text:
k startowej stronje | archiw | impresum | kontakt
wutora, 23.10.2018 | k dolnoserbskej wersiji
Marcel Braumann, Łuh 28.06.2005
Šansa za kulturne herbstwo: kultura wjesela
Wšitcy pytaja za wulkej ideju. Politikarjo, kotřiž su spóznali, zo ze zapřijećemi z dźěłarničkow wabjenskich agenturow, kaž na přikład „agenda 2010“ abo „dawkowa reforma na piwowym podstawku“, dale njepřińdźeš. Cyrkwinska wyšnosć, kotraž pytnje, zo wičnohospodarsce wusměrjena „nabožina derječuća“ nikoho njezajimuje. Wjednicy wulkich koncernow, kotrymž swita, zo njemóžeš jenož zepěrajo so na „shareholder value“ dołhodobnje wuspěšnje hospodarić. Nic naposledk zastupjerjo kultury, kiž dawno wědźa, zo njeda so zjawnosć hižo z ryzy zabawu zdobyć.
Woni wšitcy wołaja za zakładnymi hódnotami, kotrež ludźi přiwabja, jim žiwjenski zmysł posrědkujo. Tež serbscy prócowarjo sej žadaja cyle na liniji tohole powšitkowneho trenda zhromadne hódnoty za natwar noweje indiwidualneje a kolektiwneje identity. Tutón model rozrisanja towaršnostnych problemow wotpowěduje prastarej tradiciji čłowjestwa, ale hižo před dwaj a poł lěttysacom je grjekski filozof Platon w swojej twórbje wo staće na to skedźbnił, zo wobsteja najwažniše hódnoty na zemi jenož w podobje wotsćina, hlej mjez druhim na Platonowe přirunanje ze situaciju w prózdnjeńcy. Tón model sej po jeho měnjenju žada wosebitu worštu elity, kotraž ma hladanje zawjazowacych hódnotow na starosći.
Platon běše kruće přeswědčeny, zo zaručeja tak mjenowani stražnicy ludźom za wotsćinom stejace ideje, rozkładowace traće towaršnosće. Wjace hač dwaj lěttysacaj pozdźišo nańdźeš podobny swětonahlad w konserwatiwnym prudźe ewangelskeho bohosłowstwa, hdźež wěrja do wučby dweju mócnarstwow – tu rajch zemskeje wyšnosće, tam kraj njebjeskeho knjeza, ke kotremuž nima normalny čłowjek direktny přistup. Tohodla dyrbi so měć po wyšnosći, połnej Božeje hnady.
W dźensnišej dobje wobkedźbujemy znowa tutón stary zjaw: Serbja žedźa so po nowych wuznamnych wótčincach, Němcy so nadźijeja charismatiskich načolnych politikarjow a katolscy křesćenjo so modla wo duchowne wjednistwo, kotrež same je hódne zbóžnoprajenja. Zdobom słyšiš wšudźe, zo rozpad wšitkich zwjazacych strukturow pokročuje. Wyše toho je to tohorunja wuraz archaiskeho kolektiwneho stracha.
Najwjace europskich intelektualnych, reagujo na rozpušćenje zwučenych zakładow wšědneho žiwjenja ludźi a ludow w europskich krajach po zwjeselacym rozpadźe blokoweje kofrontacije, pasli w esejach na tych idejach, płaćacych jako duchowne stołpy tak mjenowaneho europskeho domu. Při tym so prócuja wo symbiozu zdźědenych regionalnych tradicijow z hranicy přesahowacej mobilitu, móhłrjec statok scomter awtodróhu.
Zdobom so wšudźe na to hórša, zo faluja w tuchwilnej epoše přeswědčacy, přikładni nawodźa wšěch towaršnostnych wobłukow, kotrychž móžeš sćěhować. Wupuć pyta wjele ludźi w ryzosći, wumóžacej přez jasnosć a jednorosć wosrjedź šmjatańcy moderneho, globalizowaneho swěta. Wočakujemy - wšojedne hač w komentarje nowiny abo w prědowanju - wotmołwu na prašenje, što dyrbjeli činić. So wě, zo nic jako poddani wotročcy, ale jako swobodnje pytacy po puću do směra swojeje identity.
Njedawno pak sym so dohladał jónkrótneho wuwzaća: nowinarskeho stejišća nastupajo gentechniku. Młody žurnalist je, prašenju za moralku wobarajo, prosće so prašał: Što budźemy činić? Zwoprědka tele wuchadźišćo so spodźiwne zdawa, přetož wone pozdatnje pytanje za měritkami jednanja wobeńdźe. Ale awtora je hinaši motiw k jeho nastawkej pohnuł, mjenujcy zajim na zwisku mjez cilemi a korjenjemi našeho a druhich ludźi skutkowanja. Wón chce wotkrywać, z kajkeho žórła wurosće čłowječa eksistenca.
Tale składnosć mje na podawk před dwaceći lětami w Bayerskej dopomina, hdyž je so mnich z benediktinskeho klóštra wuprajił: Naš nadawk je być. Něšto wotpowědnje spodźiwne namakamy tež w lisće Korinčanam z pjera japoštoła Pawoła. Wón piše: Lubuj a čin, štož so ći chce. Z tym wón njeprěje trěbnosć moralki, ale skedźbnja na to, zo spřećiwja so čłowječa eksistenca kóždejžkuli wobmjezowanosći kataloga kaznjow respektiwnje hódnotow.
Rozswětlerstwo je čłowjestwu nowu poslednju instancu přinjesło: Myslu – potajkim sym; njech rozum rozsudźi. Dźakowano dopóznaćam psychoanalyzy dźensa kóždy wě, zo so na rozum spušćeć njesměš, dokelž njeje duch čłowjeka ženje absolutnje njewotwisny.
W mjenje wulkich idejow buchu we wšěch dobach njeličomni morjeni. Njedźiwajcy toho su tajke ideje respektiwnje wizije w krizowych časach hustodosć pře wšu měru prašane. Móhłrjec jako parola: Wusměrjenje za wyšim zadźěwa spadej do hłubin, potajkim njebjesa město bjezdna. Ale přeco zaso dyrbjachu dožiwić, zo wjedźe kóždyžkuli pospyt zwoprawdźenja raja na zemi skerje do hele hač do zbóžnosće potrjechenych.
Wěriwi křesćenjo tukaja na bjezbóžnosć abo pobrachowacu bohabojazliwosć, kotraž je pječa wina na tajkich katastrofach. Zabywaja, zo je dosć złósćow w mjenje Boha, hlej na palenje chodojtow abo tak mjenowane swjate wójny. Radšo móhli rjec, zo je prawidłownje podćisnjenje zemskich poměrow nadzemskej absolutnej awtoriće na škodu, kotraž so přeńdźe přećiwo přirodnemu mjezsobnemu zadźerženju. Kóždyžkuli tajki fundamentalizm, njech je katolski abo komunistiski, so z njepřećelom swobodneho čłowjeka stawa.
Što poprawom čini čłowjeka hižo na zemi zbóžneho resp. zbožowneho? Što woznamjenjatej być a lubować? Eksistenca ma zasadnje něšto z ekstasu činić. Porno zwěrjeću, kotrež je takrjec awtentiske w sebi samym bjez daloko sahaceho prašenja, tči w čłowjeku ćěr, zo ze sebje samoho won stupi, so w ekstasy zhubi, zo by sebje samoho hakle na tute wašnje woprawdźe namakać móhł. Kóždy wulki tworićelski wukon korjeni w tymle wěčnym principje. Samozrozumliwje to płaći we wosebitej měrje za wulku ryzy lubosć, haj móžemy konkluziju sćahnyć, zo je kóždažkuli stworićelskosć wotbłyšć lubosćinskeje ekstasy.
Je wjele formow ekstasow, nic naposledk přez hudźbu, docyła kulturu, towaršliwosć, bjesadowanje, kotrež da jednotliwcej na wobćežowace starosće pozabyć, swjatočna Boža słužba z mócnymi pišćelemi a wonjacym kadźidłom, ale tež přemóžaca čišina wosrjedź krasneje krajiny. Kóždy kulturny kruh zwoprawdźa swoju jónkrótnosć w swojoraznosći swójskich ritualow indiwiduelneje a kolektiwneje ekstasy. Čim mjeńša a bjezmócniša přirunujo z druhimi jednotliwa towaršnosć je, ćim přiwabliwiša dyrbi wona w tutym bytostnym prašenju być.
Hinak a konkretnje prajene: Cyle wothladajo wot toho, zo ma so čłowjek wo hospodarske přežiwjenje starać, njetyje žanejžkuli kulturje, zo so do wubědźowanja poda, kotrež njemóže wobstać. Serbskosć njech so jako kultura wjesela wuprofiluje a so wzda toho, zo ludźom hospodarske wopodstatnjenje přirěči, kotrež tak a tak nichtó chutnje njebjerje. Štóž so nětk boji zawjedźenja spassgesellschafty w Serbach, smě so změrować. Wšako so wona njezepěra na princip ekstasy, kaž sej mnozy mysla, ale na ideal narcizma, to rěka na inscenaciju sebjezalubowanosće pod hesłom: Popřej sej skónčnje raz něšto. Budź rjany, zo by so sebi samomu spodobał.
Přećiwo tajkimaj wuprajenjomaj njeje ničo rjec. Ale jednostronska orientacija na narcistisce definowane indiwiduelne derjeměće zadźěwa wonej ekstasy. Wona drje w prěnim rjedźe nima z woporom ničo činić, wšako słuži wědomnje so woporowacy čłowjek, snano samo myto w njebjesach wočakujo, bóle swójskemu rjekowstwu, potajkim poćahej k sebi samomu. Mjeztym zo nastawa ryzy eksistencielna ekstasa w so zhubjenju, bjez toho zo wěš, što na kóncu při tym wuńdźe. Tuta njeposrědnja poddanosć bjez wobličenja, hač so wšo zadani, je z wuměnjenjom wotewrjenosće čłowjeka z ćěłom a dušu napřećo móžnosći wozbožaceho so zhubjenja.
Wjeselo a lóšt stej płodaj ekstasy, nic nawopak a tohodla njemóžeš sej z wosebitymi žiwjenskimi technikami zbožo wuhotować, ale maksimalnje prawdźepodobnosć njezboža pomjeńšić. Kultura wjesela je kultiwěrowanje ekstasy. Potom njeje prašenje prěnjotne, što móhli wobchować a zachować, ale kak móžemy so zhromadźe a mjez sobu zwjeselić, wšako je hižo Nietzsche hladajo na křesćanow skoržił, zo woni dosć wumóženje njewupadaja. Kóždežkuli kulturne herbstwo ze zańdźenosće změje přichod, jeli so přeco zaso a w načasnej formje ze sćělesnjenjom eksistencielneje čłowjeskeje žadosće za ekstasu stawa.
Tajkale kultura je emancipatoriskeho razu, je njewotwisna wot tak mjenowanych wulkich idejow pozdatnje wulkich muži. Tych chcemy so wzdać; wuńć bjez nich na swěće komunikaciskich syćow - to by zmysłapołna perspektiwa była.
Chceće swoje měnjenje k tutemu přinoškej wozjewić?
Wobdźělće so na našej diskusiji!


c: text/html

text:
NIYMCY
Miyszkalimy we Niymcach bez przeszło rok. Rajzowalimy po Mōnachium, Berlinie, Alpach... Naprowda je na co pozaglōndać!
MAROKO
Bylimy we Afryce miesiōnc.
Wandrowalimy bez Sahara na puklu ôd kameli, byzuchowalimy labirynt we Fezie i maszkecilimy ślimoki na Jemaa El Fna.
PORTUGALIJO
Bez dwa miesiōnce sztudynckich praktyk we Lizbōnie umielimy lepij spokopić land na zachodnim kraju Europy.
HOLANDIJO
Malućki land, w kerym naprowda je co robić. Stolica kyjzy, fyrtokōw i tulpōw. Gryfno ô kożdym czasie roku.
USA
Cudny rok naszego żywota. Nowy Jork, Kalifornia, Floryda i masa inkszych. Na blogu folujymy to po leku.
ŚLŌNSK
Trocha gańba, ale "wielgi świot" znōmy kapka lepij jak swōj hajmat... Ale sztyjc rajzujymy i nadrobiōmy!
AUSTRYJO
Naprowda gryfny plac na karcie Europy. Wszyjsko jedno eli ôbierecie se rajza do miasta, eli do gōr - wszyjsko tam je cudne.
ITALIJO
Nojwiyncyj tekstōw, nojwiyncyj byzuchōw i nojwiyncyj szpasu. Italijo to nasz ôblubiōny europejski land.
HISZPANIJO
Tymu landowi richtich przajymy. Zaczlimy ôd Madrytu i po leku cisnymy dalij. Tapas, cerveja, ta pogoda...
IZRAEL
Hyc, szumne jodło, superowi ludzie i masa historyji. Izrael trza nawiedzić! (I niy ma ôn taki drogi, jak sie zdo.)
SZWAJCARYJO
Kojarzi sie yno ze federmeserami i kyjzōm, ale znojdziecie tam tyż mocka inkszych atrakcyji.
IRLANDIO
Nojlepszo sztela na zimny biyr abo gorki kafyj z gorzołkōm? Yno Irlandio! A ôkrōm napowkōw fol szpasu i fajnych szteli.
FRANCYJO
Jerzina! Francyjo je iście piykno! Żol yno, że na blogu niy znojdziecie na razie postōw ze Francyji... Ale bydōm chned, okej?
FINLANDIO
We Finlandiji bylimy yno na pora godzin, tōż stykło na szpacyr i zakupy. Ale sztyjc werci sie kuknyć.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Poprawom chcychu w Minakale z wu- twarom wokrjesneje dróhi, kotraž přez wjes wjedźe, hakle po jutrach započeć. Přijomneho wjedra dla pak su twarske dźěła hižo nětko zahajili.
Minakał (HN/SN). Naprawa wutwara wokrjesneje dróhi K 7215 je w Minakale, wjesnym dźělu Radworskeje gmejny, na dwě etapje wusměrjena. Zo bychu firmy miłe a dosć suche wjedro wužiwali, su nětko hižo do jutrow twarski material napřećo Wagnerec pjekarni składowali. Nimo toho su připrawu k zniženju dnowneje wody přihotowali a hromadźe stwarili. Z wotpowědnymi mašinami, kaž ze specialnym bagrom, wotnošeja mjeztym staru asfaltowu worštu.
Po cyłkownje 820 metrach ma so dróha wutwarić a dospołnje ponowić. Tak budu do zemje tež nowu kanalizaciju za wopłóčki kłasć, kanal za dešćowu wodu instalować kaž tohorunja roły noweje syće za pitnu wodu. Nimo toho matej so mostaj nad Łomšćanku a Małej Sprjewju ponowić.


text:
Powěsće: póndźelu, 06.08.2018
Hauptinhalt
Tójšto lěsnych wohenjow
W lěsach w sewjernym dźělu Budyskeho wokrjesa je so wot měrca hižo něhdźe 30 króć paliło. To je nětko hižo nimale dwójce telko lěsnych wohenjow kaž loni w cyłym lěće, zdźěli zarjad za lěsnistwo. Na wjace hač 40 dnjach mějachu w lěsach wokoło Wojerec lětsa hižo schodźenk 4 abo 5 stracha lěsnych wohenjow. Zarjady z awtomatizowanymi kamerami lěsy wobkedźbuja. Nimo toho su tuchwilu štyri stražne wěže w Budyskim wokrjesu wodnjo z wobkedźbowarjemi wobsadźene.
Łužiske hudźbne lěćo nimo
Festiwal "Łužiske hudźbne lěćo" zakónči so wčera w Budyšinje tradicionelnje z koncertowanjom dujerjow z radnicoweje wěže a na Hłownym torhošću. Na 15 koncertach naličichu něhdźe 2900 wopytowarjow. Jedyn z wjerškow swjedźenjowanja wotmě so pjatk w klóšterskej cyrkwi w Pančicach-Kukowje. Projektowy chór kaž tež Serbski komorny orchester z Budyšina pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhmy tam zahudźištaj. Solistisce skutkowaštaj sobu z Budyšina pochadźaca a w Drježdźanach skutkowaca sopranistka Romy Petrick a serbski organist Feliks Brojer.
Kurs čěšćiny w Chrósćicach
W Chrósćicach zahaji so dźensa tydźenski intensiwny kurs čěšćiny za dorosćenych, kiž poskićuje Rěčny centrum Witaj. Hač do pjatka změja wobdźělnicy kóžde popołdnjo wučbu z Čechom Janom Breindlom. Nimo toho su planowane přednoški wo čěskej kulturje, stawiznach a politice kaž tež wulět do Libereca.
Wustajeńca Serbskeho muzeja nětko w Gubinje
Pućowaca wustajeńca Budyskeho Serbskeho muzeja "Serbske cyrkwje mjez Lubijom a Luborazom" je z Gródka dale pućowała a je wot wčerawšeho w Gubinje widźeć. W tamnišej klóšterskej cykwi budźe hač do kónca awgusta a po tym w Baršću. Serbski muzej bě wustajeńcu zhromadnje z fotografom Jürgenom Maćijom składnostnje jubileja reformacije wuwiło. Wona informuje wo wuskutkach reformacije na cyrkwinske žiwjenje we Łužicy a wo wužiwanju serbskeje rěče w cyrkwjach.
Ahlhornscy seniorojo su mištrojo w pjasćobulu
W kónctydźenskich němskich mišterstwach pjasćobula za nad 60-lětnych w Kubšicach zdobychu sebi wčera mužojo AK 60 Ahlhornskeho sportoweho towarstwa titul němskeho mištra. Po dramatiskim finalu přećiwo SEV Rosenheimej so sportowcy z Nižosakskeje zbožownje přesadźichu. Wo třeće městno wojowaštej Kubšičenjo a mustwo TSV Stelle - tohorunja z Nižosakskeje, hdźež pak Łužiscy zastupjerjo podležachu. Pjasćobul ma w Kubšicach dołhu tradiciju, młodostni towarstwa su hižo wospjet němske mišterstwa dobyli.


text:
Cug
Cug – skupina transzportowych uobjektůw (cestowy, banowy, bankowy, wodny, metra, kosmiczny itp.); skupinowy cug - zestawjůny s uobjektůma przirychtowanych do wyłůncznyj roboty we skupińy (poszczygůlne człůny majům roztomajte fůnkcyje): banowo skupina trakcyjno (jydnostka cugowo)- wyposażůno we swůj napynd a sygnalizacyjo, skupina maszyn do uobsugi techńicznyj banowych glajzůw (usuwańy chwastůw, śńyga), naprawy, śodłowy ćůngńik s naczepům. Słowo cug fůnguje tyż kej przejazd (kurs) pojydynczygo banowygo pojazdu abo jejich skupiny podug rozkłodu jozdy. Roz na kedy cugowi dowone je mjano - głůwńy do stale kursujůncych pasażerskych cugůw, rzadźij towarowych cugůw.


text:
Grecyjo
Grecyjo (grec. Eλλάδa (Elláda), IPA: [e̞ˈlaða] abo Eλλάς (Ellás), IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecko (Eλλnvιkή Anuokpatίa (Ellinikí Dimokratía), IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – państwo we pouedńowo-wschodńij tajli Ojropy, pouožůny na krańcu Půuwyspu Boukańskigo. Grańičy s Albańjům, Republikům Macedůńii i Buugarjům na půunocy a s Turcyjům na wschodźe. Mo dostymp do dwůch můř: Mořa Egejskigo na wschodźe, a Mořa Jůńskigo na zachodźe. Na uobu znojduje śe wjela wysp, tyž bydůncych tajlům Grecyje.
Uznowano za kolebka zachodńij cywilizacyji i bydůnco mjejscym narodźin dymokracyji, filozofji, športůw, polityki i dramatu, Grecyjo mo dugo i bůgato historyjo i dźedźictwo kulturowe, kere wpuynůuo na inkše kultury Ojropy, půunocnyj Afriki i Bliskigo Wschodu. Uobecńy je rozwijajůncym śe krajym, bydůmcym čuůnkym Uńii Ojropejskij uod 1981 r. a strefy ojro uod 2002 r.
Przipisy
- ↑ Dane za CIA The World Factbook World population - CIA.


text:
Zebrane zostały tutaj życzenia po śląsku na urodziny, Boże Narodzenie, Wielkanoc i Barbórkę. Na tej stronie znajdziesz życzenia po śląsku na szczególne okazje w naszym życiu. Możesz z nich korzystać do woli. W mirę możliwości będę dodawać także życzenia z innych okazji.
Jeśli chciałbyś się podzielić swoimi życzeniami to nie wahaj się i wyślij mi maila na adres tuudi@tuudi.net.
kliknij aby przejść do wybranych życzeń po śląsku
- Święta Bożego Narodzenia
- Święta Wielkanocne
- Urodziny
- Inne
- Życzenia barbórkowe po śląsku
- Życzenia po śląsku na 50 urodziny / Abrahama
- Życzenia po śląsku na chrzest
Życzenia po śląsku na Święta Bożego Narodzenia
Radosnych Godōw! Winszuja, coby Wōm nowo porodzōny Pōnbōczek błogosławiyli; cobyście znŏdli mocka gyszynkōw pode krisbaumym; mandle ze makōwkōw niy stanyły we gŏrdzielu; coby te świynta bōły richtig czasym spyndzōnym do kupy ze familijōm.
Radojści mŏckã na te Świynte Gŏdy
Co by Wōm Dzieciōntko pod strōmek prziniysło
Mjyôjści, Zdrŏwio, Nadzieje a Wiary
Co by na Nowy Rŏk bes’kŏżdydziyń stykło!
Cŏłkim siercym wszyjskim winszujymy
Autor: Marek Plura
Na Gody winszuja Ci, co by narodzōny dzisiej Pōnbōczek bogosławił, miyj swoja familijo i kamratōw zawdy w zŏcy, przoj wszyjskim – tyż tym kerzy Tobie niy przajōm. Znojdź pod kristbaumem kupa gyszynkōw, pamiyntej ô winszowaniu z sōmsiadami, zjydz trocha moczki i makōwek. Na sōm kōniec winszuja szczyńściŏ, zdrowiŏ i uciechy!
Autor: Łukasz Tudzierz
Na Godne Świnta winszujymy wszyjskim naszym czytelnikōm srogich gyszynkōw ôd Dzieciōntka, co byście sie niy ôbjedli makōwkami a mŏczkōm i co byście te Boskie Narodzynie przeżyli ze familijōm w uciesze i przōniu, a na Bezrok co by Wōm sie darziło jak nigdy.
Autor: Jaskółka Śląska
Wszistkygo Nojlypszygo we ty świynta Bożygo Narodzynia . Życza, coby Wom ni braklo karpfa, makowek i moczki abo i kołocza ze posypkom. I coby glaskugle na krisbaumie lśnioly blaskym zapocialym. Cobyście zowżdy byli gryfni i zdrowi.
Coby Wom pszali Wasze matule, łojce, bajtle, synki, braciki dziołchy, ołpy, omki, onkle, ciotki, teście i inksze szwigermutry. Życza tysz, coby bez cołki nastympny rok, sznity boły durchś rubo poszmarowane łomastom i coby do tego, wusztu i inkszych maszketów niy zbrakło !
No i po wilyji co by Dzieciontko trefioło do Wos z najgryfniyjszymi z gryfnych gyszynków.
Autor: Aleksandra Mazur
Niychej Dzieciontko szczyńściym Wos darzy
Zdrowie do tymu co tako marzy
A familijom pszonie na zowdy
Siył fest dołoży jako tyż prowdy.
Autor: Bronisław Wątroba
Pamiyntejcie Rostomili,
nie wyznocie sie na chwili,
kej Dzieciontko do Wos przidzie
i geszynki zoboczycie.
I miarkujcie co godajom
ludzie co sie tukej znajom:
„Jako Wilijo, taki rok”,
więc wejrzyjcie sam na blog!
Źródło: http://odkrywajacslask.wordpress.com/2011/12/23/zyczenia/
Już za chwila śwjynta sóm
Tuż życzynia wóm sam dóm
Jak tradycjo nakazuje zawsze na śwjynta
mjech z tymi winszowaniami sie rosuje
Tuż wóm życza śwjont wesołych
z familijom wilijo jejś za jednym stołym
karpja,makówki i moczka
możecie jejś z jednego gorczka
łopłatkym sie łomanio
ji z serca se winszowanio
zdrowjo ji wszyskigo nojlepszego
na kożdy dziyń życio waszego
geszynków od DZIECIONTKA małego
pod chojinkóm dlo wos kożdego
co by sie wszyskim darzyło
ji dobrze bez starości żyło
Trzi królowie Monarchowie
kaj sie uwijocie
mocie mirra i kadzidło
i skrzinka we złocie
Jezus dzisioj narodzony
raczkom błogosławi
bo tym swojym narodzyniym
prziszeł by nos zbawić
Trzi królowie monarchowie
żodyn niy łobuty
ponoś było wos aż śtyrech
czworty szoł na skróty
poloz borok se na przełaj
i łaził po krzokach
a jak prziszeł do betlyjki
to było po ptokach
Herod wściekły szarpie brodom
korona mu spadła
jak usłyszoł ło Jezusie
giymba mu opadła
lotoł po swoich komnatach
ni móg sie łopanować
bezto kozoł wszytkich bajtli
zaroz wymordować
Aż prziszła na niego kryska
i giymba mu zbladła
mysloł bydzie królym świata
śmiertka go dopadła
zaroz kosom łeb uciyna
łoberwoł kadzidłym
po tym z piekła prziszeł dioboł
i wzion go na widły
W Betlejym,we szopie-rodzi sie Jezusek
niy mo zogoweczka-niy mo tyz pieluszek
na sianeczku lezy-osiolek go grzeje
pastyrze mu grajom-jego przijociele
Maryjka i Jozef-festy sie starajom
jako to Ponboczka-w biydzie wychowajom
I dzisiej tyz momy-jednake staranie
czy czasu nom styknie-na dzieci chowanie
dzisiej nasze dzieci-prawie wszystko majom
ale durs na nuda-wszystke narzykajom
izby wyglondajom-jak z graczkami sklepy
loni znojsc niy umiom-przi niczym uciechy
Pytomy sie wszyjscy-czy to nasza wina
ze czasu niy momy-ze nos przi nich niy ma?
bestoz na te swiynta-szczyrze zycza wszystkim
znojdzcie czas dlo dzieci-od samy kolybki
znojdzcie czas na godka-na ksionzek czytanie
na szpacyr,na kino-berow osprawianie
to co my im domy-stokroc do nos wroci
zodne take dziecko-lojcow niy porzuci!
Witom ze ślonskom kolyndom.
Toż Dzieciontko sie nom rodzi
We stajynce betlejymski
Nawet Herod niy zaszkodzi
Ze Jezusa krol niyziymski
Przi bydlontkach w żłobku leży
Durś pastuszki mu śpiywajom
I trzech myndrcow drapko bieży
Pokłon Jymu dyć skłodajom
Ze Wilijom wos niy dziwo
Że sie cuda nawet dziejom
Ech – Maryjo jest szczyńśliwo
Lica jyj tyż ciyngym śmiejom
Pan nad pany choć maluśki
Wiarom wielki chnet sie stanie
Łod Dzieciontka gryfny buźki
Złu w świat leci z tym wyzwanie
Życzenia po śląsku na Wielkanoc
Srogo zima poszła w dal,
Gibko seblyccie z karku szal.
Wartko idom jak ze szlojdra ku nom,
wesołe święta Wielkiej Nocy
W Wielonoc sie fajno miyjcie:
Do kościoła se zajrzyjcie,
Pōmalujcie jajec sto.
Niych Wōm co hazoczek do,
Jydzcie co na stole leży,
Lyjcie baby jak noleży.
– Jak wōm sie zmierznie świyntowanie,
To legnijcie na tapczanie.
Hazok kuko zza krzoka na drugego hazoka. Idymy na świyncone, bier koszyk, pakuj jajca i wyndzone, wusztym bydzie woniac wszyndzie, a kapelon godać bydzie: nich w te świnta klara świci, kożdy karlus kibel wody chyci, lejom chopcy, piszczom frelki, nich te świnta tak po slonsku bydom szwarne, a po polsku wyjątkowe i po prostu zdrowe.
Wielkanoc ku nōm prziszła
Radość nōm prziniysła!
Pōn Jezus zmartwychstōn
Ludzi zaś piastuje
Hazŏk ze uciechy
Geszynki rychtuje!
Pōnbōczek rostōmiyły
Klarōm bôgōsławi
A Świynty Duch dycki
ôde’złego zbawi!
Mokrego Śmiyrgustu,
Od hazoka dużo kustu,
Gryfnych kroszonek.
Wnszujymy piynknej a bogatej Wielkij Nocy!
Źródło: http://odkrywajacslask.wordpress.com/
Wielkanoc ku nōm prziszła
Radość nōm prziniysła!
Pōn Jezus zmartwychstōn
Ludzi zaś piastuje
Hazŏk ze uciechy
Geszynki rychtuje!
Pōnbōczek rostōmiyły
Klarōm bôgōsławi
A Świynty Duch dycki
ôde’złego zbawi!
Autor: Marek Plura
Na te Świynta Wielki Nocy
Kere z wiosny nom przichodzom
Jajcym, kurkom i barankym
Maszkytami niych posłodzom
Śmingus Dyngus we pyńdziałek
Locie wodom, parfinami
Przeca dobrze ło tym wiycie
Sercym, duszombyda z Wami
Toż winszuja Wom ludkowie: baby, chopy nasze zocne
Coby w zdrowiu i radości
Przeszły Świynta Wielkanocne !
Ze świontecznym
powinszowaniym:
autor: Barbara Politaj
Kej bez świynta serce ôtworzysz
spōmnisz,
jako utropiōł Kristus..
Miarkujesz przeca,
Wiela żeś bolōnczki zadowoł
darymnie kōńcym…
I chocioż wiysz,co juże terozki
w widnyj Twojij duszōntki
ôdrodzōnym sercu
skuli ôd ônego utropiynio,
przeboczynio bolōnczkōm
Twoji żole blank ściszo…
Uśmiychnij sie,
klynknij , porzykej
… Ôn s umrzitych stanyty..
i juże s Tobōm je…
Życzenia po śląsku na urodziny:
Dzisioj w dniu Twojego geburstagu
Życza Ci kupa uciechy
Aby żodne choróbsko Cie nie trzimało
Coby wszyscy Ci pszoli
Z życio boł fest zadowolony
I dostoł kupa geszynków!
Wszyskigo najlepszego
Geburstagu radosnego
Szczynścio na kożdym kroku
We wszyskich życio roków
Co by pomalutku lecioł czas
A we życiu buł tyż szpas
autor: Urszula Oślislok
Jŏ ci dzisio tela życza
Byś bōł gibki jak małpica
Zdrowy choby kōń
A udźwignyć mōg jak wōł
Co do życiŏ ci poczeba
Knebel wusztu sznyta chleba
Miłowaniŏ gryfnej frele
Co byś widziŏł wielki brele
A ku tymu halba srogŏ
I do 100 -tki żyć morowo
autor: Urszula Oślislok
Łod samego rana
Szczylajom szampany
Niych twój cołki żywot
Bydzie fest udany
A zdrowiczko nigdy
By niy szwankowało
No i w portomelu
autor: Urszula Oślislok
Co by dycki zdrowi było
Szōstka w lotka sie cylnyło
Co by żŏdyn niy nerwowŏł
Kożdy pjyknie przygadowŏł
By ci dzisio winszowali
Po słodkim dziubeczku dali
A jŏ życza nŏjlepszego
I życiŏ fest wesołego
autor: Urszula Oślislok
Życzenia po śląsku na inne okazje
Z okazji urodzin miasta Katowice:
Kej 152 lata tymu Katowice erbły prawa mjejskie, były juz na Ślonsku znacniejsze gminy. Starse i barzi łozwiniynte. Tak sie porobjoło przez te 152 lata, na ty naszy ziymi, że dzisioj somzeście stolicom Metropolji Ślonski. To przed Wami fes srogo robota do zrobjynio. Ale wjerza w to i tego Wom winszuja, że docie rada. Bo mocie na cym budować. Wasza historjo, tradycjo i ludzie to som gronta, na ftorych możecie postawić srogi i gryfny familok dlo cołki Metropolji.
Winszuja Władzom mjasta cobyście cołki cas dowali pozor na to, że rzondzynie to sużba. I cobyście poradziyli paczeć, niy na rok, dwa do przodku, ale na nastympne 152 lata.
Winszuja Wom – mjyszkańcom – cobyście sie mogli asić, skiż rozwoju Waszy gminy.
Winszuja Wom, ftorzi mocie fabryki, gyszefty, cobyście sie durś lepi mjeli. I coby skuli Wos rosła gospodarczo siyła tego regjonu.
Winszuja Wom, ftorzi ucycie modych, cobyście na grontach naszy ślonski tradycji wyucyli pokolynie, ftore sztajgnie Katowice i Ślonsk na som wjyrch w Europje.
Winszuja Wom, ludziom kultury, niych Katowice Mjasto Łogrodow bydzie takom zogrodkom kaj jes na co popaczeć, kaj jes cego posuchać, kaj sie idzie trefić, kaj ludzie przajom sztuce.
Niych tyn Jubileusz do Wom wjela radości i uciechy, niych bydzie okazjom coby sie trefić s kamratami, powspominać Waszo tradycjo i popaczeć do przodku, coby tu jesce zrychtuwać na prziszłoś.
Skiż ty rocznicy dali Wos pozdrowić wszyscy, ftorzi mjyszkajom w Radzionkowie.
autor: Gabriel Tobor
Życzenia po śląsku na Barbórkę
Z okazji Świynta Grubiorza
winszuja Ci szczynścio na grubie,
tela wiela zjazdów tela wyjazdów,
Niych Cie Twoja patronka Świynto Barbra
łochranio łod wszystkigo złego,
A Ponbóczek Niych Cie szczynśliwie
dokludzi do pyndzyje!
Szczynść Boże!
Życzenia po śląsku na 50 urodziny / Abrahama
Winszujymy Ci wszyjskigo nojlepszego na Twojigo Abrahama
Niych Twoje dni bydōm cołki szczyńściŏ i radości
Winszujymy co by chorōbska sie niy trzimały
dziyci w zdrowiu chowały, a chop sie zowdy suchoł.
Pamiyntej, iże piyńćdziesiōnt to niy mŏ tak wiela:
w bojtliku na sprŏwōnki niy styknie.
Życzenia po śląsku na chrzest
Z ôkazyje Krztu Świyntego winszujymy Ci:
coby Pōnbōczek piastowali Cie bez cołki życie,
aby kożdy nastympny dziyń boł dlŏ Ciebie i Twojich Fatrōw
gryfny, szczyńśliwy a cołki w uśmiychu.
Miyj w zŏcy kożdego czowieka,
pamiyntej aby przŏć swojim bliskim.


text:
Sulšečenjo kónc tydźenja syły wopytowarjow pohosćili a zabawjeli
Sulšecy (SN/mwe). W delnich Sulšecach wotměwaše so kónc tydźenja tradicionalny wjesny swjedźeń, na kotrymž móžachu wot pjatka do wčerawšeho při najrjeńšim lěćnym wjedrje syły hosći wšěch generacijow ze wsy, ze susodnych wsow, Wojerec, ale tež z Budyskich a Kamjenskich kónčin witać. Přihotowali su čłonojo młodźinskeho kluba „Halštrowska młodźina“ wokoło jeho nawody Feliksa Šěna, wohnjowi wobornicy a mnozy dalši rjenje wupyšene swjedźenišćo na sportnišću, hdźež so wubědźowanja a programy wotměwachu. Kaž w zašłych znajmjeńša 20 lětach měješe wšitke wotežki wokoło za mału wjes wulkeho podawka wjesny předstejićel Jurij Brösan w horšći. Na kóncu steješe „prěni muž“ wčera nawječor we wulkim zakónčacym programje swjedźenja sam w srjedźišću zabawy. Wšako bě so z nim moderator Matthias Fröhlich z Kulowa sadźił, zo měli w běhu třištwórć hodźiny znajmjeńša dwanaće a poł pora – žony a mužojo – w typiskej bayerskej drasće na jewišću stać.


text:
Stawizny
K stawiznam sorabistiki w Lipsku
Prědne zachopjeńki
Prědne serbskorěcne kubłanje jo se na Alma Mater Lipsiensis zachopiło w lěśe 1716 ze załoženim serbskego prjatkowarskego seminara „Societas Lusatorum Sorabica“ pśez serbskich studentow ewangelskeje teologije. Pódla rěcnych a prjatkarskich zwucowanjow su nastali śišćane pójadnanja wó górnoserbskej rěcy a rukopisny casnik. Ze źělenim „Sorabicuma“ ako specielnego wótźěla (seminara) we „Łužyskem prjatkarskem towaristwje“ jo se w lěśe 1815 separatny wědomnostny wótźěl z mjenim „Sorabia“ stwórił. Z wudawanim „Sserskeje nowiny“ wót Handrija Zejlera a Hendricha Augusta Krygarja jo móžno było, swójske twórby, ludowe spiwy a zběrki pśisłowow wózjawjaś. Na toś tu wašnju su cłonki „Sorabije“ wažny fundus za sorabistiske slěźenja zawóstajili.
1842 su Serba Jana Pětra Jordana ako lektora a doktora za słowjańske rěcy a literatury na uniwersitu pówołali a 1870 jo se wucarske blido za słowjańske rěcne pśirownowanje z wósebnym źiwanim na serbsku rěc załožyło. Ako jo w lěśe 1876 August Leskien ako rědowy profesor za słowjańsku filologiju zachopił statkowaś, jo sorabistiska rěcywěda jogo zajm zbuźiła a cytanja wó górno- a dolnoserbskej rěcy inspirěrowała. Słowjeńc Matija Murko, naslědnik Leskiena a rědowy profesor za słowjańsku filologiju wót 1917 do 1920, jo se tejerownosći za sorabistiku angažěrował a załoženje lektorata za serbsku rěc w Lipsku naraźił. To njejo se jomu zaprědka raźiło, ale jo mógał w lěśe 1933 na Karlowej uniwersiśe w Praze prědnu profesuru za serbsku rěc a literaturu z Josefom Pátu wobsajźiś.
Max Vasmer jo wót 1921 do 1925 slawistisku katedru Lipšćańskeje uniwersity zastojał a někotare zajmne źěła ze sorabistiskimi temami wózjawił. Karl Heinrich Mayer, indogermanist a klasiski filolog, jo ako priwatny docent za słowjańsku filologiju wót 1921 do 1927 cytanja wó historiskej gramatice serbskeje rěcy, wó serbskich ludowych spiwach a tekstowych interpretacijach pórucył. Teke Reinhold Trautmann, docent za slawistiku, jo ze Serbami wjelgin sympatizěrował a jo w tśiźastych lětach cytanja wó serbskich rěcnych stawiznach źaržał.
Pó lěśe 1945
Lěto 1946 jo wóznamjeniło pśewrośenje za sorabistiku. W Radworje jo se załožył serbski institut za kubłanje ceptarjow a z tym jo se didaktisko-wědomnostne statkowanje zasej zachopiło. Z wobzamknjenim Serbskeje kazni 1948 w Sakskej jo se intensiwnje procowało wó załoženje uniwersitneje sorabistiskeje institucije.
Reinhold Olesch, ordinarius za słowjańsku filologiju a direktor slawistiskego instituta Lipsčańskeje uniwersity, jo 1949 lektorat za (górno)serbsku rěc załožył. Za to jo był Michał Nawka ako docent pśistajony. Tak jo se nejpjerwjej w dwěma kursoma 15 studentow z 8 tyźeńskimi góźinami na wucbje wobźěliło. W samskem lěśe jo serbska studentska organizacija „Sorabija“ nastała, kótaraž jo se programatiski wót „Łužyskego prjatkarskego towaristwa“ a „Sorabia“ zasadnje rozeznawała, ale jo se weto z jeju tradiciju zwězana cuła.
Naša institucija jo se na Lipsčańskej uniwersiśe 6. septembra 1951 z mjenim „Serbski institut“ załožyła. Wóna jo tencas z dweju wótźělowu wobstojała: „Wótźěl za rěc a literaturu“ jo ze Słowjańskim institutom zwězany był a „Wótźěl za serbske stawizny“ jo z Historiskim institutom fachowego směra stawizny gromaźe źěłał. Tak su se zaprědka pśewažnje ceptarje, diplomowe slawisty a historikarje wukubłali. W lěśe 1968 jo se pó drugej wusokošulskej reformje NDR Serbski institut do „Instituta za sorabistiku“ pśemjenił.
W zwisku z prědneju wusokošulskeju reformu jo se Pawoł Nowotny wót 1951 do 1953 ako komisariski wjednik Serbskego instituta zasajźił. 1955 jo se Pawoł Nedo ako direktor wuzwólił a z wustatkowanim swójeje profesury z wucbnym nadawkom za serbsku ludowědu na zachopjeńku studijnego lěta 1960/61 teke oficielnje w swójom amśe ako wjednik wobkšuśił. Z jogo pódpěru jo se 1981 studijna kombinacija kulturne wědomnosći/sorabistika zawjadła. W lěśe 1964 jo Heinz Schuster-Šewc docenturu a amt direktora pśewzeł, pótom nachylnje teke historikaŕ Jan Brankačk.
Pó lěśe 1989
Z politiskim wobrośenim 1989 a strukturelnymi pśeměnjenjami, kótarež su byli z redukciju personala zwězane, jo Institut za sorabistiku swóju źinsajšnu formu a strukturu dostał. Pó Ronaldu Lötzschu a někotarych komisariskich wjednistwach (Wolfgang Sperber, Wolfgang F. Schwarz, Gerhild Zybatow, Tadeusz Lewaszkiewicz) jo Edward Wornar w lěśe 2003 profesuru a wjednistwo instituta pśewzeł.
Wobšyrny nastawk wó stawiznach, wucbje a slěźenju sorabistiki na Lipsčańskej uniwersiśe jo dr. Tomasz Derlatka spisał a pśi góźbje 600. uniwersitnego jubileuma wózjawił (PDF).


text:
Blubry zez Kościana
Kop wagonowy
Wielgi czas, aby nagryzmolić coś ło dojyżdaniu do ty firmiy, wew który przerobiułym ponad trzydzieści lot. A nazywo się ta firma Ceglorz, wiycie, wew Poznaniu na Dymbcu.
Bez te wszyćkie lata do roboty żym dojyżdżoł zez Kościana banum co dziyń rano ło piunty zez minutami, zaś potym nazod ło kwadrans na czwortum po obiedzie zez Dymbca do Kościana i już pore minut po czworty bułym wew chaci. Tak prowdziwie to chocioż żym robiuł aby łosiym godziń co dziyń, to bez te dojazdy bułym z chaty precz jedynaście godzin. Ale co buło robić, jak wew Kościanie żodny porzundny roboty (taki jak wew Ceglorzu) nie szło najdnuńć.
Zresztum jak sie przypasować do niektóry wiary co do Ceglorza dojyżdżali bimbum zez przesiadkum zez poznańskich fyrtlów dejma na to zez Piuntkowa, to wychodzi na to samo abo nawet lepi, bo pryndzy bułym wew chaci łod niektórygo Poznanioka. A prócz tegu wiara, co stale dojyżdżała doś dobrze sie znała, nu i stworzała se zgrane zespoły do „kopa”, tak karciorzy jak i kinoli, co ino bez ramie grajuncym wew karty szpycowali, ale żodyn nie śmioł papy roztworzyć, co by zaro fangi wew kluber za to nie łoberwać.
Kop to tako gra wew karciochy, ale kop wagunowy to jezd dopiyro cóś ekstra. Czebno buło mieć cołkiym wek na tym punkcie i tyż mieć ale dryga do ty gry, co by wew trakcie czegu nie pomojtać. Bo to graje sie przeważnie na stojunco i bez stolika. Po prostu tyn, co wychodzi (znaczy nie zez wagunu, ino rozpoczyno gre) pokazuje karte, nastympny jak nie przebijo (znaczy daje słabszum, dejma na to bubka do damy) to tymu piyrszymu dokłodo do pazury swojum karte, a jak przebijo (znaczy sie na przykład daje dyche czerwiannum na dame żołynnum) to łyn zabiyro obie karty i podsuwo pod kluke trzeciemu, co mo sie dołożyć, abo przebić z tum samum zasadom, co poprzednio, nu i zaś tak samućko czworty, bo wew kopa gro sie we śtyrech. I tak jak roz doobkola obleci, to bitka zostaje wew łapie tegu, co doł najwyższum karte. Miarkujecie, jakie to proste?
Kożdyn dzieciok by sie jorgnuł i stół zbyndny. Drugum pazure kożdy gracz używoł do trzymanio banioków, bo wew kopa bez bejmów nie do sie grać. Zaro po rozdaniu każdymu po śtyry karty ( abo jak zez królami to po piyńć) jezd licytacja do obstalowanio, ktu z kiem gro i za ile. Kuntra, rej, bok, sup, wąsy Stalina to sum łodzywki licytacji, cheba że ktuś wydar sie ZOLO abo ZOLODU, znaczy sie, że sum chce wszyćko wziuńć. Po tym nastympowało rug cug przeprowadzynie rozgrywki, szak przeważnie już po drugi bitce buło wiada, ktu buł stary, ktu młody, ktu wygroł, ktu przegroł i ktu kumu i ile płaci.
Wiara, nie docie wiary, ale łod Lubonia do Dymbca to te karciorze łoblecieli jeszczyg ze trzy rozdania, a zaś na perunie rozliczali sie zez bejmów i jeszczyk wew bimbie skokali se do ślypiów, jak który spapudraczuł gre, abo próbowoł szachrować. Zaś wew drodze powrotny to już na perunie dymbieckim rozpoczynała sie gra i zanim bana przyjechała, to wew kopa doś razy oblecieli. Niejedyn papudrok przeputoł wew jedyn dziyń cołkie kieszonkowe, co mioł łobliczune na cołki miesiunc bez dumowygo ministra skarbu i zaś sie szczypoł jak ty biydzie zaradzić.
Chyba, że go kumple poratowali, co by wew kuncie nie dudloł i za pożyczune dali sie łodegrać. Przeciyż to buła samo swojo wiara i nikt taki frechowny nie buł, co by sie kielczuł zez nieszczyńścia kumpla. Przeciyż unymu jutro abo pojutrze tyż mogła ciyngiym karta nie iść, a szplina na punkcie kopa to kożdyn jedyn karciorz mioł fest, że nie wiada, czy te blazy na pazurach to mioł łod roboty, czy łod kopa.


text:
Powěsće: wutoru, 07.08.2018
Hauptinhalt
Na tutej stronje:
Wudma na Budyšanow wołali
Na spočatku koparskeje hry regionalneje ligi Biskopicy přećiwo Budissy Budyšin sobotu w Biskopicach dóńdźe k antiserbskim parolam. 33-lětny tak mjenowany nawoda Biskopičanskeho fanoweho bloka namołwješe swojich přiwisnikow, na Budyskich přihladowarjow wjackróć ranjace wudmo wołać. Policija podawk z kameru dokumentowaše a personalije škaraka zwěsći. Mjeztym so tež statny škit z podawkom zaběra. - Nawodnistwo Budissy pak je so wčera nawopak tež pola Biskopičanskich přihladowarjow zamołwiło. Pječa su tež Budyscy fanojo Biskopičanskich přihladowarjow ranili.
Produkuja wo wjele wjace napojow hač hewak
Pola hornjołužiskich producentow napojow je produkcija horcoty dla połnje wućežena. W zawodźe za mineralnu wodu we Wopakej su limit hižo docpěli - tam dźěła so tuchwilu 24 hodźin wob dźeń. Wokomiknje wopušći zawod něhdźe třećinu mineralneje wody wjac hač hewak. Tež producent łužiskich płodowych limonadow w Załomju je po słowach swojeho junioršefa hač na hranicu wućeženy. Tam napjelnja něhdźe 90 000 blešow a druhich sudobjow wob dźeń.
Lód w Běłej Wodźe taje - njemóža trenować
Trajna horcota načinja tež Běłowodźanskim lodohokeistam wulke starosće. Dokelž chłódźaki hižo njedočinja, hodźi so w stadionje mjechkeho loda dla lědma hišće trenować. Zašły tydźeń je trening dorostoweho mustwa hižo dospołnje wupadnył. Dorosćeni hrajerjo maja jenož hišće skrótšene treningowe časy. Přichodnu njedźelu chcedźa Běłowodźanscy lodohokejisća přećiwo Berlinej hrać a trjebaja za to nuznje chłódniše wjedro.
Ryby dale hinu w Slěbornym jězoru
W Slěbornym jězoru blisko Łaza ryby dale hinu. Zwjazk wudźerjow jako wotnajer jězora je samo swojich čłonow namołwjał, zahinjene ryby zezběrać a rumować. Tež dalši pomocnicy su witani. Wot srjedź zašłeho tydźenja su tam hižo wjacore centnarje mortwych rybow zrumowali. Přičina njejapkeho mrěća rybow njeje hisće dowujasnjena, najskerje pak je falowacy kislik we wodźe na tym wina.
Chcedźa A4 wuporjedźić
Šoferojo na A4 na směr Drježdźany dyrbja mjez Hornim Wujězdom a Porchowom w přichodnych dnjach z haćenjemi ličić. Tu je so na wjacorych stach metrach škałoba mjez lěwej a prawej jězdnej roztorhnyła. Přez jězdźenje ćežkich nakładnych awtow přez tutu škałobu je so wona rozdrěła a ma so nětko w běhu tydźenja zwuporjedźeć, zdźěli krajny zarjad za dróhotwar.
Pokalne duely w kopańcy jasne
Koparske mustwo Natwara Němske Pazlicy - wokrjesneho pokalneho dobyćerja - smě so w nowej hrajnej dobje na wubědźowanju wo krajny pokal wobdźělić. Tam wočakuja Němske Pazlicy srjedź awgusta Fortunu Trjebin, kotraž hraje w krajnej klasy. Chróšćenjo dyrbja w Oderwitzu nastupić, a Jednota Kamjenc pola VfB Žitawy. Zo njebychu koparjo předaloko jězdźić trjebali a sej jězbne wudawki zalutowali, je Sakski koparski zwjazk prěnje koło po teritorialnych kriterijach wulosował. Cyłkownje wobdźěli so na wubědźowanju 97 koparskich mustwow z cyłeje Sakskeje.


text:
Dar z Texasa
Wot tutoho měsaca wobohaći wosebity dar z Texasa zběrku Serbskeho muzeja.
Jedna so wo model originalneho zwona „Wendish Bell”, kotryž hižo přez mnohe lěta na kampusu uniwersity „Concordia” w Texasu steji. Original, zhotowjeny wot lijernje Gruhl w Małym Wjelkowje, je so 1854 wot wupućowarjow z Łužicy do Serbina přinjesł. Zwón wisaše na wěži wot „The First Wendish Church” – Prěnjeje Serbskeje cyrkwje a pozdźišeje „St. Pauls Lutheran Church” w Serbinje. Po tym přepoda so na „Concordia College of Texas” w Austinje, dźensniša „Concordia University” w Texasu. Model pokaza na stawizny serbskich ewangelskich wupućowarjow 19. lětstotka a budźe so w stajnej wustajeńcy pokazać.
Darićelej, dr. Davidej Zersenej, kiž je Prezident Emeritus, Concordia University w Texasu – wutrobny dźak!


text:
Ôńskigo razu żyła se kobiyta, co fest chciała mieć bajtla, a że ni miała męża, poszła po rada do starej heksy co miyszkała pod lasym. Szcziga dała babie ziorko jyczmiynia i przikozała posadzić w doniczce. Hned z ziorka wyrosnył piykny kwiotek, a w pojszodku baba znejdła malućko, szwarno dziołszka. Muter nazwała jom Calineczka, skuli tego, że była mało i krucho. Dziołszka dobrze sie miała, spała w wygodnym, woniatym kwiotku, a bez dziyń pływała w misce z wodōm, w szpecjalnie naszykowanej łódeczce. Ale dobre czasy gibko sie miały skończyć…
Jednej noce du dōm zakradła sie epno, szpetno ropucha
Jak yny dojrzała gryfno frelka, wysztaunowała, że szłoby jom wydać za jeji syna, gynał tak ôszkliwego jak ôna. Szkaradło porwało śpiōnco Calineczka i wsadziyło jom do leluje na pojszodku strumiynio, tak coby dziołszka nie poradziyła citnyć. W tym czasie ropucha zaczła rychtować w głębinie ciaplyty miyszkani do młodej pary.
Rano Calineczka sie obudziyła i zaczła fest ślimtać jak sie pokapowało co sie wyrobio. Ropucha przedstŏwiyła ij swojigo szkaradnego syna i dali go, szykowała ciaprajsko nora. Na szczynści dobre ryby dosłyszały chełkani dziołszki i żol im sie zrobiło szwarnego bajtla. Przegryzły korzynie leluje i Calineczka popłynyła z wartkim nurtym strumiynio.
Dziołszka płynyła i płynyła, aż ôroz z leluje porwoł jom wielki, bachraty chrabąszcz!
Julik polecioł z Calineczkōm wysoko na strōm i posadziył jom na liściu. Nastympny apsztyfikant, co to sie zakochoł we szwarnej dziołszce! Zaros zebrały sie wszyski chroboki co miyszkały w ôkolicy. Ale zaczło sie wajani:
– Jako biydno dziołszka, mo yny dwie szłapki!
– A kaj ôna mo różki?
– Ganc nie podano je do chrabąszcza, co za szkarada!
Julikowi było gańba beztuż zniechyncōny wziōn Calineczka i ôstawiył jom na łące. A co sie frelka uślimtała skuli tego, że jom chrabąszcze odrzuciyły… Fest ij było niechersko i tak w żałości przesiedziała cołki lato na łące.
Yntlich prziszła zima i Calineczka napoczła chledać kaj schrōniynio przed śniegiym i zimnym wiatrym. Tak znejdła mysio norka podle pola. Przez ôkiynka dojrzała ciepło, szumo izba i migiym zaklupała we dwiyrze. We norce miyszkała staro mysz, kiero przigarnyła dziołszka, pod warunkiem, że ij bydzie pomogać przi chałupie. Calineczka zaros sie zgodziyła!
Mysz nikiedy odwiedzioł bogaty, oczytany kret co miyszkoł pora metrów dali
Jak yny pojrzoł na Calineczka, to migiym sie zakochoł i poprosiył o ryka. Frelce sie to nie zdało bo kret był stary i ślepy, sztyjc wajoł i nie lubiył słońca ani kwiotków. Tymczasym kret już sztalowoł coby zamiyszkać z Calineczkōm głymboko pod ziymiōm i wcale nie wylazować na luft i na łąka.
Prziszła wiosna i do ślubu niewiela już zostało, a Calineczka nie wiedziała jako sie z tego wykryncić. Jednego dnia frelka poszła sie luftnyć, a nad polym praje furgała zwinno jaskółka. Ptok wesoło świyrgolył i jak widzioł, że dziołcha je nieszczynśliwo u myszy, padoł że jom weźnie do fajniejszego miejsca.
Calineczka rada zaros siadła mu na pukiel i pofurgali do kupy hyn daleko, bele dali od starego, durdlawego kreta
Jaskółka ôstawiyła Calineczka na słonecznej łące, na piyknym kwiotku. Jak frelka rozchylyła płatki, dojrzała szwarnego młodziyńca, ganc podanego do sia! A karlus był królym elfów i nosiył zocno korona. Młodzi migiym sie w sobie zakochali i hned wystawiyli szumne wesele. Tak to Calineczka została królowōm elfów, hen na łące, za wysokimi górami i dalekimi lasami.


text:
Jězus Sirach
Kniha Jězus Sirach je kniha mudreje literatury, kotruž je 180 do Chr. Jeruzalemski Žid Jězus ben Eleazar ben Sira w hebrejskej rěči spisał. Jeho wnuk je ju pozdźišo w Egyptowskej do grjekšćiny přenjesł. Grjekski přełožk wobsahuje předsłowo wnuka. Najskerje je kniha wot wučby Chetija (stara egyptowska wučba mudrosće, někak 1800 do Chrystusa) wobwliwowana.
Kanon a wužiwanje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Hačrunjež so kniha do židowskeho kanona njepřiwza, cituje so wona w Talmudźe, štož swědči wo tym, zo su sej Rabbinerjo knihu česćili. Kniha je dźěl septuaginty, starogrjekskeho přełožka biblije, a so tuž wot katolikow a ortodoksnych křesćanow na rozdźěl wot protestantow a wjetšiny swobodnych křesćanskich cyrkwjow jako dźěl biblije wobhladuje.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Jenož grjekski přełožk je w dwěmaj tekstowymaj formomaj (Gr. I a dlěša Gr. II) we wšelakorymaj rukopisomaj zdźeržany. Tekstowej formje hodźitej so wróćo wjesć na jenički rukopis (Hyparchetyp). Wot hebrejskeho originala su so nadešli fragmenty w jednej synagoze (Geniza) w starym Kairo a w Qumranje. Wone wobsahuja tróšku mjenje hač połojcu cyłkowneje knihi. Jedyn starši grjekski přełožk tekstoweje formy Gr. II bu hižo zahe do łaćiny přestajeny a wot Hieronymusa do wulgaty přiwzaty.
Wobsah[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Kniha wobsteji z dweju dźělow. Prěni dźěl je rjadowana zběrka mudrych hronow, w kotrychž awtor swojeho – jako młodeho muža předstajeneho – čitarja k tomu namołwja, bohabojazne a Bohu so spodobace žiwjenje wjesć (wšě citaty ze Swjateho pisma, Budyšin 2006):
1, 14: Spočatk mudrosće je bojosć před Knjezom, / swěrnym je wona w maćernym žiwoće přistworjena.
Napominanje k bohabojaznemu žiwjenju wupřestrěje awtor w dalšim na wjele wšelakore žiwjenske połoženja a w poćahu na wšelakore skupiny sobučłowjekow:
4, 1: Mój syno, njezapowěduj bědnemu, štož trjeba wón k žiwjenju, / a wočomaj potrěbneho njedaj dołho čakać.
Zasunjene su zdźěla pasaže, w kotrychž so mudrosć wuchwaluje a jeje pochad rozkładźe. Jako klimaks chwalbny spěw mudrosće na sebje samu:
24, 1-3: Mudrosć sama sebje chwali / a wosrjedź ludu sławi sebje. We wosadźe Najwyšeho wotwěra swój ert / a chwali so před jeho mocu: Wušła sym z erta Najwyšeho / a kaž mła sym zemju pokryła.
Na to sćěhuje wotrězk, w kotrymž so rozpisuje, kak hodźi so mudrosć zdobyć a złe wot dobreho rozeznawać:
37, 17-18: Kedźbuj tež na radu swědomja, / ničo njeje spušćomnišeho hač wone. Čłowjeće swědomje ći lěpje radźi / hač sydom stražnikow na straži.
Druhi dźěl započina so z chwalbu na stworićela přirody, na kotruž sćěhuje chwalba na wótcow Israela – wot Henocha hač k rowniku awtora, wyšemu měšnikej Simonej:
42, 15: Wopominać budu skutki Knjezowe; / powědać chcu wo tym, štož sym widźał. Přez Knjezowe słowa su jeho skutki stworjene, / stwórba posłucha jeho woli.
44, 1: Wuchwalujmy sławnych muži, / našich wótcow porjadu.
Druhi dźěl twori na tute wašnje hymniski wobrys cyłkownych stawiznow israelskeje nabožiny hač do časa awtora. Po prěnim kónčnym słowje sćěhujetej dwaj dodawkaj a na to druhe kónčne słowo.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Němska wikipedija


text:
Don Bosco
Giovanni Melchiorre Bosco, (* 16.01.1815 w Becchi/Castelnovo; † 31.01.1888 w Turinje) znaty pód mjenim Don Bosco jo był italski mjeršnik a załožaŕ rěda Salesianow Don Bosca. Wón pomjenjujo se teke “Pósoł spušćoneje młoźiny“.
Źiśetstwo
Don Bosco jo se naroźił do jadnoreje burskeje familije w Becchi (Piemont) 16. awgusta 1815. Gaž jo był 2 lěśe stary, jo jogo nan wumrěł. Don Bosco jo měł staršego pśirodnego bratša. Ako jo Don Bosco kśěł hyś na wucbu katechizma, jo jogo bratš jomu to zadorał a jomu kazał, až musy na póli źěłaś. Pózdźej jo maś bratša wupłaśiła a ten jo wótejšeł a nigdy njejo se wěcej wrośił.
Gaž jo Don Bosco był źewjeś lět stary, jo měł cesto samske cowanje: Jo stał wósrjejź garujucych źiśi we wjelikem dwórje. Někotare źiśi su tšašnje sakrowali. Z pórokami a pukami jo wopytał jich změrowaś. Na to jo se běły woblacony muž zjawił a jo gronił: „Nic z biśim ale ze zmilnosću a lubosću buźoš musaś swójich pśijaśelow zdobyś.“ Źiśi su se mjaztym měrnje wokoło toś teje wósoby zesedali.
Kubłanje
Don Bosco jo měł wurědny dar: Což jo raz cytał abo słyšał, to jo se naraz markował. 1831 jo prědny raz do zjawneje šule zastupił a juž 1835 jo gymnazium zakóńcył. Dokulaž jo wjelgin chudy był, jo musał se pśecej swój klěb a pśebytk ze źěłom zasłužyś. Pśi tom jo nawuknuł pówołanje šejca, šlodarja a pjakarja. Lěcrownož jo měł cesto pjenjezne problemy njejo žednje naźeju a swóju pśinaroźonu wjasołosć zgubił. Pó gymnaziumje jo do mjeršnikojskego seminara w Chieri zastupił a 1841 su jogo na mjeršnika wuswěśili.
Młoźinske źěło
Pótom jo do Turina šeł, źož jo wiźeł bědne žywjenje tysacych bźezdomnych gólcow. Jo zachopił se wó nich staraś. W katechizmje, pisanju a cytanju a drugich wědomnosćach jo jich wuwucował. Jo zarědował rucnikarske źěłarnicki. Źeń a wěcej gólcow jo k njomu pśichwatało. Wšykno, což jo sam wuměł, jo jich wucył, wšykno, což jo wobsejźeł, jo za swóje młoźinske źěło wužywał. Jo nagromaźił pjenjeze a jo za nich 1846 dom w Valdocco, pśedměsće Turina, kupił. Don Bosco jo casy za nich warił, jich crjeje płatał a drastwu šył. Pózdźej jo teke jogo maś pśišła do Valdocco a jo jomu pomagała.
Załoženja
1859 jo załožył „Towaristwo swětego Franca wót Salesa“, kótarež se źinsa Salesiany Don Bosca pomjenjuju. Swěty Franc wót Salesa (1567 – 1622) jo był za Don Bosca pśikład w kubłanju źiśi dla swójeje wjasołeje, swětoju wótwórjoneje a lubeje wašnje. Cłonki toś teje kongregacije su se starali a se staraju wó kubłanje chudych a wobgrozonych źiśi. Wót 1875 jo Don Bosco pśidatnje pósłał misionarjow do Pódpołdnjoweje Ameriki.
1872 jo Don Bosco gromaźe z Mariu Mazzarellu załožył žeński rěd „Źowki Marije, pomoc kśesćijanow“ (Figlie di Maria Ausiliatrice). Źinsa se wóni pomjenjuju Don Bosco sotšy a se staraju wó chude źowća.
Zawóstajeństwo
Ako jo Don Bosco 1888 zemrěł, jo eksistěrowało 250 domow w Europje a Pódpołdnjowej Americe, w kótarychž je statkowało 956 bratšow a mjeršnikow. Wót 1846 do 1888 jo se dogromady něźi 130 000 kubłańcow w Europje a w Pódpołdnjowej Americe pśiwzeło. Z toś tych jo se 18 000 wucabnikow wukubłało a 6000 su wustuděrowali na mjeršnika. 2003 jo źěłało 16 290 Salesianow w 1853 domach na cełym swěśe. Salesiany su źinsa pó Jezuitach drugi nejwětšy muski rěd.
Don Bosco bu 1929 zbóžny a 1934 swěty wurjaknjony.


text:
Mjez migrantami, kotřiž su w jobcenteru wokrjesa Budyšin registrowani, je lědma štó z dobrymi rjemjeslniskimi kmanosćemi. Najwjetši dźěl ani šulske ani powołanske wotzamknjenje nima.
Budyšin (CK/SN). W jobcenteru Budyskeho wokrjesa je tuchwilu 506 ludźi jako připóznaty ćěkanc registrowanych. Před pjeć lětami bě jich runje třinaće. Wšitcy pochadźeja z krajow zwonka Europy. Ze 403 ludźimi je najwjetši dźěl ze Syriskeje, 38 ćěkancow je z Iraka a 33 z Afghanistana. Dohromady wučinja ličba migrantow runje tři procenty wšitkich něhdźe 20 000 registrowanych přijimarjow Hartza IV. Tele ličby zdźěli šef jobcentera Mathias Bielich. Ryzy po ličbje njeje to dotal problem, móže pak so z tajkim stać, maš-li čłowjeka z cyłej jeho swójbu před sobu sedźo, wón praji.


text:
Tyrnyauz
Tyrnyauz (rusce TыpHыayз, kabardinsce Kъpyykъyэ, karačajsko-balkarsce TыpHыaўyз) je městačko z 20.492 wobydlerjemi w juhoruskej republice Kabardino-Balkarskej. Leži něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje wot Nalčika pod Kawkazom při rěce Baksan.
Dźensniše město je so hakle w lěće 1934 při nowonatwarjenych podkopkach załožiło.
Nóžki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Oficielne webstrony (rus.)


text:
k startowej stronje | archiw | impresum | kontakt
wutora, 23.10.2018 | k dolnoserbskej wersiji
Renej Šuster, Łakoma 05.12.2005
Pśechwatanje pśi wótgłosowanju młoźinskego magacina Bubak
Zachopjeńk nowembra jo młoźinski radijowy magacin BUBAK pśechwatał swójich pśisłucharjow z pšašanim „Chto buźo Dolnoserb lěta 2005?“ Rownocasnje jo MDR (pśedewšym pla Górnoserbow) wuzwólił Handrija Zejlerja (1804–1872) ako njejsławnjejšego Serba. Ale hynac ako pla MDR su dejali te kandidaty pla Bubaka hyšći žywe byś.
88 luźi jo w běgu jadnogo mjaseca wótgłosowało a na dolnoserbskej schadowance 26. nowembra jo se pón mógał ten ceło pśechwatany dobyśaŕ cesćiś: Torsten Mak, ceptaŕ za nimšćinu a serbšćinu na Dolnoserbskem gymnaziumje (DSG) jo nejwěcej woblubowany był. Jomu slěduju Angela Šurmanowa, teke ceptarka, Manfred Starosta, awtor serbskich słownikow, Waltraut Stoltowa, ceptarka, a Nikolaus Opolka, něgajšny wuknik na DSG, kenž jo do Mexika wudrogował. Cełe top 10 namakaśo w interneśe pód www.rbb-online.de/bubak.
Take „wólby“ jo Dolna Łužyca prědny raz měła, pśi kótarychž jo šło jano wó ceło subjektiwne měnjenje, chto nam ako Serb w našom žywjenju nadpadnjo, a to pozitiwnje.
Se wě, to cełe jo žortna akcija była a ako taka teke wuspěšna. Wěcej z togo wuslědka interpretěrowaś njejo lažko. Wašnja wótgłosowanja jo była tak połna klasisikich „napšašowańskich zmólkow“, až sociolog móžo jano wótkiwaś. Na pśikład su byli wušej połojcy wótgłosujucych ceptarje, wukniki abo absolwenty samskeje šule. Tomu wótpowědujuce stoje wšykne top 5 – tśi ceptarje, jaden słownikaŕ a jaden (něgajšny) wuknik – za tu šulu abo za „šulsku serbšćinu“. (Głosow za „zwenkašulskich“ luźi jo teke bejnych było, ale te njejsu se na nikogo pšawje koncentrěrowali.)
Ale snaś dajo se rowno z togo něco wucytaś. Gaby na pśikład pla Górnoserbow, Nimcow abo Barlinskich Turkow pšašali wuknikow a absolwentow jadnogo gymnaziuma za nejwěcej woblubowanym Górnoserbom, Nimcom abo Barlinskim Turkom, ja njamógu se pśedstajś, až by ceptarje a sobuwukniki tam tak derje wótrěznuli. Pla nas pak definěrujo nabejnje wjele luźi swój póśěg k serbskej identiśe we głownem pśez šulu. Abo hynac gronjone: za nich njegrajo serbstwo zwenka šule taku wjeliku abo taku pozitiwnu rolu.
Nic wěcej? Hyšći nic?
Lěc wzějomy to ako chwalbu za DSG abo ako póstarcenje za wšych drugich – kuždy/-a, kenž jo nanejmjenjej jaden głos dostał/-a – a tych luźi jo wjele – ma swóje zasłužby a jo woblubowany/-a we Serbach.
Chceće swoje měnjenje k tutemu přinoškej wozjewić?
Wobdźělće so na našej diskusiji!


text:
Biblija z lěta 1868 ma glědajucy na wuwiśe dolnoserbskego pismojstwa wósebnu poziciju: Jadna se wó prědne a zrazom slědne zgromadne wudaśe Starego a Nowego Testamenta. Pśi góźbje 150. jubileuma wudaśa tych knigłow jo Chóśebuska wótnožka Serbskego instituta w kooperaciji z dobrowólnikami pśigótowała internetowu ediciju. Tekst pśistupni se k prědnemu w originalnem pšawopisu a pismje. Za to jo se frakturne pismo śišćanego wudaśa zdigitalizěrowało. Dodatnje prezentěrujo se starodawny tekst w nowej drastwje: Wón jo se pśewjadł do źinsajšnego pšawopisa.
Informacije wó nastawanju digitalnego wudaśa namakajośo how.


text: Worklecy (BŠ/SN). Na diskusiju wo přichodźe kapałki we wsy su so zawčerawšim Worklečanscy wobydlerjo zetkali. W juniju wopušća poslednje sotry Božeje předwidźiwosće Worklecy, a tak wotpadnje tež jich duchowny. Schorjeneho fararja Rolfa Hocka su minjeny čas serbscy duchowni zastupowali. Tola hdyž wón hižo na městnje njebudźe, njebudźe tež wjace zastupowany, rozłoži Chróšćanski farar Měrćin Deleńk. Něhdźe 50 wčera přitomnych Worklečanow a wobydlerjow z wokoliny pak by wobstejnosće najradšo tak wostajiło, kaž runje su. Dowidźachu wšak, zo njeje to lochko. Hižo nětko je přemało serbskich duchownych, a njebudźe lěpje.


text:
Kaszuby
Kaszuby (csb. Kaszëbë, Kaszëbskô, pol. Kaszuby) – regijůn nad krejym Bałtyckigo Morzo, tajla Půmorzo kaj pomjyszkujům Kaszuby.
Grańice Kaszubůw[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Wyznoczyńy grańicůw tygo regijůnu je fest utropno zacha, skuli tygo, co dowńi Kaszuby ńigdy ńy bůły regijůnym uokryślůnym admińistracyjńy (na uodwyrtka btp. do Zachodńigo eli Wschodńigo Půmorzo). Turbacyje dodowo fakt, co grańice źymje mjanowanyj Kaszuby przesuwały śe bez stoleća na wschůd. Kej we 1238 roku mjano Cassubia pojawjyło śe za pjyrsze we papjůrach, uobejmowały uůne tajla Zachodńigo Půmorzo. We tych czasach Słowjany ze Wschodńigo Půmorzo na zicher śe ńy mjanowały Kaszubůma. Wespůlnym mjanym Nadbałtyckich Słowjanůw mjyndzy Wisłům a Uodrům bůli Půmorzany.


text:
Winszowanie ślubne po ślōnsku to niy ma nic lekigo. Wejrzijcie jako fajnie idzie powinszować Modej Porze gynau tego, co sie im nojbardzij sprzido.
fajery
-
Nojlepsze świynta sōm wtynczos, kedy do stoła siodōmy ze cołkōm familijōm. Kedy kaper mo mało ôści a kōnopiotka sie niy spoli. A we Nowym Jorku?
-
Nowojorskie chałpy postrojōne na Gody. Kuknijcie na 51 nojgryfniyjszych. Możnej to bydzie dlo kogoś jako inspiracyjo na tyn rok?
-
Lubiymy tradycyje. Nojlepij swoje. Tōż fajrujymy greckie andrzejki, rzymskie walyntynki i słowiōńskigo śmiyrgusta. Ale halloween? Niy no, co to to niy.


text:
WUPISANJE ZA 35. SOKOŁSKI VOLLEYBALLOWY TURNĚR WO POKAL DOMOWINY
termin turněra: 01.04.2017
městnosć: sportowa hala na Budyskim Třělnišću
čas: 8 do 16 hodź.
zarjadowar: Serbski Sokoł z.t.
wuhotowar: Sokoł Budyšin z.t., Škit Budyšin, Mustwo 1296
kontaktna adresa: serbski-sokol(at)gmx.de
zaměr turněra: Pod sokołskim hesłom “Sportej a narodej - zdar!” chcemy so zetkać k lóštnemu sportowanju a wjesołej zabawje. Zdobom chcemy styki mjeze serbskimi volleyballistkami a volleyballistami a dalšimi sportowčemi a sportowcami skrućić a k popularizowanju Serbskeho Sokoła přinošować.
přeprošene mustwa: Na turněr su witane mustwa dotalnych turněrow a nowačcy. Volleyballowe cyłki z wukraja přeprosyć njebudźemy. Kóždy volleyballist/ka, kotryž/až so do jednoho mustwa zarjaduje, njech so w swójbje sportowcow derje čuje.
woprawnjeni hrajerjo: Turněr je ludosportowe zarjadowanje. Tohodla smědźa so na nim prěnjorjadnje hrajerjo/hrajerki ludosportoweje a wokrjesneje klasy wobdźělić. W jednym mustwje smě tež nastupić jedyn aktiwny nadwokrjesneje runiny. To płaći tež za volleyballistow, kiž su hižo raz na wobwodnej runinje abo wyše hrali. Za hrajerjow nad 45 lět njeje wobmjezowanja, za hrajerki pak scyła žane. Hrać smědźa wšitcy nad 16 lětami. Zawěsćić pře njezboža ma so kóždy wobdźělnik sam.
zestawa mustwow: Wobkedźbować ma so, zo přisłuša kóždemu mustwu znajmjeńša pjeć, maksimalnje dźesać hrajerjow/su měšane mustwa mužow a žonow dowolene/smě jednotliwc w běhu turněra nastupić jenož w jednym mustwje/ zo je zapłaćenje startoweho pjenjeza we wysokosći 20€ na konto Serbskeho Sokoła je zdobom zwjazowace přizjewjenje mustwa (konto: Kreissparkasse Bautzen, IBAN: DE31 8555 0000 1000 0983 77 / SWIFT-BIC: SOLADES1BAT, mějićel konta: Serbski Sokol z.t / pola wužiwanskeho zaměra prošu takle pisać: mjeno mustwa, zamołwity, mailowa adresa zamołwiteho), šulerske cyłki startowy pjenjez płaćić njetrjebaja
modus wubědźowanja: Konkretny modus je wot ličby přizjewjenych mustwow wotwisny a so při wulosowanju skupinow wozjewi. Hrać budźe so na čas. Městna so do poslednjeho wuhraja. Wysokosć saka: 2,43m
sudnicy: plan sudnikow/sudniskich cyłkow so z hrajnym planom wupowěsnje
hruby wotběh: Hala je wot 8 do 18 hodźin skazana. Zahajimy turněr 08.15 hodź. z witanjom, předkoło započnje so 8.30 hodź.. Po turněrje stej mytowanje dobyćerjow a zhromadna bjesada. Za ćělne zastaranje budźe wšo spřihotowane.
termin přizjewjenja: 31. december 2016. Při přepokazanju startoweho pjenjeza prošu pola Verwendungszweck zamołwiteho za mustwo podać a mailowu adresu zamołwiteho.
termin wulosowanja: so hišće poda, na kóždy pad do zymskich prózdnin
Milan Funka, starosta Serbskeho Sokoła


text:
W 11-stce Polskij kadry lekki miszōng. Styknōł jedyn szpil i ze składu wyfurgło dwóch naszych synkōw. Na Polsko-Armynio Milik z Piszczkiym mōgli dziwać sie yno w TV. Niy doś, że trza lyczyć kolana to sam jeszcze telko dawka hercklekotōw! Po szlagu Lewego mōgli dychnōnć. Yno co na ta brama padaliby Pan Ernest Pohl i co czujōm Pan Włodek Lubański?
Nasi poza szpilplacym, abo trocha w ciyniu. Poza debiutym Kamila Wilczka nic co byłoby we werci ôpisać. W cyntrum zainteresowanio za to sztyjc Robert Lewandowski. Po klupniynciu 40-stej bramy w kadrze w piyrszej 10-tce nojlepszych snajperōw reprezyntacji wyprzedziōł już trzecigo Ślōnzoka. Tym razym Lewy wziōn Ernesta Pohla, kery tyroł w bioło-czerwōnym „ancugu” w latach 1955-65. Za Robertym sōm już telki legyndy jak Ernest Wilimowski (21 bramōw, 9. plac) czy Gerard Cieślik (27 bramōw, 7. plac). Ze zadku ôstoł tyż snajper Górnika Zabrze, urodzōny w Gdańsku Andrzej Szarmach (32 bramy, 6. plac). Lider sztyjc w ślōnskich rynkach, ale po lekku zagrożōny. Do Lubańskigo Lewy traci na dyć już yno 8 bramōw.
To jednak jeszcze niy sōm szczyt ślōnskich reprezyntacyjnych rekordōw. 48 bramōw, tela samo co Lubański, klupnōł w kadrze Łukasz Podolski. W Nimcach to stykło jednak „yno” na nojniższy stopiyń podium. Piyrszy plac na snajperskij liście Mannschaftu i aż 71 bramōw noleży do Mirka Klose. Co by ci Nimce zrobiyli bez Ślōnska…
Trza jednak ofyn pedzieć, że pokolyni Lewego mo fory. Reprezyntacje grajōm tera czynścij. Spōmnianymu Pohlowi do siekniyncio 39 bramōw stykło 46 szpilōw, Lewy coby go dogōnić musioł zagrać aż 83 razy. Chytōmy za kalkulator… Skutyczność Roberta to 48%. W porownaniu z Pohlym (85%), Lubańskim (64%), czy Cieślikiym (60%) mo na noc. A kaj mu tam do Wilimowskigo (95%), kerego wynik przi dodaniu wystympōw w kadrze Nimiec rośnie do 113% (34 bramy na 30 szpilōw)!
Perspektywy na rekordy? Arek Milik (21. plac, 11 br.). Latoś już nic niy dociepnie, ale po rewiyrze bydzie mioł fol czasu…


text:
Posudki jasnje rjaduja, što je dowolene a što nic
Kubšicy (CK/SN). Přemysłowej přestrjeni na Lětońskim lětanišću so Kubšiska gmejna dalši krok bliži. Nazymu 2014 bě so jeje rada rozsudźiła, při starym tankowym składźe twarski plan nastajić. Na terenje, kotryž njeje w přisłušnosći lětanskeho zarjada, móhli so přemysłowe a industrijne předewzaća zasydlić. Za to pak dyrbjachu wjacore posudki zhotowić dać, mjez druhim wo škiće před haru a wo wotwodźowanju wopłóčkow. Dalši posudk zaběraše so ze škitom zwěriny. W mjenowanym wobłuku sydla nimo wulkeje ličby ptačkow tež wšelake družiny njetopyrjow, reptilijow a amfibijow.


text:
Dobry tydźeń je mjeztym wustajeńca z twórbami Carla Lohsy w Kontaktnym běrowje Swobodneho stata Sakskeje w čěskej stolicy přistupna, z kotrejž prezentuja so Biskopicy hač do kónca nowembra. W tym zwisku přebywaše tež hospodarska delegacija města tydźenja srjedu a štwórtk w Praze.
Biskopicy (SN/at). Kulturny event w Serbskim seminarje bě takrjec nastork za hospodarske aktiwity Biskopičanow. Pod nawodom wyšeho měšćanosty prof. dr. Holma Großa (njestronjan) porěčachu z předewzaćelemi z Hamburga, ródneho města Lohseho, kaž tež ze zastupjerjemi Němsko-Čěskeje industrijneje a wikowanskeje komory, kaž měšćanske zarjadnistwo zdźěla. Wulkopósłanc ZRN w Čěskej republice dr. Christoph Israng přija delegaciju ze zapadołužiskeje komuny. A na programje stejachu dale rozmołwy na kromje Hamburgskeho přistawoweho wječorka, zetkanja Hamburgskeho, čěskeho a słowakskeho transportneho a logistikoweho hospodarstwa.
Rakecy (JK/SN). Zo je hospodarska situacija mnohich gmejnow we wjesnej kónčinje najebać pozitiwne hospodarske wuwiće Němskeje jara napjata, nazhonichu Rakečanscy gmejnscy radźićeljo na swojim wčerawšim posedźenju dosć jasnje. Byrnjež zjawny dźěl posedźenja dołho njetrał, je nazornje pokazał, zo ma gmejna hišće wjele nadawkow spjelnić. Zaměrowe dojednanja ze susodnymaj gmejnomaj Njeswačidłom a Bóšicami k wutworjenju městneje škričkoweje stacije su jedyn ze zakładow, zaručić w napjatych a kritiskich situacijach wěstotu a škit wobydlerjow a jich wuchowanje. Hižo loni běchu so mjenowane tři gmejny na to dojednali, přepodać Njeswačanskej gmejnje nawod tajkeje centrale. Ta ma nadawk, w situacijach, kotrež potrjechja wulke dźěle Sakskeje, koordinować w tychle třoch komunach škitne naprawy a postupowanje wuchowanskich a škitnych mocow. Wohnjowe wobory deleguja zastupjerja swojeje wobory, kotryž wosebje derje kónčinu a wotpowědne zwiski znaje. Tak je zaručene, zo stej w napjatej situaciji wěstota a pomoc zawěsćenej.
Łaz (AK/SN). Wot klětušeho płaća we Łazowskej gmejnje wyše sadźby za dawki. Ležownostny dawk A za ratarske a lěsniske płoniny zwyši so wot 300 na 310 procentow, dawk B za wobtwarjene ležownosće wot 405 na 425 proc. a přemysłowy dawk wot 380 na 400 proc. To je tamniša gmejnska rada na swojim zašłym posedźenju z wosom přihłosowanjemi, pjeć přećiwnymi a jednym wzdatym hłosom wobzamknyła. Ze zwyšenjom dawkowych sadźbow nadźija so gmejna 75 000 eurow wjace dochodow. Wone rozrostu potom wot cyłkownje 1,48 milionow na 1,55 milionow eurow.
Pozadk wobzamknjenja je napjate hospodarske połoženje gmejny Łaz. Klětu dyrbi wona kredit wzać, zo móhła wšitke trěbne inwesticije zwoprawdźić. „Za to pak dyrbimy wšitke móžnosće dochodow wučerpać“, rozłoži wjesnjanosta Thomas Leberecht (CDU). „To jenož njewoznamjenja, zo dawkowe sadźby zwyšimy. Runje tak dyrbimy popłatki za zarjadniske posłužby a za wužiwanje gmejnskich rumnosćow přiměrić, z čimž budźemy so tohorunja bórze zaběrać dyrbjeć.“
Čorny Chołmc (SN). Po lětušich Krabatowych swjedźenskich hrach dožiwi Čornochołmčanski Krabatowy młyn sobotu, 27. oktobra, dalši wulki wjeršk. Tam chcedźa tradicionalny serbski kwas předstajić. Wot Załožby za serbski lud podpěrane zarjadowanje organizujetej wjesna drastowa skupina a Krabatowy młyn.
Zhromadne dźěło sylnić
Mlynky. Rěče narodnych mjeńšin w zjawnosći je ćežišćo 21. seminara dźěłoweje skupiny słowjanskich mjeńšin Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin FUEN, kotryž su dźensa w madźarskim Mlynky zahajili. Serbow zastupuje mjez druhim Bjarnat Cyž. Hač do njedźele chcedźa wo zlěpšowanju situacije mjeńšin a wo sylnjenju zhromadneho dźěła na europskej runinje debatować.
Sobudźěłaćerja suspendowali
Rózbork. Wysoka šula sakskeje policije w Rózborku tuchwilu wumjetowanja přećiwo sobudźěłaćerjej manipulowanja dla pruwuje. Muža su mjeztym ze słužby wuwjazali. Přećiwo njemu su chłostanske jednanje a interne disciplinarne jednanje zahajili, kubłanišćo policije zdźěla. Wumjetuja jemu, zo je wobsahi a wuslědki klawsury studentam dale dawał.
Za wjace pólskich studowacych
Pokradnjeny Mercedes namakali
Bórkhamor. Kedźbliwy wobydler je zawčerawšim w Bórkhamorje policiju alarmował. Blisko pohrjebnišća steješe slěbrobarbny Mercedes ze Stuttgartskim čisłom, wot šofera pak ničo widźeć njebě. Wobsadka Wojerowskeho policajskeho rewěra na to zwěsći, zo jedna so dokładnje wo te awto, kotrež bě něchtó w nocy na minjenu póndźelu w hessenskim Usingenje pokradnył. Ciwilni slědźerjo kriminalneje a zwjazkoweje policije běchu wjace hač 100 000 eurow drohe jězdźidło póndźelu dopołdnja na zwjazkowej dróze B 156 pola Hamora přesćěhowali. Njeznaty wodźer pak so z wjacore stow PS sylnym awtom do směra na Běłu Wodu zminy. Čehodla je njeznaty paduch Mercedes nětko njedaloko braniborskeje hranicy stejo wostajił, njeje znate. K jeho wosobje tež žane informacije njepředleža.
Policija je Mercedes GLC AMG zawěsćiła a wotwjezła. Kriminalni technikarjo w jězdźidle za kmanymi slědami pytachu. Po zakónčenju přepytowanjow móže sej wobsedźer swój wóz w Hornjej Łužicy zaso wotewzać.
Žitawa (UM/SN). Betonowy stołp a jón wobdawaca škitna plasta stej hižo lěpše časy dožiwiłoj. Wjedro, ale tež čłowjeska namóc su čorno-čerwjeno-žołtym stołpam při nasypje bjezposrědnje nad Nysu lětdźesatki škodźałoj. Nětko je načasu, zo dyrbja swoje městno wopušćić, wšako „naslědnicy“ hižo čakaja.


text:
111. Kulturny konwent je so wčera na swojim zeńdźenju w Stróži zaběrał mjez druhim z hospodarskim planom a jón wobzamknył. Institucionelne spěchowanje wučinja za lěto 2019 15,9 milionow eurow.
Stróža (SN/MiR). Hudźbne šule, mobilne dźěło za młodźinu a Wojerowski kompjuterowy muzej Conrad Zuse maja z etata kulturneho ruma Hornja ŁužicaDelnja Šleska dóstać klětu wjace pjenjez hač dotal. Institucionalnje spěchowane zarjadnišća dóstawaja financy w dotalnej, resp. aktualnym žadanjam, kaž wurunanju inflacije přiměrjenej wysokosći. Za dźiwadła płaći dale wobzamknjenje jednotliwych budgetow z lěta 2014. Tute pak 2019 wuběži. Tuž ma so klětu znowa jednać.
Budyski žónski centrum chce zajimcow do powědanja wabić. Zaměr je zeznać „Kofejownju powědanja“ a so tak zaběrać z prašenjom, kak nastawaja spisane biografije wšelakich ludźi.
Budyšin (SN/MiR). Kofejownja powědanja ma měć tři dźěłarnički. Hižo přichodnu wutoru chcedźa prěnju z nich na Karla Marxowej w sprjewinym měsće wotměć. „Chcemy zawjesć do temy kofejownje powědanja. Wšako je to připóznata metoda za powědanje a dopomnjeće“, zdźěli Fränzi Straßberger z Budyskeje žónskeje iniciatiwy. „Wažne je nawuknyć metody powědanja.“ Zdobom pak chcedźa, zo dožiwja přitomni live připowědźenu kofejownju powědanja.
Prěni raz zaklinčitej we Wienje, starym centrumje europskeje awantgardy wosebje na polu hudźby, twórbje serbskeju komponistow. Z Moldawskeje pochadźaca huslerka bě awstriskim zarjadowarjam łužiskej přinoškaj poručiła.
Wien (SN/bn). Wuměłske towarstwo Stara kowarnja Wien, zarjadowar mjez druhim k najrenoměrowanišim wjerškam noweje hudźby słušaceho festiwala „Wien modern“, wuhotuje pjatk w Literariskim kwartěrje awstriskeje stolicy wosebity koncert. Pod hesłom „VIOLA/NEU“ předstaja moldawska huslerka a bračistka Jacqueline Kopacinski – we Łužicy znata jako interpretka serbskeje smyčkoweje literatury, kotruž prawidłownje w nadawku rozhłosa RBB nahrawa –, Celovecski cellist Arne Kircher kaž tež pianist Andrés Añazco z Ekuadora prapremjerje kompozicijow Akosa Banlakeho a Nelly Li Puma. Nimo toho zaklinča twórby mjez druhim Pavela Singera a Konstantina Iljewskeho.
Hižo wot lěta 1997 předstaja delnjoserbski knižny kalender Serbska pratyja ze swojimi přinoškami dźensniše žiwjenje a stawizniske fakty jedneje wsy w serbskim sydlenskim rumje Braniborskeje. W 23. rjedźe tuteje serije je redakcija za lětnik 2019 wupytała wjes Gołbin (Gulben), kotraž słuša do wulkeje gmejny Gołkojce (Kolkwitz) we wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Gołbin (HA/SN). Rozsudej redakcije je polěkowało, zo je so minjene lěta w Gołbinje Domowinske a serbske žiwjenje derje wuwiło. Tak załožichu tam Domowinsku skupinu, kotraž ma mjeztym 50 čłonow. Nimo toho zarjadowachu kurs serbšćiny. Na nim wobdźělnicy z wjacorych wsow mjez druhim serbske spěwy zhromadnje zwučuja. Kóžde lěto wuhotuja tohorunja serbsku kermušu, na kotrejž je so lětsa 350 ludźi wobdźěliło, mjez nimi 60 žonow a holcow w narodnej drasće.
Lěto drje so hižo pomału nachila, ale do Ludoweho nakładnistwa Domowina dochadźeja dale čerstwe (serbske) knihi. Mjez nimi bě njedawno tež druhi nakład dźěćaceje knihi „Što tam łazy, běha, lěta“ Madleny Nasticcyneje. Njeje pak to jenož bohaće ilustrowana papjercowa kniha za dźěći wot dweju lět. Nawopak, z publikaciju zaběra w jubilejnym lěće nakładnistwa dalši wobłuk digitalneho swěta městno w serbskej literaturje. Mjenowana dźěćaca kniha je mjenujcy prěnja serbska, kotraž hodźi so nimo zwučeneho wašnja ze słuchopisakom wužiwać, a to z tak mjenowanym BOOKiijom.
Choćebuz (SN/JaW). Po wjac hač dwěmaj lětomaj twarskeho časa bě Choćebuski Serbski muzej wčera prěni raz zaso zjawnosći přistupny. Składnosć, sej jón we wobłuku třoch wodźenjow po „hišće“-twarnišću wobhladać a nadrobnosće wo wustajenskim koncepće zhonić, su wjac hač štyrcećo zajimcy, přewažnje z města samoho, wužili. Mjez nimi běštej tež społnomócnjena města Choćebuza za serbske naležnosće Anna Kosacojc-Kozelowa a předsydka Spěchowanskeho towarstwa Choćebuskeho Serbskeho muzeja dr. Madlena Norbergowa.


text:
„Łokaśina“ CD wudała
Choćebuz. „Serbske spiwy z Błotow“ rěka druha CD, kotruž je Lubnjowska folklorna skupina „Łokaśina“ nětko wudała. Na njej su słyšeć nahrawanja serbskeje redakcije RBB. Paleta saha wot swójskich kompozicijow hač k starym delnjoserbskim ludowym pěsnjam, kotrež su něhdy při přazy spěwali. CD dóstanu zajimcy w župje Delna Łužica a w Lodce w Choćebuskim Serbskim domje.
Wočakowanja přetrjechene
Mišno. Wothłós na wustajeńcu „Pokład nic ze złota. Beno z Mišnja – prěni swjaty Saskeje“ wo biskopje Benje je wočakowanja přetrjechił. Mjeztym je sej přehladku wo japoštole Serbow, w kotrejž su tež eksponaty z Radworja, Budyšina a Wotrowa widźeć, wjac hač 50 000 ludźi wobhladało, rěka z muzeja. Wustajeńca je hač do 5. nowembra přistupna.
Dalše stejnišćo galerije FLOX


text:
Francek Fyrtok, 1.12.1920
Wachtyrz prezyntuje ślōnske artykuły ze starych cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Trzeba je rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd redakcyje.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Kochany Hanysie!
W nrze 13 „Kocyndra” ôgłosiłeś pismo Jagi ze Zobrzo ô Fyrtoku. Prosza cie, nie rōb tego na drugi roz, bo jak sie moja staro dowie, iże dziouchy ô mie piszōm, to byda mioł ôstuda jak farōna. Dyć wiysz, że jak kobiyta swojego starego spiere, to nie ma unfalu. Co mi potym to do? Powiedz jej, że jo jōm pozdrowiōm, co zaś do tego, iże miłuja jyno dziouchy ôd Strzelec, Raciborza i Pszczyny, to nie mo recht. I w Zobrzu sōm gryfne dziouchy, a cōż kej mie nie chciały. Teroz to Jaga pisze, iże nōm Zobrzanki przajōm. Nojprzōd muszōm pokozać, inaczej nie uwierza.
Choć libsty nojwiyncej mi sprawiajōm jankoru, to jednak sōm chwila weselsze, jak bez tyn przikłod koza Urbankowa. Joch zawdy myśloł iże ôn jest mōndrzejszy, ale ta koza, co jōm prziobiecoł dać Gōrnoślōnzkōm jeśli głosować bydōm za kozłami, to już jest piramidal. Koza, jeśli mi cztery nogi, jest porzōndnym stworzyniym, bo mo mleko, kawa i rożki, czego ô inszych kozach pedzieć nie mona, bo nie maj kawy i rożkōw a mleko mogōm mieć. Lo tego Urbanek sie nie żyni, jyno se wybroł tako prowdziwo koza, jyno nie wiym, czy z niōm był w Mikołowie. Skirz tej kozy Urbanek jest mōndralōm nad mōndralōm. Ôn poradzi zrobić na dwōch nogach to, co pies na trzech. Nie jyno to. Ôn poradzi zatkać jednōm zatycznkōm trzi dziurki. Bez tyn przikłod, kej wrazi nos do – gymby. Ôn to blank dobrze umie. Ty byś tego nie poradził. A jednak choć Urbanek taki mōndrala nie mo szczyńścio. A już z tōm kozōm blank mu sie nie wiedzie. Choć ôn pochodzi z Prudnika, nie wie co na Gōrnym Ślōnsku ô kozach ludzie myślōm. Jakech był młody, to mie tatulek uczyli śpiewki, co jōm cały narōd śpiewoł:
Wlazła koza na chałupa
roz, dwa, trzi.
Pokozała Niymcōm… gymba
roz, dwa trzi.
Jak ta koza nie zlezie,
To z Niymcami bydzie źle –
roz, dwa trzi.
Jak ta koza nie zlezie,
To z Niymcami bydzie źle –
roz, dwa trzi.
Ta koza nie chciała zleźć, tōż Urbanek jej pōmogo, ale koza Niymcōw nie uratuje, choć by dwa razy tyla kawy dowała. Urbanek to wiy i mierznie mu sie skirz plecybitu. Jo też padōm, iże śmierć jest słodko, ale wtedy, jak przeciwnik umrze. Ulitzka też stynko i też by chcioł umrzeć, ale lamyntuje: iże lo śmierci trzeba sie narodzić, bo jak sie nie urodzi, to nie może umrzeć. Ano tak to jest.
Iże Niymcy chcōm puczu, to już pewnie wiesz. Reichswehra egzercyruje kole Nysy i Brzegu i chciałaby na Ślōnsk przijść sie najeść. Urbanek nie wie sobie rady i na kneflach rachuje: pucz, niepucz, i nie może spać. Zaś jego przociele Quester i insi chcōm mu jedyn knefel wiyncej prziszyć, aby wyrachowoł: pucz! Quester jest wielki dyplōmata i Urbanek sie go boji, choć dyplōmata mo na pierszo litera „d” a na ôstatnio „a”. I Ulitzka chce być dyplōmatōm. Żodyn chachor mu nie zazdrości tego tytułu na „d” i na „a”, nawet jego gospodyni nie stoji ô to, choć jest nojważniejszōm ôsobōm i wszyscy jej słuchać muszōm, i żodyn jej ruszy nie poradzi, ani sōm Ulitzka. Jak nie wierzisz, to sie go ô to spytej – ôn ci już powie. Ulitzka dużo rzecyz lubi: bez tyn przikłod kōnie mo dwa: Lisa i Hans, potym lubi psy: Hejinz i Mukk i polityka. Ale u niego wszystko schodzi na psy. Jeszcze nie wiym czy Ulitzka chce puczu, może nie chce, bo co by sie stało z kōniami i psami? Jak sie dowiym, to ci napisza. Gospodyni nie chce puczu, może chce punczu, nie wiym.
Hejimattrojery już przijeżdżajōm z Niymiec na Ślōnsk. Ale nikaj nie mogōm dostać pōmieszkanio, skirz tego cisnōm sie na hołdy i do ruły. Byda mioł z nimi ôstuda, bo jo ich na moje legowisko nie puszcza. Jo sie ich nie boja, ale boja sie dostać ôd nich biedrōnek abo zarazy pyska i racic, bo już w lecie jak sztostrupy przijechały, zarazili całe wsie i bydło kapało. A jak nie to na Hejimattrojerōw kupia zacherlinu abo lausolu.
Tōż trzimej sie ciepło, twōj
Francek Fyrtok.


text:
Na prěnim posedźenju Njeswačanskeje gmejnskeje rady po lěćnej přestawce su radźićeljo wutoru wuradźowali, kak hasy w Dobrošicach přichodnje pomjenować. To je trjeba, zo móže so wuchowanska słužba lěpje orientować.
Njeswačidło (CS/SN). Dobroščenjo běchu mjena za hasy hižo namjetowali. Tak měli dróhi a puće Při hrodowym haće, Lipa, Křižerski puć, Dobroščanska hłowna dróha, K staremu młynej, Janska a Cyrkwinski puć rěkać. Radźićeljo pak mějachu wobmyslenja, zo móhło „Při hrodowym haće“ k zaměnjenju w Njeswačidle wjesć. Pola „Lipy“ wustajichu, zo je mjeno překrótke. Namjety chcedźa na jednej z přichodnych gmejnskich radow wothłosować. Wobydlerjo móža dale swoje namjety dawać. Hdyž wšo derje poběži, móhli Dobroščenjo k 1. septembrej 2019 taflički z nowymi mjenami dróhow připrawjene měć: němsce a serbsce w jenakej wulkosći popisane.


text:
Biskop Timmerevers za wuraz njepowalneje wěry so dźakował
Róžant (SN/JaW). Drježdźansko-Mišnjanski biskop Heinrich Timmerevers je so na wčerawšej dźaknej Božej mši w Róžeńće křižerjam za wuraz njepowalneje wěry dźakował. „Lětuše chětro zymne wjedro jutrońčku bě wobćežne. To móhła někotremužkuli mysl přińć, so křižerjenja wzdać. Wy pak njejsće so podali, ale sće jutrowne poselstwo wozjewjeli. Je wažne kruće we wěrje stać, byrnjež nam hdys a hdys wětřik mjezwoči duł. Pozbudźace a jara sylne to znamjo, kotrež sće sej mjez sobu dawali a zdobom wšitkim křesćanam w našim kraju, njepodać so, ale zmužiće Jězusa Chrystusa w žiwjenju wobswědčeć. Přeju wam wšěm, zo byšće to přez cyłe lěto hač k přichodnym jutram dale činili“, bě Timmerevers přewšo hnuty. Hišće po kemšach chwaleše sej biskop mócne spěwanje křižerjow a kak derje muske hłosy tola klinča, kaž Serbskim Nowinam rjekny.


text:
- Drach. Edycyjŏ ślōnskŏ - Szczepan Twardoch
- Reprint z 1904 roku Ilustrowanego przewodnika po górnośląskim okręgu przemysłowym Leo Woerla
- Historia GÓRNEGO ŚLĄSKA
- Górny Śląsk. Atlas dla dzieci
- Czaszka Wilkołaka - Jerzy Buczyński
- Drach. Edycyjŏ ślōnskŏ - audiobook - Szczepan Twardoch
- Kamienica przy Antycznej - Adam Regiewicz
- Rozwój przemysłu na Górnym Śląsku w XVIII i XIX wieku - Wilhelm Gorecki
- Regulamin ODZNAKI GÓRNOŚLĄSKIEJ
- Nunquam Otiosus - Mirosław Syniawa
Mecynas ślōnskij gŏdki - szczegóły i donatorzy
Na te Gody zamiast powinszowań - fana i herb do kolorowania
Mistyka Śląska w eseistyce Henryka Wańka - Justyna Misztal-Szlachta
Opis
Praca magisterska Justyny Szlachty-Misztal o mistyce śląskiej w eseistyce Henryka Wańka.


text:
Awtomatiski system spóznawanja jězdźidłowych značkow předstajili
Wóspork (SN/MWj). Při zakročenju přećiwo mjezy přesahowacej kriminaliće policisća Sakskeje a Čěskeje republiki wusko hromadźe dźěłaja. Jedne z ćežišćow je wuslědźić padustwa jězdźidłow resp. tomu zadźěwać, zo paduši pokradnjene awta ilegalnje přez hranicu dowjezu. Při tym zasadźeja na woběmaj bokomaj hranicy awtomatiski system spóznawanja jězdźidłowych značkow (AKES). We wobłuku zhromadneho zwučowanja su sakscy a čěscy zastojnicy zawčerawšim pola Wósporka swój system předstajili.
„Tónle system njewuskutkuje žane dźiwy, ale je wažny dźěl našeho dźěła. Technika policiji pomha, njeskutkam zadźěwać abo je wuslědźić“, rjekny Zhorjelski policajski prezident Conny Stiehl. Jeho zarjad wužiwa system AKES wot lěta 2013 a je jón dotal něhdźe 700 razow zasadźił. Při tym wuslědźichu 380 awtow, za kotrymiž hižo pytachu. Dwěsćě z nich njebě zawěsćenych, w 120 padach su za wěstej wosobu pytali, štyrceći awtow bě pokradnjenych a w dwaceći padach jednaše so wo kradnjene awtowe čisła.


text:
Měsačne zarjadowanja Budyskeho kluba wuchowarjow rěče zaběraja so hdys a hdys tež ze serbskimi temami. To ma tohorunja klětu tak wostać. Tele dny zhladuje klub na dźesaćlětne wobstaće.
Budyšin (SN/MWj). Ze strategiju „wjesołeje agresiwnosće“ spyta Budyski klub wuchowarjow rěče so přećiwo njetrjebawšim anglicizmam a njezrozumliwym wurazam w zjawnosći wobarać. Składnostnje dźesaćlětneho wobstaća kluba móžeše jeho předsyda Diethold Tietz dźensa na někotrežkuli wuspěchi pokazać. Jeho 20 čłonow je w zašłosći njeličomnych wobchodnikow, ale tež zjawne zarjadnišća na rěčne njedostatki skedźbniło, kotrež su so zdźěla korigowali, a tych chwaliło, kotřiž wotsamo na to dźiwaja. Mjeztym je wěsty trend abo nowe kulturne wědomje spóznajomne, po kotrymž so wažnosći dobreje maćeršćiny wjetši wuznam přicpěwa, rjekny Rudolf Erler z předsydstwa kluba.


text:
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Kazimiera Szczuka
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Tadeusz Chudecki
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Alan Andersz
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Filip Łobodziński
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Dariusz Jakubowski
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Krzysztof "Mitch" Bałach
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Beata Kawka
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Alicja Majewska
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Renata Przemyk
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Joanna Horodyńska
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Paweł Orleański
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Krzysztof Jankes Jankowski
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Radek Radex Łukasiewicz, Jarosław Bisz Jaruszewski
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Hunter
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Tomasz Organek
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Mamiko
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Ewa Kuklińska
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Czesław Mozil
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Arlena Witt
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Golden Life
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Kasia Moś
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Włodek Paprodziad Dembowski
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Tomasz Piątek
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Szymon Kołecki


text:
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Andrzej Supron
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Natalia Sitarska
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Maciej "Wapniak" Wapiński
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Leszek Stanek
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Jerzy Grzechnik
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Mike
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Marita Alban Juarez
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Marcin Kuc
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Gooral
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Karolina Pilarczyk
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Michał Pater
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Hipis
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Buslav
Pytowy JanuszPytowy Janusz -Michał „Szczur” Jurek
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Grzegorz Łapanowski
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Włodek Markowicz
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Radek Liszewski
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Jerzy Dziewulski
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Adam Asanov
Pytowy JanuszPytowy Janusz - NUNO
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Łukasz Ciechan Ciechański
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Sylwia Nowak
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Sebastian Riedel
Pytowy JanuszPytowy Janusz - Kaen


text:
Przeglōnd tydnia na gōrnoślōnskich szpilplacach #2
We Korei dalyj trwały Zimowe Igrzyska Olimpijske, ale dzieje sie też już wiela we gōrnoślōnskich ferajnach.
Grŏ już polskŏ Ekstraklasa, a w niyj nasze ferajny.
Ślōnsk Wrocław zrymisowoł 1-1 ze Gōrnikym Zŏbrze. Strzylanie już w 8 minucie napoczōn Michał Koj dlŏ Zŏbrzŏ. Wyrōwnoł we 66 minucie Arkadiusz Piech. Szansã na zwyciynstwo Zŏbrzan zmarnowoł w 87 minucie nojlepszy strzelec Zŏbrzan, Bask Igor Angulo, kery przestrzelōł elwra.
We drugim szpilu Piast Gliwice 0-0 u siebie zrymisowoł ze Wisłōm Krakōw.
Gōrnik je 4., a Piast 13.
W Republice Czeskiej srogi sukces ôdnotowoł MFK Karviva, kery wygroł 4-0 ze Fastavym Zlin. Gole strzelili Lukáš Budínský we 32 minucie z elwra, Tomáš Wágner we 39 i 74 minucie, a Marek Janečka we 49.
Banik Ostrava zrymisowoł we Teplicach 0-0 i dalyj je ôstatni. Spokojniyj śpiōm we Karvinyj, kerŏ awansowała na 10 plac w lidze czeskej.
I we Polsce i we Czechach pauzowała jeszczy drugŏ liga.


text:
Wjesny swjedźeń w Smječkecach steji lětsa cyle w znamjenju 20. róčnicy wobstaća tamnišeho wjesneho kluba. Jeho čłonojo pak w běhu lěta wjele wjace na nohi staja.
Smječkecy (SN/MWj). Na swjedźenišću před Smječkečanskim towarstwowym domom knježeše zawčerawšim čiłe žiwjenje. W přihotach na wjesny swjedźeń, kotryž tam hač do njedźele swjeća, su piwowy wóz na prawe městno storčili a započachu stan twarić. Wosrjedź pomocnikow bě Handrij Hejduška, kiž ma přihotowanske nitki sobu w horšći. Wón dźě je předsyda wjesneho kluba a so derje dopomina, kak bě tón něhdy nastał.
1998 chcyše gmejna towarstwowy dom spriwatizować. Zo njeby wón za wjesnjanow zhubjeny był, je so na zwołanej wjesnej zhromadźiznje něhdźe 50 wobydlerjow spěšnje dojednało, wutworić wjesny klub. Jeho prěnja předsydka bě Marlies Kralowa, a wona wukonješe zastojnstwo hač do lěta 2009. W tym času wudawachu samo wjesnu nowinu Kilop.


text: Kamjenc (SN/mwe). „W Kamjenskej chorowni maltezow swj. Jana je přeco dosć konserwow kreje. Hojernju naš kooperaciski partner, krejdarjenska słužba Němskeho čerwjeneho křiža (DRK) sewjer-wuchod, přewšo derje zastaruje“, piše Ines Eifler z běrowa za zjawnoste dźěło chorownje Serbskim Nowinam. „Njeje so hišće ženje stało, zo bě pola nas žiwjenje pacienta pobrachowaceje kreje dla wohrožene.“ Hdys a hdys pak móže k problemej rezerwy krejneje skupiny 0 rhesus negatiw (0/d) dóńć. „To je jara rědka skupina kreje, kotruž jenož něhdźe šěsć procentow ludźi tež w Hornjej Łužicy ma“, Ines Eifler podšmórny.


text:
Chiemsee – cudne jyzioro, gryfne isle na nim, a ku tymu dwa zōmki, rajza szifym i sztyjc zocny landszaft naôbkoło. Trza co wiyncyj, coby noleżycie dychnyć?
landszafty
-
Jako nojlepij pozaglōndać na Manhattan? Gynau ze szifu na rzyce Hudson. Kuknijcie społym snami na Statua Zwōlności a hyrski Empire State Building i poczytejcie jako fajrujōm au-pair we Nowym Jorku!
-
Apulijo, ôkrōm gryfnych i nafolowanych atrakcyjami miast, mo w siebie skukane masa myjszych miasteczek i dziedzinek. I to gynau zwiydzanie tych szteli nojbardzij sie zapamiyntuje. Wejrzijcie na Polignano.
-
Pojyziyrze Palowickie mo wszyjsko, czego trza, coby pasownie dychnyć. Kolorskie sztreki, drōgi dlo piechciorzy i rozmaite zorty zwiyrzy i flancōw.
-
California State Route 1 to niy ma wygodno abo ykōnōmicznie ôpłacalno droga. Ale gryfniyjszyj sztreki miyndzy San Francisco a Santa Barbara niy znojdziecie.
-
Portugalsko Sintra to gryfne miasto zaro wele Lizbōny. Zōmki, pałace i trocha łażynia pod gōra – kożdy znojdzie cosik dlo siebie.
-
Kōniec świata. Dugo tak ô Cabo da Roca myśleli ludzi z Europy. Kuknijcie na galeryjo ze kōńca naszego kōntynyntu.
-
Miradouros to landszaftowe sztele – place, kaj idzie wejrzeć z wiyrchu na wszyjsko to, co piyknego mo Lizbōna. Mus!
-
Keukenhof to wieli park, w kerym znojdziecie wiyncyj jak 7 miliōnōw kwiotkōw na 32 hektarach pola.
Dzisioj nawiydzōmy Monterosso, Vernazza, Riomaggiore, Corniglia i Manarola, tōż hyrskie italijskie Cinque Terre. We jedyn dziyń!
Aufcugi – jedyn z symboli Lizbōny. Małe, żōłte wagōny, skirz kerych idzie dychnyć miyndzy gōrkami.


text:
Szpicatŏ ślōnskŏ geografijŏ w limerykach ôd Mirka Syniawy
Ô JEDNYJ BABIE W GLYWICACH,
CO MIAŁA POD KECKŌM MAŁPICÃ,
ABO
SZPICATŎ ŚLŌNSKŎ GEOGRAFIJŎ
W LIMERYKACH ÔD MIRKA SYNIAWY.
Rŏz narzykoł Wyndelin z Bytōnia:
„Piechty łażã, a przecã mōm kōnia.
Dyć bez nōg ani skŏkać
Niy poradzi – ślimŏka
Na nim, choćbych go proł, niy dogōniã”.
Gustlik, chop, co bōł rodym z Chorzowa
Ôkrōm srogij mioł małõ tyż gowã.
Biyda niyrŏz z tym była,
Jak ta małŏ rzōńdziyła
I niy dała dōjś srogij do słowa.
Gustla, frela, co żyła w Glywicach,
Miała pōnoć pod keckōm małpicã.
Niyrŏz stoła tam raja,
Bo se kożdy pohajać
Ôd małpice kosmate chcioł lica.
Wiycie możno, kaj sōm Guchołazy?
Jedna chciała tam co noc piyńć razy,
Fōrt na sōm szczyt sie drŏpać,
Dyć niy mōgła znojś chopa,
Coby prziwiyś jōm chcioł do ekstazy.
Bercik, chop, kery bōł z wiŏski Jamy,
Mioł fōmferlŏk, co wŏżōł trzi gramy.
Choć krōm tego bōł szwarny,
Żywot wiōd raczyj marny,
Bo go żŏdne niy chciały znać damy.
Hyjdla, frela robotnŏ z Kamiōnki,
Rada chopōm robiyła krŏszōnki.
Akuratnia szkrobała,
Żŏdyn niy ryczoł „Ała!”
Bo, jak trza, dała pozōr na człōnki.
Jedyn chop, kery miyszkoł w Kluczborku,
Drzistoł porzōnd ôd strzody do wtorku.
Z tego bōł taki blady,
Że padali sōmsiady:
„A dyć weź se to, chopie, zakorkuj”.
Wilym, chop, co bōł z wiŏski Kocury,
Rŏz dynamit niy do tyj wcis dziury.
Wic sie skōńczōł boleśnie –
Szłapy znŏdli w Ôleśnie,
A tyn dinks mu pofurgoł kajś w chmury.
Alfred, karlus wyzgerny z Ligoty,
Dycki wartki bōł do tyj roboty,
A wrŏz babie sie żŏli,
Że cojś gowa go boli.
Na to baba mu padŏ: „Nō co ty?!”
Rŏz tyn dinks Rōmanowi z Nikisza
Padŏ: „Ôd terŏz nic jyno wiszã”.
Darmo Rōman go prosi,
Darmo głŏskŏ, miyntosi,
Darmo wrzeszczy: „Cie, giździe, ukiszã!”
Kōnsztant, chop, co bōł ze wsi Ôchaby,
Jednyj nocy tak padŏ do baby:
„Piōnty rŏz niy dōm rady,
Muszã zjejś szekulady,
Bo pierzinym żech dzisioj je słaby.
Jak do pufu szoł Hajnel z Panewnik,
To przijmowoł to dycki za pewnik,
Że jak skōńczy już bzykać,
Bydzie chcioł se porzykać,
Tymu kożdy rŏz broł modlitewnik.
Jedna baba wydanŏ z Rybnika
Zwykła była ku kōńcu fest krzikać.
Dyć słyszała ôd ludzi,
Że te larmo ich budzi,
Tōż jōm musioł brać chop do chlywika.
Jedna starŏ kamela ze Stroszka,
Miała cojś, na co padała: broszka.
Choć sie już zestarzała,
Jakoś niy zmiarkowała,
Że do pŏry do broszki trza ptŏszka.
Frelka, kerŏ miyszkała w Syrynii,
Miało wielkõ jak dźwiyrze do siyni.
Tōż se chciała jōm zaszyć,
Coby synkōw niy straszyć,
Bo sie żŏdyn ś niōm niy chcioł ôżynić.
Baba chopu kejś we Wrōnim Kōńcie
Padŏ: „Dej no, chopeczku, mi prōńcie”.
Doł jyj wiyrzbowe witki –
Ôna: „Niy dojś, żeś brzidki,
Toś ku tymu i gupi, bamōńcie”.
Mioł w galŏtach chop ze wsi Wygōny
Take cojś, co wŏżyło pōł tōny.
Jak w rozkroku szyrokim
Z biydōm zrobiōł trzi kroki,
To spocōny bōł cołki i zgrzōny.
Szły ô Anie kejś klachy bez Zŏbrze,
Że jak karlus jyj zrobić chcioł dobrze,
To musiała być szpana,
Ale takŏ, że Ana
Drek myślała, że grŏ w jakijś „Kobrze”.
Mirosław Syniawa – narodzony 1958 we Chorzowie, tumacz poezyji światowej na jynzyk ślōnski, pisŏrz a poeta.


text:
10 powodów, skuli kerych trza ciś na Erasmusa
-Włajaż, włajaż, kaj sia szlajosz?
-Jo sztudiuja, niy lebruja!
Iże jo żech tak niyskoro na tego Erasmusa pojechała! Kej by człowiek wiedzioł, iże to je tako piykno przigoda…
Tera jestech na ôstatnim roku sztudiowanio a tak se myśla, iże rada bych siupła na jedyn rok do zadku, coby ciś na Erasmusa drugi roz… kej by ino to tako fungowało.
A coby wos konkretnij powiydzić, zrychtowałach do wos…
…10 powodów, skuli kerych trza ciś na Erasmusa (abo inkszo wymiana sztudyncko za granica, co sie może inakszyj mianować)!
1. Jak se z pomyślōnkym dobierecie zajyncia, a trza to zrobić samymu, idzie se trocha barzij polebrować niż na swoim mutter-uni. Rada: szkyrtnijcie do swoigo Erasmus-kamrata, co go mianujom „buddy”, kery poradzi podpowiedzieć, na kerych zajynciach idzie mieć trocha wiyncyj laby.
2. Niyważne wiela Wōm je lot, zowdy poradzicie ciś na Erasmusa. Jo miałach strach, iże na zicher do mie to już ostatni klang, ale pedzieli mi, iże to je egal, eli mosz dwadziścia lot abo trzidziści. Kożdego bierōm.
3. Żyjymy we takich czasach, iże gańba jest nie umieć godać po angelsku. Ale niy trza sie utropiać, jak żeś niy je we tym majstrym. Bezma na Erasmusie szkolisz jynzyk, a choby ino jedyn! My Ślonzoki ôd bajtla sōm dwujynzyczne, a ku tymu sōm my fest szprymoki, tōż isto drabko chytōmy roztōmajte godki.
4. Geld dostowocie ze uni. Niy ma to srogo fortuna, ale jako to godajom: „na rzici tego niy wysiedzisz.” Z robotōm tyż niy ma źle, tym barzij jak poradzisz sie dogodać we ônych godce. Beztōż czasym idzie usłyszeć jaki niykrziw klang ojrokōw we geldbojtlu, a niy ino luft a wiater.
5. Rajzowanie. To niy ma tak, że siedzicie durś we akademiku a słepiecie ze inkszymi sztudyntami, aspōń tako to czynsto je i żodyn niy bajuko! Na Erasmusie je w pierony roztōmajtych organizacyji sztudynckich, kere rychtujōm rajzy. Idzie se pozwiydzać inksze miasta a bodej landy, czasym choby za pōł darmo!
6. Jak myślicie o wykludzyniu sie do inkszego kraju po sztudiach (bo chcecie pitnōńć ôd tego żadnego smogu, abo co yno), Erasmus to je gryfny sztart, co by wziōńć na klata wyzwanie życio poza hajmatym, jak sie biere sztanga ze hantlami na pakerhali. Ino że na Erasmusie mocie instytucyjo, kero Wōm pōmogo z tōm sztangōm, jak mocie za fest pod gōrka. Fajno, pra?
7. Jak myślicie, iże na kożdym uni je tako samo organizacyjo, to niy mocie recht. Zwiedownie je badnōńć, jako inksze ludzie sztudiujōm a czego sie uczōm, dyć to je nowe doświadczynie akademicke a organizacyjne, co sie może przidać tyż we prziszłyj robocie!
8. Kamraty, gros nowych kamratów z cołkigo świata! Kożdy ôsprawio o swojij kulturze a tradycyjach… dyć takie klachy w sztyry ślypia sōm lepsze jak niyjedna ksiōnżka! A jak Wōm jeszcze nowo poznany Italok uwarzi jaki maszket, a Rus poleje gorzoły, to dopiero sie mianuje żywy kōntakt ze kulturōm… Po Erasmusie zowdy idzie potym jechać na jaki byzuch na Sycylijo, abo kaj ino, choby do Azot a nazod.
9. Erasmus to je gryfno idyjo, jak wom sie mierznie ôglōndanie durś tych samych gymbōw: groźny profesōr na uni, durś myndzōnco baba ze warziwnioka abo wieczne ślimtanie bajtla ôd nachbara. Zmiana ôtoczynio richtig poradzi przikludzić gros pozytywōw do naszyj gowy a duszy.
10. Zolyty, zolyty a jeszcze roz zolyty. Wiela sie słyszy historyji, iże karlus sie zapoznoł ze frelkōm na sztudiach za granicōm, a tera sōm hajtniyńci a bajtel we drōdze. Dyć jak Wōm sie zdowo, iże niy mocie szczynścio w sznupaniu za swojōm drugōm halbkōm apluzyny, dejcie pozōr – możno trza posznupać trocha dalij, a niy ino we swoim familoku!
Beztōż jak Wōm prziszła kedy tako idyjo do gowy, coby ciepnōńć sam tym wsziskim a pojechać na Erasmusa – ciście!!! Nic niy ma tako we wercie, jako blank nowe doświadczynie, a jak to je jeszcze miyszung rajzowanio a edukacyje, tōż niy śmiycie sie dugo zastanowiać – hefty wciście do rajzyntaszy a chytejcie piyrszy cug.
Kasia Polak (nazwisko mylōnce), frela z Pilchowic, kero trzi lata tymu wrŏz ze swojōm kamratkōm sztartła ze blogiym Your Silesian Friends, kaj ôsprowiała ô rajzowaniu. Sztudyntka kōmunikacyje, mediów a kultury. Nojbarzij przaje poezyji, zielinŏrstwu a ślōnskij gŏdce. Kōntakt: katarzyna.polka.polak [małpica] gmail.com


text:
Chiemsee – cudne jyzioro, gryfne isle na nim, a ku tymu dwa zōmki, rajza szifym i sztyjc zocny landszaft naôbkoło. Trza co wiyncyj, coby noleżycie dychnyć?
bajery
-
FC Bayern to wizytōwka miasta, a stadiōn Allianz Aryna to jedna ze nojwożniyjszych tajli byzuchu na Bajerach. Bylimy tamek, coby pozaglōndać na Audi Cup.
-
Würzburg to zabytkowe frankōńskie miasto na Bajerach, na szumnych gōrkach nad rzykōm Men. Zamierzilimy se sprawdzić ôpinie na ôd niego tymat.
-
Rothenburg to je zabytkowe miasto na Bajerach. Naczytalimy sie ô nim fol, a znejdziōne instagramowe bildy tak sie nōm podobały, że musielimy je sprawdzić.
-
Lüftlmalerei, Olympiaschanze i Partnachklamm to trzi atrakcyje skirz kerych naprowda trza sie wybrać do Garmisch-Partenkirchen. Ale GaPa to niy yno to!
-
Na poru zajtach nojlepszōm atrakcyjōm we Mōnachium je BMW Welt. Kapka nos to udziwiło, tōż postanowilimy sie tamek wybrać i wybadać co to je we wercie.
-
Ulm je hyrskie skirz nojsrogszej wiyży kościelnej i skuli Alberta Einsteina. Ale i tak ô tym mieście przōdzij niy słyszeliści, pra? Pōdźcie, fajnie tamek!
-
Niymcy reklamujōm sie wszyndzi jako “Niymcy, cyl rajzy”. Tōż my tyż po leku prōbujymy poznać tyn land ôd tej echt turystycznej zajty. W zeszłym tydniu – Norymberga.
1.3 miliōna ludzi kożdego roku niy śmi sie ôchybiać – zōmek Neuschwanstein to kole Oktoberfestu nojgryfniyjszo atrakcyjo Niymiec. Musielimy go nawiedzić!
Olimpijsko tajla Mōnachium, to je idyalno sztela na cieplyjszo nidziela. Piykne miyjsce, kere ôd 45 lot je jednym ze symboli miasta.


text:
Na poczōntku chciołech wszyskim tym, co niy lubiōm wiórkōw kokosowych (kōłkōsraszpli), pedzieć, żeby sie niy nerwowali, bo w tym daniu ich niy znojdōm. Te ciasto, we wtorym je tōnkanoł ryba, zrobiōłech ze mlyka kokosowego, a to je całkym inkszo inkszość1. A wiym, co gołdōm, bo moja Baba niy lubi kōłkōsraszpli i inkszych rafaelo-podobnych rzeczy, ale za to dania ze mlykym kokosowym jy ze smakym, a nawet to, co je driny2 we kokosie, choć jak dō mie to je prawie to samo, jak te suche wiórki. Co by szło na to pedzieć: kobiyty… 😉
Co potrza?
0,5 filetu ze dorsza
trocha mōnki pszynnyj
puszka mlyka kokosowego
ze 3 łeżki mōnki kukurydzianyj (abo, jak niy mołcie, to moge być i pszynno)
1 jajco
1 łeżeczka garam masala
ździebko chili
łolyj3 do pieczynia
Zōłza:
2 banany
połra łeżek jogurtu greckego
połra gołōnzkōw kolyndry
zaft ze jednyj citrōłny
Na poczōntek sie zrōbcie ta zōłza. Wszystke składniki wciepcie do blyndera abo zmiksujcie tōm kōńcówkōm do blyndowania we jaki misce i fertich4. I zarozki5 tyż moge pedzieć, że nasza kōmratka, co to tyż jadła, niy lubi kolyndry, a zōłza ji6 smakowała i nawet sie ździwioła, że je tam ta kolyndra driny.
Ryba moł być i bez ości, i bez skōry. Jak już jōm łobierecie- te kupne filety to nojlepi jeszcze sprołwdzić, żeby sie potyn jaki bezuch7 niy udołwiōł8 łościōm- to pokrejcie jōm na mańsze kōnski (np.: 5 cm na 2 cm). Do jaki miski wbijcie jajco, dejcie mlyko kokosowe, mōnka kukurydzianoł (napisołech 3 łeżki, ale jakby te ciasto bōło za rzołdke9, to dociepcie10 ji trocha wiyncyj), prziprawy i wymiksujcie.
Jak zrobić sie garam masala, znojdziecie sam: http://chopwkuchni.pl/?p=315 .
Rozgrzyjcie sie w jakim gorku łolyj- chyba, że mołcie frytkownica. Wysujcie11 sie na jaki talyrzik trocha mōnki pszynny, łobtoczcie w ni kołżdy kōnsek ryby, potyn tōnknijcie we cieście i do łoleju. Jak sie fajnie przibrōnołci12, to je fertich13 i idzie jeszcze ta ryba yno oblołć zōłzōm i wmōcić14 😉
Smacznego 🙂
1coś zupełnie innego
2w środku
3olej
4gotowe
5zaraz
6jej
7goście
8udławić
9rzadkie
10dorzućcie
11wysypcie
12przyrumieni
13gotowe
14zjeść 😉


text:
Powěsće: póndźelu, 01.10.2018
Hauptinhalt
Literarna kermuša w Radworju
Ze 24. literarnej kermušu wčera popołdnju w Radworju zakónči so lětuša čitanska turneja Ludoweho nakładnistwa Domowina. Před něhdźe 70 dorosćenymi a dźěćimi čitachu awtorojo wurězki z noweje knihi "Hura prózdniny". W zašłym měsacu je nakładnistwo na wjacorych blakach Łužicy, ale tež w Drježdźanach, nowe serbske knihi předstajiło. Manja Bujnowska, w Ludowym nakładnistwje Domowina zamołwita za rozšěrjenje, je čitansku turneju po Łužicy hižo 24. lěto přewodźała: "Čitarjo, kotřiž nas wopytaja, su so drje změnili, jich starobna zestawa a jich zajimy, tola naš zajim serbskim ludźom literaturu zbližić so změnił njeje."
Prěni blok ze syće
W Janšojskej milinarni su wčera po planje prěni blok ze sylnosću 500 megawattow ze syće wzali. To zdźěli energijowy koncern LEAG. Klětu ma dalši milinarnjowy blok slědować. Z tym ma so w přichodnych lětach wjace hač dwanaće milionow tonow wuhlikoweho dioksida CO2 zalutować. Prjedy hač blok doskónčnje zawrěja, wudźeržuja jón nětko štyri lěta jako rezerwu. To rěka, zo dyrbi w nuzowym padźe w běhu jědnaće dnjow zaso milinu dodawać móc.
Hołk a tołk w Rownom
Na Njepilic dworje w Rownom swjećachu wčera 19. dworowy swjedźeń. Po dopołdnišej namši mějachu burske wiki a popołdnju dwurěčny program na temu „Kokot". Nimale 1.000 wopytowarjow je přišło, tak předsyda towarstwa Njepilic dwór, Manfred Nikela. Wón je hosći jako „Hanzo Njepila" na swjedźeń witał. Za čas programa dźěćaceho ansambla a pěstowarskich dźěći městno w swjedźenskim stanje njedosahaše.
Dźiwadło zaso po puću
Keklija "Sergej" wot Jurja Kocha měješe wčera swoju premjeru w Sulšecach. Bě to prěnje hornjoserbske předstajenje, po tym je Němsko-Serbske ludowe dźiwadło hru loni w Delnjej Łužicy hrało. Tónkróć njeběchu reakcije cyle tak zahorite, praji Madleńka Šołćic wot dźiwadła: "Publikum tu wšak wjace dźiwadła dožiwja, tež w hornjoserbskej rěči. Delnoserbja to jónu za lěto dóstanu a so wjesela. Nadźijam pak so, zo hra nětko tež tu ludźi docpěje. Rjenje wšak bě, zo smy dyrbjeli stólcy přistajić. A to tež něšto woznamjenja zaso raz hru Jurja Kocha hrać."
Křiž zwuporjedźeny a poswjećeny
Pólny křiž při dróze z Budyšina do Słoneje Boršće bu wčera znowa poswjećeny. Swjatočnosć z dwurěčnym nyšporom přewjedźe tachantski farar Wito Sćapan. Křiž bu loni při wobchadnym njezbožu skóncowany. Mějićel, kiž je křiž wot swojeho serbskeho nana zdźědźił, da jón zdźěla na swójske košty zaso restawrować.
Dumperowa sezona zakónčena
Filip Kral z Róžanta je znowa dumperowy mišter Němskeje. W finalnym běhu sezony wčera w Hórkach dosahaše čłonej domjaceho Lejnjanskeho mustwa druhe městno před Marcusom Donatom, kiž bu w cyłkownym hódnoćenju druhi. Hakle 15-lětny Paul Domš wudoby sej při wčerawšim běhu třeće městno a zdobom sedme w cyłkownej tabulce sezony. Hosćićelski Lejnjanski dumperowy team móžeše tež mustwowe hódnoćenje sezony dobyć.