text:
Piwo
Piwo jo alkoholiski napoj, kenž nastawa wót fermentacije pśetwórjonych zernkow (zwětšego w formje jacmjenjowego słoda). Něnto ako dodaśe do piwa wužywa se chmjel, kenž dajo górkosć, móžne su teke druge wobstatki ako na pśikład wěrce, płody, mjod. Fermentacija źo typiski wót piwowarskich droždźejow.
W Nimskej wětšyna sortow piwa ma mjazy 4,5% a 6% alkohola.
Słowo "piwo" jo wuznamjeniło w prasłowjańskej rěcy jadnorje "piśe", pótom jo se pśemjeniło na zapśimjeśe alkoholiskego napoja.
Wopśimjeśe
Wobstatki[wobźěłaś]
Wóda[wobźěłaś]
Za produkciju piwa jo notne wjele wódy: w piwarnje za 1 hl piwa wužywa se 3,7-10,9 hl wódy[1]. Wětšyna z tej licy źo pak na myśe pśipšawy. W gótowym piwje wóda jo 90% wolumena.
Parametery wódy rozsuźuju wó tom, buźo-li wóna dobra za produkciju piwa. Póžedane parametery wótwisuju wót sorty piwa: na pśikład za piwa tipa stout wužywa se zwětšego twardu wódu, a za piwa tipa pilsner měku wódu.
Zernko[wobźěłaś]
Zernko jo notne, aby daś material za fermentaciju. Typiski wužywa se jacmjenjowy słod, to groni, zernka słoda, kenž se moka, až zachopiju se klěś. Ga zernka se klěju, encymy w zernkach pśeměnjaju cukory w nich na jadnorjejše cukory, kenž mógu byś fermentěrowane wót droždźejow. Proces se pśistaja, sušecy zernka. Wšakoraki cas a temperatura sušenja dajotej słody wšakej barwy: wót jasnych do śamnych.
Casy wužywa se słoda z pšenicy abo žyta. Móžne su specialne wobstatki: cukor, rajs, majs, surowa pšenica, wužywane dokulaž su tuńše abo změnjaju charakteristiku piwa (na pśikład jogo šum abo barwu). Aby droždźeje mógli fermentěrowaś wobstatki, kenž njejsu słody a cukor, notne jo dodanje do piwa specielnych encymow.
Něnto wětšyna piwarnjow njeźěła słodu, ale kupujo jen.
Chmjel[wobźěłaś]
Chmjel jo w piwje wěrca za słod a aroma. Wušej togo chmjel konserwěrujo piwo.
Sorty chmjela źěle se tradicionelnje na sorty za górkosć a sorty za aroma. Chmjel móžo pśidawaś wjelgin wšakorake aroma. Chmjele z Nimskej, Českej a Pólskej maju aroma zela a kóruškow. Nowe sorty z Pódpołnocnej Ameriki mógu měś aroma citrusowych płodow abo mango.
Wjelgin rědko wužywa se za piwo fryšne šyški chmjela, dokulaž njejsu źaržate. Tradicionelnje jo se wužywało sušonych šyškow chmjela, něnto popularnej stej chmjelowy granulat a ekstrakt, kenž stej lažčejšej w transporśe a dlej źaržytej fryšnosć.
Droždźeje[wobźěłaś]
Droždźeje pśidajo se, aby fermentěrowali cukor w alkohol a wuglikowy dioksid. W piwowarstwje wužywa se specielnego sorta droždźejow: piwowych droždźejow (Saccharomyces cerevisiae), kenž źěle se na droždźeje dolneje fermentacije a górneje fermentacije.
Droždźeje dolneje fermentacije daju "cysćejšy" aroma piwa, pśi comž droždźeje górneje fermentacije producěruju wěcej aromatiskich zwězkow wó wóni na pśikład płodow (banana, rjaschena) abo wěrcow (nalchen).
Rědko w fermentacije wobźěliju se druge mikroorganizmy. Belgiske piwa lambic se fermentěruju jano wót źiwych droždźejow z powětša. Pśi warjenju Berliner Weiße mimo droždźejow wobźěliju se mlocnokisalinowe bakterije.
Wjelike piwarnje maju swóje kubłanja droždźejow. Su teke firmy, kenž pśedaju wšake sorty droždźejow.
Jolic piwo jo pasteurizowane a filtrowane, źo na pśedań bźez droždźejow. Su pak piwa, kenž se pśedajo z žywymi droždźejami. Do takich piwow pśidajo se cukor za droždźeje, kótarež źěłaju w piwje drugu fermentaciju.
Gótowanje[wobźěłaś]
Stawizny[wobźěłaś]
Piwo jo jaden z nejstaršych alkoholiskich piśow. Namakanki z Mezopotamiskeje z wokoło 4.000 lět pśed Kristusowym naroźenim pokazuju, až jo tam znali piwo. Sumery su pisali recepty za pśigótowanje piwa, piwo je teke w eposu wó Gilgamešu. Su jo pili pśez słomku, dokulaž njejo było filtrěrowane a su byli w nim kuski zernka. W pśigótowanju jo se wobźělowali jano žeńske.
W Babilonje su gótowali wjele sortow piwa: z jacmjenja, pšenicy a dinkela.
Piwo jo było wažny źěl žywjenja w Egyptojskej. Źěłaśerje jo tam dostawali za zežywjenje klěb a piwo.
W Romje su znali piwo, pak su jo sebje nižej wažyli ako wino.
W srjejźowěku piśe piwa jo było powšykne; tencas piwo jo samo źiśam dawali. Tegdejše piwo jo pak měło mjenjej alkohola ako něnto, piśe wódy jo pśi tom było tšachotne dla bakterijow w njej. Dla słodu jo se dodawało do piwa wšake pśicynki. W kóńcu srjejźowěka chmjel jo zachopił byś nejpopularnjejšy pśicynk.
Pjerše šyroko nałožowane pšawo za piwo jo było Bayerske pšawo cystosći (Reinheitsgebot) z lěta 1516. Jo wóno groniło, až piwo dej se pśigótowaś jano z jacmjenjowego słoda, wódy a chmjela. Něnt góda se, až pśicyna takich wobgranicowanjow jo była, aby z jadnogo boka pšenica a žyto jo słužyli jano k pśigótowanju klěba, a z drugego boka, aby do piwa njejo se dodawało tšachotne zela. Piwo z pšenicy jo mógali pak pśigótowaś w kloštarjach.
Pśed 18. wěkom słod su sušyli nad wognjom z drjewa abo wugla, togodla piwa togo casa jo měli ako se zda aroma dyma. Pózdźej z nowu techniku jo se dało dostaś cysćejšy jasny słod, ale teke śamny słod bźez aroma dyma za piwa tipa porter a stout. Něnto jo słod z aroma dyma rědki a wužywany jano w specialnych piwach.
W 19. wěku su nastali wjele nowosći za piwo: dolna fermentacija a piwo typa "lager", wužyśe pasteurizacije. Louis Pasteur jo w lěśe 1857 wunamakał rolu droždźejow w fermentaciji piwa a jo se zachopiło slěźenje a sajźanje droždźejow. W 20. wěku jasne piwo tipa "lager" jo nastało nejpopularnjejše piwo na swěśe.
Něnto wětšyna šyroko pśedawanych piwow jo pasteurizěrowana a filtrowana. Pasteurizacija dajo piwoju dłujku fryšnosć, dokulaž zabija bakterije a druge mikroorganizmy. Filtrowanje dajo piwoju cystu barwu. Su pak kraje, źož wěsty późěl maju piwa z žywymi droždźejami, to groni bźez pasteurizacije a filtrowanja. Stej to na pśikład Belgiska a Wjelika Britaniska (źož takim piwam se groni "real ale").
Rozdźělenje[wobźěłaś]
Jo wjele metodow rozdźělenja piwow. W nimskej jadna z nich jo pó zakładnej wěrcy, na pśikład połne piwo ma mjazy 11% a 15,9%, mócne wěcej ako 16% a tak dalej. Piwo źěle se teke mjazy drugim pó sorśe słoda (na pś. jasny a śamny), sorśe droždźejow, kenž fermentěruju piwo (na pś. dolneje a górneje fermentacije).
Engelski spisowaśel Michael Jackson jo w lěśe 1977 wudał knigły The World Guide To Beer, źož jo ako prědny kategorizěrował piwa na cełem swěśe. Jogo proca jo se měła wliw na wuwiśe slěźenja piwowych stilow.
Serwěrowanje[wobźěłaś]
-
-
-
Tradicionelne tócenje piwa Schlenkerla z suda
-
"Multi tap" Délirium Café w Brussel
-
-
Oktoberfest w Münchenje, nejwětšy festiwal piwa na swěśe
Wótbywanišća[wobźěłaś]
Nejwětše pśedewześe warjece piwo jo belgisko-brazilske Anheuser-Busch InBev[2], wobsejźaŕ markow Budweiser, Corona, Beck's, Leffe a Stella Artois. Druge město ma SABMiller, wobsejźaŕ markow Grolsch, Miller, Pilsner Urquell a Tyskie. Tśeśe pśedewześe jo nižozemske Heineken, wobsejźaŕ markow Amstel, Heineken, Moretti, Zagorka a Żywiec.
Nejwětšy importer piwa na swěśe jo USA, nejwětšy eksporter jo Mexiko. Nimska jo tśeśi nejwětšy eksporter na swěśe.
Nejwětše konsuměrowanje pó licbje wobydlarjow jo w Českej, pótom w Nimskej.[3]


c: text/html

text:
Tutaj zbieramy linki do stron na któych jest muzyka filmowa
W kategorii „Muzyka Filmowa” proponuję umieszczać nie tylko muzykę z filmów ale również klipy wideo i nagrania studyjne. Myślę, że taki podział na nagrania „na żywo” i „w studio” pozwoli nam łatwiej znajdować to, czego szukamy. Ostatnio znalazłem w necie ten klip. Mam nadzieję, że Ci się spodoba…
Jeśli szukasz w necie muzyki filmowej, możesz użyć fraz:
muzyka filmowa, muzyka filmowa chomikuj, najlepsza muzyka filmowa, rmf muzyka filmowa, muzyka filmowa mp3, polska muzyka filmowa, radio muzyka filmowa, muzyka filmowa radio, muzyka filmowa gladiator, ennio morricone muzyka filmowa, muzyka filmowa ranking, wojciech kilar muzyka filmowa, chomikuj muzyka filmowa, muzyka filmowa nuty, nuty na pianino muzyka filmowa, rmf fm muzyka filmowa, muzyka filmowa download, muzyka filmowa online, muzyka filmowa polska, najlepsza muzyka filmowa ranking, najlepsza muzyka filmowa wszechczasów, radio internetowe muzyka filmowa, nuty muzyka filmowa, dobra muzyka filmowa, gladiator muzyka filmowa, muzyka filmowa do pobrania, jerzy matuszkiewicz muzyka filmowa, darmowa muzyka filmowa, muzyka filmowa chomikuj.pl, filmowa muzyka, najsłynniejsza muzyka filmowa, michał lorenc muzyka filmowa, zmierzch muzyka filmowa, polska muzyka filmowa mp3, muzyka filmowa ostatni mohikanin, muzyka filmowa ennio morricone, zygmunt konieczny muzyka filmowa, muzyka filmowa na telefon, najpiekniejsza muzyka filmowa, muzyka filmowa zmierzch, piekna muzyka filmowa, muzyka filmowa pobierz, youtube pl muzyka filmowa, enrico moricone muzyka filmowa, itp.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nowy Casnik
Nowy Casnik – jo dolnoserbski tyźenik. Nastawki publikuju se głownje dolnoserbski, ale teke nimski. Głowny redaktor jo tuchylu Pólak Grzegorz (Gregor) Wieczorek.
Nowy Casnik nakładujo Ludowe nakładnistwo Domowina. Nakład casnika jo był w lěśe 2004 1.100 eksemplarow.
Stawizny[wobźěłaś]
Nowy Casnik jo naslědnik "Bramborskego Serbskego Casnika", kótaryž jo zachopił 1848 wuchadaś. W lěśe 1918 jo se nakładanje casnika skóńcyło - dla financielnych problemow.
Bogumił Šwjela, slědny redaktor zacynjonego casnika, jo 6. januara 1921 załožył nowy tyźenik "Serbski Casnik". W lětach 1923-1931 zagronita za tyźenik jo była. Mina Witkojc.
W casu nacionalsocializma pśi pówołanju Fryco Rocha ako šefredaktora "Serbskego Casnika" w lěśe 1931 jo zachopił tyźenik jasnje pódpěrowaś politiku kněžarstwa, a samo Žydow a komunistow atakěrowaś. Ned pótom 29. junija 1933 jo se Serbski Casnik zacynił, wó "pjenjeznej njamócy" pišucy.
Pó 2. swětowej wójnje załožył se 1947 Nowy Casnik - nejpjerwjej ako pśiłoga górnoserbskeje "Noweje doby". Wót 1954 wuchada Nowy Casnik zasej ako samostatny tyźenik.
Slědny šefredaktor, kenž jo měł dolnoserbšćinu ako maminu rěc, jo był Wylem Bjero. Pón w lětach 1973-2004 jo tu městno měł Horst Adam, a wót lěta 2006 - Gregor Wieczorek.


text:
Afy prawe
Afy prawe, antropoidy – infrařůnd cyckacůw primatnych kery uobejmuje:
- afy šyrokošnupowe (Platyrrhini=Ceboidea) – afy Nowygo Śwjata
- afy wůnskošnupowe (Catarrhini)
- afy wůnskošnupowe zwjeřokštoutne (Cercopithecoidea) – afy Starygo Śwjata
- afy čuekokštoutne (wůnskošnupowe čuekokštoutne) (Hominoidea)
Majům uůne roztomajto wjelgość, nojmyńšo, pigmejka, je myńšo uod wewjůrki, nojwjynkšy gatůnek, goryl, je srogšy uod čowjeka.
Ćauo afůw je pokryte myńi abo baři gynstymi škutami, twořůncymi čynsto na uebje i karku zorta gřiwy. Pozbawjůne škutůw můgům być yno gymba, duońy, podešwy šuapůw a uokolice půřidkůw. Ubarwjyńy afůw je zwykle ćymne i skrůmne, yno tajle ćoua bez škutůw bywajům zabarwjůne jaskrawo. Kajńikaj tyž wystympujům u ńykerych zortůw afůw trocha žywše i baři kůntrastowe kolory škutůw.
W přećiwjyństwje do inkšych řyndůw ssokůw, u afůw můzgočaška je śilńy rozwińjynto i baři zaokrůnglůno. Cechům charakterystyčnům čašek afůw je tyž kštout uočodouůw, skerowanych do přodku (wyraźńij niž u moupjatek) i blank uoddźelůnych uod jům skrůńowych. Ůzymbjyńy afůw je poune.
Wjynkšość afůw žyje we stadach abo grupach uo charakteře familjůw, uo rozbudowanej struktuře spouečnej. Wystympujům tyž gatůnki můnůgamične. Čynstoś stadu přewodźi nojśilńijšy samjec. U samic wystympuje 4-tydńowy cykl mynstruacyjny, brak sezůnowośći urodzyń. Samica rodźi zwykle jydno mode, kere bez dugšy čas je při matce, třimajůnc śe jům fest kůńčynůma.


text:
Nicolaus Copernicus
Nicolaus Copernicus Torinenis (ur. 19 lutygo 1473 we Torůńu, zm. 24 moja 1543 we Frůmborku) – polski[1]. astrůnům, matymatyk, prawńik, ekůnůmista, stratyg, dochtůr, poeta, astrolůg, tumocz, kanclerz kapitůły warmińskij uod 1511, kanůńik warmiński, scholastyk wrocławski, duchowny katolicki.
Jygo nojważńijszym dźołym je De revolutionibus uorbium coelestium – Uo uobrotach sfer ńybjeskych (pracowoł nad ńim we lotach 1515-1530, nale ukozoło śe dźepjyro we 1543 roku we Norymberdze naszkryflane we uaćińskij godce)[2], we kerym uopisoł heljocyntryczno wizyjo wszychśwjota we mańyra wystarczajůnco szczygůłowy, by můgła stać śe naukowo użyteczno. Uogoszůno bez ńygo teoryjo heljocyntryzmu bůła nojważńijszům rewolucyjůom naukowům we dźejach ludzkośći uod czasůw starożytnych, mjanowanům ńykedy przewrotym koperńikańskym (uod polskigo spolszczyńo nazwiska na Kopernik).
Przipisy
- ↑ Narodowość polskům podowo wjynkszość zdrzudłůw, ńy ino polskych, m.in. Mjyndzynarodowa Ůńja Astrůnůmiczno a Yncyclopedyjno Encarta Microsoftu. We tajli ńypolskych zdrzudłůw padajům argůmynty za narodowośćům mjymjeckům, m.in. brak prac uopublikowanych we polskij godce przi istńyńu prac Copernicusa wydanych po mjymjecku a tyż mjymjecke pochodzyńy matki Copernicusa
- ↑ Po prowdźe De revolutionibus – uo uobrotach. Drůgi człůn titla zostoł dodany pod ajnflusym zastrzeżyń wysůńyntych bez cynzura kośćelno, coby ńy podkreślać ruchu uobrotowygo Źymi


text:
Religijo
Religijo to systym wjeřyń i praktyk, uokreślajůncy relacyjo jydnostki do růžńy pojmowanyj sfery sacrum, jyli śwjyntośći i sfery boskij. Mańifestuje śe uůna we wymjaře doktrynalnym (doktryna, wjara), we čynnośćach religijnych (np. kult), we sfeře spouečno-orgańizacyjnyj (wspůlnota religijno, np. Kośćou) i we sfeře duchowośći indywidualnyj (m.in. mistyka).
Relacyjo jydnostki do sacrům kůncyntruje śe wokůu počuća śwjyntośći - chyńći zbližyńo śe do sacrům, počuća lynku, čći abo dystansu wobec ńygo.


text:
Notariusze Izby Warszawa - lista Kancelarii
- Notariusz Warszawa (dzielnica Bielany) - Karolina Kuźniar
- Notariusz Babice Nowe - Małgorzata Tomczyk-Perłowska
- Notariusz Błonie - Jarosław Makijewski
- Notariusz Góra Kalwaria - Leszek Guzik
- Notariusz Grodzisk Mazowiecki - Jarosław Bluszcz
- Notariusz Grodzisk Mazowiecki - Barbara Borysiak
- Notariusz Grodzisk Mazowiecki - Beata Kuczyńska
- Notariusz Grodzisk Mazowiecki - Piotr Kuczyński
- Notariusz Grodzisk Mazowiecki - Magdalena Sieradz-Podsiadły
- Notariusz Józefów - Katarzyna Bilewicz-Królasik
- Notariusz Komorów - Jarosław Kawczyński
- Notariusz Konstancin-Jeziorna - Tomasz Czyżewski
- Notariusz Konstancin-Jeziorna - Karolina Góźdź
- Notariusz Konstancin-Jeziorna - Beata Możdżyńska
- Notariusz Legionowo - Igor Baranowski
- Notariusz Legionowo - Zbigniew Klejment
- Notariusz Legionowo - Mariusz Kmiecik
- Notariusz Legionowo - Magdalena Piłaszewicz
- Notariusz Legionowo - Jacek Ruszkowski
- Notariusz Legionowo - Dorota Wójcik
- Notariusz Leszno - Mirosława Brandt
- Notariusz Łazy - Iwona Janas
- Notariusz Łomianki - Gabriela Marzinek
- Notariusz Łomianki - Julita Sobczyk
- Notariusz Łomianki - Irmina Talacha
- Notariusz Marki - Beata Jędrychowska-Michaś
- Notariusz Milanówek - Joanna Kalina
- Notariusz Milanówek - Agata Karnicka-Kawczyńska
- Notariusz Nadarzyn - Rafał Olbryt
- Notariusz Otwock - Maria Cegielska
- Notariusz Otwock - Jolanta Osipienko
- Notariusz Otwock - Sławomir Puczyłowski
- Notariusz Otwock - Monika Szuladzińska
- Notariusz Otwock - Maciej Wasiak
- Notariusz Otwock - Barbara Wójcik
- Notariusz Ożarów Mazowiecki - Katarzyna Niewińska-Wierchowiec
- Notariusz Ożarów Mazowiecki - Małgorzata Podgórska
- Notariusz Ożarów Mazowiecki - Renata Żurawska
- Notariusz Piaseczno - Wojciech Breksa
- Notariusz Piaseczno - Beata Brydak
- Notariusz Piaseczno - Julia Fersten
- Notariusz Piaseczno - Wojciech Fortuński
- Notariusz Piaseczno - Paweł Gmerek
- Notariusz Piaseczno - Maria Łukasik
- Notariusz Piaseczno - Jarosław Pluta
- Notariusz Piaseczno - Małgorzata Przybysz
- Notariusz Piaseczno - Rafał Wiśniewski
- Notariusz Piaseczno - Stefan Wiśniewski
- Notariusz Piastów - Agnieszka Antonowicz
- Notariusz Pruszków - Hanna Grodzińska
- Notariusz Pruszków - Artur Janik
- Notariusz Pruszków - Katarzyna Jędrzejczak-Brzezińska
- Notariusz Pruszków - Beata Zdziebłowska-Gidian
- Notariusz Pruszków - Henryk Żuczek
- Notariusz Radzymin - Małgorzata Ożarowska
- Notariusz Radzymin - Marek Rowicki
- Notariusz Radzymin - Aneta Wilkowska-Płóciennik
- Notariusz Raszyn - Ryszard Domżał
- Notariusz Serock - Klaudia Lubecka
- Notariusz Wołomin - Katarzyna Janik
- Notariusz Wołomin - Anna Kroczek
- Notariusz Wołomin - Małgorzata Nowicka
- Notariusz Wołomin - Monika Wolska-Fesołowicz
- Notariusz Ząbki - Zbigniew Kroczek
- Notariusz Zielonka - Anna Dziedzic
- Notariusz Warszawa - Waldemar Adamus
- Notariusz Warszawa - Marzena Ambroziak
- Notariusz Warszawa - Wanda Andrzejewska-Orzechowska
- Notariusz Warszawa - Magdalena Archutowska
- Notariusz Warszawa - Magdalena Arendt
- Notariusz Warszawa - Halina Banaś-Łosiewicz
- Notariusz Warszawa - Jolanta Barej
- Notariusz Warszawa - Elżbieta Barej-Magiera
- Notariusz Warszawa - Marek Bartnicki
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Bartosiewicz-Wlazło
- Notariusz Warszawa - Justyna Baszuk
- Notariusz Warszawa - Barbara Bąbka
- Notariusz Warszawa - Rafał Bąbka
- Notariusz Warszawa - Tomasz Bąbka
- Notariusz Warszawa - Joanna Bestyńska
- Notariusz Warszawa - Mariusz Białecki
- Notariusz Warszawa - Ewa Bieniek
- Notariusz Warszawa - Piotr Bilewicz
- Notariusz Warszawa - Maciej Biwejnis
- Notariusz Warszawa - Paweł Błaszczak
- Notariusz Warszawa - Robert Błaszczak
- Notariusz Warszawa - Iwona Bogusławska
- Notariusz Warszawa - Olga Bogusz
- Notariusz Warszawa - Maria Bołdok
- Notariusz Warszawa - Wiktor Bołdok
- Notariusz Warszawa - Katarzyna Borawska
- Notariusz Warszawa - Krzysztof Borawski
- Notariusz Warszawa - Sławomir Borzęcki
- Notariusz Warszawa - Elżbieta Brudnicka
- Notariusz Warszawa - Anna Brudnicka-Chochoł
- Notariusz Warszawa - Barbara Bryl
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Brylewska-Iwańczyk
- Notariusz Warszawa - Ewa Brzezińska
- Notariusz Warszawa - Anna Brzozowska
- Notariusz Warszawa - Jakub Budziszewski
- Notariusz Warszawa - Jolanta Bujalska
- Notariusz Warszawa - Krzysztof Buk
- Notariusz Warszawa - Paweł Chałupczak
- Notariusz Warszawa - Anna Chełstowska
- Notariusz Warszawa - Katarzyna Chmielewska
- Notariusz Warszawa - Renata Choromańska
- Notariusz Warszawa - Dorota Ciechomska
- Notariusz Warszawa - Mirosława Ciemienga
- Notariusz Warszawa - Agnieszka Colombie
- Notariusz Warszawa - Wieńczysława Cubała
- Notariusz Warszawa - Ewa Cubała-Chałupczak
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Cugowska-Grunwald
- Notariusz Warszawa - Paweł Cupriak
- Notariusz Warszawa - Tomasz Cygan
- Notariusz Warszawa - Grażyna Cylińska
- Notariusz Warszawa - Alina Cytryńska
- Notariusz Warszawa - Aldona Czamarska
- Notariusz Warszawa - Jarosław Czarnecki
- Notariusz Warszawa - Edyta Czartoryska-Ganczewska
- Notariusz Warszawa - Ewa Czekała
- Notariusz Warszawa - Anna Dańko-Roesler
- Notariusz Warszawa - Iwona Dąbrowska
- Notariusz Warszawa - Magdalena Dąbrowska
- Notariusz Warszawa - Joanna Deczkowska
- Notariusz Warszawa - Teresa Dębska-Grelus
- Notariusz Warszawa - Marzena Dmochowska
- Notariusz Warszawa - Michał Domański
- Notariusz Warszawa - Robert Dor
- Notariusz Warszawa - Elżbieta Drążek
- Notariusz Warszawa - Ewelina Dudek
- Notariusz Warszawa - Krzysztof Dybalski
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Farion
- Notariusz Warszawa - Tomasz Filipowski
- Notariusz Warszawa - Władysława Filochowska
- Notariusz Warszawa - Bogumiła Gańko
- Notariusz Warszawa - Jolanta Gardocka
- Notariusz Warszawa - Marzena Gawryś
- Notariusz Warszawa - Rafał Gąsiewski
- Notariusz Warszawa - Agnieszka Genczelewska
- Notariusz Warszawa - Joanna Gieryszewska-Sobolak
- Notariusz Warszawa - Robert Giler
- Notariusz Warszawa - Waldemar Gładkowski
- Notariusz Warszawa - Martyna Gonstał
- Notariusz Warszawa - Janusz Góral
- Notariusz Warszawa - Mariusz Grelus
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Gromek
- Notariusz Warszawa - Sylwester Grzebinoga
- Notariusz Warszawa - Janina Halicka
- Notariusz Warszawa - Bożena Handzlik
- Notariusz Warszawa - Emilia Hermaszewska
- Notariusz Warszawa - Jerzy Horban
- Notariusz Warszawa - Marek Hrymak
- Notariusz Warszawa - Alicja Huziuk
- Notariusz Warszawa - Renata Izdebska-Skwara
- Notariusz Warszawa - Anna Jabłońska
- Notariusz Warszawa - Bartłomiej Jabłoński
- Notariusz Warszawa - Dariusz Jabłoński
- Notariusz Warszawa - Andrzej Jacewicz
- Notariusz Warszawa - Miron Jakubiak
- Notariusz Warszawa - Teresa Jamróz-Wiśniewska
- Notariusz Warszawa - Teresa Janeczko
- Notariusz Warszawa - Maria Janowska
- Notariusz Warszawa - Piotr Janus
- Notariusz Warszawa - Ewa Jarmużewska-Mauthe
- Notariusz Warszawa - Włodzimierz Jarzyło
- Notariusz Warszawa - Justyna Jaśkiewicz
- Notariusz Warszawa - Marlena Jaworska-Werniewicz
- Notariusz Warszawa - Jan Jodłowski
- Notariusz Warszawa - Hanna Kacprzak-Kucharska
- Notariusz Warszawa - Agnieszka Kacprzycka
- Notariusz Warszawa - Łucja Kalisz
- Notariusz Warszawa - Dorota Kałowska
- Notariusz Warszawa - Paweł Kania
- Notariusz Warszawa - Magdalena Karczewska-Woźnica
- Notariusz Warszawa - Andrzej Karpowicz
- Notariusz Warszawa - Jarosław Kasperek
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Kempińska-Rusek
- Notariusz Warszawa - Krystyna Kędra
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Kędzierska
- Notariusz Warszawa - Monika Kędzierska
- Notariusz Warszawa - Artur Kędzierski
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Kieruzal-Rydzewska
- Notariusz Warszawa - Paweł Kita
- Notariusz Warszawa - Maria Kokoszczyńska
- Notariusz Warszawa - Rafał Kokoszewski
- Notariusz Warszawa - Marta Kolbusz
- Notariusz Warszawa - Grzegorz Kołakowski
- Notariusz Warszawa - Julian Kołakowski
- Notariusz Warszawa - Czesława Kołcun
- Notariusz Warszawa - Monika Kołodzińska
- Notariusz Warszawa - Marek Konarski
- Notariusz Warszawa - Andrzej Korewicki
- Notariusz Warszawa - Magdalena Korobowicz
- Notariusz Warszawa - Danuta Kosim-Kruszewska
- Notariusz Warszawa - Krzysztof Kosiorkiewicz
- Notariusz Warszawa - Dorota Kossewska
- Notariusz Warszawa - Jacek Kossewski
- Notariusz Warszawa - Anna Kotuniak
- Notariusz Warszawa - Tomasz Kotuszewski
- Notariusz Warszawa - Artur Kozak
- Notariusz Warszawa - Elżbieta Koziorowska
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Krakowiecka
- Notariusz Warszawa - Dariusz Kramarz
- Notariusz Warszawa - Zbigniew Krawczak
- Notariusz Warszawa - Iwona Krupińska
- Notariusz Warszawa - Krzysztof Kruszewski
- Notariusz Warszawa - Zofia Krysik
- Notariusz Warszawa - Sebastian Kubań
- Notariusz Warszawa - Sylwia Kubicka
- Notariusz Warszawa - Andrzej Kucewicz
- Notariusz Warszawa - Jacek Kud
- Notariusz Warszawa - Jacek Kukulski
- Notariusz Warszawa - Ewa Kulbat
- Notariusz Warszawa - Ewa Kulesza
- Notariusz Warszawa - Lilia Kuligowska
- Notariusz Warszawa - Mirosław Kupis
- Notariusz Warszawa - Daniel Kupryjańczyk
- Notariusz Warszawa - Paweł Kurciński
- Notariusz Warszawa - Ewa Kuśmierowska
- Notariusz Warszawa - Grzegorz Kuzara
- Notariusz Warszawa - Luiza Kwaśnicka
- Notariusz Warszawa - Joanna Lechowicz
- Notariusz Warszawa - Artur Leonarski
- Notariusz Warszawa - Aneta Leszczyńska
- Notariusz Warszawa - Waldemar Leśniewski
- Notariusz Warszawa - Władysław Lewandowski
- Notariusz Warszawa - Joanna Lewczuk
- Notariusz Warszawa - Żywia Lipińska
- Notariusz Warszawa - Michał Lorenc
- Notariusz Warszawa - Waldemar Lumperta
- Notariusz Warszawa - Krzysztof Łaski
- Notariusz Warszawa - Marcin Łaski
- Notariusz Warszawa - Katarzyna Łęczycka
- Notariusz Warszawa - Barbara Łukaszewicz
- Notariusz Warszawa - Michał Łukaszewicz
- Notariusz Warszawa - Piotr Maciejko
- Notariusz Warszawa - Elżbieta Magnuszewska-Binek
- Notariusz Warszawa - Marek Majchrzak
- Notariusz Warszawa - Irena Majorowicz
- Notariusz Warszawa - Maciej Makowski
- Notariusz Warszawa - Anna Malinowska
- Notariusz Warszawa - Ilona Marchocka
- Notariusz Warszawa - Tomasz Markuszewski
- Notariusz Warszawa - Janusz Marmaj
- Notariusz Warszawa - Anna Marszałek
- Notariusz Warszawa - Grzegorz Mataniak
- Notariusz Warszawa - Maja Matiakowska
- Notariusz Warszawa - Paweł Matusiak
- Notariusz Warszawa - Karolina Matusiewicz
- Notariusz Warszawa - Piotr Matysiak
- Notariusz Warszawa - Andrzej Micorek
- Notariusz Warszawa - Izabela Miklas
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Morelowska-Mamińska
- Notariusz Warszawa - Ewa Mroczek
- Notariusz Warszawa - Agnieszka Mroczkowska-Gołowicz
- Notariusz Warszawa - Joanna Naciążek
- Notariusz Warszawa - Jacek Nalewajek
- Notariusz Warszawa - Kinga Nałęcz
- Notariusz Warszawa - Sławomir Namielski
- Notariusz Warszawa - Jolanta Niedziela
- Notariusz Warszawa - Alina Niewczas-Zajączkowska
- Notariusz Warszawa - Joanna Niewińska
- Notariusz Warszawa - Anna Niżyńska
- Notariusz Warszawa - Joanna Nowakowska-Drapała
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Nowicka
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Nowosielska
- Notariusz Warszawa - Krzysztof Nurkowski
- Notariusz Warszawa - Sławomir Ogonek
- Notariusz Warszawa - Maria Ogrodzińska-Zalewska
- Notariusz Warszawa - Iwona Okołotowicz
- Notariusz Warszawa - Jerzy Olszewski
- Notariusz Warszawa - Paweł Orłowski
- Notariusz Warszawa - Beata Otkała
- Notariusz Warszawa - Adam Paluch
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Pałgan-Paszka
- Notariusz Warszawa - Hubert Perycz
- Notariusz Warszawa - Karolina Pękala
- Notariusz Warszawa - Tomasz Pieper
- Notariusz Warszawa - Karolina Pietkiewicz-Murawska
- Notariusz Warszawa - Marta Pilecka-Błaszczak
- Notariusz Warszawa - Elżbieta Piotrowska
- Notariusz Warszawa - Marek Płaska
- Notariusz Warszawa - Piotr Podleś
- Notariusz Warszawa - Ewa Polz
- Notariusz Warszawa - Magdalena Proniewicz
- Notariusz Warszawa - Hanna Prus-Głowacka
- Notariusz Warszawa - Matylda Przybylska
- Notariusz Warszawa - Andrzej Przybyła
- Notariusz Warszawa - Agnieszka Przybysiak
- Notariusz Warszawa - Piotr Przybysz
- Notariusz Warszawa - Marzena Radlińska
- Notariusz Warszawa - Mateusz Rajca
- Notariusz Warszawa - Grzegorz Rogala
- Notariusz Warszawa - Ewa Rokos
- Notariusz Warszawa - Janusz Rudnicki
- Notariusz Warszawa - Marek Rudziński
- Notariusz Warszawa - Artur Rusek
- Notariusz Warszawa - Zofia Rutkowska
- Notariusz Warszawa - Dorota Rynkiewicz-Szafurska
- Notariusz Warszawa - Elżbieta Rześna-Barylska
- Notariusz Warszawa - Dariusz Sałajczyk
- Notariusz Warszawa - Ewa Serafin
- Notariusz Warszawa - Piotr Siciński
- Notariusz Warszawa - Robert Sielski
- Notariusz Warszawa - Anna Sieniawska
- Notariusz Warszawa - Leszek Sieniawski
- Notariusz Warszawa - Aneta Sitnicka-Urbaniak
- Notariusz Warszawa - Barbara Skoczyńska-Soroko
- Notariusz Warszawa - Piotr Skoworodko
- Notariusz Warszawa - Rafał Skup
- Notariusz Warszawa - Marcin Skurowski
- Notariusz Warszawa - Magdalena Słomkowska
- Notariusz Warszawa - Monika Smaga
- Notariusz Warszawa - Grażyna Socha
- Notariusz Warszawa - Mariusz Soczyński
- Notariusz Warszawa - Tadeusz Sojka
- Notariusz Warszawa - Igor Soroka
- Notariusz Warszawa - Piotr Soroka
- Notariusz Warszawa - Izabella Soroko-Borska
- Notariusz Warszawa - Anna Sota
- Notariusz Warszawa - Mirosława Stachyra
- Notariusz Warszawa - Iwona Starzyk-Wojnar
- Notariusz Warszawa - Urszula Statkiewicz-Wysocka
- Notariusz Warszawa - Agnieszka Stefańska
- Notariusz Warszawa - Bożena Strojnowska
- Notariusz Warszawa - Sławomir Strojny
- Notariusz Warszawa - Monika Strus-Siodłowska
- Notariusz Warszawa - Ryszard Strzelczyk
- Notariusz Warszawa - Agnieszka Stybel
- Notariusz Warszawa - Adam Suchta
- Notariusz Warszawa - Robert Sutowski
- Notariusz Warszawa - Katarzyna Szachułowicz-Deszczyńska
- Notariusz Warszawa - Artur Szadkowski
- Notariusz Warszawa - Krzysztof Szczepański
- Notariusz Warszawa - Wojciech Szczypkowski
- Notariusz Warszawa - Joanna Szeszkowska
- Notariusz Warszawa - Aneta Szkutnik
- Notariusz Warszawa - Anna Szulc
- Notariusz Warszawa - Joanna Szumańska
- Notariusz Warszawa - Magdalena Szymańska
- Notariusz Warszawa - Dominik Szymczak
- Notariusz Warszawa - Jakub Szymczak
- Notariusz Warszawa - Katarzyna Szymczak
- Notariusz Warszawa - Joanna Ślizak
- Notariusz Warszawa - Magdalena Śmietanka
- Notariusz Warszawa - Roman Tokarczyk
- Notariusz Warszawa - Katarzyna Towarek
- Notariusz Warszawa - Andrzej Trzebiński
- Notariusz Warszawa - Agnieszka Tulczyńska-Ożga
- Notariusz Warszawa - Beata Turkot
- Notariusz Warszawa - Krzysztof Tuzinek
- Notariusz Warszawa - Dorota Tyczyńska-Grzeszyk
- Notariusz Warszawa - Magdalena Ułanowska
- Notariusz Warszawa - Iwona Umecka
- Notariusz Warszawa - Michał Walkowski
- Notariusz Warszawa - Elżbieta Warchoł
- Notariusz Warszawa - Zbigniew Warchoł
- Notariusz Warszawa - Grażyna Wasilewska-Kloc
- Notariusz Warszawa - Beata Waszkiewicz
- Notariusz Warszawa - Marek Watrakiewicz
- Notariusz Warszawa - Fabian Wawrzyniak
- Notariusz Warszawa - Wiktor Wągrodzki
- Notariusz Warszawa - Patrycja Wąsowska
- Notariusz Warszawa - Anita Wielopolska-Fonfara
- Notariusz Warszawa - Dariusz Wierzchucki
- Notariusz Warszawa - Mirosław Więch
- Notariusz Warszawa - Łukasz Wilk
- Notariusz Warszawa - Joanna Wiszniewska
- Notariusz Warszawa - Magdalena Witkowska
- Notariusz Warszawa - Tomasz Wojciechowski
- Notariusz Warszawa - Bogusław Wojnowski
- Notariusz Warszawa - Anna Wolska
- Notariusz Warszawa - Andrzej Wolski
- Notariusz Warszawa - Ewa Wozikowska-Kuzara
- Notariusz Warszawa - Grażyna Wójcik
- Notariusz Warszawa - Piotr Wójcik
- Notariusz Warszawa - Barbara Wróblewska
- Notariusz Warszawa - Małgorzata Wróblewska
- Notariusz Warszawa - Robert Wróblewski
- Notariusz Warszawa - Joanna Wrzochalska-Zaręba
- Notariusz Warszawa - Wojciech Wypych
- Notariusz Warszawa - Jarosław Wyrembak
- Notariusz Warszawa - Marzenna Wyrzykowska
- Notariusz Warszawa - Jolanta Zabielska
- Notariusz Warszawa - Marta Zabielska
- Notariusz Warszawa - Leszek Zabielski
- Notariusz Warszawa - Anna Zaborowska-Nowocień
- Notariusz Warszawa - Jadwiga Zacharzewska
- Notariusz Warszawa - Marta Zachorska-Majdykowska
- Notariusz Warszawa - Lech Zakrzewski
- Notariusz Warszawa - Agnieszka Zalewska-Fowler
- Notariusz Warszawa - Aleksandra Zapart
- Notariusz Warszawa - Agnieszka Zawisza
- Notariusz Warszawa - Hanna Zbrzeżna-Cąkała
- Notariusz Warszawa - Wojciech Zieleniewski
- Notariusz Warszawa - Ilona Zielińska
- Notariusz Warszawa - Marek Zieliński
- Notariusz Warszawa - Paweł Ziemiańczyk
- Notariusz Warszawa - Joanna Żarska-Nowaczyńska
- Notariusz Warszawa - Tamara Żurakowska
- Notariusz Warszawa - Anita Hnatyszyn


text:
Cypr
Cypr, Cypryjsko Republika (gr. Kuπpoς, Kuπpιakή Anuokpatίa; tur. Kıbrıs, Kıbrıs Cumhuriyeti) je państwo na wyspje Cypr, na Strzůdźymnym Morzu, 113 km na połedńe uod Turcyje. Stolica Cypru je Ńikozyjo. Půłnocno tajla je mjanowano Turecko Republika Půłnocnygo Cypru a ńy wlazuje do Ojropejskij Uńije – ńyuznowane państwo.
Geografijo[Sprowjej]
Cypr, kerygo wjyrch je 9 250 km² (ze czygo 3 555 km² to je Turecko Republika Půłnocnygo Cypru) je rozlygowany we wschodńij tajli Strzůdźymnygo Morzo. Brzyg Cypru je dugi na 648 km. Nojwyższy půnkt Cypru je wjyrch Mount Olympus, kery mo 1 951 m. Ńimo tygo, iże państwo je wyspům, mo grańica ze Wjelgům Brytańijům, a to skiż brytyjskich wojskowych bazůw - Akrotiri a Dhekelije.


text:
Kazachstůn
Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. ҚaзaқcTaH, ҚaзaқcTaH Pecпyблиkacы; rus. KaзaxcTaH, Pecпyблиka KaзaxcTaH) – państwo ležůnce tajlowo we Ojropje (5,4% powjyřchńi – teryny na zachůd uod řyki Emba) a tajlowo we Azyji, powstoue we 1991 we wyńiku rozpadu SSSR. Grańičy s nastympujůncymi państwami: Chinůma (1460 km grańicy), Kirgistanym (980 km), Turkmyńistanym (380 km), Ůzbekistanym (2300 km) a Federacyjům Rosyjskům (6467 km). Uůnčno dugość grańic Kazachstanu wynośi 12 187 km. Kazachstan mo tyž dostymp do nojwjynkšygo jeźora śwjata – Mořa Kaspijskigo na dugośći 2340 km.


text:
Michoł Ańoł
Michou Ańou, po prowdźe Michelangelo Buonarroti, poune mjano Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni (rodz. 6 marca 1475 we Caprese, um. 18 luty 1564 we Řimje) – italski malyř, řeźbjoř, poeta a twůrca baukunštu s epoki uodrodzyńo. Mjyndzy inkšymi, namalowou freski we Kaplicy Sykstyńskij, a s řeźbůw kere zuůnačůu nojbaři znůme sům "Pietà" a Dawid. Zaprojektowou tyž kopůua Bazyliki Śwjyntygo Pyjtra.
Dźouou we Bolůńije, Floryncyje, a nojwjyncyj we Řimje, kaj můg kořistać s mecynatu papjyža.
Auskuplůngi[Sprowjej]


text:
Sahara
Sahara jo ze źewjeś milionow kwadratnymi kilometerami nejwětša pusćina na zemi. Wupśestrěwa se w pódpołnocnej Africe mjaz Atlantiskim oceanom a Cerwjenym mórjom a jo z pódwjacora do pódzajtša wokoło 5000 km šyroka, z pódpołnocu do pódpołdnja wokoło 2000 km. Jeje połoženja dla płaśi Sahara kaž ako wobrotnošyrinowa pusćina. Rěcna oaza Nila pśetergujo Saharu w Egyptojskej.
Na pódpołnoc Sahary namaka se Maghreb (arabski za „pódwjacor“), na pódpołdnjo tak mjenjowany sahel („pśibrjog“). Staty w Saharje su Egyptojska, Libyska, Mali, Niger, Čad, Sudan, Mawretanska, Pódwjacorna Sahara, Marokko, Algeriska a Tuneziska.
Nejwětšy źěl Sahary zestaji se z kamjeńtneje abo skalneje pusćiny (hammada) abo teke ze jědernikoweje pusćiny (serir). Sławna pěskowa pusćina (erg) twóri jano pěśinu cełeje płoni. Nejwuše městno w Saharje jo Emi Koussi w górinach Tibesti (3.415 m). Jadnučka stawna rěka jo Nil.
Klima w Saharje jo sucha a wódnjo góruca, cełolětnje z pasatowym wětšom. Nocy pak mógu byś wjelgin zymne, w zymje samo z temperaturami pód nul stopnjami. Pśerězna pitśa spadkow jo jano 45 mm; w někotarych lětach se scełego njedešćujo.


text:
Prostokůnt
Prostokůnt – we plańimetryji je czworokůnt, kery mo wszyjstke eki proste (skiż tygo mo take mjano). Prostokůnt je ekstra růwnoleguobokiem. Ekstra prostokůntym je kwadrat, kery mo wszyjske boki tyj samyj dugośći. Przekůntne prostokůnta sům take same a przerzynajům śe we połowje. Prostokůnt kery ńy je kwadratym mo dwje uośe symetryje růwnoległe do bokůw a przerzynajůnce śe we půnktach przerzynańo przekůntnych. Suma ekůw we prostokůnće je dycki 360° = (2π) rad.
Wzory[Sprowjej]
- - dugośći bokůw.
Dugość przekůntnej:


text:
SALONY KOSMETYCZNE KATOWICE
KATOWICE : ZDROWIE I URODA
-
salony kosmetyczne w Katowicach
Lista salon kosmetyczny Katowice, mapa salonów kosmetycznych w Katowicach, ranking 47 katowickie salony kosmetyczne, katalog 47 salonów kosmetycznych w Katowicach, kosmetyczka
salon kosmetyczny, Katowice, Paderewskiego 65
salon kosmetyczny, Katowice, Witosa 22a lok. 7
salon kosmetyczny, Katowice, ul. Stawowa 3
salon kosmetyczny, Katowice, Staromiejska 10/8
salon kosmetyczny, Katowice, ul. Mariacka 7, 40 – 014
salon kosmetyczny, Katowice, Młyńska 17
salon kosmetyczny, Katowice, ul. Kormoranów 40
salon kosmetyczny, Katowice, ul. Jordana 19
salon kosmetyczny, Katowice, ul. Wesoła 3
salon kosmetyczny, Katowice, Sandomierska 10a
salon kosmetyczny, Katowice, Poleska 30
salon kosmetyczny, Katowice, Al. Korfantego 70/7
Centrum DER-MED TO WIĘCEJ NIŻ GABINET...
Centrum DER-MED TO WIĘCEJ NIŻ GABINET...
salon kosmetyczny, Katowice, Katowicka 39
salon kosmetyczny, Katowice, Teatralna 10/1a
salon kosmetyczny, Katowice, Al. Korfantego 70/7
salon kosmetyczny, Katowice, Sokolska 80
salon kosmetyczny, Katowice, Mariacka 7
salon kosmetyczny, Katowice, Rolna 43
salon kosmetyczny, Katowice, Al. Korfantego 18
salon kosmetyczny, Katowice, Skargi 6
salon kosmetyczny, Katowice, Warszawska 38
salon kosmetyczny, Katowice, Mickiewicza 14
salon kosmetyczny, Katowice, Kościuszki 49
salon kosmetyczny, Katowice, Słowackiego 10
salon kosmetyczny, Katowice, Al. Korfantego 9
salon kosmetyczny, Katowice, Dyrekcyjna 9
salon kosmetyczny, Katowice, Świdnicka 21
salon kosmetyczny, Katowice, Strzelecka 19
salon kosmetyczny, Katowice, Chorzowska 7
salon kosmetyczny, Katowice, Dunikowskiego 20


text:
Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro (rodz. 5 lutego 1985 r. we Funchal) – portugalijski fusbalszpiler, kery gro we Realu Madryt. Zauobycz gro kej půmager, abo napadźorz.
We lotach 2001-2003 groł we Sportingu Lizbůna, kaj zagroł 25 szpilůw a trefjůł 4 tory. Ńyskorzi wystympowoł we Manchester United, kaj zagroł 196 szpilůw a trefjůł 84 tory. Uod 2009 gro we Realu Madryt kaj do 3 listopada 2012 zagroł 111 szpilůw a trefjůł 123 tory. Erbnůł Złoto Bala za 2008, a Złoto Bala FIFA za 2013 rok.
Sztatystyki karjery[Sprowjej]
[2]
1(Superpuhar krejowy,Superpuhar Ojropy UEFA, Klubowe Mistrzostwa Śwjata)
Necowe uodwołańa[Sprowjej]
Przipisy


text:
Pódzajtšnoserbske dialekty
Pódzajtšnoserbske dialekty su wumrěte transitiwne pólsko-dolnoserbske dialekty pódwjacornosłowjańskich rěcy. Su pśi wšom znate z Nowego testamenta Mikolaja Jakubicy z 1548 lěta a słownika Hieronima Megisera z lěta 1603, a wót togo su cesto pomjenjowane dialekty Jakubicy a Megisera[1][2].
Tu rěc su gronili awtochtony mjazy rěkami Nysu a Bobrom. Originelna granica mjazy pólskimi dialektami a serbskimi dialektami jo snaź šła spóromje Bobra a Odry, pak slědy nazalnego wugrona su tež w toponomastiskem materialu na pódwjacor wót Bobra[3]. W XVI-XVII stolěśu jo ta granica se mógła pógnuś. Serbski stawiznaŕ Frido Metsk jo gódał, až ta granica była spóromje Bobra, pón pśez městna Wysoka, Lipno, Trzebule, Ciemnice, Radnice, Budachów a Gola. Pón by granica šła spóromje Pliški samo pó Urad. To jo hypotetiska granica, kenž wuchada ně wót toponomastiskego materiala, ale wót informacijow wó wendiskej populaciji. Trjeba pak markowaś, až ako Wendy byli su ranjej pomjenjowani teke luźe, kenž gronili połobske abo samo pólske dialekty, toś tu hypotezu trjeba braś wobglědniwje.
Dokulaž su pódzajšnoserbske dialekty transitiwne, toponomastiske informacije snadne, a dialekt Jakubicy a Megisera njemóžny k lokalizěrowanju, njemóžno akuratnje pśeslěźiś pólsko-serbsku granicu. Pódzajtšnoserbske dialekty su pó źělach wuźaržali do XX stolěśa wokoło Mužakowa. How pó młogich pśipadaju teke mužakowske a slěpjańske narěcy, rownož su wóne lokalizěrowane nejdalej na pódwjacor a nejbliše serbskim rěcam. Na pódzajtšu wót togo ruma su byli pśetrjebowane dolnošlazyńske narěcy.
Te narěcy su byli wjelgin młogorake. Njejo było homogenego interdialekta abo kodificěraneje formy. Měli su pólski pśizuk na pśedposlědnej złožce, pólske wuwiśe złožkotworiśelskich sonantow, a - mjenjej abo wěcej - lechiski pśezuk (konsekwentnjej pśewjeźeny w dialekśe Megisera). Te dialekty, ako tek serbske dialekty, su zgubili nazalne wokale, a ako pólske dialekty su wobchowali kupku str. Pśeměšanje zazukowego o a wo jo zwězowało pódzajtšnoserbske dialekty z dolnoserbskimi a pomorjanskimi. Praserbske č jo se zwězało z c (np. vecořa) ako w dolnoserbskej rěcy. Palatalizěrowane ś, ź su se depalatalizěrowali, a na drugem boce ć, dź pśejšli w t', ď, połpalatalězerane č, dž abo c, dz (np. cichy). W morfologiji jo se kněžył typ našo polo. Po źěłach jo se zachowali kłonite wokale (np. dobro). Wokali e, o pśed nazalami su wordoli zwuscone, pódobnje górnoserbskim dialektam (np. sym). Zachadny cas jo był tworjony z pomocnym werbom tež w 3. wósobje, np. ja sym ňo viděł. Staroserbske `a jo pśejšło pśez ä w `e, np. smieć (smjaś (se)). Felujo dolnoserbska změna ć > ś a dź > ź.
Žrědła[wobźěłaś]
- ↑ Ewa Siatkowska, "Studia łużyczoznawcze", Uniw. Warszawski,2000, s.238
- ↑ Tadeusz Lehr-Spławiński, "Plemiona słowiańskie na północno-wschodnim pograniczu Niemiec w wiekach średnich", Instytut Śląski 1939, s.23
- ↑ Hanna Popowska-Taborska, "Dawne pogranicze polsko-łużyckie w świetle danych toponomastycznych, Prace Językoznawcze PAN 44, 2005, s. 104, 123


text:
Čerwjena lěsna mrowja
Čerwjena lěsna mrowja (Formica rufa) je zastupnik swójby mrowjow. Wone słušeja do skupiny insektow. Tute wobydlerjo lěsa ličimy do porjada insektow z kožnymi křidłaškami. Pilne zwěrjata a jich hnězda su škitane po zwjazkowym postajenju za škit družinow. Mrowja je holometaboliski insekt. To su insekty, kotrež maja cyłu metamorfozu. Čerwjene lěsne mrowje tworja stat. Jako pola pčołki su kralowki, dźěłaćerki a truty (mužiki) w mrojowišću, kotrež so něhdźe 2 metra pod zemju wupřestrěwa a w kotrymž je někak 500 000 zwěrjatow žiwe. Najwjetši dźěl luda mrowjow wučinjeja dźěłaćerki (4-9 mm wulke), kiž pak njemóžeja so rozmnožować. Wone wukonjeja wšitke trěbne dźěła. To je na přikład twarjenje pućow a komorow w hnězdźe. Nimo toho so staraja wo cyrobu a wo młode zwěrjata a zaškituju swoju twar přećiwo winikam. Mužiki (9-11 mm wulke) su wažne jenož za wosymjenjenje a wopłodźenje kralowki. Po tradicionalnym kwasowym lěće wone zemrěja. Mrowje so zežiwjeja předewšěm wot insektow a druhich małych zwěrjatow, jako su na př. muški (listowe wšě), kotrež mjedźik wotedawaja, kiž ja za mrowju jara wažne zežiwjenske žórło. Nimo toho trjeba mrowja mězu štomow a płodow a tučne symjenja rostlinow, kiž tež dale rozšěrja. Lud mrowjow zežerjo wšědnje někak 100 000 insektow. Mrowje su jara wužitne, dokelž wjele škódnych insektow a chóre abo marłe zwěrjata žeru, a tohodla su pod škitom přirody. Čerwjenu mrowju namakamy w Europje, w Sibirskej a w sewjernej Americe.


text:
Bruce Lee
Bruce Lee, po prowdźe czyt. Li Siaolann , za bajtla Li Dżenfan ang. szrajbůnek Lee Siao Lung, Lee Jun Fan (chiń. , szrajbůnek pinyin) 李小龍 Lǐ Xiăolóng , 李振藩 Lǐ Zhènfān; rodz. 7 listopada 1940 we San Francisco, um. 20 lipca 1973 we Hůngkůngu) – amerikański szauszpiler chińskigo pochodzyńo, mistrz sztukůw walki. Jedna ze nojbarzi znůmych postaći we kińe akcji a popularnyj kulturze. Zginůł we ńywyjaśńůnych uokolicznośćach a na tyjma jygo śmjyrći powstoły mjejske powjarki, autopsyjo - uczulynie ze pile na kopfszmerc beztoż uobrzynk můzgu. Uůnygo syn, Brandon Lee, tak samo bůł szauszpilerym we filmach uo sztukach walki. Mistrz mjoł tyż cera Shannon Lee kero tyż gro we filmach a żůna Linda Lee s chałpy Emery (terozki je Linda Lee Cadwell, hajtła sie s Bruce Cadwellym we 1991). Bruce Lee trynowoł szauszpilyrów ze Hollywood np. Jamesa Coburna, Stevea McQueena. Opracowoł nowo sztuka walki Dżit Kun Do.
Necowe uodwołańa[Sprowjej]


text:
Amerigo Vespucci
Amerigo Vespucci (hišp. Américo Vespucio, por. Américo Vespúcio, rodz. 9 marca 1454 we Florencyji[1], um. 22 lutygo 1512 we Sewilli) to bůu italski handlyř, nawigator a rajzowńik morski. Podug tygo, co sům godou, uostou wybrany bez krůla Manuela I a s jygo polecyńo štyry razy uodbywou rajzy morske. Terozki historyki uwožajům, aže ńy je to wjarygodne. Je pewne, co we 1499 uodkryu ůun Jeźoro Maracaibo a skiž tygo, co Indjanery půmjyškiwali tam we chaupach stowjanych nad wodům na palach, co mu śe skojařiuo ze Wenecyjům, dou mjano lo Wynezuele, co we hišpańskij godce uoznačo "mouo Wenecyjo". We 1500 wroz ze Vincente Pinzónym badou ujśće Amazůnki a wybřeže Brazylije. Uod 1503 publikowou listy ze swojych rajzůw, kere zyskouy wjelgo popularność we Ojropje a skiž tygo uostou ůun ńysuůšńy uznůny za uodkrywce Ameriki, kery mjano pochodźi uod jygo pjyršygo mjana.
Připisy[Sprowjej]


text:
Litewsko godka
Litewsko godka (lietuvių kalba) je indoojropejsko godka s familije bałtyckich godkůw. Mo uůna dwa głůwne djalekty - żmudzki (dolnolitewski) a auksztocki (gůrnolitewski). Litewsko godka używo szrajbůnku uopartygo na łaćińskim abecadle, nale mo djakratyki. Litewsko godka je urzyndowo we Litwje.
Je to interesantno godka lo godkoznawcůw, beztůż co zachowała archajiczne morfologiczne zachy a typowe lo godkůw indoojropejskich. Godo śe, iże litewsko godka je nojbliższo godce praindoojropejskij. Ńykere zdrzůdła godajům, co familijo bałtyckich godkůw ewulowała uoddźelńy uode inkszych godek indoojropejskich już we 10. stoleću przed Kristusym[zdrzůdło?]. Ewolucyjo godki litewskij uode godki prajindoojropejskij ńy ma do kůńca znůmo.


text:
Lista zdrajców, złodziei i oszustów
PiSuary
* Adamczyk Andrzej, Andzel Waldemar, Arent Iwona, Ast Marek, Bartyzel
Małgorzata Maria, Bielecki Jerzy, Bogucki Jacek, Bosak Bogusław, Brudziński
Joachim, Bubula Barbara, Ceglecka-Zielonka Teresa, Chłopek Aleksander,
Chmielowiec Zbigniew, Chrapkiewicz Daniela, Cybulski Piotr, Cymański Tadeusz,
Czarnecki Krzysztof, Czarnecki Witold, Czartoryski Arkadiusz, Czepe Roman,
Czesak Edward, Ćwierz Andrzej, Dera Andrzej, Mikołaj, Dobrzyński Leszek, Dolata
Zbigniew, Dorn Ludwik, Dudziński, Tomasz Mirosław, Falfus Jacek, Gajewska
Karolina, Girzyński Zbigniew, Giżyński Szymon Stanisław, Golba Mieczysław,
Goliński Marian Tomasz, Gołojuch Kazimierz, Gosiewska Małgorzata, Gosiewski
Jerzy, Gosiewski Przemysław Edgar, Górski Artur, Górski Tomasz, Hoc Czesław,
Hofman Adam, Jach Michał, Jackiewicz Dawid, Jagiełło Jarosław, Janik Grzegorz,
Jasiński Wojciech, Jędrych Jędrzej, Jurek Marek, Jurgiel Krzysztof, Kaczyński
Jarosław, Karasiewicz Lucjan, Karski Karol, Kempa Beata, Kilian Wiesław, Kloc
Izabela, Kłeczek Dariusz Antoni, Kłosowski Sławomir, Kołakowski Lech, Kołakowski
Robert, Kościelniak Jacek, Kowal Paweł, Kowalczyk Henryk, Kozak Zbigniew,
Kraczkowski Maks, Krasulski Leonard, Krzywicki Piotr, Kuchciński Marek, Kurski
Jacek, Latos Tomasz, Libicki Jan Filip, Lipiec Krzysztof, Lipiński Adam, Liss
Andrzej, Lysko Alojzy, Łatas Marek Jerzy, Maciejewski Krzysztof, Madziarczyk
Tadeusz, Malik Ewa, Marianowska Barbara, Markowski Tomasz, Masłowska Mirosława,
Materna Jerzy, Matuszewski Marek, Matuszny Kazimierz, Mazurek Beata, Mężydło
Antoni, Michałkiewicz Krzysztof, Mikuła Krzysztof, Mojzesowicz Wojciech, Moskal
Kazimierz, Mularczyk Arkadiusz, Natalli-Świat Aleksandra, Nowak Maria Teresa,
Olendzka Halina, Olszewski Dariusz, Ołdakowski Jan, Opioła Marek, Ożóg
Stanisław, Pakuła-Sacharczuk Anna, Paluch Anna, Piecha Bolesław Grzegorz, Pięta
Stanisław, Piłka Marian, Polaczek Jerzy, Polak Marek, Poncyljusz Paweł, Puza
Adam, Rogacki Adam, Rojek Józef, Roman Giovanni, Rusiecki Jarosław, Ryniak
Monika, Sadurska Małgorzata, Seliga Dariusz, Sellin Jarosław, Siarka Edward,
Stawiarski Jarosław, Stryjska Małgorzata, Surmacz Marek, Suski Marek, Szarama
Wojciech Piotr, Szczypińska Jolanta, Szlachta Andrzej, Szrajber Bartłomiej,
Szwed Stanisław, Szydło Beata, Szyszko Jan, Tchórzewski Krzysztof, Tobiszowski
Grzegorz, Tomczak Jacek, Ujazdowski Kazimierz Michał, Walkiewicz Mieczysław,
Walkowiak Andrzej, Wassermann Zbigniew, Wawryniewicz Ryszard, Wiązowski
Waldemar, Wiśniewska Jadwiga, Wiśniewska Lucyna, Wita Tadeusz, Witek Elżbieta,
Wojtkiewicz Michał, Woźniak Tadeusz, Wójcik Michał, Wróbel Marzena, Zając
Stanisław, Zalewski Paweł, Zawisza Artur, Zawiślak Sławomir, Zbonikowski Łukasz,
Zieliński Jarosław, Ziobro Zbigniew, Zuba Maria, Zubowski Jan, Żaczek Jarosław
Chamoobora
* Aszkiełowicz Mieczysław, Bednarek Jan, Beger Renata, Borysiuk Bolesław,
Budner Alfred, Costa Hubert, Filipek Krzysztof, Grabczan Zofia, Grzesik Andrzej,
Gut Alina, Hojarska Danuta, Kiedos Edward Józef, Kołacz Grzegorz, Krajewski
Mirosław, Kuropatwiński Lech, Lepper Andrzej, Lewandowska Sandra, Litwin
Czesław, Łączny Jan, Łyżwińska Wanda, Łyżwiński Stanisław, Maksymiuk Janusz,
Młynarczyk Henryk, Moric Rajmund, Nowakowski Waldemar, Olejnik Małgorzata,
Ołdakowski Adam, Paduch Marzena, Piskorski Mateusz, Rochnowska Renata, Romaniuk
Wojciech, Sikora Krzysztof, Skwierczyński Grzegorz, Starosta Waldemar,
Stępkowski Józef, Sułek Leszek, Szymańczyk Lech, Tyszko Grażyna, Wasilewska-Kita
Regina,l Wiśniewski Zenon, Wiśniowska Elżbieta, Wiśniowska Genowefa, Wojtera
Marek, Woszczerowicz Lech, Wójcik Janusz Marek, Zawisza Jerzy, Zbyrowska Maria
Neohitlerowcy
* Andrejuk Przemysław
* Bałażak Witold
* Bosak Krzysztof
* Ciągło Edward
* Dobrosz Janusz
* Fedorowicz Andrzej
* Giertych Roman
* Hatka Witold
* Jarota Jan
* Kawa Marek
* Kołodziej Janusz
* Kotlinowski Marek
* Masin Arnold
* Mańka Andrzej
* Murias Halina
* Murzyn Leszek
* Orzechowski Mirosław
* Ośko Edward
* Parda Radosław
* Pawłowiec Daniel
* Pawłowski Szymon
* Ratajczak Elżbieta
* Sobczak Bogusław
* Sosnowski Antoni
* Strąk Robert
* Ślusarczyk Piotr
* Wiechecki Rafał
* Wierzejski Wojciech
* Zadora Stanisław
--
Hatikva
Widziane z Gór Arbuzowych


text:
Juro Surowin
Georg Julius Justus Sauerwein (*15. januara 1831 w Hannoverje; † 16. decembra 1904 w Kristianiji, źinsa Oslo) jo był ako nimski publicist, rěcny wědomnostnik a humanist zašćitowaŕ mjeńšynowych rěcow (dolnoserbski, litwański) w Nimskim kejžorstwje.
Žywjenje[wobźěłaś]
Georg Sauerwein (serbski: Juro Surowin) jo se naroźił ako syn fararja w Hannoverje a jo w Gronauje (Leine) wótrosł. Ze 17 lětami jo złožył maturu a jo šeł na studij rěcnych wědomnosćow a teologije do Göttingena. Jo pak chóźił teke na cytanja fyziki, chemije a botaniki. Pó tśich lětach jo studium bźez wótzamknjenja pśetergnuł a jo pór lět we Walesu a Engelskej pśežywił. Tam jo wupytnuł swój rěcny talent. Za cas swójogo žywjenja jo nawuknuł wěcej ako 60 rěcow a dialektow.
Ze 24 lětami jo wózjawił engelsko-turkojski słownik. Wót 1857 jo był priwatny ceptaŕ princesny Elisabethy z Neuwieda, kótaraž jo była pózdźej kralowka Rumunskeje a znata ako spisowaśelka pód pseudonymom Carmen Sylwa. Groni se, až jo zwězało jeju někotare lěta pótajmne lubstwo.
Wót 1856 do 1896 jo statkował ako lichotny sobuźěłaśeŕ w Britaniskem biblijnem towaristwje a jo se wobźělił na wjele pśełožkach biblije do wšakich rěcow a dialektow. 29. maja 1873 su 42 lětnemu posćili titul doktora filozofije a magistra lichotnych wuměłstwow. Wót 1874 jo Surowin cesto pśebywał w Norwegskej, wósebnje w Dovre, a jo se tam zasajźował za wobnowjenje a wótžywjenje norwegšćiny.
1879 a 1881 jo kandiděrował ako wótpósłańc za Pšuski krajny sejm a 1898 za Nimski raichstag. Dla tegdejšego tśiklasowego wólbnego pšawa njejo se jogo wólba póraźiła. Dnja 16. decembra jo Juro Surowin w Kristianiji (Oslo) wumrěł. W Gronauje (Leine) su jogo pódla starjejšeju zakopali. W měsćańskem archiwje Gronau jo źinsa centralny archiw Surowina zaměstnjony. Gronauska realna šula jo se pó njom pomjenjowała a tež drogi w Gronauje, Hannoverje, Dovre, Klaipeźe (Memel), Siluśe (Heydekrug) a Bórkowach.
Statkownosć[wobźěłaś]
Surowin jo płaśeł ako nejwětšy rěcny wucony swójogo casa. Ako se wuznawajucy pacifist jo se angažěrował pśeśiwo imperializmoju kejžorstwa a jo wózjawił mjazy drugim dwejorěcne basnje pśi góźbje měrowego kongresa 1899 w Parisu, w kótarychž jo napominał k měroju.


text:
Ebro
Ebro ([ˈeBɾo]; katalański Ebre [ˈeBɾə]) jo wjelika rěka w dłujkem zajtšu Špańskeje. Z dłujkosću wót 925 km jo wóna pó rěce Tajo druga nejdlejša rěka Iberiskeje połkupy. Jeje rěcyna ma pśestrěń wót něźi 83.000 km². W starowěku jo njasła rěka łatyńske mě Iberus. Ceła połkupa bu pó rěce pomjenjowana.
Rěka wužrědli se w Kantabriskich górinach we wjasce Fontibre (fontes iberis, „žrědła Ebra“) we wusokosći wót 1600 m. Běžy do pódzajtšnego směra pśez regiony Kantabriska, Kastilska-Léon a La Rioja, źož se namaka znate winowe plahowanišćo Rioja. Pótom pśeběžyjo Ebro awtonomne regiony Navarra, Aragoniska a Kataloniska. Stolica Aragoniskeje jo znate uniwersitne město Saragosa nad Ebrom. W pódpołdnjookataloniskej prowincy Tarragona namaka se 300 km² wjeliki delta Ebra, kótaryž stoj wót lěta 1983 pód pśirodošćitom. Mjaz městoma Amposta a Deltebre wulewa se rěka do Srjejźnego mórja.
Pśi pśewažnje wót dłujkego wjacora do krotkego zajtša běžecej rěce su natwarili tśi rěcne zawěry k dobywanju energije za katalańsku metropolu Barcelona.
Wobraze[wobźěłaś]
-
Ebro w měsće Tortosa
-
-


text:
Žanr
Zapśijeśe žanr jo zapśijeśe typologije, z kótarejuž se rozeznawaju wšakorake formy wuměłstwa pó rumowem a casowem pósegu wuměłskego wopśimjeśa. To su napśikład žanry twórjecego wuměłstwa, pśedstajajucego wuměłstwa a filmow, muziki a literatury, ale teke žurnalistiskich pśedstajajucych formow a mimo togo computerowych graśow. Tak stej na pśikład žanra sciencefiction a western w filmje ako w literaturje znatej.
Žanrowe mólowanje se zaběra ze scenami wšednego dnja abo anekdotiskimi scenami wěstego wobłuka, na pśikład kjarcma.
W žanrje su wšakorake stile, ako su mócnje wót wótpowědnych družynow wobwliwowane a pokazuju kakosći indiwiduelnego wuměłca.
Wopśimjeśe
Pódžanry[wobźěłaś]
Cesto se žanry hyšći dokradnjej wopisuju z pomocu pódžanrow. Togodla wóni se cesto wjelgin roznogaśiju:
- Pśikład muzika: Rockowa muzika -> Heavy metal -> Black metal -> Viking metal
Jolic za twórby su pódžanry móžne, dejali pak skerjej wó kategorijach powědaś.
Žanry twórjecego wuměłstwa[wobźěłaś]
Mólowanje[wobźěłaś]
Hierarchiju žanrow a družynow mólowanja jo zestajił w lěśe 1667 francojski architekt a stawiznaŕ André Félibien. Wóna jo wótbłyšćowała śěžkosć wuměłstwow a jo była we Francojskej až do kóńca Stareje kněžarstwoweje formy (Ancien Régime) wažny źěł wótkubłanja a pósuźowanja studentow Kralojskeje akademije rědnych wuměłstwow (Académie royale des beaux-arts). Pó Félibienje su žanry wót nejnadobnjejšego do nejjadnorjejšego na slědujucu wašnju rědowane (w spinkoma: wótpowědujuca družyna wobrazow):
- alegoriske mólowanje (alegorija)
- stawizniske mólowanje, do cogož słuša mólowanje bitwow
- portraitowe mólowanje (portrait)
- žanrowe mólowanje (žanr)
- mólowanje zwěrjetow
- śichowobrazowe mólowanje (śichowobraz)
- namórnistwowe mólowanje (marina, mórjowa mólba)
- krajinowe mólowanje
Fotografija[wobźěłaś]
- aktowa fotografija
- industrijowa fotografija
- pśirodowa fotografija
- architekturowa fotografija
- źiwadłowa fotografija
Žanry pśedstajajucego wuměłstwa[wobźěłaś]
Źiwadło[wobźěłaś]
Źiwadłowe žanry su:
Muzika[wobźěłaś]
Za europsku muziku se namakaju dokradnjejše informacije we wucbje wó formach a družynach. Teke muziku drugich kulturnych krejzow móžomy wótpowědujucy zarědowaś (na pśikład za afroamerikańsku muziku Blues, Jazz, Gospel a Rhythm and Blues).
Film[wobźěłaś]
Filmy maju wjele wšakorakich žanrow, ako se do dalokeje měry ze žanrami literatury rownaju (krimi (film), horor, sciencefiction, erotika, satira). Wobšyrna lisćina jo pód wótkazom filmowe žanry. Žedne pśikłady:
- kriminalny film
- western, eastern
- wójnski film
- erotiski film
- drogowański film (roadmovie)
Zukowe wuměłstwo[wobźěłaś]
Rozgłos znajo ako žanry na pśikład:
Žanry literatury[wobźěłaś]
Dokradne wopisowanje žanrow literatury jo pód wótkazom družyna (poezija/literatura). Lisćina pśikładow za žanry:
- biografija
- fantazija
- horor
- nowela
- poetry slam
- roman
- sciencefiction
Dalšne[wobźěłaś]
Žurnalistika[wobźěłaś]
W žurnalistice powědamy źinsa wó pśedstajajucych formach. Žurnalistika NDR jo měła dokradnu žanrowu teoriju žurnalistiskich formow. Pó pśikłaźe sowjetskeje žurnalistiki jo rozeznawała pó:
- informatoriska wašnja zdźělenja
- analytiska wašnja zdźělenja
- wobrazliwa konkretna wašnja zdźělenja
Komputerowe graśa[wobźěłaś]
Teke pla computerowych graśow mamy wšake žanry. Žedne pśikłady:
- actionowe graśe
- dyrdakojske graśe
- strategijowe graśe
- rolowe graśe
- simulacija
- egoshooter
- shooter z tśeśeje wósoby
Glej teke[wobźěłaś]
Literatura[wobźěłaś]
- Otto Knörrich, Lexikon der lyrischen Formen, Kröner Verlag 2005 ISBN 3-520-47902-8


text:
Gůry Uolbrzimje
Gůry Uolbrzimje[1] (mjanowane tyż ze polskij godki Karkůnoszůma, czes. Krkonoše, pol. Karkonosze, dowńi Góry Olbrzymie, mjym. Riesengebirge, śl-mjym. Riesageberge[2] abo Riesageberche[3]) – gůrske pasmo we połedńowyj Polsce a we půłnocnyj Czeskij Republice. Gůry Uolbrzmije sům tajlům Sudetůw.
Nojwyższym wjyrchym je Śńyżka - wysoko na 1602 lebo 1603 metry (je to tyż nojwyższo gůra Ślůnska a Czeskij Republiki). We Karkůnoszach je mnogo turystycznych cestůw (lo pjeszych a narćorzůw), schrůńiskůw a inkszych uobjektůw lo turystůw.
Przipisy
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym dykcjůnorzu mjano uostało uoddane bez zapis gůry u̯olbžiḿy.
- ↑ Konrad Werner, Schlesische Nachrichten:, Eeener aus dam Riesageberge, Königswinter, Nummer 13/2003
- ↑ Franz Ronefeld, Riesengebirgs-Buchkalender 1998, Autor: Hans Wimmer: Mir kumma vom Riesageberche


text:
Guma do żućo
Guma do żućo – zorta maszketůw przeznaczono do żućo, a ńy łykańo. Tradycyjńe produkowono bůła ze chicle, mlyczka uotrzymywonygo bez naćyńće pńo sůnczyńca. Terozki skiż ekůnůmiji a jakośći wykonywano je ze polimerůw. Teroźńo używo śe poliizobutylynu, kery je ńyzwulkanizowanům formům syntetycznygo guminu, roz za kedy ze culagům polioctanu winylu.
Ńykere gatůnki gumy do żućo majům tyż zastosowońy we profilaktice stomatologicznyj (gatunki te majům obniżůno zawartość cukru), inksze - kej půmoc we ćepańu nałogu kurzyńo (majům we śa nikotina abo uůnyj pochodne).


text:
Sigmund Freud
Sigmund Freud (rodz. 6 maja 1856 we Freibergu we Morawiji, terozki Příbor we Czeskij Republice; um. 23 wrześńa 1939 we Lůndyńe) – austryjocki nojrolog, psychjatra a filozof. Twůrca psychoanalizy - nowatorskij kůncepcyji uosobowośći ludzkij a metody terapiji zaburzyń psychicznych. Kej pjyrszy wkludził do psychologiji pojyńće ńyśwjadomośći. Kluczowymi pojyńćůma jygo teoryji sům id - ńyśwjadůmo, pjyrwotno tajla uosobowośći, superego - zestow zakozůw a nakozůw wkludzanych bez społeczyństwo; a ego - śwjadůmo tajla uosobowośći, kero uodpado za kůntakty s uotoczyńym. Freud doł anfang podejśću psychodynamicznymu we psychologiji. Jygo nojbarzi znoczůncymi szkolorzůma bůli Carl G. Jung, Erich Fromm a Alfred Adler.
Zdzrůdła[Sprowjej]
- Gay P. (2003). Freud - życie na miarę epoki. Poznań: Wydawnictwo Zysk i sp. ISBN 83-7298-462-X.
- Rosińska Z., Freud, Wiedza powszechna, Warszawa 1993


text:
Herodot
Herodot s Halikarnasu (gr.: Ἡpόδotoς ὁ Ἁλιkapvaσσeύς Herodotos ho Halikarnasseus) – historyk grecki rodzůny ůng. 484 p.n.e. we Halikarnaśe (za czasůw rzimskich Peronium, terozki Bodrum we Turcyje), um. ůng. 426 p.n.e. we Thurioj abo Atynach. Mjanowany "Fatrym geszychty". Jedyne jygo dźeło, kere śe uostoło do naszych czasůw, to je 9-tůmowo relacyjo s perskich wojyn, we kery uopisoł uůn tyż geografijo a historyjo Hellady, Persyje, Egiptu a inkszych krajůw nauobkoło, kero mo titel "Dźeje" (gr. Ἱσtopίaι Historiai, łac. Historiae).


text:
Krakow
Koordinaty: 50°04′0″N 19°57′0″E /  50.06667, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *
Krakow (pól. Kraków, něm. Krakau) je město w južnej Pólskej, w małopólskim wojewódstwje, nad rěku Wisłu. Krakow je stolica wojewódstwa a tež samostatny wokrjes (powiat). Tuto město je wažny turistiski centrum.
W lěće 2007 je w Krakowje bydliło 756 267 ludźi. Měšćanosta města je Jacek Majchrowski.
Wot 1296 do 1596 je Krakow był stolica Pólskeje. W Krakowje je w lěće 1364 najstarša pólska uniwersita − Uniwersytet Jagielloński − nastała.
Wot 1795 do 1918 je Krakow pod knježerstwom Rakusko-Wuherskej był.
Nětko su w Krakowje 23 wysokich šulow: 3 uniwersity (Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Ekonomiczny, Uniwersytet Rolniczy), techniske šule (Akademia Górniczo-Hutnicza, Politechnika Krakowska) a tež Akademia Sztuk Pięknych, Akademia Muzyczna, Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna, Adademia Pedagogiczna, Papieska Akademia Teologiczna a Akademia Wychowania Fizycznego.
Historiske centrum Krakowa (dźěl při hłownych wikach a tež dźěl Kazimierz) je na lisćinje UNESCO. W Krakowje ma sedło Narodny Muzej w Krakowje. Biblioteka Jagiellońska je jedna z najwjetšich w Pólskej.
Pódla Krakowa leži mjezynarodne lětanišćo Balice.
W Krakowje hratej dwě najstaršej kopańcowej kluba (załoženej w lěće 1906): Cracovia Kraków a Wisła Kraków (w lětach 1999-2008 6 razy mejstaŕ). Hinaši kopańcowy klub je Hutnik Kraków (dźěl Nowa Huta).


text:
Stolica
Stolica to je głůwne mjasto we państwje a postrzodek jego admińistracyje, śedźiba władzůw a przedstawićelstw dyplůmatycznych inkszych państw. Ńykej we kůnstytucyji je zapisano inkszo stolica ańiżeli faktyczno śedźiba władzůw, ntp. we Ńiderlandach abo Boliwiji. Wyrůżńo śe stolice historyczne, uo dugij tradycyji, abo zuůnaczůne sztuczńy, kej Canberra we Australiji abo Abudża we Ńigeryji. Stolica godo śe tyż na postrzodek władze jakigo rygjůnu, krysu a inkszych jydnostkůw admińistracyjnygo tajlůngu.


text:
Mòra
Mòra – jak wierzele Kaszëbi to je dësza, chtërna wëszła z cała człowieka w spikù i òbróca sã w jabkò, krëszkã, kòta, mësz, nocną mòrówkã abò jesz co jinégò, a pòtemù dłôwi lëdzy, jezdzy do ùpadłégò na kòniu abò młodim bëdle, wëpijô soczi z drzéwiãt, dëszi drëżónë i wòdã. Mòra wlôżô w jizbã dzurką òd klucza i kładze sã na człowieka jak miészk piôsku. Òna zaczinô mòrzëc òd nogów jaż pò gardło, do môłkù, a przë tim mrëczi: mër, mër, mër. Jak napisôł ks. Szulist téż Kaszëbi w Kanadze wiedzele, że mòra wlôżô w jizbã dzurką òd klucza.
Lëteratura[edicëjô | edytuj kod]
- Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1969, tom III, ss. 102-105
- Szulist W.: Kaszubi kanadyjscy : okres pionierski i dzień dzisiejszy, „Arkun” Gdańsk 1992, s. 61
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Nahuatl (rěc)
Nahuatl [ˈnaː.wat͡ɬ] jo indiańska rěc z uto-actekiskeje rěcneje swójźby.
Nahuatl powěda 1 500 000 luźi w srjejźnej Americe, kótarež pśedewšym w mexikańskich zwězkowych statach Puebla, Veracruz, Hidalgo a Guerrero su žywe. Nejwětše su dwójorěcnje ze špańšćinu a Nahuatl wótrosli. Źinsajšny Nahuatl ma wjele narěcow.
Fonologija[wobźěłaś]
Nahuatl ma 15 konsonantiskich ale teke kuždy raz pěś krotkich a dłujkich wokaliskich fonemow.
Typiski za Nahuatl su substantiwy, kótarež se na „-tl“ skóńcyju, kaž na pś. Popocatepetl, Axolotl abo Metl (agawa), pśi comž se su „-tl“ we wjele źinsajšnych dialektach k „l“ abo „t“ wuwili.
Konsonanty[wobźěłaś]
Wokale[wobźěłaś]
Pśizukowanje[wobźěłaś]
Kužde Nahuatl-owe słowo se na pśedslědnej złožku pśizukujo. Jadnučke wuwześe jo wokatiw, kótaryž se na slědnej złožku pśizukujo.
Pśikład k wugronjenju:
Colhua Mēxihcah – [ˈkolwa meːˈʃiʔkaʔ]
Gramatika, syntaksa[wobźěłaś]
Nahuatl jo aglutinujuca, polysyntetiska rěc z wariabelnym słowoslědom, kótaryž se móžo mjaz PSO, POS a SPO pśeměnjuja.
Słowo znutśika Nahuatl-sady jo zwětšego z jadnogo abo wšakich prefiksow, cesto rozšyrjonego słownego zdonka a jadnogo abo wšakich sufiksow zestajone. Konjugacija se njewobrośuju jano pó subjekśe, ale teke – pódobnje kaž na pś. w Hungoršćinje abo w kečua – pó objekśe.
Pśikład: Nimitzittaz. – „Budu śi wiźeś.“ Toś ta sada wobstoj w Nahuatl z jadnučkego słowa, zestajone ze słownego zdonka itta („wiźeś“), prefiksa resp. prefiksowego subjekta ni – („ja“), prefiksowego objekta 2. wósoby mitz („śi“) a sufiksa z (futur), toś „Ja budu śi wiźeś.“
Pśez gromadu zastajenje wšakich słownych zdonkow a afiksow se mógu wjelgin dłujke słowa twóriś, kótarež w europskich rěcach pśez dłujke sady z wjele słowami zwuraznjaju. Tak se groni na pś. nehualmoyecastemojmolunijtzinutinemisquiöni (Tetelcingo-Nahuatl): "Wy cesći gódne cłowjeki byšćo pśiś a wam waše nose starcyś mógli, tak až kšawje, ale wopšawdu wy njejsćo to cynili[2]. Dla toś tych dłujkich słowow ale teke někotarych za Europejarjow njezwuconych zukowych kombinacijow (wósebnje wjelgin ceste tl) bu a jo rěc cesto ako zazdaśim „njedaś se wugroniś“ pomjenjowana. To se pak góźi na njeznaśe hynakšego, nic europskego rěcnego koncepta wótwóźiś.
Wažny charakteristikum rěcy Nahuatl jo rozeznawanje mjaz „pógibnymi“ a „njepógibnymi“ substantiwami. „Pógibne“ substantiwy pomjenjuju cłowjekow, zwěrjeta a někotare druge zapśimjeśa. Wše druge substantiwy su „njepógibne“ a njamaju žeden gramatiski plural. Mnogota se móžo how jano pśez doprědka sednjenje wót licbnikow resp. słowa huel („wjele“) zwuraznjaś, na pś. huel mitl („kleki, šypy“ abo pó słowje „wjele klek“).
Pluralowa kóńcowka móžo wjelgin rozdźělne byś, pśi comž eksistěrujo 8 rozdźělnych kóńcowkow.[3]
Někotare słowa zgubuju pśi twarjenju plurala drje singularow kóńcowku, pódwójuju pak pótom prědnu złožku, kaž na pś. ticitl („gójc“), titici („gójce“). Pśi někotarych słowach se kóńcowka z pódwójenju kombiněrowana, kaž na pś. citlalin („gwězda“), cicitlaltin („gwězdy“). Pśi wjele słowach na -tl, kótarež cłowjekow pomjeniju, se město togo kóńcowka -h wužywa, kaž na pś. Mexicatl („Mexikanaŕ“), Mexicah.[3]
W narěcach mógu wótchylajuce formy wustupowaś. Na pś. se jawi pótom město regularnego plurala wót calli („dom“): caltin („domy“) warianta calmeh.[3]
Na městnje pomocnych werbow a modalnych werbow se w Nahuatl substantiwy a adjektiwy kaž werby konjugěruju. W tśeśej wósobje (singular teke plural) wóstanjo substantiw njepśeměnjony. Pśikład:
pilli (princ, zemjan)
nipilli – Som princ (pó słowje „ja princ“)
tipilli – Sy princ („ty princ“)
pilli – Wón jo princ („wón princ“)
tipipiltin – Smy prince („my prince“)
anpipiltin – Sćo prince („wy prince“)
pipiltin – Wóni su prince („wóni prince“)
Wjele městnych mjenja w Mexiko kóńcy na -co, -pan abo -tlan. Pśi tom źo wó městno pokazujuce kóńcowki (lokatiwne sufikse) Nahuatl. Kóńcowka -tzinco, w městnych mjenjach źinsa zwětšego -cingo pisana, jo z Nahuatl-afiskowu -tzin (respektowa forma) a -co zestajona. Kóńcowka -tenanco (teke -tenango) wobstoj ze substantiwa tenāmitl, městna murja, a lokatiwnego sufiksa -co, póśěgujo se toś na něga wobtwarźone městno. Twórjenje z afiksow resp. zdonkow te- (wobsejźenje pokazujuce), nantli (maś) a -co (lokatiw) njejo dla notneje pozicije posesiwnego pronomena na zachopjeńka słowa móžne. Interpretacija, až toś te městne mjenja na stare bogowki abo Kněžnu Maria pokazuju, njejo togodla wobstawna.
Spócetne licbniki Nahuatl bazěruju kaž něga pśi wšych rěcach Srjejźneje Ameriki konsekwentnje na systemje na bazy dwaźastki. Źinsajšny źeń se su zwětšego licbniki wót 21 abo teke juž wót styrjoch abo pěśoch wótzabywali, tak až samo jadnorěcne zwětšego na Špańšćinje lice.
Noty[wobźěłaś]
- ↑ http://www.diputados.gob.mx/LeyesBiblio/pdf/257.pdf (špań.)
- ↑ SIL: A Long Word in Mösiehuali (Tetelcingo Nahuatl), http://www.sil.org/mexico/nahuatl/tetelcingo/14i-LongWord-nhg.htm
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Kauderwelsch Band 179, Aztekisch (Nahuatl) Wort für Wort, 1. Auflage 2004, ISBN 3-89416-355-0, boki 24-25


text:
Kamjůnny wůngel
Wůngel kamjynny – skoła uosadowo pochodzyńo roślinnygo, kero powstoua we palyjozoliku (a dokładńij we karbůńe) s szczůntkůw roślinnych, kere uwyngliły śe we warunkach bestlynowych. Mo czorno farba a je matowy, zawartość we ńim wůngla je uod 75% do 97%.
Wůngel kamjynny używo śe ajnfachowo kej paliwo. Mo uůn wartość opołowo uod 16,7 do 29,3 MJ/kg (zależńy uod zawartośći zańyczyszczyń a wilguośći). Wartość opołowo czystygo chymiczńy wůngla je ůng. 33,2 MJ/kg.
Nojwjynksze zuoża wůngla kamjynnygo sům we Chinach, USA, Indjach, RPA, Australije a Ůkrajińe. Wůngel kamjynny idźe dobywać dwůma knifami: uodkrywkowo abo głymbinowo. Uoba knify majům wady a zalyty - przi dobywańu uodkrywkowym zajmowano a niszczůno je kupa placu, nale je to tańsze skiż tygo co je moue zatrudńyńe a ńy trza używać drogich zabyzpjyczyńůw. Przi kńifje głymbinowym ńy trza srogigo placu, nale za to trza srogigo zatrudńyńo, kosztownych zabezpjeczyń a tajla złoża trza kajńikaj uostawić a jeij ńy dobywać, coby ńy bůło szkodůw bergmańskich we teryńy uo gynstyj abo zabytkowyj zabudowje.


text:
Ślůnski Stadjůn
Stadjůn Ślůnski – wjelofůnkcyjny stadjůn szportowy, rozlygowany na teryńy Wojewůdzkigo Parku Kultury i Wypoczynku (WPKiW) we Chorzowje (przi grańicy s Katowicůma) a admińistrowany bez jydnostka budżetowo ślůnskigo wojewůdztwa pode mjanym Wojewódzki Ośrodek Kultury i Sportu "Stadion Śląski w Chorzowie.
Je to uobjekt ůńiwersalny, bestůż můgům śe na ńim uodbywać szpile fusbalowe, zawody żużlowe, mityngi lekoatletyczne a muzyczne festy. Uod kwile uoddańo do użytku je to nojwjynkszo tyj zorty budowla na terytorjům Polski. Uod 1993 je uůn polskim nacyjowym sztadjůnym.


text:
Horst Bienek
Horst Bieniek (rodz. 7 moja 1930 we Glywicych, um. 7 grudźyńa 1990 we München) – ślůnski pisorz, publicysto, tuplikorz a reżysyr. Tworził we mjymjeckij godce.
Bjografijo[Sprowjej]
Za bajtla mjyszkoł we robotńiczyj tajli Glywic. We 1945 bůł przekludzůny do Mjymjec a naloz sie we sowieckij uokupacyjnyj zonie. Szkolił śe u Bertolda Brechta we Wschodńim Berlińe.
We 1951 heresztowoło go NKWD, ancajgujůnc go uo robota przeciw kulturalnyj polityce MDR. Na 25 rokůw trefił do sowjeckigo łagru we Workuće, atoli bůł uoswobodzůny we 1955. Wrůćił sie do RFM a ńyskorzi robił za radyjowygo reżysyra, lektůra a teatralnygo reżysyra.
Glywicy nawjydźił we 1987, sztyrdźyśći dwa roki po wykludzyńy, podwjela realizacyje swojij bjografije. Mjanowoł śe "mjymjeckogodkowy Ślůnzok" a pedźoł, że to Ńymcy sům winne strocyńy Ślůnska ńyuodpurujůnc Hitlera a nacysty.
We swojich pjyrszych kśůnżkach pisoł uo szprymach ze łagru. Ńyskorzi jego tworba bůła skuplowano ze Glywicyma a Gůrnym Ślůnskem. Nojwjyncy mo we werće jego glywicko teatrologijo: Pjyrszo polka, Wrzyśńowy liśt, Czas bez zwůnůw a Źymja a uogyń. Akcyjo tych růmanůw je we Glywicych we czaśe drugigo weltkrygu, a idźe nalyź we ńich autobjograficzne tymaty. Bienek wydoł tyż album fotografij przedwojnowygo Ślůnska Schlesischer Bilderbogen.
Umrzył na AIDS 7 grudźyńa 1990. Pomjanowano je po ńim ulica we Glywicych, a na fatrowym důmu we tajli Zatorze uobjeszůno pamjůntkowo tabula.
Tworba[Sprowjej]
- Cela (Die Zelle, 1968)
- Pjyrszo polka (Die erste Polka, 1975)
- Wrzyśńowy liśt (Septemberlicht, 1977)
- Czas bez zwůnůw (Zeit ohne Glocken, 1979)
- Żymja a uogyń (Erde und Feuer, 1982)
- Glywicke bajtelstwo (Gleiwitzer Kindheit, 1976)
- Uopis jednyj prowincyje (Beschreibung einer Provinz, 1983)
- Königswald abo uostatńo gyszichta (Königswald oder Die Letzte Geschichte, 1984)
- Cesta w bajtelstwo (Reise in die Kindheit, 1988)
- Birkyny a wjelge pjece. Bajtelstwo na Gůrnym Ślůnsku. (Birken und Hochöfen. Eine Kindheit in Oberschlesien, 1990).


text:
Kůnklawe
Kůnklawe (ze łaćińskij godki conclave - zawarto izba) – zgromadzyńe kardynołůw kere mo za cweka wybrańe papjyża. Je zwoływane na 15 do 20 dńůw po umarću lebo abdykacyji papjyża, coby kardynoły mjoły czas dokludźić śe na plac uobradowańo. Kardynoły ńy mogům wylyźć ze izby, podwjela ńy wybjerům papjyża. Dowńij uobyczńe znokem co śe dogodali a wybrali bůł bjoły dym nade kaplicům. Znok tyn dali je we użytku, nale terozki po wybrańu klupjům we dzwůny, a ńyskorzi wylazuje kardynoł protodjakůn kery pado: Annuntio vobis gaudium magnum – habemus papam (Głosza srogo radość - můmy papjyża). Nowo wybrany papjyż bogosławi wuůnczas ze balkůna Urbi et orbi.


text:
Bagdad
Wspůłrzyndne: 33°20' N 44°23' E
Bagdad (arabsko godka: بغداد = Baghdād) – stolica Iraku a jydne s nojwjynkszych mjast na Bliskim Wschodźe. Je rozlygowane na zachodńim brzygu Tygrysu. Zołożůny we 762 roku uod kalifa Al-Mansure s dynastyje Abbasydůw. S anfanga mjoł mjano Madinat as-Salam (Mjasto Pokoju), nale ńy utrzimało śe uůne dugo a mjasto przijyno mjano uod pobliskij dźydźiny. 10 lutygo 1258 zdobyte bez Můngołůw, srogo ućyrpjało a uostało fest zńiszczůne. Drugi roz Můngoły zdobůły Bagdad we 1401 roku. We 1534 przeloz pod panowańy Uotůmańskigo Imperjům. Uod anfanga istńyńo Iraku pozostowo jygo stolicům.


text:
Republika Chińsko
Republika Chińsko, znono nojčyńśći kej Tajwan (Taiwan) – państwo we pouedńowo-wschodńij Azyje na wyspje Tajwan (dowńij Formoza) u wybřežy ChRL. Do Republiki Chińskij noležům tyž wyspy Peskadory (Pynghu Ljydao), Kinmyn (Quymoy) a Matsu.
Do 1971 Tajwan reprezyntowou Chiny we UoNZ. Zbližyńy kůmůńistyčnych Chin a USA na počůnku lot 70. a naćiski wuadz we Bejdžingu spowodowouy, aže uobecńy Republika Chińsko je uznawano bez 24 państwa (2007), guůwńy suabo rozwińjynte ekůnůmičńy wyspjarske kraje rejůnu Pacyfiku, kraje Ameriki Střodkowyj a Mořa Karaibskigo a kilka mouych państw we Africe. W Ojropje uznowo ja ino Watykon; we lotach 1999-2001 uznawoua ja tyž Macedůńijo we zamjan za půmoc finansowo ("dyplůmacyjo dolarowo"). Uod 1 styčńa 2002 Republika Chińsko noležy do WTO pod mjanym "Uoddźelny Uobšar Celny Tajwanu, Pynghu, Kinmyn a Matsu".


text:
Muzyka : FG3- Free Guitars Projects - Dhalius Music - Yeah
Tags: 4, poranik, jak, stworzy, swj, wasny, serwer, w, samp, gta, san, andreas, multiplayer, 4 poranik, poranik jak, jak stworzy, stworzy swj, swj wasny, wasny serwer, serwer w, w samp, samp gta, gta san, san andreas, andreas multiplayer, 4 poranik jak, poranik jak stworzy, jak stworzy swj, stworzy swj wasny, swj wasny serwer, wasny serwer w, serwer w samp, w samp gta, samp gta san, gta san andreas, san andreas multiplayer, 4 poranik jak stworzy, poranik jak stworzy swj, jak stworzy swj wasny, stworzy swj wasny serwer, swj wasny serwer w, wasny serwer w samp, serwer w samp gta, w samp gta san, samp gta san andreas, gta san andreas multiplayer


text:
Polsko godka
Polsko godka (pol. język polski, ['jɛ̃zɨk 'pɔlski], polszczyzna) to je godka zachodńosuowjańsko, užywano bez ůngyfer 42,5 miljůnůw ludźi na coukym śwjeće, guůwńy we Polsce.[1] Zarozki po ruskim, je drůgům pod wzglyndym ličby užytkowńikůw godkům suowjańskům, na růwńi s ůkrajińskům.
Uobecńy polski je godkům uřyndowům we Polsce a je lo 37-38 miljůnůw ludźi godkům uojčystům. Wjela godojůncych we ńij mjyško tyž we zachodńij Bjouoruśi, Ůkrajińe uoroz na wschodńij Litwje ščygůlńy nauokouo mjasta Wilno. Ze wzglyndu na migracyje Polokůw, po polsku godo śe tyž we Stanach Zjydnočůnych, Australiji, Kanadźe, Brazylije, Irlandji a Wjelgij Brytańji.
Polsko godka je guůwnym přydstawićelym grupy lechickich godek, oduomu zachodńosuowjańskych. Wykštoućiuy śe uůne na terytoryjům uobecnyj Polski s pjyrwotnych djalyktůw, we kerych śe godouo we Wjelgopolsce a Mouopolsce. Godki te mojům podane na śebje suowńictwo, ščegůlńy do suowackigo (nojbarźi), českigo, kašubskigo, ślůnskigo, bjouoruskigo a ůkrajińskigo.
Zwjůnzane godki[Sprowjej]
Polsko godka zaličano je do grupy godek suowjańskich, mjanowano lechickům. Uobejmuje uůna take godki kej půmorsko (uobecńy martwo, pozostouo po ńij ino kašubsko a tyž pouabsko godka (wymaruy we XVIII wjeku). Bliskimi krewnymi polskij godki sům godka česko, suowacko, gůrno- a dolnouůžycko. Inkše godki suowjańske tyž majům jake wspůlnośći s polskům, sům uůne atoli řodše.
Skuli tygo, co polsko godka noležy do godek indoojropejskich, bezmauaś wšyjske godki Ojropy majům co wspůlnygo ś ńům. Wyjůntkym sům tukej godki kerych śe ńy wuůnčo do familije indoojropejskij.
Przipisy


text:
Ńyprawo Biblijo
Ńyprawo Biblijo (Biblijo cudzołożńikůw, Biblijo grzeszńikůw, Biblijo Ńygodźiwo, Zło Biblijo; ang. The Wicked Bible, rzodźi: Adulterous Bible abo Sinner's Bible) – przijyne uokryślyńy Biblije wydanyj we angelskij godce we 1631 roku uod Roberta Barkera a Martina Lucasa, krůlewskich durkmajstrůw s Lůndynu, kero mjoło być reprintym tzw. Biblije Krůla Jakuba. Uokryślyńy wywodźi śe ze feleru zecerskigo – we tekśće dźyśyńću przikazań uopuszczůno słowo "ńy" we przikazańu "Ńy cudzołůż". Kiwńyńće uostało rozpowszychńůne we wjelgij ilośći egzymplarzůw, stůnd uokryślyńy. Autory reprinta uostały rok ńyskorzi posztrofowane grziwnům wysokům na 300 fůntůw a uodebrano jejim licyncyje na druk. To wydańy Biblije zšokowouo ůwčesnygo krůla Ynglandu a Škocyje Karola I (kery štalowou pod tyn čas tyśůnc kopji Biblije, ńy wjydzůnc uo chachńyńću) a biskupa Canterbury. Tyn drůgi pedźou wtenčos:
S byflu krůla, zeceři a wydawcy uostoli wezwańi před Star Chamber (ůwčesny gerycht). Pů dokuadnyj analiźe wšyjskych wydařyń dowjydźůno winy uoskaržůnych. Zasůndzůno štrofa bůua růwnowartośćům ůwčesnyj pynsyje mjeśynčnyj abo gospodarstwa uo powjyřchńi 120 ha.
Wjynkšość kopji Ńyprawyj Biblije uostoua uod rozu anulowano a wycofano s užywańo, do dźiśej uostouo śe ino 11 ygzymplaři, s čygo jydyn znojduje śe we Uoddźale Kśůnžki Řodkij New York Public Library a prowje ńigdy ńy je udostympńany, a inkšy do śe zobočyć we Muzeům Biblije we Branson, Missouri (USA).
Treść
Fragmynt tekstu s felerym[Sprowjej]
We angelskij godce[Sprowjej]
(…) Honour thy father and thy mother, that thy dayes may bee long vpon the land which the LORD thy God giueth thee.
13 * Thou ſhalt not kill.
14 Thou ſhalt commit adultery.
15 Thou ſhalt not ſteale.
16 Thou ſhalt not beare falſe witneſſe againſt thy neighbour.
17 * Thou ſhalt not couet thy nighbours houſe, thou ſhalt not couet thy neighbours wife (…)
Tumačeńy[Sprowjej]
(...) Čćij uojca swygo a matka swoja, kej ći kozou PAN, Bůg twůj, cobyś dugo žůu a coby ći śe dobře dařiuo na źymji, kero dowo ći Pan, Bůg twůj.
13 * Ńy zabijej.
14 Cudzouůž.
15 Ńy kradńij.
16 Ńy godej foušywygo śwjadectwa přećiw bliźńymu twymu.
17 * Ńy bydźeš požůndou důmu swojygo bliźńygo. Ńy bydźeš pragnůu žůny swojygo bliźńygo (…)
Wydźwjynk zdařyńo[Sprowjej]
Časy ůwčesne[Sprowjej]
Krům uobuřyńo ůwčesnygo Kośćoua, sprawa wydańo Ńyprawej Biblije dočekouo śe kůmyntaři postřůd historykůw. Zapis zdařyńo zachowou śe s notatki spořůndzůnyj bez jydnygo ś ńich:
Časy wspůučesne[Sprowjej]
Do śe widźeć lekuśki uoddźwjynk Ńyprawyj Biblije na wspůučesnych ludźi. Ńyřodko užywano je kej bajšpil čygo abstrakcyjnygo, lebo uobrazuje zgoršyńy ludźi (eli přestřygańy řekůmygo "přikazańo").[4] We literatuře do śe nolyźć ańi "echa" Ńyprawyj Biblije:
- We 2001 roku wydano zostoua powjeść The Wicked Bible (Ńyprawo Biblijo) autorstwa Edwina Astina. Kśůnžka traktuje uo ajnfluśe cywilizacyje greckij na chřeśćijaństwo.[5]
Wspůučeśńy do śe ańi trefić ludźi, keři uwažajům Ńyprawo Biblijo jako dźeuo šatana.[6]
Ćekawostki[Sprowjej]
- Myńi znůnym felerym, kery pojawiu śe we Ńyprawyj Bibliji, je the lord hath shewed us his glory and his great arse mjast the lord hath showed us his glory and his greatness. ("Bůg pokozou nům swo chwoua a swo wjelgo řić" mjast "Bůg pokazou nům swo chwoua a swo wjelgość" – Kśynga Powtůřůnygo Prawa, 5:24).
- Jydyn s ygzymplaři Ńyprawyj Biblije zostou wystawjůny na předaž internecowo. Zažůndano za ńygo 89 500 dolarůw.[7]
- Za pjyńůndze s gřiwny dokůnano zakupu poru profesyjůnolnych matric drukarskych.[8]
Przipisy
- ↑ Ingelbart, Louis Edward,- Press Freedoms. A Descriptive Calendar of Concepts, Interpretations, Events, and Courts Actions, from 4000 B.C. to the Present, Greenwood Publishing 1987, ISBN 0-313-25636-5
- ↑ Kanůn protestancki užywo inkšo nůmeracyjo lo přikazań; we Kośćele katolickim přikazańy to mo nůmer šůsty.
- ↑ arcybiskup William Laud
- ↑ 4,0 4,1 http://www.lewrockwell.com/vance/vance72.html
- ↑ http://www.amazon.com/Wicked-Bible-Edwin-Astin/dp/0595192556
- ↑ http://www.tentmaker.org/Biblematters/KJV.htm
- ↑ http://www.greatsite.com/ancient-rare-bibles-books/platinum.html
- ↑ http://www.ourcivilisation.com/smartboard/shop/anecdtes/c17/bible.htm
Biblijografijo[Sprowjej]
- Eisenstein, Elisabeth L. - Rewolucja Gutenberga, přetupl. Henryk Hollender, wyd. Prószyński i S-ka, Waršawa 2004, ISBN 83-7180-774-0
- Ingelbart, Louis Edward- Press Freedoms. A Descriptive Calendar of Concepts, Interpretations, Events, and Courts Actions, from 4000 B.C. to the Present, Greenwood Publishing 1987, ISBN 0-313-25636-5


text:
Fojerwera
Fojerwera – přišykowano formacyjo porajůnco śe prewyncyjům i bojym s uogńym a reštům zagrožyńůw (inšymi kej rojberstwo) lo zdrowjo i žyćo ludzkigo, dobytka a natury. Do fojerwerowych aufgabůw přinoležy tyž wychrůńańy rezultata žywjouowych gořkośćůw i falůw.
Do ekstra aufgabůw sprowjanych bez fojerwera noležy retůngswesen:
- bjologijowo (neutralizacyjo morowych čyńićelůw a uochrůna noroda i gadźiny bez čas terroryzmusowygo dožgowańo s užywańym bjologijowy zbrůńe),
- chymijowo
- medicinowo (dowańy předdochtorski hilfy před přikludzyńym medicinowygo špecdinsta abo na placach, kaj bydinůngi ty dolyjźć ńy poradzům),
- zešukiwowčo
- radjologijowo
- techńikowo
- wodno
- zwyžkowo


text:
Bytůń
Wspůłrzyndne: 50°23' N 18°54' E
Bytůń (tyż Bytům, pol.: Bytom, śl-mjym. Beuthn abo tyż Beuthn Oberschläsing, ńym Beuthen Oberschlesien, czes. Bitom, łać. Bithomia, Bethania) – mjasto położůne we połedńowyj Polsce, we wojewůdztwje ślůnskym. Je uůno powjatym grodzkym.
Jydno s nojstarszych mjast Gůrnygo Ślůnska, wzmjankowane we 1123, we 1179 uoduůnczůne uod Mołopolski a prziuůnczůne do Kśynstwa Raćiborskigo, uod 1254 prawa mjejske. W XIX wjeku industrjalizacyjo, powstajům huty i gruby wůngla kamjynnygo. Po plebiscyće pozostoło we grańicach Ńymjec, uod 1945 we Polsce.
Bytůń bůł kole połowy XIX storocza nojwiynkszym mjastym prziszłyj aglomeracyji[2]. Jak bůła wytyczano sztreka bany ze Berlina na Gůrny Ślůnsk i dalij do Rusyje, to we Bytůńu cugu ńy chćeli. Sztreka poszła kaj indźij i inksze mjasta na ńij wyrosły - nojbardźij Katowicy.[2]
Necowe uodwołańa[Sprowjej]
- Mapy: Autopilot | Google Maps | Szukacz | Targeo | Zumi
- Zdjynća satelitarne: Google Maps | Wikimapia | Zumi
Przipisy
- ↑ „Rocznik Demograficzny”, z. 44, 2012. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-6716 (pol.)
- ↑ 2,0 2,1 Rafał Adamus - Na co nom drogi Ślůnsko Szwalbka (Jaskółka Śląska) 4/2014, zajta 11