text:
Turjej
Turjej (nimski Tauer) jo gmejna w bramborskem wokrejsu Sprjewja-Nysa. Lažy na pódpołnoc wót Picnja w Dolnej Łužycy a ma 762 wobydlarjow.
Geografija[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Strony gmejny, kótaryž teke Šejnejdu ma, wobgroźijo 41,91km² płoninu. Tam bydle wokoło 785 luźe. Wósoby schójźeńk dojśpijo Turjej a wokolnosć pśez bliske wulicone Maznikojske jazoro. Picańska strona słuša k spócetnemu wobcerkoju sedlišća Serbow. Cłonki gmejny woplěwaju serbiske tradicije.
Stawizny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Turjej se dej juž w 13. stolěśu zapalony byś, jo se naspomnjeł akle 1632 ako „Tawern“. Srjejź 19. stolěśa jo se wótměł wudrogowańska žwała do Awstraliji a Pódpołnocneje Ameriki. Teke wjele wobydlarjow z Turjeja su spušćili domownju.
Turjej se wuwijo k typiskej dłujkej wjas drogi. Pśi wobejem boku głowneje drogi móžo zatopjone grunty namakaś a dej lěbda druge drogi. Wósebnje wobnowjenje drogi a chódnikow jo pśipomocło k pólěpšenjeju naglěda jsy. Jo se teke nowa turnowarnja (2004) a hala za jězdźidła wognjoweje wobory (2003) twarił. Gósćeńc, kótaryž ja se natwarił 1910, se wužyjo hyšći ako centrum gmejny.
Šejnejda Wjas, kótaraž jo se zagmejnowała 1993, jo wobstojał 1742 ako „Ackervorwerk“
Kultura[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
W Turjeju dajo wjele kulturelnych a sportojskich aktiwnosćow, kótarychž wobydlarje mógu wužyś. Serbske tradicije a nałogi se woplěwaju w cełem lěśe. Wósebnje znatej stej zapust a kokot. Žeński nose typisku serbsku drastwu pśi swěźenju. Mimo togo dajo serbsku namšu w Turjańskej cerkwi. Zachadnosć se wuchujo z tym ale teke za pśibytnosć a pśichod jo se napórał.
2001 jo wótwórił „Christinenhof“ w Turjeju, źož swěźenje a swětosnosći kuždego parta móžo se pśewjasć. ? sawna a kjaglowanišćo spórajotej wódychanje a žorśik. Mimo togo wótměju pšawidłownje zarědowanje, kaž nalětne swěźenje a zmakanja rentnarja, tak až wobstoj wjelike kulturelne pórucenje za wšykne starstwowe klase.
Pśidatnje namakaš w Turjeju žywe žywjenje towaristwow, kótarež nic jano dobrowólnu wognjowu woboru, ale teke kupki młodostnych, Domowinsku kupku a žeńskecy chor wopśimjejo.
Sport[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wjas dajo teke wjele za ? Pódla towaristwow za balokopanje, kjaglowanje, billard, blidowy tenis a volleyball, dajo zgromadnosći za wuźarja a góńtwarje.
Turjej jo dobre wuchadnišćo za tury z kólasom w Picańskem kraju a někotare drogi wjedu samo do Błotow. Sćažka za kólasowarjow wjeźo direktnje do Maznikojskego jazora, kótaregož wódychanje a cystu wódu za wochłoźenje dajo. 32hektar wjeliki wódy jo wót pśiroźe pśewóstajonych lěsow wobedaś, źož se wupłaśijo pśechójźowanje. Což planujo dlejšy woglěd, móžo bungalow najmjeś abo se wusedni na campingowanišću a stanowišću.
Zajmnostki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wosobnje zajmnostny jo dom za rěd wognjowej woborje. Rědne twarjenje z torm ze zegerom wót 1896 a póbocnym pśitwarjom wót 1913.
Blisko jo něgajšny gósćeńc, kenž jo se twarił wokoło 1910 a źinsajšny źeń ako centrum gmejny wužyjo.
Dłujkozajtšny gmejny jo stary wětšnik. Su jano wuški zdźaržaś.
W nowembrje 2005 jo wótwórił domowniski muzeum. Móžo serbske drastwy a typiske źěłowe a domacnostne rědy woglědaś. Žywjenje wejsna ludnosć a serbske tradicije se wótbłyšćuju.
Cerkwja
Kulturelno historiski drogotnej jo cerkwja, kenž jo se twariła na kredency wokoło 1790. Twarjenje z wobchytanja a torm z wuzgibnjoneju hawbu a wětšownicu, kótarejuž jo se pyšniła z “DFS” a “1790”, stej daloko widobnej. Wokna pśi pódpołnocnem a pódzajtšnem boce su se wobnowili. Niski, mólujucy wjerch w nutśikownje a kšywo z ? stej zwětšego južo na spócetnu formu. Pśispomnjeśa gódny stej hołtaŕ prjatkowarnje a kśica z drjewa pśi kórbje prjatkowarnje 17. stolěśa. Stoły póchadaju z casa twarjenja. Mimo togo dej na kšasny zwón se pokazaś. Na momentane wugótowanje słušaju pśidatnje škla k dupjenjoju z napisom „Gottlob Friedrich Schmiedt ward getauft den 23. August 1792“ a dwě swěcnika prjatkowarnje z „C:F:S. 1790“ a „M.E.K. 1790“. Cerkwja ma teke zasej orgele.
Nožki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- ↑ Ludnosć w Bramborskej pó gmejnach dnja 31. decembra 2017 na statistik-berlin-brandenburg.de (XLS-dataja; 223 KB)
Wótkaze[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Baršć (Forst) | Bórkowy (Burg) | Brjazyna (Briesen) | Cersk (Tschernitz) | Derbno (Döbern) | Derbno (Schenkendöbern) | Dešno-Strjažow (Dissen-Striesow) | Drjenow (Drehnow) | Drjowk (Drebkau) | Feliksowy jazor (Felixsee) | Gatojce (Teichland) | Gołkojce (Kolkwitz) | Góry (Guhrow) | Grodk (Spremberg) | Gubin (Gubin) | Hochoza (Drachhausen) | Janšojce (Jänschwalde) | Jemjelica-Źěwink (Jämlitz-Klein Düben) | Kopańce (Neuhausen/Spree) | Łukojce (Wiesengrund) | Lěšće-Zakrjejc (Hornow-Wadelsdorf) | Móst (Heinersbrück) | Nysowo-Małksowy doł (Neiße-Malxetal) | Picnjo (Peitz) | Smogorjow-Prjawoz (Schmogrow-Fehrow) | Tšěšojce-Žymjerojce (Groß Schacksdorf-Simmersdorf) | Turjej (Tauer) | Turnow-Pśiłuk (Turnow-Preilack) | Wjelcej (Welzow) | Wjerbno (Werben)


c: text/html

text:
Demokratiskim gremijam tuchwilu lochko njeje skutkować
Kamjenc (UM/SN). Tuchwilu, hdyž je zetkanje wjac hač dweju wosobow w zjawnosći hižo chłostajomne, steja demokratiske gremije před ćežkimi rozsudami. Za měšćanske a gmejnske rady to mjenujcy woznamjenja, hač wuradźowanja přewjedu abo nic. Zhorjelc je posedźenje měšćanskeje rady a wuběrki města nachwilnje z radnicy do tamnišeje Hóńtwjerskeje kaserny přepołožiło. Tam maja wjetšu žurlu a kóždy radźićel ławku za sebje. Město Biskopicy a Budyski wokrjesny sejmik stej posedźenja wotprajiłoj. Při tym měješe wokrjes z Kamjenskej płuwarnju temu na dnjowym porjedźe, w kotrejž dyrbi nuznje rozsudźić.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gliwiczanie we fotografii odświyntnyj to je album z łopisami i komyntorzym do zdjyńć, je próbom zoboczynio, jak wyglondali chopy i baby miyszkajoncy we górnoślonskich Gliwicach (downij Gleiwitz). Pokozania jich, kiej "od-świynta" stowali przed knipsaparatym, coby sie pokozać inkszym, familiji i prziszłym pokolyniom.
Je to ksionżka o pewnyj zbiorowości, kiero miyszkała na pograniczu kultur, tradycji, godki i dosłownie (po 1922 roku) na pograniczu politycznym na G. Ślonsku.
Autor: Leszek Jodliński
Miynko okładka
Wiela stron: 150
Wydane bez: Wydawnictwo Azory
Dlo wszyjstkich


text:
Mjezynarodne zjednoćenstwo policistow IPA je z něhdźe 360 000 čłonami w 68 krajach najwjetše mjezynarodne powołanske zjednoćenstwo policistow swěta.
Wědu rozšěrić, so rozhladować, kak druhdźe dźěłaja, to je zaměr dalekubłanja w powołanju. 21 přisłušnikow Mjezynarodneho policajskeho zjednoćenstwa Němskeje International Police Association (IPA) měješe lětsa w awgusće móžnosć, kanadisku zwjazkowu policiju kaž tež chłostanske přepytowanja w regionomaj British Columbia a Vancouver dožiwić. Při tym su policajscy zastojnicy hesło zjednoćenstwa „servo per amikeko“ (słužić přez přećelstwo) zwoprawdźili: We wuskim zhromadnym dźěle mjez kanadiskej a němskej sekciju IPA zestajichu woni naročny program za dźesaćdnjowsku wuprawu.
Recensija romana Elki Lorencoweje „Machtworte“
Zo bě jeje mandźelski-basnik mišter słowow, wěmy – zo pak zamóže tež Elke Lorencowa pisać, to hakle nětko pytnjemy. Lětsa je w nakładnistwje Mitteldeutscher Verlag jeje prěni roman „Machtworte“ wušoł. Debit to, kotryž jenož hladajo na pózdni spisowaćelski comingout njepřekwapja, ale tež nastupajo putacu lekturu, kotraž wona čitarjej dari. Awtorka powěda wo swojim dźěćatstwje w Němskej demokratiskej republice, wo wulkej politice w holčacym žiwjenju.
Hižo 1988 bě Wuježčanka prěnje skicy teksta nakładnistwu Aufbau pósłała, po politiskim přewróće pak měješe zastaranje swójby prioritu. Město na swojim teksće je Lorencowa po tym na nowinarskich zdźělenkach města Budyšina dźěłała. Skónčnje, w starobje 59 lět, wona projekt znowa wožiwi, a mandźelski Kito Lorenc je wuslědk samo hišće takrjec „wotžohnować“ móhł, kaž wona w dodawku knihi přeradźa.


text:
Budyšin (CS/SN). Plan přichodnych štyrjoch lět steješe w srjedźišću wčerawšeho zetkanja dźěłoweho kruha za serbske naležnosće města Budyšina. Rozjimowali su předewšěm aspekty, kotrež chcyli do plana přiwzać. Wotpowědnje dołha bě skónčnje tež lisćina přećow.
Diskusija pak wujewi, što měli čłonojo přirady jako prěnje zmištrować. Tak chcedźa na wosebitym zetkanju 13. meje wuhódnoćić idejowu konferencu, kotruž běchu před lětomaj přewjedli. Dale chcedźa w blišim přichodźe zhromadny termin ze zamołwitymi měšćanskeho zarjadnistwa wujednać, zo bychu wo tym rěčeli aktualizować internetne strony, kotrež dyrbja w kóždym padźe tež w serbšćinje přistupne być. Na wobmyslenje nowinskeho rěčnika sprjewineho města Andréja Wuchta, zo wšak su přełožki drohe, skedźbnichu wjacori na to, zo je we Wojerecach serwisowy běrow, kotryž móhł nadawk přewzać. Přitomni tuž wobzamknychu, sej sobudźěłaćerjow přełožowanskeho běrowa za september přeprosyć.


text:
W Stróži pola Hućiny so znowa němsko-serbske wiki přirody wotměli
Stróža (CS/SN). 19. němsko-serbske nalětnje wiki přirody na dworje zarjadnistwa biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty w Stróži (Wartha) móžachu so předwčerawšim bjez koronowych wobmjezowanjow wotměć. Něhdźe 4 600 wopytowarjow je po wšěm zdaću jenož na to čakało, ze swójbu po wikach dundać, sej rostliny za balkon a zahrodu wobstarać, regionalne chłóšćenki woptać a znatych zetkać. Při słónčnym wjedrje běchu prěni hosćo hižo do wotewrjenja přišli a chwalachu sej dobru organizaciju, kotraž je kóždemužkuli stresej a wšej hektice zadźěwała. Wikowarjo njeposkićowachu jenož najwšelakoriše rostliny, ale tež drastu kaž tež drjewowe a keramiske wudźěłki. Tež Ludowe nakładnistwo Domowina bě z knižnym blidom zastupjene. Mnozy so za literarne dźěła a wobrazowe zwjazki zajimowachu. Dale sy přihladować móhł, kak so kosa klepa, korby pletu a powjazy nastawaja. Kwis drje njebě cyle lochki, za to pak kiwachu za prawe wotmołwy rjane myta.


text: Słowjanske rěče jemu hižo wot dźěćatstwa leža. „W šuli wuknjech rušćinu. Ze swojej mandźelskej Urszulu hač do dźensnišeho krok po kroku pólšćinu wuknu. Wot lěta 2004 dźěłam w Zhorjelcu jako swobodny, zjawnje skazany a wobkrućeny přełožowar za pólšćinu“, powěda Lutz Jankus. Jako wokrjesny radźićel skutkuje 49lětny na namjet AfD w přiradźe za serbske naležnosće Zhorjelskeho wokrjesneho sejmika. Čestnohamtsce angažuje so wón hižo mnohe lěta jako nazwučowar w ST Lok Zhorjelc we wobłuku dźěćaceho płuwanja a na krajnej runinje jako sudnik w płuwanju.


text:
- About Institute
- Nike Air Force One altaS blancas desde 47
- Nike Air Jordan Rojas Negras por 64, 95€
- IetpShops , challenge nike air max nomo pink dress , buy cheap challenge nike lebron x mvp shoes
- pink and black nike running shoes 2020
- Air Jordan 9 IX Retro OG Space Jam , jordan retro 13 history of flight White Red Houston Rockets PE , IetpShops
- air jordan release dates
- air jordan 4 canyon purple release date
- air jordan releases 2022
- air jordan 1 mid diamond shorts
- 417944 nike air max plus
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
- About Institute
- Nike Zoom Pegasus 37 "BeTrue" Black/Multi - Color - mens jordan 6 valentine - White CZ5923 - 001
- Achète, vends ou échange les vêtements, chaussures et accessoires que tu ne portes plus !
- pink and black nike running shoes 2020
- nike womens pro hyperwarm tights black volt womens clothing
- IetpShops , challenge nike air max nomo pink dress , buy cheap challenge nike lebron x mvp shoes
- printed t shirt from the gucci tiger collection gucci t shirt 1553843
- travis scott air jordan 1 low black phantom
- jordan xxx black cat 811006 010
- nike lebron 20 violet frost
- air jordan 1 high stash white
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Żyła se ôńskigo razu jedna wdowa co miała dwie cery
Jedna była brzidko i leniwo a drugo, pasiyrbica, była piykno i robotno. Muter bardzi przała tej brzidki a na piykniejszo sfalała nejgorsze roboty w dōma. Dziołcha dycki musiała przōńść na wrzecionie aż ij palce zaczły krwowić. Jednego dnia uzaś umarasiyła szpindla krwiōm i poszła jom umyć do studnie kaj wyślizła ij sie z rąk i ciul dup Antka niy ma.
Dziołcha poleciała do macochy a ta zaczła sie drzyć choby stare galoty i we złości kozała fuknyć córce do studnie coby dostać nazot zocne wrzeciono. No to zaślimtano dziołcha posłesznie ciepła sie do studnie i straciyła przitomność.
Ôroz ockła sie na łōnce kaj stoł epny piekarok nafolowany chlebym
Ruła zawołała do dziołchy coby wartko wyciągała bochynki bo już som gotowe i szkoda by było coby przigorały. To dziołcha migiym wyciągła cołki chlyb a ruła podziękowała z wdziyncznością. Pannica uszła kōnsek i trefiyła na płonka na kierej wisiało kupa zdrzałych jabłek i strōm wołoł coby ich strząsnyć. Frela pokolybała strōmym wiela fabryka dała i jabłka pocupały na zola.
Ôroz podle lasa dziołcha dojrzała chałupka z kierej kukała jakoś starka obleczono w szumny bioły klajd. Ōma zawołała dziołcha do sia i przedstowiyła sie jako Pani Zima. Pedziała frelce coby ôstała z niom, w zamian za pomoc w dōma. Dziołcha miałaby dziynnie trzepać pierziny coby aż piyrzi leciało. A wszysko skuli tego, że to piyrzi sie przeônaczo we śniyg co ludziōm padze za ôknym.
Dziołcha zaczła pomogać Pani Zimie przi chałupie i dziynnie fest trzepała ōmie jeji pierziny
Tak leciały tydnie ale dziołsze yntlich sie zrobiyło teschno za dōmym. Miała sie dobrze ze starkōm ale i tak dycko ślimtała za chałupōm. No to Pani Zima wyprawiyła dziołcha du dōm, a że była fest zadowolono z jeji pomocy, kozała ij przelyź przez magiczny dwiyrze za kierymi na dziołcha spod deszcz złota. Złoto sie prziklejyło do frele i tak to dziołcha poszła ku chałupie.
Macocha fest sie uradowała jak ôboczyła cera bo myślała że dziołcha kopyrtła we studni. A jak pojrzała wiela złota mo ze sobom to zaros wyprawiyła drugo córka i przikozała gzuć migiym do Pani Zimy. Dziołcha fukła do studnie i tyż znejdła sie na łōnce kaj spotkała tyn som piekarok co wołoł coby wyciągnyć chlyb. Ale lyniwo frela na to:
Chama pu, chaziel gore! Nie chce mi sie!
I poszła dali. Tak trefiyła do jabłoni co prosiyła coby strząsnyć zdrzałe jabłka ale dziołcha miała piosek w rykowach i ani myślała coby sie razinku nie zmorzić.
Aż yntlich dziołcha zaszła do chatki Pani Zimy kaj starka pozwolyła ij zostać w zamian za pomoc przi chałupie i trzepaniu pierzin
Frela sie fest starała yny piyrszy dziyń. Drugigo już ledwa co trzepła pierzina a trzecigo dnia ani ij sie nie chciało stanyć z wygodnego beta i puchatych pierzin. Pani Zima sie znerwowała i kozała dziołsze pońśc weg i przelyź przez magiczne dwiyrze. Ale tym razym zamiast złota na dziołcha wykidła sie gynsto czorno smoła.
Tako mosz nagroda za twoja niemrawo robota!
Rzekła Pani Zima leserowi a ta poleciała pyndym du dōm. Muter jak jom oboczyła to mało nie dostała hercklekotów ale nic nie szło poradzić na niecherski los – smoła przilgła do dziołchy i frela już tako sie ôstała do końca swoich dni. Lynistwo nie popłaco!


text:
3. septembra
3. septembra abo 3. požnjenca je 246. dźeń gregorianiskeje protyki (247. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 119 dnjow hač do kónca lěta.
PodawkiWobdźěłać
- 1914: W Romje bu Giacomo della Chiesa jako Benedikt XV. za 257. bamža romsko-katolskeje cyrkwje wuzwoleny.
NarodninyWobdźěłać
- 1892: Michał Kětan – serbski farar, kulturny stawiznar, redaktor
WumrěćeWobdźěłać
- 1883: Iwan Sergejewič Turgenjew – ruski basnik a spisowaćel
- 1909: Adolf Sommer – serbski wučer, spisowaćel, kulturny prócowar
- 1951: Jakub Wjacsławk – serbski slawist, wědomostny bibliotekar, załožer Serbskeje bibliografije
Swjate dnyWobdźěłać
- katolski: Hrjehorja Wulkeho
- ewangelski: Olivera Cromwellskeho


text:
Rěčny kućik dr. Anje Pohončoweje z wusyłanja 20.01.2010 Schnee schieben
Hauptinhalt
Wot spočatka lěta dyrbimy so we Łužicy ze sněhom bědźić. Dźěći so wězo wjesela, ale dorosćeni stonaja hladajo na masy sněha, štož mjenujcy kóždy dźeń znowa za nich rěka: sněh sypać. Abo tola radšo storkać? Što potajkim z tym sněhom činimy? Wobrot sněh sypać drje je starši, takrjec typiski serbski wuraz a wosebje starši ludźo mjez nami jón znaja a wužiwaja. K sypanju sněha wužiwaja sněhsypak abo sněhowu łopač. We wobchadnej rěči praji so pak tež sněh storkać. Tutón wuraz je so pod wliwom němčiny do serbšćiny zadobył, snano w zwisku z wunamakanjom sněhstorkadła (němsce „Schneeschieber“), mjeztym zo su prjedy z łopaču sněh na bok sypali. – Za wuswobodźenje pućow a dróhow wšak sněhsypak abo sněhstorkadło njedosaha, za to zasadźuja gmejny wulke awta abo traktory, tak mjenowane sněhowe płuhi. Wuraz sněhowy płuh wotpowěduje němskemu “Schneepflug” a poćahuje so na formu woclanych blachow, kotrež zwjetša wupadaja kaž třiróžk, runje kaž radlicy płuha. – Wulki dźěl sněha je mjeztym wottał. Přeju tuž Wam, lubi posłucharjo, zo njebyšće trjebali lětsa hižo tak husto sněh sypac resp. sněh storkać!


text: Skóro tśi góźiny dłujko smy dožywili pśisamem na kóńcu 32. filmowego festiwala něco, což jo było kradu nowe. Zagronite za seriju „Heimat/Domownja/Domizna“ ga běchu se něco wumyslili, což jo wšym wjelgin spódobało a wšych teke tšochu pśechwatało. Sobotu, 12. nowembra, wjacor ga su wugótowali w zalu młoźinskego domu Glad-House „Dłujku noc krotkich Łužycanarjow/Die lange Nacht der kurzen Lausitzer“. Lubowarje filma su to pśepšosenje raźi pśiwzeli. Wokoło 220 narskich luźi jo pśišło. Ako smy wót Andreasa Steina, głownego organizatora cełego festiwala, słyšali, jo se wón wjelgin wjaselił pśez to, až su filmy w seriji „Heimat/Domownja/Domizna“ a teke w 20.


text: Wóno jo k późiwanju, wjele energije štycy hyšći na stare dny we tom cłowjeku. 6. december jo serbski komponist Hync Roj swěśił 90. narodny źeń w kjarcmje „Zum goldenen Tropfen“ w Klětnem, źož jo gratulacije pśiwzeł wót swójźbnych, pśijaśelow, kolegow-komponistow, wejsanarjow a wjelich dalšnych. Wón jo se zwjaselił dla gratulaciskego pisma rusojskego wjelikopósłańca (Botschafter) Wladimira M. Grinina. Wšykne su jomu wósebnje strowje žycyli. Pśeto z nim ma ten w Cymplu pla Klětnego naroźony jubilar južo někotare lěta cyniś. Wón pak se tej śěžkej chórosći staja, južo žedne lěta z mócneju wólu.


text:
Robert Łukowski
Robert Łukowski koncerty
Gala Śląskich Szlagierów: Muzyka i Humor w Radomiu
Duet KARO, Mirosław Szołtysek, Brygida Łukowska, Robert Łukowski, Jacek Silski, Jacek Kierok, Andrzej Miś, Gala Śląskich Szlagierów
03-02-2023Dostępne bilety
Artyści podobni do Robert Łukowski
Minione koncerty Robert Łukowski
Gala Śląskich Szlagierów: Muzyka i Humor we Wrześni
Brygida Łukowska, Robert Łukowski, ADI, Andrzej Miś
23-10-2022
Września
Koncert Śląskich Szlagierów - GALA ŚLĄSKICH SZLAGIERÓW 2022 w Bydgoszczy
Brygida Łukowska, Robert Łukowski, Kabaret Masztalscy, Tomasz Calicki, Sylwia Drzewiecka, FENIX
30-09-2022
Bydgoszcz
Po śląsku i góralsku czyli biesiada na Śląsku! - ŚLĄSKI FESTIWAL BIESIADY
Metrum, Duet KARO, Mirosław Szołtysek, Joanna Bartel, Brygida Łukowska, Robert Łukowski, Kiersi, Kordian, Kuzyn, Andrzej Miś
03-09-2022
Katowice
Wielka Gala Śląskich Szlagierów w Toruniu
Duet KARO, Mirek Szołtysek, Robert Łukowski, Jacek Silski, Paweł Gołecki, Andrzej Miś
15-05-2022
Toruń
Wielka Gala Śląskich Szlagierów - Sylwia Drzewiecka, Mirek Szołtysek, Adik, Jacek Silski, Brygida i Robert Łukowscy, Duet Karo. Andrzej Miś w Toruniu
Duet KARO, Mirek Szołtysek, Robert Łukowski, Jacek Silski, Paweł Gołecki, Andrzej Miś
15-05-2022
Toruń
Aktualności


text:
Sztrům
Sztrům – kożdy uporzůndkowany (skerowany) ruch sztrůmowych ładůnkůw. Ruch tyn zauobycz je powodowany uobecnośćům sztrůmowygo pola (růżńicy potyncjołůw).
Wjelgośćům uopisujůncům sztrům je natynżyńy sztrůmu I, kere defińuje śe kej pochodna ładůnku sztrůmowygo q, kery przepływo bez poprzeczny przekrůj przewodńika, po czaśe t przepływu tygo ładůnku:
abo
Jednostkům natynżyńo sztrůmu we ukłodźe SI je amper [A].
Natynżyńy sztrůmu I idźe wyraźić tyż bez liczba ładůnkůw przepływajůncych bez powjerzchńa S, majůncych gibkość v
kaj: n - kůncyntracyjo nośńikůw sztrůmu wyrażůno bez jejich liczba na jydnostka uobjyntośći (poruszajůncych śe we ta sama strůna), q - ładůnek kożdygo s nośńikůw, v - składowe gibkośći nośńikůw we kerůnku prostopadłym do powjerzchńi S, bez kerům płyńy sztrům uo natynżyńu I.


text:
Měrćin Bałcar
Měrćin Bałcar (němsce Martin Baltzer; * 9. nowembra 1711 w Baćonju, † 5. měrca 1785 w Grunauje) bě serbski katolski farar a awtobiograf.
Narodźi so jako syn Baćońskeho roboćana a wopytowaše wot 1724 do 1728 łaćonsku šulu w čěskim Chebje a po tym do 1729 seminar jezuitow w Chomutovje. Wot 1732 do 1735 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše najprjedy hač do 1734 gymnazij, před tym zo studowaše w lětomaj 1734/35 logiku, filozofiju a teologiju. Dokónči swój studij w Olomoucu.
Po nawróćenju do Łužicy bě wot 1738 do 1746 z kapłanom w Lubanju a wot 1746 do 1749 w Jawerniku pola Zhorjelca. Wot 1749 hač do swojeje smjerće w lěće 1785 skutkowaše jako farar w Grunauje (dźensa Krzewina pola Bogatynje).
Bałcar zawostaji tři wobšěrne rukopisne dźeniki, kotrež su wažne stawizniske a kulturnostawizniske žórła. Jedyn nadeńdźe so w farskim archiwje w Jawerniku a dwaj w Krzewinje.
ŽórłoWobdźěłać
- Rudolf Kilank: Bałcar, Měrćin. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 36


text: Budyšin (CS/SN). W Budyskej měšćanskej štwórći Strowotna studnja su dźěłowu skupinu hrajkanišća wutworili, kotrejž tuchwilu sydom čłonow přisłuša. Wjetši dźěl z nich ma dźěći. Tohodla je jim wutrobna naležnosć, zo móža holcy a hólcy na čistych hrajkanišćach přebywać. Minjenu njedźelu namołwjachu woni tuž k akciji, zo bychu najprjedy raz na wulkim dyrdomdejskim hrajkanišću na Einsteinowej njerjad rumowali. Čłonam dźěłoweje skupiny so hišće raz telko wobydlerjow přidruži. Do wotpadkowych titow zběrachu hłownje zbytki cigaretow a črjopy. Aktiwistam je njezrozumliwe, zo ludźo runje na hrajkanišćach swój njerjad ležo wostajeja. Za to dźě je dosć papjernikow. Čłonojo dźěłoweje skupiny běchu tykanc napjekli a za horcy lětni dźeń chłódne napoje přihotowali, za dźěći wosebity hrajkanski kašćik.


text:
Jewka Trzynczanka: Piyndzieśóntka
Już tymu je kupa roków. To żech jeszcze była we werku. Ci, lo kierych beje mowa, byli małżyństwym a też robili we werku. Un już mioł przed pyndzyjóm, Hanka sie rychtowała na kulaciny. Mieli gospodarkym i chowali gowiydź aji świnie. Jedna była specyjalnie chowano na piyndziesióntkym. Kormili jóm kozim mlykym i przizbiyrowali ji, co jyny mógli, aby szpyrka była na porym palców a miynsa było do forotu. Bo gości sie też kupa planowało. Jednak cało sichta a jeszcze rodzina aji znómi.
Hanka mówiła, że to zeżynóm wszecko do grómady, aby nie musiała nic w chałpie rychtować. Zol zamówili na sto ludzi. To wiycie, kiejsi były, a aji jeszcze sóm, dómy PZKO, kaj se możecie sami nawarzić ze swojigo materyjału. Napytała sie ku tymu kucharka a dzieuchi do pómocy aji z chyncióm do roboty.
Ale tóż ku tym nasim znómym. Rychtowali sie na gościnym ło sto szejść. świnia jeszcze fórt w chlywku chlaptała kozi mlyko, sierść sie ji świyciła, co ukazowało, że je zdrowo. Ale godziny już miała zrachowane, bo troki już były przismyczóne i wyparzóne na dworze. Kupa ludzi sie radowało na kwaśnóm kapustym z jelitami. To wiycie, dlo blokowych to je gościna. Podgarlina aji prezwórzt też były łobiecane. Dyć ze świnie je wszecko dobre, aji skura na bagancze ze żeleżnym dziubym, kiere muszóm nosić na ciynżkich betrybach.
Hanka se zebrała łorlap aji zetkym, aby wszecko bez problemów klapło. Masorz na piyrszóm patrónym położił trzista kilowóm świniym na bok. Krew do jelit pochytali, bo jelita muszóm mieć świńskóm krew. Inaci by to była bryja. Masorz był aji fajny kuchorz, tóż wóniało na pół dziedziny, a jak był wiater, to jeszcze dali. Szpyrka była na trzi palce, miynsa też kupa. Kozi mlyko zrobiło swoje. Jelit narobili ze dwiesta, aby nie chybiało i było aji na wysłóżkym.
Już to było zimowym czasym, tóż sie nie musieli boć, że by sie cosi zepsuło. Jelita były pieknie naukłodane we wasztroku, jyny czakały, aż sie jejich świycónce grzbiety bedóm paradować na talyrzu z kisłóm kapustóm. Kucharki napiykły przes piyncet kołociczków, aby nie chybiało.
Hancin już też tydziyń pocióngoł, bo ze strachu, aby nie łomarodził, spłókowoł chroboka. Mioł taki zwyk, że jak był fest pod paróm, to nie nocowoł w izbie, ale na starej łotomanie we warzkuchni. Dziyń przed gościnóm ale z masorzym zabalandrzili i we warzkuchyni sie napili do niymoty. To wiycie, po drugi noczni, niewyspany i urobióny, tóż potym wiela nie trzeba. Masorz pozbiyroł wercajg, Hanka go wypłaciła i napakowała wysłóżkóm. Tyn jeji społ przi stole, tóż go niechała. Chynyła na niego staróm dekym, że sie jisto łopamiynce, przekludzi sie na łotomanym i bedzie pokój. I tak by sie stało, dyby se zamiast na łotomanym nie legnył do wasztroka z jelitami.
To wiycie, fajnie to perowało, szpilki co prowda sym tam żgały, ale jelitka były jeszcze cieplutki i pieknie grzoły. Porym razy sie we wasztroku zwyrtnył i leżoł w prejcie. Rano, jak sie łopamiyntoł, jeszcze w mónterkach aji baganczach, to go łomało szlag nie trefił. Prejt mioł w gaciach aji za koszulóm. Wszyndzi miynkutko. Zaczón wrześcieć: „Staro, pój tu! Gdosi mie chynył do jelit!“ Hanka, jak zeszła do piwnice, krwie by sie w ni nie dorzezoł. Ło mało jóm nie krzysili. Dziwgła na chłopa ni jyny rynkym, ale aji mietłym i waliła go głowa nie głowa. Natargła mu ucho i na starej chirurgii we werku mieli co robić, aby mu go ku głowie przisili i nie skóńciło w prejcie.
Zamiast jelit była wieprzowina. Jyny kury miały jelitowóm gościnym na porym dni a my śmiychu na dłógi roki. Na gościnie sie wszecy fajnie bawili, tańcowali, jedli, pili a nad ranym sie rozchodzili. Każdy dostoł wynzełek z wysłóżkóm na drugi dziyń.
Nigdy na tych dwóch pogodnych ludzi nie zapómnim, chociaż już downo nie sóm miyndzy nami. Jak widzim kaj jelita, to se wdycki na nich spóminóm i biere mie śmiych. No, dzisio isto żodnymu nie grozi, aby se pościeloł do wasztroka, kaj je dwiesta jelit i kómpletnie jich zmasakrowoł.
O autorce: Eva Szczerbová, rozená Suszková, se narodila 17. září 1938
v Písku u Jablunkova. Její matkou byla lidová vypravěčka Marie Suszková, známá
jako Chraścinka z Pustek. Ve svých patnácti letech začala pracovat v železárnách v Třinci, kde byla zaměstnána až do roku 1994. Pravděpodobně i pod vlivem své matky se začala poměrně brzy věnovat také psaní. Nejprve psala tzv. do šuplíku, od roku 2007 publikuje pod pseudonymem Jewka Trzynczanka.
Děkujeme autorce a vydavateli – spolku Ducatus Teschinensis – za souhlas s publikováním na našem portálu vybraných povídek z knihy Jako sie tyn żiwot zmiynio, kterou lze zakoupit v regionálních knihkupectvích.


text:
Kandidat SPD Tobias Schick wólby wyšeho měšćanosty w Choćebuzu dobył
Choćebuz (dpa/SN). Přichodny wyši měšćanosta Choćebuza, politikar SPD Tobias Schick, chce so wšitkim wobydlerkam a wobydlerjam města přiwobroćić – tež wolerjam AfD. „To su tójšto ludźi, tych runje tak w tutym měsće trjebam“, rjekny Schick powěsćerni dpa. „Rozsudne je, wjele mjez sobu rěčeć a wěcy derje rozkłasć“. 41lětny Schick bě so wčera w rozsudnym kole z 68,6 procentami jasnje přećiwo kandidatej AfD Larsej Schieske přesadźił, kiž dósta 31,4 procenty. Schick měješe podpěru wjacorych stron a šěrokeho towaršnostneho zwjazkarstwa.
Dotalny jednaćel měšćanskeho sportoweho zwjazka chce nětko wjacore předewzaća města zwoprawdźić. Wón mjenowaše prawicarski ekstremizm, mobilitu a zesylnjenje měšćanskich štwórćow jako přikłady za projekty, kotrež su hižo schwalene. „Dyrbimy je tež přesadźić.“ Na wólbnej party wčera wječor je Schick tež nowy stil připowědźił. „Sym rěčał wo nowej fairnosći, strony přesahowacej.“


text:
Jedna starczyno kamratka miała dwie cery. Ôbie były doś gryfne, ale cōż kej ta starszo bōła dycki zabuczało, a ta modszo wesoluśko jako raszka! Ta starszo sie ze synkami niy patyczkowała, jak ji kery co nazgłobioł, to poradziyła mu ôbōnckać, abo do zadku nakopać! Za to ta modszo bōła przilizno jako koczka. Bezto synczyska wiyncy byli za tōm modszōm wizgyrniyjszōm, a starczyno kamratka ôbie chciała dobrze wydać! Bezto jak prziszli na smowy to dycki polycała ta starszo, że niby je fest gospodarno, czysto, umi dobrze warzić, a żodnego sie niy boji: ani złodzieja, ani Cygōna! Na tako godka, to sie karlusy zaroz brali ku chałpie. A jak kery spōmnioł, że myśloł ô tyj modszyj, to mamulka dycki godała, że nic z tego, że s kraja trza brać a niy babrać! Abo dodowała, że modszo cera jeszcze do wydaju sie niy nadōwo, bo we tych sprawach jeszcze gupio je!
Latka leciały, dziołchy były coroz starsze, a mode frelki juzaś porosły i konkuryncyjo bōła coroz wiynkszo. No to jejich mamulka wszyjskim godała, co wydo swoji dziołchy, ale jak przidōm po nich dwa braty! I sam sie jeji pragniyni społniyło, chocioż niy tak, jak se to przedstowiała! Na podzim do szkoły prziszoł mody rechtōr i zaroz na wiosna zaczōn szukać frele do wydaju! Niy, żeby tam keryj przoł, ale bezto, że cołko chałpa mioł na swoji gowie, a rady se już ze tōm gospodarkōm niy dowoł. Hnet prziszoł na to, że za płotym mo dwie kandydatki i napoczōn tam chodzić, yno, że ku keryj, to sie niy dyklarowoł! Mamulka zaroz wyskoczyła ze tym bratym do żyniaczki i ôn takigo brata mioł! To bōł stary młynorz, bezto mamulka dała mu ta starszo a rechtorōwi ta modszo, a wystrojyła dwa wesela we kupie. Myślała se, że bydzie mieć pokōj a tu sie po ślubie dziepiyro zaczło. Rechtorowi sie teroz wincy widziała ta starszo, bo podle niygo bōła mōndrzyjszo, zaś starymu młynorzowi ta wyzgyrniyjszo, chocioż gupszo. We wsi potym godali, co bezmała sie braciki babami zamiynili, ale jako to zrobiyli, tego żodyn niy wiedzioł, bo kożdo przikładnie ze swoim chopym siedziała! Ale jak było, tak było, mamulka to dobrze wykōmbinowała, bo wszyjstek we familiji ôstało, chocioż ze poczōntku trocha ôstudy skuli tego bōło!


text:
Rěčny kućik dr. Sonje Wölkoweje z wusyłanja 27.10.2010 ridrować
Hauptinhalt
„Kak te kolesa ridorweja!“ Takle pisa w swojej knize „Na kóncu dnja“ Jurij Koch. Wězo njeje forma tutoho werba spisownorěčna, ale wotpowěduje dźensnišemu katolskemu dialektej. Spisownje by so rjekło, zo kolesa ridruja. A w formje „ridrować“ je tute słowo w našich słownikach hižo wot Pfuhla zapisane. Druhe słowjanske rěče pak je njeznaja. Ale zwotkel so wone bjerje? Bohužel so naše ridrowanje w etymologiskim słowniku njewujasnja. Tež w němčinje zda so někajke „riedern“, kaž namakamy je w němskej wersiji Kochoweje knihi, někak njeznate. Hornjołužiski dialekt drje tajke słowo znaje, tola tam rěka to skerje „so wokoło honić abo brudźić“ a wjedźe so wróćo na někajke „reitern“, wotwodźene wot „reiten“. To wšak so jako wujasnjenje za serbske „ridrować“ prawje njehodźi. Plawsibelne rozrisanje poskića wulki němski słownik Grimmec bratrow. Tam namakamy słowo „ridern/riedern“ z woznamom ‘třepotać’ a to so za ridrowanje woza hižo lěpje hodźi. Wšako tajki burski wóz po horbatej dróze ridrujo njemało rži a so třase. Tola tute němske słowo je dźensa woteznate. Tuž drje je naše serbske ridrowanje stara požčonka, najskerje ekskluziwna w słowjanskim konteksće, kotraž konserwuje jako rěčny fosil stare němske słowo. A hdyž Was zajimuje, kak tomu pola Jurja Kocha kolesa po dróze ridruja, to wobstarajće sej jeho knihu – móžu Wam slubić, zo budźe to putaca lektura.


text:
Piyrwy1 na kołżdym2 wiynkszym fajerze3, a już na zicher4 na weselu, szło trefić5 take fajne małe kulki. Robi sie je ajnfachowo6 i dojś gibko7, besto8 jak mołcie9 mlyko w proszku, to idzie sie je narychtować10, jak bezuch11 już je w drōdze12. Nojlepi jeszcze do nich tak dać kapka13 jakego sznapsa14, ale jak mołcie bajtle15, to sie mogecie szczelić yno16 te bezalkoholowe.
Co potrza?
kostka masła- 200g
200 g mlyka w proszku
200 g pudecukru17
pó keliszka gorzołki18
Choć joł żech to tyż zrobiōł we wersji trocha mani19 słodkyj:
kostka masła
300 g mlyka we proszku
100 g pudecukru
pó keliszka gorzołki (fajnie sam20 pasuje rum)
Wciepujecie21 składniki do miski, wyrobiołcie22, robicie małe kulki, do lodōwki i fertich23. Nawet małe bajtle by umiały to narychtować- yno wtedy bez sznapsa 😉 Mogecie tyż kłajś24 te kulki na take małe ôblaty25, jak je mołcie. Mie już ôstało yno napisać: smacznego 🙂
1dawniej
2każdej
3imprezie
4na pewno
5spotkać
6prosto
7dość szybko
8dlatego
9macie
10przygotować
11goście
12ō- samogłoska w wymowie między o i u
13kropelkę
14alkoholu
15dzieci
16tylko
17cukru pudru
18wódki, alkoholu
19mniej
20tutaj
21wrzucacie
22wyrabiacie, mieszacie
23gotowe
24kłaść
25ô= ło


text:
Składostnje 20-lětneho wobstaća Rěčneho centruma WITAJ přewjedźechmy 29. a 30. septembra 2021 jubilejne zarjadowanje za něhdźe 200 serbšćinarjow 4. lětnika wšěch kónčin dwurěčneje Łužicy w Čornym Chołmcu. Šulerjo přichwatachu mjez druhim ze Žylowa, Bórkowow, Noweje Wsy, Slepoho, Budyšina, Radworja, Pančic-Kukowa a Worklec. Po krótkim předstajenju wobdźělichu so na wšelakich stacijach a zeznachu so ze žiwjenjom a skutkowanjom Krabata. Krabatowy młyn w Čornym Chołmcu skićeše za to wulkotnu kulisu z cyle wosebitej atmosferu. Po słódnym plincu a zhromadnje nazwučowanym spěwje „Młynske koła“ so jubilejny swjedźeń skónči.
Jubilejny swjedźeń RCW
By obersorb|2021-10-27T13:37:46+00:00Oktober 27th, 2021|Uncategorized @sb|Kommentare deaktiviert für Jubilejny swjedźeń RCW


text:
We 60. latach z mojim tatulkiym robił chop, co sie mianowoł Francik Kalarus. Żodyn niy poradzili tego miana porzondnie wypedzieć, bezto czynsto wołali go Karaluch! Łon sie na to wkurzoł , a wrzeszczoł, że to je tak, jakby mu szwob, a po polsku prusak godali! Kamraci zaroz to podchycili i Karalus łostoł Prusakiem! Za pora lot ludzie już niy pamiyntali, skond sie to wziyno a nowi robotnicy myśleli se, że łon sie rychtik tak mianuje.
Jedyn roz przijechała do niego familijo ze Rajchu. To był jego ujek ze swojom babom. Francik widzioł ujka łostatni roz we 48-mym, jak łon do Niymiec wyjyżdżoł, a ciotki wcale niy znoł, bo łona Niymka była, we Rajchu sie pożynili. Teroz po tela latach sie do Polski wybrali, coby sie jeszcze ze przocielami spotkać. Ujek telegram wysłoł, ale Francikowi droga przemianowali na jakoś polsko nazwa, to telegram prziszoł nazod. Kej ujek przijechoł do rodzinnego miasta, droga znod, chałpa kaj kejś miyszkoł tyż poznoł, ale tam było zawarte, bo jego krześnioka w doma niy było! Jednako Francikowo somsiadka ujka poznała, a padała mu, że nojlepi bydzie, jak pojdzie ku hucie, bo Francik je w robocie, a jego baba ze dzieckami na byzuch pojechała i niy bydzie i bez pora dni. Kaj je huta ujek wiedzioł i ze dobrej rady skorzystoł! Prziszoł na portiernia a spytoł sie ło swojigo krześnioka. Francik kończył szychta dziepiyro za dwie godziny, bez to tyn chop, co tam siedzioł, padoł ujkowi, coby poszeł jaki sto metrow dali, tam je dziura we płocie, potym trza przelyź yno na drugo strona a tak ze dwaścia metrow dali stoji tyn piec, kaj Francik robi. Styknie yno zawołać!
Ujkowi niy trza było dwa razy godać! Ciotka łostała na drodze, a łon poszoł na huta. Wołoł i wołoł, ale Francik sie niy pokozoł, yno kajś ze krzokow wyskoczyli dwa uzbrojone chopy we czornych uniformach i chycili go pod parze, potym podjechała milicyjo, a zebrali ciotka, co stoła wele płotu! Na komisaryjacie fest ich przepytowali, a godali, że som nimiecki szpiony. Za godzina doszlusowoł do nich borok Francik i wszyscy trzej posiedzieli 48 godzin, aż sie sprawa wyjaśniła. Skuli tego Francikowi mało kanarek niy zdech, bo był tela czasu bez picio.
Grymlino


text:
Socialno-etnografiske slědźenja w Radworju (1963–1968)*
Před 70 lětami, w meji 1951, bu z Institutom za serbski ludospyt w Budyšinje prěnja slědźerska institucija zwonka uniwersitow na polu sorabistiki załožena. Tutón podawk ma so w rozšěrjenym konteksće wobšěrneje institucionalizacije a profesionalizacije serbskeje kultury po Druhej swětowej wójnje wobhladować. Tehdy wobdźělenych akterow, Serbow kaž tež Němcow, wjazaše ze załoženjom institucije narok, přichodne nacionalne wuwiće Serbow w »staće dźěłaćerjow a burow« na wědomostny fundament stajić. Po zahubnosćach NS-diktatury wěnowaše so dźěłowy program instituta předewšěm přezcyłnym dokumentacijam, inwentarizaciji a systematizaciji wšitkich k dispoziciji stejacych swědkow a swědčenjow serbskeje rěče a kultury.1 K tomu zahajichu so w běhu 1950tych a 1960tych lět někotre z wysokimi koštami zwjazane dołhodobne projekty, kotrychž wuslědki so husto we wudaćach wobstejacych z wjacorych zwjazkow wozjewichu, kiž su hač do dźensnišeho njeparujomne standardne dźěła sorabistiki, mjez druhim rjad Serbske narodne drasty (wušli 1954–1979) a Serbski rěčny atlas (1965–1996). Empiriske hrube daty a dalše dźěłowe materialije z wšelakich sorabistiskich slědźerskich projektow Instituta za serbskich ludospyt nańdu so dźensa z wulkeho dźěla w Serbskim kulturnym archiwje. Wone chowaja zwjetša přeco hišće wulki potencial za wědomosć a praksu – přetož njeje so zmolom wšitko, štož bu za čas NDR dokumentowane a přeslědźene, wozjewić směło. Na přikładźe Radworskeho projekta chcu to w slědowacym bliže rozłožić.


text:
Serbske Bjesady w Rakecach, Hodźiju a Bukecach dale aktiwnje skutkuja. Wone wožiwjeja a wobohaćeja serbske ewangelske žiwjenje w swojich wosadach a gmejnach. To je Mato Krygaŕ, předsyda Serbskeho ewangelskeho towarstwa (SET), na hłownej zhromadźiznje cyłka wčera w Drěwcach podšmórnył.
Drěwcy (AK/SN). „Wosebje wuzběhnyć chcu spěwny wječor w Hodźiju a čitanje z Křesćanom Krawcom tohorunja tam, čitanski wječor z Trudlu Malinkowej w Rakecach, čitanje z Měranu Cušcynej, wožiwjenje drastoweje skupiny a kurs serbšćiny w Bukecach“, rjekny Krygaŕ w swojej rozprawje. Wuměnje nazhonjenjow słuži kóždolětna dźěłarnička Bjesadow. Lětsa bě wona w Hodźiju. Klětu budźe we Wojerowskej kónčinje.
Projektowa skupina je wot lěta 2019 intensiwnje nowe spěwarske „Zernička“ nadźěłała. Pod titlom „Nabožne spěwy za dźěći a młodźinu“ ma edicija kónc nowembra hotowa předležeć. Na adwentničce 4. decembra w Budyskej Michałskej cyrkwi chcedźa spěwarske prěni raz wužiwać.


text:
Absolwenci: 1. Blas Hanna 2. Bystroń Tadeusz 3. Chmielewska Maria 4. Chojnacki Jacek 5. Drewek Tadeusz 6. Dudek Waldemar 7. Fertykowski Waldemar 8. Figiel Andrzej 9. Gapiński Jan 10. Górska Barbara 11. Jasiniecka Barbara 12. Kożuch Mieczysława 13. Lenartowicz Krystyna 14. Michalski Krzysztof 15. Miller Aleksandra 16. Minta Stanisław 17. Mrotek Bogusław 18. Muzioł Barbara 19. Okoniewski Piotr 20. Oller Ryszard 21. Pacho Jacek 22. Smigiel Tomasz 23. Szmidt Mirosław 24. Urowski Grzegorz 25. Więckiewicz Małgorzata 26. Żuraw Adam
Absolwenci: 1. Baran Ewa 2. Bartkiewicz Jerzy 3. Chochliuk Wojciech 4. Frankiewicz Sylwester 5. Gęborys Józef 6. Jabłoński Marian 7. KArger Jarosław 8. Kłosowski Lech 9. Kokowicz Sławomir 10. Konopka Tomasz 11. Kopański JAcek 12. Kreft Mirosław 13. Krzesak Stefan 14. Matuszak Stanisław 15. Marzec Jarosław 16. Otto Andrzej 17. Pstrągowski Tomasz 18. Rybicki Piotr 19. Skrętowa Bogdan 20. Śledź Henryka 21. Więckiewicz Marek 22. Wyrwicka Ewa 23. Zamachowski Kazimierz
Absolwenci: 1. Chylicki Zbigniew 2. Fuminowski Antoni 3. Gniot Mirosław 4. Gołuński Eugeniusz 5. Jałoszyński Piotr 6. Kania Wiesław 7. Krajewicz Leszek 8. Kubiak Marek 9. Kufel Janusz 10. Muller Andrzej 11. Myszke Władysław 12. Ossowski Stanisław 13. Orłowska Grażyna 14. Pliszka Elżbieta 15. Pliszka Bogusława 16. Puszczewicz Tomasz 17. Selerzyńska Hanna 18. Siwak Marek 19. Szymecki Leszek 20. Szyngwelska Teresa 21. Świerczyński Jan 22. Tryszkin Eugenia 23. Wiśniewski Józef


text:
Dolina při rěce
Dolina při rěce je moja prěnja mjezynarodna serija za dźěći, cyłkownje w 9 rěčach. Hornjoserbsce předleži wona jako dwurěčna serbsko-němska a jako serbsko-jendźelska kniha. Najzbožowniša sym, zo móžu ju jako słuchoknihu, dwurěčnu ćišćanu wersiju a jako dwurěčny e-book poskićeć. Za serbske dźěći, ale tež za serbsce wuknjacych. Daj so rady zakuzłać 🙂
Moje dźěćace knihi
Dolina při rěce – Lute překwapjenki
W druhej knize Doliny při rěce dožiwja mali přećeljo dalše dyrdomdeje a wjesela so, je z wami dźělić móc. Tež tuta kniha předleži serbsko-němsce a serbsko-jendźelsce, k tomu poskićujemoj digitalnje serbsku słuchoknihu, kotruž čita Gabriela Maria Šmajdźina.
Dolina při rěce – Mali přećeljo
Moja prěnja mjezynarodna kniha w cyłkownje 9 rěčach, hornjoserbsce z dwurěčnej ćišćanej wersiju, słuchoknihu a e-bookom. Stajnje serbsko-němsce a serbsko-jendźelsce. Na to sym jara horda.
Módre buny
To je prawy krimi za dorosćenych. Wón jedna w sportowym miljeju, wjace pak tu njepřeradźu. Rady pisam tež serbske powědančka abo romany za dorosćenych.
Wjeselu so na twoju powěsć!
Što je na mojich dźěćacych knihach tak rjane?
Hdyž wuwiwam nowu dźěćacu knihu, dam figuram čas, w mojej hłowje rosć a wožiwjeć. Wone maja potom swójski indiwiduelny charakter kaž my ludźo tež a reaguja rozdźělnje na wěste situacije. Nimo toho čuju so z dźěćacym swětom jara zwjazana a jemu bliska, móžu swět na zbožo přeco hišće z wočomaj dźěsća widźeć a to mje samu tež stajnje znowa překwapja.
Impresije mojich dźěćacych knihow
Što fascinuje mje na zwěrjećich stawiznach?
Na zwěrjećich stawiznach mje fascinuje, zo su wone hišće kročel dale zdalene wot našeho „praweho” žiwjenja. Dawam swojim zwěrjećim figuram wjele čłowjeskich kajkosćow, tola wone namakaja hustodosć swójske kreatiwne rozrisanja za prašenja a wužadanja. Tak kaž tež dźěći přichoda přeco nowe, swójske rozrisanja namakaja, zo by so swět dale wuwiwał.
Zwěrjeću stupimy jako čitarjo z dowěru a sympatiju napřećo, přez čož akceptujemy lóšo šěrokosć móžnosćow wšelakich charakternych kajkosćow. Zwěrjata móža dźěćom pomhać, to, štož su dožiwili, přirunować a pomjenować. Wosebje za małe dźěći je lóšo, so z nimi identifikować. Tu dźe wo zasadne temy kaž přećelstwo abo wěste strachi, kiž so we wobłuku zwěrjećeho swěta předstaja. Dźěći trjebaja přeco zaso nowe stawizny, w kotrychž so temy, kiž je zaběraja, wariěruja.
Tohodla mje wjeseli, zo wotnětka tež wćipnej myšce Měrka a Kiki kaž tež zajac Ferdi k tomu słušeja. Zajimawe je, zo je ilustrator charakteristiku zwěrjatow intuitiwnje jasnje zrozumił a zwobraznił, hačrunjež je w hinašej kulturje žiwy. To je mi hišće raz wujasniło, zo stawizny a tež figury z Doliny při rěce mjezynarodnje skutkuja. Tohodla je derje, zo wone nětko we wjele rěčach wuchadźeja – sym wćipna na feedback.
– Lubina Hajduk-Veljkovićowa
Wjeselu so na twoju powěsć!
Měj dźak, zo sy na tutej internetnej stronje! To je woprawdźe wulkotnje. Hdyž chceš, słuchaj na naju podcast, sćěhuj naju w socialnych medijach abo napisaj namaj powěsć. Wotmołwimoj na kóždu powěsć!
Zaćišće z naju žiwjenja:


text:
Lubiymy maszkecić. Fest. A już jakiś czos w zocy mōmy bardzij taki futer, kery rychtuje sie bez sztofu ôdzwiyrzowego – maszkecymy zaôbycz to, co urosło z ziymi. Czynsto słyszymy, że wygańskie jodło abo wartko sie mierznie, abo trza sie przi nimu fest narobić. To sōm farmazōny, tōż coby to wyklarować, roz za kedy podciepnymy Wōm tukej recept, a Wy sami zmiarkujecie ali krōm miynsa, jajec a mlyka je tak cniwie a ciynżko, dobre?
Ôkrōm tego, ciynżko je terozki znojś we internecy wygańskie recepty po ślōnsku, tōż bydzie tyż przileżytość ku ôdfryszniyniu naszych ślōnskich dykcjōnorzy, pra? A jak bydziecie chcieli poczytać po polsku, to ajnfach klupnijcie w te farebne kōłko na wiyrchu po prawej. No i na mus kuknijcie na nasze piyrwyjsze teksty ô warzyniu – wygański ôbiod niydzielny a na dycht wygańsko krōlowo wszyjskich zup.
Dzisiej recept na nojleksze do narychtowania wygańskie ciasto szekuladowe. Czamu “ciasto”? Bo niy ma to ani zista, ani powidlok, ani kołocz, ani tyż binsztych, ale mo po trochu dobroty z kożdego śnich. Perfekt sie sprawdzo, jak chned majōm przijś goście bez przepowiydzi (na przikłod tacy, kerzi niy śmiōm jeś laktozy) abo jak Twōj drugi pōłek dopōmino sie ô cuker. Darymny futer sznupać w tym cieście za jajcami abo mlykiem (bai flancowym) – idzie je wyônaczyć jak w kilszranku prōznota. Starczy 30 minut, jedna dziyżka a bratruła rozgrzoto do 180 gradōw. Sprōbujcie sami, a przeświadczycie sie, że to richtich je nojgibsze a nojlepsze wygańskie ciasto szekuladowe!
Nojleksze wygańskie ciasto szekuladowe – skłodniki
- 1.5 szklōnki mōnki pełnoziornistej (ajnfachowo tyż sie zdo, bydzie yno “mynij fit”)
- 0.5 szklōnki brōnotnego cukru
- 3 łeżki kakała
- 1 łeżeczka zody
- szczypet zalcy
- 1 szklōnka wody
- 1/3 szklōnki ôlyju
- 2 łeżki ôblubiōnego ôblubiōnego dżymu
- idzie tyż dociepać: gorść ôblubiōnych ôrzechōw, suszōnych ôwocōw (u nos ôrzechy italijskie, żurawina a nasiynia goji)
Nojleksze wygańskie ciasto szekuladowe – rychtōnek
W srogij dziyżce miyszōmy łeżkōm wszyjskie suche tajle (uff, niy trza wyciōngać miksera!). Dociepujymy woda, ôlyj, dżym a nasze ôblubiōne ekstra kōnski. Miyszōmy, coby skłodniki sie pokuplowały a wylywōmy na blacha do pieczynio (przōdzij trza jōm leko popryskać ôlejym). Naszo tortownica idzie do piekaroka nagrzotego do 180 gradōw na 30-35 minut – do suchego patyczka. I to by bōło tela.
Jakeście uwidzieli, narychtowanie ciasta bez mlyka, jajec abo masła je możne, nie wyczyści nōm portōmela, a ku tymu umi być przijymnie lekie. Te wygańskie ciasto szekuladowe zawdy sie udowo, bai jak fto blank niy mo grajfki do warzynio. Na jesiynne wieczory (kere już chned), na drugie śniodanie abo “ku kafyjowi” bydzie perfekt. U nos Matis umi zmłōcić zaro cołko blacha, ale możnej Wōm sie udo ôstawić chocioż kōnszczek na nastympny dziyń?
Szafliście? Smakowało? Mocie inkszy recept na gibkie a ajnfachowe wygańskie maszkety?
Podciepej inkszym czytelnikōm we kōmyntorzu na FB – klik!


text:
Institut pśeslěźujo rěc, stawizny a kulturu Serbow w Górnej a Dolnej Łužycy a zaběra se z pśirownujucym pśeslěźowanim mjeńšynow.
wěcej zgóniś
Pšosym wuzwólśo sebje žyconu rěc
Nowosći ze Serbskego instituta
Slěpjański rozprajak – knižna premjera, dnja 7. decembra w Slepom górnoserbskiJuliana Kaulfürstowa a Syman Blum, wědomostnaj sobudźěłaćerjaj Serbskeho instituta předstajitaj swoju nowu publikaciju "Ho zachopjonku jo było to słowo. Slěpjański rozprajak", dnja 7. decembra w Slepjanskej cyrkwi. Zastup darmotny.
wěcej zgóniś
»Zhromadźene spisy Handrija Zejlerja« digitalnje spřistupnjene na hornjoserbskim rěčnym portalu górnoserbskiHistoriske štyrizwjazkowe a nimale 1.500 ćišćanych stron wopřijimace wudaće Zejlerjowych tekstow (1883–1891) je wotnětka na rěčnym portalu Serbskeho instituta přistupne.
wěcej zgóniś
Serbski institut wědomostnu ewaluaciju dwurěčnych serbsko-němskich šulow přewzał górnoserbski1. septembra započina so pilotowa faza za wědomostnu ewaluaciju 16 šulow, kotrež po koncepciji "2plus" dźěłaja. Potym ma so wot lěta 2023 sem prawidłownje pola šulerkow a šulerjow 8. lětnika rěčny staw zwěsćić.
wěcej zgóniś


text:
- About Institute
- 'Cubrid' slip - IetpShops Morocco - adidas rose 10 men shoes - on ankle boots Bally
- nike roshe run split grey hair women bikinis - DD1503 - Nike Dunk Low Green Glow (W) - 105
- SBD - Jordan Ocean Wmns Retro Low Kids DA2304 - jordan Ocean 1 low black cactus flower size - 003 Release Date
- Nike x Ambush Air Max 180 High Black 2019 , Nike Waffle One FSP
- Nike Air Jordan 1 Mid GS Laser Orange UK 3 - IetpShops , Air Jordan 4 WMNS Mushroom AQ9129 - 200 Release Date Info
- air jordan 4 wmns canyon purple 2022
- air jordan release dates
- air jordan 4 military black dh6927 111
- nike air max 1 travis scott cactus jack baroque brown do9392 200
- nike lebron 20 violet frost
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Uůmůn
Uoman (عُمان Uman; Sułtanat Uomanu – سلطنة عُمان Saltanat Uman) – państwo we Azyji, na Arabskim Půłwyspje, nad Arabskim Morzym a Uomańskům Zatokům. Grańica mo ze Zjydnoczůnymi Arabskimi Ymiratůma, Saudyjskům Arabijům a Jymynym. Noleży do Ligi Arabskich Państwůw.
Klima sam je zwrotńikowo sucho, ze pustyńijůma a půłpustyńijůma. We lipcu tymperatura luftu poradźi dolyźć do 50 °C.
We staroroczach znůmy jako uostrzodek produkcyji kadźidła. Zislamizowany we VIII stoleću. Uod anfaga XVI stolećo penetrowany bez Portugalczykůw, kere zołożyli 1515 teroźno stolica - Maskat. We noworoczach popadoł we zależność uod Persyje, Turcyje a Wjelgij Brytańiji, kero we 1891 utworzyła sam protektorat. Ńypodległy uod 1951 roka.
Nojsrogsze dochody Uoman mo ze dobywańo naftowyj ropy.


text:
Můmy nodziyjo, co kożdy ze uczystnikůw przirychtuje na Lotaniý interesantne przebleczyniý. Mocie juże jakoś idyjo? A mono cołki klajdy juże narychtowany?
Podowůmy nojwożniyjsze informacyje dlo grup:
- grupa mo min. 2 ludzi
- coby sztartnyć we kůnkursie, trza wyfilować zgłoszyniý we dniu zawodůw na ekstra formularzu, kery idzie pobrać ze zajty a przi tymu wykozać sie ôryginalnym przebleczyniym.
- prajsym je diplům ai puchar przechodni, kery trza ôddać do 1.12.2018 do siydziby nojszyj Ferajny.
- ôgłoszyniý wynikůw bydzie 23.12.2017 po skůńczyniu Lotanio na gimnastycznyj zali SP Stanowice.
Puchar je juże u nos i czeko na zwyciynzcůw!
Formularz zgłoszyniowy. przebierancy_konkurs_formularz.pdf


text:
Jacek Gronwald, Tomasz Byrski, Tomasz Huzarski, Oleg Oszurek, Jolanta Szymańska-Pasternak, Bohdan Górski, Paulina Tarnowska, Janusz Menkiszak, Izabella Rzepka-Górska, Jan LubińskiPostępy Nauk Medycznych 1/2015
Jacek Gronwald, Tomasz Byrski, Tomasz Huzarski, Oleg Oszurek, Jolanta Szymańska-Pasternak, Bohdan Górski, Janusz Menkiszak, Izabella Rzepka-Górska, Jan LubińskiPostępy Nauk Medycznych 7/2010
Jacek Gronwald, Tomasz Byrski, Tomasz Huzarski, Oleg Oszurek, Anna Janicka, Jolanta Szymańska-Pasternak, Bohdan Górski, Janusz Menkiszak, Izabella Rzepka-Górska, Jan LubińskiPostępy Nauk Medycznych 7/2008


text:
Damian Wójcikbookmark, Mateusz Świniarek, Andrzej Tychowski, Mariusz Szyszka, Marcin Woźniakbookmark, Ferdinand Chi Fon, Piotr Kołc (65' Tomasz Parzy), Radosław Biliński, Filip Kosakowski (45' Marcin Jankowskibookmark), Maciej Ropiejko, Paweł Posmyk (55' Cezary Przewoźniak)
trener: Mariusz Kuras
Radosław Hołubiec, Paweł Lisiecki, Piotr Garbarek, Krzysztof Czabański, Mariusz Grzegorzewicz, Damian Kosiński (51' Kamil Stefaniak), Grzegorz Idzikowski, Dawid Piróg (67' Michael Sanni), Maciej Sowiński II (62' Jacek Pacyński), Jakub Smektałabookmark, Maciej Piątek
trener: Czesław Owczarek


text:
Štó a što tči za serbskimi projektami, kotrež buchu we wobłuku wubědźowanja Sakskeho fondsa „Čiń sobu!“ mytowane? W lětušim serialu Serbskich Nowin je předstajamy.
W medijach a socialnych syćach je tež Čłonstwo za integraciju ludoweje akordeonoweje kultury (ČILAK) wo Sakskim fondsu „Čiń sobu!“ zhoniło. „Njejsmy žane zapisane towarstwo a tak wot nikoho pjenjezy njedóstawamy. Fonds bě tuž jónkrótna naležnosć, tež raz fenk za předewzaće dóstać“, rozjasnja Syman Pöpel, kiž je w mjenje cyłka próstwu wo spěchowanje zapodał.


text:
W Serbskich Pazlicach a Njebjelčicach budźe twarjene
Njebjelčicy (JK/SN). Po wotpokazanju pjenježnych darow za Njebjelčansku gmejnu přez gmejnskich radźićelow widźi wjesnjanosta Tomaš Čornak (CDU) wupuć w formje towarstwa.
Po tym zo běchu radźićeljo gmejny Njebjelčicy hižo dwójce wotpokazali, přiwzać pjenježne dary třećich, kotrež běchu mjez druhim podpěrje wuprawy gmejnskich zastupjerjow do afriskeho Benina wěnowane, informowaše jich wjesnjanosta na wčerawšim posedźenju wo tym, zo załoža nowe towarstwo. Wone ma skutkować ze zaměrom, hajić a skrućić mjezynarodne styki gmejny. Za to gmejnje darjene pjenjezy zasadźa, kotrež tak cyle zaměrnje wužiwaja. Gmejna ma hižo wjele lět kontakty k partnerskim gmejnam a bliskim organizacijam, kotrež chce dale hajić. Čornak widźi w towarstwje móžnosć, njewotwisnje wot gmejnskeje rady na dobro komuny zaměrnje skutkować a gmejnje poskićenu pomoc w pjenježnej a materielnej formje k skrućenju mjezynarodneho dźěła gmejny wužiwać.


text:
audioBook “Ze Śląskiem na ty” tom IV
Co to nasa Łodra znacóła piyrwy dloł ludzi:
Co to płynie w moich zyłach:
Cy ktoś dzisiej jescy wierzi w zabobóny:
Drugeł wojno światoweł oczóma miszkańcw Smolorniy i Serwitutu:
Dwa Wjelkanocne Zwyki:
Hisoria dómu rodzinnego mojego ołpy:
Jak sie piyrwej woda śóngało:
Jak to nasi łojcowie sami na starojść łostali:
Jak to piyrwej na łotpustach bywało:
Jak z niemieckiej dziewczyny stała zech sie ślónskoł dziołcha:
Jakejch to poznołwała nołstarsego Ślónzołka:
Kościoły gminy Chrząstowice:
Lubosickie carownice:
Moja łojcowizna i jej plac na Łopolskim Ślónsku:
Mojy stolarsky korzyńe:
Na łodpuście:
Nas rodzinny Geszeft:
Naszoł rodzinnoł łorkiestra:
Ołpa mulorz, papa mulorz, a kym joł banda:
Rozrywki ślónskiego chopa:
Sport na dołwnym i dzisiejszym Ślónsku:
Świynta, świynta i po świyntach:
Wilijoł dloł ołmów i ołpów:
Zołlyty, zołlytniki, muzyki – jako było, a jakós to je dzisiej:


text:
Angloameryka
Angloameryka abo tyż Anglosaskŏ Ameryka to je ôkryślynie na tajlã Ameryki położōnõ na pōłnoc ôd Meksyku, używane we ôpozycyji do terminu Łacińskŏ Ameryka. Angloameryka ôbyjmuje Kanadã i Zjednoczōne Sztaty, czyli krŏje ô przewŏżajōncyj kulturze anglosaskij – dōminujōncy angelskŏ gŏdka, zawiyrzyniŏ protestancke.
Angloameryka zajmuje przestrzyństwo 19,3 mln km², z ludnościōm siōngajōncõ 330 mln miyszkańcōw (2006).
Społeczność Angloameryki we 76,1% zamiyszkuje ôstrzodki miastowe (1997)[1].
Zobŏcz tyż[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Przipisy
- ↑ Przeglądowy atlas świata. Ameryka Północna, pod red. Rajmunda Mydela i Jerzego Grocha, Kraków 1998, s. 16.


text:
Krótke stawizny serbskeje wuměłskeje hudźby
»Mit groteskem Riesenbogen – Trüb. Ein Pizzicato«. Tajke a podobne titule woli wón za swoje kompozicije, kotrež so jara wot toho rozeznawaja, štož so powšitkownje »serbska hudźba« mjenuje. Pola Jura Mětška nimamy reminiscency na ludowy spěw a reju – a jeli su, jewja so wone jeno »subkutanje« a njejsu jako tajke direktnje słyšeć. Mamy činić ze zastupjerjom awantgardy, tež hdyž je zapřijeće dosć njekonkretne. Bychmy tež rjec móhli, zo klinči hudźba Mětška skerje tak, kaž sebi přitomnostnu hudźbu předstaješ. »Njeje ničeho, čehož móžeš so při słuchanju duchownje dźeržeć«, praji něhdyši hudźbny redaktor sćelaka Deutschlandfunk Kultur Gerald Felber.
Mětšk pochadźa ze serbskeje intelektualneje swójby. Nan Frido Mětšk bě filologa, pedagoga a spisowaćel, hudźbny talent syna bu zahe při domjacym klawěrje wotkryty. Wopyta specialnu šulu za hudźbu a studowaše kompoziciju na Berlinskej wysokej hudźbnej šuli »Hanns Eisler«. Wosebje formował je jeho wučer a komponist Günter Kochan. Po studiju dźěłaše Mětšk jako wučer na hudźbnej šuli w Flöha a absolwowaše mišterski studij při Akademiji wuměłstwow NDR pola přezahe zemrěteho komponista Reinera Bredemeyera. Přizamknychu so tři lěta jako hudźbny dramaturg w NSLDź w Budyšinje, a wot lěta 1986 je swobodnje skutkowacy komponist.
Krótke stawizny serbskeje wuměłskeje hudźby
Ulrich Pogoda je prěni žiwy serbski komponist, kotrehož w tutym rjedźe předstajimy. A prěni, kiž twori ze swojimi twórbami mosćik wróćo do spočatnych lět serbskeje wuměłskeje hudźby, takrjec k lubosćinskemu spěwarjej Wiclawej Rujanskemu. Pogoda njepřewozmje wšak direktnje melodije lubosćinskeho spěwarja, ale bjerje harmoniski zakład srjedźowěkowskeje hudźby powšitkownje jako wuchadźišćo za swoje kompoziciske dźěło, tak mjenowane cyrkwinske toniny.
»Su to potajkim stupnicy, kiž maja runje kaž dur a moll dwě połtonowej kročeli a pjeć cyłotonowych kročelow, su potajkim ›sedmistupnicy‹. A we wotpowědnych wučbnicach hudźby so tute jako ›modi‹ wobjednawaja. Su pak hišće dalše štyrnaće stupnicow, kiž tohorunja na samsnej bazy eksistuja, tak mjenowane ›submodi‹, a tute sym poprawom za swój zakład wzał«, rozkładźe wón w radijowym interviewje. Wuslědk je hudźba, kiž klinči runočasnje modernje a archaisce. Wosebje skutkowna je tuta kompoziciska technika w jeho koncerće za klawěr a orchester, kiž předstaji so prěni króć 1999.
Krótke stawizny serbskeje wuměłskeje hudźby
Bě to jedyn z mojich prěnich interviewowych wopytow jako hudźbny žurnalist, jako zetkach so 1998 z Detlefom Kobjelu. Mějach za jutrowny program žołmy MDR Kultur přinošk koncipować na temu »Što je serbska wuměłska hudźba?« Z měšanymi začućemi jědźech do Budyšina, wšako běch so ze serbskej hudźbu přez tačel »Ow rjana róža« drje hižo raz zetkał, tola wo materiji lědma něšto wědźach.
Wěsty strach, so z mojimi prašenjemi blamować, so po mało wokomikach pozhubi. Šěrowłosaty muž z impozantnej brodu a swojoraznej čapku skutkowaše mjenje kaž »šěra eminenca« hač kaž dobroćiwy starohippie. Při tykancu rěčeše měrnje a přećelnje do mikrofona – a zrazom so za mnje cyły kosmos wotewri! Njeběch tola dotal ničo wo Kocoru a jeho »Počasach« abo wo Krawcowych wobdźěłanjach ludowych spěwow słyšał. K ilustraciji agěrowaše wón z tačelakom a wuzwoli přikłady, kiž mje runje tak putachu kaž to, štož powědaše. W běhu hodźiny běch so temy dótknył, kotraž mje hižo njepušći. Wo Kobjelowe swójske kompozicije a jeho rólu w serbskej kulturje so tež dla mnóstwa historiskich informacijow, kotrež mi wón sposrědkowa, hakle wjele pozdźišo zajimowach. Tola tež tale zaběra je so absolutnje wupłaćiła ...
Krótke stawizny serbskeje wuměłskeje hudźby
Łaz ma jako skutkowanišćo Handrija Zejlerja wulki wuznam za kulturnu identitu Serbow. Tu stwori wón wone episke basnje, kotrež wuži Kocor za swoje »Počasy«. Tutón »genius loci« drje je so tež na »jednore wobydlerstwo« wuskutkował, snano móžemy wo kulturnym »zakładnym šumjenju« rěčeć. Jan Pawoł Nagel, 1934 do Łazowskeje małoburskeje swójby rodźeny, wopokaza ródnej wsy pozdźišo sylnu referencu w swojej suiće w starym stilu z titulom »Kocoriana«.
Přez klawěr, kotryž běštaj staršej zdźědźiłoj, wotkry młody Nagel swoju powołanosć. Jeho prěni wučer na klawěrje bě Łazowski farar Vogel, pozdźišo bě to wučer Alfred Schöbitz. Ze 14 lětami zastupi Nagel do Zhorjelskeje šule za cyrkwinsku hudźbu, zdobom bě hižo z kantorom we Łazu. 1950 wotewrě tam na pišćelach Serbski ewangelski cyrkwinski dźeń. Zahoritosć za J. S. Bacha, kotruž drje tehdy kóždy młody cyrkwinski hudźbnik začuwaše, dowjedźe jeho w samsnym lěće do Lipska na wulki Bachowy swjedźeń składnostnje 200. posmjertnin. Tam zetka komponista Dmitrija Šostakowiča, štož bě jemu skónčnje rozsudny nastork a pohon, komponowanje studować. Na Němskej akademiji wuměłstwa w Berlinje bě mišterski šuler pola Rudolfa Wagnera-Regenyja. Wot 1964 skutkowaše dwě lěće jako chórowy direktor SLA; po tym dźěłaše jako swobodny komponist.
Krótke stawizny serbskeje wuměłskeje hudźby
Atribut »ludowy« ma w scenje »wysokeje kultury« skerje negatiwny přisłód. Hač do 1980tych lět wšak bě pozitiwnje konotěrowane, jeli so komponist jako »ludowy« wobhladowaše. To mjenujcy rěkaše, zo bě wón kmany, »ludowy ton« trjechić. A tón je něšto za koncertne žurle a kulturne domy.
Jan Bulank je tajki w dobrym zmysle »ludowy« komponist. Bě žiwy w tradiciji serbskeho ludoweho spěwa a dawaše tutu tradiciju na najžiwiše wašnje dale, z tym zo pisaše hudźbu, kotraž tutu tradiciju wožiwi a ju tež »modernizowaše«.
Jako dojědźech sej 1985 krótko do matury prěni króć do NDR, wudach swoje pjenjezy z nanućeneje změny za tačele. Tak přińdźech tež k swojej prěnjej tačeli ze serbskej hudźbu. Tačel »Och, rjana róža« Statneho ansambla za serbsku ludowu kulturu wotewrě mi nowy zwukowy swět. Přetož słowjanska »ludowa« hudźba za koncertnu žurlu bě mi lědma znata, wothladajo wot Dvořakowych »Słowjanskich rejow« abo wot wěstych pasažow w Smetanowej »Předatej njewjesće«. Dźěl spěwnych sadźbow a rejow bě wot Bulanka w »ludowym tonje« nowy skomponowany a měješe na mnje jako njenazhoniteho, ale tež bjezpředsudkoweho słucharja enormny wuskutk. Hakle lěta pozdźišo sym zhonił, zo bě hudźba pola Serbow samsny wulki wuskutk wuwabiła ...
Krótke stawizny serbskeje wuměłskeje hudźby
Štóž chcył dušu jednoho naroda dodnić, tón dyrbi jeho ludowe spěwy a reje znać a přeslědźić. Po tutej maksimje jednaše madźarski komponist Béla Bartók. Wón pućowaše po juhowuchodnej Europje a nazběra při tym přez 10.000 spěwow.
Jurij Winar, 1909 w Radworju rodźeny, studowaše po maturje pedagogiku, ludowědu a hudźbu w Drježdźanach. Po tym – w času přewzaća mocy přez Hitlera – skutkowaše jako wučer a hudźbny direktor Zwjazka serbskich spěwanskich towarstwow. Móžemy za to měć, zo je wón hromadźenske a slědźenske skutkowanje Belé Bartóka na polu ludoweho spěwa sćěhował a – wotpowědujo časej dale bóle tajnje – w podobnej misiji we Łužicy po puću był.
Potłóčowanje serbskeho luda docpě za čas nacionalsocialistizma swój wjeršk. Hudźbna kultura naroda hrožeše so dospołnje zhubić, powědaše Jurij Winar 1985 w rozhłosu NDR. Hižo w meji 1945 organizowaše wón prěni serbski koncert po wójnje. Na nim wustupištej mjez druhim chór Meja kaž tež chór sowjetskich oficěrow. »W tym tehdy hišće jara skóncowanym měšćanskim dźiwadle Budyšina. Škleńcy woknow šćerkotachu – a wětřik duješe ze wšěch róžkow a durjow. Ale móžachmy, bjez toho zo nas z jewišća wuhnachu – štož bě so w nacistiskim času často stało – swobodnje spěwać. Rjenje, wótře a jasnje, tak kaž to po tych dwanaće lětach hišće móžachmy.«
Krótke stawizny serbskeje wuměłskeje hudźby
Wědomostne wobdźěłanje hudźby jednoho naroda móže so hakle zwoprawdźić, hdyž je dosć dźěłow, kiž hodźa so historisce a stilistisce do jednoho wuwića zarjadować. Na němskej stronje běše to Hugo Riemann, kotryž ze swojim hudźbnym leksikonom w lěće 1882 jako prěni muzikologa kompendij předpołoži, kiž bě kmany, narodne hudźbne wědomje w słowach zwuraznić. Jana Rawpowa »Serbska hudźba« wuńdźe 1978, potajkim nimale 100 lět po Riemannowym leksikonje, je pak za serbski narod po wuznamje přirunajomne. Rawp analyzuje, kak sta so ludowy spěw ze zarodkom hudźbneje kultury. Zajimawy w tutym zwisku je interview, kotryž da wón jenož mało měsacow do swojeje smjerće sćelakej Deutschlandfunk. Tam praji: »Słowo ›serbski‹ dźe wróćo, štož budźe filologa wědźeć, na zapřijeće ›srěbać‹. Potajkim kohož maćerje spěw, lěpje prajene mloko ja srěbam, toho tež sym. Potajkim zhromadnosć starych Słowjanow so w tym wotbłyšćuje. My wšitcy słušamy do zhromadnosće, kotraž samsne maćerne mloko srěba.« Njebě zawěsće připad, zo je Rawp njewědomje zapřijeći »maćerne mloko« a »spěw« ze sobu zwjazał.
Krótke stawizny serbskeje wuměłskeje hudźby
Bjarnat Krawc, narodźeny 1861 w Jitru, njebě jenož legitimny potomnik Kocora a Pilka, ale zdobom prěni hudźbnje wobšěrnje wukubłany serbski komponist. Po započatkarskich lětach na Budyskim wučerskim seminarje dźěše do Drježdźan a wopytowaše konserwatorij, hdźež bě šuler Felixa Draeseke. 1918 bu na Kralowsko-sakskeho hudźbneho direktora pomjenowany, 1923 załoži wón Zwjazk serbskich spěwarskich towarstwow a wot 1926 do 1928 redigowaše prěnju serbsku hudźbnu nowinu »Škowrončk ze serbskich honow«, přiłohu Łužicy. Załoženje Serbskeho sinfoniskeho orchestra, wo kotrež so Krawc prócowaše, so z financielnych přičin njeporadźi. Krawc wjele pućowaše, wosebje do słowjanskeho wukraja, ale tež po Němskej. Z jeho zaměrom bě, serbski ludowy spěw tež do cyłoněmskeje šulskeje hudźby zapřijeć. Tak wuda tež spěwniki, kiž rozšěrichu so po cyłym němskim mócnarstwje.
Jako komponist stwori Krawc klawěrnu hudźbu a komornohudźbne dźěła, nimo toho oratorij »Wójna a měr«. Najwažniša kompozicija z dźensnišeho wida pak je wobšěrny cyklus wobdźěłanjow serbskich ludowych spěwow za spěwarski hłós a klawěr. Tute »33 serbskich ludowych spěwow« su za artificielnu hudźbu Serbow runje tajki měznik kaž Kocorowy oratorijowy cyklus »Počasy«. Jeho přikład při tutej kompoziciji bě bjezdwěla Johannes Brahms, kotryž bě ze swojimi »Němskimi ludowymi spěwami za spěwarski hłós a klawěr« měritka sadźił. Přez Krawca bě so nětko tež serbski ludowy spěw doskónčnje do koncertneje žurle dóstał.
Krótke stawizny serbskeje wuměłskeje hudźby
Zašły raz zaběrachmy so z Korlu Awgustom Kocorom, kotryž je z oratorijowym cyklusom »Počasy«, inspirěrowany wot zynkoweje rěče Haydna, samostatnu serbsku wuměłsku hudźbu stworił. Na tute pioněrske dźěło móžeše Jurij Pilk natwarjeć.
Uwertěra k Shakespearowej dramje »Són lětnjeje nocy« sčini 17lětneho Felixa Mendelssohna-Bartholdyja přez nóc sławneho. Z njej njeje jenož swój zahe zrały talent dopokazał, ale tež žanr uwertěry jako tajki rewolucionował, jón do hudźbneje epochi romantiki zwjedł.
W serbskej komornej hudźbje ma Pilk podobny wuznam kaž Mendelssohn-Bartholdy w němskej: Jeho uwertěra k spěwohrě »Smjertnica« je romantiske klučowe dźěło za orchester.
Zajimawe je, zo w Hodźiju jako syn policista rodźeny Pilk – hinak hač Kocor – w prěnim rjedźe njebě hudźbnik, ale stawiznar a ludowědnik. Ale hižo na Budyskim wučerskim seminarje pokaza so jeho talent při klawěrje. Tola rozsudźi so za powołanski puć wědomostnika a promowowaše na Rostockskej uniwersiće z historiskej temu. Přeslědźi situaciju Wjazońčanskeje gmejny za čas wuswobodźenskich wójnow. We Wjazońcy móžeše tež prěnje powołanske nazhonjenja jako pedagoga zběrać.
Krótke stawizny serbskeje wuměłskeje hudźby
»Słowo ›serbski‹ dźe wróćo, štož budźe filologa wědźeć, na zapřijeće ›srěbać‹. Potajkim kohož maćerje spěw, lěpje prajene, mloko ja srěbam, toho tež sym. Potajkim zhromadnosć starych Słowjanow so w tym wotbłyšćuje. My wšitcy słušamy do zhromadnosće, kotraž samsne maćerne mloko srěba.«
Takle rozłoži 2007 zemrěty muzikologa Jan Rawp, jedyn z najwažnišich znajerjow serbskeje hudźby, w interviewje ze sćelakom Deutschlandfunk pochad mjena swojeho luda. A njeje žadyn připad, zo je so při tym skrótka zaprajił a zapřijeći »maćerne mloko« a »spěw« rěčnje jedne z druhim zwjazał. Přetož spěwy, kotrež su serbske maćerje přez generacije dale dawali, tworja hudźbny pomjatk serbskeho naroda, su zarodk wuměłskeje hudźby.
W běhu křižneje wójny přećiwo Serbam wokoło lěta 1000 sej němscy kejžorojo poněčim słowjanske kmjeny podćisnychu. W dźensnišej Předpomorskej eksistowaše pak tež potym »słowjanska hudźba«. Ryćer a pozdźiši lubosćinski spěwar Wiclaw Rujanski, zemrěty wokoło 1325, je 17 melodijow zawostajił. Namakamy je w »Jenaskim rukopisu spěwow«. Tutón codex je jedna z najwažnišich zběrkow swětnych spěwow wysokeho srjedźowěka. Wiclaw słušeše drje k Rujanjanam, druhemu słowjanskemu kmjenej hač dźensniši Serbja we Łužicy, a tola su jeho spěwy za mnohe lětstotki posledni dopokaz zapadosłowjanskeje wuměłskeje hudźby. Spěwany ludowy spěw sta so ze zakładom wšěch hudźbnych aktiwitow.


text:
Prěnja etapa kreatiwneho zwjazowanja mjeńšinoweju kulturow
Z prezentaciju hudźbneho wideja hymny „Serbsko-Waliziskeho přećelstwa – Cyfeill garwch cymareg a sorbian“ na Choćebuzkim filmowym festiwalu su sobuskutkowacy prěnju etapu projekta zakónčili. Na iniciatiwu huslaceho spěwytwórca Geigerzähler a spěwarki-gitaristki Efa Supertramp běchu lětsa w aprylu we wobłuku dźěłarnički w Choćebuzu wjacore spěwy skomponowali, aranžowali a natočili. Wuslědk je kaseta z dohromady 16 titulemi, kotruž z małej turneju po Łužicy a naposledk w Berlinje předstajichu. Koncertna jězba powjedźe jich na dosć njewšědne jewišća, kaž na přikład do lěsa blisko Slepoho abo na Kumšiski dwór čo. 8. W Nukničanskej barace knježeše hnuta ćišina kaž drje hišće ženje, jako wobkuzłany publikum harfenistce Cerys Hafana připosłuchaše. Ani z bary njebě někajkehožkuli klimpota słyšeć. W Choćebuzu přiwabi wustup – tež dźakowano takrjec domjacej hrě rappera a lokalneho matadora STOI – najwjace wopytowarjow.


text:
Helgoland
Helgoland (sewjerofrizisce Deät Lun = „tón kraj“) je kupa w Sewjernym morju a jenička šěrokomórska kupa Němskeje. Słuša administratiwnje do wokrjesa Pinneberg w Schleswigsko-Holsteinskej. Prěnjotnje wjetša kupa rozłama w lěće 1721, tak zo wobsteji gmejna dźensa z hłowneje kupy Helgoland a pódlanskeje kupy Düne. Nimo němčiny rěči so na Helgolandźe tež frizisce. Helgolandska narěč sewjerofrizišćiny płaći jako druha hamtska rěč.
Helgoland je něhdźe 49 kilometrow zdalene wot najblišeje twjerdźe, přibrjoha Schleswigsko-Holsteinskeje pola Sankt Peter-Ording. Kupa słuša hakle z lěta 1890 k němskemu statej a ma hač do dźensnišeho wosebity status. Tak je wona drje z dźělom němskeho hospodarstwa, nic pak cłowneho teritorija Europskeje unije.
Nimo jězdźidłow policije, wohnjoweje wobory, cła a ambulancy njejsu awta na kupje dowolene.


text:
projekty
Gładźarnica - Slěpjańska burska drasta: III. Husoke swědźenje a šedny dźeń
Tśeći dźěl w rědźe knigłow ho Slěpjańskej burskej drasće pokaza zgótowjenje, hoblekanje a gładźenje šelakich swědźeńskich, rejowańskich a dźěćecych drastow kaž tež drasty šednego dnja.
Sobuawtorstwo a hudaće słowneje zběrki „Kak to jo było – 1000 Slěpjańskich słowow“
Towaristwo Njepilic dwór Rowne z.t. se pód motom „Kak to jo było“ stara ho stare burske dźěła, serbske tradicije a nałogi. Wót lěta 2005 do 2014 su se cłonki zetkali, ažby serbski słowoskład zběrali.
Rěcna dokumentacija Slěpjańskeje serbšćiny
Rěc jo rozsudna za identitu mjeńšiny. Dyž se ludźe hulicuje w swójej rěcy aby narěcy, tak dawa to zacuće zwězanosći a zgromadnosći.
Jastrowne spiwanje
Spiwaŕki „Slěpjańske Kantorki“ su w lěće 1992 nabožny nałog hožywili, kóteryž jo se srjejdź 1950tych lět drje w našej wósadźe zgubił, kótryž pak su serbske hobydlarje stajnje ho wědobnju měli.
Zešywk z notami hubranych Slěpjańskich ludowych spiwow za akordeon aby klawěr
Zešywk za akordeonistow aby pianistow, aby mogli ći zgromadnem spiwanju instrumentalnje ćewodźować.
Knigły z powjesćami Slěpjańskeje wósady a Mužakowskeje góle
Ilustrowane, dwójorěcne knigły zgromadźuje nejrjańše powjesći Slěpjańskehe wósady a jeje bliskeje hokoliny. Ceje z tym wjeliki pokład Slěpjańskich powjesćow zdźeržać.
Audio-CDka z ludowymi spiwami a kerlušami Slěpjańskeje wósady
Ludowy spiw stoji w srjejdźišću CDki. Spiwy hulicuje wót lubosći a bóli, pójedaje wót zajšłych casow, hobspiwaje rjanosć domizny a pójedaje wót powjesćowych póstawach a šednych zetkanjach.
Městnostna korta pó recesowem protokolu z lěta 1864
Projekt ma być 1. kracaŕ k tomu, huwiće wjeski Slěpe na zakładźe kortowego materiala widobne cynić, a to wót lěta 1863 až do dźeńsajšego.
Slěpjańske spiwarske knigły - kerluše, psalmy a módlitwy
Jeden z kracarjow k dokumentaciji našeje małeje regionalneje rěcy jo zestajanje cerkwinskich spiwarskich knigłow z 50 kerlušami. Towaristwo Kólesko jo k tomu teksty górno- a dolnoserbskich kerlušow do slěpjańšćiny ćełožyło kaž tež historiske žgrědła hužywało.
spiwna skupina a gerce
Z hudaćom Slěpjańskego spiwnika jo se w lěće 2012 załožyła spiwna skupina. Tak smy zachopili, z nazběranymi Slěpjańskimi ludowymi spiwami hustupować ćed publikumom. Ho lěto pózdźej su se nam ćidružyli tež gerce, a něnt smy zgromadnje folklorna skupina towaristwa Kólesko.


text:
Nůmera
Nůmera je abstrakcyjno zacha, użiwano we matymatyce. Nojbarźi ajnfachowo idźe pedźeć, co nůmera uodpado na pytańy "wjela". Z anfanga używono do rachowańo wjelośći jakich zachůw – naturalno nůmera. Je do sporu, aże zero je naturalno nůmera eli ńy, kej przijmjymy co zbjůr naturalnych nůmerůw mo anfang uod zera, tak kożdo nastympno nůmera je srogszo uo 1. Dali můmy cołkowite nůmery - do uůnych zbjoru wlazujům ujymne nůmery, t.j. wszyjstke nůmery kere rachujymy uod zera co jedyn do zadku a dowomy uůnym ze przodku znok "-". Dali můmy wymjerne nůmery, je to zbjůr wszyjskich nůmerůw kere idźe zaszrajbować kej iloczyn ze tajlowańo przez śa dwůch naturalnych nůmerůw, przi tymu we mjanowńiku ńy idźe dać zera. Dali sům rzeczywiste nůmery, kerym idźe prziszrajbować jaki půnkt na uośi nůmerůw, do kerych wlazujům tyż ńywymjerne nůmery, kerych ńy idźe zaszrajbować kej uobyczny ułomek.
Sům tyż inksze roztomajte zbjory nůmerůw, jako algebrajiczne nůmery, ńilpotyntne nůmery, dopeltowe nůmery a inksze.


text:
Hornjoserbska rěčna komisija (HRK)
Hornjoserbska rěčna komisija (HRK) je wot Maćicy Serbskeje powołany a awtorizowany gremij za kodifikaciju spisowneje hornjoserbšćiny. Wona zaběra so ze wšěmi zjawami spisowneje rěče, hdźež je potrjeba za regulowanje a normowanje. Čerpajo z wuslědkow rěčespytnych slědźenjow a wobkedźbujo rěčnu praksu wudźěła wona obligatoriske prawidła a doporučenja za praktiske wužiwanje spisowneje hornjoserbšćiny. Zdobom ma wona hladajo na změny w rěčnej praksy na to dźiwać, zo so dotalne postajenja přepruwuja a w datym padźe nowym wobstejnosćam přiměrja. Z tym chce HRK k skrućenju a dalewuwiwanju spisownorěčneho standarda přinošować.
Jeje nadawki wobjimuja rozrisanje ortoepiskich, prawopisnych, interpunkciskich, morfologiskich, leksikaliskich a syntaktiskich prašenjow.
Wobzamknjenja rěčneje komisije publikuja so w formje wosebitych přiručkow abo jednotliwych přinoškow w nowinach a časopisach a wotbłyšćuja so w słownikach, terminologijach a gramatikach, kotrež su so do wudaća w HRK přepruwowali.
Dźěławosć HRK je wusměrjena na praktiske nałožowanje spisowneje rěče. Tuž słušeja do rěčneje komisije nimo fachowcow na polu serbskeho rěčespyta (wědomostnicy Serbskeho instituta w Budyšinje a Instituta za sorabistiku w Lipsku) tež sobudźěłaćerjo tajkich serbskich zarjadnišćow, w kotrychž hraje nałožowanje a rozšěrjenje hornjoserbskeje spisownej rěče centralnu rólu: serbskich kubłanskich institucijow (šule a Rěčny centrum WITAJ) a serbskich medijow (knižny wobłuk LND, nowiny a časopisy, rozhłós).


text:
Dire Straits
Dire Straits to bůł brytyjski zespůł rokowy,kery fůngowoł we lotach 1977-1995. Liderym a zołożyćelym tyj grupy bůł Mark Knopfler - gitarzista, wokalista a aůtor tekstůw, kery som napisoł bezma wszyjske pjosynki grupy. Krům jigo, we składźe bůł tyż jigo braćik David (gitara), John Illsey (gitara basowo) a Pick Withers (szlagcojg). Zespůł debjutowoł we 1978 singlym Sultans of Swing, kery ńyuoczykiwańy stoł śe fest popularny, mimo aże włůnczas panowoła moda na muzyka punkowo. Tygo samygo roku wydano pjyršo puyta skupiny, pod titlym Dire Straits. Pů wydańu rok ńyskoři drugij puyty, Communiqué, ze skupiny uodloz David Knopfler a na jygo plac prziloz Roy Bittan (klawiszowjec). We 1984 ukozoł śe albům Alchemy, kery je zapisym kůncertu grupy we Lůndyńy a je powszechńy uznowany za jydyn s nojlepszych albůmůw kůncertowych we historyji roka.
Zespůł zawjeśůł dźołalność we 1995 roku.
Dyskografijo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Albůmy[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- 1978 Dire Straits
- 1979 Communiqué
- 1980 Making Movies
- 1982 Love Over Gold
- 1985 Brothers in Arms
- 1991 On Every Street
EPs (minialbůmy)[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Albůmy live[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Skłodanki nojlepszych utworůw[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- 1988 Money for Nothing, nojwjynkše přeboje
- 1998 Sultans of Swing: The Very Best of Dire Straits, nojwjynkše přeboje
- 2005 The Best of Dire Straits & Mark Knopfler: Private Investigations


text:
W skale so mjez sobu zeznać a sej kulinariske dobroty zesłodźeć dać
Sćenjow (SN/MiR). Na štomach zrawja tuchwilu mnohe płody. Runje mamy sezonu wišni. Při pućach a na łukach widźiš tu a tam ludźi, kotřiž sej při pućach słódne płody z hałuzow šćipaja.
Zo bychu wosebje stare družiny sadowcow zachowane wostali, wo to stara so wobydlerska iniciatiwa Łužiscy přećeljo za sadowcowe łuki (Streuobstwiese). Wona chce w regionje biotopy jako refugij tu zasydlenych zwěrjatow a rostlin zachować, chce jim dobre žiwjenske wuměnjenja tworić, je hladać a produkty z plahowanja wužiwać.


text:
Z Ochranowa/Herrnhut. Wobźělniki Serbskego ewangelskego kóńca tyźenja (SEKT), 10 źiśi a 11 dorosćonych, su byli srjejź oktobera w Ochranowje. Tam su se woglědali mimo wjelgin modernje wugótwaneje swětosławneje gwězdoweje manufaktury ze zjawneju źěłarnju, muzejom a grajkanišćom za źiśi teke ochranojski kjarchob a row groby Nikolausa von Zinzendorfa, załožarja tamnejšeje bratšojskeje wósady (nimski Brüdergemeine, engelski Bohemian church).
Serbski kóńc tyźenja, kenž jo nawjedowała slěpjańska fararka Jadwiga Malinkowa gromaźe ze serbskim superintendentom Janom Malinkom (na fośe nalěwo a srjejźi) jo stojał pód motom „žognowanje“. Wobźělniki a wobźělnice su póžywali zgromadnu teologisku zaběru a spiwanje w serbskej rěcy. Ale teke rozwjaselenje a wódychanje z graśami, grajkanim na wódowem grajkanišću a wólnymi rozgronami w pśiroźe Žitawskich górin na Europahof Hainewalde su byli wažne.


text:
Używacz:Pudelek
Witom wszystkich :)
Nazywom śe Marcin. We wyższyj szule uczył żech śe geszichty - je to tyż moja pasjo.
Załobycz interesuja śe Austro-Madźaroma, Ślůnskiem a XX wjekem.
Lubia tyż numizmatyka, geografijo (a polityczno fest), rajzy... łaża po gůrach, a w zima jeżdza na nartach.
Na polskij Wikipedyji mojo pjyrwszo edycyjo bůła, kjedy żech działoł jyszcze jako IP-ek - było to 13 septembra 2004 roka. We aprilu 2005 zalogowoł żech śe, a me mjano je Pudelek. Na Ślůnskej dźałom uod startu.
Tworza nowe artikle, poprawjom felery a inksze cygaństwa.
A tukej moje artikle na ślůnskij wikipedyji:
Banhow, Barańo Gůra, Bełk (ślůnske wojewůdztwo), Beskidenverein, Biskupjo Kůpa, Bjerawka, Bowalno, Chmjelowicy (uopolske wojewůdztwo), Dâmboviţa (rzyka), Důmecko, Důnaj, Dźykaństwo, Fara, Fera, Gigula, Gmina Kůmprachćicy, Gůrne Łaźiska, Gůry Uolbrzimje, Jeśůńiki, Hans Majestet Kongens Garde, Karńůw, Kośćůł (stawjyńy), Klimczok, Kůmprachćicy, Ńymodlin, Oslo, Polsko Nowo Wjeś, Pradźod, Průszkůw, Przysłop pod Barańům Gůrům, Ratuż, Rothaus, Skrzyczne, Śńyżka, Ślůnski Beskid, Ślůnsko-Morawski Beskid, Szyńdźelńa, Turystyczne schrůńisko, Uochodze, Uorzesze, Wjelgo Czantoryjo, Wjelgo Fatra, Zlaté Hory, Źdźyszowicy
Galeryjo - > [3]
Brůdnopis -> [4]


text:
Bibloteka Kongresu
Bibloteka Kòngresu (Library of Congress) - je w Waszingtonie D.C. òd 1800 rokù. Òna mô m.jin. baro wiele ksążków. To je nôwôżniészô bibloteka swiata. Kaszëbi mają téż tu kaszëbskòjãzëkòwé ksążczi. Dzél z nich to je kaszëbskô lëteratura do kaszëbskòjãzëkòwégò czëtaniégò, a kąsk z nich je do kaszëbsczi edukacji na ùniwersytecczi rówiznie. Stądka je midzënôrodny kòd ISO 639-2 dlô kaszëbsczégò jãzëka - "csb".
Bùtnowé lëncziEditëjë
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Gaž nimske diskusijne krejze se zaběraju ze serbskeju rěcu, móžomy z wěstosću na to cakaś, až pśiźo pšašanje, lěc se hyšći wupłaśijo, do spěchowanja wuměrajuceje rěcy inwestěrowaś. Něgajšny chóśebuski wušy promšt Reinhardt Richter jo se pšašał, kak dłujko musymy hyšći serbske namše póbitowaś. Pśecej su take zranjece słowa zwězane ze słowkom hyšći. Kak dłujko se hyšći serbski powěda. Slědny maminorěcny pótom serbske swětło wugasnjo? Drogujuca wustajeńca »Co ga how groni mjeńšyna«, kenž jo była wiźeś do kóńca apryla w Zwězkowem sejmje a jo něnto ducy pó cełej Nimskej, pśewobrośijo pšašanja na wětšynowu ludnosć, aby zwurazniła głuposć takego pśistupa: Wjelich was jo, su scełego filmy w nimskej rěcy, cogodla hyšći nimski powědaśo a nic engelski abo chinski, dla cogo trjebaśo wucbu w nimšćinje, maśo namše w nimskej rěcy, atd. Spisowaśel Eugen Ruge jo gano we swójom drježdźańskem nagronje analyzěrował nimsku rěc. Móžomy se pśedstajiś, až wóna wótemrějo? Móžo to byś, až se pśibližujomy kóńcoju nowowusokonimšćiny, ako jo źinsa znata? Jogo wuslědk jo pśechwatajucy – jo, na kuždy pad móžo se to pśedstajiś. Awtor namakajo wšake indice, w casach dominěrujuceje engelskeje popularneje muziki, lichego wikowanja, digitalizacije a pšawopisnych abo »gender« reformow, gromaźe z powšyknym spadom rěcy.
A co jo z našeju bogeju serbskeju rěcu? Smy my napšawdu na droze do Texasa, ako jo było dawjeto cytaś w ewangelskem casopisu Pomhaj Bóh? Měnjone jo było, až naša rěc buźo graś jano symbolisku rolu ako na swěźenjach Serbow w Texasu – na toflach w měsće, w dwójorěcnych nadpismach, abo gaž se gjarźe prezentěruju stare serbske knigły z pśispomnjeśim, až (se wě) cytaś je južo nicht njamóžo.


text:
Radosław Janukiewicz, Adam Frączczak (65' Abdul Moustapha Ouédraogo), Wojciech Gollabookmark, Maciej Dąbrowski, Mateusz Lewandowski, Takuya Murayamabookmark, Bartosz Ławabookmark (45' Donald Djoussé), Maksymilian Rogalskibookmark, Takafumi Akahoshi, Hervé Tchami (65' Jakub Bąk), Marcin Robakbookmark
trener: Dariusz Wdowczyk
Sebastian Małkowski, Deleu, Jarosław Bieniuk, Sebastian Maderabookmark, Christopher Oualembobookmark (54' Adam Pazio), Piotr Wiśniewskibookmark (67' Przemysław Frankowski), Paweł Dawidowiczbookmark, Maciej Kostrzewa, Daisuke Matsuibookmark, Paweł Buzała, Piotr Grzelczak (77' Marcin Pietrowski)
trener: Michał Probierz


text:
Za dalši přetwar Chróšćanskeje cyrkwje spěchowanje přijimali
Chrósćicy (SN/MWj). Dypkownje k planowanemu nutřkownemu přetwarej Chróšćanskeje cyrkwje, kotrež ma so po tamnišej kermuši bórze započeć, je wosada wčera dóstała přizwolenje spěchowanskich srědkow we wobjimje 360 000 eurow. Přepodała je je statna sekretarka w sakskim ministerstwje za regionalne wuwiće Barbara Meyer wosadnemu fararjej Měrćinej Deleńkej. Jemu bě to rjany narodninski dar, wšako je runje wčera 60. narodniny swjećił. Symbolisce wón přizwolenje čłonam wosadneho předstejićerstwa dale da. Srědki pochadźeja ze zamóženstwa stronow a masowych organizacijow něhdyšeje NDR a zasadźeja so mjez druhim za zachowanje kulturnych pomnikow.


text:
Lipa Serbska
Lipa Serbska. Časopis młodych Serbow. bě serbski časopis młodoserbskeho hibanja, kotryž wuchadźeše měsačnje wot nazymy 1876 hač do 1881. Wón měješe wobsahi ze wšelakich studentskich towarstwow – kaž na přikład Praskeje Serbowki a Budyskeho Lubina – z wjesnymi towarstwami zwjazać.
Na prěnjej schadźowance serbskich studentow 1875 w Chrósćicach bě Jakub Bart do wustawkow za studentske schadźowanja zapisać dał:
- „Zo bychu so sobustawy ćim bóle za serbstwo zahorjeli, ma nowina załožena być, do kotrejež bychu jednotliwe towarstwa najrjeńše dźěła zapisować móhłe.“
Lěto pozdźišo wuchadźa prěnje čisło Lipy Serbskeje pod hłownym redaktorstwom Arnošt Muka w Lipsku. W lěće 1877 dojednachu so studenća na Bukečanskej schadźowance, zo wukonja Jakub Bart w Praze dźěło redaktora, mjeztym zo přewza Muka zamołwitosć za wudawaćelstwo. Muka postara so wo to, zo so časopis pola Smolerja w Budyšinje ćišći, hdźež bě Jurij Nowak zamołwity za nakładnistwo. Wot 1878 do 1880 přewza Smoler dla pjenježnych problemow časopisa sam redaktorstwo a hłownu zamołwitosć, kotruž potom zaso Bartej přepoda. Dalši soburedaktor bě Jan Arnošt Holan.
Wulka popularnosć Lipy Serbskeje wuskutkowaše so tež negatiwnje na ličbu abonentow stareho Smolerjoweho Łužičana. Dwaj časopisaj běštej po zdaću přewjele za wobmjezowane móžnosće serbskeje inteligency. Tak dojednaštaj so Muka a Bart w nazymje 1881 na zjednoćenje wobeju časopisow a załožichu 1882 Łužicu jako jeju naslědnik, kiž pak předewšěm studentskeje podpěry zhubi.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Měrćin Völkel: Serbske nowiny a časopisy w zašłosći a w přitomnosći. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984.


text:
- Zasady pisowni języka śląskiego - Henryk Jaroszewicz
- Moja babcia gotowała dla Gierka. Kulinarna podróż na Śląsk w czasach PRL-u
- Sprawa rodziny Tebbe. Kolacja z mumią - Monika Kassner
- Pippi Långstrump (po ślōnsku) - Astrid Lindgren + audiobook
- H. Buchner - Ciotka Flora
- Ciulandia - Henryk Waniek
- Kajś. Gyszichta ô Gornym Ślonsku. Edycyjo ślonsko
- Naklejka GŌRNY ŚLŌNSK
- Naklejka SILESIA
- Kalendarz 2023 "Górny Śląsk" Jarosława Kassnera
Mecynas ślōnskij gŏdki - szczegóły i donatorzy
Nasze książki w Google Books oraz Google Play
Pokora. Edycyjo ślōnsko - Szczepōn Twardoch
towar niedostępnydodaj do przechowalni
Opis
Pożōndanie. Władza. Usuchliwość.
Co stracisz, kej walczysz ô godność?
Epicki roman ô rewolucyji, wojnie i miyłości.
11 listopada 1918. Lojtnant Alois Pokora wychodzi ze lazarytu na ulice zrewoltowanego Berlina. Stary świat sie skończoł.
La Belle Époque umarła we ôkopach I światowyj wojny. Nowy świat sie rodzi we bōlach: na zachodnim frōńcie i w czasie rewolucyje, co sie przelywo bez pokōnane Niymcy.
Alois niy noleżoł do starego świata, niy noleży tyż do nowego. Syn ôd berkmana ze Gōrnego Ślōnska, bez cufal wyrwany ze proletariackij familije, wszyndy sie trefio ze pogardōm i ôdsztuchniyńciym. Samotny i prześladowany, ôn wierzi ino we erotyczno relacyjo ze perwersyjnōm Agnes, co dōminuje. We świecie, co sie skōńczōł, nic niy ma prawe ale.
Pokora to szumny rōman ô miyłości, wojnie i rewolucyji. Epicko gyszichta ô Berlinie i Ślōnsku, ô Niymcach i Polokach, ô społecznych i etnicznych podziałach. Ô pożōndaniu, władzy, usuchliwości i cynie, co sie ja płaci we walce ô godność.
Strōny: 520
Ôkładzina: miynko


text:
Něhdy woblubowany hosćenc na kromje Wulkeje Dubrawy budźe saněrowany. Tomu je tamniša gmejnska rada njedawno přihłosowała, byrnjež jedna naležnosć problematiska była.
Wulka Dubrawa (UM/SN). Hosćenc „Lěsny hrodźik“ na kromje Wulkeje Dubrawy budźe přichodny čas wobšěrnje saněrowany. Twarskej próstwje su čłonojo Wulkodubrawskeje gmejnskeje rady na swojim zašłym posedźenju přihłosowali. Wo doskónčnym přizwolenju wšak rozsudźi Budyski krajnoradny zarjad.
Kaž z předłohi wobzamknjenja wuchadźa, ma so „Lěsny hrodźik“ přichodnje zaso jako hosćenc a přenocowanska městnosć wužiwać. Wonkownje so na twarjenju wjele njezměni. Jeničce do sewjerneho směra je powjetšenje planowane. Dale předwidźane su wjacore nowe terasy kaž tež nowy zachod, kotryž budu tež ludźo z handicapom wužiwać móc. Na wuchodnym a zapadnym dźělu wokrjesneje dróhi do směra na Radwor, kotraž nimo twarjenja wjedźe, maja parkowanske městna nastać.


text: Wojerecy (SiR/SN). Wojerowčanka Dagmar Steuer je projekt do žiwjenja zwołała, na łukach štomy a kerki sadźeć. A je za swoju ideju dotal wjele připóznaća žnjała. Wotpowědnu ležownosć přewostaja wona ze swójskeho wobsydstwa. „Mam wulke wjeselo a začuwam, zo něšto dobre zdokonjam. Widźiš-li, kak sterilnje sej někotři swoju zahrodu wuhotuja, ale sej jabłuka z Južneje Afriki kupuja, da maš tola rozmyslować. Wobhladuju projekt tuž jako jara trěbny. Je to mój přinošk za wobswětoškit. Njeměli rěčeć, ale jednać!“ Mjeztym su wobydlerjo na 1,3 hektary wulkej priwatnej łuce njedaloko Němcow něhdźe 250 štomow, kerkow a dalšich rostlin nasadźeli.


text:
Archiw powěsćow
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
februar 2019
Posedźenje Serbskeho sejma: Zhromadne dźěło z Domowinu wobkrućene, wobzamknjenja mjez druhim wo spěšnych naprawach w serbskorěčnym kubłanju
Posedźenje Serbskeho sejma we Wulkim Ćisku (09.02.2019) je so zahajiło ze zwjeselacym podawkom ...
Dale čitać Posedźenje Serbskeho sejma: Zhromadne dźěło z Domowinu wobkrućene, wobzamknjenja mjez druhim wo spěšnych naprawach w serbskorěčnym kubłanju
Zetkanje ze chocebuzkemu gornym soltara knez Kelcha
06.02.2019
Dale čitać Zetkanje ze chocebuzkemu gornym soltara knez Kelcha
Přeprošenje na zjawne posedźenje Serbskeho sejma
09.02.2019 w žurli hosćenca „Do zeleneho wěnca“ we Ćisku wot 13 hodź.


text:
Władimir Putin
Władimir Władimirowicz Putin (rus.: BлaдиMиp BлaдиMиpoBич ПyTиH, rodz. 7 paźdźerńika 1952 we Pejtersburgu) – ruski polityker, ze fachu prawńik. Dowńij tyż agynt KGB. Prymjer Rusyje uod 8 śyrpńa 1999 do 7 moja 2000, połńůł funkcyjo prezydynta Rusyje po rezygnacyji Jelcina 31 grudńa 1999; 26 marca 2000 uobrany za prezydynta Rusyje, 14 marca 2004 zaś uobrany na te same stanowisko. Urzůnd prezydynta sprawowoł do 7 moja 2008, a 8 moja 2008 roku objůn urzůnd prymjera. 4 marca 2012 roku uostoł zaś uobrany za prezydynta Ruskij Federacyje. 7 moja 2012 zostoł zaprzyśynżůny a beztůż zaś objůn urzůnd prezydynta.


text:
Prekmurje
Prekmurje (madźarsko: Muravidék, prekmursko: Prekmürsko, Prekmürje) je regijůn na půłnocnym wschodźe Słowyńiji. Grańica mo uod půłnocnygo wschodu ze Madźarůma, uod půłnocnygo zachodu ze Austrijům, uod połedńo ze Chorwacyjům a uod połedńowygo zachodu ze inkszym słowyńskim regijůnym: Styrijům. Bez wele tyśůnc lot Prekmurje bůło tajlům Krůlestwa Madźarůw, inakszy ańiżeli inksze regijůny Słowyńije. Skuli tygo Prekmurje mo wjynksze zwjůnzki ze Madźarůmi (religijne, godkowe a kulturowe) ańiżeli reszta słowyńskich gyszichtowych krajinůw.
Prekmurje mo wjyrch 1.093 km². Nojwożńijszy uostrzodek a tyż przi tym jedźine mjasto to je Mursko Sobota, we keryj pomjyszkuje 20 000 ludźi. We cołkym Prekmurju mjyszko 82.369 ludźi, ze czygo nojwyncy je Słowyńcůma.


text:
Hruby twar prěnjeje hale w Choćebuzu je nimale dokónčeny. Němska železnica tam wosebje klimje přichilenu twaršćiznu wužiwa. Na tym je Budyska firma Hentschke Bau wobdźělena.
Choćebuz (SN). Němska železnica (DB) je při twarje noweje wuporjedźernje za ćahi ICE 4 w Choćebuzu dale w časowym planje. Wo tym je předewzaće wčera informowało, po tym zo staj sej społnomócnjeny koncerna za Berlin, Braniborsku a Mecklenburgsko-Předpomorsku Alexander Kaczmarek a statny sekretar w braniborskim hospodarskim ministerstwje Hendrik Fischer wobraz wo twarskim postupje tworiłoj.
Za twar wužiwa DB prěni raz klimje přichilenje zhotowjeny a tuž „zeleny“ beton, kaž předewzaće piše. Jeho produkcija 30 procentow mjenje emisijow CO2 zawinuje. Zdobom woteběra přetrjeba energije wo nimale 30 procentow. Wony beton zasadźeja za wažne hotowe dźěle, na přikład zepěry a dźěle třěšneje konstrukcije. Tež druhu halu chcedźa z tajkim betonom twarić.


text:
J - inne tematy Sputnik Polska
James MattisJames MullaneyJames MusserJames O'KeefeJames R. ClapperJames StavridisJames von TownsendJames WatsonjamnikJan AdamowiczJana JegorianJan BoehmermannJan BöhmermannJan BondarJan BuryJán ČarnogurskýJandexJan DziedziczakJan EngelgardJan GajosJan GamacekJan HartmanJānis DūklavsJanis JukszaJanis VaroufakisJanis WarufakisJan KarskiJan KulczykJan KurowickiJan Latham-KoenigJan Maria RokitaJan MatuszyńskiJanne TolstrupJan ObergJan OlbrychtJan OlszewskiJanos AderJanos HermanJan ParysJan Paweł IIJan PetranekJan PiekłoJan PiekłoJan PospieszalskiJan ŚpiewakJan SzyszkoJan TomaszewskiJan Tomasz GrossJanusz GolJanusz KorczakJanusz Korwin-MikkeJanusz LewandowskiJanusz NiedźwieckiJanusz NiedźwiedzkiJanusz OnyszkiewiczJanusz PalikotJanusz PiechocińskiJanusz SanockiJanusz SłabeckiJanusz UrbańskiJanusz WaluśJanusz ZemkeJan VelebaJan WernerJan WidackiJan ŻarynJapanJaponiaJaponiaJaponiaJapońskie Siły SamoobronyJared Kushnerjarmarkjarmarkjarmark bożenarodzeniowyJarmark BożonarodzeniowyJaromír KohlíčekJaroslav DoubravaJaroslav VodičkaJarosławJarosławJarosław AugustyniakJarosław AugustyniakJarosław ChełstowskiJarosław GanakJarosław GowinJarosław KaczyńskiJarosław KalinowskiJarosław KurskiJarosław SellinJarosław SzrekJarosław TrofimowJarosław WałęsaJarosław ZielińskiJarsJAS-39 Gripen AggressorJasir ArafatjaskiniajaskiniaJasna Góra


text:
Jakub Žur (1821)
Jakub Žur (němsce Jacob Sauer; * 9. septembra 1821 na Horje, † 5. julija 1887 w Pozdecach) bě serbski katolski farar a narodny kaž tež socialny prócowar.
Narodźi so jako syn kublerja na Horje pola Jaseńcy a bě wot 1834 do 1846 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše do 1842 němskorěčny Małostronski gymnazij. Wot 1842 do 1846 studowaše teologiju. Po nawróće do Łužicy skutkowaše najprjedy jako katechet a kapłan při Budyskej Tachantskej cyrkwi a wot 1851 zdobom wučer nabožiny při Katolskim wučerskim seminarje. Wot 1861 do 1887 bě z fararjom w němskim Šěrachowje a wot 1886 tež kanonik Budyskeho tachantstwa.
Žur staraše so wo polěpšenje socialneho połoženja chudoby. Załoži tkajernju, hdyž spadowaše domjace tkalcarstwo a poskići na te wašnje 700 ludźom dźěło. Chcyše załožić wustaw za chudych, k čemuž pak dla jeho nahłeje smjerće hižo njedóńdźe. W lěće 1849 swjećeše w Drježdźanskej Dwórskej cyrkwi prěnju serbsku božu mšu za katolskich Serbow w krajnej stolicy. 1869 wuda němske spěwarske za Šěrachowsku wosadu.
Wot lěta 1847 bě z čłonom Maćicy Serbskeje.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Jurij Młynk: Žur, Jakub [2]. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 652