SN). „Pózdnja změna“ je woblubowane zarjadowanje, na kotrymž móža Budyšenjo swoje tu zasydlene industrijne a rjemjeslniske zawody zeznać. Minjeny pjatk, jako je wjele sobudźěłaćerjow hižo do kónca tydźenja startowato, wotewrichu tudyše zawody wrota wćipnym wopytowarjam. Akcija wotrjada hospodarske spěchowanje města Budyšin měri so předewšěm na młodych ludźi, kotřiž so hišće za powołanjom rozhladuja. Ale tež dorosćeni składnosć rady wužija, zo bychu raz za hewak zawrjene wrota pohladali. Pjatk je so 23 zawodow na pózdnjej změnje wobdźěliło. Cyłkownje dźewjeć turow bě předwidźanych. Najspěšnišo wuknihowana bě tura 4 z wopytom twornje Alstom.
Luxemburg (dpa/SN). Europska unija chce po kritice Ruskeje wobmjezowanja železniskeho transita mjez ruskej eksklawu Kaliningradom a ruskim centralnym krajom dla směrnicy k sankcijam přepruwować. Tole je społnomócnjeny EU za wonkowne naležnosće Josep Borrell přilubił. Ruska bě wobmjezowanje železniskeho transporta ze stron Litawskeje jako „ilegalne“ kritizowała. Litawska bě transit tworow přez swój teritorij zakazała, kiž steja na sankciskej lisćinje EU, kaž twarske maćizny a metal.
Proces přećiwo třělcej zahajeny
Kaiserslautern (dpa/SN). Dobre štyri měsacy po smjertnych wutřělach na dweju policistow njedaloko porynsko-pfalcskeho Kusela su dźensa w Kaiserslauternje proces přećiwo skućićelej zahajili. 39lětny muž bě kónc januara při wobchadnej kontroli 24lětnu policajsku šulerku a 29lětneho policajskeho komisara zatřělił, zo by rubježniske hońtwjerjenje zatajił. Krawny njeskutk bě po wšej Němskej wulki zatrach zbudźił.
Zaso awtodróhu blokowali
Z awtom swojeho nana je jědnaćelětny hólc do wjacorych awtow zrazył. Do toho běchu wobydlerjo w mecklenburgsko-předpomorskim Wolgasće policiji rozprawjeli, zo jězdźi po bydlenskej štwórći awto z dźěćom za wodźidłom. Krótko po tym zastojnicy awto wuhladachu, kotrež runje do awta prasny. Do toho bě wóz dalšej awće wobškodźił. Za wodźidłom sedźeše woprawdźe dźěćo. Policisća přepodachu hólca nanej, kiž wo jězbje syna ničo njewědźeše. Wěcna škoda: 4 500 eurow.
Mjezsobne popryskanje z wodowymi pistolemi je w Berlinskej lěsnej kupjeli raznu zwadu a na kóncu bijeńcu něhdźe sto ludźi zawiniło. Policija dyrbješe z 13 awtami přijěć. Dwě skupinje młodostnych běštej so mjez sobu popryskałoj a so zwadźiłoj. Jako so zwada přiwótři, druzy wopytowarjo kupjele zapřimnychu. Na kóncu so sto ludźi biješe.


text:
SPD-kandidatka Kathrin Michel jo se informěrowała wó idejach za huspěšnu serbsku politiku pśez kulturnu a kubłańsku awtonomiju
Stwórtk dnja, 23.09., jo Kathrin Michel, kandidatka SPD za Zwězkowy sejm we wólbnem wokrejsu Budyšyn I, se w Njebjelčicach zmakała ze zastupnikami Serbskego sejma. Pó huchójźowanju pó jsy z hoglědom pó serbskim procowarju Janu Skalu pómjenjoneje źiśownje, jo se wóna dała informěrowaś wó wót Serbskego sejma huźěłanych konkretnych idejach huspěšneje serbskeje politiki z pomocu kulturneje a kubłańskeje awtonomije, kótaraž měła se hujadnaś w nowem statnem dogronje, kaž teke wó slězynach na krajnej, zwězkowej a ludopšawniskej rowninje.
Sejmowe wótpósłańce Tomaš Čornak, Christina Rubyjowa, Ignac Wjesela a Měrćin Krawc su kandidatku pšosyli, jolic se huzwólijo, aby naraźenja sejma sobu do parlamenta, do kněžaŕstwa a do gremijowego źěła sobu wzeła a rozgrona Serbskego sejma ze zastupnikami kněžaŕstwa pódpěrowała.


text:
Do Chorzowa przijedzie dzisiôj kolyjny beniaminek III grupy III Ligi – Polonia Nysa.
We sobotni wiecór, przy Cichyj 6 zagrômy szpil we ramach 11 raji szpilów we nôszyj grupie III Ligi. We piōntek na Ruchu łodbōły sie testy na COVID-19. Zakażony jest jedyn pracownik administracje i jedyn fusbalorz. Klub podôł informacjo, że łosoby ze pozytywnymi wynikami łostali szibko łodzielyni łod reszty i niy ma zagrożynio co do rozegranio szpilu.
Polonia Nysa powstała we 1946 roku jako Grom Nysa, a dwa lata potyn połōnczyli sie ze klubem Sudety Nysa. We historii mieli jesce nazwa Ogniwo nysa, a łod 1956 roku mianujom sie Polonia. Ich nôjwiynksze sukcesy to barażowe szpile ło II Liga we 1959 roku i 1/32 Pucharu Polski (1954/55 i 2020/21). We ich składzie gro były fusbalorz Ruchu – Adam Setla.
Łobecnie, we lidze zajmujom 16 plac (8 szpilów, 7 punktów, 2 wygrane, 1 rymis, 5 sfalonych), majom aż 24 stracone tory na 12 szczelonych. Ich nôjlepszym szczylcem jest Adam Setla – 5 torów.
Polonia Nysa poradzi sfalić szpil 0-4, jak i wygrać 4-2. Trza czujnie i ze pełnom koncyntracjom wylyźć na to szpotkanie. Ruch łobecnie mo zaś dobro passa – 3 szpile ze rzyndu bez sfalonego, 2 łostatnie wygrane. Powinni se spokojnie poradzić i pewnie wygrać tyn szpil. Nôsz typ: 3-0.
Dzisiej idzie kupić bilety ino ON-LINE, a fto niy może przijść na Cicho 6, tyn może kupić RYLACJA TV, kiero dzisiej poprowadzi nowo firma (kiero robiōła relacje TV do Widzewa we zeszłym syzonie).
Przipominômy, że wszistkie szpile do końca rundy Ruch gro u sia ło godzinie 18:00!
Dzisiôj, ze racji, że nosz panel do ślōnskigo LIVE zacyno sie zmiyniać, niy przeprowadzymy tradycyjnyj rylacji, ale śledźcie nôs na Twitterze i Facebooku kaj bydymy na biyżōnco, po naszymu łopisywać wydarzynia ze tego szpilu.
Przipominŏmy tyż ło nŏszyj zabawie. Typer Na Niebiesko pod patronatym Baru „Kinga” znŏjdziecie tukej => Typuj i wygrywej!
własne


text:
Něhdy bě w nimale kóždej wsy nakupowanišćo, hdźež poskićachu twory wšědneje potrjeby. Runočasnje běchu to socialne centrumy, hdźež so wjesnjenjo rady k bjesadźe zetkawachu. W našej lětnjej seriji na něhdyše wjesne wobchody dopominamy.
Dźensa: Bukecy (19)
Arnošt Muka bě w Bukecach, kotrež buchu 1222 prěni raz jako Bukewicz naspomnjene, we wosomdźesatych lětach 19. lětstotka mjez cyłkownje 530 wobydlerjemi 404 Serbow zličił. Hinak bě to hižo srjedź 20. lětstotka, hdyž je Arnošt Černik tam jeničce serbskorěčny podźěl něhdźe 43 procentow ludnosće registrował. Wot toho časa so serbski podźěl tak pozhubjowaše, zo je tam dźensa jenož hišće snadna horstka ludźi, z kotrymiž móžeš serbować.
Jedyn z nich je 67lětny Domaš Žur, předsyda 1993 załoženeho stawizniskeho towarstwa Stary Fryc. Wo zastaranju něhdźe 800 wobydlerjow Bukec wón powěda, zo je hosćenc na kromje wsy z Budyskeho směra mjeztym zawrjeny. Za čas NDR staraše so konsumowe drustwo wo gastronomiske wobhospodarjenje. Wjesnjenjo mjenowachu hosćenc „Pěskowčik“, dokelž jón w 19 hodź. zawěrachu.


text:
W antiknem měsće Rom su patricijarje a plebejarje žywe byli. To stej byłej dwa rozdźělnej stawa, mjazy kótarymiž su pśecej problemy byli a jo zwada kněžyła. Wukniki a wuknice našych 6. rědownjow zaběraju se we wucbje stawiznow z teju problematiku a wugótuju k tomu jadno rolowe graśe. Na kšuśe instalěrowanem jawišću we wobcerku awle našeje šule graju wukniki a wuknice sceny mjazy tyma stawoma. Wukniki a wuknice pśi tom sami wumysliju teksty a su sami za dekoraciju jawišća a za drastwu zagronite.
Projekt wó srjejźowěku
We wucbje stawiznow 6. rědownje se zaběramy ze žywjenim luźi w srjejźowěku. Póznajomy žywjenje w městach, zgónijomy něco wó drastwje abo jěźnych zwuconosćach a wó pśigótowanju jěze abo nawuknjomy něco wó wósebnosćach a bronjach starych ryšarjow. Na kóńcu comy zgromadnje do Dešna do domowniskego muzeja “Stary lud” kólasowaś. How “dožywijomy” pód rozpokazowanim sobuźěłaśerja muzeja jaden źeń w srjejźowěku: my warimy na wognišću, jěmy z drjewjanych šklow, wuknjomy, kak se wogeń zapalujo, butrujomy abo pleśomy šnorki, kótarež móžomy ako narucnik abo wopask wužywaś.
My sami swóju šulu wugótujomy
Pód toś tom moto su se wukniki a wuknice, ceptarje a ceptaŕki aktiwnje na pśerědnjenju našeje šule wobźělili. W juniju lěta 2017 su wukniki a wuknice 6. rědownje zgromadnje z kněni Bernadsoweju wenkownu fasadu šule wugótowali. Kněni Hirschlerowa jo dołojce we wjažy w głownem twarjenju našomu logo našeje šule nowe mě dała a toś ten logo pśerědniła z nowymi lutkowymi šapcyckami a jo jomu z fryšneju barwu perfektne wuglědanje dała.
Adwentne pśigótowanja na zakładnej šuli Lutki
Stwórtk do prědnego adwenta jo za wucabnice našeje šule kšuty termin. Wótpołdnja se zmakaju ceptaŕki tradicionelnje na zgromadne baslenje. My wugótujomy adwentne wěnce, wětšowe swěcki w głažkach, keramikowe flaški, janželske figury z drjewa abo postowe kórtki. Pětk do prědnego adwenta su wšykne starjejše, stare starjejše a pśiswójźbne na adwentny bazar pśepšosone. Tradicionelnje naše šestkarje pśedawaju basleńske źěła našych ceptaŕkow. Mamy pśecej wjeliki tykańcowy bazar, wjele móžnosćow za gódowne baslenje a, se wě, jawišćowy program za wšyknych gósći. Casy jo to bajka, a młogi raz talentowa show. Z nabranymi pjenjezami financěrujomy projekty w našej šuli abo wzejomy pjenjeze na pśikład za


text:
Choćebuz (B/SN). Zhorjelski biskop Wolfgang Ipolt wita zjednoćenu Europu. „Runje my jako cyrkej chcemy europsku mysl spěchować. Nacionalistiske tendency katolska cyrkej wotpokazuje, dokelž je mjezynarodne zhromadźenstwo. Z iracionalneho stracha hranicy zaso zawrěć njeby dobytk za nas był.“
Partnersku wosadu wopytali
Erfurt/Uljanowsk (B/SN). Dwanaćewosobowa skupina z Erfurtskeje katolskeje wosady swj. Měrćina pod nawodom diakona Matthiasa Burkerta pućowaše w prěnim połleće do ruskeho Uljanowska, zo bychu partnerstwo z tamnišej wosadu pohłubšili. Nimo wšelakich zajimawostkow běchu wosebje mnohostronske a wutrobne zetkanja wažne. Samo biskop Clemens Pickel ze Saratowa je 450 kilometrow přijězda na so wzał, zo by z Erfurćanami dźeń přežiwił a z nimi Božu mšu swjećił.
Nowa biskopka zapokazana
Weimar (B/SN). Hačrunjež je peticiski wuběrk zwjazkoweho knježerstwa žadanje Ewangelskeje cyrkwje w srjedźnej Němskej, zawjesć tempolimit na awtodróhach, wotpokazał, nima iniciator Christian Fuhrmann naležnosć za zwrěšćenu. W cyrkwinskej nowinje Wěra a domizna wyši cyrkwinski rada měni, zo tuchwilu hišće jasne njeje, hač je tež zwjazkowy sejm peticiju wotpokazał. Dyrbimy nětko čakać, móžemy pak ze zapósłancami hišće rěčeć a jich přeswědčić spytać. Ze zjawnej peticiju je ewangelska cyrkej prašenja wobswěta a škita žiwjenja tematizowała. Wšako słuša tež to k jeje zakładnym naležnosćam.
Pomnik patronomaj města
Genf/Baku (B/SN). UNESCO je cyrkej Jězusoweho naroda w Betlehemje z lisćiny wohroženeho swětoweho herbstwa wzała. Wopodstatnili su to z wuspěšnymi napinanjemi wokoło renowacije Božeho domu. Wona a putniski puć buštej 2012 na lisćinu swětoweho herbstwa sadźenej. Runočasnje hižo tehdy na špatny twarski staw cyrkwje pokazachu. Nětko su třěcha, wonkowna fasada, mozaiki a wrota ponowjene. Cyrkej Jězusoweho naroda w Betlehemje bu pod kejžorom Justinianom (527–565) natwarjena. Poprawne narodne městno Jězusa je po křesćanskich podawiznach dźesać kilometrow južnje Jerusalema a słuša dźensa k palestinskim awtonomnym kónčinam.
Poćehnje do Drježdźan
Rom (B/SN). Berlinski socialny etikar prof. dr. Andreas Lob-Hüdepohl widźi strach před přichodom po cyłym swěće přiběrać. Na mjezynarodnej zhromadźiznje w Romje rozprawješe wón na temu wo straše, kiž masiwnje přiběra. „Strach před cuzymi přiběra a z tym schowana a wotewrjena njepřećelskosć w towaršnosći a w cyrkwi napřećo wšemu njeznatemu“, rjekny katolski profesor sćelakej Domradio.
Potajnstwo wostanje
Vatikan (B/SN). W zwisku ze skandalom znjewužiwanja dla je Vatikan wuzběhnył wažnosć, zo njehodźi so spowědne potajnstwo wotstronić. Vatikanske sudnistwo Pönitentiarie je přećiwo wočakowanjam, zo ma cyrkej swój porjad prawa statej připodobnić. Dźeržeć so na spowědne potajnstwo njeje pak toleranca napřećo znjewužiwanju, rjekny nawoda sudnistwa, kardinal Mauro Piacenza.
Benedikt wostawa kruty
Gioia Tauro (B/SN). Kardinal Pietro Parolin, statny sekretar we Vatikanje, je italsku mafiju w Kalabriskej na swjedźenju Božeho ćěła wótrje kritizował. „Kriminelne a mafiozne aktiwity, wusko zwjazane z korupciju, so křesćanskemu poselstwu njesměrnje spřećiwjeja.“ Ludźo w južnej Italskej maja z toho hospodarske a socialne problemy. Tež cyrkej ma wulku zamołwitosć, zo by situaciju polěpšiła, rjekny Parolin. Hakle loni bě bamž Franciskus składnostnje zbóžnoprajenja měšnika, kotrehož je koruptna mafija w Sicilskej zatřěliła, tajke mafiozne knježace struktury raznje zasudźił.
Přećiwo eksportej bróni
Berlin (B/SN). Wulke cyrkwje znowa kritizuja dowolnosće eksporta bróni krajam, kotrež su wobdźělene na wójnje z Jemenom. Praksa dowolnosće je w najwjetšej měrje problematiska, praji ewangelski předsyda Zhromadneje konferency cyrkej a wuwiće, prelat Martin Dutzmann. Němska je w prěnim połlěće eksport bróni w rozměrje miliardy eurow dowoliła do krajow, kiž wójnu z Jemenom podpěruja.
Pixi-knižki z bibliskej temu
Regensburg (B/SN). Pomocnej organizaciji Sea Eye a Sea Watch stej iniciatiwu „Cyrkej wuchowuje“ załožiłoj. Wonej chcetej so tak němskej cyrkwi za podpěru při wuchowanju ćěkancow na morju dźakować a angažement widźomny činić. Cyłkownje je Sea Eye lětsa 190 000 eurow wot cyrkwje dóstała. „Bjez njeje njebychu žane wuchowanske akcije móžne byli“, wuzběhny předsyda organizacije Gorden Isler. Bychu-li europske knježerstwa čłowjeske prawa runje tak chutnje brali kaž cyrkej poselstwo biblije, njebychmy trěbni byli.“ Křesćanske cyrkwje w Němskej su wažny partner pomocnymaj organizacijomaj. Ewangelska cyrkej na přikład je pytanske lětadło „Moonbird“ ze 100 000 eurami podpěrała.
Žada sej posłušnosć
Vatikan (B/SN). Bamž žada sej wot swojich diplomatow loyalnosć. Woni nimaja jeho zachribjetnje kritizować, so w blogach zwuraznić abo so do skupin zwjazać, kotrež so cyrkwi spřećiwjeja. To rjekny swjaty wótc na posedźenju z nawodami pósłanstwow a stajnym wobkedźbowarjam Swjateho stoła.
Křesćenjo Nigera w straše
Genf (B/SN). Metropolit rusko-ortodoksneje cyrkwje Hilarion widźi swětowu ortodoksnu cyrkej w ćežkej krizy. Šćěpjenja dla winuje Hilarion ekumeniskeho patriarcha Konstantinopela ze sydłom w Istanbulu, Bartholomäusa I. Wón je swoju poziciju jako čestny nawoda swětoweho zhromadźenstwa ortodoksnych wěriwych na hrački stajił, dokelž je w januarje samostatnu ortodoksnu cyrkej na Ukrainje oficialnje připóznał. To je za Hilariona „ilegalne“. Rusko-ortodoksna cyrkej pak wobsteji tež na Ukrainje pod Moskowskim patriarchatom. Z wida Ruskeje móže we wěstym kraju jenož jedna ortodoksna cyrkej eksistować, a na Ukrainje hižo tajka je – pod Moskowskim patriarchatom.
Arcybiskop w Africe był
Oberursel (B/SN). Ewangelski teologa a wojowar wo staćanske prawa Friedrich Schorlemmer wupraja so za swětowy koncil křesćanskich cyrkwjow. „Třiceći lět po zakónčenju ekumeniskeje zhromadźizny za sprawnosć, měr a zachowanje Božeje stwórby w NDR trjebamy nimo kreatiwneho angažementa njeličomnych młodostnych a dorosćenych, za kotrychž steji Greta Thunberg kaž z přikładom, wulki zawěrno ekumeniski koncil wšitkich mocow dobreje wole.“ To rjekny Schorlemmer w Oberurselu wuchadźacemu časopisej Public Forum. „Koncil měł so w Assisiju wotměć, zo by jasne było, zo njejedna so tu wo někajki duchowny imperializm, ale wo zasadźenje za sprawny a dobry swět, nic jeno za čłowjekow“, wón podšmórny.
UNO zastaruje miliony ludźi
Genf (B/SN). Swětowy zežiwjenski program Zjednoćenych narodow WFP je w měrcu nimale jědnaće milionow ludźi w Jemenje ze žiwidłami zastarał. Ženje do toho njebě organizacija UNO telko ludźom we wójnskim kraju pomhała.
Drježdźany (B/SN). Sakski ewangelski krajny biskop Carsten Rentzing je minjeny měsac Rumunsku wopytał. W Sedmihródskej (Siebenbürgen) zetka so wón ze zastupjerjemi tamnišeje ewangelskeje cyrkwje. Přewodźeli su jeho farar Matthias Fischer, ekumeniski referent Friedemann Oehme a Zwickauski superintendent Harald Pepel, pochadźacy ze Sedmihródskeje. Biskop Rentzing přednošowaše w Sibiuskim (Hermannstadt) teologiskim instituće na fachowu temu „Lutherski specifikum a jeho zakótwjenje w dźensnišej ekumenje“, za čož žněješe jara wulke připóznaće.
Zrěčenje ma měr sylnić
Würzburg (B/SN). Němski katolski biskop ekumeny Gerhard Feige je po pohrjebje 91lětneho něhdyšeho Würzburgskeho biskopa Paula Wernera Scheele na to pokazał, zo bě njeboćički w swojich poćahach k reformaciskim cyrkwjam a wosebje w dialogu ze starokatolskej cyrkwju kaž tež k orientalsko-ortodoksnym cyrkwjam do přichoda pokazowace po-srědkowanja zdokonjał. „Jeho ekumeniske skutkowanje njech je nam nadawk, w boju wo jednotu wěry njepopušćić.“
Počesća Angelu Merkel


text:
Praskotaki mjetał
Zhorjelc (dpa/SN/ch). W Zhorjelcu staj so sobotu na demonstracijach policistaj po mjetanju praskotakow zraniłoj. Zastojnikaj poćerpještaj praskaty trawma. 21lětny pozdatny skućićel bu nachwilnje zajaty. Wón bě pječa ilegalne błyskowe praskotaki mjetał, jako demonstracija antiazyloweho zwjazkarstwa na křižowanišću na přećiwnych demonstrantow storči. Policija pak přiwšěm bilancuje, zo běštej so zhromadźiznje „bjez wjetšich mylenjow“ kónčiłoj. Na žadyn pad njemóžemy wo wukročowanjach rěčeć, zwě- sći wčera rěčnik. Policija bě ze 150 zastojnikami na městnje. Kelko wobdźělnikow so na demonstraciji „Zhorjelc so wobara“ a na přećiwnym protesće „Zhorjelc swětej wotewrjeny“ zhromadźichu, pak no- chcyše policija rjec. Wobdźělnicy rěča wo něhdźe 1 000 wobdźělnikach na stronje antiazyloweho zwjazkarstwa a snano 500 přećiwnych demonstrantach.
Motorski smjertnje znjezbožił


text:
Milan Hrabal: Pó droze śerpjenja a wěry
Spěchowańske towaristwo za serbsku rěc w cerkwi z. t. jo wudało za Łužyski cerkwiny źeń nowe knigły z basni Milana Hrabala "Pó droze śerpjenja a wěry". Tekst se wózjawijo w 6 rěcach: dolnoserbski, česki, nimski, górnoserbski, engelski a pólski. Buźo w Zgórjelcu k dostaśeju w Serbskem centrumje.
Gaž cośo knigły dostaś, napišćo pšosym mejlku na Serbsku wósadu.
Ermelowa ABC-fibla
Pśed jadnab 350 lětami jo se wuśišćała fibla w serbskej rěcy, kótaraž jo zmóžniła serbskim a nimskim źiśam w Kalawje cytaś wuknuś. Rownož ku kóńcoju 17. stolěśa su pśikazali znicenje wšyknych serbskich knigłow w tencasnej Łužycy, jo se namakał pśed někotarych lět w budyšyńskej měsćańskej bibliotece slědny eksemplar togo „Wendisch Buchstabir Büchlein”. Pśirědowanje dłujki cas jasnje było njejo. Wurězk tych kniglickow w Serbskem kulturnem leksikonje z lěta 2014 jo pózbuźił intensiwne slěźeńske źěło prof. Michaela Ermela z Barlinja, kótarež su kradu jasnje dopokazali, až fibla póchada wót kalawskego raźinego kněza a šularja Jura Ermela (ca. 1595 – 1669) – jadnogo pśedchadnika Michaela Ermela-Barlinskego. Spěchowańske towaristwo za serbsku rěc w cerkwi z. t. jo něnto wudało bibliofilne nowowudaśe teje ABC-fible.
Zjawna prezentacija ABC-fible jo była 19.05.2022 w kalawskej Serbskej cerkwi.
Gaž cośo nowośišć Ermeloweje ABC-fible dostaś, napišćo pšosym mejlku na Serbsku wósadu.
Serbska Biblija 1868|2018
Nowe wudaśe Biblije w dolnoserbskeje rěcy jo wujśło w lěśe 2018 ako digitalna werzija slědnogo wudaśa lěta 1868 we łatyńskich pismikach a w pśiměrjonem pšawopisu. Jo pśistupna w ➚ interneśe abo ako CD. W lěśe 2021 jo wujšeł śišćany nakład. Na napšašowanje jo zadermo k dostaśeju pla Spěchowańskego towaristwa za serbsku rěc w cerkwi z. t.
Die Neuausgabe der Bibel in wendischer Sprache erschien 2018 als digitale Version der letzten Ausgabe von 1868 im modernen Textsatz und in angepasster Rechtschreibung. Sie ist im ➚ Internet zugänglich oder als CD erhältlich. 2019 erschien eine Druckausgabe. Auf Nachfrage ist sie kostenfrei beim Verein zur Förderung der wendischen Sprache in der Kirche e. V. zu erhalten
Serbske cerkwine stawizny
Wendische Kirchengeschichte
W septembru 2021 su wujšli w barlińskem nakładnistwje Logos knigły w nimskej rěcy "Wendische Kirchengeschichte und Kirchenliteratur in der Niederlausitz seit der Reformation bis 1800" wót Doris Teichmannoweje (2. rozšyrjony nakład).
Im Sepember 2021 erschien im Berliner Logos-Verlag das Buch "Wendische Kirchengeschichte und Kirchenliteratur in der Niederlausitz seit der Reformation bis 1800" von Doris Teichmann (2. erweiterter Ausgabe).


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Pismikowa keklija je hra, z kotrejž móžetaj dwajo, třo a abo štyrjo hrajerjo na zabawne wašnje swój słowoskład w serbskej rěči přepruwować a rozšěrjeć. Z pomocu pismikowych klockow tworja hrajerjo słowa a je w formje křižowki na hrajnu desku kładu. Hra wobsteji ze 107 hrajnych klockow, na kotrychž je stajnje jedyn pismik naćišćany. Kóždy pismik serbskeho alfabeta je w hrě jónu abo husćišo zastupjeny. Hódnotu pismika wupokazuje ličba na hrajnym klocku deleka naprawo. Čim wyša je hódnota, ćim rědšo so pismik w serbskej rěči wužiwa. Nimo toho su tři jokerowe klocki w hrě. Wone hodźa so za kóždyžkuli pismik zasadźeć a pozdźišo z wotpowědnym pismikowym klockom wuměnjeć. Za kóžde słowo, kotrež hrajer kładźe, dóstanje dypki. Přidatnje su na hrajnej desce wosebite pola, kiž hódnotu pismika abo cyłeho słowa powyša. Hra dóstanje přez to cyle swójsku dynamiku a wězo pomha tróšku zboža hru dobyć.


text:
Kengesbaj Rachmanow
Kengesbaj Rachmanow (karakoupacko godka: Ken'esbay Raxmanov; rodz. 18 wřeśńa 1942 we wśi Žalpaqžap, um. 2004) – karakoupacki pisoř a dramaturg. přišou na śwjat we ńybogatyj familiji ze wśi Žalpaqžap (Jalpaqjap). Sam tyž uaźiu do šuli podstawowyj a středńij. Potym bez 2 lata tam pracowou. We 1969 uostou redachtůrym instytutu radyjo-telewizyjnygo uod Karakoupacyje. Uod roku 1981 do 1989 publikowou we magazyńe A'miwda'rya, ńyskoři uostou dyrektorym telewizyje nukuskij.
Jigo pjyrše dźeuo „Tawıq” ukozouo śe we cajtůngu Jetkinshek. Kengesbaj Rachmanow bůu tyž cyńůnym lirykym karakoupackim. Postřůd jigo dźeu we tyj tematyce do śe trefić take kej "Bult ha'm quyash", "Jambasqala", "Sen haqqında qosıq", "Ba'ha'r ha'm g'arrılar", "Tan' ashıg'ı", "Qardag'ı iz", "Sho'l da'stanı", "Jasasın paraxatshılıq" a "Tazadan kelgen oqıwshı".


text:
STADIŮN ŚLŮNSKI - JUŻE ÔFICIAL ÔDYMKNIYNTY
1 ôktůbro bůł chyba dniym, na kery mocka ludzi czekało. Gynau wtedy ôficialnie ôdymkniynty uostoł po rychtůngu Stadiůn Ślůnski. Jaki to bůł dziyń a jaki je dolszy forplan dlo tego stadiůnu? Ôboczcie sami.
Wroz ze ôktůbrym prziszoł tyż dziyń, we kerym Stadiůn Ślůnski uostoł ôddany. Gynau 1. zbajslowany uostoł fajer skiż tyj ôkazje, na kery wszyscy byli zaproszyni. Dziynka tymu szło wlyź a ôbejrzeć sie na nowo wyrychtowany Stadiůn Ślůnski. Jako padało mocka gości je łůn na prowda szykowny, niýôbyczny, fajnie zrobiůny, a spůmino downe lata świytności. Kożdy mo tyż nodziyjo, co przidzie sam nazod wielki szport a kůncerty artystůw ze cołkigo welta.
We dziyń ôdymkniyńcio sbajslowane tyż uostały atrakcje a roztomaje wydorzynia. Piyrszy wiynkszy s nich to finoł a dekoracjo Silesia Maratonu. Jako padali sam uczystniki to bůło na prowda coś kůńczyć tyn ciynżki bieg na takim stadiůnie. Kożdy bezmaś godoł, iże jak wlatywoł to ôd razu sie lepij leciało.
Sbajslowany tyż ôstoł szpil Polski ze ZSRR, kery 60 lot do zadku Poloki wygrali, a latosi przegrali. W sumie kejsik to bramy strzyloł Gerard Cieśli, a dzisio to już takigo fusbalszpilera niý bůło. Gynau ô tym fusbal szpileru wystowiůno tyż ôstała galerio ze ôpisami jego życio. Sům Andrzej Kotala - Sztad Prezydynt Chorzowa - sům rada, co ô takim chopie sie tukej niý przepůmnieli, bo jako dodali, je to nojlepszy fusbal szpiler we historyji polskigo fusbala.
Atrakcjům bůł tyż kůnkurs dlo kibicůw, ô keryj ôrganizatory spůminali juże pora dni pryndzy. A że pogoda bůła na prowda udano we tyn dziyń, to chyba niý ma sie co dziwować, iże bůło mocka ludzi. A prziszło ich na prowda hołda, bo jako porachowali bajslyrze, 1 ôktůbro na stadiůn wlazło wiyncyj jak 100 tyś. byzuchantůw.
JUBILYJŮM ZOBRZO - FAJER WE SZTADZIE
1 ôktůbro sbajslowane uostały Szkarbnikowe Gody we Zobrzu. Wszysko skiż tego, co gynau wtedy fajrowali łůni rocznica uzyskanio sztadnych prow. Wiyncyj we materiale.
1 ôktůrbro 1922 Zobrze, kere do tego czosu bůło nojsrogszům wsiům we cołkij Europie, dostało sztadne prowa. Dziynka tymu downy Hindynburg můg sie dalij uozwijać juże jako sztad. I gynau skiż tyj ôkazje sbajslowane uostały Szkarbnikowe Gody.
Bez tych 95 lot Zobrze pomiyniůło sie doś festelnie. Niý ýno ze wsi stały sie sztadym, nale przede wszyskim, ze hołdy grubůw, kere sam bůły, uostało ich niýwiela. I to te niýwiela tyż juże niý sům stricte grubami, bo teroźnie coroz czynścij stowajům sie atrakcjami sztada. Toć wyrosto łůne teroźnie na nowoczysne cyntrum turystyki poindustrialnyj. A jako dodowajům Sztad Prezydynt Małgorzata Mańka-Szulik, Zobrze to tyż sztad medycyny, nauki, nowych technologi, kultůry a szporta.
I gynau tyn szport bůł kludzůncům tyjmům tego latośnego fajeru. Niý ma sie co tyż tymu dziwować. Zobrze to niý ýno GKS Górnik, nale tyż inksze manszafty we fusbalu, handbalu, tynisie abo pływaniu.
Cołko fajer napoczyn sie ôd farbistego przyńscio bez cesta Wolności fůrt aże do parku Dubiela. Tam na uczystnikůw czekały atrakcje, kere zrychtowali bajslyrze. Bůły muzik wystympy na binie, kůnkursy, animacje a familijny piknik. Urzynd Sztada spůmogały tyż tukejsze ôrganizacje, kere przirychtowały na prowda fajno ôferta.
Kożdy skiż tego jubilejům winszowoł Zobrzu nostympnych lot uozwijanio sie we zdrowiu a powodzyniu. I tyż bezmaś kożdy miarkowoł, jaki bydzie fajer za 5 lot, kej downy Hindynburg a teroźne Zobrze bydům fajrowały swoje 100 lecie bycio sztadym.
KŮNTROL AUTOKŮW - AKCJA PRZEKLŮDZŮNO WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
Na drůgach je mocka autokůw. Wiela bydzie unfali a eli dojadymy tam kaj chcymy, zoleży nojwiyncyj ôd nos samych, czyli szoferůw. Przi tymu jednako festelnie wożny je stan techniczny auta.
Stan techniczny noszego auta je festelnie wożny jak łazi ô zichernoś jego użytkowanio. Ô tym chyba niý trza żodnymu spůminać. Beztuż coby wywiedzieć sie, eli wszysko je dobre, abo cosik trza naprowić, nojlepij jechać na kůntrol. A coby dodatkowo przekůnać szoferůw rudzko Policjo a Stacja Kontroli Pojazdůw ze cesty Bukowyj we Rudzie Ślůnskij sbajslowali akcjo kůntroli aut za fatki.
Tuż niý ma sie co sam dziwować, iże na prowda mocka przijechało szoferůw, coby skůntrolować swoje auta. Jako dodowajům Arkadiusz Ciozak ze rudzkij kůmyndy policje, rok rocznie je coroz wiyncyj chyntnych na sprowdzyniý swojego auta. A to moge radować.
Widać to tyż na drůgach, bo coroz mynij je takich, co nadowajům sie na ajza. Jednako zowdy werci sie przijechać zoboczyć, eli cosik we noszym aucie sie niý dzieje. Choby sprowodzić, jak je ładowany a we jakim je stanie nosz akumulator. Toć idzie zima, a elektryka je fest czuło na zimno.
Jednako nojwożniyjszo je zichernoś - jako tublikujům Michał Osiński - diagnosta ze stacji kůntroli. Beztuż piyrsze co to sprowdzo sie układ hamulcowy, zawiyszyniý, układ kerowanio a ôpůny. Ků tymu sprowdzane sům tyż inksze elemynty, a kej jakiś wydowo sie już być do wymiany, to diagnosta powiy, a nawet moge pokozać, co kaj je niý tak.
Tako akcjo tym razym bůła na fatki, mo jednako łůna spůminać, co werci sie dować pozůr a kůntrolować swoje auto niý ýno roz za rok. Toć ôd stanu noszego auta moge dużo zoleżeć we noszyj prziszłości. A ô tym werci sie pamiyntać.
MŁODZIYŻOWY SYJMIK WOJYWŮDZKI - KŮNFERYNCJO A PLAN
We Katowicach sbajslowano uostała Kůnferycjo a norychta skiż sbajslowano we śląskim wojywůdztwie Młodziyżowego Syjmika. Bydzie łůn doradzać a spůmogać we uzdowaniu tych, kerzi sům za to ôdpowiydzialni.
Trodycje lokalrygiyrůngowe na Ślůnsku sům na prowda wielge. Ôd downa dziołajům sam ruchy autůnůmiczne, a juże ôd XIX storoczo mocka tukejszych politykerůw pokozywało, co nojlepij bydzie jak ślůnsk bydzie umioł rzůndzić sie sům. Je tyż Autonůmio, kero była na Wiyrchnim Ślůnsku we dwadziestoleciu miyndzy wojnami.
Teroski jednako trza postawić na zwiynkszaniý mocy uzdowanio na lokalnym poziůmie a uświadůmianiý ludziům, co taki rygiyrůng je nojlepszy dlo kożdego regiůnu. Beztuż we ślůnskim wojywůdzwie chcům edukować juże nojmodszych, a pokozać im czym je lokalrygiyrůng, demokracjo, a jak to wszysko sie ôdbywo - jako tublikowali nům Marszołek Wojywůdztwa Wojciech Saługa.
Beztůż sbajslowane uostały norychta dlo młodziyrzy, kere miały szkolić, pokozywać ai dać ôkazjo do wymiany poglůndůw. Przi tyj ôkazji jednako sbajslowany tyż uostał welůng do Młodziyżowego Syjmika, kery bydzie doradzać a pomogać uzdować we sprowach wożnych dlo cołkigo wojywůdztwa. Piyrsze ôbradowanie juże za nimi.
KŮNFERYNCJO WE RATIBORU - Ô MUMI
W Ratiboru mielimy niýdowno kůnferyncjo, na keryj przede wszyskim godało sie ô mumiach, a chyba nojwiyncyj ô tyj ze ratiborskigo Muzeum, kero prziwieziůno uostała dů nos wiyncy jak 150 lot tymu.
Sbajslowano we Ratiboru kůnferyncjo bůła poświyncůno staroegipskim trułům ai mumiům. Jako tublikujům nům Irma Kozina - průmotorka Arkadiusza Hajdy, cołko idyjo kůnferyncje zrodziůła sie wtedy, kej ôkozało sie, co we welcie sům ýno dwie jeszcze take mumie: we Luwrze ai we Kopynhadze. Beztůż bajslyrze nawiůnzali kůntakt ze tymi Muzeami a sbajslowali u nos kůnferyncjo.
Na zaproszyniý ôdpedziały ôba Muzea, dziynka tymu byli przedstowiciele i ze Luwru i ze Kopynhagi. Byli tyż naukowce ôd nos a ze inkszych państw. Wszyscy łůni przijechali sam gynau skuli tj mumie, kero idzie pedzieć je jednům ze nojcyniyjszych takich rzeczy na Ślůnsku. Jednako jako padali Arkadiusz Hajda - bajslurz tyj kůnferyncje, cwek bůł tyż taki, coby zestawić zespoły trumiynnie ze tych wszyskich trzech muzeůw a porůwnać. Dziynka tymu podniesie sie tyż we welci wartość tyj noszyj. A potyncjał je, bo jako padali Patricia Rigault ze Luwru, interesantne je to, co ta mumia dalij je we kartonarzu.
Historyjo tyj mumie tyż je interesant. Je to umrzito Egipcjůnka, kero żyła wele 2800 lot do zadku we Memfis. Po zemrziciu zamumifikowano podle nojlepszych sztandardůw przeleżała tak praje 3000 tyś. lot. Uostała wyciůngniynto we XIX storoczu, kej we welcie bůła moda na mumie. Na szczyńście niýôdwiniynto, kupił ja Anzelm von Rothschild a prziwůz na Ślůnsk. We 1860 podarowoł ja kynigs-wanielickimu gýmnazjum we Ratiborze. We 1909 przewieziůno uostała na kůnserwacjo do Muzeum Wiyrchoślůnskigo we Glýwicach, kaj tyż bez jakiś czos bůła wystowiano. Nostympnie przijechała nazod do Ratibora, tym razym do Muzeum, kaj do teroski poradzi sie ja ôglůndać.
REWITALIZACJO HOŁDY - RUDA ŚLŮNSKO INWESTUJE
We Rudzie Ślůnskij stawiajům na ekologio. Widać to m. in. tyż bezto, co nostympny plac uostanie zrewitalizowany. Tym razym bydzie to hołda przi ceście 1 maja. Robota poleku sie juże rychtuje.
Papiůry a kůnzultacyje juże skůńczůne. Teroski przetarg a robota na hołdzie przi ceście 1 maja we Rudzie Ślůnskij. Jako tublikujům nům Michał Pierończyk - zastympnik Sztad Prezydynt - zielyń już tam je, nale prziszoł czos na ekologio.
Cołko robota potajlowano bydzie na dwa etapy. Piyrszy zakłodo roboty przi ziymi, coby hołda sie niý rozlazła ôd ciynżoru a przirychtowaniý tam małyj infrastruktury. Na to sům juże piniůndze we sztad budżecie ai ku tymu nadbytnio bydzie wele 900 tyś ôd Kůmisje Europyjskij. Drugo tajla roboty to słůnczyniý 8 zielůnych placy we Rudzie Ślůnskij ekstra traktym, dziynka kerymu ludzie bydům můgli dychnyć sie bliżyj notury. Na to tyż juże je przituplowane dofinansowaniý ze Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska.
Jednako przi rewitalizacji tyj hołdy trza tyż trocha przearanżować garaże, kere sům tam postawiůne. Niýkere sům już przeniesiůne kaj indzi, jednako jako dodowajům Michał Pierończyk, napoczło sie juże stawianie nowych garaży zamiast tych na hołdzie.
Wszysko to mo sprowić, coby Ruda Ślůnsko bůła gryfniyjszo, a ludziům żyło sie lepij. Downo poindustryjno hołda mo teroski stać sie atrakcyjnym placym, kaj bydzie tretuar, ławeczki, place do graczek a wszysko bydzie ôświytlůne. Ku tymu mo tam być zielůno a ekologicznie. Beztuż czekůmy na efekt, kery můmy nodziyjo juże na bezrok.
DEJ POZŮR NA DRŮDZE - COROZ GIBCIJ CIMA
Na placu coroz gibcij robi sie cima. Niýstety coroz mynij tyż widać jak sie jedzie po drůdze. Beztuż kożdy uczystnik ruchu powiniyn niý ýno dować pozůr na inkszych, nale tyż ôdpowiydnio siebie ôznakować, coby inksi widzieli, że wtoś sam idzie abo jedzie.
Na podzim robi sie coroz gibcij cima a na drůgach czynsto je mokro a bezto ślisko. Niýstety co rok na drůgach je mocka unfalůw tyż ze tymi co łażům piechty, abo jeżdżům na kole. Tuż trza sam ôd razu spůmnieć, iże to że sie widzi kogoś, niý znaczy, co tyn wtoś tyż nos widzi. Bezto tym barzi trza sie dać pozůr na drůdze, bo kej idymy piechty, to szofer moge nos niý uwidzieć na tyla wczas, coby zareagować.
Beztuż Asp. Arkadiusz Ciozak ze sztad kůmyndy policje we Rudzie Ślůnskij, zachyntacjům, coby nosić przi siebie elemynty ôdblaskowe abo nawet ôblykać ôdblaskowe lůnty, dejmy na to kamůzele. Je to wożne tym barzi, co szofer moge zauważyć czowieka ze ôdblaskami aże 150 metrůw pryndzy, a tego bez ôdblaskůw już ýno 40 metrůw pryndzy. Wiela to je czosu na reakcjo sami zmiarkujcie.
Tuż jako widzicie ôdblaski mogům na prowda dużo dać. Werci sie sam spůmnieć tyż jednako, coby po ćmoku przi drůdze niý łazić ôbleczůnym blank na ciymno, a kej sie juże idzie bez jakigo ôdblaska, to styknie ôswiycić jake małe światełko, nawet te we mobilnioku.
WIELGI PIEC - WIELGO ATRAKCJO WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ?
Wielgi Piec Huty Pokój ze Rudy Ślůnskij widzioł bezmaś kożdy, wto jechoł chocioż roz bez Fryna. Teroski wydowo sie łůn stoć i czekać na uozebrane, czego mocka s nos sie boło. Sům jednako inksze plany na niego.
Wielgi Piec ze Huty Pokój we Rudzie Ślůnskij mo szansa nazod być we cyntrum uwagi. Swoje plany na niego mo Sztad Urzynd, jednako jak padali nům Krzysztof Mejer - Zastympnik Sztad Prezydynt Rudy Ślůnski - na wszysko trza czosu. Przede wszyskim trza sie do tego dobrze przirychtować, a sbajslować miyndzynacjůnalny kůnkurs tak, coby kożdo europyjsko pracownio, můgła przedstowić swoja idyjo.
Potyn trza to wszysko bydzie dobrze zmiarkować, bo piec ze takům gýszýchtům, to mało kaj sie trefi. Jako padali Łukasz Urbańczyk - sztad kůnserwator zobytůw ze Rudy Ślůnskij, tyn piec ze 1968 je jednym ze 3, kere uostały we Polsce. A ku tymu je to juże zobytek, jak spůminajům Krzysztof Mejer.
Plan na tyn piec tyż je interesantny. Mo łůn być juże we nojbligszyj prziszłości turistik atrakcjům, ale niý ýno. Bydzie tam půnkt widokowy, galerio, wystowka historji huty, kůnferyncyjne zale ai kafyjka, jako dodowajům Łukasz Urbańczyk.
Teroski jednako je etap rychtowanio papiůrůw a załatwianio formalności. My můmy sam nodziyjo, co tyn Wielgi Piec ze Fryny niý bydzie ýno zastanowioł, co z nim, nale bydzie zachwycoł tym, jaki poradzi być. Choby tyn we Vitkowicach, tyż u nos na Ślůnsku.
KAKUSZALE - FEST LITERACKI WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
4 ôktůbro mielimy nostympny juże fest literacki we Sztad Publik Bibliotyce zmianowany "Kakauszale". Bůło na nim mocka autorůw, nale co raduje jeszcze wiyncy czytelnikůw. Ôboczcie sami.
Latosi mielimy juże 3 edycjo tego małego literackigo fajeru we Sztad Publik Bibliotyce na Halymbie. Jako padali nům Krystian Gałuszka - dyrehtor bibliotyki - je to fajer niýôbyczny, bo literackie możliwości słůnczůne sům ze spůminkům downego smaku, kery bajslyrzům spůminajům kakauszale.
Jako tublikujům przi tymu Lyjo Swaczyna - jedyn ze spůłbajslyrzy tego trefu, dziynka takim trefům widać gynau to, co pedzieli jedyn ze łużyckich polůnistůw. Czyli to, iże ślůnski kod lynzykowy niý ma gwarům, bo gwara to juże downo by zemrziła a sie potraciůła. A sam sie dbo ô tyn lynzyk, używo go, powstowo literatura, poezjo, wystowiane sům sztuki, a bezto idzie pedzieć, co łůn je żywy.
Latosi cołki fest bůł dugszy, bo aże dwa dni. Wszysko skuli tego, co niýkerzi łůńskigo roka niý zdůnżyli ze roboty przijechać, a bezto niý mugli trefić sie ze autorami. Beztuż latosi wszysko uostało potajlowane a wydłużůne.
Szło trefić jednako niý ýno autorůw, choby takich jak Marian Makula, Marek Szołtysek, Marcin Melon, abo Zbigniew Kadłubek, kerzi spůmnieli, co śląskość je czymś we werci, co niýstety niý roz je przepůminane, nale trza to mieć festelnie we zocy. Bůła tyż muzyka. Dlo byzuchantůw śpiywoł Marek Makaron Motyka, kerzi przedstowiali wysznupane we śpiywnikach ślůnske piosynki ludowe.
To wszysko pokozuje, co hołda ludzi mo ta godka we zocy, a jako spůminajům nům Lyjo Swaczyna, przede wszysko godać niý moge być gańba. Godać trza wszyndzie kaj idzie. Trza przi tymu jednako poradzić tyż po polskiymu na tyla, coby Poloki niý spokopoli, iże we důma godocie a niý mówicie. I chyba nojwożniyjsze: "Swojim bajtlům to przekożcie, a nostympne pokolynie Ślůnzokůw nům wyrośnie" - jako śpiywoł Bułek.
POMIANY WE DEPUTATACH - REKŮMPYNSATY DLO GRUBIORZY
23 ôktůbro Prezydynt Andrzej Duda przituplowali ustawa ô deputacie wynglowym dlo pynzyjokůw a ryncistůw grubskich. Co łůna pomiynio? Posuchejcie sami.
Dziynka tymu co Prezydynt Polski przituplowoł ustawa ô deputacie wynglowym pynzyjoki a ryncisty mogům antragować ô rekůmpynsata. Przisługiwać mo łůna kożdymu, kůmu zawiesiło sie świadczynia deputatowe. Beztuż uprawniyni do skłodanio antragu sům tyż wdowce, wdowy ai siyroty po grubiorzach.
Podle wstympnego porachowanio Ministerstwa Energie uprawnioniůnych do rekůmpynsaty moge być wele 235 tyś. ludzi. Kożdy mo dostać 10 tyś. zł. Jednako trza przi tymu pamiyntać, co wypłota takij rekůmpynsaty bydzie skutkować tym, iże juże we prziszłości niý dostanie sie juże wiyncyj żodnego deputatu. Czyli jakby to inakszy pedzieć, kożdy wto słoży antrag ô rekůmpynsata, rezygnuje ze prow do wypłoty deputatu we prziszłości.
Kożdy uprawniůny do rekůmpynsaty mo na słożyniý antraga 21 dni. We Rudzie Ślůnskij wnioski idzie wziůńś a słożyć u dyrekcje Huty Pokój, KWK Biylszowice ai Halymba-Wiýrek. We Bytůniu trza iś na cesta Łużycko do KWK Centrum. Spůminůmy tyż, co za pobraniý, wyfilowaniý ai słożyniů antragu niý trza dodatkowo zabulić. Kejby zaś wtoś mioł jake pytania abo czego niý wiedzioł, to moge zazwůnić na ekstra przirychtowanie infolinie.


text:
Energetyka
Reprezentanci: Piotr Burmistrz, Jerzy Andrzej Chojnacki, Stanisław Fortuna, Edward Antoni Garścia, Adam Guła, Stanisław Andrzej Gumuła, Tadeusz Haupt, Zofia Kalicka, Krzysztof Karczewski, Eustachij Iwanowicz Kryżanivski, Szymon Kuczyński, Mariusz Michał Łaciak, Jan Jerzy Norwisz, Paweł Olechnowicz, Giennadij Grigoriewicz Piwniak, Stanisław Porada, Marek Raczyński, Tadeusz Senkara, Stanisław Słupek, Jan Andrzej Strojny, Wojciech Bogusław Suwała, Jan Tadeusz Szargut, Janusz Stanisław Szmyd, Tadeusz Telejko, Tadeusz Jakub Tokarz, Roman Józef Woźniacki, Jacek Józef Zimny


text:
Uciecha z Gōrnoślōnskim Panteonym
Pokozoł sie wykoz tych istnych, co bydōm w “Panteonie Górnośląskim” – wystawie we katowskij archikatedrze. I zrobiyło sie larmo, jakby fto kogo ôszydziōł. Tela ludzi uwierziło w ôpis cylu panteōnu, co stoi na jego internetowyj strōnie?
“Minione totalitaryzmy zniekształciły historię ostatniego stulecia. Działalność instytucji to próba wypełnienia luki pamięci i naprawienia zaniedbań związanych z przechowaniem i przekazywaniem świadectw o historii . Powstanie Panteonu Górnośląskiego i jego działalność ma zmierzać do przywrócenia obiektywnego i rzetelnego przekazu historycznego z uwzględnieniem ważnych dla Górnego Śląska postaci.”
Piyknie, pra? Ino trza było poczytać tyż wszysko inksze:
“Panteon Górnośląski powinien ukazywać bogactwo kulturowo-społeczne Ziemi Śląskiej – cennej cząstki Rzeczypospolitej.”
“Panteon jest także formą uznania i podziękowania za wierność, poświecenie dla małej Ojczyzny, widzianej zawsze w polskiej macierzy.”
“Czynne uczestniczenie w budowie (polskiej – przyp. R. Sz.) tożsamości narodowej.”
“Powołana instytucja kultury jest pomnikiem upamiętniającym powrót Górnego Śląska do II Rzeczypospolitej w 1922 roku.” (rubszy tekst przidoł R. Sz.)
Dyć sam ofyn stoi, że rozchodzi sie niy ô ludzi, co byli ważni do Gōrnego Ślōnska, ino ô tych, skuli kierych tyn Ślōnsk je przi Polsce.
Szło tyż wejrzeć na kōntekst. Na arcybiskupa, co rōwno stoji z państwowymi polōnizatorami i ani se niy pōmyśli, coby być za pasterza ôd wszyskich katolikōw ze swojigo rewiyru. Na polski Kościōł, co tak przi roztōmajtych świyntach i procesyjach wiyszo polsko fana, iże już niy wiadōmo, jeźli jeszcze sie w nim rzyko do krziża, abo już wiyncyj do nij. Na tych, co dowajōm na panteōn piniōndze: Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego a regiyrowane ôd PiS Wojewōdztwo Ślōnskie. Naprowda wrōżōł se fto, iże z tego bydzie co inkszego jak nastympno śpiywka ô polskim Ślōnsku w polskij Macierzy?
Zaś mōmy przezywać na przemoc symboliczno abo na to, iże fto zebiyro publiczne przestrzyństwo ze krziwdōm do autochtōnicznyj ślōnskij myńszości. Co to do? Jakby bez ôstatnie sto lot wyglōndało to inacyj…
Tōż dejmy tym “wielkim Polokōm” fajrować jejich Narodowe Dni Powstań Śląskich w jejich Gōrnoślōnskich Panteonach. Przeca ône niy sōm do nos, ino do nich. Trza sie z tego śmioć – bo Panteon Górnośląski to je taki sōm cyrkus, jak te szlacheckie kaspry, co sie poprzeblykały w kontusze i wachowały przi dynkmalu na przileżytoś byzuchu prezydynta. Pośmioć sie, a potym wejrzeć serio na to, co mogymy zrobić sami do siebie. “Wielkie Poloki” sōm Polokami tak wielkimi, iże jejich polskości styko do nich, do reszty i do nos wszyskich. Za nos ale żodyn Ślōnzokiym niy bydzie.


text:
Dzisioj łode osiymnostyj zagromy łostatni szpil piyrwszyj rundy we Ekstraklasie. Noszym rywalem je Lech ze Poznanio, a my zrobiemy Wom naszo rylacja po Ślonsku!
Przewidywane jedynostki:
Lech: Putnocky – Kędziora, Nielsen, Wilusz, Kostewycz – Pawłowski, Gajos, Majewski, Jevtić – Robak, Kownacki
Ruch: Hrdlicka – Konczkowski, Grodzicki, Helik, Kowalczyk – Przybecki, Surma, Urbańczyk, Nowak, Moneta – Niezgoda
My zacnymy szprechać juz kole siedymnostyj, a naszo rylacja znojdziecie tukej: Rylacja live: Lech – Ruch
Zapraszomy do nos!
źródło: własne


text:
Dzisioj momy piuntek i to je wiadome, że gro liga. A jak gro liga to gro i Ruch. Szpil dzisioj gromy ze Cracoviom Kraków, a że dzisioj śp. Gerard Cieślik miołby 89 lot to licymy, że nom sie przifacom jakie trzi oczka do tabyli.
Przewidywane jedynostki:
Ruch: Putnocky – Konczkowski, Cichocki, Koj, Oleksy – Podgórski, Surma, Hanzel, Lipski, Moneta – Stępiński
Cracovia: Sandomierski – Deleu, Wołączkiewicz, Bejan, Jaroszyński – Wójcicki, Covilo, Kapustka, Cetnarski, Jendirsek – Vestenicky
A my ze naszom rylacjom sztartujemy trocha kole dwudziestyj. Tukej mocie link: Relacjo live: Ruch – Cracovia
źródło: własne


text:
Němcy (AK/SN). 20 dwurěčnych T-shirtow je tele dny Němčanska Witaj-pěstowarnja „Pumpot“ w nošerstwje Serbskeho šulskeho towarstwa darjene dóstała. Přepodałoj staj je zamołwita za serbske naležnosće města Wojerec Gabriela Linakowa a Madeleine Matschke z marketingoweho towarstwa Swójbny region Hoy. Na T-shirtach steji mjez druhim „Něžny jandźel z Wojerec“.
Ideju měješe měšćanski marketing, kotrehož akterojo chcedźa tež serbsku rěč a identitu w měsće skrućić. „Smy swójbny region a chcemy, zo dalše swójby do Wojerec přićahnu“, rozłožuje Madeleine Matschke. Kóžde we Wojerecach nawonarodźene dźěćo tajki dwurěčny T-shirt abo lack dóstanje. Dohromady maja tuchwilu 700 na składźe, štož něhdźe lěto dosaha.


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim nich sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie tóm biołóm szczałke w tej czyrwiónej kostce, kieróm nóńdziecie pod spodkym”.
Na czornej tabulce
Dycki jak człowiek przeszpacyruje sie po Cieszynie, to na cosi zaimawego musi trefić. Nie wiym czy uż tustelokóm ciepnył sie na łoczy tyn żółty autobus na kierym je ze zadku namalowany chłop, kiery czyto gazetem, ale jesi ni, to niech sie pośpiychnóm. Wszecko dzisio idzie zareklamować i to w takich miejscach, ło kierych sie ani żodnymu nie śniło. Namalować jednakowóż chłopa na autobusie, kiery czyto gazetem, a s auspufu na niego wali czorny dym, to je naprowdem opowoga. Kiery prziszeł na to tego nie wiym, ale sie mi zdo, że kómósi chybiło w czepóni kapkem rozumu. Bo nie wiym czy rozchodzi sie ło to, coby nahósować ludzi do kupowanio gazet, czy raczyj do czytanio rozmajtych wiecy we smrodzie, kiery wali im do gybmy. Tego sie isto nie dowiymy, bo isto ci, co tyn malunek wyszpekulyrowali sami tego nie wiedzóm. Idzie też w naszym mieście uwidzieć rozmajte chwolidła, kiere stojóm na cestach przed gospodami, a na kierych idzie poczytać, czego sie mogymy najeś i napić jak wlezymy do postrzodka. Trefiłech na takóm jednóm małóm gospodem, kiero na czornej tabulce napisane mo biołóm krejdóm wszecko to, na co czako nasz bachórz. Kapke nie bardzo chce mi sie wierzić w to wszecko co tam idzie poczytać na tej czornej tabulce, bo to ni ma możne, coby aże trzi a dwacet rozmajte wieca do jedzynio i picio szło tam u nich dostać. Je tam tego tak moc, że na iste nikiere gospody ani we Warszawie abo we Krakowie aże tela rozmajtego jedzynio ni majóm we swoji ofercie.
Mini słownik gwary cieszyńskiej:
dycki - zawsze, zaimawe - interesujące, ciepnył - rzucił, kiery - który, pośpiychnóm - pospieszą, auspuf - rura wydechowa, opowoga - odwaga, czepóń - głowa, nachósować - namówić, wieca - rzeczy, wyszpekulyrowali - wymyślili, chwolidło - reklama, cesta - droga, wlezymy - wejdziemy, postrzodek - środek, bachórz - brzuch, na iste - na pewno, nikiere - niektóre.
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku!


text:
W Běłej Wodźe ma so přichodnje wjele na dobro kolesowarjow změnić, a město chce so nětko sylnišo z naležnosću zaběrać. Jedne wosebite towarstwo ma při tym wobsahowje kaž tež pjenježnje pomhać.
Běła Woda (CK/SN). Kolesowanje ma w Němskej dźeń a wjetši wuznam. Kaž nawodnica twarskeho referata města Běłeje Wody Dorit Baumeister na zašłym posedźenju tamnišich radźićelow rjekny, ma kolesowanje při zdźěłanju měšćanskeho wuwićoweho koncepta wažnu rólu hrać. „Běła Woda drje je nadregionalnje derje přizamknjena, w měsće samym pak ma so wjele nachwatać“, wona wuzběhny. Zo njebychu čas brojili, přistupi město dźěłowemu zjednoćenstwu sakskich komunow za spěchowanje wobchada kolesowarjow a pěškow. To su Běłowodźanscy radźićeljo jednohłósnje wobzamknyli.


text:
„Tajke bohatstwo“ přinygny mi sympatiski wopytowar, kiž bě tu jako turist ze swojim dorosćenym synom. „Wona je ta najpisańša, kotruž sym dotal widźała a jara rjana ...“, praji přećelka při wobjedźe. Běchmoj słowaksku wustajeńcu „party w 21. lětstotku“ w Serbskim muzeju w Budyšinje wopytałoj.
Wustajeńca je produkt wjacelětneho slědźenja skupiny słowakskich ludowědnicow a ludowědnikow wokoło Kataríny Saboveje wo swjedźenskich drastach a wosebje wo nahłownej pyše – partach – młodych holcow a žonow po cyłym kraju. „Wona je znamjo dorostowaceje holcy“. W někotrych kónčinach mjenowachu ju vjenec, druhdźe pautlik abo stuški. „Za kóždym kopcom namakachmy druhu drastu“, praji ludospytnica, pokazujo na mnohotnosć pozabytych a pozhubjenych fragmentow ludoweje kultury.


text:
Žórło: Němsko-hornjoserbski słownik (red. Helmut Jenč), Budyšin 1989/1991
Pokazka: Jedna so wo starši słownik, němski a hornjoserbski prawopis njewotpowědujetaj aktualnej normje. Ćišćane wudaće je na předań pola LND.
scheuern
1. (reinigen) rjedźić / wurjedźić p ze šćětku / z pěskom, šudrowa|ć, wušudrowa|ć p, šurowa|ć, wušurować p, wotšudrowa|ć p; špundowanje ze šćětku rjedźić, naběl ~ne blido 2. (kratzen, reiben) drapać, delim. podrapać p, šudr|ować, delim. pošudrować p, šurować, ryb|ować, zrybować p; swinjo sej chribjet wo sćěnu ~uje 3. jmdm. eine s. komu jednu wottyknyć p / klesnyć p


text:
Geisterfahrer
Štóž wjele z awtom jězdźi, słucha skedźbnje na wobchadne powěsće, wšako zhoni tam najaktualniše informacije wo zatykanych dróhach, twarnišćach, městnach, hdźež měri so spěšnosć atd. Druhdy warnuje so tam, zo je na někajkim wotrězku awtodróhi po puću tak mjenowany „Geisterfahrer“. Kak měła so tajka powěsć zeserbšćić? Wo někajkich šerjenjowych jězdźerjach abo šerjatych šoferach abo snano samo šerjakach wšak tu njebych chcyła rěčeć. Myslu sej, zo budźe najmudrišo, hdyž wuchadźamy z oficialneho, neutralneho němskeho pomjenowanja za tajkeho wobchadneho hrěšnika, je to mjenujcy „Falschfahrer“ – potajkim něchtó, kiž wopak jědźe, konkretnišo – we wopačnym směrje. Tuž móhli na přikład serbsce prajić, zo je na awtodróze mjez Hornim Wujezdom a Słonej Boršću awto we wopačnym směrje po puću. Tajkeho šofera móhli snano potom mjenować wopakijězdźerja abo wopakjězdźerja. Zajimawe wobrazliwe pomjenowanje sym tu namakała w italšćinje a španišćinje. Tam tajki wopakjězdźer njeje šerjenje – kaž w němčinje –, ale mjenuje so „kamikaze“ respektiwnje „conductora kamikaze“. Tež to by so za serbšćinu hodźało: čehodla nic kamikaze-jězdźer abo kamikaze-šofer.
Tuž kedźbujće derje, zo wužiwaće přeco prawy zajězd na awtodróhu, zo njebyšće nadobo jako kamikaze-šofer abo wopakjězdźer napřećo jěducych do wuskosćow přinjesli.
S. Wölkowa
temy: serbske wotpowědniki za němske słowa
klučowe słowa: substantiw
hesła: Geisterfahrer, Falschfahrer, wopakjězdźer, wopakijězdźer


text:
Vattenfall so mnohostronsce prócuje bywše brunicowe jamy rekultiwować. Wo tym móžachu so zajimcy minjenu wutoru na ekskursiji do Wochožanskeje jamy přeswědčić.
Běła Woda (AK/SN). „Smy z dźěłom derje pokročowali“, podšmórny nawodnica fachoweho wobłuka rekultiwowanje a přirodoškit Franziska Uhlig-May na wuprawje. „Dotal trjebachmy za Wochožansku brunicowu jamu cyłkownje 5 600 hektarow přestrjenje. Z toho je 2 300 hektarow hižo zaso wužiwajomnych. 1 300 hektarow je lěsna płonina. 33 hektarow blisko Wochoz je samo ratarska płonina.“ Zbywaca přestrjeń ma přichodnje přirodoškitna wostać. Na kóncu wudobywanja wuhla we Wochožanskej jamje budźe tomu tak, zo je koncern Vattenfall cyłkownje 7 300 hektarow wotbagrował a zaso wužiwajomne sčinił.
„Chcemy staru syć pućow wobchować“, wujasni Franziska Uhlig-May. Při tym orientuje so Vattenfall na historiskich dokumentach. „Krajina bě kulturna krajina, z rekultiwowanjom spytamy znajmjeńša dźěle z toho wuchować, wožiwić a přichodnym generacijam za znowawužiwanje spřistupnić.“


text:
Na jězdźidle Regiobusa wabja wotnětka za wohnjowu woboru
Budyšin (CS/SN). Něhdźe 5 300 ludźi so w Budyskim wokrjesu w dobrowólnej wohnjowej woborje angažuje. Ale kaž předsyda wokrjesneho wohnjowoborneho zwjazka Gert Schöbel praji, je w najmjenje gmejnach hornja hranica docpěta. Nimo toho runje na mjeńšich wsach dnjowa hotowosć často zaručena njeje. Byrnjež po słowach Gerta Schöbela we wokrjesu něhdźe 1 000 młodostnych wobornikow měli, so něhdźe 80 procentow z nich zhubi, hdyž du na studij abo wukubłanje do cuzby. Wabjenje je potajkim nuznje trěbne.


text:
Łazowska gmejna chce 20 000 eurow z komunalneje pawšale Swobodneho stata Sakskeje w swojich wjesnych dźělach za zwyšenje hódnoty zasadźić.
Łaz (AK/SN). Łazowska gmejna chce lětsa wot Sakskeje přewostajenu pawšalu 70 000 eurow k sylnjenju wjesneho ruma zmysłapołnje a zaměrnje zasadźeć. To podšmórny wjesnjanosta Thomas Leberecht (CDU) na njedawnym posedźenju gmejnskeje rady. Jednohłósnje wobzamknychu jeje čłonojo wužiwanje srědkow za Łaz, za Drěwcy (Driewitz)/Lipiny (Lippen), za Wulke Ždźary (Groß Särchen) / Koblicy (Koblenz) a za Běły Chołmc (Weißkollm) / Tři Žony (Dreiweibern) / Roholń (Riegel) / Tyhelk (Tiegling).
Prěnjotnje chcychu kompletnu sumu za wudźeržowanje wodźiznow wužiwać. Dokelž pak dóstanje gmejna kóšty za to zarunane, chce wona nětko jenož 50 000 eurow z pawšale za wodźizny wudać. Tak maja wšitke wsy komuny dohromady 20 000 eurow za inwesticije.


text:
Město a kriminalisća wo lěpšim zawěsćenju pokładow rěčeli
Budyšin (CS/SN). Twarski wuběrk města Budyšina je na swojim wutornym wuradźowanju rozjimał planowany zatwar připrawy, kotraž warnuje před zadobywanjom do Muzeja Budyšin. W přihotach na inwesticiju dyrbjachu přepruwować, kotre kable w domje hižo maja. Za to trěbny wotpowědny nadawk běchu loni w awgusće wupisali. Nažel běchu poskitki wo wjele wyše hač limit 20 000 eurow a ležachu wšitke pola něhdźe 85 000 eurow.
Nadawk bu tuž dalši króć jako wobmjezowany wupisany a poskićerjej, kiž chce jón za 28 000 eurow spjelnić, přewostajeny. Je to předewzaće Elektrobau Drježdźany-wuchod, kotrež je dźěła mjeztym nimale zakónčiło. Tak hodźi so předwidźana alarmowa připrawa nětko dale planować.


text:
Szpacyrkym po Cieszynie“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim nich sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie tóm biołóm szczałke w tej czyrwiónej kostce, kieróm nóńdziecie pod spodkym”.
Barewny puc
Nie wiym gdo dwacet roków tymu to wyszpekulyrowoł, coby tustelocy zaczli sie kamracić s familijami kiere miyszkajóm w Pucku, ale na zicher musioł isto mieć swój samolot, abo swojigo szofera. Dzisio, jak wszecko je taki drogi, to chocioż ty wielki fotki, kierymi obwieszóny je cały płot łod Parku Pokoju, ukazujóm nóm jako je w tym Pucku pieknie. Dożylimy sie takich czasów, że zaś jak kiejsi to bywało, bydymy mógli se rajzować yno s palcym po mapie, bo na bynzinem chybio nóm uż piniyndzy. Tak se myślym, że dwacet roków tymu też ta rajza do Pucka była drogo, ale szło ku lepszymu i wszedcy se isto wszymali, że za chwilem pudzie naburzić bynziny za porem groszy pod szpuńt do naszego baku i nawszczywić kamratów w Pucku. Tak sie jednakowóż nie stało i dzisio yno ci ważniejsi rotuzowi roz za kiedy tam do nich zajadóm, coby se może zamoczać szłapy w morzu i porem godzim powydychać jodym. Nie wiym yno czy styknie chocioż placu tam na tej jejich plaży dlo naszych tusteloków, bo łóna je tam tako maluśko, że mogóm sie zadeptać. Dzisio jak je wszecko tak strasznie drogi, to łóni możne, że też nigdzi nie pojadóm i wysmyczóm ze swojich szopek stare celty i inksze plażowe wieca, coby zaszporować na rajzie do Cieszyna. I tak jak u nas, zustanóm im yno fotki s Cieszyna, kierymi ustrojóm se jakisi pucki płot, coby roz za kiedy podziwać sie na fotki s naszego pieknego miasta, na kierych możne uwidzóm rotuz bez szpica i zar-zowiałóm studnie Trzóch Braci. A możne, że tego roku jakisi macher zrobi dlo nich fotki s hałdamaszu Trzóch Braci, na kierych wyfotografiruje yno ty chałupy, kiere majóm nowy barewny puc.
Mini słownik gwary cieszyńskiej:
dwacet - dwadzieścia, wyszpekulyrowoł - wymyślił, sie kamracić - przyjaźnić się, na zicher - na pewno, kiejsi - kiedyś, rajzować - podróżować, chybio - brakuje, rajza - podróż, se isto wszymali -sobie pewnie myśleli, naburzić - napełnić, szpuńt - korek, nawszczywić - odwiedzić, roz za kiedy - czasami, szłapy - stopy, wysmyczóm - wydobędą, szopka - komórka, celty - namioty, wieca - rzeczy, zaszporować - zaoszczędzić, ustrojóm - przyozdobią, uwidzóm - zobaczą, zar-zowiałóm - zardzewiałą, hałdamasz - zabawa, barewny puc - kolorowy tynk.
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text:
Ewa Grzesik: Palma wielkanocno
U mie w dōma tradycyjo dycki była zocnym elemyntym zwiōnzano głōwnie ze świyntami kościelnymi.
Jedna z definicji godo, że tradycyjo to ”wierzenia, obyczaje i poglądy przekazywane z pokolenia na pokolenie uznawane przez zbiorowość za społecznie doniosłe dla jej współczesności i przyszłości” – mie kojarzy sie ze spotkaniym ze całōm familiōm, ôdnawianiu wiynzi rodzinnych, pogadywaniu i budowaniu swojej tożsamości. Taki czos nas czeko już w prziszłym tydniu. Wielkimi krokami zbliżo sie Niedziela Palmowo, kiero otwiyro drzwi naszym tradycjom i zwyczajom. Niech za tym rozgoszczōm sie w naszych dōmach przez cały Wielki Tydziyń i zostanōm aż do Wielkanocy.
Bez kalyndorza poznać, że tyn czas depce nōm po piyntach. W sklepach pokozało sie mocka kolorowych palmōw z kolorowej trowy i suszōnych kwiotkōw, kere w niczm nie przipōminajōm tej palmy z kerōm bez lata deptałach do kościoła, a jak widać zadōmowiły sie u nas na dobre i majōm powodzynie, bo ni ma z niōm wiela roboty, ale tyż ni majōm nic spōlnego z naszōm ślōnskōm palymkōm. Moja dycki musiała mieć piyńć roztōmańtych gałōnzek, co symbolizować miało piyńć ran Pana Jezusa, a kożdo gałōnzka z nich miało swoja symbolika. Styrkałach tam gałōnzki baziōw , bukszpanu, świyntojankōw na pamiōntka ô św. Jōnie, kery wytrzimoł nojdłużyj pod krziżym. Gałōzki wieprzkōw abo coś z pikami, bo jedyn ze krzokōw musioł mieć kolce, jako symbol korōny cierniowej. Jedynym kolorym jaki tam był, to czerwony. Ôznaczoł krew Pana Jezusa. Nojlepszy jakby to była czerwōno wierzba, ale jak mi godała ciotka Maryjka, u nich dōma tako nie rosła i bez tōż kolor czerwōny zastympowali pōnczkami muszkatkōw. Takie muszkatki downij ludzie na zima chowali miyndzy ôkna. Ôkna ôgacali ôd dworu, żeby im nie ciōngła zima, a bez szyba grzoło słōneczko i tak doczkały sie wiosny. Taki dzisiejszy zimowy ôgrōd. Ale tak po prowdzie, to nie poradziłach bych powiedzieć, czamu je tak zrobiōno – bo tak dycki było, a czamu? I tu pomōg mi ujec Google. Nasze ślōnske palymki nie sōm ani wielkie, ani kolorowe, takie gynau do wazōnu, co by ôzdobiały wielkanocny stōł. Za to je w nich cało Mynka Pańsko i ludowo mōndrość. Bo tu na Ślōnsku nie potrzebujymy niczego „Naj”. W swojej skrōmności i prostocie uczyły nie yno ewangelii, ale tyż nazewnictwa naszych ślōnskich krzokōw. Tu mocie muster z czego tako palymka idzie zrobić:
– flider – bez,
– kruchan – kruszyna,
– skiba – czerwono wierzba,
– kokocz – kokcyna,
– świyntojanka – porzeczka,
– wieprzki – agrest,
– lyska – leszczyna,
– wajmōndka – sosna turecko,
– jemioła, wachold – jałowiec,
– bagnoć – bagienko,
– bazie,
– trowa trzciōnka – trzcina.
Wybrane gałōnzki zwiōnzać sznurkiym, a ni żodnymi szlajfkami. Tako palymka miała jeszcze inne zadania: zerwane bazie połykało sie, żeby nos w karu nie bolało. Opa szoł z niōm do chlywa, żeby dobytek mioł sie dobrze i na dostatek. Moja ciotka Maryjka spōmino jak w Niedziela Wielkanocno musiała iść na pole, czy zima, czy śniyg, czy dyszcz i postyrkać w kożdy rōg pola krziżyki zrobiōne z gałōnzek palmy, żeby uchrōnić je przed nieurodzajym i gradobiciym. Takōm palymkōm tyż sie i dostało po kitach, a ku tymu godali: „Jo nie bija, palma bije, za tydziyń Wielkanoc”. Downij ludzie fest wierzyli w te zwyczaje, to bōł do nich jedyny versicherung przed chorōbskami i nieszczyńściami. Ôd jakigoś czasu, jak sie tak pogadujymy i poznowōm te wszystkie tradycje, to sie tyż styrkōm taki krzyżyk za świynty ôbrozek, co by chrōnił przed piorōnami i roztomaitymi żywiołami, jak prawiła moja oma. Nie wiym, czy pōmoże, ale na zicher nie zaszkodzi. Sama tyż nie wiym, czy sie starzeja, czy chca by te nasze tradycyje i zwyczaje nie yno wyklikać sie w Google i poczytać, jako to piyrwyj bōło, ale przekozać jak nojwiyncyj swoim bajtlōm. Tako forma przekazu pobudzo naszo ciekawość, skłōnio do zadowanio pytań i wyzwalo pozytywne emocje, śmiych i radość, bo tradycyjo to rzecz świynto, a przezorny zawsze ubezpieczony.
Mōm nadziejo, że na niedzielo nie zabraknie w kościołach naszych regiōnalnych palmuw, bo marketing, kolorowo bibuła i niekiedy brak regiōnalnej wiedzy i rodzinnego przekazu, może mieć przykre skutki. Z tego co widza nasza tradycyjno palma mo sie jednak dobrze. W naszym kościele św. Mikołaja na Starej Wsi ôd 2015r jest ôrganizowany kōnkurs na nojlepszo i nojwiynkszo palma. Bajtle majōm ku tymu mocka uciechy, starsi trocha roboty, kōnkurs mo już swoich zwolennikōw, ale jak pytōm starszych, bardzij rdzynno czyńść mieszkańcōw, to padajōm: „U nos w dōma z takimi palmami sie nie chodzilo. Jo sie zrobia normalno nasza.” I tako palma zrobia i jo, no ale skoro ta nowo moda zagościła w naszym kościele, to zrobiłach dwie zorty. Myśla, że tyn ślōnski adler, kery je na jednym z witraży razym ze Ślōnskōm Jadwigōm, bydzie rod jak zejrzy moja palma zrobiōno tak „ Po naszymu”.
Ewa Grzesik
Miyszkōm w Raciborzu, robia na banie fest, przaja tymu miastu i ślōnskej godce, mōm swoje lata, ôdchowane bajtle, a teroz sie chyciłach pisanio. Laureatka kōnkursu „Po naszymu, czyli po Ślōnsku” w 2017 roku o tytuł “Ślōnzoka Roku”. Jak mōm trocha czasu to ôdnowiōm jakeś stare meble.
Literatura
http://Silesion.pl, Ślonska palma inne niż wszystkie [dostęp: 8.04.2019; 13:20];
https://pl.wikipedia.org/wiki/Tradycja [dostęp: 8.04.2019; 16:35].


text:
Budyšin. Tež hdyž njemóžemy lětsa jutrowne wiki w Budyskim Serbskim domje dožiwić, to dawno njerěka, zo dyrbja debjerki a debjerjo jutrownych jejkow wostudu pasć. Přetož 68. wubědźowanje wo najrjeńše jutrowne jejko budźe. Dorosćeni kaž tež młodostni a dźěći su namołwjeni/namołwjene, swoje kolekcije zapodać. 19. měrc je termin wotedaća za dorosćenych, 7. apryl za dźěći a młodostnych. Weronika Suchowa a Eberhard Zobel ze Spěchowanskeho kruha za serbsku ludowu kulturu k tomu namołwjataj. Na dobyćerjow wubědźowanja čakaja myta, kotrež wospjet Załožba za serbski lud přewostaji.
Wobnowjeja dróhu přez wjes
Rychwałd. W Hamorskim wjesnym dźělu Rychwałd (Reichwalde) wobnowjeja zwjazkowu dróhu S 131 přez wjes. Prěni twarski wotrězk bu hišće loni do hód zhotowjeny. Tak su nošnu asfaltowu worštu zatwarili. Twarske dźěła wukonjeja w nadawku Sakskeho krajneho zarjada za dróhotwar a wobchad. Po zymskej přestawce, ručež budźe wotpowědne wjedro, chcedźa dale twarić.
Koncert na pišćelach


text:
„Row w serbskej holi“ z pjera Marje Kubašec wuńdźe 1948. Lěto do toho bě mje wona we wulkich prózdninach na wulět z kolesom sobu wzała. Bě rjany dźeń, ćicha njedźela. Kolesa so lochce wot Chasowa dele kuleja, potom lěs, brězowy, měšany, chójnowy, a skónčnje hola. Jědźemoj nimo hatow, dale po pěskojtych šćežkach. Zwonka lěsa wotwěraja so šěroke płoniny a płódne pola. Ćeta wjele njerěči. Njewěm, dokal jědźemoj. Njewažne, njedźelski wulět to po rjanym kraju, kajkiž sej jón hdys a hdys za čas prózdnin popřewamoj.
Poł hodźiny, hodźinku smój po puću. Na kromje lěsa kolesy wotstajimoj. Ćeta pokazuje na wulku chójnu a powěda, što bě so tu w aprylu 1942 stało, před pjeć lětami. Nastróžany poskam. Rozhladuju so, spytam sej to předstajeć. Młody Polak, wobskorženy poćaha ze serbskej holcu dla. Krajenjo dyrbja jemu wlečwo wokoło šije kłasć a row ryć. Wjac hač tysac nućenych dźěłaćerjow běchu tehdy sem přiwjezli, jim na wučbu. Přez koło wobrónjenych njeje wućeka.
Zarys politiskeho žiwjenja w Serbach za čas NDR
Čěski stawiznar a slawist Petr Kaleta, čłon Maćicy Serbskeje, je předpołožił monografiju „Łužiscy Serbja w Ludowej komorje“ („Lužičtí Srbové w lidové sněmovně“). Wušła bě kniha 2017 jako spis filozofiskeje fakulty Praskeje Karloweje uniwersity. Awtorej njeńdźe jenož wo to, podać statistiku wo serbskich wosobach w najwyšim ludowym zastupnistwje NDR 1949–1990, ale „zarys politiskeho žiwjenja w serbskej Łužicy w dobje NDR“, kaž w podtitulu rěka. Za to wužiwaše hoberske mnóstwo žórłow: jědnaće serbskich a němskich nowin a časopisow, archiwy w Budyšinje, Drježdźanach a Berlinje, kopicu knižneje literatury kaž tež awdionahrawanja z časowymi swědkami. 184stronsku knihu wobohaća 84 ilustracijow. W předsłowje je wjetša ličba dźěłow k serbskim stawiznam wupokazana, wustaja pak so, zo so „třiceći lět po přewróće na polu serbskeje wědy a kultury nowe kritiske zhladowanje přesadźa“, to nimo Jana Malinka a Edmunda Pjecha wosebje dźakowano Timej Meškankej.
W druhim lětniku nowiny Nowa doba wozjewi so w lěće 1948 powědančko „Row w serbskej holi“ spisowaćelki Marje Kubašec z Chasowa. W nim powědaše awtorka wo wěrnym podawku z lěta 1942 we Łomsku pola Njeswačidła, hdźež běchu nacije tam dźěłaceho pólskeho młodeho muža lubosćinskeho poćaha z wjesnej holcu dla za chójnu powěsnyli. Syła jeho krajanow-nućencow dyrbješe tomu přihladować. „Row w serbskej holi“ bě prěnja serbska literarna twórba, kotraž wěnowaše so surowym wosudam wukrajnych nućenych dźěłaćerjow za čas nacistiskeje diktatury w Němskej a jich wotprawjenju, jeli njemějachu so tući po nječłowjeskich rasistiskich postajenjach fašistow. Marja Kubašec bě samo w Němskej sobu prěnja spisowaćelka, kotraž so k tutej maćiznje wuběrnje pjera jimaše. 1949 wuńdźe „Row w serbskej holi“ jako titulne dźěło w zběrce ze samsnym mjenom. Dopomnju so, zo mějachmy jako šulerjo 8. lětnika kaž druzy we wučbje serbšćiny z dźěła Marje Kubašec čitać. „Row w serbskej holi“ njeje tuž jenož najwuspěšniša, ale tež najbóle čitana twórba spisowaćelki.
Jeho mjeno mnozy w Serbach mjeztym znaja. 34lětny Makedonjan dr. Viktor Zakar je so spěšnje do aktiwneho kulturneho žiwjenja we Łužicy zarjadował. W njedawno w LND wušłej antologiji „Mlóče“ stej tež wozjewjenej dwě jeho zajimawej krótkopowědančce w hornjoserbšćinje – „Poslednja jědź“ a „Pohlady“. To stej jara lyriskej a filozofiskej literarnej twórbje. Při čitanju će překwapja, kak wulkotnje zamóže so wón w serbšćinje poetisce zwuraznić a čitarja putać.
Zetkam so z nim na jeho dźěłowym městnje w delnjoserbskej wotnožce Rěčneho centruma WITAJ w Choćebuzu. 1. januara 2016 su jeho za zastupowaceho nawodu powołali. Do toho bě dwě lěće šefredaktor serbskeho kulturneho časopisa Rozhlad. Tuž nimo hornjoserbšćiny tež běžnje delnjoserbsce rěči.
Nowa kniha historikarja Erharda Hartstocka
Druhdy hižo dźělčk po wobjimje a wobsahu nahladneje knihi za cyłkowne wudaće rěči. Hdyž naliča serbski historikar Erhard Hartstock w swojej nowostce „Plagen in der Oberlausitz“ wšě dračiny, krjudowanja, bětlowanja w přehladnej tabulce wot lěta 1112 hač do lěta 1869/1870, je to tajke wuswědčenje dokładnosći a zaměrnosći slědźenja w stawiznach.
Erhard Hartstock, rodźeny 1939, je minjene lěta z dwěmaj na fakty jara bohatymaj knihomaj – wo hornjołužiskim ratarstwje a wo hornjołužiskim hospodarstwje – kedźbnosć zbudźił. A to nic jeno mjez bratrami- a sotrami-historikarjemi, ale w samsnej měrje tež w zajimowanej a dotal tola jenož fragmentarisce wo temje informowanej zjawnosći. Wobě knize je dr. Frank Stübner (1954–2017), serbski nakładnik a mějićel nakładnistwa Lusatia, knižnym wikam přepodał. Najnowša Hartstockowa kniha bu w Oberlausitzer Verlag do ćišća data.
W februaru je Róžeńčanski kružk pisacych 55. róčnicu załoženja woswjećił. Jeho wjelelětny wuměłski nawoda, basnik-spisowaćel Beno Budar, dopřihotuje tuchwilu zběrku basnjow a powědkow ludowych basnikow a spisowaćelow, kotraž ma w lěću w Ludowym nakładnistwje Domowina wuńć. Alfons Wićaz je so z wudawaćelom rozmołwjał.
Što je Was pohnuło zběrku wudać?
B. Budar: Titul mjeztym štwórteje knižki Róžeńčanskeho kružka pisacych budźe rěkać „Zornjatka na puću“. To je titul, wuwzaty z jedneje basnje Marje Krawcec. Začuwach lóšt ze stron čłonow kružka, zo chcyli rady ze swojeho dotalneho tworjenja wuběr do tajkeje zběrki zestajeć. Nimo toho swjeći naš kružk 55lětne wobstaće.
Kotru wažnosć widźiće we wudawanju zběrki za serbske čitarstwo?
Kónc februara su w Budyskim Serbskim domje fotowu wustajeńcu „Heimat / Domizna 1992 – 2017. Katolscy Serbja w Hornjej Łužicy“ wotewrěli. Andreas Varnhorn pokazuje tam wobrazy, kotrež bě we wotstawku štwórć lětstotka ze swojej kameru zapopadnył.
Lěta 1992 bě sej fotožurnalist Andreas Varnhorn z Frankfurta nad Mohanom do Łužicy dojěł, po tym zo bě wo tam bydlacych Serbach zhonił. Zajima a wćipnoty dla je so rozsudźił, jednotliwcow kaž tež skupiny wšědny dźeń runje tak kaž k wosebitym podawkam fotografować a wuslědk we formje tak mjenowaneje fotoweje čary jako swoje diplomowe dźěło zapodać. Hižo w lěće 2012 zrodźi wón mysl, swoje dźěło skulojćić a ludźi, kotrychž bě tehdy wobrazowje zwěčnił, znowa portretować. Hakle loni pak je projekt doskónčnje doplanował a tuž znowa Łužicu wopytał. Nimale wšitcy Serbja, z kotymiž je zwisk nawjazał, běchu zwólniwi, jemu wospjet jako model k rukomaj być.
Mysle ke kriminalce „Módre buny“
Njedawno hakle je so mjeno Lubiny Hajduk-Veljkovićoweje na přełožku „Lěćo za započatkarjow“ błyšćiło; nětko steji w LND čerstwje wudata kriminalka z jeje mjenom na knižnych polcach Budyskeje Smolerjec kniharnje a prěnich jeje čitarjow.
„Módre buny“, nowostka HajdukVeljkovićoweje, měri so na dorostłych kaž tež młodych lubowarjow kriminalkow. Tu sej awtorka do swěta sporta wućeknje a jón z wotkryćom mordarstwa kombinuje. W dohromady 25 kapitlach spyta so njejapka smjerć Manfreda Sölnera, znateho Budyskeho trenarja, wotkryć. Zwonkastejacy powědar podawa dohlad do kriminalnych přepytowanjow Serbowki Janki Žuroweje a němskeho kolegi Aleka. Spěšnje je komisaromaj jasne, zo so woprawdźe wo mordarstwo jedna a nic wo někajki strowotny problem 50lětneho trenarja abo wo kopjenje tragiskich wobstejnosćow.
Ryzy burska Holcerec swójba ma hospodarske ćeže: Ratarstwo w šwicarskej wsy Kleinseelen so wjace njezadani, dźěl polow je hižo předaty. Sněhakowarski lift nětko awtomatisce jězdźi, nan je tuž bjezdźěłny. Staršej, dwě dźěsći a němy dźěd bydla w horach, ale na połojcy wyšiny, hdźež turistiske busy jenož „techniski stop“ zapołožeja. Dyrbjała swójba snano radšo dele do doła ćahnyć? Abo móže wopytowarjow k sebi wabić? W susodstwje bohužel njekiwa Matterhorn ... Na wumóžacu ideju přińdźe junior: za zapłatk wukrajnikam originalne, njeskažene žiwjenje pokazać, potajkim bydlensku stwu jako „strowy“ přikład.


text: Chrósćicy (SN/MWj). Digitalny swět poněčim tež do Chróšćanskeje zakładneje šule „Jurij Chěžka“ zaćehnje. Tam tuchwilu datowu syć kładu, tak zo kóžda rjadowniska rumnosć wotpowědny přizamk dóstanje. Přichodny tydźeń maja dźěła wotzamknjene być. Wo tym informowaše wjesnjanosta Marko Kliman (CDU) na wčerawšim posedźenju Chróšćanskeje gmejnskeje rady. Dźěła wukonja samsne předewzaće, kotrež je tež hižo při přetwarje bywšeje srjedźneje šule na gmejnske a kulturne srjedźišćo datowu syć kładło. „Tak nastanje zmysłapołna infrastruktura, kotraž zwjazuje wjacezaměrowu halu, šulu a gmejnski a kulturny centrum“, Kliman rozłoži.


text:
Wojerecy su jeho před 20 lětami wutrobnje witali. „Dźensa chcu wobydlerjam něšto wróćić. Chcu nawjedować, wuwiwać a wuhotować. Wojerecy maja w strukturnej změnje postupować, město ma šansu změnow za swój přichod wužić“, podšmórnje Torsten Ruban-Zeh.
Rodźeny Drježdźanjan je dźensa we Wojerecach kruće zakótwjeny a nastupi za SPD k wólbam wyšeho měšćanosty. Wot lěta 2011 je wón jednaćel AWO we Wojerecach. Sam widźi so jako zwjazowar syćow. Tak chce tež zarjadnistwo jako wyši měšćanosta nawjedować a hospodarske spěchowanje wodźić. Jako nowy na čole města chcył wón přiradu předewzaćelow załožić. Ta ma měšćansku radu a zarjadnistwo poradźować a přewodźeć. Najwjetšu prioritu ma za njeho rozmołwa z wobydlerjemi. Tak chce 57lětny zaměrnje připosłuchać a hakle po tym skutkownje rozsudźeć.


text:
Powěsće Serbskeho rozhłosa
Hauptinhalt
Zhorjelc: Łužiski cyrkwinski dźeń
W Zhorjelcu wotměje so kónc tydźenja Łužiski cyrkwinski dźeń. K tomu je tež zarjadowane jewišćo pod hesłom "Serbski centrum". Sobotu změje tam serbski superintendent Chrystof Rummel nyšpor, tež chór Łužyca tam popołdnju wustupi. Nimo toho je čitanje z Křesćanom Krawcom planowane kaž tež diskusija wo mjenšinowej politice ze zastupjerjemi serbskich institucijow. Wječor je diskusija k temje "Serbja w cyrkwi" planowana. K Łužiskemu cyrkwinskemu dnjej je dohromady něhdźe 150 zarjadowanjow planowane.
Hornja Łužica: Přemało wody w hatach
Přeco mjenje wody w hatach je stajnje wjetši problem za hatarstwo. Kaž jednaćel Krajneho rybarstwoweho zwjazka Andreas Stummer rjekny, je pak situacija w Sakskej jara wšelakora. We Łužicy je połoženje hišće znjesliwiše hač w druhich kónčinach Sakskeje. Tola jeli so w přichodnym tydźenju we Łužicy njedešćuje, budźe tež tule situacija ćeša. Dosć wysoke temperatury pak dotal za łužiskeho karpa žadyn problem njejsu. W hatach je nadal dosć kislika.
Pančicy-Kukow, Radwor, Kulow: Ležownosće za domske nadal woblubowane
Twarske ležownosće w serbskich gmejnach su njehladajo stupacych kóštow za twar přewšo woblubowane. W Pančicach-Kukowje su dotal 14 ležownosćow předali, jedne je hišće na předań. W Radworju wuleži wot spočatka noweho měsaca ležownostny koncept za cyłkownje 22 ležownosćow z pućom za sportowej halu „Slavia“. Kaž praji Radworska wjesnjanostka Madlen Rentschowa, maja za to hižo dźesać zajimcow. Tež w Kulowje planuja nowe twarske ležownosće. Tute pak ma město najprjedy wot priwatnikow wotkupić.
Worklecy: 30 lět Viktorija
Wolejbulowe towarstwo Viktorija Worklecy woswjeći sobotu swoje 30 lětne wobstaće. Z beachwolejbulowym turněrom a dalšimi sportowymi poskitkami chcedźa wosebje dźěći narěčeć. Wječor sćěhuje swjedźenske zarjadowanje z rejemi. Wolejbulowe towarstwo Viktorija Worklecy je so 20. nowembra 1992 załožiło. Žónskej mustwje hrajetej tuchwilu we wobwodnej lize, muske w Sakskej klasy.
Kulow: Jěchanski a skakanski turněr
W Kulowje woswjeći tamniše jěchanske towarstwo tutón kónc tydźenja swój 50-lětny jubilej z wulkim jěchanskim a skakanskim turněrom. Cyłkownje 260 jěcharjow z wuchodneje Němskeje startuje we wjace hač 600 pruwowanjach, mjez nimi su tež serbscy jěcharjo. Přez cyły kónc tydźenja wočakuja na 2.000 hosći w Kulowje.
Zhorjelc: Zwada wo wobrazu Hanki Krawcec
Krajne sudnistwo w Zhorjelcu ma póndźelu wo tym rozsudźić, hač smě hornjołužiski modowy label LABA t-shirt z wobrazom serbskeje wuměłče Hanki Krawcec předawać abo nic. Kaž LABA zdźěli, njeńdźe w zwadźe wo awtorske prawo, ale wo prawo nad swójskim wobrazom. Modowy label ze Zhorjelca ma mjez druhim hižo t-shirty z wobrazom wjerineje chěžki w Budyšinje a z Pumpotom w poskitku.


text: Wojerecy (KD/SN). Před 300 lětami bě hrabinka Katharina von Teschen jako wobsedźerka Wojerowskeho knjejstwa winicu w Małej Nydej znowa zapołožić dała. Cyle w znamjenju tohole jubileja steji njedźelu, 2. junija, lětuše zarjadowanje Wojerowskeje Kulturneje fabriki „KunstLandStrich“, na kotrymž so prawidłownje tež wobydlerjo z Małeje Nydeje, předewšěm ći z Winicoweje hasy, wobdźěleja. Tak chcedźa na přikład Petschikecy a dalše swójby swoje statoki wopytowarjam wočinić a na nich něhdyše ratarske žiwjenje wokoło Wojerec pokazać. Nimo toho wotměje so pola Petschikec njedźelu w 15 hodź. přednošk, na kotrymž porěči Marcel Steller z Wojerowskeho měšćanskeho muzeja wo winicarstwje we Łužicy.


text:
Parkowanje při Bjerwałdskim jězoru na wšelakore wašnje zapłaćić
Hamor (AK/SN). Za parkowanje při Bjerwałdskim jězoru budu wopytowarjo bórze nowe parkowanske awtomaty wužiwać móc. Te chcedźa krok po kroku na městnje dotalnych dźesać awtomatow nastajić, kotrež bě Hamorska gmejna w lěće 2009 kupiła. Wone pak fungowachu jeno z drobnymi pjenjezami. Nowe maja uniwerselnje wužiwajomne być. Po wčerawšim rozsudźe Hamorskeje gmejnskeje rady kupja najprjedy tři nowe awtomaty. Nastajić chcedźa je w Klětnjanskim přistawje, při Klětnjanskim wuhladnišću a na wulkim parkowanišću při Delnjowujězdźanskim pobrjoze jězora.
Tři awtomaty płaća dohromady něšto wjace hač 12 000 eurow. Tale suma je w lětušim dwójnym hospodarskim planje zapisana. Hišće do zahajenja lětušeje kupanskeje a wodosportoweje sezony chcedźa nastroje wobstarać. Wužiwać móža je wopytowarjo kaž dotal z drobnymi pjenjezami, ale tež z bankowej abo kreditnej kartu abo ze šmóratkom. Gmejna nadźija so z toho přidatnych parkowanskich dochodow.


text:
HocиTeлb: Digital Release ( available as download on GOG )
KoличecTBo HocиTeлeй: 1 x
CD ( Digital Media )
ИздaTeлb ( лeйбл ):
Devolver Digital
Lossless ayдиo фopMaT: FLAC ( tracks )
БиTpeйT: Lossless / 2 channels / 16 bit / 44.1 kHz
PaзMep apxиBa: ≈ 328 MБ ( ДoбaBлeHa иHфopMaция для BoccTaHoBлeHия )
TpekлиcT
01. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Shadow Warrior 02. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Incompatible Feelings 03. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Flying Limbs 04. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Awakening 05. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - A Moment of Calm 06. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - The Modern Samurai 07. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Journey Back Home 08. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Deep Underground 09. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Death and Sacrifice 10. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Gun Blade Magic 11. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Mysteries of Blood 12. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Banished Spirit 13. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Gun Drummer Lo Wang 14. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Reclaim Hoji 15. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - First Dance with Yakuza 16. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - What Now 17. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Back into Darkness 18. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Demonic Invasions 19. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Taking the Sword 20. Krzysztof Wierzynkiewicz, Michał Cielecki, Adam Skorupa - Risen from the Ashes
Ccылkи для ckaчиBaHия
BHиMaHиe! y Bac HeT пpaB для пpocMoTpa ckpыToro TekcTa. Bы Boшли Ha caйT kak ГocTb. BoйдиTe пoд cBoиM лorиHoM или зaperиcTpиpyйTecb! Bы MoжeTe BocпoлbзoBaTbcя BpeMeHHыM akkayHToM, Ho Baши BoзMoжHocTи Ha caйTe бyдyT orpaHичeHы.


text:
Tak sie terołzki1 myśla, czy te ślōnske praōłmy2 tyż robiōły taki zakwas- abo yno te ze Polski. Na zicher 3je w tym kans4 dobroci i niy werci5 sie go robić yno na Gody6 i potyn jeszcze niyftorzi go uwarzōm i wszyjske probiotyki pódōm7 weg8. Joł9 żech go znołd10 we taki jednyj staryj ksiōnżce ze receptami11, kero już moł 100 lołt. I tam je zakwas yno ze burakōw i wody. Myślołech sie, że to niy bydzie za dobre bez prziprawōw, ale musza Wōm pedzieć12, że tyn zakwas je idealny. Bez soli- zdrowszy, smakōw moł połno, fajnie kwajśny, przi hicu13 idealny i do tego je taki leko musujōncy… Jak sie nalejecie tego do keliszka na wino, to bajecie14 mieli trunek choby nojlepszy rocznik.
Co potrza?
2 kg ćwikli (burakōw czerwōnych)
2 litry wody
łeżka zakwasu abo wody ze łogōrkōw, abo krōmka chleba na zakwasie
Ôbiercie te ćwikle, pokrejcie i wciście do jaki srogi15 krauzy16 abo bōncloka17. Zalyjcie wodōm (joł żech doł normalno z kranu, bez warzynia) i dejcie18 tam łeżka zakwasu na chlyb (nojlepi, keby to bōła yno tako sama woda, kero sie niyrołz zbiyro na zakwasie) abo łeżka zakwasu ze kiszōnych ćwikli, jak żejście tako robiyli, abo woda ze ôgōrkōw kiszōnych… cojś, co by pomōgło napocznōńć kiszynie. Moge to tyż być krōmka chleba, ale dejcie jōm na wiyrch i na drugi dziyń wyciepcie.
Przikryjcie to jakōm szmatkōm i ôdstołwcie w jake ciepłe miejsce. I to się tak musi kisić 5-7 dni. Jak na wiyrchu bydzie sie robiōła piana, to jōm zbiyrejcie.
Jak już bydzie fajnie ukiszōne ( mogecie sie tego sprōbować), to przecedźcie to wszyjsko. Jak mołcie wyciskarka, to mogecie jeszcze wycisnōńć sok ze tych ćwikli, wymiyszejcie go z tym zlōnym, przelyjcie do flaszkōw i dejcie do lodōwki. Tam sie to moge postołć połra19 tydni, a Wy dziynnie mogecie sie szluknōńć20 pó szklōnki… Na zdrowie 🙂
1teraz
2prababcie
3pewno
4dużo
5opłaca
6Boże Narodzenie
7pójdą
8zginą
9ja
10znalazłem
11przepisami
12powiedzieć
13upale
14będziecie
15dużej
16słoika
17garnek z kamionki
18dajcie
19kilka
20łyknąć


text:
Superliga (fusbal)
Superliga (ang. The Super League) - planowano ojropejsko fusbalowo liga zbajstlowano 18 kwjećyńa 2021, ńyreszpektowano uod UEFA. Podug pjyrszych planůw mjoło sam noleżeć 20 topowych ojropejskich ferajnůw, kere by groły we formaće dwůch grupůw po 10 ferajnůw, kaj kożdy z kożdym zagro po 2 szpile na sezůn. Krům tego mo być grany puhar tyj ligi we formaće KO[1]. Jeji pjyrszym prezesym je Szpańelok Florentino Pérez. Skiż srogij krytyki projektu, pora dńi po jigo utworzyńu wjynkszość ferajnůw śe z uůnygo wycofała.


text:
Dzisioj końcymy syzon we Ekstraklasie. Slecieli my trocha wcześnij ze ligi, ale na som koniyc zapraszomy gorko na naszo ślonsko rylkacja ze szpilu łostatnij kolyjki, a zagromy dzisioj ze Górnikym Łynczna.
Przewidywane jedynostki:
Ruch: Hrdlicka – Konczkowski, Grodzicki, Helik, Oleksy – Przybecki, Trojak, Urbańczyk, Nowak, Moneta – Niezgoda
Górnik: Małecki – Matei, Gerson, Tymiński, Leandro – Bonin, Sasin, Atoche, Drewniak, Grzelczak – Śpiączka
Naszo rylacja zacnie sie trocha kole dziewiytnostyj, a znojdziecie nos tukej: Rylacja live: Ruch – Górnik
Zapraszomy do nos!
własne


text:
Julius Roger
Julius Roger (rodz. 23 lutygo 1819 we Niederstotzingen wele Ulm, um. 7 styczńa 1865 we Rudach) – mjymjecki dochtůr, przirodńik a pisorz.
We 1847 przibůł na Gůrny Ślůnsk, we Rudźe robjůł kej dochtůr u raćiborskego kśyńća Wiktora I. Kůntakt ze mjejscowymi ludźůma sprawjůł, aże nauczůł śe uůn wartko ślůnskij godki i zaczůn szpajchrować ludowe ślůnske pjeśńi. Skiż tygo spisoł uůn 546 pjeśńi, wjynkszość ze melodyjůma ("Pieśni ludu polskiego w Górnym Szląsku") we ślůnskim folklorze, kery ukozoł śe we 1863 roku. Przi tworzyńu zbjorůw hilfa dowoł mu tyż Józef Lompa. Srogo zorta tych pjeśńi uostoła przetuplikowano na mjymjecko godka[1].
Przipisy
- ↑ Grażyna Barbara Szewczyk Historia Górnego Śląska. Polityka, gospodarka i kultura europejskiego regionu. z. 394 ISBN 978-83-60470-41-1


text:
Łod godziny 15:00, na sztadionie Szombierek we Bytomiu zacnie sie szpil derbowy Polonii ze Ruchem.
Polonia Bytom, podobnie jak Ruch powstała we 1920 roku, ale jeźli łazi o sukcesy, to maj€m trocha biedniyjszo gablota. 2 razy zdobyli majstra Polski, 4 razy zajynli drugi plac i 2 razy zajynli trzeci plac. Polonia słynie tyż ze tego, że jest jedynom Polskom drużinom, kiero wygrała puchar Intertotto (puchar Rappana we 1965 roku).
Polonia Bytom łostatni roz szpilała we Ekstraklasie we syzonie 2010/2011, a łobycnie po wszistkich perturbacjach (głównie finansowych) grô we III Lidze. We drużinie z Bytomia panuje spokojno atmosfera i godo sie, że som jednym ze faworytów do awansu.
Szpile derbowe bywajom nudne, ale po nôszyj wygranyj we zeszłym syzonie (3-1 przyp. red.) na pewno bydom chcieli sie łodegrać. My liczymy, że tyn szpil bydzie przełomaniem noszyj łostatnij passy (rymis ze Żmigrodem 2-2 i sflaone ze Ślęzą 0-1) i wrócymy na droga do awansu.
Na pewno bydom srogie emocje, a smaku dodać może nôsz kapitan – Tomasz Foszmańczyk, kiery dostoł zielone światło łod lekarzy na tryningi ze cołkom drużinom.
Na tyn momynt, Polonia mo rozegrane 4 szpile i jeszcze niy mo na koncie porażki (3 wygrane, 1 rymis), 10 punktów i zajmuje 7 plac. Ruch mo rozegrane 6 szpilów (4 wygrane, 1 rymis i 1 porażka) 13 punktów i 3 plac. Ze niycierpliwościom czekômy na tyn szpil, ale somy spokojni ło dyspozycja drużiny i ło wynik. Nôsz typ: 1-3.
Szpil łodbywać sie bydzie na sztadionie Szombierek Bytom, a dziynki uprzejmości kybicow Polonii, to nosze kybice tyż bydom mieli łokazja zoboczyć tyn szpil na żywo.
Zbiórka kybiców Ruchu ło 13:30 kole Intermarche przi ul. Zabrzańskiej 31 we Bytomiu. Łobowionzuje pełno kultura (za UN ze FB).
Do tych, co niy mogom być na szpilu we Bytomiu, proponujymy transmisja on-line, a dostympy po 15 zł idzie kupować tukej => LIVE: Polonia – Ruch
własne