text:
Sobotu a njedźelu předstaja Serbski ludowy ansambl, chóraj Meja a Lipa, Sinfonietta Drježdźany a štyrjo solisća Korle Awgusta Kocorowy oratorij „Israelowa zrudoba a tróšt“. Bosćan Nawka je so z dirigentku a intendantku SLA Judith Kubicec rozmołwjał.
Knjeni Kubicec, što je najwjetše wužadanje hladajo na tutón wulkoprojekt?
J. Kubicec: Najćešo je terminy koordinować. Cyłkownje dźě 122 spěwarjow a hudźbnikow sobu skutkuje. Tež za kulisami je wjele ludźi zawjazanych. Wuzběhnyć chcu našich technikarjow a naše šwalče. Cyle wotpohladnje smy so za pisanosć rozsudźili: Kocor, kiž bě ewangelski, je twórbu za wšěch Serbow spisał. Tole wotbłyšćujo wustupitej lajskej chóraj w katolskej drasće a naši spěwarjo w Budyskej ewangelskej drasće. Dalše wužadanje je, zo bu chětro naročna twórba hakle jónu, dokładnje před 25 lětami, předstajena a je tuž skerje mjenje we wušach, hač na přikład „Nalěćo“.
Kak sće oratorij z telko sobuskutkowacymi nazwučowała?


c: text/html

text:
Podle roztōmaitych zajtōw turystycznych, nojlepszōm atrakcyjōm we Mōnachium je BMW Welt. Kapka nos to udziwiło, tōż postanowilimy sie tamek wybrać, chocioż ku motoryzacyje ciōngnie nos choby
Gorola na gruba, turystōw do Sosnowca wegetarianina ku roladōm. Wciepujymy dzisioj tako mini-galeryjo, jakby tak gynau kogo interesiły te wszyjskie auta i mopliki.
Atrakcyjo postawiōno ôstała niydaleko mōnachijskigo Olympiaparku we 2007 roku. Ferajna BMW mo tamek tyż swoja fabryka, muzeum i charakterystyczny, sztyrocylindrowy biurowiec. Ajntryt do tej srogij, trocha kosmicznej hali, kero je tak naprowda jednym epnym szaufynsterym, je fraj. Niy trza bulić za bilet, bo cołkie te stawiynie to jedna wielo i fest udano reklama firmy. BMW Welt budzi emocyje. Musielibyście wejrzeć na tych wszyjskich chopōw, na tyn szał we ôd nich ślypiach, coby to spokopić. Ani hyrski cajtōng ôd Hugh Hefnera niy napoli niykerych facetōw tak, jak robiōm to te piykne, akuratnie nasztelowane i wyglancowane “beemwyje”.
Dlo nos – takie se. Wożymy te miyjsce, bo rozumiymy, że dlo fanōw autōw to je richtich cosik piyknego. Fest przajymy tyż tymu cołkimu baukōnsztowi ôd BMW, bo je naprowda magiczny. Ale motoryzacyjo ôgōlnie, to dlo nos nuda. Bo tak po prowdzie to ani nos to ziymbi ani grzeje czym jadymy, bele je sie czym karnyć ze punktu A do punktu B.
(No chyba, że je to miyntowy Volkswagyn T2. Wtynczos to je już inkszo godka.)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Caracas
Caracas (hamtsce Santiago de León de Caracas) je stolica a z něhdźe 2,2 milionomaj wobydlerjow zdobom najwjetše město kaž tež hospodarske srjedźišćo južnoameriskeho stata Venezuela. W cyłym metropolowym regionje bydla samo 3,3 miliony ludźi. Nadeńdźe so njedaloko pobrjoha Karibiskeho morja na sewjeru kraja we wysokosći 900 metrow. Mjez městom a morjom zběhaja so wjace hač 2000 metrow wysoke Přibrjóžne horiny (Cordillera de la Costa). Přistaw a mjezynarodne lětanišćo Caracasa nadeńdźetej so w přibrjóžnymaj městomaj La Guaira a Maiquetía.
Kampus Caracaskeje uniwersity, najwjetšeje we Venezueli, słuša wot lěta 2000 do swětoweho herbstwa UNESCO.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěni Europjan při venezuelskim pobrjoze njedaloko dźensnišeho města bě Krystof Kolumbus w lěće 1498. Město same załoži so pak hakle 1567 wot španiskeho dobywarja Diego de Losada pod mjenom Santiago de León de Carácas a bě pozdźišo ze sydłom guwernera. Po njewotwisnosći Venezuele wot Wulkokolumbiskeje sta so Caracas ze stolicu noweho stata.
Klima[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W měsće knježi tropiska klima z přerěznej lětnej temperaturu wot 22,5 °C a spadkami wot 900 do 1300 milimetrow wob lěto.
Wobrazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Casa del Libertador, ródny dom Simóna Bolívara
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]


text:
Bůg
Bůg abo bůstwo – pojyńće leżůnce u podstaw wjynkszośći wjerzyń religijnych. Zajmuje śe ńim teolůgijo, a tyż filozofijo i je uůno uwożane za zagadńyńy metafizyczno-ygzystyncyjolne. Skuli wjelkigo zrůżńicowańo rozůmjyńo tygo pojyńćo, ćynżko je uo jygo jydnoznaczno defińicyjo. Kej nojbarźi růżńůnce śe uod śebje, noleżi wyuodrymbńić defińicyje używane bez popularne religije politeistyczne a můnotejistyczne, dejizm, pantejizm a panyntejizm. Postrzůd religiji můnotejistycznych noleży wyrůżńić můnotejizm tryńitarny.
Nojbardźij powszychńe pod pojynćym bůg (bůstwo) rozůmi śe uokreślyńy istot bydůncych przedmjotym kultu religijnygo. Czasym bůgůma uokreślo śe yno ńykere (nojważńijsze) s tych istot, do inkszych rezerwujůnc inksze uokreślyńo (půłbůgowje, herośi, śwjyńći, duchy przodkůw, ańoły atd.).


text:
Beschreibung
Basnje Kita Lorenca „wotkrywaja swoju subwersiwnu rjanosć mjez chutnym, dokładnym zaznawanjom swěta a samorefleksiwnej žortniwosću rěče.“ Tak rěka we wopodstatnjenju spožčenja myta Christiana Wagnera, z kotrymž towaršnosć ze samsnym mjenom, sydlaca w Leonbergu pola Stuttgarta, 78lětneho serbskeho basnika 2016 za jeho cyłkowne lyriske tworjenje wuznamjeni. Tež basnje a smorženki Lorencoweje předležaceje zběrki wo tym swědča.
W prěnich tekstach wón trochu wróćo zhladuje, přerady by hišće raz maćerny chlěb krał, jónu šće słyšał nanowy hłós. Do pomjatka woła sej dźěćace sony, młodźenca słowa lubosće. Skakajo běža wobrazki filma žiwjenja a pjelnja strony z njezwučenej sentimentalnosću, kotraž ćim bóle hnuje, dokelž hłuboko z duše pěsnjerja klinči. Ale předołho so jemu w dojatosći kupać nochce. Čiły kaž pluskawica wuskoči a wuleći sej, raz čisće, raz nječisće rymujo, do dalokeho swěta – na Falklandske kupy na přikład – abo do blišeje wokoliny. „Nowe časy – stare kwasy“ potajkim, kaž rěka jedna ze 84 twórbow mištra rěčow, kiž je po słowach jurorow „w serbsko-němskej prowincy dwurěčny poetiski skutk tworił, kotryž sej zasłuža pod swětoliterarnym aspektom zas a zaso mjenowany być.“ A jako dodawk k tekstam Lorenca něšto romantiskeje čěskeje poezije Kyrkonošow w jeho přełožku, mjez druhim baseń znateho čěskeho basnika a spisowaćela Petra Prouzy.


text:
Rěčny kućik Marka Greulicha z wusyłanja 20.10.2010 Wjesne mjeno Lichań
Hauptinhalt
Połdra kilometra sewjernje Klukša leži mjez Małej a Wulkej Sprjewju wjeska Lichań, prěni raz naspomnjena 1394 jako Lychan. Mjeno dósta pak po załožerju, kiž rěkaše Lichań abo podobnje, abo tež po njewobrosćenym blaku wosrjedź lěsa, po – staroserbsce – LICHIM-blaku. W běhu lětdźesatkow, lětstotkow je so do němčiny přewzate serbske mjeno změniło. Hižo 1509 pisaše so wo wjesce Leichnam. A tak wosta to w hamtskej němčinje hač do spočatka 20. lětstotka. Nětko předstajće sej prošu, kak su so Lichańscy němscy ryćerkublerjo mjerzali, ći von Nostitz abo von Gersdorff, hdyž škrějachu jich susodźa jako knjezow von und auf Leichnam …
A tohodla dósta serbski Lichań w lěće 1911 nowe němske mjeno – kumštne Spreewiese. Hłowny argument za přemjenowanje bě, zo njedóstanu žanu čeledź do Lichanja, pječa so ludźom njechaše němskeho mjena dla tam dźěłać. A tohodla steji dźensa na wjesnej tafli: Spreewiese – Lichań – gmejna Wulka Dubrawa …
Wo tym móžeće so přeswědčić, hdyž wobhladaće sej na nazymskim wulěće mały Lichański hród abo hdyž wuchodźujeće so na haćenjach mjez Klukšom a Lichanjom.


text:
Krej Saary
Krej Saary (mjym.: Saarland, fr.: Sarre) – jedyn ze mńyjszych zwjůnzkowych landůw Mjymcůw, położůny we połedńowo-zachodńij tajli kreju. Nazwa landu połazi uod rzeki Saary, kero przepływo bez jego połedńe. Mo 2570 km² wjyrchu a ůng. milijůn mjyszkańcůw. Stolicům a nojwjynkszym mjastym Kreju Saary je Saarbrücken. Na půłnocy mo grańica ino ze jednym zwjůnzkowym landym, ze Nadryńijům-Palatynatym, a na połedńu ze Francyjům, skiż czygo tyn krej mjoł wielgi ajnflus na kultura a gyszichta landu. Jednak ludźe we Kreju Saary ńy godajům godkům francuskům, kej myśli wiela ludźi ze inkszych tajlůw Mjymcůw, nale dialektami frankůńskimi godki mjymjeckiej.
Gyszichta przemysłowo Kreju Saary je fest powjůnzana ze bergmaństwym, skiż czygo tukej do śe nojść wiela storych grubůw, hołdůw a hutůw. Nojbarźi znona ze storych hutůw je Völklinger Hütte, kero dźiśoj je muzeum i je na liśće śwjatowygo dźedźictwa UNESCO.
W lotach 50ych Kraj Saary bůł jedyn ze nojbogatszych landůw Mjymcůw, nale dziś skiż uobalyńa bergmaństwa mo wielge bezroboće a gubi mjyszkańcůw. Jednak ze wszyskich landůw Mjymcůw mo nojsrogsza wielość autobanůw uod wjyrcha a nojsrogszo kwota domůw własnych.


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Čitarjej wotewri so swět, kotryž je hišće sylnje wobwliwowany wot ratarstwa a wobćežneho dźěła wšědny dźeń w domjacnosći. Dojimawje wopisuje awtor mjez druhim napohlad domskeho, dwór ze šćěpowcom a kołćom a pódlanske twarjenje z rězańcu a kólnju. Zeznajemy wochěžu ze swjećatkom swjateho Floriana, dobru stwu, ze zawarjenym sadom a peklowanym mjasom pjelnjeny wjelbik, wuhotowanje najstwy kaž tež dwór wobdawacu zahrodu ze zeleninu, kwětkami a małym hatkom.


text:
Już za połra1 dni bydzie Dziyń Nauczyciela i bez to czowiek sie tak barzi myśli ô2 tych roztomajtych rechtōrach3 i profesorach, co to ich na tyj swoji drōdze spotkoł. Jak żech sztudiyrowoł4 we Warszawie, to poznoł żech tam take dwie profesorki, co to im do dzisiej nojbarzi pszaja5. I ta jedna niy dojś6, że nauczoła mie lepi gołdać (choć tak po prołwdzie to mówić 😉 ), to jeszcze, jak żech rołz7 bōł8 u ni na bezuchu9, to mie poczynstowała takōm zapiekankōm, a ôna tak mi zasmakowała, że rołz za jaki czas sie jōm rychtuja10. Wariacji na tyn tymat idzie zrobić kans11, ale co nojważniyjsze- gibko12 sie jōm robi, a potyn tela dobroci.
Co potrza?
ze dwa abo trzi kōnski wōsztu13 (zależy jake sōm sroge14 i wiela15 lubicie miysa)
mogecie dać tyż dlo lepszego smaku trocha wyndzōnki16 (15-20 dkg)
1 cebula
2 mańsze17 cukinie
5-6 tōmatōw18
syr feta
2-4 zōmbki czosku
pieprz (abo korzynie)
ze dwie łeżki zielōw prowansalskich
Na sōm przōd19 podpiyczcie na patelni pokrōny20 wōszt i wyndzōnka. Jak sie już trocha przibrōnołci21, to wciepcie tam tyż na chwila pokrōnoł cebula, a niyskorzi22 wciepcie23 to wszysko (jak pisza tyn wyraz, to za kołżdym razym mōm przed ôczōma ta profesorka, kero24 gołdała, jak fto tak po polsku źle wypedzioł słowo „wszystko”, że wszysko to je takoł srogoł we… przi jedzyniu niy byda ôsprawioł25, co to niyftorzi ludzie majōm we wosach… ale po ślōnsku to przeca co inkszego 😉 ) na dōł wiynkszego naczynia żaroodpornego abo brytfanki. Tōmaty ôbiercie ze skōrōw i pokrejcie na szajby26. Tak samo cukinia i feta (żeby tyn syr sie nōm lepi krajało, to mogecie go na chwila wciepńōńć do zamrażalki). I potyn we tym naczyniu żaroodpornym ukłołdejcie na wōszcie (jak na ôbrozku27) szajba cukini, szajba fety, szajba tōmaty… cukinia, feta, tōmata… aż całe naczynie bydzie połne28. Po wiyrchu posujcie to zielami prowansalskimi, pieprzym i powciepujcie wiynksze kōnski29 czosku. Niyskorzi trza to yno zawrzić30 i skludzić31 we bratrurze ôzgrzōnyj na 180 stopni na 40 minut- aż cukinia bydzi fajnie miynkoł32. Potyn sie yno nałōżcie na talyrz- niy zapōmnijcie,że na dole je fajny wōszt i… smacznego 🙂
PS Na ôbrołzku widać zapiekanka jeszcze niy upieczōnoł!
1kilka
2ô= ło
3nauczycielach; ō- samogłoska w wymowie między o i u
4studiował
5lubię, kocham
6nie dość
7raz
8był
9w odwiedzinach
10przygotowuję
11dużo
12szybko
13kiełbasy
14duże
15ile
16boczku wędzonego
17mniejsze
18pomidory
19najpierw
20pokrojony
21przypiecze
22później
23wrzućcie
24która
25opowiadał
26plastry
27zdjęciu
28pełne
29kawałki
30zamknąć, przykryć
31schować
32miękka


text:
We internecy siedzymy czasym wiyncyj jak we normalnym, rychtycznym świecie. We internecy robiymy, rozprowiōmy, wadzymy sie i chwolymy. We internecy żyjymy. I eli sie nōm to podobo, eli niy, to interneca je terozki fest wożnōm tajlōm bodej kożdego żywota.
Ślōnsko godka niy śmi zymrzić
Chcymy, coby nasza ôbmiyłowano ślōnsko godka nikyj niy zymrziła. Ale niy bydzie to możliwe, jak naszo erbowizna niy bydzie przelazowała na nastympne pokolynia. Ślōnsko godka niy śmi ôstoć yno starym, archaicznym jynzykiym starek i starzikōw. Muszymy umieć po ślōnsku i godać, i szkryflać. Ślōnsko godka musi być we internecy, we roztōmaitych formach – do poczytanio, do posuchanio i do pozaglōndanio.
Skuli chynci wkludzynio ślōnskij godki do modernego świata napoczlimy szrajbowanie na tym blogu. To skirz staranio ô Ślōnsk naszo zajta fōnguje sztyjc ôd przeszło trzech lot. I fest my sōm radzi, że we ślōnskij internecy je nos coroz wiyncyj. Że sōm ludzie, kerym sie chce i kerzy dlo Ślōnska haratajōm online porzōmnie, bez gańby, niy bele jak. Skirz tego narychtowalimy dlo Wos lista. Poznejcie zajty, fanpejdże i kanały z widyjami, na kerych noleżycie prōmuje sie nasz hajmat i godka – modernie, fajnie, na dobrym poziōmie.
Ślōnskie ônaczynie online
Wszyjscy, kerzi ônaczōm online cosik gryfnego, znocznego i niy robiōm przi tymu gańby, ci sōm pod spodkiym. Kogo tukej niy treficie? Zajtōw, kere Ślōnskowi robiōm szkoda: wciepujōm pierōństwa, cygōństwa abo bez cweku szpetnie sie na nich godo. Niy ma adresōw skuplowanych ze politykōm. Niy znojdziecie niczego, co fōnguje mynij jak pōł roku. Niy ma tukej zajtōw, kere sōm yno gyszeftym. Niy treficie zajtōw, na kerych robi sie pierōnowe felery jynzykowe (takie naprowda srogie), na kerych sie pisze bele jak, bo “przeca ōma tak godała” i gyneralnie żodyn niy ma wożny, yno admin takij zajty, kery w rzici mo interesy Ślōnska i naszej godki.
Na liście niy ma tyż zajtōw ôd rozmaitych ślōnskich miastōw i ôrganizacyji abo szteli turystycznych. Bardzij skupilimy sie tukej na godce i pokozywaniu tego, jaki fajny je Ślōnsk we znoczyniu kulturowym. Wożne tyż bōło, eli zajta sztyjc wciepuje cosik nowego abo nowy post pokozuje sie roz na rok.
Ślōnsko interneca bez gańby – ślōnskie zajty na poziōmie
A terozki już kuknijcie, klupnijcie w pora linkōw, ôstowcie “przajka” abo dobre słowo we kōmyntorzu. Nic Wos to niy kosztuje, a dlo kożdego autora to je naprowda wielo nagroda i bynzin na dolszo drōga po internecy. Wiymy ze szprymōw, że czasym sie chce tym wszyjskim ciepnyć i to ôsmolić. Wtynczos jedne dobre zdanie ôd kogo cudzego umi zmiynić wszyjsko. Tōż terozki – fol szpasu!
Co by pedzioł Szekspir? – angielskie hasła po naszymu
Hyrskie angielskie zdania poprzekłodane na ślōnsko godka, a ku tymu wszyjsko na gryfnych, krasiatych ôbrozkach. Mocka dobrej roboty i zwiedowno idyjo. Niy ma to jak porzōmny ślōnski kōmiks, pra?
FB: Co by pedzioł Szekspir? | Autorzy: Marcin Melon, Jacek Siegmund
Tuudi.net – nojsrogszo blogowo jakość
Blog, na kery wlyź winiyn kożdy. Jedyn z tych nojbardzij profesjōnalnie rychtowanych. Masa trefiōnych tekstōw i uwag ô teroźniyjszym świecie, a ku tymu srogo dowka historyji i inkszych wiadōmości. No i tajla “cytaty ô Ślōnsku”, do kerych my sami dziynnie zaglōndōmy.
Zajta: tuudi.net | FB: tuudi.net | Autor: Łukasz Tudzierz
Chop w kuchni – ô warzyniu po ślōnsku
Moc receptōw, idyje tradycyjne i kapka kuryjożne, co chwila nowe teksty. Klaudiusz ônaczy cosik richtich dobrego i widać, że sztyjc mu sie to niy mierznie. Kuknijcie tyż skuli tego, coby spokopić jak inkszo je godka ôpolsko ôd tej naszej, gōrnoślōnskij.
Zajta: chopwkuchni.pl | FB: Chop w kuchni | Autor: Klaudiusz Faufmann
Chwila z godkōm – ślōnski rechtōr online
Mocie czasym problymy z godaniym? Cosik Wōm niy pasuje abo niy wiycie skōnd sie wziyny jakeś worty? Grzegorz we swojij “Chwili z godkōm” na zicher noleżycie Wōm to przetuplikuje. Przekłodo ksiōnżki i sztyjc pocho cosik, coby ślōnsko godka sie fajnie wpasowała do świata kōmputerōw i mobilniokōw. To ôn przetuplikowoł cołko “Godnio Pieśń” na ślōnski!
Zajta: grzegorzkulik.pl | FB: Chwila z godkōm | YT: Chwila z godkōm | Autor: Grzegorz Kulik
Dej pozōr – godka (niy) ku szkubaczce
Fajno idyjo ôd regiōnalnej TVP. We programie Paniczki Izoldy idzie posuchać roztōmaitych ludkōw, ô ôd nich szprymach i śniczkach. Dobry wybōr dlo tych, kerzi lubiōm i posuchać, i pozaglōndać.
Zajta: katowice.tvp.pl/dej-pozor | Autor: Izolda Czmok-Nowak
Hanys on Tour – rychtyczno ślōnsko natura
Niy umielimy se umiynić tej listy bez Marcina. Synek pokozuje, jako naprowda je ślōnsko natura. Rajzuje fōrt niy dlo sia, a dlo inkszych. Bōł już bodej wszyndzi. Ôstatnio we Ugandzie, a chned ciśnie do Kyni, coby prziszykować tamek fusbalowo liga dlo bajtli i modziokōw. Filujcie, bo ôn naprowda mo superowo idyjo na siebie i pokozuje, że jak sie chce, to wszyjsko idzie.
FB: Hanys on tour | Autor: Marcin Kupczak
Niklaus Pieron – szpas po ślōnsku
Nojlepszo godka we internecy. Bodej żodyn postrzōd tych, kerzi fōngujōm online, niy poradzi godać naturalnie po ślōnsku choby Niklaus. A jak mocie w zocy roztōmaite szpile i graczki, to prziszykujcie se dobry zesel, bo czeko Wos pora godzin szpasu przi kōmputerze.
FB: Niklaus Pieron | YT: Niklaus Pieron
oschl.wordpress.com – z bloga do ksiyngarni
Rafał to je jedyn z nojlepszych modych ekszpertōw ôd ślōnskij godki we internecy. Redachtōr i przekłodocz. Szkryflo na blogu po naszymu ô dziynnych sprawōnkach. Napisoł niydowno “Leanderka”, ô kerej idzie pedzieć yno tela, że je gynialno.
Zajta: oschl.wordpress.com | FB: oschl.wordpress.com
Ferajna Szkryfka – społym dlo Ślōnska
Ferajna, ô kerej sami ôd nij działocze godajōm, że fōnguje beztōż, że sōm ludzie, kerzi majōm w zocy skōnd i kim sōm. Ônaczōm roztōmaite akcyje, coby niy dać przepōmnieć, co to tak richtich je Ślōnsk. Werci sie filować, bo sztyjc wciepujōm cosik zwiedownego.
Zajta: szkryfka.eu | FB: Stowarzyszenie Szkryfka
Ślōnski fusbal – lata, elwer, tōra
Widyjo-blog ô fusbalu po ślōnsku. Naprowda gryfnie zrychtowane i przegodane. Zowiszczymy takigo luzu przed kamerōm, jaki mo Grzegorz. Systymatycznie na zajtach Dziynnika Zachodnigo i na Facebooku.
Zajta: dziennikzachodni.pl | FB: Ślonski Fusbal | Autor: Grzegorz Buchalik
Ślōnsko godka dlo hanysōw i goroli
Po mianie spokopić idzie wszyjsko. Jedyn z nojlepszych fanpejdżōw do filowanio skuli ślōnskich wortōw we gryfnej formie. Sztyjc nowe ôbrozki i fajnie pokozane rōżnice miyndzy Ślōnzokami a Gorolami.
FB: Ślónsko godka dla Hanysów i Goroli. | Autor: Joanna Furgalińska
Ślōnzok rajzuje – przigody ślōnskigo wandrusa
Patryk mioł idyja choby my – po ślōnsku szkryflać ô nojsrogszej pasyji, ô rajzowaniu. Widzioł już epno tajla świata i sztyjc wynokwio cosik nowego. Latoś bōł na Grynlandyji!
FB: Ślōnzok rajzuje | Autor: Patryk Świtała
Gryfnie – kultura, warzyni i inksze fizymatynta
Chocioż Gryfnie to je zajta ônaczōno przede wszyjskim wele gyszeftu, to niy szło ich tukej niy wciepać. Piykne grafiki srogij jakości i teksty ô warzyniu, kulturze i ślōnskim żywocie. A czasym piszōm dlo nich bai takie zocne persōny choby Zbigniew Kadłubek abo Marcin Melon.
Zajta: gryfnie.com | FB: gryfnie
Inksze ślōnskie zajty, na kere werci sie kuknyć
Ra2nski: Cudne bildy, przede wszyjskim ze drōna i ze Ślōnska.
FB: Ra2nski | Autor: Wojciech Radwański
Godej, czytej a pisz: Facebookowo zajta, na kerej idzie sie pouczyć prawideł ślōnskij godki, spokopić rōżnice miyndzy np. “udać” a “wydać” i masa inkszych.
FB: Godej, czytej a pisz | Autor: Stanisław Neblik
Inkszo: Trocha wszyjskigo. Bojki, rajzy, jodło, recynzyje i masa inkszych.
Zajta: inkszo.pl | FB: Inkszo | Autor: Małgorzata Błędowska
Silesia Progress: Za to wszyjsko, co robiōm dlo Ślōnska i naszej godki, winni być wypisaniy na wiyrchu rubymi szkryfkami. Tela yno, że Silesia Progress to je przede wszyjskim gyszeft i wydawnictwo, tōż efekty ôd nich roboty idzie przede wszyjskim se kupić i chycić do rynki. Wejrzijcie kōniecznie!
Zajta: silesiaprogress.com | FB: Silesia Progress | Autor: Piotr Długosz
Jak sztyjc sie Wōm zdo, że chybio tukej fajnej zajty, to nōm ajnfach napiszcie. Możnej richtich my kogo przepōmnieli. Sami ônaczycie cosik po ślōnsku i Wos tukej niy ma? Niy gorszcie sie na nos, yno dejcie znać. Wartko naprawiymy tyn feler.
Przidajno lista? Czegoś chybio? Cosik wyciepać?
Nazdej nōm w kōmyntorzu!


text:
Financne ćeže z hišće wyšim wokrjesnym wotedawkom njerozrisaja
Budyšin (CS/SN). Budyski wokrjes dotal špatnje hospodarił njeje. To wotbłyšćuje so w zadołženju 84 eurow na wobydlerja. Rezerwy pak budu hač do kónca přetrjebane. To staj nowy krajny rada Udo Wićaz (CDU) a dotalny komornik Jörg Szewczyk předwčerawšim na nowinarskej rozmołwje zwěsćiłoj. Njeje problema dochody nastupajo, ale tajki wudawkow dla. Wosebje bědźić ma so wokrjes ze stupacymi socialnymi wudawkami. Změny w socialnym zakonjedawstwje njejsu dosć předwobličene byli. Na kóncu pak su to wšelake přičiny: powšitkownje stupace płaćizny, wuwiće tarifow, situacija cyłkowneje towaršnosće a předewšěm postup ličbow padow, kotryž je dołženy wyšej ličbje ludźi, kotřiž maja prawo na podpěru stata. Wosebity efekt zwěsća, dokelž ćěkancy z Ukrainy status požadarjow azyla nimaja. Jich pak ma wokrjes nastupajo Hartz IV, w młodźinskej pomocy a při hladanju a strowotniskim staraćelstwje wobkedźbować. Lětsa je Budyski wokrjes dohromady hižo wjace hač štyri miliony eurow wjace za socialne wukony wudał.


text:
Jurij Malink
Jurij Malink (němsce Georg Mahling; * 6. junija 1893 w Sprjejcach, † 23. septembra 1942 w Groß Rietzu) bě serbski ewangelski farar.
Narodźi so jako syn Sprjejčanskeho fararja Malinka a wopytowaše wot 1903 do 1912 gymnazij w delnjošleskim Bólesławje. Wot 1912 do 1920 studowaše ewangelsku teologiju, najprjedy we Wrócławju, potom w Berlinje a Greifswaldźe. Mjez tym běše wojak w Prěnjej swětowej wójnje. Wot 1920 do 1938 skutkowaše jako farar w tehdy hišće poměrnje serbskej Łazowskej wosadźe, hdźež prědowaše hač do kónca serbsce. 1938 bu wot nacionalsocialistow z łužiskeje domizny wuhnaty a přesydli so najprjedy do Gubina a 1940 do braniborskeho Groß Rietza, hdźež po dwěmaj lětomaj w starobje jenož 49 lět zemrě. Malinkec swójba so hakle 1948 do Łaza nawróći; jeho smjertne powostanki buchu 1955 za tamnišej cyrkwju pochowane.
Za čas skutkowanja we Łazu zasadźeše so wosebje za tamniše serbstwo, na přikład za postajenje ryzy serbskorěčneho Handrija Zejleroweho pomnika w lěće 1931, hdźež měješe swjedźensku narěč. Jako čłon antifašistiskeje „Wuznawarskeje cyrkwje“, ke kotrejž Łazowska wosada steješe, bu wot 1933 přesćěhowany a 1936/37 wjacekróć zajaty. Nanuzowany wotchad Malinka z Łaza wjedźeše k šćěpjenju wosady a k podrywanju cyrkwinskeho kaž tež serbskeho žiwjenja. We wuhnanstwje zachowa sej zwiski mjez druhim z Pawołom Nedom a druhimi čłonami zakazaneje Domowiny.
Jurij Malink bě wot lěta 1920 woženjeny z Johannu, rodźenej Wandreyec (1896–1976). Spisowaćel Pětr Malink bě jeju syn, tamne dźěći běchu Jan-Jurij, Handrij a Beata.[1]
LiteraturaWobdźěłać
- P. Wićaz: Jurij Malink, křesćanski antifašist. W Rozhledźe čo. 9/1962, str. 286–288
ŽórłaWobdźěłać
-
- Jurij Młynk: Malink, Jurij. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 360
- Krótkobiografija na webstronje Domu Zejlerja a Smolerja we Łazu (němsce)
- ↑ Z wosadow. W: Pomhaj Bóh, čo. 1/1977, str. 4


text:
Nadběhi na křiže wokoło Kulowa
Jeznaći skućićeljo su pola Kulowa cyłkownje štyri Chrystusowe křiže hrubje wobškodźili abo zawlekli. W kónčinje katolskich Serbow stawaja so na křesćanske symbole přeco zaso podobne ataki, kotrež začuća wěriwych ludźi hłuboko ranja. Nic jenož serbscy křesćenjo, ale cyła serbska zhromadnosć dožiwja tole jako nadběh na swoje sebjezrozumjenje, jako pospyt, jich ponižić. Čłonojo Serbskeho sejma su zatřaseni a zasudźeja kriminelne jednanja.
Ničo njeje lóšo, hač złóstnikow zasudźić, a ničo njeje ćešo, hač tajkim jednanjam zadźěwać, dokelž sy přećiwo tajkej hłuposći normalnje bjez wobara. Ani z protestami ani přez někajku statnu namóc njehodźi so tu něšto wuhotować. Trjeba zmužitosć k čłowjeskosći a žada sej, hłosej rozuma sćěhować. Bjez prašenja eksistuje rjad přičinow a wuměnjenjow, tajku barbarstwo wujasnić. Měr a dorozumjenje dołhodobnje je pak jenož móžno, hdyž so poradźi, w njespektakularnym wšědnym dnju kaž w konfliktnych situacijach na wzajomne wašnje mjez sobu wobchadźeć a wotewrjene być za wzajomne dorozumjenje. To pak njewuswobodźi statnu porjadnisku móc, tajkim nadpadam zadźěwać, sćěhować a wotpowědnje chłostać.


text:
Autorem tegorocznego teksu był Andrzej Szczeponek, jeden z jurorów. Gremium przewodniczył profesor Uniwersytetu Wrocławskiego dr hab.Henryk Jaroszewicz, a zasiedli w nim ponadto Rafał Adamus, Stanisław Neblik, Grzegorz Buchalik. Dyktando przeczytała Izolda Czmok-Nowak z TVP Katowice. Uczestnicy przyjechali do Ignacego z całego Śląska.
Oto laureaci:
1. Nina Kolasa z Lublińca: puchar prezydenta Rybnika Piotra Kuczery i nagrody rzeczowe oraz wycieczka do Brukseli od europosła Łukasza Kohuta i nagroda pieniężna od firmy Lubar w Rybniku, a także nagrody rzeczowe od senatora Marka Plury
2. Teresa Urbańczyk z Jankowic pszczyńskich: puchar prezydenta Rybnika i nagrody rzeczowe, wycieczka do Brukseli od europosła Łukasza Kohuta oraz nagroda pieniężna od Demokratycznej Unii Regionalistów Śląskich i nagrody rzeczowe od senatora Marka Plury
3. Martyna Sowa z Wrocławia: puchar prezydenta Rybnika i nagrody rzeczowe oraz wycieczka do Brukseli od europosła Łukasza Kohuta i nagroda pieniężna od firmy Merstplast w Rybniku, a także nagrody rzeczowe od senatora Marka Plury
4. Krzysztof Szymura- Rybnik
5. Ewa Szczodra- Mysłowice
6. Markus Bonczkowitz-Świerklaniec
6.Grażyna Jarząbek -Rybnik
6.Jerzy Buczyński – Radlin
9. Bogdan Dzierżawa- Rybnik
10. Krzysztof Kokot-Nowy Targ
11. Małgorzata Foltyn- Żory
12. Sebastian Reinhold Handy Fischer – Łaziska Górne
13. Piotr Hink- Gaszowice
14. Alina Spandel Skupiń-Rydułtowy
15. Jacek Łępicki- Jankowice
Nagrody rzeczowe i książkowe dla miejsc od 4 do 15 od prezydenta Rybnika Piotra Kuczery oraz europosła Łukasza Kohuta (napisał dyktando) i senatora Marka Plurę. Nagrody dla najstarszego i najmłodszego uczestnika przekazał dyrektor Zabytkowej Kopalni Ignacy. Nagrodę dla uczestnika spoza Górnego Śląska dla Krzysztofa Kokota z Nowego Targu ufundowała Śląska Partia Regionalna.
Słodycze i wyśmienite kołocze przygotowały dla uczestników: Firma Rodzinna - Emilia Kristoff w Rybniku – Boguszowicach, Cukiernia "Król" S.C. w Rybniku – Boguszowicach, Bogusława Konsik z Pszowa.
TEKST DYKTANDA
Tyn rok se zima ô nas spōmniała.
Downo my takij ôstrej zimy niy mieli, pra? Zima se latoś ô nas spōmniała i prziszła. Było fajnie, moc śniega napadało, a jeszcze sztyjc dalij padało. Bōł fest mrōz a ôstry wiater. Na drōgach gładko i śniyg bōł, tōż trza było dać pozōr, coby autym na gładkim niy pociepało. Lepszy było jechać pōmalij i sie niy śpiychać. Jechać se po leku, a ze rozwogōm. Zimowe mantle we aucie sie rychtik przidały, jak by sie dziwać na to do zadku na piyrwejsze lata. Śniega napadane było na tela, co zumiynta trza było ôdciepować. Do tego sznyflugi moc jeździyły. Mrōz tyż chyciōł fest i było wszyjsko przimarznyte. Inksze lata, zimy były cieplejsze, a i bez zimowych mantli do auta szło ôbjechać. Beztōż tyż trocha mynij godajōm ô ôcieplyniu klimata. Nejgorszy bōł na drōgach zmarznyty dyszcz, bo było fest gładko. Niykere auta sie pokejzły i wpadły do przikopy, abo na beszōng. Bezto sistymy bezpieczności we autach sie moc na ta zima przidały. Taki sistym sōm wywiedzie auto ze kejzanio na ceście. My jyny prziciskōmy po brymzie. Dōma bez ta zima tyż trza było wiyncyj hycu. Bardzij trza było do piecōw przikłodać, eli wiyncyj sztrōmu przepolić. Plōmpy hycu miały co robić. A i sztrōmu se tyż bez tyn mrōz te plōmpy pociōngły. Na smog ze polynio bez ta zima za wiela niy halatali. Ludzie pōmiyniyli piece i luft je lepszy. W gōrach tyż Gōrole niy halatali na syzōn. Śniega było tam za tela nasute. Na narty szło jeździć. Kejzawki tyż miały swoja zoca. Ze lodym niy było problyma. Szło sie fajnie kejzać na szlińcuchach. Kery niy mioł swojich, to mōg pożyczać przed wleziyniym na kejzawka. Kaj indzij na lōd lepszy niy ma co wlazować, bo mōg by sie zarwać. Stowy i inksze place ze lodym sōm dycko zdradliwe. Kery niy mo rod zimy, tymu sie mierzło i było mu teschno za wiosnōm a latym.
Tekst: Andrzej Szczeponek
Rozstrzygnięto również konkurs na projekt Dursika. Nagrody i wyróżnienia otrzymało 42 dzieci. 1 MIEJSCE – MILENA JARZĄBEK, 2 MIEJSCE - WERONIKA SKUPIN, 3 MIEJSCE - EMMA KOCULA, 4 MIEJSCE – EX EQUO (5 OSÓB): OLIWIA BANASZKIEWICZ, ANTONI GAWRON, GABRIELA KANIA, LAURA MICZKA, KAJA SKURCZYŃSKA. 5 MIEJSCE – EX EQUO (6 OSÓB): ALICJA CHLUDZIŃSKA, ZOSIA MAGIERA, MAGDALENA NOSIADEK, ALICJA OLSZEWSKA, BARTOSZ SWACZYNA, LILIANA WISTUBA
WYRÓŻNIENIA: SANDRA ADAMIEC, JULIA BULLA, AGATA DESZCZKA, JULIA DROZD, ANTONI FOJCIK, SANDRA FRIEDLA, ZUZANNA GAWRON, TOMASZ GRZENIK, NIKODEM JERC, ŁUCJA KLOCH, STANISŁAW KLOCH, ANTONINA KRÓL, MILENA LEWANDOWSKA, EMILIA MATUSZEK, JAKUB NOSIADEK, WOJCIECH PIELCZYK, WIKTORIA RUCHAŁA, LENA SIWY, KAMIL SUCHORAB, TOBIASZ SULEWSKI, NATALIA SWACZYNA, ANNA SZCZESIEK, DAWID SZOPA, IRENA SZOZDA, AMELIA WALICZEK, JULIA WOJTACZKA, KAROL WILCZEWSKI, ALEKSANDRA ZACZEK.
Nagrody dla dzieci ufundowali: DURŚ, Kohut, Plura i Andrzej Łakota-właściciel sklepu BISAM w Rybniku Chwałęcicach Jury Dursika – Justyna Tkocz przewodnicząca , Teresa Urbańczyk, Bogdan Dzierżawa i Józef Porwoł.


text:
Rozprawa dźěławosće sekcije hudźba 2013/14
W zańdźenej periodźe zaběrachmy so z přidźěłom nastupajo prócowanje wo přiwzaće serbskeho hudźbneho herbstwa do UNESCO-lisćiny swětoweho kulturneho herbstwa, kotrež wšak bu tež schwaleny na hłownej zhromadźizny towarstwa lěta 2010. Zdźěłachmy nětko trěbne wopodstatnjenje a sposrědkowachmy je mjeztym tež předsydstwu.
Dale smy jako sekcija hudźba Maćicy Serbskeje w přewjedli přednoškowy a diskusijny wječork na temu
„Zanjechany dźěl serbskich hudźbnych stawiznow – solistki serbskich koncertow 1846-1937“
W tutym nastupanju mam hišće próstwu na Maćicarjow, kotřiž maja swójbnych a přiwuznych w Serbach:
Mjez 1900 a 1904 wustupi na serbskich koncertach, w tutym času w Kamjencu bydlaca serbska solistka Marja Korjeńkec. Wona bě wukubłana profesionalna wuměłča a spěwaše a hraješe, kaž nowiny 1904 pisachu, tež partiju Elsy Wagneroweje opery Lohengrin w měšćanskim dźiwadle w Baselu. Bohužel nimamy hewak nihdźe dalšich powěsćow wo njej. Rjenje by tohodla było, bychuli so wobhonili wšitcy, kotřiž maja w jich přećelstwje někajkich „Korjeńkow“, hač njeje w swójbnej tradiciji někajkeje powěsće wo něhdyšej přiwuznej, kotraž je pak w dźiwadle spěwała, pak dźěłała jako hudźbna wučerka. Snadź so tola poradźi, něšto wjac wo tutej wosobiny zhonić.


text:
Tradicionalny wjeršk spočatk lěta digitalnu premjeru dožiwił
Nuknica (SN/bn). Dospołnje wobsadźena wirtuelna žurla, sta přihladowarjow live na Youtube – digitalna premjera jolka-swjedźenja je so z rekordnej ličbu něhdźe 2 300 přihladowarjow zešlachćiła. Hesło 23. raz wuhotowaneho swjatka bě „Korutanska – Z korejtu po dolinje“.
Narok zarjadowaceho Nukničanskeho wjesneho kluba a režisera Michała Cyža bě, „po móžnosći wšitko po zwučenym wašnju zwoprawdźić, tónraz pak w cyber-swěće“. A tak wodźeše předwčerawšim znowa braška-moderator Marko Jurk swojoraznje po programje, nańdźe pucher składnostnje zarězaneho swinjeća nowu wobsedźerku a rozswětli finalny wohnjostroj poł Łužicy. Z prěnjeho rynka dobreje stwy spěwachu dźěći wjacore štučki pěsnje „Naša wowka je moderna Serbowka“, po tym zo bě Franc Kliman melodiju na trompeće přednjesł.


text:
wuzwol sej rěč / Sprachauswahl: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Wopisowanje
Z pśidrogowanim Mata Kosyka do New Yorka w nowembrje lěta 1883 jo se zachopiła nowa, zamórska faza jogo literarnego twórjenja. Wótněnta jo pócerał Kosyk z dweju žrědłowu: ze žywjenja w USA na jadnom boce a z myslow na serbsku domownju na drugem boce. Z teje symbioze jo wurosła fasciněrujuca „poezija z pódwjacornych dalinow“.
Toś ten 5. zwězk cełkownego wudawka Spisow Mata Kosyka wopśimjejo basni a prozowe teksty jogo prědneje a drugeje amerikańskeje faze (1883–1886 a 1887– 1899). Wóni znanje wó Kosykowem pśichoźe w Nowem swěśe, jogo prědnem fararskem zastojnstwje w Iowje a wó jogo casu w Nebrasce, wóni wótbłyšćuju jogo prědne zaśišće a pózdźejše refleksije wó nowej domowni.
Toś ten 5. zwězk cełkownego wudawka Spisow Mata Kosyka wopśimjejo basni a prozowe teksty jogo prědneje a drugeje amerikańskeje faze (1883–1886 a 1887– 1899). Wóni znanje wó Kosykowem pśichoźe w Nowem swěśe, jogo prědnem fararskem zastojnstwje w Iowje a wó jogo casu w Nebrasce, wóni wótbłyšćuju jogo prědne zaśišće a pózdźejše refleksije wó nowej domowni.


text:
Chciołech na szybko cojsik do kafeju1, miołech2 trocha syra i … bōło fajne maszkycynie3. Sōm4 trocha wilgotne, miynkutke i wōniajōm5 citrōłnōm6.
Co potrza?
3 jajca
60 g cukru
70 g masła
50 g oleju
130 g mōnki
pudding (waniliowy abo śmiytankowy)
pó łeżeczki proszku do pieczynioł
130 g syrka biołego
łeżka potartyj skōrki ze citrōłny
2 łeżki soku ze citrōłny
2 gorście rodzynkōw
Biołka ubijcie na piana ze cukrym. Żōłtka wymiksujcie ze masłym i olejym. Potyn wciepcie7 tam mōnka, pudding, proszek, skōrka, sok i wymiyszejcie. Na kōniec dejcie piana (mikser na wolnych obrotach) i rodzynki.
Łozgrzyjcie bratruła8 na 175 stopni, ciasto dejcie do małych forymek i wrojście9 do pieca na 30 minut. Niech sie leko ochōdzōm10 i… smacznego 🙂


text:
Wulka Dubrawa
(CS/SN). Wo sydom centimetrow wjerćeše so horca diskusija na zašłym posedźenju Wulkodubrawskeje gmejnskeje rady. Jeno sydom centimetrow přewysoke je nowe katastrofowoškitne jězdźidło LF 16 w hódnoće něhdźe 220 000 eurow, kotrež Swobodny stat Sakska wohnjowej woborje w Chrósće přewostaji. Ale wone sydom centimetrow so wulce wuskutkuja. 3,3 metry wysoke jězdźidło njehodźi so do 2,23 metrow wysokeje gratownje. Přepytowanja inženjerskeho běrowa wunjesechu tři warianty, kak móhli problem rozrisać. Tak móhli špundowanje gratownje pohłubšić abo jej nowy dźěl přitwarić, pak masiwnje abo w lochkej warianće. Wšitke tři móžnosće pak njejsu cyle tunje a bychu płaćiznu mjez 148 000 a 161 000 eurami wučinili. Radźićeljo diskutowachu wo tym, hač njehodźeli so wudawki znižić, na přikład z prowizoriskim pohłubšenjom špundowanja. Přetož čas chwata. Jeli so we Wulkej Dubrawje spěšnje dosć njerozsudźa, zamołwići jězdźidło snano druhdźe zasadźa. Z najmjenje srědkami problem spěšnje rozrisać bě skónčnje měnjenje radźićelow.


text:
Sewastopol
Sewastopol (ukrainsce a rusce CeBacToпoлb) je najwjetše město na połkupje Krim a zdobom wuznamny přistaw při Čornym morju.
Město je so po ruskim wobsadźenju Krima w lěće 1783 na městnje staršeho tatarskeho sydlišća załožiło a leži w juhozapadźe połkupy při kromje Krimowych horin. Sewastopol je domjacy přistaw a hłowne zepěranišćo ruskeje Čornomórskeje floty a hač do lěta 2014 tež ukrainskeje mariny.
Wot měrca 2014 słuša město de facto jako federalny subjekt k Ruskej, po mjezynarodnym prawje je dale dźěl Ukrainy. Ruske zarjadnistwo na połkupje njeje mjezynarodnje připóznate.


text:
Sławomir Olszewski, Paweł Skrzypek, Dariusz Dźwigałabookmark, Marek Walburg, Leszek Pokładowski, Radosław Biliński, Rafał Piotrowski, Paweł Drumlak, Piotr Dubiela, Robert Dymkowski, Jacek Kosmalski (80' Denys Sokołowśkyj)
trener: Mariusz Kuras
Grzegorz Szamotulski, Bartosz Bosacki, Marek Bajor, Jarosław Bieniuk, Dariusz Dudka, Krzysztof Piskuła (45' Ireneusz Kościelniak), Dariusz Gęsiorbookmark, Jerzy Podbrożny, Tomasz Dawidowskibookmark (67' Grzegorz Król), Marek Zieńczuk, Jacek Dembiński
trener: Mirosław Jabłoński


text:
BYSTRZICA Nie lyj, deszczu, nie lyj, bo cie tu nie trzeba – pytoł pore razy Roman Wróbel. Siły wyższe go wysłyszały, padać przestało. Dziełuchóm, kiere wieczór puszczały wiónki po Głuchówce, była kapke zima.
Pogoda – to była jedyno słabo stróna jedynostego Miyndzynarodowego Świyntojańskigo Festiwalu Folklorystycznego w parku PZKO w Bystrzicy.
Ludzi sie zeszło o cosi miyni niż zwykle, ale ci, co prziszli, sie mieli dobrze. Nastrój im nie popsuł deszcz ani chłód. Gdo był głodny, pofrygoł jelito z kapustóm, kołocz albo placki, kiere wóniały uż z daleka. Kómu było zima, cyknył ze znómymi pore miodul i zaroz mu było lepi.
A gdo sie uż nimóg doczkać na Gorola, siedzioł na ławce a dziwoł sie, co sie robi na scenie. A było tego fakt kupa, program opracowany przez Ewke Nemec sie musioł podobać ganc wszeckim. Grała kapela Bezmiana, Gróniczek, kapela Jasia Kubeczki a Trombitáši – Štefánikovci ze Słowiok.
Szumnie tańcowały a śpiywały bystrzycki zespoły – Trowniczek, Łączka, Bystrzyca aji goście – Olza, Zespół im. Klimka Bachledy z Zakopanego i Zamutovčan. Kole ósmej sie wszecy przemieścili nad Głuchówke – dziełuchi puszczały po wodzie wianki a syncy je wycióngali.
A co by to był za Festiwal Folklorystyczny bez nejwiynkszego folklorysty – profesora Karola Daniela Kadłubca? Dwa razy mu wszecy ogrómnie klaskali. Po piyrszi, jak opowiadoł, skiyl sie wzióny obrzyndy a zwyczaje z okazji świyntego Jóna (czarowani) a po drugi, jak wyjaśnioł, czymu świyntym miłości nie sóm Walentynki, ale przejści z wiosny do lata, czyli świynty Jón – czas, na kierym je postawióno magia miłosno.
„Dziynkujym organizatoróm, że robióm takom szumnóm impreze na świyntego Jóna, a nie Walentynki, kiere sóm komercyjnym wymysłym a z tradycjóm słowiańskóm nimajóm nic wspólnego. Gdo też to widzioł, chwolić miłość w połówce lutego, jak je zima, mróz a nima kaj legnyć ani kaj stanyć. Cosi inszigo teraz w lecie, kiedy na łónkach, polach i w lasach wszecko kwitnie a wónio,” powiedzioł profesor Kadłubiec.


text:
Rozgrono z wjelikopósłańcku Republiki Serbiskeje w ZRN jeje ekscelencu dr. Snežanu Janković
Co Serby w Serbiskej wěźe wó Serbach we Łužycy? Jo wěda wó Łužyskich Serbach powšyknje rozšyrjona? Su se južo wudali publikacije wó łužyskej serbskej kulturje?
Serby ze Serbiskeje maju powšyknu wědu wó Serbach z Łužyce. Wěźe, až to jo lud, z kótarymž smy wusko zwězane, což nastupa kulturu a stawizny. Ale myslim se, až wětšyna našych krajanow njejo měła góźbu, kulturu Łužyskich Serbow bližej wopóznawaś. Ja pak to mam za wjelgin wažne, až zajm za bliske wopóznaśe móžo byś dobry zakład, na kótaremž natwarijomy našu kooperaciju. Mamy wjele knigłow našych serbiskich awtorow wó Serbach we Łužycy. Casy namakajomy teke teksty wó Serbach w serbiskich casnikach. Glědajucy na wuraznu kulturnu bliskosć, kótaraž wótbłyšćujo se teke w rěcy, tradicijach a narodnych drastwach, by było škóda, gaby wobej boka se njepóstarałej wó lěpše wopóznawanje. Na pśikład wó kooperaciju našych kulturnych a kubłańskich institucijow.
Cogodla zajmujośo Wy se za Serbow we Łužycy?
Mój zajm za Serbow jo wubuźony pśez wjeliku rěcnu a kulturnu bliskosć, ale teke pśez fakt, až weto až do źinsajšnego njejo wjele kontaktow mjazy našyma ludoma. Myslim se, až našo zgromadne statkowanje móžo pśinjasć dobre wuslědki. Teke za Serbow ze Serbiskeje by derje było zgóniś, kake su procowanja Łužyskich Serbow, aby zachowali swóju rěc, swójo pismo a swóje nałogi w za wětšy part nimskorěcnej wokolinje.


text:
Nimo jězorow drje je Krabatowy młyn w Čornym Chołmcu sobu najzajimawša turistiska parlička Wojerowskeho regiona. Přichodnje drje budźe wona hišće přiwabliwiša.
Čorny Chołmc (SN/MWj). Krabatowy młyn w Čornym Chołmcu budźe bórze wo dalšu atrakciju bohatši. Wot lětušeho nalěća nastawa tam pjekarnja z pjecu, ze składom a sanitarnymi rumnosćemi. Za dwaceći króć sydom metrow wulke twarjenje su wčera zběhanku swjećili. Jednaćel Krabatoweho młyna Tobias Čižik měješe sobu nadawk, posledni hózdź do třěšneje hrjady bić.


text:
Sokoł Ralbicy/Hórki – ST Horni kraj/Sprjewja 1:2 (1:1)
Zestawa domjacych: Schöne – M. Matka (89. Šiman), Šewc, Schultz, Rawš, Rachel (77. Janca), Korjeńk, Gloxyn, Bejma, Domaška, Nuk (86. Hrjehor)
Po hoberskej poražce tydźenja w Němskich Pazlicach wočakowaše trenar Chrystof Gloxyn najebać tójšto zranjenych hrajerjow reakciju swojeho mustwa. Z hosćom pak bě jedyn z faworitow na mišterstwo, team z Budestec/Korzymja. Tuž bě přećiwnik tež w tutej hrě faworit a wot wšeho spočatka bul w swojich rjadach dźeržeše. Ralbičenjo mějachu swoju lubu nuzu prawje do hry namakać. Po štwórć hodźinje hosćo zasłužbnje nawjedowachu. Třělwa ze 16 metrow zadyri do wrotow Willija Schöny. By-li wón wrotam snano trochu bliže stał, by kulowatu kožu zawěsće měł. Wotnětka pak so domjacy pomału zhrabachu, dwuboje přiběrachu a woni lěpje sobu hrajachu. Hakle do połčasa běchu Sokoljo prěni raz cyle strašni před wrotami hosća a zdobom wuspěšni. Nisku přihrawku Pětra Domaški z praweho křidła přetwori Bosćij Bejma w šěsnatce hnydom k wurunanju.


text:
K 75. posmjertnym narodninam tworjaceje wuměłče Boženy Nawka-Kunysz (1946–2000)
Jubileje su dobra składnosć spominać na wusahowace wosobiny, kotrež njejsu hižo mjez nami. Přez swoje žiwjenske dźěło su zawostajili kedźbyhódne slědy, kiž njeměli so z našeho wědomja pozhubić a so tež młódšim generacijam spřistupnić. K nim słuša bjezdwěla serbsko-pólska tworjaca wuměłča Božena Nawka-Kunysz.
Biografiske
Božena Nawkec narodźi so 20. junija 1946 w Radworju jako prěnje dźěćo Antona Nawki (1913–1998) a jeho mandźelskeje Heleny Nawcyneje (1917–2010) rodźeneje Juraszek. Jeje mać běše po pochadźe Pólka. Staršej běštaj so srjedź 1930tych lět w Berlinje zeznałoj, hdźež studowaše Anton Nawka wot 1933 žurnalizm, stawizny a ekonomiju. Prěnje tři lěta swojeho žiwjenja wotrosće Božena w Poznanju, dokal běše so młoda swójba dalšeho studija nana dla mjez 1946 a 1949 přesydliła. W tutym času přidružichu so swójbje dalšej dźěsći Milena (1947–2008) a Tomasz (*1949). Někotre lěta pozdźišo narodźi so hišće syn Stefan (*1953). Po nawróće do Łužicy a zasydlenju w Budyšinje, hdźež skutkowaše Anton Nawka spočatnje jako wučer na Serbskej wyšej šuli a jako docent na Serbskim wučerskim wustawje – prjedy hač so politiskich přičin dla z wučerskeje słužby njewuwjaza –, nastupi Božena Nawka-Kunysz šulske wukubłanje na serbskich kubłanišćach. Hižo za šulski čas horješe so za wuměłstwo, molowaše a skicěrowaše, hdźežkuli bě jej to móžno, a wopytowaše wšelake molerske kružki. Hižo zahe pokazowaše so jeje wulka nadarjenosć. W pozdźišim interviewje naspomni, zo je hižo srjedź šulskeje wučby husto na swoje zešiwki rysowała1. Jeje nachilnosć k tworjacemu wuměłstwu njezadźiwa, wšako skićeše jej jeje staršiski dom wonu muzisku atmosferu, kotraž polěkowaše wuwiću jeje talenta a pozbudźowaše Boženu Nawka-Kunysz tež powołansce do tutoho směra kročić. Wobaj, nan a mać, staj w swojim wólnym času přewšo rady rysowałoj. Hižo jeje mać je so z myslu nosyła so z wuměłču stać, štož jej pak wšelakich přičin dla móžno njebě. W lěće 1965 złoži Božena Nawka-Kunysz maturu na Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli w Małym Wjelkowje. Po maturje požada so wona na Lipšćanskej Wysokej šuli za grafiku a knižne wuměłstwo, hdźež chcyše so na polu grafiki, ilustracije a knižneho wuhotowanja wukubłać dać. K tomu pak politiskich přičin dla njedóńdźe. Tak nastupi w samsnym lěće 1965 studij na Krakowskej Akademiji tworjaceho wuměłstwa (Akademia Sztuk Piȩknych im. Jana Matejki w Krakowie). Sta so ze studentku na jeje wotnožce w Katowicach, na kotrejž wuwučowaše so grafika a nałožowana grafika. Wróćo zhladujo praji Božena Nawka-Kunysz: »... mějach zbožo, smědźach so do Pólskeje na studij podać.«2 Hižo přez staršiski dom zezna so wona z aktualnej politiskej a kulturnej situaciju w susodnym kraju, tak tež přez pólske časopisy, kaž běchu to »Panorama« a »Przekrój« (Přehlad).3 Wone běchu swojim čitarjam kaž wokno přez železny zawěšk do zapadneho swěta a wozjewichu přinoški wo načasnych wuměłcach a wuměłskich prudach na zapadźe, wo čimž so w tehdomnišej NDR lědma něšto wozjewješe. Prawdźepodobnje je so přiwzaće młodeje Serbowki na ASP z pomocu přećela Serbow, spisowaćela, publicista, literarneho wědomostnika a wuběrneho znajerja němskeje a serbskeje literatury Wilhelma Szewczyka (1916–1991) poradźiło. Szcewczyk haješe wuske zwiski k serbskim spisowaćelam a publicistam a přebywaše často tež w duchownje liberalnym a wuměłstwu přichilenym Nawkec domje w Budyšinje. Nimo toho měješe Szewczyk jako čłon Pólskeje zjednoćeneje dźěłaćerskeje strony PZPR a zapósłanc sejma Ludoweje republiki Pólskeje wotpowědny politiski wliw. Na Katowickim kubłanišću absolwowaše Božena Nawka-Kunysz najprjedy wukubłanje w zakładnym studiju w molerstwje, grafice, w rysowanju a w pismje kaž tež na polu rězbarstwa. W běhu studija specializowaše so na swobodnu a nałožowanu grafiku. Jeje wučerjej běštaj tu prof. Andrzej Pietsch (1932–2010) na polu grafiki a litografije a prof. Gerard Labus (1934–1988) we wobłuku nałožowaneje grafiki. Wobaj běštaj tohorunja absolwentaj Krakowskeje ASP. Wosebje twórby Andrzeja Pietscha, kotryž wěnowaše so primarnje raděrowance a křidowemu ćišćej, zawostajichu widźomny stilistiski wliw na tworjenje Boženy Nawka-Kunysz. Předewšěm pak wotbłyšćuja so w jeje pozdźišim tworjenju elementy rukopisa Jaceka Gaja (1938–2021), wuznamneho Krakowskeho ilustratora a grafikarja, kotryž nawjedowaše na kubłanišću tehdom dźěłarnju za rysowanje. Diplom złoži Božena Nawka-Kunysz 1972 na polu swobodneje grafiki z rjadom litografijow. We wobłuku nałožowaneje grafiki je za swoje zakónčace dźěło kompletnu seriju produktow za kosmetisku firmu wuwiła. Mjeztym bě so 1971 na architekta Janusza Kunysza (*1942) wudała a jimaj narodźi so jeju syn Marek (*1971). Wotnětka bydleše ze swójbu w Katowicach, hdźež skićachu so wuměłči mnoho kulturnych móžnosćow we wokolinje ideologisce a kulturnopolitisce wotewrjenišeje atmosfery hač znaješe to ze swojeje domizny kaž tež kontakty do awantgardistisce zmysleneje wuměłskeje sceny Katowic a Krakowa. K swětowotewrjenosći a k zaznaću načasneho wuměłstwa přinošowachu bjezdwěla tež Mjezynarodne bienale grafiki – z lěta 1992 wuhotowane jako trienale –, kotrež so wot 1966 w Krakowje organizowachu. Tam wustajowachu wusahowacy grafikarjo z cyłeho swěta. Móžnosće njewobmjezowaneho pućowanja poboku swojeho mandźelskeho do njesocialistiskich krajow kaž do Italskeje, Šwicarskeje, Rakuskeje, Francoskeje abo do Zapadneho Berlina wužiwaštaj mandźelskaj zaměrnje za zeznaće muzejow a galerijow kaž tež swětoweho kulturneho herbstwa.


text:
Jan Ćichor
Jan Ćichor (němsce Johann Cichorius; * 7. junija 1630 we Wulkich Ždźarach, † 3. junija 1669 we Wóslinku) bě serbski ewangelski farar, magister a přełožer.
Narodźi so jako syn fararja a wopytowaše šulu we Wojerecach kaž tež gymnazij w Budyšinje (1642–44). Wot 1644 do 1651 studowaše we Wittenbergu teologiju a zakónči studij jako magister. Po nawróće do Łužicy bě 1655/56 najprjedy z diakonom we Wojerecach a potom hač do lěta 1663 tam z archidiakonom. Wot 1663 hač do swojeje smjerće skutkowaše jako farar we Wóslinčanskej wosadźe.
Ćichor zawostaji w rukopisu serbske přełožki njedźelskich a swjedźenskich sćenjow a epistlow.
LiteraturaWobdźěłać
- Otto, Gottlieb Friedrich: Lexikon der Oberlausitzischen Schriftsteller und Künstler, prěni zwjazk, str. 203
- Korla Awgust Jenč: Spisowarjo serbskich rukopisow mjez hornjołužiskimi Serbami hač do lěta 1800. W: ČMS 28 (1875), str. 83
ŽórłoWobdźěłać
-
- Rudolf Kilank: Ćichor, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 579


text: Wojerecy (AK/SN). Wojerecy chcedźa wokolne gmejny do strukturneje a energijoweje změny sobu zapřijeć. Tak ma nastać zhromadna Łužiska twornja tzwr, a to jako wobstatk Zastaranskich zawodow Wojerecy (VBH). Tónle zaměr su Wojerowscy měšćanscy radźićeljo na swojim wutornym posedźenju z třomi hłosawzdaćemi wobzamknyli. „Z Łužiskej twornju ma so zhromadne dźěło mjez komunami we wobłukach milina, płun, ćopłota, pitna woda a wopłóčki skrućić. Chcemy tworjenje hódnotow w regionje zesylnić“, potwjerdźi jednaćel VBH Wolf-Thomas Hendrich. Tak móhła so Łužiska twornja přichodnje wo wobswětlenje pućow w Sprjewinym Dole a Łazu starać a wo to, zo je we Łutach zastaranje z ćopłotu zawěsćene.


text:
Pyjter Apostoł
Pyjter Apostoł, tyż: Szymůn Pyjter (rodz. we Betsaidźe, um. we 67 roku we Rzimje[1]) – apostoł, uod rzimskokatolickigo kośćoła poważany za pjyrszygo papjyża, śwjynty podug katolikůw a we prawosłowju, mynczynńik krześćijański.
Uůnygo żywot je uopisany we wańelijach a apostolskich dźejach.
Podug Wańelije Matyjusza, Pyjter dostoł uod Jezusa uobjetńica:
Tak jo ći padom: ty jeżeś Pyjter [skoła], a na uůnyj skole postowja můj Kośćůł, a ajnfarty pjekła uůnygo ńy zmogům. A ćebje dům klucze uod Ńybjeskigo Krůlestwa, co ino zametlosz na Źymji, bydźe zametlane i we Ńebje, a co ino uodmetlosz na Źymji, bydźe uodmetlane i we Ńebje. (Mt 16,18-19)
Skirz tego je uod katolikůw poważany za pjyrszo gowa Kośćoła.
Przipisy
- ↑ podug katolickij tradycyji


text:
W januarje 1919 zahaji so w Parisu měrowa konferenca k zakónčenju Prěnjeje swětoweje wójny. Ze wšeho spočatka zwuraznichu dobyćerske mocy, zo budźe k zaručenju noweho měroweho porjada po tehdy hišće tak mjenowanej »Wulkej wójnje« trěbne zasadne noworjadowanje srjedźneje a wuchodneje Europy po principje samopostajowanja narodow.
W nowembrje předchadźaceho lěta załoženy Serbski narodny wuběrk pod nawodom Arnošta Barta spózna w tym jónkrótnu historisku składnosć, wutworić njewotwisny a samostatny serbski stat. Bart a sekretar wuběrka Jan Bryl wobdźělištaj so w čěskosłowakskej delegaciji na měrowej konferency, zo byštaj so na mjezynarodnym parkeće za ideju serbskeho stata zasadźiłoj.
Tutón podawk před lětstotkom běše tema zarjadowanja Serbskeho instituta »Noworjadowanje Europy 1919 a Łužiscy Serbja« dnja 10. meje w Budyšinje. K wuswětlenju přičinow a sćěhow internacionalizacije »serbskeho prašenja« přeprosychu štyrjoch stawiznarjow na podijowu diskusiju do hłowneje žurle Serbskeho domu: prof. dr. Mikea Schmeitznera z Drježdźanskeho Hannah-Arendt-Instituta za slědźenje wo totalitarizmje; dr. Renéa Küppera, kuratora wustajeńcy Berlinskeje Załožby za ćěkańcu, wuhnaće a wujednanje; dr. Clemensa Heitmanna, archiwara a nawodu projekta »Digitalny archiwny portal k stawiznam Serbow 1918–1945« w Serbskim instituće; a wjednicu Serbskeho kulturneho archiwa dr. Annett Brězanec. Moderaciju wječora přewza dr. Jana Piňosová, stawiznarka na Serbskim instituće. Z wuwzaćom někotrych jednotliwych komentarow wotmě so cyły wječor w němskej rěči.


text:
Najwjetša kamjenjowa zahroda Europy
Park błudźenkow we Wochozach je krajinowa zahroda, stworjena ze 7.000 skandinawiskich błudźenkow. We łahodnje formowanej pahórkatej krajinje rosće wjace hač 100.000 rostlinow wrjosa, kerčinow a drjewinow. W zhromadnosći z hoberskimi błudźenkami tworja tu w kóždym počasu fascinowacy parkowy wobraz w přeco nowych barbach a formach.
>> Park błudźenkow je dźěl mjezynarodneje kulturneje šćežki zahrodow, kiž zwjazuje něhdźe 30 parkow a zahrodow podłu wobeju stronow Nysy.
Skandinawiscy zapućowarjo
Zwotkel přichadźeja tute hoberske błudźenki? Hišće před 10.000 lětami zawodźěwachu mócne lodowe woršty daloke dźěle sewjerneje Europy. Lodowe masy pohibowachu so do juha a njewuwostajachu ničo, štož bě jim na puću. Cyłe hory buchu wotnošene a do šćerkow, pěskow abo hlinow rozmlěte. Jednotliwe kamjeniska wobstachu přećiwo tutej mocy. Lód suwaše je ze Skandinawiskeje do Łužicy. Łužiske hórnistwo wurywaše lětnje tysacy tonow tutych zabłudźenych kamjeniskow. W 1990tych lětach nasta ideja, z wuzwolenych kamjeniskow stworić parkowu krajinu.
>> Geologam poradźi so w 19. lětstotku, puće zabłudźenych kamjeniskow wuslědźić.
Sydom wobłukow parka
Wzmiće sej čas! Na 20 hektarow wulkim arealu móžeće sej sydom wobłukow parka wobhladać: kamjenjowu zahrodu, hatnu zahrodu, holansku zahrodu, wysoke bahno, lěsny jězor, skalnu zahrodu, Mału Skandinawisku. Na najwyšim dypku steji pólne znamjo. Wottudy maće šěroki wid do Łužicy. Dožiwjenje parka přez mosty a pahórčiny, nimo rěčkow a wódnych kaskadow, přez kamjenjowe zahrody a holansku krajinu započina a skónči so w modernym wopytowarskim centrumje.
>> Park błudźenkow we Wochozach zdoby sej mjeztym dwójce mjezynarodne wuznamjenjenje za parki a zahrody „Green Flag Award“.
Dyrdomdej w pusćinje
Trochu schowana w dole leži „Pusćina“, z lubosću zhotowjene dźěćace hrajkanišćo.
W dyrdomdejowej oazy z drjewa, hliny a kamjenja da so wulkotnje hrać a wočerstwić: na chribjetach błudźenkow ke krosnowanju, w labyrinće karawanserije a na hrajkanišću při wodźe kołowokoło studnje.
>> Pytarjo za pokładom kedźbu! W pěsku pusćiny su małe pokłady schowane. Móžeće je namakać


text:
Rozmołwa z hudźbnikom, komponistom, publicistom, režiserom a producentom Symanom Hejdušku wo jeho mnohostronskich hudźbnych projektach, načasnej serbskej hudźbje a jeho planach za přichod
Wy sće jako hudźbnik a komponist jara mnohostronski. W kelko hudźbnych projektach skutkujeće sobu?
Najdlěje hraju w skupinje Con-takt na kwasnych rejach a pola Brankatschkow, štož je po žanrje podobnje, potajkim na rejach a partyjach. Potom skutkuju na polu hiphopa w Nowej Dobje a funka w swojej Drježdźanskej skupinje Puff Ronnie & the FunkForce, hdźež hraju na klawěrje. Z njej smy lětsa spočatk meje naš prěni album »Nothing.But.Okay.« z dohromady dźewjeć spěwami wudali. Bywši Sorbian Art Trio hižo njeeksistuje, dokelž mamoj z Janom Brězanom mjeztym kóždy wjele druhich projektow a Syman Handrik je medicinar w Lipsku. To da so ćežko zjednoćić. Spytamy pak na zakładźe wšelakich projektow stajnje zaso hromadźe dźěłać pod motom Trio a Kumple. Při tym twori Trio bazu a Kumple su hosćo, kotrychž sej, wotwisnje wot projekta přeprošujemy. Nimo toho sym sobuzałožićel skupiny SerBeat, z kotrejež pak sym wustupił, wšako posłužujemy ze skupinu Con-takt samsny stil. Wšo prosće njeńdźe. Druhdy pak skupinje wupomham. Skónčnje hraju hišće hdys a hdys z Horjanami, z nimi sym wotrostł. Jako producent sym stajnje při produkcijach Heleny Hejduškec pódla a sym prěnje tři title Skupiny Astronawt wobdźěłał a dźěl w swojim studiju nahrawał. Nimam pak z nimi wjace tak wjele činić, zaskoču pak tam hdys a hdys, jeli trjebaja instrumentalista při wustupach. Cyle nowe je, zo wustupju mjeztym jako solist a dźěłam w hudźbnej redakciji Serbskeho rozhłosa, hdźež staram so mjez druhim wo nowe produkcije.


text:
Rěčny kućik dr. Jany Šołćineje z wusyłanja 24.11.2010 Aktendulli
Hauptinhalt
Tež němski wuraz „Aktendulli“ po cyłej Nemskej znaty njeje. Zapisane je, zo je wěsty Karl Kohl z Kamjenicy w lěće 1939 wuraz wutworił jako pomjenowanje za nastroj, kiž wjacore dźěrkowane łopjena hromadźe zwjaza. Twjerdźi so tuž, zo je němski wuraz na wuchodne kraje wobmjezowany a zo wužiwa so w zapadnych krajach skerje „Heftstreifen“. Znajemy derje zaspinkowanske abo wotkładowanske mapy. Němsce rěkaja wone „Schnellhefter“, a tuž so serbsce wobchadnorěčne hustodosć praji, zo su to heftery. Wotpowědnje zaspinskowanskim mapam směmy tuž wone pisane – zwjetša plastowe – šlebjerdki serbsce pomjenować zaspinkowanske šlebjerdki abo tež wotkładowanske šlebjerdki.


text:
Najstarše serbske towarstwo stawizny, funkcije a wuhlady rozjimało
Budyšin (SN/bn). Maćica Serbska (MS) je ze swojej kónctydźenskej konferencu pod hesłom „Wědu šěrić – Wissen schaffen – Wědu šyriś“ swjedźenske lěto składnostnje 175. róčnicy załoženja towarstwa zakónčiła. „Jubileje su stajnje tež z přiležnosću zhladować wróćo“, předsydka MS Anja Pohončowa něhdźe 40 hosći minjeny pjatk na žurli Budyskeho Serbskeho domu powita, předstajiwši jim program konferency z 15 přednoškami, rozrjadowanymi do třoch blokow „Předstawizny“, „Wozrodźenje a mjezynarodne styki“ kaž tež „Skutkowanje Maćičnych cyłkow“. Štwórty dźěl bě z referatomaj a diskusiju „Wužadanjam do přichoda“ wěnowany. Wšitke přednoški maja so klětu w formje zběrki publikować.
Joker je so wudanił. We wažnej druhej skupinskej hrě přećiwo Španiskej je Niclas Füllkrug (9) Němsku před dalšej poražku při koparskich swětowych mišterstwach zachował. Ze swojimi pózdnimi wrotami w 83. min. je hrajer Werdera Bremena bytostnje k tomu přinošował, zo je team zwjazkoweho trenarja Hansija Flicka charakterowy test přećiwo wulkemu strachowemu přećiwnikej Španiskej runje tak wobstał. Ze zhromadnymi mocami je narodne mustwo po španiskim nawjedowanju přez Álvara Moratu w 61. min. remis docpěło. W tamnej skupinskej hrě je Costa Rica Japansku z 1:0 porazyła, to je wulka pomoc Němskej. Foto: pa/AP/Luca Bruno
Na italskej kupje Ischia pokročuja zarjady po zahubnym njewjedrje ze znajmjeńša wosom mortwymi z rumowanskimi dźěłami. Sylny dešć a wichor běštej sobotu rano na sewjeru kupy ćežke škody načiniłoj. Zemja bě so zesunyła a błóto awta sobu do morja torhnyło. Wosebje potrjechenej běštej městnje Casamicciola a Lacco Ameno. Pjeć wosobow je tam přeco hišće zhubjenych a za nimi dale pytaja. Foto: pa/ZUMAPRESS/Ciro Fusco
Zhromadnje su minjenu sobotu w Chrósćicach adwentny čas witali. Wjesnjenjo zetkachu so nawječor na nawsy, hdźež zaswěćichu adwentnu girlandu. K tomu zahra skupina dujerskich hercow adwentne pěsnje a kěrluše. Při tym sej wobydlerjo pražene kołbaski a horce wino słodźeć dachu. Foto: Feliks Haza
Drježdźany (SN). Dźěłarnistwo IG metal a sakski zwjazk dźěłodawarjow VSME stej so na přewzaće pilotoweho wotzamknjenja z Badensko-Württembergskeje dojednałoj. Wobě stronje stej minjeny štwórtk w Drježdźanach tarifowe zrěčenje za něhdźe 180 000 přistajenych metaloweje a elektroindustrije w Sakskej podpisałoj. Z tym dóstanu přistajeni branše dwě stopnjowani mzdy wot cyłkownje 8,5 procentow kaž tež dwě bjezdawkowej płaćeni po stajnje 1 500 eurach. „To je čujomne wolóženje“, zwurazni nawodnica jednanjow ze stron IG metal Irene Schulz, kotraž je zdobom nawodnica wobwoda Berlin-Braniborska-Sakska. „W politisce a hospodarsce ćežkich časach smy dobry wuslědk docpěli. Sobudźěłaćerjo w Sakskej dóstanu trajnje wjace pjenjez. Přidatnje so jónkrótne płaćenja we wobjimje cyłkownje 3 000 eurow netto wo čujomne wolóženje postaraja. Z tym tarifowa politika w Sakskej kupnu móc a konjunkturu podpěra.
Marian WjeńkaNjewěm, kak je so wam, lubi čitarjo, minjeny tydźeń šło, hdyž sće na to myslili, zo so nětko adwentny čas započnje. Ja mějach stajnje někak začuće, zo hnydom něchtó wokoło róžka přińdźe a zdźěli, zo tola zaso někajke koronowe wobmjezowanja płaća. Na kóncu pak nichtó přišoł njeje. Po wšěm zdaću mamy lětsa po dwěmaj lětomaj přestawki zaso adwentny čas, kaž běchmy jón do korony zwučeni, z adwentnymi nyšporami a koncertami, adwentnymi wikami, z paslenjom, zetkanjemi wuměnkarjow, z programami dźěći w starownjach a hladarnjach atd. Lisćina hodźała so hišće cyłu chwilu dale wjesć.Hač pak budźe lětuši adwent woprawdźe tajki, kajkiž smy jón zwučeni? Minjeny pjatk su so w Budyšinje Wjacławske wiki zahajili. W zašłymaj lětomaj wšak běchu je wotprajili. Tuž njejsym sej dwójce kazać dał a so na nich trochu rozhladował. Při tym njebě ćežko spóznać, zo dyrbimy za praženu kołbasku, horce wino a popječene mandle lětsa hłubšo do móšnje přimnyć, hač běchmy to zwučeni, jako so wiki hišće w do ...
Přichodnu rjadnu hłownu zhromadźiznu Domowiny je jeje zwjazkowe předsydstwo za 22. apryl 2023 do Choćebuza zwołało. Z tym slědowaše gremij na posedźenju minjeny pjatk w Serbskim ludowym ansamblu namjetej prezidija. Rezimej skutkowanja serbskich čłonow w radźe Załožby za serbski lud je přitomnym wobsahowje nowe wužadanje připowědźił.Budyšin (SN/at). Klětu so štyrilětna aktualna wólbna doba serbskich załožbowych radźićelkow a radźićelow skónči. Rezimej jich skutkowanja bě hižo dypk dnjoweho porjada na posedźenju zwjazkoweho předsydstwa 25. septembra. Chorosće předsydki rady dla dyrbjachu tematiku přestorčić. Minjeny pjatk jimachu so nimo předsydki někotři z nich słowa.


text:
Search the Community
Showing results for tags 'szpiglasowa przełęcz'.
Found 1 result
-
śląskiwprzyrodzie W drodze na Szpiglasową Przełęcz.
patrykbala.89 posted a blog entry in Śląski w przyrodzie.Śląski w przyrodzie. W drodze na Szpiglasową Przełęcz. Wiyrch w kożdy chałupie jest na górze. A tuki we Morskim Oku wiyrchy są kajsik łobok. Wiyrchy? Ja, kożdy musi mieć swoja hołda. Kiery dziwam się na takie siecza to ino bym po nich lotał. Niy bydymy jednak lecieć, pódymy sie po leku do tego lasa. Podziwej sie jako fest srogi tyn Mniszek. Spomni sie jak żeś był za bajtla i lotoł żeś na stróm. Psińco mi z tego zostało by poradzić cosi na tyn Mniszek. Mycka z palicy dla tych gor. Czuja sie jako pyrtek we tych wi


text:
Słowa i muzyka: Golec uOrkiestra
Kochom Ciebie dziywcyno
Kochom Ciebie jedynom
Co nojlepse dlo Ciebie mom
Kochom Cie na całego
Kochom do upadłego
Tobie ino śpiywom i grom
Sukołek Cie moja miła pomiyndzy gwiozdami
Klucyłek jak holny nocom pomiyndzy wiyrchami
Sukołek Cie chocios codziyn patrzyłek na Ciebie
Tak daleko i tak blisko było nom do siebie
Sukołek Cie we dnie w nocy jak dusycka nieba
Jak zmarzniynty gołombecek okrusynki chleba
Sukołek Cie coby trafić nareście do Ciebie
Teraz miła bedemy sie mieć ino dlo siebie
Kochom Ciebie dziywcyno...
Cekołek na takom miłość całymi latami
Śniłek o nij bez ustanku dniami i nocami
Sukołek Cie tak daleko a tak byłaś blisko
Jesce wcora nic ni miołek
Dzisioj mom jus syćko
Sukołek Cie moja miła pomiyndzy gwiozdami
Klucyłek jak holny nocom pomiyndzy wiyrchami
Sukołek Cie chocios codziyn patrzyłek na Ciebie
Tak daleko i tak blisko było nom do siebie
Kochom Ciebie dziywcyno...


text:
Branibor
Branibor (němsce Brandenburg an der Havel) je bjezwokrjesne město we wuchodnej Němskej a jedyn ze štyrjoch wyšich centrow po nim pomjenowaneho zwjazkoweho kraja Braniborskeje. Je po wobydlerstwje třeće najwjetše a po přestrjeni najwjetše bjezwokrjesne město kraja a ma wjace hač tysaclětne stawizny. We wopismje z lěta 1170 naspomni so Branibor jako město, tuž běše prěnje braniborske sydlišćo z měšćanskimi prawami.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Branibor leži při Haboli na zapadźe Braniborskeje mjez Berlinom a Dźěwinom, něhdźe 70 kilometrow zapadnje němskeje stolicy. Na měšćanskim teritoriju rozhałžkuje so rěka do wjacorych mjeńšich promjenjow, čehoždla su kupy typiske za město. Nimo toho namaka so we wokolinje dźesać přirodnych jězorow, kotrež su zwjetša z Habolu zwjazane. Habola twori hranicu mjez historiskimaj krajinomaj Habolski kraj w sewjeru a Zauche w juhu. Dalše běžace wodźizny nimo Habole stej w Flemingu so wužórlacej rěce Plane a Buckau.
Najwyša hórka na měšćanskich honach je 70 metrow wysoka a namaka so zady awtodróhi při južnej kromje města. Marijina hora wosrjedź města je 69 metrow wysoka. Pódy wokoło Branibora su zwjetša pěskojte a lědma płódne.
Branibor je wobdaty wot wokrjesow Podstupim-Srjedźna marka (na sewjeru, wuchodźe a juhu) a Habolski kraj (na sewjerozapadźe).
Centralne měšćanske dźěle su Stare město při prawym brjoze Habole, Nowe město při lěwym a Tachantska kupa wosrjedź rěki.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Najstarše naspomnjenje mjena Branibor nadeńdźe so w załoženskim wopismje Braniborskeho biskopstwa, hdźež je załoženje biskopskeho sydła w civitate Brendanburg wopisane. Tute wopismo pochadźa najskerje z lěta 948. W chronikach jewi so mjeno k prěnjemu razej nimale 20 lět po tym, a to w zwizku ze zdobywanjom hroda Brennaburg přez Němcow. Pochad mjena njeje jasny, móžnosći stej mjez druhim wotwodźenje wot słowjanskeho słowa bran (bahno) abo wot germanskeho branda (woheń). Dalša móžnosć je wotwodźenka wot (hypotetiskeho) indogermanskeho rěčneho mjena brendh za so wužórlacu wodu. Serbske mjeno z kóncowku -bor je sekundarna forma.
Wot 6. lětstotka zaćahnychu słowjanske kmjeny do nimale prózdnych teritorijow mjez Wódru a Łobjom, hdźež běchu znajmjeńša hač do 5. lětstotka germanske kmjeny žiwe, wot kotrychž pak nimale žane archeologiske powostanki nimamy. Na dźensnišej Tachantskej kupje bě hłowny hród słowjanskich Habolanow, kotryž so w lětomaj 928/929 přez Hendricha I. zdoby. W běhu słowjanskeho zběžka zdobychu Habolenjo w lěće 983 swój hród wróćo.
Posledni słowjanski wjerch Přibisław měješe swoje sydło w hrodźe na Tachantskej kupje. Po jeho smjerći 1150 přeńdźe kraj do wobsydstwa markhrabje Albrechta I., kotryž po krótkim zběžku pod nawodom wjercha Jaksa z Kopjenika hród zdoby a braniborsku marku załoži.


text:
Kulow (SN/MiR). W Koćinje, mjez Hózkom a Rachlowom, kaž tež na dalšich wsach, kotrež městu Kulowej přisłušeja, předwjeduja tuchwilu saněrowanske dźěła za płunowód. W 1970tych lětach twarjeny wód wjedźe z błótowskich Bórkowow hač do Freiberga, rozłoži na naprašowanje naměstny nawoda Kulowskeho twarskeho zarjada Jurij Brösan. Kaž wón dale zdźěli, zatwarjeja do płunowoda – jemu je wjele předewzaćow w regionje přizamknjenych, mjez druhim Energijowe zastaranje Čorny Halštrow (EVSE) z hłownym sydłom w Salowje – nowe roły z přeměrom nimale jednoho metra.
W Koćinje a pola Hózka su hłowne dźěła mjeztym zakónčene. W delnich Sulšecach chcedźa je po planje hač do kónca awgusta wotzamknyć. „Za město Kulow woznamjenjeja tajke akcije wulki nawal dźěła“, Brösan wuswětla. „Mjez druhim mamy za to staw dnowneje wody znižić. Wo dźěłach maja so zamołwići města Kulowa z wobdźělenymi zawodami tu a tam dorěčeć, a na kóncu ma město zdokonjane pruwować a takrjec wotewzać.“


text:
Wjes ma wjace potenciala hač jenož prazwěrjenc a błudźišćo
Mały Wjelkow (CS/SN). Na wčerawšim posedźenju Małowjelkowskeje wjesneje rady přednjese čłon spěchowanskeho towarstwa tamnišeje sotrownje Lutz-Wolfram Reiter mysle, kak móhł so Mały Wjelkow na wubědźowanju „Naša wjes ma přichod“ wobdźělić. Wjesni radźićeljo su jeho konceptej přihłosowali. Přezjedni sej woni běchu, zo ma wjes nimo prazwěrjenca a błudźišća wjace potenciala, kiž pak je přemało znaty. Tak ma Mały Wjelko kompaktny sydlenski wobraz Ochranowskeje bratrowskeje wosady a wězo sotrownju. Jeje struktura z lěta 1770 je so lědma změniła. Žadnostka je tohorunja kěrchow. Tón měł bóle w zjawnosći stać, přetož jeho pochowanska kultura słužeše jako přikład hač do Grönlandskeje a Awstralskeje.


text:
Ida już ôsmo godzina, muskle pomału majōm dojś. Robi sie ćma, trza włōnczyć czołówka coby dobrze widzieć szlak. To był dobry dziyń – cołki spyndzony na świyżym lufcie i bez miejskigo larma. Mimo że nogi som bolawe, czuja sie szczęśliwo jak nigdy w żodnym inkszym miejscu.
Góry majōm we sia to magiczne coś – tam sie dycki zapomino o niecherskościach, a nojwiykszy problym to som rzeczy ganc przyziemne – chce sie jeść, pić, bolōm nogi. Czynsto słysza, że ludziōm sie podobo w górach, latoś byli piyrszy roz i na zicher bydom zaś hned jechać bo tam je cudownie! Jo je fest rada, że ludziōm sie podobo chodzić po górach. Ale ni ma żech rada tymu, co dycko o tych wypadach słysza.
I tak, na co taki początkujący góromaniōk musi dŏwać baczyni:
1. Trza sprŏwdzać prognozy
To je blank numer jedyn skuli tego, że je czynsto zaniydbywany. Rozchodzi sie o porzōndne prognozy, nie o te chmurki i słoneczka co sie wyświetlają w prostych prognozach na mobilniokach. Trza sie dobrze rozeznać w pogodzie, coby nie wpakować sie w starości. Portale kiere werci sie znać:
TPN – podstawowo prognoza na Tatry + komunikaty, kiere TPN ciyngiym aktualizuje. Kōniecznikiym tam zajrzi jak ciśniesz w nasze roztomiyłe Tatry!
„Ksiōnżki som jak towarzystwo, kiere człowiek som se wybiyro”
Przechodziyłach kole tej kamieniczki dwa razy dziynnie ale skuli nieuważności dziepro po paru miesiōncach spokopiyłach, że ôna tam tak rychtyk je. Niepozorno, staro kamiyniczka, kaj nie kaj odlazowoł tynk. No a we środku… bibliotyka! Jak już sie kapłach to dali go, trza sie zapisać!
Zamiast kupować nowe ksiōnżki, monej tyż znejdziesz swoji czytadła we bibliotyce? Pokombinuj, wiela ksiōnżek osiadło ci kurzym na fachu? Wiela razy w miesiōncu sztaunujesz, że już razinku ni ma miejsca w chałupie na wiyncy klamotów? Powiadajōm, że kożdo ksiōnżka żyje tela razy, wiela razy była przeczytano. Jak mosz niepotrzebne ksiōnżki do kierych już na zicher nie bydziesz zaglōndać, to oddej ich do bibliotyki. Tam sie jeszcze mogōm komu sprzidać a ciebie przibydzie miejsca w dōma.
A teroz pora ciekawostek ze świata bibliotyk!
Nojciekawsze bibliotyki świata
Brazylijŏ – Bibliotyka Real Gabinete Português de Leitura w Rio de Janeiro
Zaliczano do jednej z 10 nojpiykniejszych bibliotyk świata. Dzisiej w zbiorach tej zocnej bibliotyki je już małowiela 350 tysiyncy ksiōnżek. Wspaniałe wnętrze olśniywo a tysiōnce ksiōnżek usŏdzo sie na drzewianych fachach siōgających aż po ôrdeki. W bibliotyce idzie tyż trefić na pōmnik ze srebra, kości słoniowej a marmuru i ku tymu paradny, epny żyrandol oświetlajōncy czytelnia. Szumno to bibliotyka!
Czechy – Bibliotyka Narodowo Klementinum w Pradze
Do barokowego budynku bibliotyki idzie leko trefić – siydziba je na Starym Mieście podle Mostu Karola. Bibliotyka mo interesantno kolekcja globusów i zygŏrów astrōnōmicznych a na ôrdekach som namalowane gryfne freski ze świyntymi i patrōnami Klementinum.
Chiny – Bibliotyka Narodowo w Pekinie
Nojwiykszo bibliotyka w Azji i trzecio na świecie jak sie rozchodzi o wielkość! Idzie tam idzie znejść najznamienitsze dzieła roztomajtego zortu, choby yny antyczne buddyjski manuskrypty eli cynne ksiyngi z czasów starożytnych dynastyji.
Irlandyjŏ– Bibliotyka Trinity College w Dublinie
Nojwiykszo bibliotyka w kraju z końca XVI wieku. Idzie jom fajnie pozwiedzać skuli tzw. Long Room o 64 metrach długości – je to nojwiyksze pomieszczyni bibliotyczne w Europie! W tej piyknej bibliotyce idzie sie też natrefić na harfa Briana Śmiałego, kiero po dzisiej widnieje w herbie Irlandyje. Jeszcze z ciekawostek – uczelnia Trinity College była piyrszōm w Angliji kiero dała przizwolyni na nauczani kobiet.
Niymce – Bibliotyka miejsko w Stuttgarcie
Werci sie obejrzeć bibliotyka jak kiery przaje baukunsztowi, aji w nocy kej budynek je szumnie ôświetlony tysiōncami świateł. Miejsce zadziwio ciekawym wnętrzym i nikogo nie łostawi obojętnym. Ôzim piynter epnego gmachu wypełnionych po gipsdeki ksiōnżkami a na samym wyrchu punkt widokowy na cołki Stuttgart – pozaglōndać se na miasto z wyrchu to je mus!
Bibliotyki – dziwolągi
Kolumbijŏ – Biblioburro (Bibliotyka na yjzlu)
Co tu dużo godać, ôbejrz jako to wyglōndo:
Kraków – Bibliotyka do bezdōmnych
Akcja wywiōnzała sie po inicjatywie co była przōdzij – Zupa na Plantach – kaj rozdowali bezdōmnym ciepłe jedzyni. Jedyn z poniywiyrŏków zacznył sie wypytywać o ksiōnżka, kiero akurat miała ze sobom jedna z wolontariuszek. No i tak pojawiyła sie idyjŏ! Wiyncy o tej zocnej inicjatywie tukej.
Czy wiysz, że twój mózg skłodo sie w 75% z wody? Jak sie odwodnisz, mózg jakoby sie kurczy. Nie bez prziczyny tela sie godo o tym, jako to pici wody zocnie wpływo na człowieka. Kejsik o wodzie pisałach tukej a dzisio kapka rozwijōm idyjŏ.
Amerykońscy uczyni wysztudyrowali, że szkolorzōm co rano prziszli na sprawdzian kapka odwodniyni, gorszy poszło niż tym, co przed lekcjōm dostali szklonka wody
Mało tego, nawodniyni wpływo na samopoczuci. Jak mało pijesz to mogesz sie pryndzy poczuć synny i zmorzōny. Brakuje ci energie i mosz miszōng we gowie? Wypij szolka wody! W badaniach wyszło, że już w pora minut po wypiciu wody wraco jasność myśli i zmachani sie zmniejszo. Czamu? Woda trefio dyrekt do krwiobiegu i beztuż gibko sie absorbuje do organizmu człowieka.
No ja, ale woda je tako cniwo i ganc bez szmaku… Trza by jom kapka uroztomajcić coby sie lepszy piyło! Dociep świyżych warzyw eli ôwoców a jak praje nic ni ma pod rykōm to mrożōne bodzimki, maliny abo jagódki. Mogesz też wciepnyć plasterki zezwora, ôgórka, laska cimtu eli listka miynty. A co powiysz na kōnski mandarynki z listkami bazylie? A jak już rychtyk ni mosz razinku nic świyżego to wlyj pora kapek zagęszczonego zoftu i fertich.
O czym eszcze dobrze pamiyntać?
Lepszy pić myni a co chwila, niż oroz wyduldać cołko szolka wody. Pij po leku, tak coby se nie wypłukać soli mineralnych z organizmu.
Nie pij wody jak jysz bo rozciyńczysz se soki trawiynne i wszysko sie bydzie pomalszy trŏwić.
Średnio zalecano ilość napojów (nie yny wody) to je 4 do 7 szolek do kobiyt i 6 do 11 do chopów. Przi czym jak je hyc abo praje miołeś forymny tryning to te ilości mogōm nie styknyć!
Bajtel mioł swój plac przi chałupie, moc kamratów i gowa pełno idyjŏw jako sie tu zocnie bŏwić pod chmurkōm. Dycki było moc uciechy i kupa larma! A co taki rojber wyrobioł na placu? Ano roztomajte rzeczy!
Synki zowdy miały fest we zocy fuzbal. Jak yny nie padało to szpile szły dziynnie na szpilplacu bo kożdy chcioł być sławnym fuzbalerym. Nikiedy szły wety o to kiery wygro, dycki kieryś sie fest majtnył skuli krziwych girów i zowdy kieryś sie klojznył i było ała. Ale nojprocniejszo było uciecha jak kiery dobrze kepowoł i szczyloł gole gowōm! Taki to se narobiył famy i zocy na placu.
Dycki zocno była tyż klopsztanga. Muter zowdy tam klepała tepich ale jak yny klopsztanga była fraj to zaros dziecka sie ślatywały na kunsztiki. Hoł ruk!
Bajtle fest przały tyż huśtaczce. Yny trza było se dać pozór bo nikiedy tako huśtaczka sie kolybała na kożdo zajta i szło se narobić rychtyk krziwdy jak taki klamot sie łobalył na zola.
Szlojder! Kożdy szanujōncy sie chachar mioł porzōndy szlojder i uzbrojony w kizole rajtowoł za kotami. Zamożniejsze gizdy miały tyż placpatrōny i wtedy to już ganc rygierowali na placu.
Jak na placu była zandkastla to dziecka brały ajmerko, szipka eli stary babownik i heja do piosku!
Kiejsik nie było tela graczek co teroz beztuż trza było trocha pokombinować skōnd wytrzasnyć jaki klamot. W zandkastli szło robić roztomajte formy kańciate, baniate eli taki bardzi plaskate. Dycki wszysko było szagowite ale smolić to, nojważniejsze że sie szło ganc fajnie umarasić i na chwila poczuć choby talyntny inżinier.
Moc uciechy było tyż na karasolu i przi zukaniu na ruszbanie. Jak na placu było kōnsek betōnu to sie gzuło na roleru, rolszułach eli pyndalowało sie na kole. Nieroz kiery prasknył na zola i ślimtoł ale roz dwa sie podmuchało na bolawe i dali go, nazot rojbrować! Żodyn nie chcioł coby go przezywali ciućmokiym! A we maju dycki sie chytało majkifry. Trza było mieć szkrobaczka i krauza a tyn co nachytoł nojwiyncy chruściŏków wygrywoł!
Na takim placu przitrefiały sie nikiedy jaki haje, łostudy ale tyż i piyrsze dziubki, podciepywało sie libesbrify i chodziyło sie na zolyty. Dziecka były zdrowe, uśmiychnyte i żodyn nie wiedzioł co to je alergio. Wszyjscy dycki chceli być na lufcie a nie siedzieć nad kańtyczkami. Piykne to były czasy na klopsztandze!
Brzmi cołkiem tajemniczo a wszyjscy by chcieli właśnie tak sie czuć – szczynśliwie. Ale tak po prowdzie, starać sie być szczynśliwym je choby starać sie kimnyć w nocy – czym bardzi próbujesz tym gorszy to idzie. Moc czasu zmitrynżyłach na rozkminaniu czy jo aby tak rychtyk jeżech szczynśliwo? A jak ni to czamu? Aż jednego piyknego dnia pedziałach se że to smola! I zamiast starać sie to wszysko na siyła wysztaunować, niechałach rozmyśliwania. Jakoch do tego doszła?
1. Słowo szczynści podmiyniyłach inkszymi okryślyniami: pozytywni ludzie doobkoła, śmiyszno godka z kamratami, świyży luft w górach, spokojno szychta w korpo, zocny tryning po kierym mie wszysko fajnie boli.I jak to wszysko zebrałach do kupy to mi wyszło, że tak jak je teroz, je nojlepszy!
W mieście to je roztomajcie, dycki moc sie dzieje i sie nikomu nie cni
Je to ganc inkszo rzecz niż tako spokojno wieś kaj wszysko sie wydarzo bardzi po leku. W mieście trza dować pozór na autoki, krojcoki i ampele bo jak kogo taki auto potrōnci to eli idzie trefić do lazaretu. W mieście je kupa butlu i ciżby ale tak rychtyk to żodyn sie nawzajym nie zno. A już sōmsiŏdów to sie ganc nie kojarzy. Mało kiery wylazuje na plac pod sztokowiec beztuż ciynżko ludzi rozeznać.
W cyntrum zowdy brakuje parkplacu i policaje yny cichtujōm coby wlepić sztrŏfa jak kiery stanie ôpacznie. Na szczynści po miastach rajzujōm autobusy i idzie swojigo autoka ôstawić pod familokiym i ciś kōmunikacyjŏm miejskōm.
Yny trza mieć baczyni na sztelach coby nie wlyź do jakigo autobusa co poradzi wywiyź w ganc inkszo zajta. A jak kiery po mieście jeździ na kole to musi miarkować na guliki, żłobiny, wysoki borsztajny i glajzy od sztrasynbanów. Przkopyrtnyć sie na kole w mieście to ni ma fajno rzecz.
A do tych co dycki chodzōm piechty urzyndy rychtujōm promynady, parki ze strōmami i banki coby se zicnyć i pozaglōndać trocha na zielone. A bajtle mogōm se zocnie porojbrować na szpilplacach.
Z miasta leko idzie wandrować we świat, styknie iś na banhof i nie być za nieskoro na swój cug. W wiykszych miastach som tyż fligerplace beztuż idzie rajzować rychtyk daleko.
Miyndzy familokami je kupa interesantnych rzeczy do ônaczynio
Jak kiery mo ptoki i grajfki to dycki znejdzie se co do sia. Idzie iś do tyjatru, do galantnej restauracyje abo do szykownego kafyju na zista i latte. Jak kiery lubi tańcować to zowdy znejdzie jaki zocny fajer w fajnym szynku. W miastach je coroz wiyncy kaufhausów, beztuż ci co som radzi sztramskij łoblyczce, to se mogom w takich epnych gyszynkach łobsztalować rychtyk zocne lōnty.
W mieście som tyż szaberplace kaj idzie sprŏwić se świyże gymiza i łowoce. Tak rychtyk to tam idzie tyż kupić roztomajte klamoty ale dycki to je dojś niecherski, taki „chiński” beztuż lepszy to smolić a nie kupować haszpli.
I tak to sie kulo to życi w smyndzie, larmie i uwijaczce. Roztomiyłe miasto czy pierziński wypandów?
Pora miesiyncy nazot miałach korekcja laserowo wzroku i dotela kupa ludzi sie mie pytało czy sie to spłaco i czy rekōmanduja „taki ryzyko”
A jo na to że ja, rekōmanduja. Ale po porzōndku.
Zabieg miałach w czeskim prywatnym lazarecie w Ostravie, tukej dowōm link do jejich zajty kaj stoi moc roztomajtych informacyji. Na i cóż, piyrsze trza sprŏwnie przyjś badania i sie zakwalifikować. Wiynkszość ludzi ni mo z tym żodnych starości i nadowajōm sie pod laser 🙂 Cołki zabieg idzie pora minut, ganc długsze som te wszyski badania i tyczyni we doczkalni. Wŏżno rzecz – przōdzi jak bydziesz wybiyroł klinika to sie ich spytej jaki znieczulyni dowajōm ku zabiegu. Jo miała yny miejscowe, kropelkowe i to było trocha za mało…
Po zabiegu zaros jedzie sie du dōm. Piyrsze dni nie som nojfajniejsze ale już idzie poznać różnica w widzyniu. Pamiyntōm jak wylazłach na plac i wyraźnie widziałach jesiynne liści co pospadowały ze strōmow. Coś niezwykłego! No a potym już je yno lepszy 🙂 Przez piyrszy miesiōnc trza niechać kaj jaki ciynżkości – żodnych treningów! Ku tymu trza sie wstrzimać ze saunōm i basynym i zdŏ sie unikać klary. Frelki – ni ma smiyłowanio! Żodnych mazideł, tuszy i pociyranio ślypi. Trza wytrzimać miesiōnc bez sztafirowanio.
Robota mom przi komputerze i na korpo-szychcie byłach nazot we dwa tydnie po zabiegu
Trocha mie szterowało światło w biurze bo po zabiegu robi sie srogszo wrażliwość, ale teroz w pora miesiyncy do przodku już je lepszy. Ale i tak se dowōm pozór i jak ida w góry to bez zonynbryli ani rusz.
Wŏżno rzecz to je nawilżani ślypków – dobrze je zakraplać oczy, eli w pora miesiyncy po zabiegu. Ślypia som suchsze i trza mieć wiyksze baczyni niż przōdzi. Poza tym, bydziesz pod opiekōm lykorzi – do kliniki trza przijechać na trzi zoglyndziny – w tydziyń po, miesiōnc i sztyry miesiōnce po.
Jeszcze jedna rzecz – zabieg korekcji laserowej miała w tym samym prywatnym lazarecie moja szwestra – cwiling dwa i pół roku nazot. Siostrunia tyż je fest zadowolono, wzrok mo ganc dobry i wszysko je akuratnie. Nikogo do zabiegu nie namawiōm bo to je dycki ingeryncjo chirurgiczno ale tela ci powiym, że jo i szwestra som my żywymi przikładami że sie spłaco.
Terozki chopy majōm aż za tela roztomajtych fajnistych oblyczek
W gyszynkach w mynskich działach idzie trefić na co yny sie razinku zachce. No ale co tak rychtyk se mo łoblyc chop coby sie zocnie wysztiglować?
Ancug– co to je ancug to i gorole miarkujōm skuli sławnego wica o cugu i ancugu. W takim ôblyczyniu chop mo fest prezencjo!
Westa– ku ancugu idzie westa. To już je ganc szykowno łoblyczka ale tyż sie coroz rzadzij taki westy widzi u chopów. A szkoda!
Szaket eli tyż jakla – tymu żech je fest rada! Pora lot nazot jakle zrobiyły sie modne i tak już sie ôstało do dzisio. W gyszynkach tego je moc – i paradne na wiykszy fest i taki bardzi na co dziyń na korpo – szychta. Chopy poradzōm pod tako jakla oblyc ajnfachowo treska i tyż bydōm szykownie wyglōndać. Bo szakety to je zocno rzecz!
Hymda z kraglym – musza pedzieć że u karlusów mom słabość do kaj jakich hymdów. Jak se jaki karlus łoblecze tako zocno koszula to aż szpas pozaglōndać!
Binder– jak chop idzie na jaki weselicho to binder to je mus!
Maszka– na szczynści maszki nie som za fest widziane i nie dziwota – ani to mynski ani fajniste. Binder je ganc lepszy i dostojniejszy. A maszka to se może baba we włosy zaplyść i szlus.
Lakszuły– som we wercie jak yny sie za fest nie blyszczōm. Świat to widzioł coby chop mioł lakszuły co sie blyszczōm jak krisbaum bez świynta! Matowe som blank fajniejsze.
Zoki– nojlepszy czorne eli szare. Kolorowe jak z knipsy we wyrchu to lepszy ni, no chyba że robimy jaki wice i błozny.
Fojercojg– tak rychtyk to ni ma łoblyczka ale beztuż że chopy rade kurzōm cygarety, trza było o tym pieroństwie spomnieć. Jak sie idzie na jako maszketno impreza to dycki dobrze mieć porzōndny fojercojg coby petów nie podpolać bele czym.
Moja natura wandrusa dycki nie do mi se żyć po leku. Jednako kajś gzuja i nie umia zasztopować. Ludzie dycki godajōm że nie lubiōm rychtować wandertaszów na rajza. Mie sie eli to podobo! No a rajzować idzie roztomajcie, dali, bliży, autokiym, cugiym, fligrym, na kole abo czym sie yno wyforszteluje! Jo nojbardzi przaja fligrōm, zaros sam wytuplikuja czamu.
Rajzy autokiem
Wygodliwie ale przi długszej jeździe sie mierznie. Zowdy dobrze jechać do kupy coby sie zamiyniać za kyrownicōm i robić tak, coby roz jedyn se dychnył a potym zaś drugi był dran. Dycki fajny zwyk to zabiyrani stopyroków. Tacy ludzie czynsto rozprawiajōm o ganc ciekawych rzeczach i idzie sie kupa nowego wywiedzieć. Wtedy tyż ształy na drodze som znośniejsze bo je do kogo gymba otworzyć i czas gibko zleci. Eszcze jedna rzecz – hot dogi na tanksztelach… Mniam! Dycki nie jym takigo pierziństwa ale na rajza nikiedy robia se dyszpynza.
Rajzy cugiym
Coroz myni ludzi rajzuje cugami ale trza pedzieć że cug to cug! Takigo klimatu jak tam to nie uznosz w polskim busie czy inkszym lux ekspresie. Piyrsze co to na bansztajku trza być o czasie. Cugi lubiōm być opóźnione ale tyż nie zowdy. Potym w takim cugu w kupyju mogesz se wygodliwie roztoparczyć, rajzyntasza wciś do skrytki nad gowa i zaglōndać jak sie miyniajōm landszafty na ôknym. Ale pamiyntej! Jak sie wybiyrosz kaj fōrt daleko to nie rajzuj bumelcugiym bo pryndko nie zajedziesz…
A jak sie rozchodzi o landszafty, to nojlepsze i tak som ze fligra
Rajzy we lufcie to je coś czymu nojbardzi przaja. Nie mierzi mie że je mało miejsca, co chwila mie kieryś szturcho i chaziel malućki. Dycki we fligrze czuja że oto rajzuja kajsik daleko i zaczyno sie zocno przigoda! Eli już na fligerplacu je zwiedownie bo idzie trefić na rychtyk ciekawych cudoków z cołkigo świata. To som fajne rajzy!
Rajzy na motorcyklu
Trocha sie tak najeździyłach i stwierdzom, że długszo szosyjo ni ma na mie. Piyrsze co to w krziżu zaczyno łomać, kolana ciyrpnōm od bezruchu i człowiek cołki je jakiś taki bolawy. A pod wiela sie jeździ po Polsce to dycki je zima i czynsto padze beztuż ni ma to mój najulubiyńszy knif na rajza. Monej to trzidziści lot robi już swoji 😉
Tak szlabikuja o tych rajzach i zaros chyba se kupia jaki bilet we świat. Wandrus czymś musi żyć! Ty tyż nie zetwej na nic – rajzuj, odkrywej, żyj!
Momy pojszodek zimy beztuż tyj je fest we zocy. A ze przidówkami to już ganc zocno rzecz. Dziyń bez tyju? Ni ma mowy!
Zezwór
Wspaniały korzyń kiery sprawi, że cołko zima nie bydzie Cie sie imać żodno ryma ani kuckani. Zezwór działo wzmacniajōnco i prociw przeziębiyniowo a ku tymu zocnie rozgrzywo. Dycki kupuja korzyń ale lubia tyż gotowy tyj imbirowo-miodowy. Zezwór mo moc kaj jakich fajnistych właściwości o kierych szlabikowałach tukej. Fest polecōm jak sie chcesz ôstoć zdrowy!
Miód
Zocny medykamynt ale trza pamiyntać o regularności. Jak chcesz sie ôstać zdrowy i mocny to łeżka miodu dziynnie to je mus. Drugo ważno rzecz to doczkać aż tyj trocha ochłodnie, jak wkidniesz miód do wrawej wody to psińco dobrego sie z niego ôstanie. Miodzik dodowōm tyż do wody z cytronōm. Na wieczór rozpuszczōm miód w przechłodnytej wodzie – bez noc fajnie wydzieli wszyski procne enzymy. No a rano dolywōm ciepłej wody no i fertich.
Masło i sól – tyj tybetański
Do narychtowanio tego energetycznego tyju bydymy potrzebować Pu Erh, mlyka, masła i soli. Nie byda tu szlabikować jako uwarzić tyn tyj, zawczasu odsyłom do szpecjalistów. Tyj tybetański mo specyficzny szmak i nie kożdymu sie przipodobo ale mie sie to nawet pozdało dobre 🙂 Tyj z Himalajów procnie rozgrzywo i sprawio że długszy czas idzie utrzimać tymperatura ciała. Coś cudownego do takigo zmarzloka jak jo! Tym bardzi że sztyjc żech je w gangu i dycko potrzebuja moc energie. No a drugōm rzeczōm, przi duldaniu takigo tyju zdo mi sie chobych była nazot w Nepalu 🙂 Wspaniałości!
Przyprawy korzynne – goździki, kardamon i cimt
Aromatyczny tyj to je coś czymu fest przaja, od razu mi sie humor poprawio jak se powoniōm korzynnych woniōczek. A z tych trzech nojlepszy je cimt – pobudzo krążyni krwie beztuż problym zimnych szłapek już mie tak nie szteruje. Polecōm!
Suszone owoce – żurawina, malina, jabłka
Jo se dycki susza skórki z jabłek i wciepuja ich do tytki z tyjym coby mi to fajnie przeszło aromatym jabłka. Jak mie nańdzie to dociepna tyż żurawina ale już tako ususzono z geszeftu. No a maliny bez zima? Czamu ni! Dycki idzie sie poretować mrożonkami.
Dobre, dojś szlabikowanio, ida se narychtować jakigo rozgrzywajōncego tyju na tyn zimowy wieczór. Mniam!


text:
Na film wybrałach sie w babskim towarzystwie ale mi sie zdo że lepszy by było iść z chopym. Jak obejrzysz film to sie kapniesz czamu 😉
Ale do rzeczy. Mi osobiście film doł do myślynio.
Wisłocko okozała sie babkōm z niezłomnōm wolōm kiero nigdy sie nie poddowała choby miała kupa niecherskości w życiu prywatnym
Socjalizm kompletnie nie sprzijoł kaj jaki edukacji seksualnej i wszyjscy sie tego tymatu boli jak dioboł święconej wody. Ale figa z makiym – Wisłocko była kobitkōm fest charyzmatycznōm i zdeterminowanōm. Jak rewolucja to rewolucja! Odmawiajōm pomocy w jednym miejscu? Trza popróbować w inkszym. Ku tymu Wisłocko miała moc dystansu do sia i do ludzi a poczuci humoru też fajnacki – nikiere teksty rozwalały mie na łopatki i chichrałach sie jak pofyrtano.
Za wiela ci tu nie byda rozprawiać, nojlepszy jakbyś sama poszła na film.
Wspiyrejmy polsko kinematografia, zwłaszcza jak filmy som dobre
A tyn taki je! Nie bydziesz żałować żeś sie wybrała do kina.
To co, onaczysz bilet? 😉 Na zachętka wrzucom link do zocnej pieśniczki z filmu:


text:
Skupcie sie i czytejcie na głos: nojpiykniyjszo miyłosno historyjo. Ô kim pōmyśleliście?
Hyrskie miyłosne pory
Na isto spōmni sie Wōm ô Rose i Jacku ze “Titanica”, kerych ôddzieliła ôd sia (bezmaś) za mało mataczka. Abo ô tych, kerzi radzij pili krew jak woda – ô Belli i Edwardzie ze “Ćmiynio”. Niy? Tōż możnej gwiozdy z czasōw naszego liceum, bohatery pōmatlanej historyji gynau ze Manhattanu, Blair i Chuck? Abo wiecznie niyrod Werter i ôd niego frela Lotta? Fusbaler David ze babōm Victoriōm?
Tak po prowdzie to Wasze ôdpedzynie bydzie zoleżne ôd tego, wiela mocie lot, na jakie zaglōndocie filmy i jakie czytocie ksiōnżki. Ôd tego, czymu przajecie. Ôd Waszyj wrożliwości i smaku. Ôd tego, kerych szauszpilerōw i fusbalerōw mocie radzi i w kerych bohaterōw sie wczuwocie. Tōż we sznupaniu za “nojpiykniyjszōm miłosnōm historyjōm” niy ma cweku, lepsze tukej bydzie pytanie „Jako je nojbardzij znano miyłosno historyjo?”. A ôdpedzynie na takie pytanie, śmi już być yno jedne.
Werōna – miasto ôd Romea i Julie
Szekspir niy mōg pokozać tragedyji swojij hyrskij miyłosnej pary we inkszym mieście jak Werōna. Ajnfach niy mōg. Nikaj Julia i Romeo – bo ô nich sie tukej cołki czos rozłazi – niy spasowaliby tak, jak we tym italijskim mieście.
Land, w kerym wyōnaczyło sie słowo „romans”? Je. Cudny, rōmantyczny baukōnszt? Je. Wōnskie drōgi i eki, za kerymi skukane sōm tajymnice ciecioszkōw? Sōm.
Okrōm tego fol kafyjōw i szynkōw, w kerych po leku idzie zaczōnć zolycić i gryfne kościoły, w kerych zolytnicy mogōm
poprzepraszać za swoje miyłosne grzychy sie hajtnyć. Jak by na Werōna niy kuknyć, to te miasto je nafolowane przōniym.
Atrakcyje Werōny
Skuli ciepłych farbōw stawiyń i bliskości nojzwiedowniyjszych szteli, cołki dziyń szpacyrowania po Werōnie je bardzij fajrowaniym jak fizycznōm aktywnościōm. I na tym sie we Werōnie skupcie. Na tej szpecjalnej ajnfachowości miasta. Bojka.
Jedyn dziyń starczy, jak keryś naprowda lubi potyrać. Podle nos dwa dni w Werōnie bydōm perfekt. Idzie wtynczos w pokoju pomaszkecić, zjeś gynialne gelato i inksze szpecjały italijskij kuchnie, ale i po leku wejrzeć se na główne atrakcyje turystyczne – chałpa ôd Julie ze hyrskim balkōnym i werōńsko Aryna (wyglōndo choby rzymski amfityjater i sztyjc cosik sie tamek pocho).
Podle nos we wercie je jeszcze zōnś na place delle Erbe, dei Signori i Bra, ku tymu ôbadać Castelvecchio, Most Scaligero i Katedra. Reszta to już podle smaku i tego, wiela mocie czasu. A! I kōniecznie ciście na kafyj do Borsari. Skuli idyalnego brōnotnego napowku i wyjōntkowego strzodka. Naprowda trza wlyź.
Werōna – do spamiyntanio
Na ajntryt na balkōn ôd Julie trza udać 4€ – kupcie se lepij wiyncyj lodōw 😉 Abo udejcie na miyjskim torgu we samiuśkim strzodku Werōny.
We tōrze Arco della Costa idzie uwidzieć epne ziobro. Godo sie dwie historyje ô tej wielorybij kości. Podle piyrszej, kość sfurgnie, jak pod ôbłōnkiym przyndzie persōna, kero nikyj niy ôcyganiła. Podle drugij, ziobro gichnie ô zol, jak we tōrze stanie już wydano dziywica…
Z Werōny do Mediolanu je 160km, a do Wynecyji – 115km, tōż werci sie wybrać tydziyń wolnego i szafnyć wszyjskie trzi miasta ôroz.
Na sōm kōniec cosik richtich zwiedownego. Ôkazuje sie, że Szekspir, autor “Romea i Julie” nikyj we Werōnie niy bōł! Znoł miasto yno ze ôpowiadań i rozprowek. Wy niy zrōbcie czasym feleru takigo, jak Pōn William. Niy kōńczcie przigody z Werōnōm na przeczytaniu posta, yno na mus ciście, jak yno bydzie przileżytość. Na zicher bydzie sie Wōm podobało.
Zewnątrz Werony nie ma, nie ma świata,
Tylko tortury, czyściec, piekło samo!
Stąd być wygnanym, jest to być wygnanym
Ze świata; być zaś wygnanym ze świata,
Jest to śmierć ponieść; wygnanie jest zatem
Śmiercią barwioną. Mieniąc śmierć wygnaniem,
Złotym toporem ucinasz mi głowę,
Z uśmiechem patrząc na ten cios śmiertelny.
[Szekspir, “Romeo i Julia”, akt III, scena III]
Jako podobo Ci sie Werōna? Pasuje do “Romea i Julie”?
Możnej mosz jakie spōminki z Werōny? Napisz we kōmyntorzu!


text:
8. junija
8. junija abo 8. smažnika je 159. dźeń gregorianiskeje protyki (160. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 206 dnjow hač do kónca lěta.
PodawkiWobdźěłać
NarodninyWobdźěłać
- 1758: Jan Zygmunt Bjedrich Šyndlaŕ – delnjoserbski farar, spisowaćel, wudawaćel, zakitowar serbstwa
- 1924: Josef Bláha – čěski dźiwadźelnik
- 1932: Měrćin Salowski – serbski farar, spisowaćel, redaktor a wudawaćel, Maćicar
WumrěćeWobdźěłać
- 1741: Jan Pjech – serbski farar, spisowaćel, nabožinski prócowar
- 1991: Wilhelm Szewczyk – pólski spisowaćel a přełožowar serbskeje literatury
Swjate dnyWobdźěłać
- katolski: Helgi
- ewangelski: Augusta Francki


text:
Ônskigo razu było se dwajścia piyńć ołōwianych żołnierzyków a wszyjscy byli urodzyni z tej samej, starej łeżki
Brōń trzimali na ramiyniach, głowy sztywno uniesione, a obleczyni byli w szumne, czerwiōne abo niebieski mōndury. Jednego dnia trefiyli do bogatego dōmu, na gyszynk do małego bajtla. Młody rozwiertoł paczka i rōd był co niemiara! Od razu ustawiył wojŏków w ordōngu na stole i wtedy sie kapnył, że jedyn żołnierzyk to był jakiś opaczniok – mioł yny jedna noga bo był ostatni do odlywu i na drugo szłapa już nie stykło ołōwiu. Ale bajtel skuli tego jeszcze bardzi mu przoł.
Na stole miyszkało tyż kupa inkszych graczek, ale nojgryfniejszy był zomeczek z wieżyczkami i wspaniałym ôgrōdym. W zomeczku miyszkała piykno baletnica o alabastrowej gymbiczce. Wojŏkowi wiela nie trza było, zakochoł sie migiym w filigranowej, ślicznej paniynce. Jednej nocy, jak wszyjscy ludzie w dōma poszli już spać, graczki narychotwały se wesoły fajer, dziadek do ôrzechów skŏkoł jak oszalały, żołniyrze bowiyli sie w wojna, a misie tańcowały doobkoła stoła. Yno wojŏczek stoł i poziyroł cołki czas na swoja paniynka.
Ôroz ku żołnierzowi prziszoł szpetny czorny dioboł i zacznył go szterować. Yntlich wojŏk kozoł mu pońść weg i dioboł sie ganc zeźlył.
Rano sie porachujymy, żołnierzyku!
Nastympnego dnia bajtel postawiył swoigo ulubionego wojŏczka na ôknie, coby se pozaglōndoł jak fajnie świyci klara
Na nieszczęści ôroz zawioł wiater i żołnierzyk wypod bez ôkno! Młody polecioł go chledać, ale nie znoloz go nikaj i ze ślimtaniym prziszoł nazot do dōm. Wojŏk leżoł strapiony podle beszōnga, aż prziszły dwa rojbry i zaczły sie pośmiywać z żołnierzyka. Yntlich narychtowali mu łódka ze starego cajtōnga i puściyli z nurtym wody z rynsztoka. Chichrali sie przi tym fest, a biydny wojōk mało nie świtnył ze starości! Ale mina dali mioł niewzruszono, blank nie doł po sia znać, że mo strach.
Ôroz żołnierzyk wpōd do gulika – zdało mu sie, że już je fertich i żałowoł, że nie wyznoł ślicznej paniynce co do nij czuje. Łódka belōntała sie na wszyski strony i wojōk mało co nie wypod, ale dali dzielnie trzimoł broń na ramiyniu i pocieszoł sie, że te mecyje ni mogōm przeca trwać wiecznie. Jakby tego było mało, w rynsztoku trefiył na epnego szczura, kiery zrobiył gromki larmo:
Zaros sam pokozuj paszport, bo jak ni to cie utopia!
Wojŏk fest ścisnył broń na ramiyniu i pomknył gibko z wartkim nurtym wody. Szczur zgrzitoł zębami i fuczoł za nim, aż yntlich zostoł kajś ze zadku i straciył sie żołnierzykowi z ôczu.
Ôroz wojŏk se doł pozór, że łódka sie rozpaduje – cajtōng już ganc przemoknył i zacznył tōnyć
Żołnierzyk plōmpsnył do wody i byłby sie utopiył, ale dopadła go epno ryba i połkła w całości! W bachorzu ryby było ćma i fest ciasno ale wojŏk nie chcioł sie poddać i dali trzimoł głowa wysoko uniesiono, a co! Yntlich ryba złowiyli rybŏki, sprzedali jom na torgu i żołnierzyk trefiył du dōm, kaj był przōdzi na stole z graczkami! Cuda i dziwy sie nikiedy dziejōm na tym świecie! Kucharka zaniosła go pokozać reszcie familiji i wszyjscy sie dziwowali jako to sie znojd nazot biydny wojŏk. Postawiyli go na stole podle inkszych bawidełek i żołnierzykowi o mało płaczki nie poleciały ze wzruszynio jak dojrzoł swoja gryfno paniynka.
Dziwali sie tak na sia, ale żodyn nie padoł ani słowa. Aż prziszeł bajtel, kierymu wojŏczek już sie ganc nie podoboł. Wciepnył go do ôgnia w kōminku i biydny żołniyrz zacznył sie topić w płomiyniach! Było mu fest gorko, ale dali trzimoł swoja broń i ani myśloł spuścić głowa! Gorsko wysztaunowoł, że to musi być jako klōntwa złego dioblika co prześladowoł żołnierzyka eli po telkim czasie… Ôroz zawioł mocny wiater i porwoł śliczno dziołszka ze kraja stoła prosto do ôgnia, ku roztomiyłymu wojŏkowi. I tak oba sie stopiyli we hajcōngu.
Rano jak służōnco wygarniała hasi z kōminka, znejdła małe ołōwiane serduszko, bo yno tela zostało z dzielnego żołnierzyka.


text:
Do rjadu sto wustajerjow na lětušich wikach Nawi přichoda w Budyskej powołanskej akademiji (BA) słušeše posłužbowe předewzaće Infotech, załožene před 25 lětami w Zhorjelcu. Wone słuša do kruha nawjedowacych předewzaćow po cyłej Sakskej a Braniborskej w branši.
Budyšin (CS/SN). Sebastian Michel z Budyšina, kiž je předewzaće na tudyšich wikach zastupował, bě sam na Budyskej BA studował. Předewzaće Infotech je partner za praksu za tele kubłanišćo, a to mjeztym 15 lět. Dobre zwiski wudźeržuje Infotech tež ze serbskimi institucijemi. „Instalujemy soft- a hardware kaž tohorunja internetne zwiski za Ludowe nakładnistwo Domowina a za Załožbu za serbski lud“, wón rozłoži. W pismach su serbske znamješka drje předinstalowane, ale wone so do mejlowych adresow zatwarić njehodźa. To pak za wšitke pisma z wosebitymi znamješkami płaći. Na stejnišću Infotech je so 17lětny Tim Große rozhladował. Šuler Wojerowskeho Leóna Foucaultoweho gymnazija chce po maturje w IT-branši dale wuknyć.


text:
Tež hdyž přihoty dźěći na prěnje swjate woprawjenje w serbskich katolskich wosadach wokomiknje wotpočuja, je w LND před krótkim dołho wočakowana kniha »Moje prěnje swjate woprawjenje« wušła. Je to wosebitostka za katolske dźěći w serbskej rěči – album jako dopomnjenka na wažny měznik w žiwjenju křesćana. Što stawa so na Božej mši? Móžu nawuknyć so modlić? Kak Boha narěčeć? Kak mi Jězus pomha, być dobry čłowjek? Móžu Jězusowy přećel być? Što je zakład woprawdźiteho přećelstwa? Na tute prašenja nańdu młodźi wužiwarjo wotmołwu runje tak kaž skići jim spodobnje wuhotowany album dosć městna za swójske zapiski a fota wo swjedźenju kaž tež dwustronske wumolowanki.
Publikacija je z rjadu YOUCAT, wo přełožk z němčiny je so Herta Delanowa postarała.


text:
Zamlůng na ôperacjo Alana bydzie bez cołki czos VI Biegu po Moczkę i Makówki.
Alan urodziůł sie 25 maja 2016. Niýstety mo ôsobliwo niýmoc kostnego układu zmianowano Fibular hemimelia – (FH). Znaczy to, co niý mo kości strzałkowyj a kość piszczelowo mo krůtszo. Beztůż potrzebno je ôperacjo, na kero szporuje jego familjo.
Jeszcze nim sie Alanek urodziůł, dohtory pedzieli, co trza bydzie amputować, jednako familjo, sie niý poddowo.
Inksze problymy kere mo Alan to:
- krůtszo prawo noga ô 5,5 cm,
- niýstabilnoś rzepki,
- niý mo 3 palcůw przi jednyj nodze,
- szpotlawy fus,
- szpotlawy staw skokowy a kolano,
- krůtszo prawo kość udowo.
Alana czeko pora ôperacji. Piyrszo musi być w wieku miyndzy 1,5 a 2 latka. Je łůna zmianowano SUPERankle, we keryj wydłuży sie kość piszczelowo ai wsadzi płytka do kości udowyj do korygowanio szpotlawości. Dostanie tyż stabilizator do kolana. Nostympno ôperacjo musi mieć we wieku 4-6 lot a potyn we 9-12 lot. Jednako jako spůminajům rodzice, teroski wożno je ta piyrszo ôperacjo. Majům dwie możebności – na Florydzie u Dr Paleya abo we Polsce.
Wiyncyj informacyj snojdziecie na: http://rycerzeiksiezniczki.pl/kids/alan/
Wierzymy, co kożdy mo dobre serce, a beztůż proszymy ô spůmoga dlo Alanka!


text: Wulki nawal na jězdźenki za jeno dźewjeć eurow – po podaću Němskeje železnicy je sej mjeztym wjace hač sydom milionow (potencielnych) pasažěrow tajkile tiket kupiło – pokaza, zo je wulkemu dźělej wobydlerstwa wěsty, spěšny a spušćomny transport wažny a zo je so naposledk tola hišće wěste ekologiske wědomje přesadźiło. Nažel je tele wuprajenje skerje wuraz zbóžneho přeća dyžli wotbłyšć woprawdźitosće, a to hnydom na wjacorych runinach. Wulki nawal mjenujcy předewšěm pokaza, zo je móšeń nadal najwažniši faktor w runicy přiwabić ludźi a w najlěpšim padźe trajnje přeswědčić. Wšako smy wšitcy wulce a rady swarjeli, jako bě naraz móžno, za podobnu płaćiznu mjenje abo bóle atraktiwne turistiske cile po cyłej Europje docpěć. Lětadła wostawachu přiwšěm połnje wobsadźene, byrnjež často šarm sardinkoweje konserwy (z wida rybičkow) wuprudźowali.