text:
Jak mieć gryfne świynta?
Coroz to mynij poradzymy fajrować. Człek loce jak gupi z hadrom przez dwa tydnie, schranio wszystko tak, że nawet kot mo w koszyku deka wyprano i wybiglowano. A jak już przidom świynta, to kożdy je zajechany jak koń po westernie i sztyjc yno godo “Jaki te świynta som mynczonce”. Zdo mi sie, że chyba nom sie wszystkim trocha pod deklym jaki synapsy przegrzoły. Bo niy ło to w tym wszystkim sie rozchodzi!
Niy gorsz sie tak
Starzi ludzie godali: “Jeszcze sie taki niy urodził, coby kożdymu dogodziył”. Tyż som Ponboczek niy wszystkim przipodł do kustu – wtoś taki bez skazy dreptoł po tej ziymi, a i tak sie znejdli tacy, co Go posłali na krziż. Przi świyntach to sie blank kożdy staro, coby wszystko było na zicher. A i tak sie zawdy trefi wtoś, wto sie do czego Wom chyci. Somsiodka niy bydzie miała w zocy twoij gardiny, a ujkowi niy poszmakuje twoja zista. I co z tego? Świat sie łod tego niy zawali. Jakby sie wszystko wszystkim podobało, to by było pierzińsko nudno.
Posprzontej chałupa, ale tyż gowa
Znom takich, co przed świyntami pucujom nawet blaty w szafkach łod dołu. O wiela niy czeko cie test biołej rynkawiczki – dej se pokój! To je chałupa a niy lazaret, sterylnie być niy musi. Jak goście do cia przidom na gościna, to niy bydom ci kukać do szranku, czy kaj tam niy wisi jako popuczono hymda. Oni przidom pogodać z tobom i sie spytać, jako sie miywosz. Lepszy dej se pozór, cobyś w gowie mioł posprzontane. Na świynta człek powiniyn być spokojny i cołki rod, a niy nerwowy, bo sie jeszcze z kim pohajoł dwa dni pryndzyj. Niy łostowiej se takich rzeczy na po świyntach, godom ci. Kiej żeś komuś szpetnie nawciepowoł, to przeproś, a jak Ciebie wto poszterowoł, to mu wybocz. Niy ma chyba nic gorszego na tym świecie jak haja bez świynta.
Ucz sie łod bajtli
Żodyn chyba tak fest niy przeżywo świont, jak bajtle. Mono to beztoż, że one naprowda wierzom w to, że to je czas gryfny i magiczny. Dobrze by było sie tak łod nich trocha zaraziyć tom nieudowanom uciechom i uwierzyć, że rychtyk dzieje sie terozki coś ważnego.
Fajruj!
Wysztigluj sie nawet, jak niy idziesz nikaj w gości. Twoja familijo tyż zasługuje na to, coby cie łoglondać jak sie noleży. Wyciongnijcie z byfyju szumne szolki po starce, kiere trzimiecie na specjalne łokazje. Zaproś familijo, kamratów, poróbcie co razym. Idźcie na szpacyr, poszpilejcie w co, łobejrzijcie se film abo połoglondejcie zdjyńcia. Róbcie, co Wom je zocne, ale róbcie to pospołu. Bo to je w tym wszystkim nojważniejsze. Coby fajer spyndzać z tymi, kierzy mocka dlo nos znaczom. Wtynczas kożde świynta bydom piykne.


c: text/html

text: Kygo - Happy Birthday ft. John Legend (instrumental version)Follow Kygo:Facebook: Instagram: SoundCloud: Website: Please ignore the following words:kygo stay,kygo firestone,kygo stole the show,kygo remix,kygo fragile,kygo raging,kygo mix,kygo here for you,kygo i see fire,kygo sexualing healing,kygo and friends,kygo album,kygo acoustic,kygo aha,kygo and labrinth,kygo angels,kygo audio,kygo avicii,kygo at least we stole the show,kygo and kodaline,a-ha kygo,kygo best,kygo brother,kygo best songs,kygo best of 2015,kygo bbc,kygo biggie smalls,kygo best of 2016,kygo bulletproof,kygo benjamin francis leftwich,kygo best summer mix 2015,life's a b kygo,kygo r&b,kygo daniel b,kygo b.i.g,kygo b,kygo cut your teeth,kygo cloud nine,kygo carry me,kygo coming over,kygo chill,kygo coldplay,kygo caravan,kygo cloud 9,kygo concert,kygo cloud nine preview,prayer in c kygo,prayer in c kygo remix,kygo c,kygo c'est aussi,c'est kygo - firestone,kygo dillon francis coming over,kygo dirty paws,kygo diplo and friends,kygo dancer,kygo don't stop believing,kygo dance,kygo deep house,kygo diggity,kygo dear boy,kygo darling,kygo id,kygo firestone d sharp,kygo no d,kygo ed sheeran,kygo ella henderson,kygo epsilon,kygo electric feel,kygo ella henderson here for you,kygo ellie goulding,kygo ellen,kygo ed sheeran and passenger,kygo edit,kygo ed sheeran notorious big - i see fire x going back to cali (the jane doze mashup),kygo take on e,dillon francis e kygo,firestone kygo & conrad sewell,kygo & conrad,firestone interprete kygo & conrad sewell,kygo firestone testo e traduzione,kygo firestone remix,kygo firestone lyrics,kygo fiction,kygo firestone live,kygo firestone acoustic,kygo ft kodaline,kygo fire,kygo firestone instrumental,best of kygo,kygo firestone ft/conrad,firestone kygo f,kygo i see f,kygo guitar,kygo greatest hits,kygo gold,kygo girlfriend,kygo guitar cover,kygo getting any younger,kygo guitar lesson,kygo genre,kygo gonna love ya,kygo g,kygo here for you lyrics,kygo happy birthday,kygo high for this,kygo here for you remix,kygo here for you ella henderson,kygo here for you instrumental,kygo here for you audio,kygo habits,kygo here for you live,kygo h,kygo 2 h,kygo 1 h,kygo ella h,kygo interview,kygo instrumental,kygo i'm in love,kygo interview ellen,kygo instrumental mix,kygo i see fire lyrics,kygo id ultra festival anthem,kygo i see fire instrumental,i see kygo,kygo john legend,kygo jolene,kygo jimmy fallon,kygo john legend happy birthday,kygo james corden,kygo jakubi,kygo justin bieber,kygo journey,kygo jolene remix,kygo jabig,alt j kygo,alt j kygo remix,kygo firestone morgan j,kygo kodaline,kygo kodaline raging,kygo kyla la grange - cut your teeth (kygo remix),kygo karaoke,kygo kurt nilsen,kygo kinjaz,kygo kollektivet,kygo kcrw,kygo klingande,kygo kobe,kygo - firestone (joe k remix),kygo k,kygo live,kygo labrinth,kygo let her go,

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mały princ
Mały princ, francosce Le Petit Prince, je najbóle čitana francoska kniha na swěće. Spisał bě ju francoski pilot a spisowaćel Antoine de Saint-Exupéry. Wona bu do wjace hač 170 rěčow přełožena. W oktobrje 2006 wuńdźe prěni přełožk do serbšćiny. Kniha nasta 1943 – za čas Druheje swětoweje wójny – po tym zo bě Saint-Exupéry do USA emigrował. Tam předstaji so prěni raz w New Yorku. 1950 wuńdźe němski přełožk. Original wobsahuje tójšto pisanych akwarelow, kiž bě awtor sam rysował.
Wobhladuješ-li sej knihu zwjeršnje, móhł měnić, zo jedna so tu wo jednoru dźěćacu knihu. Ale woprawdźe namakaš w njej wotmołwy na prašenja za zmysłom žiwjenja a k poćahej mjez ludźimy – kniha je potajkim filozofiski spis.


text:
Mikroneziska
Federěrowane staty Mikroneziskeje (jendźelsce Federated States of Micronesia) su njewotwisny kupowy stat w zapadnym Ćichim oceanje. Wobjima najwjetši dźěl Karolinowych kupow w Mikroneziji. Federacija wobsteji ze statow Chuuk, Kosrae a Pohnpei we wuchodnym dźělu Karolinow a stata Yap, kotryž twori hromadźe z njewotwisnym statom Palau Zapadne Karoliny. Stolica je Palikir.
Na kupach knježi włóžna, tropiska klima.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Kupy běchu hižo kónc 3. lěttysaca do Chrystusa wobsydlene. Jako prěni Europjenjo přińdźechu Portugalčenjo do tuteho regiona; w lěće 1696 přewzachu Španičenjo kontrolu na kupach. Po Španisko-ameriskej wójnje lěta 1899 předachu Mikronezisku Němskemu kejžorstwu. Tak stachu so z dźěłom kolonije Němska Nowa Gineja. Spočatk Prěnjeje swětoweje wójny wobsadźi Japanska mikroneziske kupy a měješe je hač do Druheje swětoweje wójny jako mandatowy teritorij. Po japanskej poražce steješe Mikroneziska wot 1947 hromadźe z druhimi pacifiskimi kupami kaž Guam a Marshallowymi kupami pod mjenom Trust Territory of the Pacific Islands pod zarjadnistwom Zjednoćenych statow, najprjedy ameriskeje mariny a wot 1961 nutřkowneho ministerstwa. Kupy wužiwachu so dźěla za wojerske potrjeby.
Dnja 10. meje 1979 podpisachu štyri zwjazkowe staty wustawu Federěrowanych statow Mikroneziskeje a rozsudźichu so, w swobodnej asociaciji ze Zjednoćenymi statami wostać. Po kóncu Zymneje wójny dósta Mikroneziska w lěće 1990 swoju njewotwisnosć. Zakitowanje kraja leži dale w zamołwitosći Zjednoćenych statow.


text:
Kućikow, kaž Łužicu, w Němskej zrědka namakaš. Zwisk k zańdźenosći tu njeposrědnje začuwaš, kaž lědma hdźe druhdźe: Hižo dźesatkam generacijam Serbow bě Łužica z domiznu. A zo su serbska kultura a tradicije do dźensnišeho žiwe a so pěstuja, móže kóždy dožiwić, kiž sem přijědźe.
W tutym jónkrótnym regionje po zdaću wšitko něšto powěda: poetiske zaćišće krajiny runje tak kaž žiwe wašnja a nałožki serbskeho ludu. Druhdźe je sej globalizacija uniforměrowanje žiwjenskich wobstejnosćow wunuzowała. Serbja pak móžachu sej při wšěch přewrótach wosebitosć swojich tradicijow zachować. Tuta tworićelska móc a wuměłske hódnoty su Serbskemu ludowemu ansamblej žórło inspiracije za jeho skutkowanje.
K repertoirej SLA słušeja načasne hudźbne dźiwadło runje tak kaž reje, kotrež přeńdźechu wot jedneje generacije k dalšej. W hrajnym planje pak su tež interpretacije klasiskich twórbow serbskich a mjezynarodnych hudźbnych stawiznow zastupjene. Naš wuměłski cyłk, kotremuž přisłušeja wuměłcy wšelakeje narodnosće, sćelesnja žiwe dorozumjenje mjez tradiciju a modernu, mjez Serbami a dalšimi ludami, kiž w tutym regionje bydla a zhromadnje cyle wosebity wuměłski potencial poskićeja.
Zańdźenosć, přitomnosć a přichod su w Serbskim ludowym ansamblu wusko splećene. To je ansamblej w jeho programach inspiracija a wužadanje.
Dajće su wobkuzłać wot tutoho našeho wuměłstwa – podajće so z nami přez doby a časy do přichoda.
Strony ako Górna Łužyca su w Nimskej rědke. How móžoš zachadnosć zacuwaś, ako lěbda něźi hynźi: Pśez generacije maju how Serby swój dom – a kuždy, kenž pśiźo na woglědy, móžo markowaś, až wóni swóju kulturu a swóje tradicije teke źinsa hyšći woplěwaju a až raźi swěśe.
W toś tom jadnoraznem regionje ma zazdaśim wšykno swój głos: poetiske atmosfery naglědow krajiny rowno tak ako žywe pócynki a nałogi serbskego ludu. Źož jo globalizacija wunuźiła uniforměrowanje žywjeńskich wobstojnosćow, tam su se Serby w młogich pśewrośenjach mógali wobchowaś wósebnosći swójich tradicijow.
Twóriśelska móc a wuměłske gódnoty su žrědła inspiracije za źěłabnosć Serbskego ludowego ansambla.
Do repertoirea ansambla słuša rowno tak nacasne muzikowe źiwadło ako pśez generacije dalej dawane reje, ale teke interpretacije klasiskich twórbow serbskich a mjazynarodnych muzikowych stawiznow se namakaju na grajnem planje. Multinacionalny ansambel prezentěrujo pśi tom žywe zjadnanje tradicije a moderny, Serbow a drugich ludow, kótarež w tom regionje gromaźe labuju a maju zgromadnje wjelicki wuměłski potencial.
Zachadnosć, pśibytnosć a pśichod se w Serbskem ludowem ansamblu njepósrědnje zwězuju. Wón roźi w swójich produkcijach wó toś tu inspiraciju a wóno wupominanje.
My Wam kažomy, aby se dali zawjasć wót serbskego swěta – drogujśo z nami pó casach do pśichoda.


text:
Mōmy[1] miejsiōnc maj, a w maju- tak dzisiej, jak i dołwniyj[2]– na Ślōnsku bōły kōmunie. A jak już sie komu trefiōł taki fajer[3], to musiała być na nim i szpajza[4]. I to niy jedna, yno połra zortōw[5]. Żeby sie dowiedzieć, jakoby tu narychtować[6] tako szpajza, spytoł żech sie kucharki, co to w swoim życiu- na weselach i komunijach- wyżywiōła połra tysiyncy ludzi. Pani Truda zdradziōła mi tyn sekret, a joł- jak jako papla[7]– puszczōm go w świat.
Tak po prołwdzie[8], to mōm przepisy na 3 roztomajte[9] szpajzy, ale sie trocha pochamia[10] i na razie dōm Wōm yno jedyn- niy bōjcie sie, nastympne przidōm późni.[11]
Co potrza?
4 jajca (jakbyjście tak chcieli do ty[12] szpajzy dać nojtōńsze jajce ze sklepu, to sie lepi dejcie z niōm pokōj[13])
4 łeżki cukru
3 łyżeczki żelatyny (rozpuśćcie je we uwarzōnyj wodzie- ale niy lyjcie ji[14] za dużo, styknie połra łeżek)
skōrka otartoł z jednyj citrōłny[15]
sok z tyj citrōłny
Nojprzōd umyjcie sie te jajca. Joł tam lubia je jeszcze tak gichnōńć[16] wrzōntkym- żebyjście sie tam potyn łod tych surowych jajcōw czego niy nabawiyli. Terozki łoddzielcie biōłka łod żōłtek.
Pani Truda pedziała[17], żeby nojprzōd ubić z cykrym te żōłtka, potyn tam dać ta skōrka, sok i żelatyna, a na sōm kōniec ubite biołka.
Joł żech kedyjś tyż to tak robiōł i bōło dobre. Ale terozki chciołech sie sprōbować czego inkszego- niyrozki tak mie kusi;)
Nojprzōd ubiōłech biołka, pod kōniec wciepłech tam cuker, potyn żōłtka, skōrka, sok i żylatyna i za chwila bōło fertich[18]. Yno żebyjście tam tego tak niy gichli wszyskego na rołz[19], wejście sie to po leku[20] i po kołżdym składniku dobrze to rozmiksujcie.
Terozki wsadźcie to do lodōwki, poczekejcie aż stwardnie i…Smacznego:)
Te smacznego na zdjyńciu to je ze kichyngarnitury[21] łod moji Ōłmy. Dołwniyj take cojś wisiało we kołżdyj kuchni na ścianie, ale terozki mōmy inksze czasy i kichyngarnitury leżōm we szranku.[22]
[1] „ō” samogłoska w wymowie między „o”a „u”
[2] dawniej
[3] uroczystość
[4] śląski deser
[5] rodzajów
[6] przygotować
[7] plotkarz
[8] naprawdę
[9] różne
[10] będę skąpy
[11] następne pojawią się później
[12] tej
[13] proszę sobie ją odpuścić
[14] jej
[15] cytryny
[16] oblać
[17] powiedziała
[18] gotowe
[19] na raz
[20] powoli
[21] makatka kuchenna
[22] szafie


text:
Tak po prołwdzie, to niy je takoł richtig1 smażōnka, yno ōmlet, ale jakosik mi sie ta nazwa barzi spodobała. Żeby bōło jeszcze ciekawiyj, to żech sie te hiszpańske danie nauczōł robić we Francji. Tortilla [czyt.: tortija] ze kartołflōma2 je klasycznoł, bo rajn3 idzie tyż wciepōńć i wōszt4, i inksze warzywa. Robi sie to trocha dużyj5 niż smażōnka, ale za to mogecie mieć potyn Hiszpania na talyrzu.
Co potrza?
0,5 kg kartołfli
1 cebula
1/4 szklōnki oliwy
8-10 jajec (nojlepi łod tych szczyńśliwych kurōw)
Kartołfle łobiercie i pokrejcie na plasterki. Na patelnia wlyjcie oliwa, wciepcie kartołfle i podpiykejcie aż bydōm miynke. Pod kōniec dejcie tam tyż pokrōno we kosteczka cebula.
Jajca ubijcie mikserym w jaki srogi misce, potyn wciepcie tam te kartołfle ze cebylōm, wymiyszejcie i wszysko nazōd wlyjcie na patelnia. I tera niech sie to tak na małym łogniu ze 15-20 minut piecze. Potyn trza by jōm przewrōcić na drugoł zajta.6 Połōżcie na gōrze patelni srogi7 talyrz, przewrōćcie patelnia do gōry tak, żeby na talyrz śleciała naszoł tortilla, a potyn z tego talyrza ściepnijcie jōm niyupieczōnōm zajtōm na patelnia. Tera zajś niech sie to tak ze 15-20 min podpiyko- sprowdzejcie, żeby sie niy przipołlōło. I fertich8. Takoł tortilla idzie jejś i na ciepło, i na zimno. Na zimno łoni jōm we Hiszpani jedzōm ze majōnezym. Tortilla to je jedyn ze składnikōw tapas- takich hiszpańskich przegryzek. Jak byjście chcieli, żeby Wōm sie gojście9 niy łobrzarli, to mogecie im dać na stōł a to pokrōno na kōnski tortilla, a to trocha wōsztu, jako oliwka, kōnsek syra… i bydōm mieli richtig hiszpańske tapas 😉
1prawdziwa
2ziemniakami
3do środka
4kiełbasa
5dłużej
6stronę
7duży
8gotowe
9goście


text:
Już ôd1 listopada rychtuja2 roztomajte3 wersje tego piernika i musza pedzieć4, że sie werciōło5. Podstawowy recept6 mōm ôd ciotki Eldzy- już żech jōm sam spōminoł7, przi pieczyniu ciasta ze cukiniōm. Połra8 składnikōw żech wymiyniōł, niyftorych dołech mani i do tego jeszcze 2 łeżeczki ziela angelskigo. Anglikanery gołdajōm na nie allspice, co po naszymu by bōło: […]
Tag: #kartołfle
Baniowoł inspiracja- zupa (Dyniowa inspiracja- zupa)
Niyrołz jak mie cojsik wejźnie, to we tyj kuchni tworza, choby jaki malyrz na ôbrołzku1: chyca jaki pōmysł, potyn miyszōm2, kōmbinuja, prōbuja… yno marasu3 trocha mani jak u takego Jacksona Pollocka. Niby połra4 składnikōw je normalno, ale jak czowiek dociepnie5 do tego gruszka, trocha żurawiny i jako prziprawa, to sie robi cołkym inkszo geszichta6. Co […]
Hiszpańskoł smażōnka (Tortilla de patatas)
Tak po prołwdzie, to niy je takoł richtig1 smażōnka, yno ōmlet, ale jakosik mi sie ta nazwa barzi spodobała. Żeby bōło jeszcze ciekawiyj, to żech sie te hiszpańske danie nauczōł robić we Francji. Tortilla [czyt.: tortija] ze kartołflōma2 je klasycznoł, bo rajn3 idzie tyż wciepōńć i wōszt4, i inksze warzywa. Robi sie to trocha dużyj5 […]
Panczkraut abo ciapkapusta (Śląskie danie regionalne na bazie ziemniaków i kapusty)
Panczkraut je do ślōnski kuchni jak Mona Liza do Luwru- jak żejście go niy jedli, to psińco1 ō2 ni3 wiycie. Piyrwy4 niy bōło ślōnski rodziny, co by go aby rołz5 za tydziyń niy miała na stole. U moji6 Mutry7 w dōma bōł8 pōnoś9 w kołżdo10 sobota. Nojlepszym kamratym11 panczkrautu sōm karminadle, choć joł żech sie […]
Klōski (Kluski śląskie)
Z dziurōm[1] abo[2] bez? Idzie pedzieć[3], że to je tako filozofijoł ślōnski klōski. Joł[4] tam wia[5] jedno: ani Ōłma[6] Albina, ani Ōłma Ana żodnych[7] dziurōw we klōskach niy robiōły[8], niy robi ich moja Muter i niy byda robiōł[9] jo. W Polsce sie na nie gołdo[10] ślōnske, a tak po prołwdzie[11]– jak mi to ostatnio pedziała […]
Szałołt ze brokuła, kartołfli i syra (Sałatka z brokuła, ziemniaków i sera)
Co potrza? 1 brokuł kartołfle[1]– tyla samo, wiela brokuła 250 gr abo i trocha wiyncy biołego syra 1 cebula połra[2] łeżek majōnezu (to już zależy łod tego, wiela[3] majōnezu lubicie) łyżeczka cukru i kapka łoctu[4] sōl i pieprz Cebula pokrejcie, wciepcie do jaki miseczki, posypcie cukrym i polyjcie łoctym- nabiere takego fajnego […]


text:
Strzůdźymne Morze
Morze Strzůdźymne – morze mjyndzykůmtynyntalne położůne půmjyndzy trzyma kůntynyntůma: Ojropům, Afrikům a Azyjům. Zajmuje ůng. 2,5 mln km² placu. Zasolyńy 38-39 ‰. Ze Uoceanem Atlantyckim mo kuplůng bez Ćyśnina Gibraltarsko. Na wschodźe bez Ćyśńina Dardanele mo kuplůng s Morzym Marmara a dali ze Morzym Czornym. Bez Kanoł Sueski mo kuplůng s Morzym Czyrwůnym a dali ze Uoceanym Indyjskim. Srogsze wyspy to Balyary, Korsyka, Sardyńijo, Sycylijo, Malta, Kreta, Rodos a Cypr. Na wybrzeżach Morza Strzůdźymnygo kwitnyły roztomajte rozwińynte cywilizacyje tyśůnce lat nazod. Pozostoły po ńich bogate pamjůntki archeolůgiczne a ńy ino.


text:
Moja Baba1 mi wczora padała,2 że na mitag3 to by nojlepi zjadła zupa ze bani. Listopad to je nojlepszy czas na zupa ze bani. Kedyjś robiōłech już tako ze tajskimi prziprawōma i tak żech sie pomyśloł, że trza by bōło iś4 w trocha inkszo strona, bo to tyż przeca5 niy wszyscy- tak jak my- lubujōm […]
Tag: #ziemniaki
Klōski (Kluski śląskie)
Z dziurōm[1] abo[2] bez? Idzie pedzieć[3], że to je tako filozofijoł ślōnski klōski. Joł[4] tam wia[5] jedno: ani Ōłma[6] Albina, ani Ōłma Ana żodnych[7] dziurōw we klōskach niy robiōły[8], niy robi ich moja Muter i niy byda robiōł[9] jo. W Polsce sie na nie gołdo[10] ślōnske, a tak po prołwdzie[11]– jak mi to ostatnio pedziała […]
Szałołt ze brokuła, kartołfli i syra (Sałatka z brokuła, ziemniaków i sera)
Co potrza? 1 brokuł kartołfle[1]– tyla samo, wiela brokuła 250 gr abo i trocha wiyncy biołego syra 1 cebula połra[2] łeżek majōnezu (to już zależy łod tego, wiela[3] majōnezu lubicie) łyżeczka cukru i kapka łoctu[4] sōl i pieprz Cebula pokrejcie, wciepcie do jaki miseczki, posypcie cukrym i polyjcie łoctym- nabiere takego fajnego […]


text:
Niyftorym sie bez lato tak miyrznie1, że potrzebujōm mocniyjszych wrażyń: skokajōm na tym gumowym powrozie2, nurkujōm po jakich starych potopiōnych szifach3… abo sie robiōm szałołt ze granatym 😉 Joł wiym, że niyftore chopy to zarozki chcieliby go narychtować do swoji teściowyj, ale musza Wołs zmartwić- tym granatym to sie mogecie, co najwyżyj, zmarasić4 koszula 😉 […]
Tag: #sezam
Bōłki ze sezamym (Bułki z sezamem)
Chop sie ciepnōł na bōłki. Jymy je prawie dziynnie, a że co chwila słyszymy, że w tych kupnych je kans1 chymii, to chciołech sie sprōbować, jak smakujōm take swojske2. Trocha sie je robi, ale potyn idzie je zamrojzić, a rano wciepnōńć na chwila do bratruły3 i mieć fajnie chrupiōnce na śniołdanie. I co jeszcze trza […]


text:
Lubi wěriwi, dźensa, hdyž swjećimy najwjetši křesćanski swjedźeń, chcu jedne małe, ale jara wažne wuprajenje komentować.
W dźensnišim ewangeliju smy słyšeli, zo powi Marija po porodźe swojeho bójskeho Syna do pjeluškow (Lk 2,7). To bě jara wažny čin. Wón ma jara hłuboki teologiski woznam.
- Najprjedy woznamjenja to, zo je Jězus Chrystus woprawdźity čłowjek. Wězo, za nas je to samozrozumliwe. Ale za prěnich křesćanow njebě to tak. Dokelž njebě prěnje křesćanstwo jednotne. Prěnje křesćanstwo, kaž bohužel tež dźensniše, bě dźělene. A jedna jeho skupina praješe, zo njebě Syn Boži woprawdźity čłowjek, ale jenož jeho podobizna. Z druhimi słowami njebě po měnjenju tutych „křesćanow” Jězus Chrystus ani narodźeny, ani morjeny. Tohodla akcentuje mjenujcy nimale kóždy ewangelij čłowjesku naturu Jězusa Chrystusa a praji na přikład, zo je Jězus Chrystus mučny (Mk 4,38), zo płaka (Jan 11,35), zo je hněwny (Mk 3,5), zo so wjeseli (Lk 10,21), zo ma strach (Mk 14,34-36) a tak dale. Wuprajenje powi jeho do pjeluškow (Lk 2,7) ma samsnu funkciju, wono tež praji, zo je Jězus Chrystus woprawdźity čłowjek, a jako čłowjek trjeba nuznje drastu.
- Tute wuprajenje ma pak hišće dalši woznam. Wono njerěka jenož, zo je Jězus Chrystus woprawdźity čłowjek. Wono woznamjenja tež, zo je Jězus Chrystus, dokelž ma hižo swoju prěnju drastu, hotowy a zwólniwy, so z druhimi ludźimi zetkać. A jelizo to tak je, je tuta zwólniwosć Jězusa Chrystusa znamjo bójskeje přistupnosće. Jahwe Bóh je zwólniwy, přez wosobu swojeho sčłowječeneho Syna so zetkać z kóždym čłowjekom, wosebje pak z nuzu ćerpjacym. Tohodla njeje to hoły připad, zo su k njemu hnydom po narodźe Jězusa Chrystusa runu smuhu pastyrjo přišli (Lk 2,8-20), to rěka ludźo, kotřiž běchu w času Jězusa Chrysta poměrnje chudźi a wšelako škodowani.
- Wuprajenje powi jeho do pjeluškow ma wšak hišće jedyn – třeći zmysł. Wono njedopomina jenož na woprawdźitu čłowjesku naturu Jězusa Chrystusa abo na jeho wotewrjenosć za kóždeho čłowjeka, ale dopomina – abo lěpje – wěsći tež jeho smjerć. Zwotkel to wěmy? To wěmy, dokelž běchu Wótcojo Cyrkwje tutu činitosć swjateje Marije tak komentowali. Za nich běše powiće do pjeluškow a połoženje do žłobika předznamjo přichodneho čina Józefa Arimatejskeho, kotryž wza ćěło Jězusa Chrystusa z křiža a „zawali je do wosobneho ruba a połoži je do rowa […]“ (Lk 23,53). Samsnu interpretaciju namakamy tež na wobrazu jedneje ruskeje ikony z pjatnateho lětstotka, na kotrymž je žłobik Jězusa Chrystusa jako kašć narysowany.
Tule pak móhł so něchtóžkuli prašeć, čehodla rěči so w hodownym prědowanju wo smjerći? Wotmołwa je jednora. Zawěsće njeje to tohodla, dokelž je měšnik z Litawskeje Hody z Jutrami zaměnił. Ale to je tak, dokelž běše wěra prěnich křesćanow tajka. Tola nic jenož. Tuta wěrnosć ma hišće druhu stronku. Byrnjež je Syn Boži wědźał, zo ma jako čłowjek ćerpjeć a zemrěć, je so tola sčłowječił. A snadź chcyše nam přez to prajić, zo – byrnjež čłowjeske žiwjenje druhdy ćežke było –, so tola wudani žiwy być, a tež druhim žiwjenje dać a je wuchować ...
DJD


text:
Jedyn chop mie przerobioł, co bych pisoł barzi po ślabikorzowymu1 i dzisiej sprōbuja2 sam wciś3 zamiast ło- ô i ôbejrzymy, jak sie Wōm to baje4 czytać. A na tyn ajnfachowy5 recept6 żech prziszoł po tym, jak nasza- moja i ôd moji Baby- modoł7 kōmratka8 ôsprawiała nōm wczora ô swoji rajzie9 do Korei Południowyj i ô […]
Tag: #orientalnie
Kaczka imbirowo-sojowoł (W tłumaczeniu dziś nie poszaleję ;) )
Dzisiej po chałpach1 to sie jy2 przeważnie yno kury i świnie, niyrołz3 ftojś sie narychtuje4 hańdyka5, a przeca6 we sklepach tyla dobroci. Jeszcze połra lołt7 tymu to bōł8 problym, żeby kupić kajś9 gańś10, krōlika abo kaczka, a dzisiaj idzie je trefić nawet w tych nojbarzi ajnfachowych11 sklepach. I bez12 to trza z tego korzystać, bo […]


text:
Gryfnie rozprawio z zespołym 032
Spotkali my sie z gryfnymi karlusami z zespołu 032, coby sie troszka wiyncyj dowiedzieć ło jich graniu, śpiywaniu i podejścio do poru ślonskich spraw. A to co my sie łod nich dowiedzieli możecie poczytać tukyj.
Czymu nazywocie sie 032?
Nazwa wziyna sie łod numeru kierunkowego do Katowic.
Filozofia zespołu je wielowątkowo, ale nojważniyjszym z nich je nasz region, naszo mało łojczyzna – Ślonsk. I z tym chcieli my połonczyć naszo nazwa. Staromy sie łopowiadać ło życiu, kere w tyj naszyj krainie się rozgrywo, abo rozgrywalo kyjś.
Co rozumiycie pod pojyńciym ślonski konski? Czy te kiere śpiywocie idzie do takich zaliczyć?
Wszystki konski som ślonski, nawet jak niy som śpiywane po ślonsku. Śpiwomy po polsku, po ślonsku, po angielsku i po hiszpańsku. Chcioł bych tyż, coby były tyż czeski. Jak myśl łostała wyrażono po polsku, to niy chcieli my ji tłumaczyć na ślonski. Łone som wszystki ślonski a to po tymu, że chcieli my zrobić muzyka, kiero je ślonsko ale niy skuli tego, że je śpiywano po ślonsku ale pochodzi z inspiracji historiom Ślonska i krajobrazym i jakimś śląskim duchym, nastrojym. Ni ma rzeczy na płycie kero właśnie nagrywomy, kiere niy som nasze.
Toż skond bierecie pomysły?
Kiedyś znodli my w szuflodzie kartka z 15 roku kiero napisoł mój praujek do swojij matki i siostry, takom starom, archaicznom ślonszczyznom, czytało sie jom tak jak Kochanowskigo. Łopowiado jak siedzioł na pograniczu belgijsko-francuskim i pisoł ło rzeczach, kiere go interesowały, co rosło na polach, jako była pogoda. I ta łopowieść stała sie tymatym jednego naszego konska, pod tytułym „Ardeny”.
A skond sie wziyna pieśniczka „Bez haje”?
Nasze pokolynie pedziało niy. Niy chcymy zakłamanej historii na nasz temat. Niy chcymy postrzeganio naszyj kultury i obecności w świecie poprzez krupniok, beerfest i inksze rzeczy. W tyj piosynce śpiywomy: dej sie pozór tak bez haje, rychtujymy te powstanie. Te „powstanie” je (abo mo być, czy tyż – bydzie) myntalne, wewnyntrzne, kulturowe ale i kulturalne. To je taki oddolny pozytywny ruch, kery trocha może przypominać jako pokojowo rewolucjo, bo tak richitch to polego łon na odnajdywaniu własnyj tożsamości. My nie wychodzymy z flintami jak separatyści z inkszych krajów, ino staromy się robić to „bez haje”: przez kultura, zmiana myślynio (abo mobilizowaniy do myślynio), coś co sie dzieje w gowach, a niy na polu bitwy. Bez tóż Korfanty sie w tyj piosynce uśmiycho, a znakiym do „powstanio” nie je trombka, ani nic militarne, yno panewnicke dzwony. Ta piosynka je wyrazym tego, że młode pokolyni sie obudziło i chce cos robić dla swojich korzyniy ale tyż dlo przyszłości naszych dzieci.
Jak zmiynić taki łobroz Ślonska?
Co nom sie niy podobo, to to jak Ślonzoki sami siebie postrzegajom i prezyntujom na zewnątrz i to jak mainstream polski postrzego nos. Jo je przeciwnikiym kultury szlagrowej. A łona łobjyna cołki Ślonsk.
Czym dlo Ciebie je łojczyzna?
Dlo mie łojczyznom niy je przelano krew, martylorogia. Dlo mie łojczyznom som łonki, wzgórza, lasy, rodzina, choinki ze szyszkami. Jak to niknie, to czuja, że coś traca. Dlo mie ważne je to kaj sie stykajom sztyry żywioły. I tego je tyż i bydzie nojwiyncyj w naszych kuskach.
Jak godzicie kuski Dylana, brzmiynia metalu, traszu z klimatym Ślonska?
Rozchodzi sie nom ło wartości, kiere przekazujymy. Kożdy z nos wyrastoł na inkszej muzyce, nojczyńścij na amerykańskij i angielskij, ale niy chcieli my być Amerykonami, ale Ślonzokami i to je klucz. Ślonski treści niy trzeja podować w formie szlagrów, można tyż używajonc metod, kierymi posługiwoł sie Dylan abo bardzo do nos ważny Bruce Springsteen i łopowiedzieć ło naszyj ziymi.
Inspirujymy sie tyż Starym Dobrym Małżyństwym. Je nom fest bliski. Ale fest blisko jest nom tyż muzyka grunge. Ale tyż Dżem. To je to co je Wy mie!
Staromy sie coby to co śpiywomy było zachowane w ślonskim klimacie. Bez toż myśla, że można pedzieć że gromy folk – niy yno skuli tego, że inspirujymy sie dylanowskim abo springsteenowskim folkiym amerykańskim.
Jak by Wom przyszło pedzieć pora słów do Ślonzoków to co by to było?
Coby sie przejechali w niedziela na kole a niy autym kole supermarketów i łoboczyli czy to jim sie wszyjsko zgadzo. Czy za bardzo niy patrzom w ty pudło. Niych kultywujom hodowla kanarków jak jo. Mom jich 15 abo pultoków. Chopy niych sie spotykajom przy kwarecce i ciupiom w szkata.
Dziynkujymy za ty pora słów i wnszujymy powodzynio w graniu i śpiywaniu!


text:
Receptōw na moczka je tyla,1 co zortōw2 piwa abo modeli szczewikōw3 (nojważniysze to do kołżdego znojś odpowiednie porównanie 😉 ). Kołżdo4 familia5 sie bez lata wyrobiōła6 swoja tradycja, a nastympne pokolynia dokłołdały7 do ni8 swoje składniki. Moja Ōłma9 robiōła jōm yno ze suszōnych śliwkōw, jabek i gruszek. Moja Muter dołożōła do tego figi i daktyle. Kedyjś robiyli to na wywarze ze warzyw abo nawet na łebach10 łod karpia, dzisiej pryndzy na ciymnym piwie. Jako bydzie11 moczka za 100 lołt12? Tego niy wiy żołdyn.13
Co potrza?
po 10 dkg suszōnych: śliwek (choć jōł żech ich doł akurat 20 dkg, bo te wyndzōne śliwki miały taki fajny arōmat), jabek, gruszek,moreli, figōw, daktyli
10 dkg mandli14 (płatki abo jake inksze15– nojważniyjsze, żeby bōły obrane)
10 dkg rodzynek
15-25 dkg piernika do moczki (jak takego niy mołcie, to mogecie dac tyż normalnych piernikōw- bez nadziynia!)
0,5 litra ciymnego piwa (takego bezalkoholowego), co to Ōłma gołdała16 na nie malcbir17
1 citrōłna18
Suszōne owoce (bez rodzynek) wciepcie19 do gorka, zalyjcie wodōm i trocha powarzcie20, żeby fajnie zmiynkły. Piernik pokrejcie21 i zalyjcie piwym. Jak już owoce bydōm uwarzōne, to je przecedźcie- ale niy wylywejcie tego wywaru, bo go przeca22 tyż bydymy23 używać- i pokrejcie na małe kōnski24. Kedy25 te jabka i gruszki miały pestki abo i szypułki, te je wykrejcie i wytrzajście.26 Potyn wciepcie te suszōne owoce nazod27 do wywaru, dodejcie piernik ze piwym, rodzynki, mandle i wszystko powarzcie razym. Keby Wōm to bōło za mało słodke, to dejcie28 tam trocha cukru. Jak już sie wszysko fajnie wymiyszo, to na kōniec wyciście tam sok ze jednyj citrōłny i fertich. Przijymnego świyntowania i smacznego 🙂
1tyle
2rodzajów
3butów
4każda
5rodzina
6wypracowała
7dokładały
8niej
9babcia
10głowach
11będzie
12lat
13nikt
14migdałów
15inne
16mówiła
17niem. Malzbier- piwo słodowe
18cytryna
19wrzućcie
20pogotujcie
21pokrójcie
22przecież
23będziemy
24kawałki
25gdyby
26wyrzućcie
27z powrotem
28dodajcie


text:
U nołs1 w dōma sie tego niy robiōło, nawet żołdno ciotka tego niy znała, ale rołz moja Baba znołdła to w jaki ksiōnżce i sie ji tego zachciało. Na poczōntku trzo bōło szukać, skōnd sie to wziyno, co to z tym zrobić i jak wyłōnaczyć2. Ponojś je to popularne na Ślōnsku Cieszyńskim, ale same słowo […]
Tag: #tradycyjne
Armeriter de lux (Bułkowy recykling de lux ;) )
Mōndre1 ludzie by pedzieli,2 że ta nazwa to je richtig3 oksymoron, bo armeriter pochodzi łod niymieckego Arme Ritter, co znaczy biydny rycerz, a co to je de lux, to już chyba wiedzōm nawet małe bajtle4– jak we jednyj nazwie sie znojdōm 2 przeciwstawne wyrazy, to je oksymorōn; rechtory5 bydōm6 zachwycōne 😉 De lux tak po […]
Armeriter (Danie recyklingujące czerstwe bułki)
Jak żech bōł bajtlym1, to mi Muter niyrozki to robiōła, bo przeca cojś trza bōło ze tymi starymi bōłkami zrobić, ale że to sie nazywo armeriter, to żech sie dowiedzioł dopiyro niydowno, bo piyrwy my przypiykali bōłki tōnkane2 we jajku i mlyku i żodnych nazwōw to niy potrzebowało. Terozki to żech sie nawet posprawdzoł historia […]
Smażōnka (Jajecznica)
Pomyśloł żech sie, że trza by sam wciepnōńć1 tyż jaki recept2 do tych, co to majōm dwie lewe rynce do warzynia.3 Coś ajnfachowego,4 a przi tym- jeszcze jak sie moł5 jajca łod szczyńśliwych kurōw- tak dobrego, że niyjedna baba abo chop bydzie chcioł łostać6 na taki frisztik.7 Dać sam idzie8 i szinka, i wōszt,9 i […]
Tuste ze jabkym i śliwkōm (Smalec z jabłkiem i śliwką)
Niyrozki dostana1– a to łod sōmsiada2 od moji Mutry, a to łod jyj kōmratki3– kōnsek4 szpeku5, ale to niy byle jaki szpek, bo łod świnie, co to bōła chowano6 do siebie, a niy na sprzedyj i bez7 to dostowała ciyngiym8 lepszy futer.9 Moja Muter to sie tam z tym niy smoli- zeskwarzi10, do krauzy11 i […]
Hekele (Śląska sałatka śledziowa- czasami w postaci pasty ;) )
Ło recept1 na hekele to sie mie sam niyftorzi2 pytali już połra3 miesiyncy tymu. Trocha czasu mi to wziyno, nim żech sie za to chyciōł. U mie w doma sie tego niy robioło, bo moja Muter niy znała tego ze swoji chałpy4– w tyj czyńści łopolskego tego niy znali. Ponojś5 hekele robiōła moja Ōłma ze […]


text:
Już za połra1 dni bydzie Dziyń Nauczyciela i bez to czowiek sie tak barzi myśli ô2 tych roztomajtych rechtōrach3 i profesorach, co to ich na tyj swoji drōdze spotkoł. Jak żech sztudiyrowoł4 we Warszawie, to poznoł żech tam take dwie profesorki, co to im do dzisiej nojbarzi pszaja5. I ta jedna niy dojś6, że nauczoła […]
Tag: #boczek wędzony
Cukinia ze wyndzōnkōm i daktylōma (Ot,co ;) )
Jedyn chop mie przerobioł, co bych pisoł barzi po ślabikorzowymu1 i dzisiej sprōbuja2 sam wciś3 zamiast ło- ô i ôbejrzymy, jak sie Wōm to baje4 czytać. A na tyn ajnfachowy5 recept6 żech prziszoł po tym, jak nasza- moja i ôd moji Baby- modoł7 kōmratka8 ôsprawiała nōm wczora ô swoji rajzie9 do Korei Południowyj i ô […]
Tarta po lotaryńsku (Quiche Lorraine)
Piyrszy rołz jołd1 żech takoł tarta we Lotaryngii (to je tyn regiōn zaroz przi Niymcach) i tak mi łōna2 zasmakowała, że musiołech sie jōm niyskorzi3 tyż narychtować4. Połra razy już żech z tōm tartōm eksperymyntowoł- rołz mi nawet śleciała5 na dylōwka6… ale i tak my jōm zjedli 😉 Joł robia zawsze ta wersja tarty dlo […]
KRUPNIOK RAJZUJE. Czyńść 3.: Krupniociosa (Podróże z kaszanką: Pizza z kaszanką)
Niy dojś1, że żech we łostatnim miesiōncu eksperymyntowoł ze pizzōm w dōma, to żech jeszcze pojechoł do Włoch, coby tam te roztomajte pizze pokosztować. I musza Wōm pedzieć, że niby składniki majōm podobne, ale w smaku to niyrołz jedna kole drugi sie niy moge stanōńć… to trocha jak ze babōma, na jedne niy idzie patrzeć, […]
Szołdry abo murziny (Wielkanocne mięsiwa zapiekane w drożdżowym cieście na śląską modłę)
U nołs1 w dōma sie tego niy robiōło, nawet żołdno ciotka tego niy znała, ale rołz moja Baba znołdła to w jaki ksiōnżce i sie ji tego zachciało. Na poczōntku trzo bōło szukać, skōnd sie to wziyno, co to z tym zrobić i jak wyłōnaczyć2. Ponojś je to popularne na Ślōnsku Cieszyńskim, ale same słowo […]
Smażōnka (Jajecznica)
Pomyśloł żech sie, że trza by sam wciepnōńć1 tyż jaki recept2 do tych, co to majōm dwie lewe rynce do warzynia.3 Coś ajnfachowego,4 a przi tym- jeszcze jak sie moł5 jajca łod szczyńśliwych kurōw- tak dobrego, że niyjedna baba abo chop bydzie chcioł łostać6 na taki frisztik.7 Dać sam idzie8 i szinka, i wōszt,9 i […]


text:
Syberyjo
Syberyjo (rus. Cибиpb) je geograficzno kraina rozlygowano we azjatyckij tajli Rusyji. Je zwada uo uůnyj grańice - podug ńykerych wlazuje do ńij tyż ruski Daleki Wschůd. Kej uůnygo wrachowywać, grańice Syberyji to Ural na zachodźe, Arktyczny Uocean na půłnocy, Pokojny Uocean na wschodźe a Kazachstan a Můngolijo na połedńu. Ferwaltůngowo je potajlowano na:
- Jakucyjo (Republika Sacha)
- Burjacyjo
- Tuwa
- Ałtajsko Republika
- Chakazyjo
- Ałtajski Kraj
- Krasnojarski Kraj
- Zabajkalski Kraj
- Chanty-Mansyjski Autůnůmiczny Uokryng - Jurga
- Jamalsko-Ńyńecki Autůnůmiczny Uokryng
- Tjumyński Uobwůd
- Uomski Uobwůd
- Nowosybirski Uobwůd
- Tomski Uobwůd
- Irkucki Uobwůd
- Kemerowski Uobwůd,
ze kerych wszyjstke krům Jakucyji wlazujům do Syberyjskigo Federalnygo Uokryngu, a kej by wrachować Daleki Wschůd, tyż:


text:
Metallica
Metallica amerikańsko lajergrupa kero gro heavy metal, zołożůno we 1981 roku bez Jamesa Hetfielda a Larsa Ulricha. Jedna ze nojbarzi wpływowych skupin metalowych lot 80[1]. Po pjyrszym albumje s 1983 Kill 'Em All skupina uznowano je za twůrce gatůnku muzycznego - thrash metalu. Metallica sprzedoła na cołkej źymji ponad 100 mln. albumůw, kej ponad 57 we samych Zjednůczonych Sztatach[2].
Uobecny skłod[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- James Hetfield - gitara, śpjew
- Lars Ulrich - szlagcojg
- Kirk Hammett - gitara, śpjew
- Robert Trujillo - basgitara, śpjew
Dyskografja[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Albůmy[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- 1983: Kill 'Em All
- 1984: Ride the Lightning
- 1986: Master of Puppets
- 1988: ...And Justice for All
- 1991: Metallica
- 1996: Load
- 1997: Reload
- 2003: St. Anger
- 2008: Death Magnetic
- 2011: Lulu (wroz ze Lou Reedem)


text:
Absolwenci 1952 - 29 osób
Zygfryd Alszczyn, Irena Bagińska, Czesława Borucka, Lucjan Bućko, Romuald Chojnowski, Mirosław Cyprian vel Czupryniak, Maciej Grabski, Marian Gniszczyński, Zbigniew Grzegorzewski, Jerzy Grzeszkiewicz, Zofia Gugała, Alicja Kaplińska, Mirosława Kle?niak, Joanna Kolupa, Wiesław Kosiński, Jerzy Kowalski, Barbara Kukieła, Ireneusz Laufer, Grzegorz Moczulski, Teresa Nowak, Lidia Nowakowska, Hubert Paszyński, Zofia Rutkowska, Marianna Szmalec, Weronika Szpakowska, Krystyna Sztemberek, Krystyna Wolińska, Tadeusz Wolski, Krystyna Zaremba. Wychowawca: prof. Irena Całczyńska


text:
W 1934 roku gmina wybudowała trzecie boisko Czarny.Na starym forum już spominołech, że piyrsze boło przi samy grubie kaj potym postawiyli ambulatorium i mieli my harcowka.To tam truli przeciwnikow
Jak im źle szło to lecieli pod huta Guidotto kiero sąsiadowała z grubą i załatwiali awaryjne spuszczanie blyndy.Wto prócz miejscowych to mog wytrzimać.Już widza jak sie dusioła Koszarawa
Potym chyba z kuli tego musieli sie z tamtąd wyniyś bo szanse równe niy boły.W latach 20-tych ub wieku przeniyśli je tam kaj potym powstół Ogród Jordanowski.Dugo tam niy wytrzimali, jako że gruba ostro fedrowała pod nimi to boisko zmiynioło sie w stok narciarski. Dlatego zaś zmiyniyli lokalizacjo na ówczesno czyli ul Sportowo.
Na fotce ekipa budująco nowe boisko Czarnych i anons z gazety coby niy boło


text:
Meksyk
Stany Zjydnočůne Meksyku (hišp. Estados Unidos Mexicanos[1]; nahuatl Mēxihco) – państwo we Americe Půunocnyj, grańičůnce uod půunocy s USA a na pouedńu s Gwatymalům i Belize. Uod zachodu jygo terytorjům uůgrańičůne je wodůma Pacyfiku, a uod wschodu Zatoki Meksykańskij i Mořa Karaibskigo. Třeći co do wjelgośći kraj Ameryki Uaćińskij i nojwjynkšy kraj Ameryki Střodkowyj.
Připisy[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- ↑ Pisowńo Méjico je powšychńy uznowano we wšyjkych pozostouych krajach hišpańskogodkowych. Nale we Meksyku može być uůna uodbjerano kej uobelžywo abo lekcewažůnco.


text:
Napoleůn Bůnaparte
Napoleůn Bůnaparte, fr.: Napoléon Bonaparte, it.: Napoleone Buonaparte, Napoleůn I, rodz. 15 śyrpńa 1769 we Ajaccio na Korsyce, um. 5 maja 1821 we Longwood na Wyspje Śwjyntyj Helyny) – pjyrszy kůnsul Francuskij Republiki 1799-1804, cysorz Francuzůw we lotach 1804-1814 a 1815, prezydynt (1802-1805) a krůl Italiji we lotach 1805-1814. Wkludźůł we 1804 do prawnygo systymu cywilny kodeks, kery przewidywoł mjyndzy inszymi cywilne śluby a rozwody. We tym samym roku koronowoł śe na cysorza Francuzůw, a 26 maja 1805 na krůla Italiji. Prowadźůł wojny we cołkij Ojropje, prziłůnczůł do Francyji Belgijo, Ńiderlandy, mjymjecke prowincyje nad Půłnocnym Morzym, a srogo tajla Italije, wroz ze Rzimym. Ńyskorzi losy wojnůw śe zwyrtły a 31 marca 1814 Paryż znod śe pdoe uokupacyjům. Bestůż 6 kwjetńa Napoleůn abdykowoł. Ńyskorzi zesłano go na wyspa Elba. Citnůł ś ńij 26 lutygo 1815, wrůćůł nazod do Francyje, a bez 100 dńůw wojowoł na nowo, aże do bitwy pod Waterloo, po keryj go internowano zaś a zesłano dali, aże na Wyspa Śwjyntyj Helyny. Żůł sam jeszcze bez 6 lot, po śmjyrći jygo ćoło przekludzůno do Paryża.


text:
Sahara
Sahara je z dźewjeć milionami kwadratnych kilometrow najwjetša pusćina na zemi. Wupřestrěwa so w sewjernej Africe mjez Atlantiskim oceanom a Čerwjenym morjom a je ze zapada do wuchoda wokoło 5000 km šěroka, ze sewjera do juha wokoło 2000 km. Jeje połoženja dla płaći Sahara kaž jako wobrotnikowa pusćina. Rěčna oaza Nila přetorhuje Saharu w Egyptowskej.
Sewjernje Sahary namaka so Maghreb (arabsce za „zapad“), južnje tak mjenowany sahel („pobrjóh“). Staty w Saharje su Egyptowska, Libyska, Mali, Niger, Čad, Sudan, Mawretanska, Zapadna Sahara, Marokko, Algeriska a Tuneziska.
Najwjetši dźěl Sahary zestaje so z kamjentneje abo skalneje pusćiny (hammada) abo tež ze šćerkoweje pusćiny (serir). Sławna pěskowa pusćina (erg) twori jenož pjećinu cyłeje přestrjenje. Najwyše městno w Saharje je Emi Koussi w horinach Tibesti (3.415 m). Jenička stajna rěka je Nil.
Klima w Saharje je sucha a wodnjo horca, cyłolětnje z pasatowym wětrom. Nocy pak móža być jara zymne, w zymje samo z temperaturami pod nul stopnjemi. Přerězne mnóstwo spadkow je jenož 45 mm; w někotrych lětach so scyła njedešćuje.


text: habilitantprzewodniczacysekretarzrecenzent1recenzent2recenzent3czlonek1czlonek2dyscyplinaAbucewicz MonikaWĹ‚odzimierz AnioĹ‚Hanna MamzerJerzy KochanAnzej RychardJan SowaTomasz NawrockiAnna MichalskasocjologiaAchmatowicz Otok AnnaAnzej AntoszewskiWojciech JakubowskiMarek ZiółkowskiMarek SzczepaĹ„skiMarian HaliĹĽakTeresa ĹoĹ›Marcin Gawryckinauki o polityceAdamski AdamTomasz MaruszewskiMaria LewickaAnzej KlawiterJan KaiserAnzej WrĂłbelWojciech PisulaTytus SosnowskipsychologiaAugustynek AnzejWĹ‚adysĹ‚aw ĹosiakLidia CierpiaĹ‚kowskaPiotr FrancuzZbigniew SpendelElĹĽbieta HornowskaBarbara SzmigielskaAnzej NowakBak TomaszSebastian WojciechowskiZbigniew SabakStanisĹ‚aw SulowskiKuba JaĹ‚oszyĹ„skiRyszard SzpyraArtur WejksznerRobert Kupieckinauki o bezpieczeĹ„stwieBalas RobertBogdan ZawadzkiMaĹ‚gorzata FajkowskaDariusz DoliĹ„skiJan CieciuchKrzysztof TurlejskiJerzy KaryĹ‚owskiBargiel Matusiewicz KamillaMaciej TrojanMariola BidzanWĹ‚odzimierz OniszczenkoStanisĹ‚awa SteudenJadwiga RakowskaBaryla WieslawJarosĹ‚aw OrzechowskiTadeusz TyszkaWĹ‚adysĹ‚aw PaluchowskiTomasz ZaleĹ›kiewiczMalgorzata KossowskaKrystyna SkarĹĽyĹ„skaBernasiewicz MaciejAnzej RadziewiczTeresa VWIkMarek KonopczyĹ„skiKrystyna MarzecAnna NowakZbyszko MelosikDanuta RaĹ›pedagogikaBetkowska Korpala BarbaraPiotr OleĹ›Maria BeisertCzesĹ‚aw CzabaĹ‚aRoman OssowskiAdam PutkoBilewicz MichalJerzy BrzeziĹ„skiBogdan WojciszkeMaĹ‚gorzata KossowskaJanusz GrzelakJanusz CzapiĹ„skiBobryk AdamGrzegorz BabiĹ„skiLeszek GruszczyĹ„skiCezary Ĺ»oĹ‚Ä™dowskiAnzej SadowskiJacek WĂłdzLech NijakowskiKrzysztof ĹÄ™ckiBochno EwaBogusĹ‚aw ĹšliwerskiAnzej CwikliĹ„skiMaria CzerepaniakBeata PrzyborowskaStanisĹ‚aw DylakJĂłzef GĂłrniewiczAgnieszka CybaIBoduszek DanielAgata GÄ…siorowskaBeata PastwaAleksana ĹuszczyĹ„skaRomuald PolczykBolechow BartoszKonstanty WojtaszczykRobert AlberskiJanusz ĹšwiniarskiAnzej JabĹ‚oĹ„skiMarek BankowiczAnzej CzajowskiBorowska Beszta BeataWiesĹ‚aw TheissJacek BĹ‚eszyĹ„skiIwona ChrzanowskaAmadeusz KrauseMarzenna ZaorskaJoanna GĹ‚odkowskaWĹ‚adysĹ‚awa SzulakiewiczBrytek Matera AnnaCzesĹ‚aw NosalAnzej SzmajkeJolanta MiluskaJanina OgiĹ„skaHelena SÄ™kBuller Leszek JanAnzej BukowskiAntoni KamiĹ„skiZdzisĹ‚aw ZagĂłrskiGraĹĽyna SkÄ…pskaAnzej PoazaMarek KuciaBurakowski AdamWaldemar DziakMarek Ĺ»migrodzkiJacek WojnickiEwa NalewajkoMirosĹ‚aw DymarskiJan KofmanCervinkova HanaMirosĹ‚awa NowakKazimierz PrzyszczypkowskiZbigniew KwieciĹ„skiWitkor ŻłobickiMieczysĹ‚aw MalewskiChodkiewicz JanWladyslaw ĹosiakJan CzabalaSzymon DraheimAnna SuchaĹ„skaChomczynski PiotrElĹĽbieta HaĹ‚asElĹĽbieta MichaĹ‚owskaGraĹĽyna WoronieckaLesĹ‚aw PytkaDanuta WalczakJan WĹ‚odarekWielisĹ‚awa WarzywodaChuderski AdamAgnieszka NiedĹĽwieĹ„skaPiotr WolskiChudzicka Czupala AgataTeresa ChirkowskaMariola ĹagunaWĹ‚adysĹ‚aw Paluchowski ~ Uniwersytet im Adama Mickiewicza w Poznaniu,Romuald DerbisMaria StrykowskaCieciuch JanMichaĹ‚ BilewiczJanusz TrempaĹ‚aMaria LedziĹ„skaPiotr RadkiewiczCiekanowski ZbigniewRyszard JakubczakJarosĹ‚aw TeskaJanusz KrÄ™cikijRomuald KalinowskiDariusz BugajskiMarian KopczewskiMarian MroczkoCompa TadeuszZbigniew ĹšcibiorekGrzegorz KrasnodÄ™bskiEugeniusz CieĹ›lakMariusz ZieliĹ„skiJulian MajLeopold CiborowskiCwer AnzejZdzisĹ‚aw KazanowskiWiesĹ‚aw JamroĹĽekZdzisĹ‚aw JagieĹ‚Ĺ‚oJanina KamiĹ„skaCezary DomaĹ„skiCzesnik MikolajBohdan SzklarskiJacek RaciborskiZbigniew KieĹ‚miĹ„skiWojciech SokółBogdan MachDakowicz AnzejJacek Ĺšliwak_ Barbara DoliĹ„skaJerzy BobrykBogusĹ‚awa LachowskaLucyna BakieraDanecka MartaAnzej SzpociĹ„skiMarian MitrÄ™gaBarbara RyszKrzysztof JasieckiKatarzyna ZamorskaJuliusz GardawskiDobrolowicz JustynaEwa SolarczykStefan MieszalskiJacek PyĹĽalskiInetta NowosadBeata JachimczakDolinska BarbaraEleonora BielawskaGraĹĽyna KmitaAnna BrzeziĹ„skaDragan WojciechAgnieszka MaryniakMagdalena MarszaĹ‚Joanna TwarowskaAlina BorkowskaAneta BorkowskaEwa PisulaDziewierski MarekZbigniew KurczDariusz WojakowskiWojciech ĹšwiÄ…tkiewiczMarcin LubaĹ›Piotr WrĂłblewskiElak LeszekTomasz SzubrychtAnzej PolakJerzy ZieliĹ„skiMarek WrzosekAdam Tomaszewskinauki o obronnoĹ›ciFajkowska MalgorzataJoanna MizieliĹ„skaKrystyna DratKinga LachowiczFaliszek KrystynaKrzysztof FrysztackiElĹĽbieta TarkowskaKazimiera WĂłdzJĂłzef StykFilas RyszardZbigniew OniszczukTeresa SasiĹ„skaJanusz AdamowskiMarian GierulaTadeusz WallasStanisĹ‚aw MichalczykFilipkowski Januszks Janusz WÄ™grzeckiStanisĹ‚aw WĂłjcikKrzysztof PieliĹ„skiWaldemar Ĺ»ebrowskiGraĹĽyna UlickaFrankowski PawelTomasz MĹ‚ynarskiAnzej GaĹ‚ganekAnzej ManiaZbigniew LewickiArtur GruszczakGadowska KajaAntoni SuĹ‚ekMaĹ‚gorzata BoguniaPiotr ChmielewskiStanisĹ‚aw MazurMarek RymszaGalezowski MarekJĂłzef FiszerAleksander ĹuczakJacek MajchrowskiGrzegorz NowikGrzegorz MazurAnzej FriszkeGarner NataliaEdmund WnukJarosĹ‚aw KiliasKrzysztof ZagĂłrskiRadosĹ‚aw MarkowskiJerzy BartkowskiSĹ‚awomir ZarÄ™baMirosĹ‚awa GrabowskaGasiorowska AgataLeszek KoczanowiczMaĹ‚gorzata GĂłrnikAnna ZawadzkaGawel AnnaKrystyna AblewiczEwa SyrekZygfryd JuczyĹ„skiFranciszek WojciechowskiMaria DudzikowaAnna SajdakGieojc MarzennaAnita AdamczykAnzej WierzbickiRyszard ChruĹ›ciakAnzej SaksonGiermanowska EwaWiesĹ‚awa KozekJolanta ArcimowiczElĹĽbieta KryĹ„skaMarek BednarskiJolanta KulpiĹ„skaArkadiusz KarwackiWitold MorawskiGizicki WojciechKazimierz Ĺ»egnalekKrzysztof OizeszynaMirosĹ‚aw MinkinaTadeusz SzczurekRyszard ChrobakSlawomir ZalewskiMiroslaw KarpiukGolczynska Grondas AgnieszkaAnzej BoczkowskiZbigniew BokszaĹ„skiElĹĽbieta CzykwinBogusĹ‚aw SuĹ‚kowskiGruba JoannaJarosĹ‚aw MichalskiBogdan SzczepankowskiGraĹĽyna DryĹĽaĹ‚owskaBronisĹ‚aw SiemienieckiGruca Miasik UrszulaStanisĹ‚awa Byraks Marian NowakDanuta WosikEwa MuszyĹ„skaTeresa ZubrzyckaGruszka Gosiewska AleksanaMichaĹ‚ HarciarekGrzegorz SÄ™dekGrzywna ZbigniewJerzy KunikowskiMarek KubiĹ„skiAnzej MakowskiStefan KoryckiAnna PotyraĹ‚aAnzej CiupiĹ„skiHoffmann BeataTomasz SzlendakMagdalena DudkiewiczKrzysztof KoneckiMarek KrajewskiBarbara FatygaIwona JakubowskaHorolets Annaks Leon DyczewskiKrzysztof PodemskiTomasz ZaryckiGraĹĽyna RomaĹ„czukKrystyna RomaniszynInaszczyk ArkadiuszMaciej WalkowskiKazimierz PrzybyszAlicja WĂłjcikKrzysztof ZubaGrzegorz JanuszIzydorczyk BernadettaMichaĹ‚ ZiarkoEugenia MandalJakubowska HonorataAldona Ĺ»urekRenata SuchockaJalowiec TomaszJan FigurskiStanisĹ‚aw SmykStanisĹ‚aw DworeckiCzesĹ‚aw SkowronekRomuald MaĹ„kowskiKrzysztof FicoĹ„Lech KoĹ›cieleckiJanczak JaroslawJanusz RuszkowskiJerzy BabiakJeziorski IreneuszPiotr MatczakIzabella BukrabaMarek GorzkoRafaĹ‚ DrozdowskiKaczmarek JerzyKrzysztof OlechnickiMarian GolkaKampka AgnieszkaMaria SroczyĹ„skaMarian NiezgodaMarek CzyĹĽewskiKrzysztof WieleckiRadosĹ‚aw SojakKapralski SlawomirZdzisĹ‚aw MachBarbara EngelkingDariusz NiedĹşwiedzkiUrszula SwadĹşbaKazmierczak MariaMaĹ‚gorzata LipowskaBarbara DoliĹ„skaIwona JanickaKazmierczak TomaszBarbara LewensteinEwa LeĹ›Piotr SaĹ‚ustowiczZofia KawczyĹ„skaBarbara GÄ…ciarzAnna KwaksoqologiaKisiel PrzemyslawJacek NowakAnna MatuchniakMaĹ‚gorzata JacynoKlimkiewicz BeataPaweĹ‚ LaidlerIwona HofmanEwa StasiakKrzysztof SzczerskiRobert WiszniewskiMonika ĹšlufiĹ„skaKlimowicz MonikaAiana DudekKatarzyna GĹ‚Ä…bickaZbigniew CzachĂłrRobert WiszniowskiKmita GrazynaMaciej HamanMaria KielarMaĹ‚gorzata ĹšwiÄ™cickaMaĹ‚gorzata KoĹ›cielskaMarina ZalewskaKociuba JolantaUrszula Ĺ»egleĹ„Marek HetmaĹ„skiAnzej PankallaLeszek KorporowiczZbysĹ‚aw MuszyĹ„skiRobert PoczobutAnzej Nowakowskinauki o poznaniu i komunikacji spoĹ‚ecznejKoczanowicz LeszekJacek SrokaStanisĹ‚aw FilipowiczPawel DybelAnzej JabloĹ„skiEdward OlszewskiKontrymowicz Oginska HalszkaBartlomiej DobroczyĹ„skiMichal Harciarek ~ Uniwersytet GdaĹ„ski,Aleksana TokarzKosakowska Gastol BeataGrzegorz KowalskiKatarzyna SobolewskaAnzej ZiÄ™baAgnieszka RothertKowalczuk ZygmuntAnzej Matkiewiczks Helmut JurosJan SielezinRadosĹ‚aw ZenderowskiKowalska BeataDanuta DuchMarek DziekanKrzysztof GorlachJacek KochanowskiKrystyna SlanyKozyrska AntoninaJoanna MarszaĹ‚ekMaria MarczewskaJĂłzef TymanowskiDorota MichalukWalenty BalukRoman BackerKrysieniel KrzysztofLeszek SobkowiakAlfred LutrzykowskiEwa BujwidRyszard Herbutnauki a polityceKsiezopolski KrzysztofWojciech ZiÄ™taraLubomir ZyblikiewiczZdzisĹ‚aw PuĹ›leckiHanna DumaĹ‚aRobert ĹoĹ›Kultys JulianBarbara JÄ™ychowskaKrystyna FerenzAnzej ĹadyĹĽyĹ„skiKurek SylwesterBolesĹ‚aw BalcerowiczMarek LisickiAnzej SzymonikKuzelewska ElzbietaMagdalena MusiaĹ‚Tomasz GrosseKwiatkiewicz PiotrRadosĹ‚aw FiedlerTadeusz BodioStanisĹ‚aw TokarskiJerzy KoniecznyArkadiusz Ĺ»ukowskiLachowski StanislawJadwiga PlewkoAnzej KaletaHanna PodedwornaJan SzymczykLandowski ZbigniewWaldemar ParuchMirosĹ‚aw SadowskiBoĹĽena DziemidokLenart JolantaKatarzyna KlimkowskaAlicja KargulBoĹĽena WojtasikKatarzyna MarkiewiczEwa SkibiĹ„skaRyszard BeraLeszczynska KrystynaEwa NowakJerzy JaskierniaGrzegorz RydlewskiLewenstein BarbaraJacek WasilewskiIrena MachajPaweĹ‚ StarostaKrzysztof KiciĹ„skiWojciech MisztalLewicka Zelent AgnieszkaAnzej BaĹ‚andynowiczAnna FideulsAnna WojnarskaAnzej RejznerAnna DudakLibionki DariuszJerzy MizgalskiEwa WaszkiewiczGrzegorz MotykaMarek Janusz BaraĹ„skiDariusz StolaLipinska Grobelny AgnieszkaAugustyn BaĹ„kaTeresa RostowskaJĂłzef MaciuszekLisowska ElzbietaWiktor ŻłobickiHenryka KwiatkowskaStefania WalasekLukasiewicz AiannaJerzy ZdanowskiMarek WrĂłblewskiRadosĹ‚aw BaniaMirosĹ‚aw SuĹ‚ekLukasiewicz SlawomirMichaĹ‚ ĹšliwaJerzy JuchnowskiRafaĹ‚ ChwedorukWanda JarzÄ…bekLutostanski MarianRyszard WrĂłblewskiKrzysztof DrabikCezary RutkowskiAnzej DawidczykMarian KozubBogdan ZodowskiJarosĹ‚aw Gryznauki o bezpieczeĹ„stwieMajchrzak DariuszJerzy WolaninJan WojnarowskiAgata TyburskaMakaro JulitaIwona TaranowiczCezary ObrachtMarciniak EwaMariusz KolczyĹ„skiMirosĹ‚aw KarwatMarten ZbigniewAgnieszka NiedĹşwieĹ„skaMarzeda Mlynarska KatarzynaMieczysĹ‚aw StolarczykGmegorz JanuszJacek CzaputowiczMarek PietraĹ›Maszkiewicz MariuszFranciszek GoĹ‚embskiMazur MarekMikoĹ‚aj CzeĹ›nikDariusz SkrzypiĹ„skiMichalak RyszardMichaĹ‚ PietrzakAnzej PiaseckiMiczynska Kowalska MariaBarbara WiĹ›niewskaAnzej SzahajWanda PatrzaĹ‚ekFelicjan BylokStella GrotowskaMigalski MarekTadeusz GodlewskiJan HolzerMikiewicz PiotrWojciech KniećZbigniew SawiĹ„skiWĹ‚odzimierz WincĹ‚awskiZbigniew ZagaĹ‚aMiszczak KrzysztofErhard CziomerBogdan KoszelAnna WolffMoron DorotaIzabela MalinowskaMirosĹ‚aw GrewiĹ„skiAdam KubĂłwMusial Karg MagdalenaAnzej StelmachMusial KazimierzMarek KwiekMaria FlisMusiol MarcinBeata PituĹ‚aTomasz SzkudlarekBeata MazepaBoĹĽena MatyjasStanisĹ‚aw JuszczykMuszynska JolantaTomasz BiernatMaria MendelEwa GrodzkaPiotr PetrykowskiHana CervinkovĹ›Maria UrliĹ„skaNapora ElzbietaWioletta RadziwiĹ‚Ĺ‚owiczBarbara HawvasNaumiuk AgnieszkaTadeusz PilchStanisĹ‚aw SzmagalskiJerzy MozewskiRafaĹ‚ GodoĹ„Nepelski MariuszAnzej PieczywokAnzej WĹ‚odarskiTomasz KoĹ›miderRobert SochaAnna DrabarekNezlek JohnWojciech CwalinaRoman KonarskiGraĹĽyna WieczorkowskaRoman CieĹ›lakJerzy TrzebiĹ„skiNiewiadomska Cudak MalgorzataNowak EwaJan PleszczyĹ„skiJan GarlickiEwa MajNowotarski BartlomiejDariusz SkrzypiĹ„skaHalina LisickaJanusz SawczukNowotniak JustynaLucyna KopciewiczEwa WysockaDariusz KubinowskiTeresa HejnickaAnzej OlubiĹ„skiMaria SzczepskaNycz EdwardJĂłzef GĂłmiewiczEwa SarzyĹ„skaRoman LeppertMirosĹ‚aw SobeckiMarta CzechowskaOlchanowski TomaszPaweĹ‚ DybelJĂłzef GĂłrnlewiczPiotr KostyĹ‚oEwa RodziewiczRyszarda CierzniewskaOlczak MalgorzataMarzanna KielarEdward NÄ™ckaWiesĹ‚awa LimontJan ĹaszczykAnzej Ă“wikliĹ„skiAnzej GĂłralskiOleksiewicz IzabelaStanisĹ‚aw KoziejMarek PietrasOrlowska BeataJerzy NikitorowiczEwa OgrodzkaAgnieszka GromkowskaOsiewicz PrzemyslawPaczesniak AnnaPankow IrenaRyszard Ĺ»elichowskiJarosĹ‚aw NocoĹ„Paszkowska Rogacz AnnaHenryk OlszewskiElĹĽbieta HomowskaAnna ZalewskaHanna BryczPietrzak EdytaAnzej ChodubskiJoanna DzwoĹ„czykPilzys JanGrzegorz SobolewskiHenryk WyrÄ™bekZenon ZamiarPiotr DelaWĹ‚odzimierz FehlerPiotrowski PrzemyslawWiesĹ‚aw AmbrozikBronisĹ‚aw UrbanStanisĹ‚aw PalkaPodolak MalgorzataSylwester WrĂłbelPolitynska Lewko BarbaraEmilia ĹojekJoanna SeniĂłwPosluszna ElzbietaKazimierz Ĺ»egnaĹ‚ekAnzej BursztyĹ„skiCzesĹ‚aw JareckiProchniak PiotrOleg GorbaniukAnzej SÄ™kowskiAgnieszka KulikPronko JaroslawWaldemar ZubrzyckiJerzy GotowaĹ‚aBernard WiĹ›niewskiPrzestalski AnzejKamil KaczmarekTadeusz SozaĹ„skiMichaĹ‚ KaczmarczykPrzybycien KrzysztofStefan KwiatkowskiEwa BorkowskaAnna KaniosPyka RobertAnzej NiesporekBohdan JaĹ‚owieckiAnzej MiszczukUrszula KurczewskaPytlik BoguslawMaria KrukJarosĹ‚aw SzymanekRajca LucynaJolanta ltrichBogusĹ‚aw JagusiakRdzanek GrzegorzPiotr MakowskiMichaĹ‚ HuzarskiPaweĹ‚ CieĹ›larReginia Zacharski JacekIreneusz TopolskiHubert KrĂłlikowskinauki o FQS-"??!” polityceRiedel RafalWiesĹ‚awa JednakaZbigniew CzachorEwa LatoszekRoben WiszniewskiRogowska AleksanaAleksana GruszkaBarbara BokusMarcin SzwedRopski JanuszRyszard NiedĹşwieckiMarek StefaĹ„skiWojciech MichalakJan CzajaRozanski AnzejZdzisĹ‚aw WoĹ‚kRenata Nowakowskaks Adam SolakRymarczyk PiotrIzabella RylskaHonorata JakubowskaIzabela WagnerRynkiewicz AnzejAnna CierpkaAlina KolaĹ„czykWanda CiarkowskaGrzegorz KrĂłliczakSajna RadoslawMarcin CzyĹĽniewskiBeata OciepkaMarek JeziĹ„skiSenkus PiotrStanisĹ‚aw KowalkowskiElĹĽbieta SkrzypekWaldemar KaczmarekStanisĹ‚aw ĹšladkowskiSerafin TeresaZenon GajdzicaAnzej TwardowskiAnna JakoniukSlodkowska IrenaKrystyna TrembickaAntoni DudekDanuta PleckaAnzej PaczkowskiSocha PawelMalgorzata SachaWieslaw ĹukaszewskiHalina GrzymaĹ‚aMaria StraĹ›Krzysztof MechSocha RobertKuba JaioszyĹ„skiWitold l_idwaJarosĹ‚aw ProĹ„koJanusz ZuziakSojak RadoslawArkadiusz KanNackiJadwiga MiziĹ„skaMiroslaw ChaĹ‚ubiĹ„skiWĹ‚odzimierz WinoĹ‚awskiSorokowski PiotrPaweĹ‚ OstaszewskiZbigniew ZaleskiPaweĹ‚ BoskiSozanski TadeuszAleksander ManterysJarosĹ‚aw GĂłrniakStadnicki AnzejJacek KulbakaEwa ZwoliĹ„skaMirosĹ‚awa KnapikSzymon KawallaJanusz GÄ™sickiStanczyk KonradJerzy SikorskiKazimierz OlesiakJanusz KosteckiLeszek KlankStankiewcz WojciechAlicja StÄ™pieĹ„Stelcer BoguslawAdam ZychElĹĽbieta KowalskaStepinska AgnieszkaJÄ™zej SkrzypczakMirosĹ‚aw KanNatPiotr PaweĹ‚czykStetkiewicz LucynaGrzegorz ZabĹ‚ockiPiotr HubnerStrnad GrazynaHenryk SzlajferSuchacka MalgorzataPawel StarostaBohdan JalowieckiSurmacz BeataAgata ZiÄ™tekPrzemysĹ‚aw OsiewiczDariusz PopĹ‚awskiSzwed MarcinAnna GrabowskaSzymanski AdamWiesĹ‚aw BokajĹ‚oRyszard ZiÄ™baSzynowski RyszardMarian CieĹ›larczykKrzysztof RokiciĹ„skiArkadiusz LetkiewiczTrawkowska DobroniegaLucjan MiĹ›MirosĹ‚aw KsiężopolskiKrzysztof PiÄ…tekTrzcieniecka Green AnnaEligiusz WronkaWĹ‚adysĹ‚awa PileckaTurska ElzbietaBohdan RoĹĽnowskiAdam BielaElĹĽbieta KasprzakEwa RzechowskaTurska Kawa AgnieszkaJan IwanekTuziak BozenaMaĹ‚gorzata SuchackaPaweĹ‚ SwianiewiczUrbanek AnzejTadeusz JemioĹ‚oAgnieszka LeguckaLeszek KorzeniowskiWitold LidwaKrzysztof SzewiorJĂłzef MarczakWaluch Kazimierz, GraĹĽyna MichaĹ‚owskaWardin KatarzynaCzesĹ‚aw FlanekPiotr GawliczekAntoni KomorowskiWarminska KatarzynaJanusz MuchaWojciech BursztaEwa NowickaWieciech TomaszAnna CitkowskaWieczorek DariuszMaria PÄ…chalskaWiktorska Swiecka AldonaJan Ryszard GarlickiStanislaw SulowskiWieslaw BokajĹ‚oWitkowska MartaVwesĹ‚aw BokajioWolan TadeuszAleksander NalaskowskiAnzej GiryĹ„skiWolski MarcinAnzej WiĹ›niewskiJacek GurczyĹ„skiWĹ‚odzisĹ‚aw DuchUrszula WybraniecAnzej SkowronUrszula ZegleĹ„Piotr GizaWrobel AlinaAnzej CiÄ…ĹĽelaStanisĹ‚aw ChrobakDanuta GieIarowskaBogusĹ‚aw MilerskiWrobel JozefWacĹ‚aw StankiewiczWroblewski BartoszRadosĹ‚aw RybkowskiMichaĹ‚ ChoroĹ›nickiJustyna ZajÄ…cAleksander GĹ‚ogowskiZagala ZbigniewPiotr GliĹ„skiZajaczkowski JakubBogusĹ‚awa DreIichWiesĹ‚aw LizakZajenkowski MarcinMirosĹ‚aw KoftaZakrzewski StanislawWojciech NowiakZaleski Krzysztof, StanisĹ‚aw KowalkowskiStanisĹ‚aw ZajasZbyrad TeresaHubert KaszyĹ„skiBarbara SzaturJerzy KrzyszkowskiZiarko MichalAleksana ParobkiewiczMichaĹ‚ Stasiakiewicz


text:
Mōndre1 ludzie by pedzieli,2 że ta nazwa to je richtig3 oksymoron, bo armeriter pochodzi łod niymieckego Arme Ritter, co znaczy biydny rycerz, a co to je de lux, to już chyba wiedzōm nawet małe bajtle4– jak we jednyj nazwie sie znojdōm 2 przeciwstawne wyrazy, to je oksymorōn; rechtory5 bydōm6 zachwycōne 😉 De lux tak po […]
Miesiąc: Luty 2016
Armeriter (Danie recyklingujące czerstwe bułki)
Jak żech bōł bajtlym1, to mi Muter niyrozki to robiōła, bo przeca cojś trza bōło ze tymi starymi bōłkami zrobić, ale że to sie nazywo armeriter, to żech sie dowiedzioł dopiyro niydowno, bo piyrwy my przypiykali bōłki tōnkane2 we jajku i mlyku i żodnych nazwōw to niy potrzebowało. Terozki to żech sie nawet posprawdzoł historia […]
Chop w kuchni we kōnkursie na BLOG ROKU 2015
Chop w kuchni biere udział we kōnkursie na BLOG ROKU 2015! Piyrszy etap je sms’owy, ale za to piniōndze za smsy dołwajom na Fundacja Dziecięca Fantazja. Żeby na mie zagłosować, trza wysłać sms’a (z jednego telefōnu yno jedyn) na nr 7124, a we smsie napisać A11292 (1,23 PLN z VAT). Dziynkuja wszyskim, co bydōm chcieli […]
Smażōnka (Jajecznica)
Pomyśloł żech sie, że trza by sam wciepnōńć1 tyż jaki recept2 do tych, co to majōm dwie lewe rynce do warzynia.3 Coś ajnfachowego,4 a przi tym- jeszcze jak sie moł5 jajca łod szczyńśliwych kurōw- tak dobrego, że niyjedna baba abo chop bydzie chcioł łostać6 na taki frisztik.7 Dać sam idzie8 i szinka, i wōszt,9 i […]
Tuste ze jabkym i śliwkōm (Smalec z jabłkiem i śliwką)
Niyrozki dostana1– a to łod sōmsiada2 od moji Mutry, a to łod jyj kōmratki3– kōnsek4 szpeku5, ale to niy byle jaki szpek, bo łod świnie, co to bōła chowano6 do siebie, a niy na sprzedyj i bez7 to dostowała ciyngiym8 lepszy futer.9 Moja Muter to sie tam z tym niy smoli- zeskwarzi10, do krauzy11 i […]
Szałołt ze śledziōma (Sałatka śledziowa)
Taki szałołt to sie moge przidać i na Ostatki jako tzw. zagrycha, i na Popielec jako danie postne. Jak jeszcze by tak pomyśleć ło tym, że zeler naciowy i jabko niy majōm za kans1 kalorii, to mōmy danie richtig2 postne. A keby tak zmiynić majōnez na jogurt i wszysko drobno pokrajać, to mołcie hekele3 fitness. […]


text:
Na koniec roku 2015 PAP podało, że do układu okresowe dali sztyry nowe piyrwiastki 113, 115, 117 i 118. Tyn piyrszy znodli we Japonii tamte szkolone a reszta to kamraty ze Ameryki i Rosji co razym ich szukali. Ostatni roz nowe piyrwiastki do układu dopisali we 2001 roku.
Szkolony kery znojdzie nowy piyrwiastek mo prawo dać tymu miano i symbol. Nazwy mogom byc łod nazwiska szkolonego, jego hajmatu, łod mitologii.
Wszyskie piyrwiastki chymiczne do kupy zebroł Dimitr Mendelejew, łod jego miana nazywo sie to Tablica Mendelejewa
aku/dfa


text:
Prěnja swětowa wójna
Prěnja swětowa wójna wjedźeše so wot 1914 do 1918 w Europje, Bliskim wuchodźe, Africe, wuchodnej Aziji a na swětowych morjach a sebi něhdźe 17 milionow smjertnych woporow žadaše.[1] Wójna započinaše so po atentaće w Sarajewje z wójnskim připowědźenjom Rakusko-Wuherskeje Serbiskej 28. julija 1914 a skónči so 11. nowembra 1918 z přiměrom w Compiègne, kotryž dobyće mocow Triple-Entente a zwjazkarjow woznamjenješe. Hłowni wobdźělnicy wójny běchu Němska, Rakusko-Wuherska, Osmaniske mócnarstwo a Bołharske carstwo na jednej stronje kaž tež Třeća francoska republika, Wulka Britaniska a Britiski imperij, Ruske kejžorstwo, kralestwo Serbiskeje, Belgiska, kralestwje Italskeje a Rumunskeje, Japanske kejžorstwo a USA na tamnej stronje. 40 statow[A 1] wobdźělichu so na hač do teje doby najwobšěrnišej wójnje w stawiznach – cyłkownje běchu přibližnje 70 milionow ludźi wobrónjeni.[2]
Přehlad podawkow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Při atentaće w Sarajewje 28. junija 1914 so rakuski naslědnik na trónje, arcywójwoda Franc Ferdinand wot čłonow ilegalneje rewolucionarneje organizacije Mlada Bosna morješe, kotraž w zwisku z oficielnymi instancami Serbiskeje steješe respektiwnje so z nimi do zwiska staješe. Hłowny motiw běše wuswobodźenje Bosniskeje a Hercegowiny wot rakusko-wuherskeho knjejstwa ze zaměrom zjednoćenstwa južnych Słowjanow pod wjednistwom Serbiskeje.
Za postupowanje přećiwo Serbiskej, štož móžeše Rusku na plan zwołać, pytaše Rakuska z misiju Hoyos (Alexander Hoyos, 1876–1937) škit přez Němske kejžorstwo. Kejžor Wilhelm II. a kancler Theobald von Bethmann Hollweg slubištaj Rakusko-Wuherskej spočatk julija 1914 bjezwuměnitu podpěru a wupisachu z tym tak mjenowany blankošek. Z pokročowanjom julijskeje krizy staješe Rakusko-Wuherska po třoch tydźenjach 23. julija ultimatum na kralestwo Serbiskeje. W nim kazaše sebi wot Serbiskeje mj. dr. sudniske přepytowanje wobdźělnikow komplota wot 28. junija, zwisowace ze žadanjom, zo so kejžorsko-kralowske organy při tym wobdźěleja. Tuto so wot serbiskeho knježerstwa, posylnjene wot ruskeho připrajenja wojerskeje podpěry w konfliktowym padźe, jako njepřijimajomne pomjeńšenje suwerenity wotpokaza. Ruske wot panslawizma sobupostajowace stejišćo so přez statny wopyt Francoskeje w Pětrohrodźe (20. do 23. julija) skrući, kotraž z francosko-ruskej aliancu Ruskej w padźe wójny z Němskej podpěru garantowaše.
Dnja 28. julija 1914 připowědźi Rakusko-Wuherska kralestwu Serbiskeje wójnu. Zajimy wulkomocow a němske wojerske plany (Schlieffenowy plan) dachu lokalnu wójnu z wobdźělenjom Ruskeje (wójnske připowědźenje Němskeje wot 1. awgusta 1914) a Francoskeje (wójnske připowědźenje Němskeje wot 3. awgusta 1914) eskalěrować. Politiske konsekwency Schlieffenoweho plana – wuhibujo so francoskich twjerdźiznow mjez Verdunom a Belfortom nadpadnychu němske wójska Francosku ze sewjerowuchoda a zranichu při tym neutralitu Belgiskeje a Luxemburgskeje – bě wobdźělenje Wulkobritaniskeje, garantijoweje mocy Belgiskeje z přisłušnymi dominionami (britiske wójnske připowědźenje wot 4. awgusta 1914).
Postup Němskeje so w septembrje při Marne zahaći, mjez nowembrom 1914 a měrcom 1918 fronta w zapadźe sprostny. Dokelž so Ruska hač k Oktoberskej rewoluciji 1917 a separatnemu měrowemu zrěčenju w Brjest-Litowsku dale na wójnje we wuchodźe wobdźěli, běše Němska dołhi čas přećiwo planam w dwufrontowej wójnje. K typiskim znamjam wojowanja bu zakopowa wójna a materialowe bitwy z wulkej škodu při snadnym dobyću krajiny. To potrjechi na přikład Bitwu wo Verdun, Bitwu při Somme, Bitwy při Soči w dźensnišej Słowjenskej a štyri Flandernske bitwy. Jako wosebite stopjenja eskalacije płaća płunowa wójna, njewobmjezowana wójna z podnurjakami – kotraž wuskutkowa 1917 zastup USA přećiwo srjedźnym mocam – a w zwisku z wójnskim jednanjom stejacy genocid Armenjanow w Turkowskej.
Ruski wustup z wójnskeho jednanja po separatnym měrje z Bolšewikami zmóžni drje ofensiwu Němskeje w nalěću 1918, ale tež tuta zwosta na kóncu bjez wuspěcha. Falowace zastaranje přez britisku mórsku blokadu, rozpad zwjazkarjow a wuwiće na zapadnej fronće za čas stodnjowskeje ofensiwy aliěrowanych wjedźeše k posudźowanju němskeje wojerskeho wjednistwa, zo bu němska fronta njedźeržomna. Dnja 29. septembra 1918 informowaše Najwyše wójskowe wjednistwo přećiwo wšěm dotalnym wozjewjenjam němskeho kejžora a knježerstwo wo bjezwuhladnym połoženju wójska a sebi přez Ericha Ludendorffa ultimatiwnje žadaše přiměrske jednanja přewzać. Mócnarski kancler Max von Baden poprosy 4./5. oktobra 1918 aliěrowanych wo přiměr. Z flotowym rozkazom wot 24. oktobra 1918 chce mórske wójnske wjednistwo w zmysle „čestneje smjerće“ dotal wobeńdźenu rozsudnu bitwu z britiskej Grand Fleet pytać, zbudźi pak spjećowanje namórnikow, kotřiž w přiběracej ličbje přikazy zapowědźa a jako sćěh Nowembersku rewoluciju wubudźa. Dnja 11. nowembra 1918 naby přiměr w Compiègne płaćiwosć. Měrowe wuměnjenja so w lětach 1919 do 1923 w Pariskich předměšćanskich zrěčenjach, do kotrychž tež Versailleske zrěčenje liči postajowachu. Přěhrawarske mocy móžachu jeničce Bołharsku konstituciju dowójnskeho časa zdźeržeć, Osmaniske mócnarstwo a Rakusko-Wuherska rozpadnyštaj, w Ruskej so carstwo powali, w Němskej kejžorstwo.
Prěnja swětowa wójna tworješe zakład za fašizm w Italskej kaž tež nacionalsocializm w Němskej, bu z tym pak tež k předchadnikej Druheje swětoweje wójnje. Zasudźenjow, kotrež Prěnja swětowa wójna budźeše, a sćěhow hač do najmłódšeje zašłosće dla płaći wona jako „prakatastrofa 20. lětstotka“. Z njej skónči so doba (wysokeho) imperializma a započinaše so hač do dźensnišeho trajace rozestajenje prašenja wójnskeje winy. Tež na kulturnym polu twori Prěnja swětowa wójna cezuru. Remarqueowe wjelekróć wuznamjenjene frontowe dožiwjenja w zakopach, mrěće masow a nuzowy přewrót wšědneho dnja tež ciwilneho wobydlerstwa změni měritka a perspektiwy wuměłcow a spisowaćelow nic jenož w porewolucionarnych towaršnosćach Sowjetskeho zwjazka a Weimarskeje republiki.
Ze serbskich kulturnych prócowarjow padnychu Jan Rječka, Franc Kral-Rachlowc, Hajno Jordan a Jurij Delenk.
Wotkaz[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Žórle[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Spencer Tucker (wud.): The Encyclopedia of World War I. A Political, Social and Military History. Verlag ABC-Clio, Santa Barbara 2005, ISBN 1-85109-420-2, str. 273.
- ↑ Gerhard Hirschfeld, Gerd Krumeich a Irina Renz (wud.): Enzyklopädie Erster Weltkrieg. Paderborn 2009, ISBN 978-3-506-76578-9, str. 664 sl.
Přispomnjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Z britiskimi dominionami. Ćeže při definowanju statneje samostatnosće někotrych wobdźělnikow dla so po zdaću wšelake ličby w literaturje jewja; mnoho awtorow so tuž podaća dokładneje ličby wobdźělnikow wzda.


text:
k startowej stronje | archiw | impresum | kontakt
póndźela, 13.03.2017 | k dolnoserbskej wersiji
Fabian Kaulfürst, Budyšin 11.04.2010
Maćica Serbska
© www.macica.sorben.com
Hižo tójšto lět přewjedźe jedne z najstaršich serbskich towarstwow, Maćica Serbska, swoju hłownu zhromadźiznu sobotu po jutrach. Tež lětsa zeńdźe so dnja 10. apryla 2010 zaso na 45 čłonow a zajimcow, mjez nimi tež přećeljo Serbow z wukraja, na žurli Serbskeho muzeja w Budyšinje, zo bychu towarstwowe naležnosće rjadowali a diskutowali.
Z dypkom w 14:00 hodź. powita Marko Kowar, kotryž zhromadźiznu wjedźeše, přitomnych. Sćěhowaše rozprawa předsydy Jana Malinka, čemuž přizamknychu so rozprawy wo dźěławosći jednotliwych sekcijow a komisijow Maćicy Serbskeje. Trochu wobšěrnišo předstaji dźěławosć sekcije hudźby jeje nawoda Měrko Šołta, kotryž namjetowaše na kóncu swojeho referata, zo dyrbjało so towarstwo wo to starać, zo staji so serbske hudźbne herbstwo pod škit Unesco. Přitomni rozsudźichu w běhu popołdnja, zo měło předsydstwo wotpowědne kroki w tutym zmysle pruwować. Po oficialnych rozprawach porěča spontanje hišće Jurij Šołta z Noweje Wjeski wo zasłužbnym čěskim přećelu Serbow Malotinje, na kotrehož ma so lětsa w septembru spominać. Při tym skedźbnja wosebje na to, zo nahromadźi Malotin w Praskich antikwariatach wjace hač 1000 zwjazkow serbskorěčnych ćišćow a zo je jeho knihownja dźensa w muzeju w Čěskej Lipje přistupna.
Po krótkej přestawce wuzwolichu přitomni čłonojo nowe předsydstwo, do kotrehož słušeja nětko dr. Anet Brězanec, Jěwa-Marja Čornakec, Janka Pěčkojc de Lévano, dr. Christiana Piniekowa, dr. Anja Pohončowa, Marka Kowarja, Jurij Łušćanski a dr. Pětš Šurman. Za předsydu wuzwolichu znowa superintendenta Jana Malinka.
Po wólbach porěča sobudźěłaćer delnjoserbskeje wotnožki Serbskeho instituta, dr. Pětš Šurman wo skutkowanju Jordanec swójby w Delnjej Łužicy, z čimž pokaza zdobom na wusku zwjazanosć a splećenosć wobeju Łužicow.
W druhim swjedźeńskim přednošku wěnowaštej so dr. Anet Brězanec a Hanaróža Šafratowa z Budyskeho Serbskeho instituta něhdyšej Maćičnej bibliotece a jeje tuchwilnemu stawej we wobłuku Serbskeho kulturneho archiwa resp. Serbskeje centralneje biblioteki. Skedźbništej zdobom na wuspěchi při digitalizowanju drohotnych rěčnych pomnikow a pokazaštej na to, zo mějachu tež w zašłych lětach w archiwje kedźbyhódne přirosty. Mjez druhim namaka so němska agenda z lěta 1652, do kotrejež je z ruku serbski přełožk zapisany.
Jako přikład za poradźene restawrowanske dźěło móžeštej přednošowarce hromadźe z předsydu Malinkom runje ponowjeny eksemplar prěnich serbskich spěwarskich z lěta 1710 prezentować. Zapłaćiło je so dźěło z pomocu pjenježneho dara priwatnika, pochadźaceho z wokoliny Ketlic. Derje, zo je so restawracija w lěće 300teje róčnicy tutoho bjezdwěla wažneho podawka serbskich stawiznow přewjesć móhła. Superintendent Malink skedźbni zdobom na to, zo ma lětsa tež aktualizowane wudaće serbskich spěwarskich wuńć.
Čłonojo wotžohnowachu nimo toho namjet předsydstwa, zo měli so myta za sorabistiske dźěło šulerjow Delnjoserbskeho gymnazija (myto Šwjele), Budyskeho Serbskeho gymnazija (myto Hórnika) a za studentow abo njedawnych absolwentow uniwersity (myto Muki) zawjesć.
Chceće swoje měnjenje k tutemu přinoškej wozjewić?
Wobdźělće so na našej diskusiji!


text: uo Uo & Down \\ Diva UO Acoustic Uo Ja Jo Uo kon mes čia dėrbsem (Skaudalių k., Kretingos r.; 44) Uo kur tu buvuoje? Uo Liftment / Shaka Delly Uo o o! Uo Sao Uo The Downstair Uo Through The Gears Uo uo uo uomo senza tempo (mi viejo) Uo Where We Belong (A forēa do destino) Uo Where We Belong-Joe Cocker-En Officer Och Gentleman Uo Wouldn't UO' UO' Uo'-Uo' Uo-ci Uo-vo UO7 UOA Uobian Uoc Ao (Nguyen Bich, tho Thanh An) Uoc Chi Uoc chi co em Uoc Gi Uoc gi (Karaoke Version) Uoc gi (Vo Thien Thanh) Uoc gi (Vo Thien Thanh) (Yesterday & Now - 2003) Uoc gi 2 Uoc Hen Uoc Hen Chieu Thu (Duong Thieu Tuoc) Uoc mo Uoc Mo (Hong Kien) Uoc mo cho ngay mai Uoc Mo Cua Toi Uoc Mo Cua Toi (Remix) Uoc Mo Diu Em Uoc Mo Ke Ngheo Uoc Mo Mua Giang Sinh Uoc Mo Tham Kin Uoc Mo Tinh Yeu Uoc Mo Xa Tam Tay Uoc Mo-Nguyen Phi Hung UOC MONG Uoc Mong Doi Ta Uoc mong doi ta (Quan Kim Thuy, Truong Vu) uoc mong khong thanh Uoc Mong Tinh Yeu Uoc mot ngay Uoc Mot Ngay - Nguyen Xinh Xo Uoc Muon Uoc Muon Cho Ngay Mai ft. Cam Ly Uoc Muon! Uoc Tham Uoc Vong Uoc Vong (Nguyen Bich, y tho Mui Qui Bong) Uoc Vong Tuong Lai Uoc Yong Uocauit Ihesus uocche Uocche d'oro Uocchi Uocchi C'arragiunate Uocchi celeste Uocchie UOCCHIE 'E 'SU MUNNO Uocchie 'E Brillante Uocchie 'e mare Uocchie Apierte E Vocca Chiusa Uocchie c' arraggiunate Uocchie C'arraggiunate UOCCHIE C'ARRAGGIUNATE * Lello Di Domenico * (Falconi - ... Uocchie c'arraggiunate/torna maggio Uocchie c'arragiunate Uocchie C'arragiunate (Falcone-Fieni-Falvo) (1904) Uocchie ca m'č guardate Uocchie ca me parlate Uocchie carraggiunate Uocchie ceieste Uocchie Celeste Uocchie nire Uocci turchini Uochhie C' Arraggiunate Uochhie c'arraggiunate Uochi Toki / Soul Sacrifice (Santana) Uod Uod If You Could Uodas Uode, Ko Zyzi Uodelis Uodelon uog UOG Marsch (Josef Hartl) - Militärmusik Oberösterreich UOG-Marsch Uoga Saujoj Uogos / Tas Liudesys Uoh Mamma Uoh pa pa pa


text:
Bycantinske mócnarstwo
Bycantinske mócnarstwo (starogrjeksce BuZavtιvή Autokpatopίa – Byzantine autokratoria, abo Baσιλeίa tῶv Ῥwuaίwv – Basileia ton Romaion – po słowje Romske mócnarstwo) bě historiski stat w dobje pózdnjeje antiki a srjedźowěka. Bycantinske mócnarstwo bě bjezposrědni nastupnik Romskeho imperija w jeho wuchodnym dźělu, tuž je znate tež pod mjenom Wuchodoromske mócnarstwo. Hłowny jazyk mócnarstwa bě grjekšćina město łaćonšćiny, kotraž bě wužiwana w Romskim imperiju a w tak mjenowanym Zapadoromskim mócnarstwje. Hłowna (a wot lěta 380 oficialna statna) nabožina bě křesćanstwo.
Stolica Bycantinskeho mócnarstwa bě Konstantinopel a teritorij stata bě we wuchodnym dźělu Srjedźneho morja, předewšěm w Małej Aziji.


text:
Kijůw
Wspůłrzyndne: 50°27' N 30°30' E
Kijůw (ůkr. KиïB – Kyjiw) – stolica a tyž nojwjynkše mjasto Ůkrajiny. Kijůw poúožůny je nad řekům Dńyprym.
Zouožůny na počůnku V wjeku kej placůwka handlowo na šlaku uůnčůncym Kůnstantynopol ze Skandynawjům. W IX wjeku znony kej Könugard bůu cyntrům normańskigo handlu na Ruśi. Pod kůńyc IX wjeku zostou stolicům Ruśi Kijowskij. W 1240 mjasto zostouo nojechane bez Tatarůw a uostřodek ruskij państwowośći přyńjůsu śe do Ruśi Halicko-Woúyńskij. W 1363 mjasto znolazuo śe we Wjelgim Kśynstwje Litewskym, a nastympńy po Uńije Lubelskij (1569) – Korůny Polskij, stolica wojewůdztwa kijowskigo. W 1648 zostouo uopanowane bez kozokůw Chmjelńickigo a wůnčůne we 1667 do carstwa Rosyjskigo. W XVIII a XIX wjeku Kijůw bůu wažnym wynzuym kůmůńikacyjnym a uostřodkym wojskowym Rosyji, podlygou skiž tygo intynsywnyj wymjańy kulturowyj mjyndzy narodůma suowjańskymi a inkšymi narodůma zamješkujůncymi Imperjům Rosyjske. Na počůntku XX wjeku wjynkšość we Kijowje stanowili Rosyjůńy. W 1918 we Kijowje uoguošůno stwořyńy Ůkraińskij Republiki Ludowyj a stočůno ćynžke boje s bolšewikami, keři uostatečńy podbili mjasto we 1920. W 1934 do Kijowa přyńyśůna zostoua s Charkowa stolica Ůkrajińskij SRR. Uod 1991 stolica ńypodleguyj Ůkrajiny.


text:
Studentka archeologije zhotowi rysowanki a skicy
Lětsa je Josefine Falkenberg jedna z našich praktikantow. Wona přewjedźe swój štyridźenski praktikum w ramiku swojeho studija a zaběra so po nadrobnej rešerši z drastami zapadnych Słowjanjow w zažnym srjedźowěku kaž tež z hrodźišćemi a zasydlenjemi wokoło 11. a 12. lětstotka. K tomu zhotowi wona tež rysowanki a skicy. Wotmysł jeje dźěła budźe, wjedźenja za dźěći přez muzej bóle nazornje wuhotować. Knjeni Falkenberg studuje archeologiju grjekskeho, romskeho a bycantineskeho swěta kaž tež etnologiju (2 předmjetaj na Bachelor) na Georga-Augustowej-Uniwersiće w Göttingenje.


text:
Tref Interkamratów w Świyntochlowicach – siyrpiyn 2015
Trefili my sie w Muzeum Powstań Ślonskich w kafyju na klachy. Zeszło sie nos 16 kamraci z roztomajtych forow ślonskich. Po zwiydzyniu ekspozycji muzealnyj zasiedli my przy: tyju, kawie (mrorzonyj tyż) i roztomajtych maszkietach. Niyskorzyj było kupa śmiychu i łosprowek.
Chcieli my wszystkim, tyż „Gorolom” przipomniyć naszo fajno ślonsko godka
i tak sie urodzieło „Ślonskie Beranie”, Zaproszomy do czytanio listków o Katowicach
i inkszych miejscach Górnego Ślonska.
Listy Hyjdli (czyli Jadwigi) opisują fragmenty starych i nowych miejsc stolicy Górnego Śląska – Katowic.
Zapraszamy do ich czytania, a także do pisania.
Najciekawsze listy zamieścimy na stronach „Ślonskiego berania„
Niystety to „se już nie wraci”, a łod Ślonskigo Beranio sie właśnie zaczło nasze kamractwo internetowe i powstanie 1-go forum majlowego Ślonzoków z cołkigo świata. Po poru latach Forum sie porozbijało na pore mniyjszych grup i trwo do dnia dzisiejszego chocioż ze smutkiym cza pedzieć iże sie już niy trefiomy tak jak pore lot tymu to bywało, ale wiynkszość kamratów i kamratek do dnia dzisiejszego utrzymuje ze sobom kontakty.
Możecie sie powspominać archiwalne już strony ŚLONSKIGO BERANIO!
Sam na Laubie istnieje do dzisio 20 osobowe forum majlowe, chyntnych do zapisanio proszymy o kontakt.
Kożdy z wos niych nojprzod pozno,
Doporzondku swoje gniozdo.
Potym chałpy, pola, drzewa,
Stowy kościol, kolor nieba…
Trza ze swoim poczuć wiynzi,
A niy jak te gupie gynsi!
Bo na Ślonsku niy gyngajom
I na swoje uważajom!
Chociaż cudzy kraj zwiydzajom,
Swoim ino stronom pszajom.
Tu sie żyjom, tu miyszkajom
I na swojim umiyrajom!
Nocne spotkanie.
Wczoraj w nocy prziszłaś dó mje –
po cichu, niyspodziywanie, skrómnie,
tak dugo na Ciebie czekołech –
Twojym przijściym ucieszyłaś mje łogrómnie.
Widziołech Twoje kształty –
te Twoje małe górki i te wgłymbiynia,
byłaś piykno jak zawsze, niy do uwierzynia.
Na Twój widok czóns żech sie cały –
drgawków dostołech,
łostałaś tako gryfno jak Cie pamiyntołech.
Wiek Twój sie dló mje niy liczy,
moja miłość do Ciebie niy zno żodnyj granicy.
Czuć Cie nawet było – jesiynióm wóniałaś,
klajd ze zżółkniyntych liści łobleczóny miałaś.
Łoroz chciałaś mje łopuścić –
„Niy łodchodź! Łostóń przi mje!
Kochóm Cie i zawsze Cie kochać byda!” – ryczołech,
w tym momyncie sie łobudziłech –
myślołech że to było na jawie, a jo społech.
Ty mi śniłaś, marzyłech ło Tobie,
chciołech Cie mieć zaś przi sobie,
prziłaź czyńści dó mje –
Ty możesz wszystko robić zy mnóm,
TY MOJA UKOCHANO ŚLONSKO ZIYMIO.
Maly(Andy).
Marzynia
Spytołżech sie małych synków i malutki frelki,
Kim by chciały być, jak bydom już tak cołkiym wielki.
Piyrszy stanył Francik, pado: „Jo byda na TIR-ze
Jeździoł se po całym świecie, abo kajś sam bliżyj”.
Na to Antek jak niy wrzaśnie: „Francek, jak Ty autym,
To jo na rakiecie, bo jo byda kosmonautym!”
„Byda za farorza w Tychach!” „A jo za bramkorza!”
„Byda jeździoł na wywrotce!” „Jo gyszeft otworza!”
„Jo, jak tata, byda sztajgrym!” „A jo” – zaczon Tyjo-
„A jo zarozki po szkole póda na pynzyjo”.
Ciepli sie wszyjscy na Tyja, że on tak fanzoli.
Tyjo pado: „Jo tak yno… żebyście sie śmioli”.
No, toż cicho sie zrobioło, a tu Anka stowo:
„Jak już byda całkiym wielko, to byda krawcowo”.
„A jo póda na fryzjerka”. „Jo na sprzedowaczka”.
„Jo, jak mama, byda warzić”. „Jo chca być śpiywaczka”.
Spytołżech sie małych synków i malutki frelki,
Kim by chciały być, jak bydom już tak cołkiym wielki.
Kożdy przeca mioł marzynia, jak sie dzieckiym było.
Co padocie? Sie im spełni? A Wom sie spełniyło?
Olek


text:
Podstupim (dpa/SN). Braniborski hórniski zarjad chce pokiwy na wulku koncentraciju arsena w zerzawym błóće podłu błótowskich groblow pruwować. „Staramy so wo to“, rjekny prezident zarjada Hans-Georg Thiem powěsćerni dpa. Wón zdobom na to skedźbni, zo je z wašnjom, groble (rěčki) prawidłownje wubagrować a błóto najprjedy raz k sušenju na jich kromje składować. Material woža pozdźišo na deponiju.
Přirodoškitny zwjazk BUND bě chemisku analyzu předpołožił. Po njej je mnóstwo arsena w błóće wjetše hač dowolene. Při tym BUND z toho wuchadźeše, zo błóto na kromje groblow ležo wostanje.
Thiem rozłoži, zo železowy hydroksid, kotryž wobstajnje brunu Sprjewju zawinuje, arsen wjaza. Wón njewěri, zo arsen z brunicowych jamow pochadźa. Tón so we wěstej koncentraciji w přirodźe jewi. Ratarske hnojiwa k tomu přinošuja, zo jeho koncentracija dale přiběra.
Wjelcej (JoS/SN). Šesty raz mějachu šulerjo z Łužicy přiležnosć, wo swójskim powołanskim přichodźe na wikach, lětsa we Wjelceji so wobšěrnje informować. We wopytowarskim centrumje exkursio předstaji jim wčera 76 poskićerjow, mjez druhim tež fachowe a wysoke šule z Braniborskeje a Sakskeje, wukubłanske a studijne móžnosće. To bě prawdźepodobnje pokładnišćo pozdźišeho powołanskeho wuwića. Krajny rada wokrjesa Sprjewja-Nysa Harald Altekrüger (CDU) rjekny na zahajenju powołanskich wikow: „Dźensniši šulerjo su fachowcy přichoda. Při telko wukubłanskich a powołanskich móžnosćach, kotrež tule rozłožeja, so wudani wo tym rozmyslować, zo wostanješ w domiznje. Kóždy móže sej tu perspektiwy přichoda wotkryć.“ Poskitk tež mnozy młodostni wužiwachu. Někotre šule běchu swojich šulerjow zaměrnje na powołanske wiki přihotowali.
Drježdźany (dpa/SN). Po wšej Němskej widźomne wuwiće k wjace biologiskim ratarskim wudźěłkam so tež w Sakskej dale a bóle rozšěrja. Tuchwilu w swobodnym staće hižo 48 150 hektarow ekologisce wobdźěłuja, kaž ratarske ministerstwo zdźěla. To je 29 procentow wjace hač lěta 2015. Biologiske ratarstwo mjeztym na 5,3 procentach wšeje ratarskeje płoniny praktikuja. Tež ličba ekologisce dźěłacych předewzaćow je wo dźewjeć procentow na 604 rozrostła. „Tele wuwiće jara zwjesela. Dźeń a wjace ludźi biologiske ratarske wudźěłki kupuje. Burja njemóža ani telko nadźěłać“, rjekny tudyši ratarski minister Thomas Schmidt (CDU) powěsćerni dpa.
Zły Komorow (SN). Z Łužiskim transferowym mytom je Łužiska hospodarska iniciatiwa (WiL) najlěpše z wosom zapodatych projektow wčera w Złym Komorowje wuznamjeniła. 1. myto spožči jury firmje Attomol molekularne diagnostiki Bronkow a BTU za tam wuwite testowe graty za medicinsku diagnostiku, z kotrymiž maja so mutacije, rozbudźaki chorosćow a awtoimunowe schorjenja dopokazać. W kooperaciji z BTU chcedźa po płaćiznje přihódne diagnostiki z wjetšim medicinskim wužitkom poskićeć.
Za Projekt „Optimowane wodźenje zasadźenja a samokontrola jězbneho wašnja decentralnych energijowych připrawow“ počesćichu Žitawske předewzaće Use my energy a tamnišu wysoku šulu z 2. mytom. Z nowym saněrowanskim jednanjom, złožowacym so na włokniny, maja so wobškodźene betonowe šachty we wopłóčkowych systemach njewotwisnje wot počasa saněrować. Za to dóstaštej towaršnosć Łužiska rjedźenska technika Łukow a fachowy wobłuk BTU za lochkotwar 3. myto.
We wobłuku swjatočneje ceremonije přepodachu předewzaću Hamburger Rieger tzwr minjeny pjatk w Čornopumpskej papjercowni certifikat EMAS za papjercowu mašinu 2, kotruž firma tuchwilu planuje. Za skrótšenku EMAS chowa so dobrowólny wobswětowy management Europskeje unije.
Grodk (JoS/SN). „Wobswětowa certifikacija je wšitkim sobudźěłaćerjam nowe wužadanje“, podšmórny zawodny nawoda Arno Liendl. Certifikat EMAS je najwyši hódnotny zyglyšk za zawodny wobswětowy škit a wopřijima wyše žadanja hač normalne zakonitosće. Firmje Hamburger Rieger zmóžnja to njekomplikowany přistup k europskim spěchowanskim srědkam kaž tež wolóženja we wobłuku přizwolenskeho jednanja nastupajo planowanu druhu papjercowu mašinu.
Nalěćo witać chce lětsa znowa biosferowy rezerwat Hornjałužiska hola a haty a přeprošuje ludźi na mjeztym 16. nalětne wiki do Stróže, hdźež změja zaso wulki wuběr přirodnych wudźěłkow.
Stróža (SN/BŠe). Wjac hač 80 wikowarjow, rjemjeslnikow a towarstwow z regiona wobdźěli so lětsa na 16. nalětnich wikach w Stróži. Na nje přeprošujetej zarjadnistwo biosferoweho rezerwata z kooperaciskim partnerom domizniskim towarstwom Radiška. Sobotu 29. apryla wabja tam znowa rjemjeslnicy z blišeje wokoliny z wulkim wuběrkom rostlinow, drjewjanymi a hornčerskimi wudźěłkami kaž tež kulinarskimi poskitkami. Kaž je to hižo mnohe lěta z wašnjom, budu wone hnydom na městnje swoju wušiknosć pokazować, wudźěłki zhotowjeć kaž tež kupcow poradźować.
Dokelž njewabi nalěćo jenož ludźi won do přirody, ale tež tójšto wužitnych insektow, steja poskitki we wowčerni na dworje rezerwatneho zarjadnistwa lětsa pod hesłom „Mrowje, pčołki a podobne – ludytworjace insekty“, hdźež móža so wopytowarjo wobšěrnje informować.
Frank Čornak z Konjec je předwurisanje powołanskeho wubědźowanja ratarstwa a skotarstwa Němskeje krajneje młodźiny dobył. 28lětny bě so w februaru zhromadnje ze swojim skupinskim towaršom Andreasom Winzijom přećiwo tamnym wobdźělnikam z Budyskeho a Zhorjelskeho wokrjesa přesadźił. Z dobyćom staj wobaj přichodne koło docpěłoj a smětaj so dźensa na krajnym wurisanju w sewjerosakskim Köllitschu pola Torgauwa wobdźělić.
Pjekar je wot ratarja wotwisny. Bjez žitnych wudźěłkow njemóže žane chlěby, całty a tykancy pjec. Grodkowski pjekar Jörg Sperling wobě powołani zwjazuje. Wodnjo dźěła na polu, po nocach steji w swójskej pjekarni.
„Sym z ratarstwom kaž z pjekarstwom wusko zwjazany“, praji Jörg Sperling, kiž ma swójsku pjekarnju na Mužakowskej dróze w Grodku. Jeho staršej měještaj hižo pjekarnju a staj tohorunja spytałoj, kaž běše to za čas NDR z wašnjom, so ze swójskimi wudźěłkami zežiwić. Tak měještaj zdobom „swójski ratarski zawod.“ Sotra Jörga Sperlinga bě staršisku pjekarnju přewzała. Skónčnje sej tež wón tajku nańdźe a je w běhu krótkeho časa naslědnistwo přewzał.
Z najwšelakorišimi zarjadowanjemi po cyłej Hornjej a Delnjej Łužicy wabitej lětsa Dnjej łužiskeje jězoriny 22. a 23. apryla. Wonej matej sezonu oficialnje zahajić.
Rań (AK/SN). Wodźenja, kolesowarske tury, čołmikowanje a dalše zarjadowanja tež lětsa poskitki Dnjow łužiskeje jězoriny wobohaćeja. Oficialny start sezony budźe tónkróć w Ranju (Großräschen). 22. apryla připołdnju chcedźa tam přistawnu mištrownju poswjećić. Hač do kónca lěta 2018 ma přistaw z wodu pjelnjeny być. Rański fanfarowy ćah poswjećenje hudźbnje wobrubi a překwapi wopytowarjow z wurězkami swojeje show „Fanfaronada“.


text:
Hamburg
Wspůłrzyndne: 53°33' N 10°0' E
Hamburg (mjym.: Freie und Hansestadt Hamburg, uać. Hammonia, dosuowńy: Wolne a Hanzeatyckie Mjasto Hamburg; dolnomjym. Hamborg [ˈhaˑmbɔːx]) – mjasto we půunocnych Ńymcach na prawach kraju zwjůnzkowygo ńydaleko ujśća Uaby do Mořa Půunocnygo. Wolne mjasto a uoroz zwjůnzkowy kraj mjymjecki (pow. 755 km², ludność 1,74 mln – drůge po Berlińe). Nojwjynkšo hawyna morsko kraju (75 mln tůn přeuadůnku), wjelgi uośrodek industryje (statki, elektrotechńika, přetwůrstwo ropy, industryjo spožywčo) a finansowy.
Hawyna lotńičo, wynzeu drůgowy a banowy. W Hamburgu (w půunocnyj dźelńicy Uhlsdorf) znojduje śe nojwjynkšy kirchof na śwjeće (pow. 400 hektarůw). Hamburg je śedźibům 100 kůnsulatůw a zajmuje we tym drůge mjejsce na śwjeće (po Hůngkůngu).


text:
Rym do abudżyjki: różne rodzaje rymów do słowa abudżyjki - słownik rymów.
Rymy - 2 literyupicki rybiński katechetyki nieradomiński bukieciki szarparki podarki oratorki kluczki kalki nierepatriancki miseczki piastowski windhucki rumsztyki kombinatorski szewski ircowniki donatariuszki ordynki ministrancki niepiławski stalingradczyki radiogenetyki buciczki jeleniewski sępoleński niefakirski bruki helikoński dolnosaksoński niebielański grzeszniki podstawczaki nietoroncki perkusistki raczecki nadbitki pałki sztangielki pomocniki niedrenarski ośmiolatki płudowski błoneczki nieskromniuśki powódki zaprawki sanki przyjaciółki mężowski przemytniki niekronselski sorabistyki rabski koordynatorski kałmuki garmażerki kądzielniki pozamałżeński galasówki bibki stauroteki połczynianki sportsmenki hołdowniki znaczniki głodomorki triesteńczyki niekorektorski skrętki augustowski przepotki nieflorentyński skuterzystki mikołajecki chotecki buicki monogenistki niewidzewski niewojkowicki sitodruki kajzereczki wdecki niesieradzki wielolatki czarcikęsiki dębiki paniberystki zabrski plaski warstewki tallinianki phenianki kadrowiczki suchowolski
Rymy - 3 literydajki tajpejki bałabajki tulejki dżokejki dilijki bojki zdrojki podfruwajki kornflejki pigmejki linijki sydnejki plebejki majki grajki lomejki bałałajki chojki jenajki stupajki rojki baskijki rajki gojki sławojki lajki idejki begonijki plujki lilongwejki bangijki kitajki patatajki alpejki duszanbejki szujki ojki zawójki zarzucajki bakijki dhakijki uklejki wklejki biłgorajki bójki sofijki bamakijki bombajki hebrajki czujki ufijki dakkijki malabijki talijki sklejki antrejki monografijki malejki nagojki sikhijki dwójki balijki zachciewajki familijki dójki
Rymy - 4 literykancelaryjki odessyjki fudżyjki kołomyjki kwestyjki tendencyjki aszkenazyjki audycyjki protekcyjki sefardyjki restauracyjki lhasyjki szyjki sesyjki agencyjki stryjki sukryjki sympatyjki kolekcyjki abudżyjki konakryjki sensacyjki melodyjki lekcyjki kanadyjki żaluzyjki wydroryjki odessyjki okazyjki historyjki rezydencyjki atencyjki partyjki aleksandryjki torontyjki ferraryjki druzyjki teoryjki melodyjki koteryjki lekcyjki ilustracyjki kompilacyjki basryjki pensyjki ryjki sympatyjki protekcyjki stacyjki okazyjki aszkenazyjki atencyjki aryjki koncesyjki ekspozycyjki odessyjki koryntyjki buddyjki partyjki kancelaryjki fuzyjki suezyjki libacyjki kanadyjki ferraryjki kalkutyjki rabatyjki tendencyjki lhasyjki liberyjki kolacyjki audycyjki rodyjki myszoryjki stryjki kolekcyjki koncepcyjki kanberyjki bateryjki fudżyjki ambicyjki santosyjki komisyjki bizantyjki burgasyjki teoryjki historyjki askenazyjki żaluzyjki grenadyjki mombasyjki pasyjki stancyjki pretensyjki szyjki sefardyjki myjki porcyjki tanagryjki koniugacyjki dżibutyjki konferencyjki aluzyjki kwestyjki akryjki dykteryjki torontyjki abudżyjki karakasyjki posesyjki kadyksyjki koalicyjki gołoszyjki agencyjki bestyjki komedyjki kombinacyjki loteryjki kinszasyjki pretoryjki poezyjki tunisyjki hawryjki rezydencyjki druzyjki madrasyjki kanterberyjki dallasyjki galeryjki aleksandryjki konakryjki restauracyjki granadyjki recenzyjki sensacyjki encyklopedyjki sukryjki alegoryjki
Inne rymy do słówodkrzyknięta pojeździć polescy średniojęzykowa
Reklama:


text:
Bayerski lěs
Bayerski lěs je něhdźe 100 km dołhe srjedźne horiny na hranicy mjez Bayerskej a Čěskej, wuchodnje Rězna a sewjernje Passaua. Geologisce a geomorfologisce słuša wón k wjetšej Šumawje. Wulki dźěl horin je jako narodny park škitany, kotryž wobsteji hišće zdźěla z pralěsa a běše w lěće 1970 prěni narodny park cyłeje Němskeje. Najwyša hora je Großer Arber (1.456 m).
Najwažniše sydlišćo w Bayerskim lěsu je Zwiesel při dróze wot Passaua do Pilzenja.
Wotkaz[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Bayerski lěs | Čorny lěs | Durinske šćěpjelowe horiny | Durinski lěs | Eifel | Frankska alba | Frankski lěs | Hessenske hory | Hornjopfalcowski lěs | Hunsrück | Łužiske hory | Odenski lěs | Pfalcowski lěs | Połobske pěskowčiny/Sakska Šwica | Rhön | Rudne horiny | Sauerland | Smoliny | Spessart | Šmrěčiny | Šumawa | Šwabska alba | Taunus | Vogelsberg | Westerwald | Žitawske horiny


text:
Jesteś tutaj: Strona główna Archiwum Aktualności V Międzyszkolny Konkurs Recytacji w Gwarze Śląskiej
Przypominamy, że nasz arcymistrz w gwarze śląskiej, czyli Daniel Majowski w tym roku szkolnym kończy swoją karierę recytatorską w kategorii szkół podstawowych. Będziemy z wielkim zainteresowaniem śledzić dalsze losy Daniela! Cieszymy się, iż ma godnego następcę w klasie I – Dawida Pietrzyka – starsi uczniowie zapewne pamiętają starszego brata – Kamila, który również osiągał ogromne sukcesy w konkursach gwarowych, m.in. w 2010 roku w II Międzyszkolnym Konkursie Gwary Śląskiej w Chorzowie zajął I miejsce. Rodzinne tradycje godne naśladowania!
Dla osób zainteresowanych gwarą śląską zamieszczamy teksty, które recytowali chłopcy, ciekawe, czy wszystko zrozumiecie? Czekamy na Wasze komentarze!
„Juzaś ta szkoła!”
Cisna te koło, cisna i tak sie myśla – hned pyndziałek, rod niyrod juzaś musza kulać sie do szkoły!
Ino piyrszy dziyń w tyj budzie boł fajnisty bez to, ażech dostoł srogo tyta naprykowano maszkytami. Moj bracik Kamil chcioł mi te maszkyty sfutrować, ale jo sie niy doł i żech je bez cołki miesionc wachowoł. A wiycie, łon niy może jeść bombonow, bo jest spaśny i na gymbie fest paplaty. Jo wom niy godom gupot ino rojno prowda. Dyć tyn pieroński gizd sam siedzi – Kamil pokoż sie! No ja!
Niyskorzi niy boło nic lepi. Nasza rechtorka durch po nos rycy i ciepie taake machy. Mo tako pelcowo westa, nosi wielgie tasie abo epy ze nylonu, ale co do nich wrażo – niy wiym. Istny cudok, jest chudo – ja, tako licho boroczka. Roz na miesionc jest do nos dobro i wtynczos łosprawio jak to piyrwyj bajtle nosiyli do szkoły jedyn ślabikorz, tabulka ze rysikiem i fertig. A terozki …
Durch nauka i nauka. Wiela sie czowiek nakryklo, nim sie nauczy pisanio. Istno komedyjo! A rachowanie – jo tego niy poradza spokopić. Dejcie pozor – wiela jest piytnoście myszow potajlować bez trzi koty? Po mojymu miarkuja aże tyla wiela kot poradzi łoroz sfutrować. I wiycie co mi moja rechtorka pedziała?
- Pietrzyk, tyś je richtig yjzel, jo bez ciebie dostana hercklekotow!
Cisna te koło, cisna i tak sie myśla – skirz czego jo się mom tak mordować, targać ta pukeltasza, miech na papucie, biksa na śniodanie. Jo sie do zreformowany szkoły niy nadowom, bez to dzisioj ida na baja! A łod łojcow zoł wi zoł mom nachytane.
„Chopy som z Marsa, a baby … szkoda godać!”
Mianuja się Daniel Majowski, miyszkom w Piekarach Ślonskich, mom trzinoście lot i terozki kończa szkoła podstawowo, beztoż widzymy sie tukej łostatni roz. Łońskiego roku, gynał w tyj izbie, łosprawiołech wom ło szportach, kere familijo kozała mi uprawiać, dwa roki nazod ło odchudzaniu i cholestyrolu, a latoś wom połosprawiom ło… szkoda godać, jo mom richtig ciynżki żywot. Miarkuja, aże juzaś mojyj familiji cosik niy gro, dycki łażom a labiydzom, fukajom a fukajom, bezmało zacznom mie szterować. Dugo niy trza boło czekać! Łoroz starka mi godajom:
- Synek, ty mosz anong, ino tyn komputer i komputer. Bez te gupie graczki dostanies cosik do gowy. Cołki dziyń siedzis a siedzis na tym zicu i badosz w tyn ekran – istny gupielok. Basok ci rośnie, hned galoty na rzici zacznom pynkać, bo jom mosz jak szaflik (jo nic niy widza!) a knefli we cwitrze niy poradzisz zapionć. Pogrej się w bala lebo weź jakoś gryfno dziołszka i pociśnij na szpacyr.
Gryfno dziołszka? Kaj omka w mojyj klasie widzieli gryfne dziołszki? Po prowdzie som ino sztyry i bezmała same dziwoki. No ale jak mus to mus, biera się za ta robota, przeca jo niy je żodyn mazok ino galanty synek, no niy!?
Piyrszo to Agata – istny cudok, niy aże boła brzidokiym, cołkiem szwarno frelka, ale chuderlok i taki mały cwerg, a słabe to jak cwist. Nic nigdy niy godo, ino się dziwuje. Wzionech na tyn szpacyr tytka naprykowano maszkytami i padom – Chces amoloka? – Chichro sie. – Chces anyżka? – Chichro sie. – Chces bombon szekuladowy? – Chichro sie. Nerwy mie bierom, dyć dotrwołech do końca. Istno komedyjo.
Drugo to Ola – akuratno, robotno, szanobliwo, szporobliwo – cołki ślabikorz by szło wymiynić, do mie kapka podobno, z dwa cetnory woży. Choby moja omka, ino sześdziesiont lot nazod. Wysztiglowołech się na tyn szpacyr, nawet mom ancug i binder, wyprane zoki. Idymy, łoroz godo mi tak – Niy chca mieć ajncli, niy byda żyć na kryja, moj chop mo być cysty i robotny, musi mieć fest srogi geltag. Świynty Antoniczku! Jo niy chca mieć taki baby! Wartko żech uciykł.
Trzecio to Kornelia – fajniste mo miano, no niy? Łokropno rajcula, gymba jyj sie niy zawiyro, durch fandzoli. A skoko, a loto. Gryfno szcziga, łocka corne kieby wągliki, gymbula szykowno. Idymy. Kukom na nia i godom – Dej dzióbka! Łostała paf. Ciepła krziwo macha i łoroz kajsik pogzuła. – Poczkej, zaroz cie chyca i dosz mi dzióbka! Dostołech, ale fanga w kichol. Jak mie praskła, aże mi dych chycioło. Darymny futer z takiymi zolytami.
Po połedniu padom starce – Dejcie mi pokoj z tymi dziołchami abo dostana cosik do gowy. Łod tych waszych zolytow jużech je cały bamontny. I wiycie co? Chopy som z Marsa, ale baby, szkoda godać … to cyste ufoki! Beztoż wartko patrza sie stracić, biera sie za nauka. Barzi się werci sztudirować niżli zolycić – toć chymijo, rachunki a fizika to niy szpas! A jo się nadowom na dochtora, baumajstra abo dyrechtora, no niy?


text:
- Szczegóły
- Opublikowano: 29 maj 2012
Łod Babi gory zacynało świtaj a ptoski jesce cichućko ale już wyraźnie zacynany sie budzić ze snu i swoim popiskiwaniym witały nowy dziyj który dany im był łod Pana Boga. Na siwym niebie znaj jesce było pojedynce migotliwe gwiozdki a nojaśniyjso miyndzy nimi znano syćkim jutrzynka migotała nojwyraźni a górole zwali jom Boskom gwiozdom.
Stary gazda patrzoł z łozka przez małe łokiynecko na te migotliwom gwizdecke i dumoł nad roznymi rzecami z młodości i nad teraźniyjsymi casami . Jego usom dolatywało roz po razie pioci kochota a stary zygor miarowym cykanim łodmiyrzył bezustanku lecący do przodu niemiłosiernie cas. Gazda lezoł jak by uśpiony tym miarowym cykanim zygara a jego myśli wyndrowały po nieznanyk dlo nikogo miyjscak. Nogle z tej zadumy wyrwało go rownie miarowe uderzyni tego samego zygara ktory wte łodbijoł pełnom godzine. Chłop wzdrygnył sie na łozku i pocon licyć mimowoli dzwiycne stukania . Nalicył piynć razy i pocon sie rusać z pościeli. Wstoł i piyrse co zrobił coby dobrze dziyj zacąć przezegnoł sie i klyknył przed łobrazym Matki Boski coby wyśpiywaj godzinki. Bez tego dziyj nimog sie zaconć. Zanim zaroz pocyni sie rusaj baba i dzieci . Un głośno śpiywoł naucone jesce łod swoich łojcow słowa modlitwy a dzieci i baba tez jus klynceli i mruceli z cicha nabozne słowa godzinek. Kie kojcyli poranne witani dnia z Panym Bogiym, na polu wstawoł juz na całego rześki poranek . Ptoski wyśpiywowały swoje modlitwy juz pełnym głosym a dziyj zapowiadoł sie przecudny.
Gazda wstoł z kolon i pocon sie łoblykaj i sykowaj sie ku łoporządzaniu gowiedzi. Jedyn z synow juz klyncoł przy piecu i składoł łogiynek. Po malućki kwilce z pomiyndzy blachow zacyna sie snuć chybotliwo smuzka dymu a po izbie cuć było miłom woń polonego drewna. Mama naloli do gorckow mlyka i ukroli po bogatej skibce chleba coby se syćka pojedli, chłopcy skocyli ku stole ale zanim chycili sie jedzynio zaś piyknie sie przezegnali i dopiyro pocyni jeś.
Gazda nie patrzoł jedzynio ba porwoł skopiec i wyseł do pola . Kie ino zaskrzypiały dźwiyrze łod siyni to jak by na przywitani zacyny sie łodzywaj głosy gowiedzi co cuła ze i dlo nik śniodani idzie. Za becały łowiecki a krowy i cielynta pomogały im do wtóru. Duzy siwy woł burtoł łajcuchym i łobziyroł sie kie uwidzi swoigo gazde z kłackiym siana i skopcym wody. Zaskrzypioł kołowrot przy studni i skopiec za skopcym gazda roz sie pojawioł a roz znikoł w ciymnej sopie. Kie juz napoił cały dobytek pocon schybowaj wonne sianko a łowiecki i krowy z cielyntami zarły ze smakiym zielny przysmak co pachnioł maciyrzankom i dziurawcym . Kie juz jaśla były pełne a krowy spokojnie chrustały siano wzion sie chłop za dojyni . Krowicki stoły spokojnie a un sprawnie wartkimi ruchami napełnioł skopce ciepłym pachnoncym mlyckiym . Nie było go duzo bo co dopiyro sie wiosna zrobiła i na suchym futrze krowy tez przysusyły ale wdy starcyło coby sie napić i syrka masełka swoigo narobić .
Kie juz nadoił gazda mlyka, wloz do chałpy ze skopcami a baba wziyna mlyko cedzić do gorkow. Chłopcy poskocyli z gorckami coby im mama naloli a łojciec dopiyro teroz zasiod do jedzynio, kie ranny obrządek koło bydła był zrobiony. Kroł skibki z duzego łokrągłego chleba i zaś zanim siod i zacon śniodać przezegnoł sie poboznie. Jod chlyb ze świyżym masłym i przypijoł ciepłe jesce mlyko co go kwilke tymu udoił . A mrucoł przy tym jedzyniu z lubosciom bo nic mu tak nie smakowało jak chlyb z mlykiym , bo po prowdzie to i tak co innego nie było. Kie pojod zacon sie zbiyrać do polnej roboty bo wiosna juz doś długo gościła na Beskidzie a przyłogi i niwecki łobeskły juz piyknie i mozna było łorać. Tak tez pozbiyroł ździorty na rafiocka a ze sopy wywiod swoigo wiernego pomocnika . Wielkigo siwego woła co go jaze kiesik z łorawy przywiod coby w robocie ulzył. Zawołoł na chłopcow i pojechali coby polnom robote zacąć .
Zaprzągnoł wołu do pługa i dawaj przyłog łoraj. Starsy syn woła poganioł łociec za pugiem chłodził a młody skiby chytoł kie sie waliły ,bo we walnej kympce łorali. Woł niby to lyniwym krokiym seł spokojnie tam a na zod. Skiby sie łodwalowały a wilgotno ziym woniała wiosnom. Saro pliszka co jo tom górole nazywali pastyreckom skokała ze skiby na skibe i zbiyrała robocki co sie z pod ziymie za pługiem ukazowały. Tak łorali jaze kasik w łoddali usłyseli dzwiynk dzwonka na kościelnej wieży . Chłopiec co woła poganioł na tyn dźwiynk zaroz wstrzymoł łorani i copke sjon z głowy za nim tak samo zrobiła resta. To Janioł Pajski dzwonek na wieży łoznajmił i trza było robote wstrzymać i modlitwe wiernie łodmowić. Dali juz pote do popołednia łorali jaze skojcyli i zjechali ku hyzom. W chałpie na stole już dymiła miska z masconymi ziomniockami a w gorku stoło kwaśne mlyko. Chłopcy wziyni sie za jedzyni a łociec poseł zaś na popołedni zafutrować bydłu i woła po robocie łodfutrować i na poić bo wdy to było na pirsym miejscu a pote dopiyro som jod . I tak sie gazdowsko robota ściągała jaze ku wiecoru. I po ciynzkim ale łowocnym dniu zaś przysła cicho spokojno beskidzko noc. Zmordowani robotom siedzieli na ławach a ciotka co to wiecorami przychodzili na pogodki łopowiadali ło staryk casak jeji młodości i ło roznyk dziwak co widzieli w zyciu.
Kie sie juz pogodki skojcyły a ciotka pośli to syćka klynkli do wiecornej modlitwy a pote pokładli sie spaj. Gazda jesce długo ni mog usnyj i zaś patrzoł w łokiynko na łozgwiezdzone niebo a na myśl przychodziły mu casy kie razym ze swoim łojcym te ziym łobrobiali i kie som sie ucył gazdowskigo zwyku . W piecu tlił sie dogosajoncy łogiynek a zygor wybijoł nieustannie swoje sekundy co małymi krokami wiedły syćkik do wiecności...Mariusz "Harnaś" Kąkol
Trza tez łobocyć:
Wiersz (I miejsce) i proza (III miejsce) Harnasia z konkrusu w 2010
"Świynty Scepon" i "Stworzył Bog Górola" Wiersz (I miejsce) i proza (II miejsce) Harnasia z konkrusu w 2011
Gwara - dział ciecina.eu z tekstami pisanymi Żywiecką gwarą m. in. przez Harnasia
"Świniobici" - Brodas I miejsce w kategorii wiersz w konkrusie w 2012