text:
Blubry zez Kościana
Dubelt nie do żdżarcia
Wew październiku, cheba to buło wew tysiunc dziewińset sześdziesiuntym siódmym roku, abo coś kole tego, cołkiym niedowno, dwa moje kumple, Rychu i Adziu, co mioł tyż przezwisko Plyndz, bo buł gylejza ciynki i jakiś taki nieudany, zaczli pobierać, do kupy zez inkszum wiarum, nauki na WSE wew Poznaniu. Dubel buł zez nich nie do żdżarcia. Rychu łożgol, zez długiymi szwajsami, feste szyroki wew klocie, łopoluny na papie, blundas zawżdy wypachniuny, taki raczy fiflancik zez tych, co se robium grzebiyniym przedziołek na glacy, jak idum nynać do wyra, nu i pies na baby.
Zaś Adziu czyli Plyndz, należoł raczy do tych mnij urodziwych szczunów, tak pryszczaty na papie, jak i cały buł jak tako pokryncuno mizerota. Wew bele jakich lumpach, kłaki na łbie potargane i tłuste, i ciyngiym na sznupie nieochrympany zez tych pipiotków, co mu sie świgły. Ino wew makówie mioł fest poukłodane i studiowanie szło mu jak po maśle, czego o Rychu nie dało sie powiedzieć. Nie, co by buł ciymnota i ćwierćinteligynt, ino że lata studynckie mu fest pasowały i rychtyg niespieszno mu buło kuńczyć nauki.
Oba kumple byli zez Kościana, czyli bliży niż pińdziesiunt kilosów łod Poznania i wedle tego, co jeich famuły nie należały do biydny wiary, to na akademik ni mili szans, a dojyżdżać banum szansa buła, ino ni mieli znowyk łochoty. Naciugli wiync swoich staruszków na wynajym pokoju. Tyn pokój to buła istno nora na Wrocławskiej, kole Starygo Rynku. Przypuminoł raczy cele wew Rawiczu, trzy metry na jakie sześć, zez łoknym naprzeciw wejścia, na drugiym kiju. Właziuło sie zaro zez schodów, bez żodny antrei prosto do tegu pokoju. Buło tam piyntrowe wyro, staro szafa, koślawy stół, pore krzesołek, zlyw zez ciyngiym kapiuncym kurkiym i kaflowy, byle jaki piec do hajcowaniu wew zimie, a ze sufitu zwisała żarówa wew łoprawce, ale jeim tyn standard nie przeszkodzoł i ani im sie nie śniuło, co by coś uskrumnić czy poprawić.
Do ty nory Rychu sprowadzoł ciyngiym jakiesiś mele, a Plyndz ino sie śliniuł i łypoł zazdrosnym ślypskiym. Roz to mu nawet Rychu narajuł takum jednum, pulchnum, rychtyk du niego, ale aby jum Plyndz dotknuł zimnym i ciyngiym spocunym łapskiym, to zaro sie zawinuła i smykła do chaty. Ale za doś sie nie przejuł, aby łod niechcynio odbrynknuł: tej, Rychu, ta franca rychtyk mnie nie rajcowała, chebać miała coś zez deklym, co ciyngiym muki strojuła i szła mi na nerwy. Sum jei kozołym zgolać wew kieretyny, bez co, tak sie rug-cug zawinuła.
-Tej, łe jery, ady idź wew pyry, nie staluj sie i nie godej piyrduł. Szak to buła fest laska. Czego miołeś fefry, co, nie umiołeś jei zabajerować? Tyżeś jest jak tyn kejter, co głośno szczeko. To ty strojułeś muki, bo mosz ambe zez przerzutkum. Zaś zez melum trzebno sie dziebko kramować, a nie pkać sie zaro zez łapskami, ty parzygnocie. Znowyk bydziesz kusić po nocach, jak stary kaker i zez winkla szpycować - łodpoluł Rychu.
Zaś siedli se na ryczkach, zapolili po ćmiku, rozłożyli na stole Trybune Ludu jako łobrus. Wywlekli zez szafy chlyb i dżem, i zaczli kroić sznytki, co by spucnuńć kolacje jakby nic sie nie wydarzuło. Wiadomo, tak to rychtyg jest ze studyntami, co razym niejednum tajemnice majum i una zostaje bez cołkoe życie. Szag przeciyż nauka naukom, ale durch najważniejsze jest co inkszygo.
Wiync każdyn jedyn, skorno już te wyższe nauki mo za sobom, kożdyn studynt to kapuje, nawet piosynka o tym jest ułożono, tym nowym studynciokum poradzi, coby – jak ino nauczom sie tego Gaudeamus igitur- wziyni se du sie i do serca słowa studencki piosynki … bo przeciyż wszystkie wykształciuchy ciyngiym ją znajom. Takom rade Wom po cichu daje, ale nie godejcie o tym swoim starszym – uni i tak o tym wiedzom, jak się żyło wew akademiku abo na stancji.
Zaś co sie tyczy Rycha i Plyndza, i zaś tego co żym o nich nablubroł, to wiycie sami. Może tak buło, a może nie. Cheba co Rychu coś pomojtoł, abo dołożuł łod sie, kiedy mi ło tym godoł, jak żym jeich kiedyś łodwiedziuł, wew pore miechów po ty porucie Plyndza. Tero buł zez niego, znaczy sie zez Plyndza, cołkiym udany studaj i fajny szczun, tyle sie wew nim zminiuło, żym go o mało co nie poznoł.
Może to sprawiuły studia, może Rychu, a może i to, że tero już zez melami szło mu fest, a może wszyćko do kupy. Zez Rychym sum ciyngiym kumple, bo uni nigdy na sie rachy ni mieli i chocioż nieroz se ciyngiym przygodali, co inkszo wiara uskuteczniała by downo lafety wew sznupe i dekniyńcia wew kałundek, jeim zawsze pasowało. Chocioż na piyrsze szpycniyńcie kożdyn by pomyśloł, co durch du sie nie byli stworzyni, a jednak... Słowym Rychu i Adziu to dubelt nie do żdżarcia.
Dzisiej to sum rychtyk oba poważne facety, zez swoimi famułami i dzieciokami, co jeim powyrastały na studyntów. Rychu jezd jakiemsiś dyrechtorym wew banku, a Adziu naczelnym wew jedny lokalny gazycie. Mum cichum nadzieje, że chebać sie nie zdżoźnium na mnie, jak jeim czasym bez przypadek, moje blubry trafium na biurko.
A może to nigdy sie nie wydarzy, bo to, co żym ło nich nablubroł, to cheba tyż aby mogło sie wydarzyć, bo tak sie żuło studyntum wew tych latach, a i mnie mogło sie coś rychtyk pomojtać, chocożby bez to, co żym zez nimi czynsto szpycowoł na Teja wew „Scynie na piyntrze.” A po tych komsztrasach, co tam wystworzoł Zenek Laskowik zez tym kakaludkiym Smolyniym, to rug-cug mogło sie wew gorze pomojtać, co buło naprowde, a co aby kabaret.


c: text/html

text:
Mapa kodów pocztowych ulica ToruńskaUlica: Toruńska
Miejscowość: Białystok
Gmina: Białystok
Powiat: Białystok
Województwo: podlaskie
Kod pocztowy: 15-415
Kody pocztowe
Wrocław kody pocztowe
Reda kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 20 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 21 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 23 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 24 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 28 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 29 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 30 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 33 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 34 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 35 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 36 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 39 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 40 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 41 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 42 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 43 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 45 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 46 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 48 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 51 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 52 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 53 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 54 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 55 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 56 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 57 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 58 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 62 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 63 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 64 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 69 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 70 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 72 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 74 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 75 Katowice kod pocztowy
Grażyńskiego Michała 77 Katowice kod pocztowy
Mapa strony

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lethe
Lethe (z grjekskeho λήθn: zabyće) je po grjekskej mytologiji jedna z rěkow podswěta.
Pochad mjena[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Mjeno pochadźa ze starogrjekskeje rěče a woznamjenja posłownje zabyćiwosć abo schowanosć. Grjekske słowo za wěrnosć je a-lethe-ia, štož woznamjenja njezabyćiwosć abo njeschowanosć: Wěrjachu, zo zabudźe, štóž z Lethe pije, swoje dopomnjenja. Někotři wěrjachu samo do toho, zo dyrbjachu duše z wonej rěki pić, prjedy hač so znowa narodźa, zo njebychu so na předchadne žiwjenje dopmnjeli.
Pozdźiše poćahowanja na rěku Lethe[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W bójskej komediji naspomni so rěka Lethe. Jeje horni běh nadeńdźe so w zemskim paradizu na wjeršku hory wučisćenja a ćeče wottam dele k srjedźišću zemje. Rjek bójskeje komedije, Dante Alighieri, dyrbi so w rěce Lethe myć, prjedy hač smě do raja zastupić.
W Goethowej dramje Faust II (I. Akt, Powabna krajina) namołwi Ariel duchow, zo bychu Fausta „im Tau von Lethers Flut“ wukupali, zo by móhł swoje dopomnjenki na pakt z čertom a swoje winy z Fausta I zabyć.
Dalše naspomnjenja rěki Lethe namakaja so pola Hölderlina w Hyperionje, pola Bertolda Brechta w dramje Baal a pola wjele druhich spisowaćelow.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Němska wikipedija


text:
FC Bayern München
FC Bayern München to je mjymjecki szportklub ze Můnachijům. Je to jedyn ze nojbarzi utitlowanych klubůw we gyszichće fusbalu. Klub tyn dwa razy wygroł Interkůntynyntalny Puhar, pjyńć rozy UEFA Champions League, roz Puhar UEFA a Puhar Zwyćynzcůw Puharůw. 21 razy bůł majstrym Mjymjec, a 14 razy wygroł jich puhar.
Farby klubu sům czyrwjůno-bjołe. Bayern szpile gro na Allianz Arena, na kery wleźe 69 901 ludźi. Bayern je jednym ze trzech zawodowych fusbalklubůw we Můnachjům. Jigo nojwjynkszy spůrńik to TSV 1860.
Krům sekcyje fusbalowyj mo tyż szachowo, handbalowo, korbbalowo, turnowańo, krynglůw a stołowygo tyńisa.
Wapyn[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Od 1900 wapyn Bayernu München bůł aż pjetnoście razy pomjyńany. Farby Bawarji bůły wykorzistane pjyrszy roz we 1954[1].
Terozki (uod roku 2008) wapyn Bayernu mo na strzodku bawarske farby, a wele wapyn je czyrwjůny ze bjołům szrajbům FC Bayern München. Cołki je otoczůny bjołům a modrům lińům.


text:
DOKUMENTACIJA
Iniciatiwa Serbski sejmik
Wotmołwy na prašenja Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny
Štóž chce w zasadnje přeměnjenej towaršnostnej realiće a w dźensnišej kompleksnej politiskej realiće wobstać, dyrbi swoje politiske struktury a jednanje fundamentalnje znowa organizować. Rozrisanje politiskich problemow Serbow je tak nuzne a chwatne, zo njeměli so zhromadne napinanja a mocy hižo w małkich wójnach brojić. Prašenje hižo njeje, hač su změny trěbne, ale hłowne prašenje dźensa je, kak je zmištrujemy. Zhromadne serbske naležnosće hodźa so jenož zhromadnje a demokratisce zwoprawdźeć. Iniciatiwa Serbski sejmik prócuje so tohodla wo serbske ludowe zastupnistwo, kotrež wšitcy Serbja w swobodnych wólbach wola. Definitiwne wotmołwy nastupajo strukturu a nadawki smě jenož demokratisce woleny sejmik sam postajeć. Iniciatiwa móže jenož trěbny dialog nastorčić, do kotrehož maja so wšitcy Serbja zapřijeć.
Spytamy tuž na prašenja Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny wotmołwić. To pak móže jenož spočatk dialoga być, dokelž dźe wo prašenja, nastupace wšěch Serbow a na kotrež iniciatiwna skupina definitiwnje sama wotmołwić njemóže. Dźe wšak wo procesy, w kotrychž so stajnje znowa dalše prašenja wukristalizuja. Zo njejsu definitiwne wotmołwy scyła móžne, čitar sam spóznaje.
1.) Štó je Serb?
Nihdźe na swěće njeje definitiwneho přiznamjenja etniskosće. We wědomostnych kaž politiskich debatach mjenuja so wjacore kriterije kaž pochad, kultura, historiske wědomje, tradicije, teritorij, socialne nazhonjenja, wědomje, wuznaće a wězo nic naposledk rěč. Za iniciatiwu je rěč najwažniši kriterij identity jako Serb. By pak problematiske było Serbow chcyć jenož po rěči postajeć, štož je přeco z wěcownymi – hlej horjeka – kaž tež z politiskimi ćežemi zwjazane.
Němski stat je stajnje spytał ličbu „Serbow“ po znajomosći respektiwnje njeznajomosći serbšćiny postajeć, to rěka Serbow na rěč redukować po dewizy: Čim mjenje, ćim lěpje. Hdyž pak dóńt Serbow, jich stawizny, socialne nazhonjenja, tradicije, wuznaće abo jich dalša kultura hižo žanu rólu njehraja, wuwjazuje so němski stat awtomatisce ze zamołwitosće, kotruž Serbam napřećo ma. Tak so wón bohužel tež ze zamołwitosće hladajo na namócne germanizowanje a potłóčowanje Serbow wuzamkuje. By-li rěč posledni abo jenički charakteristikum Serbow była, bychu wšitcy ći wuzamknjeni byli, kiž so jako Serbja čuja, ale kotrymž bu z kajkeježkuli přičiny tež přeco maćerna rěč rubjena.
Tež hdyž njebudźe ženje někajkeho idealneho rozrisanja, skići kriterij „wuznaće“ najmjeńši zhromadny mjenowak w identifikowanju ze serbskim ludom. Najpraktikabelnišo a politisce najserioznišo potajkim je, hdyž so postuluje, zo je Serb tón, kiž so jako Serb čuje a wuznawa, kaž je to we wustawomaj Kraja Braniborskeje a Swobodneho stata Sakskeje zakonsce zapisane. A wuznaće njesmě so po wustawje přepruwować.
Zasadne wužadanje mjenowaneho zakonskeho postajenja wšak je, zo měło so wuznaće wot hołych słowow abo łžě rozeznawać. Tomule wužadanju maja wšitcy Serbja, institucije a towarstwa wotpowědować, nic jenož Serbski sejmik. Přisłušnosć k serbskemu ludej je něšto wosebite a wěsta hódnotnosć. Identifikaciske přiznamjo etniskosće po „wuznaću“ wotpowěduje połnje wulkomyslnosći a swobodniwosći w europskim zmysle.
2.) Čehodla móža Serbja jeničce přez ludowe zastupnistwo „z jednym hłosom rěčeć“?
Prašenje zda so iniciatiwje wopak stajene: Tež hdyž wuńdźe Serbski sejmik ze swobodnych wólbow, njebudu Serbja z jednym hłosom rěčeć, ale nadźijomnje wjacehłósnje, diskursiwnje a w mnohich perspektiwach. Sejmik pak budźe prěni demokratiski gremij w Serbach, kotryž njewotwisnje wot wšěch organizacijow abo institucijow w mjenje wšěch Serbow swój koordinowany hłós w zjawnosći pozběhnje.
Nimo toho njerěča w žanych demokratijach abo parlamentach wšitcy z jednym hłosom. Płaći, štož wjetšina wobzamknje, a to by w Serbach Serbski sejmik był – hłós, z kotrymž Serbja k swětej rěča. Słowo Serbskeho sejmika by – kaž we wšitkich parlamentach z wašnjom – „poslednje słowo“ a zdobom zakład dalšeho politiskeho jednanja było.
Serbja su we wustawomaj Sakskeje a Braniborskeje jako „lud“ připóznaći, z čehož slěduje, zo smědźa po němskim a europskim prawje jako zhromadnosć wustupować. Bohužel pak nimaja po wustawje hišće žane demokratisce legitimowane ludowe zastupnistwo, kaž sej to Zakładny zakoń (Grundgesetz) w artiklu 20(2) abo w artikulu 28(1) žada. Po nim dyrbja so „w Zwjazku, w krajach, we wokrjesach a komunach powšitkownje, swobodnje, direktnje a tajnje ludowe zastupnistwa wolić“. Tajke demokratisce a direktnje wolene zastupnistwo, kotrež jich „znutřka“ kaž „zwonka“ zastupuje, Serbja nimaja. Eksistuja drje Domowina, Załožba za serbski lud, dwě Radźe za serbske naležnosće, mnohe serbske institucije, wšelake towarstwa a přirady, gmejnske rady a komuny, ale wone wšě wojuja skerje za sebje, někotre samo přećiwo sebi po principje: Dźěl a knjež!
Iniciatiwa wažnu rólu Domowiny a Załožby za serbski lud absolutnje njewotprěwa. Widźi pak hranicy, kiž su Domowinje přez němske towarstwowe prawo stajene a kotrež jej prawo połneho ludoweho zastupnistwa a narodneje reprezentancy njeskići (hlej kónčna rozprawa dźěłoweho wuběrka Załožby za serbski lud: Korporacija zjawneho prawa). To je přičina, čehodla zajim za serbsku rěč a kulturu a nic naposledk angažement za serbsku politiku wšudźe dramatisce woteběra. Zo by so dalšemu woteběranju a marginalizowanju serbskeje rěče, drjebjenju serbskeho sydlenskeho ruma a aktualnje smjerć wohroženemu politiskemu a kulturnemu žiwjenju Serbow zadźěwało, je nuznje trjeba politiske zastupnistwo Serbow skrućić. Jenož tak hodźa so dalše rozčastkowanje, pačenje a zwada w Serbach přewinyć. Dyrbimy skónčnje wo tym rozmyslować, što politisce dźe a nic, što wšitko njeńdźe. Njeměli tež stajnje němske zakonje na tajke wašnje wukładować, zo so přećiwo serbskim zajimam a woprawnjenym žadanjam měrja. Njeje wěrno, zo su Serbja na swěće jenički lud, kotryž demokratisce a direktnje wolene ludowe zastupnistwo přewjesć njesmě. Prekerna situacija Serbow k tomu nuzuje, zo wo tym skónčnje zhromadnje, zjawnje a transparentnje rěča a telko ludźi kaž móžno sobu zapřijimaja. Jenož tak hodźi so wola wšěch zwěsćić. Wšo druhe je njedemokratiske a njebudźe tež ženje fungować.
3.) “Domowina, Załožba za serbski lud a Serbski sejmik přewozmu zhromadnu politisku zamołwitosć.” Kak so tuta politiska zamołwitosć rozklučuje (po polach abo su to paralelne kompetency)?
Domowina a Załožba za serbski lud matej kóžda swój specifiski mandat a z toho wurosćace nadawki:
Domowina ma swój mandat přez serbske towarstwa, kotrež su w njej zastupjene. Sobustawske towarstwa wola jeje wjednistwo. Domowina je klasiske spěchowanske towarstwo. Po swojich móžnosćach zastupuje wona tež zajimy Serbow, wona pak njemóže je hladajo na swoju powšitkownowužitnosć po němskim towarstwowym zakonju – kaž žane druhe towarstwo tež nic – zwoprawdźić a ma tež hewak swoje specifiske hranicy.
Załožba za serbski lud je zarjad zjawneho prawa z mandatom němskeho stata. Jeje serbskich zastupjerjow woli Zwjazkowe předsydstwo Domowiny. Hłowny nadawk załožby je spěchować serbsku rěč, kulturu a identitu. W swojich zaměrach pak je na statne zrěčenje wjazana. Tež tu přeje sej iniciatiwa sylniše prawo samopostajowanja, štož měło so hižo w pomjenowanju „Załožba serbskeho ludu” wotbłyšćować.
Serbski sejmik měli wšitcy Serbja direktnje wolić, njewotwisnje wot organizacijow, institucijow abo komunow. Swój mandat dóstanje sejmik potajkim wot cyłeho serbskeho ludu a je tak połnje legitimowane politiske zastupnistwo. Jako tajki zamóže zasadnje wšitke zajimy Serbow napřećo statej a wšěm jeho podrjadowanym zjawnym korporacijam a institucijam kaž tež napřećo wšěm ludam a jich zastupnistwam zwoprawdźeć. W idealnym padźe měł sejmik jako korporacija zjawneho prawa w dalokej měrje swójske prawa a kompetency měć. Jeho nadawk by był politiske žiwjenje Serbow, kaž wone kóždemu swobodnemu ludej w Europje přisteji, wuwiwać a rjadować.
Zhromadny zaměr Serbow měł tuž być, nakrjesleny trojozynk mjez Domowinu, Załožbu za serbski lud a iniciatiwu „Serbski sejmik” na harmoniske wašnje zjednoćić a politiske zastupjerstwo Serbow na kwalitatiwny schodźenk pozběhnyć, kaž sej to swobodne ludy w demokratijach zasłužeja.
4.) Korporacija zjawneho prawa znaje rozdźělne formy, kaž na přikład teritorialnu abo personalnu korporaciju zjawneho prawa. Kotru iniciatiwna skupina faworizuje?
W kotrej formje korporacije měł sejmik na kóncu woprawdźe skutkować, dyrbi tuchwilu wotewrjene wostać, dokelž móže to jenož dźěl dojednanjow w horjeka mjenowanym zmysle być. Kaž hižo naspomnjene, w idealnym padźe měł sejmik jako teritorialna korporacija dóstać wyšnostnu rozsudźacu móc. W mjenje awtonomnej warianće dyrbjał wón znajmjeńša jako korporacija zjawneho prawa dalokosahajcy prawo na samopostajowanje a prawa na soburěčenje měć.
5.) W padźe teritorialneje korporacije zjawneho prawa: Kak zadźěwa so tomu, zo wjetšina Njeserbow serbski rozsud njedelegitimuje?
Iniciatiwa je sej wšelake politiske zastupnistwa – kajkež sama wotmysli – wobhladała a zwěsćiła, zo njeeksistuja nihdźe grawěrowace ćeže, přez kotrež móhli „cuze” mocy ludowe zastupnistwa delegitimować. Pola Madźarskich Němcow bě cyle na spočatku jónu tajki pospyt „okupěrowanja”. Tón pak spěšnje rozpłuny, dokelž bě akt okupěrowanja přewidny, tak zo tamniše wólby bjez problemow wotběžachu. Nimo toho dyrbi demokratija tež tajke ćeže wudźeržeć a přetrać. Bychu-li demokratiske wólby před tym cofali, by wobstał strach za demokratiju wšudźe na swěće.
6.) Kak definuje iniciatiwna skupina wolerjow za swój model, respektiwnje štó je woler wotpowědneje korporacije po prawniskich normach?
7.) Kak definuje iniciatiwna skupina Serba jako wolerja?
Aktiwne wólbne prawo
Serbski sejmik wola wobydlerjo dwurěčneje Łužicy, kotřiž maja swoje hłowne abo pódlanske bydlenje w sydlenskim rumje Swobodneho stata Sakskeje abo Kraja Braniborskeje. Wólbne wobdźělenje woznamjenja trěbne wuznaće k serbskemu ludej, je zdobom „najsylniši móžny akt wuznaća k serbskemu ludej a wotpowěduje tež wustawoprawniskim žadanjam na kaznju demokratije“. Registrowanje njeje trěbne. Woler woteda jeničce we wólbnym lokalu přez listowu wólbu „serbski wólbny lisćik“ na městnje swojeho hłowneho abo pódlanskeho bydlenja w serbskim sydlenskim rumje.
Pasiwne wólbne prawo
Wuchadźejo z ličby wobydlerjow němskeho staćanstwa a wobydlerjow dalšich statow Europskeje unije wutworja so w Sakskej a Braniborskej wosebite wólbne wokrjesy za wólby sejmika. Tón, kiž je w jednym z 20 móžnych wólbnych wokrjesow najwjace hłosow zdobył, je wuzwoleny. Přidatnje wutwori so něhdźe 10 wurunanskich mandatow. Wone wobsadźa so z tymi kandidatami, kotřiž su w tych wólbnych wokrjesach, hdźež so najwjac hłosow za sejmik woteda, na druhim městnje z wólbow wušli. Kóždy wobydler němskeho a dalšich statow Europskeje unije, kiž ma swoje hłowne abo pódlanske bydlenje w serbskim sydlenskim rumje, smě so tam we wólbnym wobwodźe, hdźež gmejna jeho hłowneho abo pódlanskeho bydlenja leži, za sejmik jako kandidat wot stron a městnych wolerskich zjednoćenstwow abo jako jednotliwc z wěstej ličbu podpěranskich podpismow namjetować dać. Zwólniwosć kandidata, so namjetować dać, je zdobom wuznaće k serbskemu ludej.
Prašenje, kak měło so zwonka serbskeho sydlenskeho ruma wolić, zo móhli so wšitke Serbowki a wšitcy Serbja do esencielnych politiskich procesow zapřijeć, je wotewrjene. Na nje dyrbja wšitcy Serbja, wšitke serbske towarstwa a institucije zhromadnje wotmołwić, kotrež so wo šěroku legitimaciju prócuja. Iniciatiwa wobhladuje namjetowanu diskusiju – tež we wšěch druhich prašenjach – za prěni po němskim płaćiwym prawje woleny Serbski sejmik jako bytostnu.
8.) Kak ma so praktikabelnje a na juristisce potwjerdźene wašnje garantować, zo móža wšitcy Serbja, direktnje abo z listom Serbski sejmik wolić? a) Po kotrym modusu nastaja so wólbne lisćiny w sydlenskim rumje Serbow? b) Kak so tomu zadźěwa, zo wólbokmani wjackróć swoje wólbne prawo wužiwaja? c) Kak so zaruči, zo móže wulka ličba zwonka Łužicy bydlacych Serbow swoje aktiwne a pasiwne wólbne prawo wužiwać?
Iniciatiwna skupina je sej toho wědoma, zo dyrbjeli wšitke mjenowane juristiske prašenja wobstatk zhromadneho wujednanja mjez Serbami być, wosebje z Domowinu. Skupina njeje legitimowana, někajki definitiwny wólbny modus a z toho wuchadźace wólbne wokrjesy postajić. W tutych kaž tež w tójšto dalšich prašenjach dyrbja sej najprjedy Serbja zhromadnje jasni być, zo móhli potom z wólbnym wuběrkom wotpowědnych krajow (Landeswahlausschuss) a z wotpowědnymi zastupjerjemi wokrjesow jednać.
9.) Kajka ma być zestawa čłonow Serbskeho sejmika, wuchadźaca z wólbow we wólbnych wokrjesach, kaž ju iniciatiwna skupina namjetuje? a) Kak dochadźa w namjetowanych 20 wólbnych wokrjesach k 27 do 35 mandatam? Při tym drje je samo předwidźane, we wokrjesach z najwjace hłosami dwěmaj kandidatomaj mandat přizwolić. b) Po tymle „rozrjadowanju“ mandatow bychu na přikład Serbja w zarjadniskim zwjazku Při Klóšterskej wodźe, hdźež tworja kulturnje a narodnostnje aktiwni a serbsce rěčacy Serbja wjac hač połojcu wobydlerstwa, z něhdźe šěsć procentami parlamentownikow zastupjeni byli. Abo maće mjeztym hinaše ličby? c) Je z tym slogan wo „nowym my“ hišće legitimny? Tak zestajany „parlament“ nješpiheluje narodnu a předewšěm rěčnu zestawu serbskeje ludnosće.
Štož je pod 8.) prašane, płaći wjele bóle za 9. prašenje. Iniciatiwa je ličbu 27 do 35 mjenowała po nazhonjenjach z druhich podobnych ludowych zastupnistwow (pola Samow abo Němcow w Madźarskej). Při tym tež wulkosć Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny rólu hraje.
10.) „Wuchadźejo z ličby wobydlerjow němskeho staćanstwa a wobydlerjow dalšich statow Europskeje unije wutworja so w Sakskej a Braniborskej wosebite wokrjesy za wólby sejmika.” a) Što ma tale sada woznamjenić? b) Kajku rólu hraje tule němske staćanstwo? c) Kajku rólu hraje tule ličba staćanow europskich krajow?
Po namjetowanym wolerskim modusu za Serbski sejmik (hlej dypkaj 6 a 7) woznamjenja wólbne wobdźělenje najsylniši móžny akt wuznaća k serbskemu ludej a wotpowěduje tež wustawoprawniskim žadanjam na kaznju demokratije. Najprjedy smě kóždy wolić, kiž ma hłowne abo pódlanske bydlenje w sydlenskim rumje Swobodneho stata Sakskeje abo Kraja Braniborskeje. Spomóžne by było, móhła-li so tež móžnosć namakać, z listom wolić.
11.) W kotrej rěči powjedźe sejmik mjezsobnu komunikaciju?
a) Njeje namjetowany wólbny modus tak zapołoženy, zo budźe lědma móžno, zo so „serbski“ sejmik serbsce dorozumi? b) Njebychu Serbja, za kotrychž je serbska rěč najwažniše identifikaciske znamjo, jenož hišće pyšace přiznamjo sejmika byli? c) Čehodla rěka „serbski” sejmik, hačrunjež je faktisce łužiski regionalny sejmik ze serbskimi přiznamjenjemi měnjeny?
Iniciatiwna skupina nałožowanje hornjo- a delnjoserbšćiny w Serbskim sejmiku jasnje faworizuje. Za tych, kotřiž serbšćinu hišće njewobknježa, dyrbjeli so přechodnje wuměnjenja za přełožowanje stworić, štož měł prěni swobodnje woleny sejmik sam postajić. Historiski přikład skići snano wobdźělenje pólskich zapósłancow w tehdyšim Pruskim krajnym sejmje. Sejmowa rěč bě drje němčina a zapósłancy smědźachu jenož swobodnje rěčeć. Jenož pólscy zapósłancy smědźachu swoje přinoški pisomnje wudźěłane w němčinje předčitać.
Serbsku rěč a kulturu zachować je hłowny zaměr iniciatiwneje skupiny. Zo je serbska rěč we Łužicy tak sylnje woteběrała – tež nětko w demokratiskej towaršnosći –, wšak njehodźi so iniciatiwnej skupinje wumjetować, kotraž hakle dwě lěće wobsteji, nic hižo sto lět.
Wina na tym, zo so serbšćina wšudźe w zjawnosći wudrěwa, stej drje słaby prestiž a pobrachowace připóznaće Serbow w zjawnosći. W žanym towaršnostnym systemje njeje so Serbam poradźiło na tym něšto změnić, štož drje hodźało so jeno z pozběhnjenjom politiskeho sebjewědomja Serbow korigować. Mentalita njepřeměnja so wot dźensnišeho na jutře. Ale z demokratisce legitimowanym zastupnistwom bychu Serbja wjetše připóznaće znutřka kaž zwonka Serbow dóstali, štož tež za wšitke druhe politiske kaž kulturne wobstejnosće płaći. Jenož ze sylnišeho sebjewědomja Serbow we wšěch komunach resp. regionach Hornjeje a Delnjeje Łužicy hodźi so nowe faworizuje „my” wuwić a tak indirektnje tež serbska rěč k lěpšemu připóznaću wjesć (hlej tež prašenje 1 a 11).
Serbski sejmik njeje jako „regionalny” gremij mysleny, ale jako „serbski”, kotryž politiske a kulturne zajimy Serbow rjaduje (hlej prašenje 12). Sejmik potajkim njeměł němske zakonje (krajnych sejmow abo wokrjesnych sejmow) łamać.
12.) Kotre kompetency měł alternatiwny serbski parlament dóstać?
a) Załožbowej radźe wotrjekuje so ze stron iniciatiwneje skupiny de facto prawo rjadowanja financow přez Załožbu za serbski lud. Tola nětko rěči so w „koncepciji“ hižo dale wo załožbje a jeje nadawkach w přichodźe. Kak so to zjednoća? b) Je Domowina dale připóznata rěčnica swojich čłonow, jej přisłušnych towarstwow a dalšich Serbow? Čehodla staja so jeje dobre mjeno w „byrgarskej towaršnosći“ Němskeje a we wukraju, w komunalnych zarjadach, na knježerstwowych runinach a druhdźe na hrački? c) Njeby bjez sylneje (stolětneje) Domowiny k wakuumej w zjawnym zastupnistwje Serbow dóšło?
Iniciatiwna skupina je drje koncept zdźěłała, wona pak nječuje so legitimowana, nadawki a struktury móžneho přichodneho demokratisce legitimowaneho zastupnistwa Serbow diktować. To hodźi so jeno zhromadnje z Domowinu a wšěmi na tym zajimowanymi Serbami zmištrować. Ale w swojej koncepciji je skupina wšelake nadawki sformulowała, kotrež dyrbjeli so wobkedźbować. Iniciatiwa ma drje dalše předstawy a namjety, kotrež pak so njehodźa wšitke w koncepće rozjimać a wopisać.
Wo natwarje a nadawkach sejmika móže a dyrbi mjenowany woleny gremij jenož sam rozsudźeć, hdyž je so na demokratiske wašnje skonstituował. Njech su tule w skrótšenej formje někotre prěnje předstawy podate:
Nadawki sejmika móhli być:
politiske zastupnistwo zajimow serbskeho ludu napřećo Zwjazkej, Sakskej a Braniborskej,
wuzwolenje sobustawow Radow za serbske naležnosće w Sakskej a Braniborskej a serbskich zastupjerjow w radźe Załožby za serbski lud,
wuzwolenje serbskich zastupjerjow w přiradach wokrjesow a w rozhłosowych gremijach,
wukonjenje skóržboweho („towarstwoweho“) prawa w zwisku ze zaručenymi prawami serbskeho ludu, kotrež su w zjednoćenskim zrěčenju a we wustawomaj a prawniskich předpisach Sakskeje a Braniborskeje zaručene,
wukonjenje prawow słyšenja a zapołoženja wetow, kotrež so sejmikej ze zakonskimi předpisami, dótkacymi so naležnosćow serbskeho ludu, přizwola,
soburěčenje při planowanju syće serbskich šulow,
soburěčenje při rozrisanju wšěch dalšich naležnosćow nastupajo serbske šulstwo (zajimowe konflikty mjez nošerjemi šulow, kultusom a sejmikom; rozsudy při strukturnych změnach a wo jich financowanju),
soburěčenske prawa za serbske zarjadnišća w powołanskim wobłuku (wosebje při wukubłanju pěstowarkow a w zwisku z nošerstwom powołanskeho wu- a dalekubłanja),
nošerstwo abo sobunošerstwo za serbske kubłanske, socialne a kulturne zarjadnišća,
přizwolenje spěchowanskich srědkow, kotrež su za serbski lud postajene, jednotliwym přijimowarjam,
soburěčenje při planowanju hospodarskich strukturow a wuměnjenjow we Łužicy.
13.) Nastupajo naličene móžne nadawki Serbskeho sejmika:
Kajke prawa/předpisy/postajenja chce iniciatiwna skupina změnić, zo by sejm kompetency za rozsudy dóstał? Kajki je koncept k tomu?
14.) Chceće kubłansku a kulturnu awtonomiju w agendźe měć abo wo „Łužisku awtonomnu prowincu“ wojować? a) Je tajki konstrukt kaž teritorialna awtonomija w Němskej po wustawje docyła móžny? Wšako je rozměr serbskeho sydlenskeho ruma w Braniborskej hižo nětkole chětro dwělomny. b) Je dwělomne, zo nastanu přez sejmik nowe kompetency. Skerje stworja so frakcije respektiwnje strony w serbskim zastupnistwje. Njepowjedźe to k doskónčnej rozpačenosći Serbow? Lěpša zhromadnosć njehodźi so hižo nětko zwěsćić.
c) Serbja zwonka Łužicy su de facto wot wólbow wuzamknjeni. Zwotkel bjerje iniciatiwna skupina legitimaciju tajkeho gremija, hdyž na přikład wulki dźěl młodeje serbskeje generacije w serbskim sydlenskim rumje njebydli? d) Njeby to problematisce a medialnje skandalizujomne było, bychu-li so syły Serbow, bydlacy a dźěłacy zwonka Łužicy, jenož wólbow dla fiktiwne 2. bydlenje něhdźe w serbskej/dwurěčnej wsy, kotruž su před lětami abo samo lětdźesatkami wopušćili, zapisać dyrbjeli? e) Dotal bě konsens w Serbach, zo chcemy kulturnu a kubłansku awtonomiju; kak móže zničenje hižo wobstejaceho politiskeho konsensa přez tajki teriotorialnje zakótwjeny a skutkowacy konstrukt „sejmik“ k wyšemu niwowej narodneje jednoty wjesć?
Wotpowědne „prawa abo předpisy”, w prašenjach 13 a 14 mjenowane, měli sej Serbja hakle wuwojować, štož so jim lěpje poradźi, činja-li to zhromadnje.
Wutworjenje a zwoprawdźenje mjenowaneho gremija a z tym wjetšeho sobupostajowanja serbskeho ludu ma so ze statnym zrěčenjom mjez Zwjazkom, Sakskej a Braniborskej zaručić.
15.) Kotre dotal wupruwowane modele zastupnistwa ma iniciatiwna skupina za přikład?
Žadyn model w Europje njebudźe so na Serbski sejmik jedyn k jedyn nałožować hodźeć, kaž so žane druhe ludowe zastupnistwa w Europje njekryja, dokelž ma kóždy lud swoje specifiske stawizny. ILO-konwencija 169 na přikład jasnje zwěsća, zo přisteji kóždemu indigenemu ludej – štož Serbja bjezdwěla su – swójski regionalny parlament. Najkonsekwetnišo su skandinawiske ludy, na přikład Samojo, swoje samozastupnistwa zarjadowali. Samiske parlamenty maja kompetency a prawa, kotrež jich kulturne naležnosće daloko přesahuja. Ale tež Flamojo, Wallonojo, Němcy w Madźarskej abo Belgiskej zhladuja na wuspěšne samozastupnistwa a animěruja druhe ludy (w Fancoskej, Španiskej abo Italskej) so hibanju přizamknyć. Zaměr je Europu regionow aktiwnje sobu wuwiwać.
16.) Kajki je strategiski koncept iniciatiwneje skupiny, kak a w kotrym časowym ramiku chce kajke prawa/předpisy/postajenja změnić?
Strategija a móžne postupowanje w načatych naležnosćach wotwisujetej wot zhromadneho agěrowanja wšěch Serbow. Iniciatiwa móže jenož namjety činić a diskusiju animěrować a pozbudźeć. Koncept budźe so najlěpje přesadźić hodźeć, hdyž wšitcy Serbja, wosebje z podpěru Domowiny, za nim steja a sej jeho zwoprawdźenje žadaja. Iniciatiwa pak njebudźe so wot partikularnych zajimow wobwliwować a wuborzdźić dać. Postajić někajki załožerski termin za Serbski sejmik by tohodla w tymle wokomiku njeseriozne było.
17.) Kak chce tole politice a wolerjam sposrědkować?
Njeje hižo žanych stron, towarstwow abo organizacijow, kotrež w swojej dźěławosći w tej abo tamnej formje wobdźělenje ludnosće na politiskich procesach njeorganizuja. W globalizowanej towaršnosći je žiwjenje dźeń a kompleksniše. Město toho zo kompleksnosć redukujemy, dyrbjeli ju jako šansu wobhladować a cyłoserbske naležnosće z nadregionalnymi, regionalnymi a komunalnymi lěpje wjazać. Při tym njeměło so něšto za zawrjenymi durjemi rozsudźić a postajić, ale strategisce a wosebje transparentnje wuwiwać. Hakle potom dóstanje politiske jednanje zaso swoju legitimaciju. Legitimacija njepřińdźe z někajkich postajenjow a rozsudow, ale přez wotewrjenu a transparentnu komunikaciju. Jenož tak so rozsudy a procesy zrozumja, woni dóstanu podpěru přez zjawnosć a su lěpje legitimowane. Jenož hdźež transparenca knježi, su procesy zrozumliwe, móže dowěra nastać a rosć. To dyrbjał naš zhromadny zaměr być. Prašenje potajkim njeje, hač trjebamy změny, prašenje je, kak je zhromadnje zmištrujemy.
Serbska politika potom zaso legitimaciju za swoje politiske jednanje wróćo dóstanje, jeli politiske procesy wotewrjenje rozjimuje a je na šěrokej bazy wuwiwa.
——————————
Njebjelčicy, 11.01.2014


text:
Malešecy
Malešecy (němsce Malschwitz) su wjes a přisłušaca gmejna něhdźe šěsć kilometrow sewjerowuchodnje Budyšina w Sakskej. Gmejna, kotruž Sprjewja w zapadźe přeběži, leži w Hornjej Łužicy.
Gmejna słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Sakskej.
Wobsah
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Malešanski gmejnski teritorij leži přewažnje w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow podłu Sprjewje a Lubaty. Pjata najwjetša gmejna Budyskeho wokrjesa saha wot awtodróhi 4 w juhu nimale hač k Bjerwałdskemu jězorej w sewjeru a wot Budyskeho spjateho jězora w zapadźe hač k hórkam Wysokeje Dubrawy we wuchodźe.
Malešecy mjezuja na gmejnu Hamor (wokrjes Zhorjelc) w sewjeru, gmejnu Wysoka Dubrawa we wuchodźe, město Wóspork a gmejna Kubšicy w juhu, město Budyšin w juhozapadźe a gmejnu Wulka Dubrawa w zapadźe.
Najwjetša wodźizna gmejny je něhdyša brunicowa jama Olba pola Zubornički. Najwjetšej rěce stej Sprjewja, kotraž přeběži gmejnu wot juha do sewjera, a Lubata, kotraž so blisko Lemišowa do njeje wuliwa. K wjetšim přitokam Lubaty słušatej Albrechtowka a Kotołka. W juhozapadźe gmejny, mjez Malešecami a Delnjej Hórku, ale tež wokoło Hućiny su wjele rybjacych hatow. Stróžanski „Dom tysac hatow“ słuži biosferowemu rezerwatej jako wopytowarski centrum.
Wjes sama leži při wjacorych hatach w bahnojtej nižinje wuchodnje Sprjewje, štož wjedźeše k serbskemu prajidmu w něčim sedźeć kaž Malešecy w błóće.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W sewjerowuchodźe wuhorbjenja při wuchodnym kóncu wsy njedaloko dróhi do Hliny bě so hižo 1777 předstawizniske pohrjebnišćo namakało. Najstarše wurywanki su někak 3000 lět stare. Nimo někotrych formow z pózdnjeje bronzoweje doby přewažuje keramika klasiskeje Billendorfskeje kultury ze 7. lětstotka do Chrystusa. Pohrjebnišćo na městnje, kotremuž so „stary kěrchow“ praji, wužiwaše so hač do 500 do Chrystusa. W 1990tych lětach wotkrywachu archeologojo při kromje Załhowskich hatow něhdźe 500 metrow sewjernje „stareho kěrchowa“ tež k pohrjebnišću słušace sydlišćo. To běše zdobom rědkosć za Hornju Łužicu, dokelž so tu hač dotal wjele starych pohrjebnišćow, ale jenož zrědka sydlišćo namaka.
W srjedźowěku namaka so na ležownosći z mjenom „stary hród“ na juhozapadnej kromje Malešec wódny hród, kiž steješe při promjenju Małeje Sprjewje. Twar měješe přeměr wot 50 metrow a běše přez nasyp, kamjentnu murju a 10 metrow šěroku hrjebju škitany. Tuta je hač do dźensnišeho spóznajomna.
Prěnje historiske naspomnjenje sydlišća jako Malswiz sta so w lěće 1225. Prěnjotne staroserbske mjeno Mališovici pochadźa wot wosoboweho mjena Mališ, skrótšenki połneho mjena Malimir.
Znajmjeńša wot lěta 1280 namaka so we wsy knježe sydło, kotrež měješe tež ležownostne knjejstwo. 1564 naspomni so ryćerkubło. Malešecy wobstejachu tehdy z dweju wjesneju dźělow (Hornje a Delnje Malešecy) z dwěmaj njewotwisnymaj kubłomaj (Horni dwór a Delni dwór). Tutej kuble zjednoćištej so hakle w lěće 1756, hdyž běštej wobě we wobsydstwje knjeza von Metzrada a so 1773 wot hrabja Andreasa von Riaucour kupištej. Zjednoćenemu ryćerkubłu słušachu 291 wot cyłkownje 620 hektarow wjesnych honow. Wot toho wužiwachu so 59 ha jako haty a pastwišća. Ke kubłu słušeše tež wjeska Křiwa Boršć pola Chwaćic.
Dnja 12. apryla 1715 zničichu so tykowana cyrkwička, šula, Delnjomalešanske ryćerkubło a 14 burskich statokow přez wulki woheń, kotryž bě so w starej korčmje wudyrił.
Malešanska cyrkej bě hižo w 15. lětstotku z filialu Budyskeho tachantstwa a sta so po reformaciji z ewangelskej wosadnej cyrkwju. Dźensniši cyrkwinski twar natwari so po zničenju stareje cyrkwje w lěće 1716 na samsnym městnje a dósta 1913 nowu wěžu. Do Malešanskeje wosady słušeja nimo wsy sameje tež Hućina, Brězynka, Dobrošecy, Plusnikecy a Delnja Hórka. Do poswjećenja Chwaćičanskeje cyrkwje w lěće 1899 běchu tež Ješicy, Mała Dubrawa, Křiwa Boršć a Chwaćicy z dźělemi wosady.
W bitwje pola Budyšina 20. a 21. meje 1813 běchu Malešecy z bitwišćom mjez francoskimi, ruskimi a pruskimi wójskami a spalichu so nimale dospołnje. Po nowonatwarje wsy dźěłachu tam srjedź 19. lětstotka piwarnja, pjeć palernjow, dwě korčmje, młyn a kosćetołkarnja. W 1920tych lětach wotpaleše knježi dom Hornich Malešec a bu po tym zaso natwarjeny.
W mjezywójnskim času słušachu Malešecy k srjedźišćam towaršnostneho žiwjenja ewangelskich Serbow tutych kónčin (hlej wotrězk Towarstwa). Po druhej swětowej wójnje bu ryćerkubło wuswojene a jeho ležownosće na noworatarjow rozdźělene. W 1950tych lětach załoži so prodrustwo.
Zagmejnowanja[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W lěće 1936 zagmejnowachu so susodne Plusnikecy do Malešec. Při gmejnskej reformje lěta 1994 dóńdźe k zjednoćenju gmejnow Bart, Budyšink, Delnja Hórka a Malešecy do noweje Malešanskeje wulkogmejny. W lěće 2013 přizamknje so susodna Hućina, tak zo wobsteji gmejna mjeztym z 23 wjesnych dźělow.
Towarstwa[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W Malešecach skutkowachu slědowace serbske towarstwa:
- Serbske towarstwo (1848/49) – čłon Zjednoćenych serbskich towarstwow, kiž załožichu so w oktobrje a nowembrje lěta 1848 we wjacorych gmejnach serbskeje Łužicy; zakaza so w awgusće 1849 zhromadnje z druhimi serbskimi a němskimi „wótčinskimi towarstwami“. W 1920tych lětach eksistowaše za wěsty čas druhe towarstwo ze samsnym mjenom.
- Nalutowarnja a wupožčowarnja za wosadźe Malešecy a Budyšink při Towarstwje serbskich burow (1895–1916) – załoži so jako wotrjad Chróšćanskeho burskeho towarstwa ze zaměrom, serbskich ewangelskich burow z principom drustwa bliže zeznajomjeć a serbske ratarstwo skrućeć; k znatym čłonam słušeštaj Arnošt Holan a Arnošt Bart. K teritorijej dźěławosće słušachu nimo Malešec tež Bozankecy, Brězecy, Čelchow, Klukš, Krakecy, Lemišow, Lětoń, Lichań, Poršicy, Stróža, Zdźar a Zubornička.
- Jednota Sokoła w Malešecach (1921–33) – čłon Serbskeho Sokoła, załožene ze zaměrom skrućenja serbstwa w tehdy hižo chětro germanizowanej Malešanskej wokolinje, 1933 zakazane.[2]
Hač do dźensnišeho wobsteji wjesna skupina Domowiny.
Wobydlerstwo[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Po Arnošta Mukowej statistice mějachu Malešecy we 1880tych lětach 582 wobydlerjow, mjez nimi 554 Serbow (95%) a 28 Němcow.[3] Mjez druhim přez přićehnjenje němskorěčnych wuhnatych z wuchoda po Druhej swětowej wójnje so serbskorěčny podźěl zniži. Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 60,6%.[4] Južny dźěl gmejny słuša k teritorijej Budyskeho (ewangelskeho) dialekta, w sewjernych kónčinach so holanski dialekt rěči.
W lěće 1925 bě we wsy samej mjez nětko hižo 570 wobydlerjemi 564 ewangelskich (99%). Po ludličenju lěta 2011 bě 48% wobydlerjow Malešanskeje wulkogmejny ewangelskeje a 3% katolskeje konfesije. 49% njepřisłušachu žanomu nabožinskemu zhromadźenstwu.[5]
Gmejnske dźěle[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Ke gmejnje słušeja slědowace wjeski:
Politika[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 56 (Budyšin 5) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156 (Budyšin I).
Malešanska gmejnska rada ma tuchwilu 18 čłonow. Komunalne wólby lěta 2014 mějachu slědowace wuslědki:
Čestnohamtski wjesnjanosta Malešec je Matthias Seidel (CDU). Wón bu dnja 8. junija 2008 z 51,8 % hłosow za naslědnika Güntera Sodana woleny, kotryž dósta jako najsylniši přećiwny kandidat 41,2 %. Wolerske wobdźělenje wučini 65,7 %.[8]
Infrastruktura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wobchad[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Statna dróha 109 wjedźe přez gmejnske hona a zwjazuje Malešecy a Hućinu z Budyšinom a Niskej. W zapadźe gmejny prěkuje zwjazkowa dróha 156 Delnju Hórku a Lěskej. Mjez Skanecami a Rakojdami běži awtodróha 4 přez gmejnske hona. Na železniskej čarje Lubij–Radwor z dwórnišćomaj w Hućinje a Barće jězdźachu wot 1. meje 1906 hač do nazymy 1972 wosobowe ćahi. W 1990tych lětach so čara tež za nakładny wobchad zawrě a so w lěće 2004 doskónčnje wottwari.
Kolesowanska šćežka „Serbske impresije“ wjedźe wot Barta přez Zuborničku, Stróžu, Lemišow, Załhow, Malešecy a Delnju Hórku dale do Radworja. Sprjewiny kolesowarski pućik přeprěkuje Malešanski gmejnski teritorij wot juha do sewjera a wjedźe mjez druhim přez Delnju Hórku, Malešecy, Połpicu a Nowu Wjes.
Kubłanje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěnju cyrkwinsku šulu mějachu Malešecy hižo w lěće 1684. 1807 rozwučowaše tam jedyn wučer 151 dźěći z Malešec, Plusnikec a Dobrošec, kiž wšitcy serbsce rěčachu.[9] Přidatnje k starej šuli na Małomalešanskej 27 natwarichu w lěće 1900 nowu šulu při Hłownej dróze.
W Malešanskej gmejnje su hišće tři šule, a to zakładnej šuli w Hućinje a Barće a wyša šula w Malešecach. Do Hućinjanskeje šule chodźeše w šulskim lěće 2014/15 69 šulerjow, mjez nimi šěsć serbsce wuknjacych.[10] W Bartskej šuli bě w samsnym času 107 šulerjow, wot kotrychž wuknjechu 43 serbšćinu jako cuzu rěč. Malešanska wyša šula měješe w tymle lěće 333 šulerjow.
W baroknym knježim domje Delnich Malešec je wot lěta 2002 WITAJ-pěstowarnja Serbskeho šulskeho towarstwa zaměstnjena. Na samsnym městnje namaka so tež Malešanske gmejnske zarjadnistwo.
Pomniki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- wopomnjenska plata woporam wuswobodźenskeje wójny lěta 1813 při nawsy
- wopomnjenski kamjeń Kurtej Krjeńcej před starej šuli
- pěskowcowa plata z lěta 1788 nad zachodom kěrchowa z łaćonsko-serbskim napismom
Wosobiny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Z Malešec[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Jurij Brósk (1833–1915), farar, přełožowar a basnik
- Kurt Krjeńc (1907–78), skałar, dołholětny předsyda Domowiny w NDR
- Bohačesć Bjedrich Ponich (1761–1826), farar, załožer tak mjenowaneje Ponichoweje knihownje
- Arnošt Sykora (1879–1972), šewc, Domowinski prócowar
- Jan Awgust Sykora (1835–1921), farar, spisowaćel a ludowědnik
- Pětr Elias Šěrach (1742–95), knihićišćer a nakładnik
We wsy skutkowali[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Hrjehor Martini (1575–1632) – farar a přełožer; 1618–1623 Malešanski farar
- Pětr Ponich (1716–85), farar, cyrkwinski stawiznar
- Samuel Bohuwěr Ponich (1748–98), farar, awtor ludowědnych, přirodowědnych a popularnowědnych pojednanjow
- Hadam Zacharias Šěrach (1693–1758), farar, sobuzałožer Serbskeho prědarskeho towarstwa w Lipsku, basnik, magister
Partnerske gmejny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Partnerske gmejny Malešec su Desná pola Jabloneca w Čěskej, Gromadka pola Bolesławieca w Pólskej a Sióagárd w Madźarskej.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Malschwitz/Malešecy. W: Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft (= Werte der deutschen Heimat. Zwjazk 67). 1. nakład. Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2005, ISBN 978-3-412-08903-0, str. 312–315.
- Cornelius Gurlitt: Malschwitz. W: Beschreibende Darstellung der älteren Bau- und Kunstdenkmäler des Königreichs Sachsen. 31. Zwjazk: Amtshauptmannschaft Bautzen (I. Teil). C. C. Meinhold, Dresden 1908, str. 152.
- ↑ Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2016; Statistiski krajny zarjad Sakskeje
- ↑ Siegmund Musiat: Sorbische/wendische Vereine 1716–1937. Ein Handbuch. [=Spisy serbskeho instituta, zwjazk 26] Domowina-Verlag, Bautzen 2001, str. 104sl., 265sl., 391sl..
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 56. → wšě wjeski
- ↑ Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 245. [1024 wobydlerjow, z nich 439 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 49 z pasiwnymi, 133 serbskich dźěći a młodostnych, 403 bjez znajomosćow] → wšě wjeski
- ↑ Wuslědki censusa 2011 za Malešansku gmejnu: Nabožina
- ↑ Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Malešecy (němsce)
- ↑ bjez Hućiny
- ↑ Wuslědki Malešanskich komunalnych wólbow dnja 8. junija 2008 na statistik.sachsen.de
- ↑ Peter Kunze: Sorbisches Schulwesen. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2002, str. 38
- ↑ Podaća w sakskej šulowej datowej bance
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Malešecy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
Biskopicy | Bóšicy | Budestecy | Budyšin | Bukecy | Dobruša-Huska | Frankenthal | Großharthau | Großnaundorf | Halštrow | Halštrowska Hola | Haselbachtal | Hodźij | Hornja Hórka | Chrósćicy | Kamjenc | Kinspork | Kubšicy | Kulow | Kumwałd | Łaz | Łuty | Łužnica | Malešecy | Neukirch | Njebjelčicy | Njedźichow | Njeswačidło | Ohorn | Ottendorf-Okrilla | Pančicy-Kukow | Połčnica | Porchow | Radeberg | Radwor | Rakecy | Ralbicy-Róžant | Ramnow | Schönteichen | Sćenjow | Sepicy | Smělna-Póckowy | Sprjewiny Doł | Swětła | Šěrachow-Korzym | Wachow | Warnoćicy | Wjazońca | Wjelećin | Wojerecy | Wołbramecy | Worklecy | Wóslink | Wóspork | Wulka Dubrawa | Wulke Rědorjecy | Załom | Zemicy-Tumicy


text:
W Šunowje ludźo rady do Fabrikskeje hospody chodźa, zo bychu tam dožiwili rjane zarjadowanje a rozmołwu. Dźensa pak sej zawěsće mnozy do hosćenca dóńdźechu, zo bychu wjelelětnej woblubowanej korčmarce Mari Wowčerkowej k wosomdźesaćinam gratulowali.
Jubilarka narodźi so 5. žnjenca 1935 Wjacławkec swójbje. W domjacym 30hektarskim ratarstwje měješe so wona hižo za čas dźěćatstwa gratu přimać. 1941 zastupi w ródnych Konjecach do šule. Nihdy wona njezabudźe, kak dyrbjachu sej tehdy pisanske a ličenske zešiwki ze zbytkow papjery sami zhotowić. Wuchodźiwši 1949 šulu dźěłaše spočatnje w domjacym ratarstwje, zo by so na to podała do Budyskeje chorownje swj. Bena. Tam w kuchni dźěłajo přiswoji sej trěbne znajomosće za warjenje we wulkokuchni. Ženje pak njeje zwisk k swojej ródnej wsy zhubiła. Na wšěch swjedźenjach bě rady doma a při mejemjetanju srjedź 50tych lět zezna na rejach Jana Wowčerka ze Šunowa. 21. oktobra 1958 so na njeho wuda.


text:
To je lista potomkow od Adama. Kej Ponboczek zrobiyli czuowieka, to go zrobiyli podobnym do sia. Zrobiyli Ponboczek chopa i kobiyta, pobuogosuawiyli ich i dali im miano „ludzie”, kej ich stworzyli. Adam bou sto czidziysci lot stary to urodziou mu sie synek, podobny do niego choby z obrozka, i dou mu Set. Kej sie Set urodziou , to Adam zou jeszcze osiymset lot i miou jeszcze synkow a cery. Cuzamyn do kupy bou Adam dziewiyncset czidziysci lot stary kej zawar slypia. Set bou sto piync lot stary, to urodziou mu sie synek Enosz. Kej sie urodziou Enosz to Set zou jeszcze osiymset siedym lot i miou synkow a cery. I zawar slypia Set jak bou cuzamyn do kupy dziewiyncset dwanoscie lot stary. Kej Enosz bou juz dziewiyndziesiont, urodziou mu sie synek Kenan. I zou Enasz, po tym kej mu sie Kenan urodziou, osiymset piytnoscie lot i miou synkow a cery. Enasz zawar slypia, to bou cuzamyn do kupy dziewiyncset piync lot stary. Kej Kenan bou siedymdziesiont, to urodziou mu sie Mahalaleel. A po tym kej sie urodziou Mahalaleel zou Kenan osiymset cztyrdziysci lot i miou synkow a cery. A kej Kenan bou juz cuzamyn do kupy dziewiyncset dziesiync lot stary, to zawar slypia. Kej Mahalaleel bou szesdziesiont piync urodziou mu sie synek Jered. A po tym jak sie urodziou Jered zou Mahalaleel jeszcze osiymset czidziysci lot i miou synkow a cery. Kej Mahalaleel bou cuzamyn do kupy osiymset piync a dziewiyndziesiont lot stary, to zawar slypia. Kej Jered bou sto dwa a szescdziesiont lot stary, urodziou mu sie synek Henoch. A po tym kej sie urodziou Henoch, Jered zou osiymset lot i miou synkow a cery.
Jered bou cuzamyn do kupy dziewiyncset dwa a szesdziesiont lot stary , kej zawar slypia. Kej Henoch bou szesdziesiont piync lot stary, urodziou mu sie synek Metuszelach. Henoch po tym kej mu sie urodziou Metuszelach zou fajnie "ze Ponboczkym" czista lot i miou synkow a cery. Cuzamyn do kupy zou Henoch czista piync a szesdziesiont lot. Zou tak Henoch fajnie "ze Ponboczkym" , a potym sie straciou, bo go Pon Bog wziynli do sia. Kej Metuszelach bou sto siedym a osiymdziesiont lot stary, urodziou mu sie Lemek. Po tym kej sie urodziou Lemek, zou Metuszelach siedymset dwa a osiymdziesiont lot, i miou synkow a cery. Metuszelach zawar slypia jak bou cuzamyn do kupy dziewiyncset dziewiync a szesdziesiont lot stary. Kej Lemek bou sto dwa a osiymdziesiont lot stary , urodziou mu sie synek. Dou mu miano Noe i pedziou: on niych nom bydzie pociechom we robocie kole ziymi, o kero sie staromy, kero Ponboczek przeklyli. Kej sie urodziou Noe, Lemek zou jeszcze piyncset piync a dziewiyndziesiont lot, i miou synkow a cery. Kej zawar slypia bou cuzamyn do kupy siedymset siedym a siedymdziesiont lot stary. A kej Noe bou piyncset lot stary, urodziyli mu sie Sem, Cham i Jafet.


text:
Kaž na stronje iniciatiwy steji, móžeće tule nalěpki skazać: aserbsce (at) web.de
Archive for Juli 2012
Nalěpkowa akcija „A serbsce?“ nima lětnju přestawku – budźe Benedikt Cyž zaso swarjeć?31. Juli 2012
Ralbičanske přirunanje: Koleso na kupje31. Juli 2012
Što chceš na małej kupje wosrjedź hata pola Ralbic z čerwjenym kolesom? Dokal jězdźić, hdyž wotpowěduje cyła kupa snadź sydom króć dołhosći kolesa? Cyle wothladajo wot toho, zo so w husćinje na wonych mało kwadratnych metrach lědma z „přewoznym spódnikom“ hibać móžeš. Njewěm, što je sej w jadrowych kónčinach jara znaty wobsedźer hata z tutym ćišnom myslił, ale mi wjele do mysli přińdźe.
Mamy „myslenske graty“ w mozach, z kotrymiž móžemy so prašenjow dótkawać, kotrež su přewulke za naš mały wobswět, na přikład: Čehodla swět docyła eksistuje, zwotkel přińdźemy, dokal póńdźemy? Globalna ciwilizacija čłowjeka na jednym jeničkim planeće w bjezkónčnym swětnišću je kompleksniša hač kooperacija w mrownišću, tola z tym spokojom njejsmy. Porno mrowjam, kiž so za pochadom lěsa njeprašeja a wědźeć nochcedźa, hač je jich dźěławosć zmysłapołna, so z prašenjemi zaběramy, kotrež w našim małym swěće samym wotmołwu njenamakaja.
Pozdatnje mudry čłowjek jako pěši na kupje chodźi a njetrjebawše koleso ignoruje, dokelž sej eksistencu kolesowarja předstajić njemóže. Wot kraja kolesowanja je wón přez bjezdno – wodu – dźěleny. Tak je Ralbičanski hat – mudrišim, kotřiz swoje myslenske graty nałožuja – někak z přirunanjom za časnosć – smjerć – wěčnosć a wězo čwak rjaneje krajiny. A připódla móže so psyk we haće kupać, kiž je w swěće bjez tajkich prašenjow žiwy.
Korla Wukaš z Texasa: „Sym Serb“29. Juli 2012
Korla Wukaš (71) je wobdźělnik lětušeho ferialneho kursa Serbskeho instituta w Budyšinje. Jeho prawowka bě ze 600 druhimi Serbam w lěće 1854 Łužicu wopušćiła a do Ameriki wupućowała. Serbska rěč běše hišće we wšědnym žiwjenju jeho wowki žiwa. Dźensa móže Korla Wukaš z třomi, štyrjomi druhimi Serbami w Texasu serbować. Wón sam wo sebi praji: „Ja sym Serb“.
1965 je serbski wobydler USA w Lipsku studował, dokelž je so wón jako US-ameriski slawist ze serbskimi prjedownikami za sorabistiku zajimował. Wón so nětk na ferialny kurs wjeseli, kiž so wutoru započina. Dźens wječor při wječeri a při piwje w hosćencomaj Budyskeho stareho města je wón hižo ze serbskimi sadami rěčne znajomosće pinčnikow wuspěšnje testował.
Tež z dalšimi hosćimi, kotřiž běchu samo na serbskim swjedźenju w Texasu, móžeše wón serbsce porěčeć. W texaskim Austinje bydlacy wědomostnik je po cyłym swěće jako docent skutkował, mjez druhim w Kuwaiće abo Kosowje. Wón je w nimale wšěch słowjanskich rěčach doma, ale tež w albanšćinje. Nimo rěčow so wjesoły dyrdomdejnik ze stawiznami zaběra a so za wobswětowu politiku angažuje.
http://www.austincc.edu/afa/pastrep0607/charleswukasch.php
http://books.google.de/books/about/A_Short_Practical_Grammar_of_Upper_Sorbi.html?id=2B9OHQAACAAJ&redir_esc=y
Nowy rjad literatury w serbskej rěči28. Juli 2012
Literatura w serbskej rěči (informacija z Instituta za sorabistiku)
Institut za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity wudawa nowy rjad literatury. Knihi hodźa so direktnje skazać pod http://www.lulu.com, budu pak bórze tež přez amazon k dispoziciji stać. Nimo toho so wězo tež wopyt w Smolerjec kniharni přeco wudani …
Naš rjad chce poskitk serbskich knihow z klasikarjemi a modernymi zajimawostkami rozšěrić. Hospodarski model nimamy. Žana z tutych knihow njeby nastała bjez dobrowólneho a njepłaćeneho dźěła přełožerja a korektora; wutrobny dźak na tutym městnje! Kóždy, kiž ma zajimawy projekt a chce jón wozjewić, móže so lubjerad na nas wobroćić.
Slědowace title su mjeztym wušli:
J.R.R. Tolkien: Hobit
Bilbo Tobołka, hobit z bjezporočnym mjenom, dóstanje jednoho dnja njewočakowny wopyt. Pućowanje jeho wutorhnje ze swojeho škitaneho žiwjenja, doniž so wón po wjele dyrdomdejach domoj njewróći.
Tolkienowy hobit je klasikar dźěćaceje literatury; jednanje wotměwa so něhdźe połsta lět před „Knjezom pjeršćenjow“. Serbski přełožk je na rozdźěl wot němskeho přełožka dospołny.
Gareth F. Williams: Přećeljo
Tegwen je třinaćelětna holca z wjele fantaziju, kiž dyrbi mjez
druhimi problemami dźělenje staršeju přewinyć. Na łubi nanoweho
noweho bydlenja njenamaka jenož nowe doma, ale wotkryje tež
strašne potajnstwo. Fantazija a realita, zašłosć a
přitomnosć spletu so do smjertneho labyrinta, a wupuć njeje widźeć …
Gareth F. Williams, jedyn z najznaćišich kymriskich spisowaćelow
přitomnosće, je tute putace hororowe powědančko za młodostnych
napisał.
Bethan Gwanas: Hanka
Štó je tuta wulkozrosćena, šikwana holca, za kotrejž so wšitcy mužojo — a žony tež — wobhladaja? To je Hanka Kralec, nowa wobsedźerka Dźiwjeho Chołmca, zanjechaneho serbskeho statoka ze spodźiwnej stawiznu. Ale kedźbu: Za jeje zelenymaj wočomaj chowa so wjace, hač sej mysliš …
Tutón putacy roman njeje jednory přełožk; je połny wjesołosće a hórkosće, rozžahłosće a bolosće, kuzła a lubosće, seksa a serbskosće.
Bethan Gwanas je jedna z najpopularnišich awtorkow a pochadźa z Dolgellau w sewjernej Kymriskej. Hanka (originalny titl: Gwrach y Gwyllt) je jeje najznaćiša twórba a zaběra wosebite městno w kymriskej literaturje.
Jedyn ze zakładnych konfliktow romana, konflikt mjez jendźelskej a kymriskej identitu w kymriskim swěće, kiž so pomałku jendźelšćinje podwola, hodźi so tak derje na serbske poměry přenjesć, zo ma adaptacija charakter samostatneje, originalneje serbskeje twórby.
Dźensa pod pisanskim blidom27. Juli 2012
Prózdny dźeń do prózdnin27. Juli 2012
Po rozžohnowanskej nowinskej konferency při 32 stopnjenjach w hosćencu krajneho sejma je so mój dotalny šef na kóncu swojeho poslednjeho dźěłoweho dnja jako frakciski předsyda do dowola podał. W tutym pakćiku ze seklu a ławrjencowym łopješkom, kiž je wón mi wčera nawječor darił, tři šwicarski nóž z wjele wšelakimi gratami za wottřihowanje. Snadź změje tónle „měchowy nóž“, kaž ludźo w Šwicarskej praja, hižo w prózdninach swój wužitk.
Dźensa je w kóždym nastupanju prózdny dźeń. Nimo třoch kolegowkow hišće na poschodźe parlamentariskeho domu nikoho wuhladał njejsym. Stary šef je preč, nowy póndźelu nastupi. Ale mam hišće někotre přinoški za časopisaj frakcije přihotować, noze stej mjeztym w šklě ze zymnej wodźe, zo bychu mozy njedźiwajcy wulkeje horcoty porjadnje dźěłać móhli. Potom njech dowol přińdźe – čehodla pak budźe póndźelu chłódnišo? 🙂
PS.: Dr. André Hahn wostanje tež po kóncu swojeje dźěławosće jako frakciski předsyda čłon parlamentariskeje přirady Załožby za serbski lud.
Njewjedź nas do spytowanja – radšo cigaretki nimo pistolow!26. Juli 2012
W New Yorku njemóžeš drje nihdźe cigarety kupić, ale sej wšudźe legalnje pistole wobstarać – to je tola błudne. Tak je po cyłej Němskej znaty žurnalist w bulwarnej nowinje po najnowšim amokowanju w ameriskim kinje z dwanaće smjertnymi woporami pisał.
Je dosć błudnych ludźi na swěće, a nimale kóždy móhł jónu přez ekstremne wobstejnosće do wuwzaćneje situacije přińć, hdyž sebje samoho tak w horšći nima, kaž by sej wón přał. A fantazije z namocu resp. mjenje abo bole wuměłske abo hrajerske předźěłanje agresiwneje strony čłowjeka słušeja drje do žiwjenja, ale nic přenjesene do woprawdźitosće wšědneho dnja. Hišće w kamjentnej dobje je faktisce kóždy swoje žiwjenje na njepřirodne wašnje zakónčić dyrbjał – bu zabity.
Tohodla płaći: Njewjedź nas do spytowanja – ani přez brónje ani přez druhe srědki njekontrolowaneje mocy. Monopol stata při wukonjenju mocy pod demokratiskim dohladom je najlěpši garant za poměrnje wěste a měrne žiwjenje w našim kraju.
Dobyće digitalneje doby – nowaj šefaj25. Juli 2012
Po spočatku psyčich dnjow – kotrymiž je hwězdno mjeno dało – při dale a horcyšim wjedrje w běrowje kokajo čitam, zo změje redakcija mojeho něhdyšeho dźełodawarja (1992-19999) ND noweho šefredaktora: Z Tomom Strohschneiderom, kiž ma swójsku online-platformu, chce towaršnik nadregionalneje nowiny z najwyšim nakładom w wuchodnych zwjazkowych krajach “nowy personelny a strukturelny impuls” dać. Tak rěka w zdźělence jednaćela, kiž skedźbni na nowych čitarjow, kotrychž chce nowina tež přez sylnišu prezencu w interneće docpěć.
W krajnym sejmje knježi lětni měr. Mój dotalny šef změje jutře swój posledni dźěłowy dźeń jako frakciski předsyda a swój běrow wurumuje. Jeho naslědnik wočakuje w swojej kajkosći jako swójbny nan najprjedy dwójnikow – snadź hižo pjatk. A připódla so na strategiji za čas po parlamentariskej lětnjej přestawce pasli. Tři telefonaty kóždy dźeń za to dosahaja, z tójšto majlemi a SMSami běži mjeztym stajna wuměna myslow, planow a projektow. Potajkim reprezentant digitalneje doby, hdźež dźe wo spěšne posrědkowanje běžnych informacijow bjez wulkich kwaklow :-).
Wobaj, Tom Strohschneider a Rico Gebhardt, mataj něšto zhromadne: Budźetaj z šefom takrjec w druhim zazběhu. Gebhardt je so hižo w lěće 2009 wo předsydu požadał, a Strohschneider njeje w lěće 2008 dalšu perspektiwu za sebje samoho w ND widźał a so do druheju redakcijow podał. Tež Gebhardt je hižo lěta dołho w interneće doma, wón so samo zdźěla sam wo swoje Facebook-strony stara, wón słuša k mało krajnym politikarjam ze swójskim blogom a njetrjeba čas rubjace dołhe wuradźowanja, ale přińdźe online kaž offline chětř na dypk.
Zajim posrědkowarjow kultury za Serbow25. Juli 2012
(Nowinska zdźělenka Domowiny)
Kónc julija/spočatk awgusta organizuje towarstwo interDaF z. t. při Herderowym instituće Lipsčanskeje uniwersity dalekubłanje za tak mjenowanych posrědkowarjow kultury (ně.: Kulturmittler) němskeje mjeńšiny we wuchodnej Europje a centralnej Aziji. Lětuši kurs zaběra so předewšěm z prašenjom wuchowanja a namakanja identity, k čemuž přewjedu w Lipsku wšelake rešerše a dźěłarnički. Wjetšina wobdźělnikow dźěła z młodostnymi, někotři wuwučuja a wšitcy zajimuja so za młodźinske a kulturne dźěło.
Póndźelu, dnja 30. julija, přijědźe skupina 13 seminaristow do Budyšina, zo by dohlad do žiwjenja Serbow dóstała. Po wobhladanju města, wopyće Serbskeho muzeja (11 hodź.) a serbskeje redakcije MDR/młodźinskeje redakcije SATKULA zetkaja so w 16 hodź. w Serbskim domje (stwa 106) z předsydu Domowiny Dawidom Statnikom a projektnej sobudźěłarku Domowiny Katju Liznarjec. Wonaj chcetaj hosći wosebje wo serbskim młodźinskim dźěle informować.
Kniha wo wšowopřijacym serbskim žiwjenju24. Juli 2012
Nowa kniha ze zasadnym titulom „W katolskich Serbach“ z pjera Baćonskeho wosadneho fararja a šefredaktora Katolskeho Posoła, Gerata Wornarja, je w najlěpšim zmysle słowa katolska, štož z łaćonšćiny do serbšćiny přenjesene rěka: wšowopřijace. Wšě wobłuki našeho wosobinskeho, swójbneho a towaršnostneho žiwjenja a wšě zakładne aspekty čłowječeje eksistency mjez časnosću a wěčnosću.
Dźakowano krasnym fotam Maćija Bulanka, kotrež w dobje jaskrawych plakatow njezwučenu intensiwitu posrědkuja, namakaja tež čitarjo, kotřiž jenož čěske, jendźelske, francoske abo pólske zjeće rozumja, poselstwo knihi wo kónčinach, hdźež „je swět hišće w porjadku“. A Němcy pytnu, zo njejsu Serbja jenož we Łužicy zakótwjeni a wotwisni wot němskeho stata, ale ze sebjewědomym dźělom „globalneje wsy“ ze wšej swobodu našeje epochi.
Porno zastarskim prědowanskim mustram pak Wornar njewostanje při wuznamje tradicije stejo, ale so poda zmužiće do myslenja a słowoskłada 21. lětstotka. Njeńdźe hižo wo poddanosć starodawnym ritualam, ale wo přiswojenje cyłka nabožno-narodneho žiwjenja, zo by na tute wašnje swoju identitu, kreatiwnu dynamiku a dušinu runowahu nadešoł. A wón swój wid na ludowe nałožki njewobmjezuje, ale wěnuje na přikład samo słowu k dnjej w rozhłosu jednu stronu w knize.
Přeswědčaca je kombinacija esejow a aforistiskich hrónčkow. Tak móžeš knihu bjez přestawki połnje zajima dočitać, zo by bórze zaso wot spočatka z putacej lekturu započeć móhł. „Ze samym hajenjom swojich kulturelnych a nabožnych wosebitosćow móhli so bórze z muzealnym ludom stać“, piše farar Wornar a stajnu žiwu wuměnu z druhimi kulturami poruči. A zo „mějachu tež katolscy Serbja swój dobytk z reformacije, a to rěčnje“ (prěni serbski přełožk biblije), zdźěli tule katolski měšnik bjez wopačnych tubuow swojim wěriwym čitarjam.
Wornar njeje zastupjer „kraloswěrneho“ zadźerženja, kotrež měješe prjedy w katolskich Serbach wjele přiwisnikow. Jeho žiwjenska filozofija je hinaša: „Jako mjeńšina smy so dyrbjeli wobarać a swoje mocy hromadźe dźeržeć. To njebě w zašłosći nikomu na škodu a zadani so tež dźensa a w přichodźe.“ Wón naliči w tutym postmodernym katechizmje serbskokatolskeho žiwjenskeho wašnja dosć dobrych přikładow za „njezłamanu žiwjensku wolu katolskich Serbow“, nic naposledk křižerjow.
Wornarjej je serbski kraj kaž „na zemi kus njebjes“. Wón je do wjeskow swojeho małeho ludu zalubowany („Su tež chwile byli, zo su někotři z nas za to měli, ze je trawa w Bayerskej zeleniša hač doma pola nas. To je so mjeztym dało“). Serbskokatolske žiwjenje jako zemski wotbłyšć wěčneho žiwjenja. Zdobom sej wón dalše kročele ekumeny přeje, kaž wón w zwisku z Budyskej Pětrowej cyrkwju nazornje rozłožuje.
Kniha je kaž manifest za načasne zwoprawdźenje duchownokulturneho herbstwa katolskich Serbow. Wosebje za młodych ludźi, kiž su mjez laptopom, smartfonom, multitaskingom na jednym boku a swójbu, přećelemi a Róžeńčanskej Božej maćerju na druhim boku žiwi. Knihu „W katolskich Serbach“ dočitawši wědźa, zo njekoka katolski Serb w fundamentalistiskim kućiku, ale je snadź w połnosći žiwjenja našeho časa hustodosć lěpje a suwerenišo zakótwjeny hač druzy ludźo, kotřiž začuwaja, zo je tule swět někak w porjadku, bjeztoho zo bychu prajić móhli, čehodla tomu tak je.


text:
Ôstatnim felietōnym ô „Panach autobany” mōg żech trocha zgorszyć nikerych kibicōw Górnika, a że chca spokojnie deptać po „dzielni”, to dzisiej rysuja ich pełniejszy ôbroz. Kibice Górnika sōm na dyć roztomańci ôd artystōw po hodowcōw kur.
Zaczna zaś ôd hoolsōw. To mono niy fest wielki ôdsetek kibicōw, ale bez godki medialnie widoczny. Klasyczny pan hool to chop kery rod mo fojery (race), wesołe prziśpiywki, młyny, larmo i haje (ustawki). Acha! Bezmałaś interesuje sie tyż fusbalym. Tak rychtyk pana „hoola” z Górnika generalnie wiyncyj łōnczy niż dzieli z panym „hoolym” z Ruchu, czy (ô pierōnie!)… z Legii. Sōm jeszcze ultrasy. ôni bezmałaś raczyj robiōm ôprawy szpilōw niż haje. Nikere fajne, inksze – gańba godać… Podzortōm ultrasōw sōm „artysty”, kerzi swojo miłość do Górnika ciaprajōm na murach i perfekt malujōm zwyrtniynto „eRka”. Ich misjōm je „zdobywani terynu”. Nasze miasto, naszo ściana, nasz hasiok…
Zaś żech se pokopoł w lelujach i wyńda na „chorzowskigo”, ale po leku – to niy kōniec. À propos! Eźli kibic Górnika moge kibicować Ruchowi, czy to już grzych? Mocce kibicōw Górnika, do kerych sōm noleża (raczyj godka ô „piknikach”, co niykōniecznie chodzōm na wszyjski szpile), Ruch niy yno niy zawadzo, ale nawet majōm go w zocy. Górnik mo tyż kibicōw VIP-ōw. Na piyrszym placu chyba Łukasz Podolski, bezmałaś prziszły „Grubiorz”. Fest ważnym fanym klubu je tyż prezydynt Zobrzo p. Mańka-Szulik. Symbolym pozytywnego kibicowanio je za to pan Leōn ôd Kokotōw tōż Stanisław Sętkowski. Chop, kery bezmałaś już ôd połowy lot 80-tych po kożdym szpilu u sia dowo nojlepszymu groczowi Górnika ekstra geszyng ze swojij hodowli – to przeważnie kokot, kura abo pultok!
Trza tyż pedzieć że kibice Górnika noleżōm do nojbardzij zaangażowanych w swōj klub. Godo ô tym niy yno ôstatnio frekwyncjo na szpilach. Stowarzyszyni Socios, zbudowane na wzōr podobnych inicjatyw, kere działajōm na Zachodzie np. przi Barcelonie, Borussii, pōmogo Górnikowi finansowo, je udziałowcym i dowo pozōr na klubowe inwestycje.
Jeszcze jedne. Kibice Górnika to Hanysy, ale tyż Gorole, Krojcoki, Krzoki, Ptoki i ludzie durś niy ze Ślōnska. Jednak werci sie spōmnieć, że ślōnskość je ważnym kōnskiym tożsamości Górnika. Dyć to kibice KSG zrychtowali ôficjalno zajta klubowo durś po ślōnsku, piyrszo tako w poważnym fusbalu!


text:
Lesozawodsk
Lesozawodsk (rusce ЛecoзaBoдck; do 1972 – Iman/ ИMaH) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži nad rěku Ussuri w Sibirskej w Primorskim regionje při chinskej hranicy něhdźe 400 kilometrow sewjernje Wladiwostoka.
Ma něhdźe 36 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1932 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979


text:
Praga
Praga[1] (amtski: Głowne město Praga; česki Hlavní město Praha) jo stolica a samostatny wobwod Českeje. Lažy pśi rěce Wołtawa a jo z wokoło 1,18 milionami wobydlarjami na 496 km² pó wobydlarjach nejwětše město a kulturelne kaž teke ekonomiske srjejźišćo kraja.
Wokolina města jo ze starodawna gusće zasedlona. Wót 6. lětstotka su Słowjany w tamnjejšych stronach žywe. Pó natwarjenju dweju hradow pśez Přemyslidow w 9. a 10. lětstotku pśišli su žydojske a nimske wikowarje do kraja. Wokoło 1230 jo se Praga z rezidencowym městom kralojstwa Čechy stawała a w 14. lětstotku ako rezidencowe město Swětego romskego mócnarstwa ze kulturnym srjejźišćom srjejźneje Europy. W Praze jo se w lěśe 1348 prědna uniwersita srjejźneje a pódzajtšneje Europy załožyła. Pśez lětstotki jo Praga multikulturelne město była, w kótaremž su se česke, nimske, žydojske a dalše kultury zmakali. Tak mjenjowane „Złote město“ jo až do źinsajšnego harmoniskego, pśedewšym barokowego a gotiskego raza.
Teke za Serbow jo była Praha ako stojnišćo Serbskego seminara, wukubłanišća serbskich katolskich duchownych, uniwersitne město a wót lěta 1918 ako stolica susedneje Čechosłowakskeje resp. Českeje wažny kulturny a politiski centrum.
Partnarske města[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Hamburg, Nimska (1990)
- Frankfurt nad Mohanom, Nimska (1990)
- Chicago, USA (1990)
- Nürnberg, Nimska (1990)
- Sankt Petersburg, Ruska (1991)
- Phoenix (Arizona), USA (1992)
- Moskwa, Ruska (1995)
- Berlin, Nimska (1995)
- Kyoto, Japańska (1996)
- Paris, Francojska (1997)
- Taipei, Taiwan (2001)
- Brüssel, Belgiska (2003)


text:
Hadlenu z Měrjowa wunjeslivon Richard Bígl
Po něhdźe sto a połsta lětach wuhnachmy z Łužicy smjerć! Ludowy nałožk wobnowichmy pjatk 21. měrca 2014 šěsć kilometrow wuchodnje wot Wósporka. Klanku słowjanskeje bohowki Morany zhotowi Karsten na zahrodźe swojeje chěže z Budyskim pomocnikom. Wužištaj k tomu drjewjanej žerdźi, sćinu, brězowu skoru a kožane paski. Po přijězdźe Sulšečanskeje Antje a jeje mandźelskeho podachu so přećeljo pohanskich wašnjow (kaž bě nas Měrjowčan pomjenował) k zazběhej swjedźenja. Na połkupje za sydlišćom, po Čornym Šepcu horje, kotraž słuša "Milčanam" z. t., sadźichu tři štomiki a dwaj kerkaj: nižozemski wjaz (Goldulme), lěsny buk (Rotbuche), jaseń, lěsku a bozanku. Naša wjera sadźenkam popřa, zo bychu derje rostłe. Do započatka swjedźenskeho ćaha přijědźe hišće Andrea z Budyskeho Serbskeho muzeja kaž tež knjeni Bergowa ze swojim susodom, tohorunja z hornjołužiskeje stolicy. Z tykowaneho domu njemějachmy k rěce daloko. Za mosćikom wotbočichmy po prudźe dele, zo njeby so hadlena móhła do wsy wróćić. Łužiscy ludowědnicy njeběchu nam k wunjesenju smjerće žadyn porjadny zapis wobrjadnych spěwow zawostajili, tuž klinčachu znajmjeńša čěske pěsnički w serbskim přełožku. Na brjoze naš hosćićel hadlenu zapali a Antje ju wužohnowa z tutoho swěta. Hdyž znamjo minjeneje zymy hižo wotpłuwaše do susodnych Dobšic (Döbschütz), přeprosy nas Antje k teptanju koła na wobrjadowej niwje. Ze zelenymi hałužkami tam a sem spěwajo, podachmy so hišće na milčanske hrodźišćo Burgberg. Při zahrodnym piću mjedowiny, jědźenju tykanca a němsko-serbskej rozmołwje dachmy swjedźenjej wuklinčeć.


text:
Dosć městna by było – za napis "Sprjewina kupjel". Ale njesteji, štož dopokazuje, zo njeje zwoprawdźenje porjadneje dwurěčnosće ženje wotwisne wot městna, ale wot wole. Wšo druhe su wurěče. W tutym padźe pak je tež dosć chwile, brachej wotpomhać, doniž so přichodna sezona za kupanje njezapočnje.
A serbsce? Dosć městna a chwile!
2 Antworten to “A serbsce? Dosć městna a chwile!”
-
studentka Says:
1. Februar 2015 um 11:24 |
A Serbsce by wězo při Sprjewinej kupjeli tež rjane wupadało, ale dyrbimy so za wažnišimi wěcami prašeć: 1. A serbsce w sudnistwje? Žana ranca w sudnistwje serbsce njerěči, móže, ale žanu wolu njedawa, 2. A serbsce w Budyskim Serbskim instituće: Černokožeweje a dalšich njeserbsce rěčacych doktorandow dla wotměwaja so posedźenja w němskej rěči. Wona je chwile dosć měła, so w serbšćinje tak někak wukmanić. Kajki da problem wona a ći tamni w SI maja. 3. A Serbsce w Instituće za sorabistiku w Lipsku? Sabine Asmusoweje a Patricka McCaffertyja dla wotměwaja so posedźenja w němskej a jendźelskej rěči (hlej webstronu), wučba tež. Serbscy studenća njechaja walizisce wuknyć.(Hlej SN, studenća su eksmatrikuluja, dokelž je tón studij wulki KAŁ). Nimo toho so přetrjebaja serbske pjenjezy za walizišćinu, štož je fatalne. Wšo rjenje, zo maja ideje, ale hdźe je A SERBSCE w tutym instituće? Wbohi Timo M. njebudźe wšo ze swojim połměstna narunać. 4. A serbsce we wobchodźe NETTO? Sym słyšała, zo so tam dźěłace Serbowki boja, serbsce rěčeć. Njeje to kusk dźiwne?
Potajkim je wola za wšo trěbna, nic wot městna kaž sam prajiš, ale wot wosoby. Njedawa-li wolu, je wšo zbytne. Bohužel je wola w padźe serbšćiny chětro wobmjezowana. Bych tu situaciju serbšćiny w zjawnosći tak wopisała: wšitcy (wosebje w institucijach) něšto tak někak činja, ale prawa wola jim faluje. Su wězo pozitiwne přikłady, ale te njedosahaja…
My dyrbimy wjace reagować, wjace so starać a so w zjawnosći tež minimalnje angažować. We wobchodźe NETTO serbsce a we nalutowarni tež serbsce rěčeć, by-li to móžno było. To su móličkosće, ale dosahaja, zo by so wšudźe A SERBSCE zakotwiło…
-
Horjanski Says:
3. Februar 2015 um 17:31 |
A serbsce? – Tak sym so po njedźelnišim ptačokwasnym programje
SNE (sic) tež woprašał. To pak njeběchu jeničke prašenja a měnjenja, kotrež sym SNE a nowinam posrědkował. Jeli je trjeba, jutře wjace na tutym městnje.


text:
Budyšin. Komorny hudźbny wječor „Moja archa Horni Hajnk“ změje jutře, pjatk, w 19.30 hodź. hornjoserbsku premjeru w Röhrscheidtowej bašće Serbskeho ludoweho ansambla. Hudźbnicy Hanka Tiedemann (fleta), Bettina Witke (husle) a Helfried Knopsmeier (cello) jako Trio con moto rozestajeja so zhromadnje z dźiwadźelnikom Měrkom Brankačkom z knihu Jurja Brězana.
NSLDź wita na prapremjeru
Budyšin. NSLDź předstaji swoju nowu němskorěčnu inscenaciju „Łužiske kwartěry abo Rus w pincy“ prěni raz jutře w 19.30 hodź. na hłownym jewišću. Hru je Lipšćanski awtor Ralph Oehme spisał a doby z njej wubědźowanje „Łužicy 2017“, kotrež běchu Statne dźiwadło Choćebuz, Nowe jewišćo Zły Komorow a Budyske Němsko-Serbske ludowe dźiwadło loni wupisali.
Sadowcy šćěpić wuknyć
Njebjelčicy. W darmotnym kursu móžeće sobotu, 10. měrca, wot 9.30 do 12.30 hodź. w Njebjelčanskim gmejnskim zarjadnistwje nawuknyć, kak hodźa so sadowcy prawje šćěpić. Zajimcy njech přizjewja so pod telefonowym čisłom 03578/ 301 006.
Do dźěłarnje pohladnyć


text:
Jak idziesz do kościoła, to zawdy, ale to zawdy pamiyntej, coby sie szykownie ôblyc. A zebier ku tymu mobilniŏk, zdrzadlōnka, a inksze droge harapucie do aszyniŏ.
Betlyjki u francmŏnōw w Panewnikach skludzajōm do sia moc ludzi, nŏjwiyncyj we niydzielã. Byzucher za byzucherym cisnōm ôd ołtŏrza w bazylice, bez izbã z ruchomōm betlyjkōm i małymi betlyjkami z roztomajtych strōn, aże do „żywyj” betlyjki, w kerej idzie trefić yjzla, cigi a kucyka. Niyrŏz trza swoje doczkać: przi dźwiyrzach, coby wlyź rajn, abo kajś ze zadku, coby znojś sie plac zarŏz przi gelyndrze i akuratnie wszysko ôboczyć.
We Nowy Rok my tak stali – moja kobiyta, dziołszka i jŏ – aże nŏs prasła świōnteczno scyna:
Jedna familijŏ stała sie przi istnym yjzlu i robiōła bildy. Trochã nŏm sie mierzło, bo ludzi bōło naprŏwda ôd pierōna, a ci durś cykajōm. Ze zadku ciśli sie na nŏs nŏstympni, tōż ôrŏz moja ślubnŏ sie zaszterowała i pedziała trochã do mie, trochã do dziołchy, kero trzimała zdrzadlōnka:
– Wiela idzie robić zdjyncia w takij tulmie?! Inksi ludzie tyż chcōm sie ôboczyć betlyjkã!
Kobiyta wejrzała na nia, wykrziwiła gymba i ciepła:
– Jak kiedyś będzie panią stać na aparat, to też będzie sobie pani mogła porobić zdjęcia.
Dave Chapelle pado we stand-upie „Killin’ Them Softly”: „Mieliżeście kejś tako sytuacyjo, iże cosik bōło take rasistowski, iże wŏs ani niy zeszterowało? Żeście ani niy poradzili uwierzić? Jakby to bōł jaki popieprzony film?”. Sam niy bōło rasizmu, ino spōntanicznŏ, bezinteresownŏ, zimnŏ złość.
Piyrw nŏs sztopło, niskorzij zaczlimy sie śmiŏć, i to tak festelnie, iże poradzilimy ino wylyź na plac, bo sie na nŏs wszyscy ôglōndali. Żŏl, że naszŏ zdrzadlōnka ôstała w dōma! Niy pomyślelimy, co przidzie ji robić za symbol statusu społecznygo.
(kōniec piyrszyj tajli )


text:
Krasne solo-spěwy a rjane drasty tworja zakładnu spokojnosć při wobhladanju předpremjery lětušeho ptačokwasneho programa Serbskeho ludoweho ansambla (SLA) dźensa popołdnju we wjacezaměrowej hali w Chrósćicach. Ptači kwas je na jewišću hižo lěta dołho w dobje wuměłskeho přewróta – kelko klasiskeho ramika, kelko nowotarskich elementow, to je kóžde lěto znowa prašenje a wužadanje.
Jurij Koch je ze skečomaj wo delnjoserbskej zwadźe dla pismika ó a (wosebje hornjoserbskim) rozestajenju wo serbskim sejmiku wjele přidatnych žortow wobstarał, wšako dyrbjachmy bjez braški wuńć. Hłowny program "Circus Maximus Sorabicus" (libreto: Wito Bejmak) pokazuje serbsku zabawnu towaršnosć, kotruž je sej němska wyšnosć za Serbow wumysliła.
So wě, zo dyrbitaj so muž a žona w běhu předstajenja namakać. Wón bě žiwa tarč dźowce direktorki cirkusa. Wona mjetaše z nožemi, a při tym je kłok Amora, lubosće, jeju trjechił. Štóž so ze wšědnym serbskim "cirkusom" kusk wuznaje, ma swoje wjeselo ze wšelakimi scenami. Zahajenje z dlěšim němskim citatom pak njeje wospjetowanja hódna inowacija. Tak wostanje ptači kwas dale z wuměłskim twarnišćom.


text:
861 -Bilder Aquarell: Portrait Aquarelle
von Kerstin Fink von Thomas Müller von usus von Thomas Müller von Thomas Müller von Roland Klugert von Thomas Müller von Thomas Müller von Kerstin Fink von Thomas Müller von Olga Krakovyak von Thomas Müller von Thomas Müller von Thomas Müller von Christine Krauß von Thomas Müller von Thomas Müller von Olga Krakovyak von Thomas Müller von Thomas Müller von Thomas Müller von LFDLM von Thomas Müller von LFDLM von Thomas Müller von LFDLM von LFDLM von LFDLM von Thomas Müller von Thomas Müller von Thomas Müller von Thomas Müller von Peter Beißert von Olga Krakovyak von Gennadij Rybalko von Gennadij Rybalko von Nina Beutler von Thomas Müller von Evelyn Groß von Thomas Müller von MaraGabriela von Thomas Müller von Thomas Müller von Eva Dust von Thomas Müller von Daniel Wimmer von Thomas Müller von Thomas Müller von Kerstin Fink von Thomas Müller von Thomas Müller von Lisa Felden von Lisa Felden von Lisa Felden von Kerstin Fink von Thomas Müller von Thomas Müller von Thomas Müller von Thomas Müller von Günter


text:
Nudle prziszły dō1 nołs2 ze Włoch, ale terozki3 tak sie sam zadōmowiōły, że ciynżko sie wyforsztelować4, że ich sam5 niy ma. A że mie sie miyrznie6 warzynie7 tego samego, to cołki8 czas wynołkwiōm9 jake nowojści. Niyrołzki10 wyłajżōm11 tak dobre, że jednak musza zajś12 dō nich kedy prziś nazod13. Ta zōłza tak fajnie wōnio14 grzibōma i […]
Tag: #grzyby
Cieciorkowe ajerkuchy ze miysym (Cieciorkowe naleśniki z mięsem)
Przijechała1 dō2 mie na bezuch3 moja Muter4 i niy dojś5, że musiała czekać na ôbiołd6 do wieczora, to jeszcze na talyrzu dostała wynołkwiane7 ajerkuchy. Przi jedzyniu porobiōła8 trocha minōw, ale pedziała9 na kōńcu, że dobre- po takyj recynzji mogecie10 zaryzykować. Styknie11 do rychtowania12 ajerkuchōw dać inkszyj13 mōnki i już mołcie14 nowy smak- joł15 żech kaj16 […]
Bigos Teściowyj ( i nie ma co tłumaczyć ;) )
Receptōw1 na bigos je kans2. Tyn ślōnski je ze przeciyrym ze tōmatōw3 i nojczyńścij4 ze kapusty świyżyj i kiszōnyj. Jak żech moji Babie pedzioł5, że chciołbych taki narychtować na Sylwestra, to mi padała6, ze ôn7 je za ajnfach8 i że na Sylwestra to by musiało być co barzi9 eleganckego, no i że tyn bigos ôd […]


text:
Dzisioj gromy fest ważny szpil we Łyncznyj ze tamtyjszym Górnikiem. Zapraszomy ocywiście na nosz Ślonski LIVE ze tego szpilu.
Szpil je ło dziewiytnostyj, a my zacnymy szprechać juz kole 17:45. Rylacja znojdziecie pode tym linkym: Ślonski LIVE: Łynczno – Ruch
Szpilu niy ma we TV wiync tym barzij zapraszomy do nos!
własne
Dzisioj łode osiymnostyj bydymy szpilać ze Chojniczankom ło nostympne fest ważne punkty we lidze. My bydymy na Cichyj 6 i poszprechomy tyn szpil po naszymu.
Na sztadionie bydymy kole siedymnostyj i tak zacnymy naszo rylacja LIVE, a znojdziecie jom tukej: Ślonski LIVE: Ruch – Chojniczanka
Szpilu niy ma we TV wiync fto niy do rada być na Cichyj to zapraszomy do nos!
własne
Zapraszomy do czitanio noszyj, szprechanyj po Ślonsku rylacji LIVE ze szpilu Ruchu ze Olimpiom we ramach 25 kolyjki Nice 1 Ligi.
Szpil sztartuje ło 18:00, a my zacnymy szprechać juz kole 17:00. Znojdziecie nos tukej: Ślonski LIVE: Ruch – Olimpia
Szpilu niy ma we TV, wiync fto niy może przijść na Cicho 6, to zapraszomy do nos!
własne
Dzisioj wracomy do szpilanio we Nice 1 Lidze. Piyrwszy szpil juzłode dwanostyj, ale nojważniyjszy zacnie sie we Tychach! 17:45 gromy ze tamtyjszym GKSym!
My zapraszomy do śledzynio noszego LIVE po Ślonsku ze tego szpilu, a znojdziecie nos tukej: Relacjo live: Tychy – Ruch
Zapraszomy do nos!
własne


text:
Antonie Sminck Pitloo
Antonie Sminck Pitloo (rodz. 21 kwjetńa abo 8 moja[1] 1790 we Arnhem, um. 22 czyrwca 1839 we Neapolu) -ńiderlandzki malyrz. Rodzůny kej Antonie Pitlo, nale dodoł do drugigo mjana druge "o" skiż tygo, co kej bůł we Italiji mylůno go ze inkszym malyrzym uo drugim mjańe "Pitlo"[2]. We Italiji znůmy tyż jako Antonio van Pitloo. Sztudirowoł malyrstwo we Paryżu a Rzimje. Ńyskorzi uostoł proszůny do Neapolu uod princa Grigorija Orłowa. We 1820 hajtnůł śe ze Giuliům Mori, bezcůż dostoł uobywatelstwo Krůlestwa Uobadwůch Sycylijůw. We Neapolu uostoł aże do śmjyrći. Jygo malyrstwo podle krytyki przinoleży ku szuli Posillipo, kero je poważano za prekursorko lo impresjůńizmu, kery mjoł anfang 60 lot nazod.
Przipisy
- ↑ Netherlands Institute for Art History
- ↑ Giancarlo Alisio, Il Cimitero degli Inglesi, Napoli, 1993, ISBN 8843545205


text:
Misspell p0dszewka był odwiedzany 189 razy w internecie.
Pokrewne misspelles dla:
podszewka
-odszewka , 0odszewka , lodszewka , odszewka , oodszewka , opdszewka , p9dszewka , pdoszewka , pdszewka , pidszewka , pkdszewka , pldszewka , pocszewka , podazewka , poddszewka , poddzewka , podezewka , podsaewka , podsewka , podsezwka , podssewka , podsszewka , podsxewka , podsz3wka , podsz4wka , podszdwka , podsze2ka , podsze3ka , podszeaka , podszeeka , podszeewka , podszeka , podszekwa , podszeqka , podszeska , podszewa , podszewak , podszewia , podszewja , podszewk , podszewkaa , podszewkka , podszewkq , podszewks , podszewkw , podszewkz , podszewla , podszewma , podszewoa , podszewwka , podszrwka , podszswka , podszweka , podszwka , podszwwka , podszzewka , podwzewka , podxzewka , podzewka , podzsewka , podzzewka , poeszewka , pofszewka , poodszewka , porszewka , posdzewka , posszewka , poszewka , poxszewka , ppdszewka , ppodszewka