text:
Tym daniym to żech sie piyrszy rołz zainteresowoł, jak żech łoglōndoł tako bajka, we ftoryj małe zwierzynta- co to normalnie ich niy lubiymy, ale we bajkach nawet ja- robiōły we restauracji za kuchorzy i narychtowały jednymu ważnymu chopowi właśnie take danie. Potyn żech pojechoł do Prowansji, a to właśnie stamtōnd pochodzi te danie i żech […]
Tag: #mięta
Kura ze miyntōm (Drobiowe roladki z jabłkiem i miętą)
Cojsik mie korciōło, żeby zajś1 poeksperymyntować. Miołech we doniczce miynta, a na parapecie walały sie jakejś jabka, to żech sie pomyśloł, że trza by z tego cojś narychtować.2 Dołwno3 żech niy robioł roladōw i trza bōło4 poćwiczyć owijanie ich niciōm, a że jabka dobrze smakujōm ze drobiym, tak żech prziszoł na ta kura. Tera yno […]


c: text/html

text:
Wjelge Morawy
Wjelge Morawy – pjyrsze strzedńowjyczne słowjańske państwo. Bůło rozlygowane na teroźńich terynach Madźarůw, Słowacyje i Czychůw, a jigo stolicům bůł Velehrad.[1]
Gyszichta[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Bezmała we 805 roku cesorz Karol Wielgi podbjůł wandrowne plymjůna Awarůw we Ojropie Strzodkowyj. Wuůnczas polityczno sytuacyjo śe sam uspokojůła, co doło hilfa słowjańskemu kśyńćowi Mojmirowi do utworzyńo kole 820 roku swojigo państwa, kere śe mjanowało Wjelge Morawy.[1]
Te Wjelge Morawy tyż, za rzůndůw kśyńćp Śwjyntopełka, zawojowoły kole 875 roku Ślůnska i Małopolski. Bezmała tedy Morawjoki zburzůły ńykere ślůnske grodźiska, kej lo bajszpila we Lubomi kole Raćibůrza.[1]
Wjelge Morawy ńy szafły by uobstoć, atoli by niy przijynto krześcijaństwa. Nojprzůd we 822 roku wstympńy przyjyli je we ceremůńiji rzimskij uod Wschodńich Frankůw, ńyskorzi zaś, coby śe uod frankońskigo kamracyńo wyswobodźić, to wźynli zaś we 863 roku krzest we greckij ceremůńiji uod Wschodńigo Cesarstwa. We tych latach mjoł tyż być uokrzczůny noleżůncy do Morawjokow wuůnczas Ślůnsk. Juzaś blank ńyskorzij skiż frankońsko-mjymjeckich biskupůw poleku zaczli przeuůnaczać śe na ceremůńijo rzimsko.[1]
Te sroge Wjelge Morawy, krům tygo aże śe ćůngnyły uod Wrocławjo do Budapesztu a uod Pragi do Krakowa, to ńyskorzi uostoły blank zburzůne we 907 roku skuli angrifůw madźarskich wojokůw. Skuli tych wojyn Ślůnsk przeloz spod morawskij pod czesko władza.[1]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Godiva
Godiva, Lady Godiva (XI stoleće) – baba uod Saksůńskigo hrabigo Mercyji a lorda Coventry, Leofrica III. Podug powjarki, prośiła swojigo chopa za ludźami ze Coventry, kere mjoły fest sroge dowki, coby im uůne doł bulić mjyńsze lebo cołkim przestoł je brać. Leofric pedźoł, co ji posłucho, kej Godiva karńe śe bez cołke Coventry po nagu na kůńu. Uůna zrobjůła tako rajza a jechoła uokryto ino dugimi kudłami. Nale pjyrw przikozała wszyjskim ludźům ze Covebtry, coby zawarli dźwjyrze a uokna a ńy filowali na ńa. Posłuchali wszysjtke krům jednygo krowca, Tůma. Bůł uůn ńyskorzi mjanowany "Tům filowńik" (Peeping Tom) a za sztrof uůnygo uoślypjůno.
Powjarka kero terozki znůmy powstoła kole XVII stolećo. Godiva je uobyczńe przedstowjano po nagu na kůńu na uobrazach a dynkmalach. Sům tyż uo ńij śpjywki, filmy a inksze.


text:
Metůn
Metůn (CH4), znůmy tyż jako błotny goz to nojprostszy wůnglowodůr nasycůny (alkůn). We tymperaturze pokojowyj je ńywůnnym a bezfarbowym gozym.
Metůn powstowo we przirodźe we wyńiku beztlynowygo rozkłodu źelinowych szczůntkůw. Je tyż głůwnym skłodńikym źymnygo gozu. Je stosowany jako uopołowy goz a surowjec do syntezy wjelu inkszych uorgańicznych zwjůnzkůw.
Miszůng metůnu s luftym we stosůnku uobjyntośćowym 1:10 mo własnośći wybuchowe (pjorůnujůncy miszůng). Tworzyńy śe tygo miszůngu na grubach kamjynnygo wůngla bywo ńyrzodko prziczynům groźnych we skutkach eksplozyji.
Metůn je ćeplarńanym gozym, kerygo potyncjoł ćeplarńany je 21 razy srogszy kej dwutlynku wůngla, a strzedńo zawartość we atmosferze wynośi 1,7 ppm (bez mińůnych dwjesta lot wzrosła przez dwukrotńy).


text:
Angelsko godka
Angelsko godka (ang. English language ɪŋglɪʃ 'læŋgwɪʤ) – urzyndowo godka na terytorjach zależnych Wjelgij Brytańije, a we wjynkszośći jeji bůłych kolůńiji i důmińjůw, p.in. Irlandyji, Kanadźe, RPA, Australiji i Nowyj Zelandyji.
Terozki używo jům kole 400 miljůnůw ludźi kej uojczysto godka, a 1,2 - 1,6 miljarda kej uobco godka.
We sůmy Wjelgij Brytańije angelsko godka je de facto godkům urzyndowům, nale formalńy państwo to ńy mo żodnej uoficjalńy ustalůnej urzyndowyj godki. Podano sytuacyjo je tyż we Zjednoczůnych Sztatach[1]. Angelski noleży do uoficjalnych godek ONZ, a uod XX wjeku je nojczyńśći używanům godkům we kůntaktach mjyndzynarodowych. Roz na kedy uokreślany kej pjyrszo ůńiwersalno godka ludzkośći[2].
Angelsko godka je fest zrůżńicowano geůgraficzńy. Djalykty růżnům śe fůnetykům, słowńictwym i do pewnygo stopńo gramatykům.
Treść
Familijo[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- Godki indoojropejske
Pisowńo i fůnetyka[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Alfabyt angelski je uobecńy taki sům kej alfabyt łaćiński i skłodo śe s dwadźeśća sześću buchsztabůw:
Gramatyka angelskij godki[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Angelsko godka je godkům pozycyjnům a analitycznům (wjelge znoczyńy majům czasowńiki pośiłkowe), nale wystympujům tyż ńykere elymynty fleksyji. Sům to relikty indoeuropejskigo systymu deklinacyji i kůńůgacyji, we pełńi zachowanygo we godkach słowjańskych i łaćińy, a we tajli we staroangelskej godce. Uodmjano bez przipadki dotyczy zaimkůw, rzeczowńiki pośadajům yno dopełńacz (Saxon genitive), tworzůny s kůńcůwkům -s.
W angelskej godce wystympujům przedimki: uokreślůny the i ńyokreślůny a(n). Formy an używa śe przed wyrazůma wymawjanymi s nagosowům samůgoskům - an hour nale a European. Co ńyzwykłe wśrůd godek indoojropejskych, ńy istńije kategoryja rodzaju gramatycznygo, s wyjůntkym zaimkůw trzećij uosoby liczby pojydynczej.
Czasy[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
W angelskij godce je szesnośće czasůw (sztyry czasy po sztyry aspekty czasowe). Půńiższo tabela przedstawjo przikładowe zdańi we 16 czasach strůny czynnej (Present Simple: I do - Robia):
Wśrůd jynzykoznawcůw ńy mo połnej zgody co do tygo, eli kożdům s podanych wyżej kůnstrukcyji uważoć za samodźelny czas. Ńykerzi wyrůżńajům we angelszczyźńy jydyńy czas przeszły i teraźńijszy (ze wzglyndu na istńyńy we ńich prostych form czasowńika), pozostołe zaś czasy uważajům za aspekty tych dwůch czasůw.
Składńo[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Podstawowym szykym zdańo je SVO, podańy kej we Ślůnskej godce. Wyrazy uokreślajůnce poprzedzajům uokreślane. Szyk zdańo je uo wjela myńi swobodny we porůwnańu s Ślůnskům godkům.
Przipisy[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- ↑ Constitutional Topic: Official Language w serwisie The US Constitution on line
- ↑ The Triumph of English (en)
Linki zewnyntrzne[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Zajty uo angelskij godce
Dykcjonorze
- MultiSłownik (De Agostini)
- Słownik angelskij godki (Cambridge)
- Słownik angelskij godki (Merriam-Webster)
- Słownik angelskij godki (Oxford)
Translatory
- Translatica PWN (tłůmaczy zdańo i cołe zajty)
- Translation-guide.com (tůmaczy zdańo i cołe zajty)


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Kšet Knut ma bura Žura za naru. W jogo rědnem zelenem gumnje jo jadno kšetowišćo pśi drugem. To njamóžo se wjeliki bur wót małego kšeta lubiś daś – abo?
Jurij Koch wulicujo bejnje žortnje wó wójowanju wjelikego kněza z małym šybalikom. A awtor ga bydli sam w domje ze zagrodu. Lěc jo wón tam kšeta Knuta zmakał? Chto wě!
Ze swójimi luštnymi idejami garantěrujo Jurij Koch nic jano źiśam rědne cytańske dožywjenje. Tšojeńko jo Cleo-Petra Kurze rowno tak žortnje ilustrěrowała. Wušej togo namakajo se na kuždem boce mały serbsko-nimski špikowański cedlik.
Jurij Koch wulicujo bejnje žortnje wó wójowanju wjelikego kněza z małym šybalikom. A awtor ga bydli sam w domje ze zagrodu. Lěc jo wón tam kšeta Knuta zmakał? Chto wě!
Ze swójimi luštnymi idejami garantěrujo Jurij Koch nic jano źiśam rědne cytańske dožywjenje. Tšojeńko jo Cleo-Petra Kurze rowno tak žortnje ilustrěrowała. Wušej togo namakajo se na kuždem boce mały serbsko-nimski špikowański cedlik.


text:
I kadencja (lata 1990 – 1994)
Wójt - Ryszard Jaśkowski
Rada Gminy: Bagiński Edward, Bukowski Zdzisław, Chyc Elżbieta, Danowski Edmund, Grzymkowski Zdzisław, Karwowski Wiesław, Lubiński Telesfor, Maciorowski Tadeusz, Modzelewski Alfred, Nitkowski Stanisław, Popowski Wacław, Randzio Danuta, Rożyński Henryk, Skrodzki Czesław, Skrodzki Tadeusz, Szymkiewicz Jarosław, Zawistowski Marian, Żbikowski Edward
II kadencja (lata 1994 – 1998)
Wójt – Ryszard Jaśkowski
Rada Gminy: Cybula Jan, Gałązka Henryk, Grabowski Lucjan, Grzymkowski Zdzisław, Komosiński Antoni, Krukowski Waldemar, Kurkowski Władysław Błażej, Łajewski Jan Sławomir, Modzelewski Wojciech, Nitkowski Jan, Nowicki Tadeusz, Poniatowski Jan, Rożyński Henryk, Skibniewski Eugeniusz Lucjan, Skrodzki Tadeusz, Sosnowski Waldemar Tadeusz, Wiśniewski Ludwik, Żbikowski Jan
III kadencja (lata 1998 – 2002)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Borawski Jarosław, Borawski Mirosław, Gołąbek Grzegorz, Kowalewska Elżbieta, Łajewski Jan Sławomir, Łepkowski Sylwester, Mioduszewski Wojciech, Nitkowski Jan, Orłowski Wiesław, Płoński Mirosław, Przyborowski Eugeniusz, Skrodzki Tadeusz, Sokołowski Józef Sławomir, Sulewski Ryszard, Sulima Aleksander Józef, Szumski Heronim, Witkowski Kazimierz, Żebrowski Zbigniew
IV kadencja (lata 2002 – 2006)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Borawski Mirosław, Dąbrowski Jan, Gardocki Grzegorz, Gardocki Tadeusz, Gołąbek Grzegorz, Grabowski Lucjan, Gutowski Czesław, Nitkowski Jan, Orłowski Wiesław, Przyborowski Eugeniusz, Rydzewska Jadwiga, Szarnecki Mieczysław Stanisław, Szklarzewski Andrzej, Walicki Stanisław, Waszkiewicz Mirosław, Wróblewski Edward
V kadencja (lata 2006 – 2010)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Blaszko Marian, Borawski Mirosław, Dąbrowski Jan, Gardocki Grzegorz, Grabowski Lucjan, Gutowski Czesław, Kowalewska Elżbieta, Malinowski Krzysztof Sławomir, Organek Henryk, Szarnecki Mieczysław Stanisław, Szklarzewski Andrzej, Walicki Stanisław, Waszkiewicz Mirosław, Wróblewski Edward, Żabiński Mirosław
VI kadencja (lata 2010 – 2014)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Dąbrowski Jan, Gardocki Grzegorz, Gutowski Czesław, Kacprowski Waldemar, Kozikowski Janusz, Motus Marek, Nitkowski Jan, Organek Henryk, Polkowski Czesław, Szumska Elżbieta, Walczak Tadeusz, Waszkiewicz Mirosław, Witkowski Wiesław, Wróblewski Edward, Zalewski Stanisław
VII kadencja (lata 2014 – 2018)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Bagiński Łukasz, Dąbrowski Jan, Gardocki Mariusz, Hołubiczko Irena, Motus Marek, Nitkowski Jan, Olszewska Ewa, Organek Henryk, Polkowski Czesław, Szumska Elżbieta, Walczak Tadeusz, Wróblewski Edward, Wysocki Sławomir Andrzej, Zwolińska Beata, Żabińska Aneta.


text:
Dodoł Gerad Sacherski, Wrzesień 2nd, 2016
– Majom blisko do Prahy
i niy cza sie starać za fest bo łonczy nos wiela – nawet historia i „zimne”
Dodane w zajcie Gerad | Możliwość komentowania Ślonzoki majom blisko do Prahy. została wyłączona
Dodoł Gerad Sacherski, Lipiec 18th, 2016
Dodane w zajcie Organizacyjnie | Możliwość komentowania Muzyja Ślonskie została wyłączona
Tags: Lauba, ślonskie fora
Dodoł baba, Marzec 11th, 2016
Dzisiej w Niewiadomiu spotkało sie pora ludzi (rechtorów, Laubiorzy i inkszych), kierym leży na sercu, żeby szkolorze uczyły sie o swojim regionie na lekcjach we szkole. Był też nasz Fojerman, był Peritus no i był zapowiodany dr Czesak z UJ, kiery mioł tam wyklad. Radzi my som, że od września klasy IV w rybnickich szkołach podstawowych bydom miały jedna lekcja na tydziyń (z tzw. godzin prezydynckich) przeznaczono na nauka o Ślonsku.
A niżyj fotka ze spotkamio na Hoymie. Laubiorz Fojerman to tyn piyrszy z lewej, jakby kto nie pamiyntoł 🙂
Dodane w zajcie Fojerman, Organizacyjnie, Po Naszymu | Możliwość komentowania Hoymgruba i lekcje regionalizmu została wyłączona
Dodoł baba, Marzec 10th, 2016
W piontek 11 marca w Rybniku na Hoymgrubie jest konferyncyjo dlo rechtorów na tymat edukacji regionalnej, kierej bydom sie uczyć dziecka od września. Dr Artur Czesak wygłosi tam wykład, a Fojerman bydzie mioł też swoja ksionżka. Drugo okazjo bydzie 16 marca we Świyrklanach, kaj bydzie „Dziyń Ślonskij Godki”. Fojerman bydzie tam ze swoją ksionżką. A tak już rychtig Fojermanowy autorski wieczór mo być we kwiytniu w Rybniku, na Placu Wolności w lokalu „Geszynk”, kaj w ramach Ślonskigo Koncika Literackigo Stanisław Neblik mo czytać swoji wiersze i podpisować ksionżka. Ni może nas tam nie być!
Jak już bydymy wiedzieć dokładno data i godzina, to domy znać!
Dodane w zajcie Organizacyjnie | Możliwość komentowania Fojerman i spotkania z pisarzym została wyłączona
Dodoł baba, Marzec 9th, 2016
Wszyscy sie sam na Laubie radujymy, że ukozała się w druku jeszcze jedna ksionżka napisano po naszymu, czyli w naszej ślonskij godce. A napisoł i wydoł jom nie kto inkszy ino nasz laubowy kamrat Stanisław „Fojerman” Neblik. Gratulujymy!
„Ô czym sam stoji w tej ksionżce? Jak poczytosz, to sie dowiysz. Ô wszyskim, a ô niczym, toż licza na to, że kożdy znojdzie sam coś do sia. Niy trza jom czytać „ôd deski do deski”, styknie poszkartować, trocha sie porozglondać, a poszukać. Tak krotko pedzieć: je sam zebrane we wierszach piynćdziesiont lot mojigo życio (jak tyn czas wartko leci). Pisane to było wiyncyj jak dziesiynć lot, toż możesz uznać, czych sie czego bez te lata nauczoł?”.
Słowo wstympne do ksionżki napisoł dr Artur Czesak z Uniwersytetu Jagielońskigo, kiery szpecjalizuje sie w polskij godce i od łebka rajcuje go badani roztomajtych dialektów godki ślonskij i podhalańskij.
Wiym, że kożdy z Was chciołby mieć „Ślonski miszmasz” w doma 🙂 Chocioż ksionżka idzie dostać prawie wszyndzie, najlepij i najtanij bydzie, jak napiszecie do samego autora na e-maila: stawlik@wp.pl
Eli sie komuś straciył adres zajty z „Giskanom Fojermana”, niech sam kliknie. Tam znejdzie wszystko o autorze i może też do niego naszkryflać do niego e-milka. Na pewno odpisze 🙂
Dodane w zajcie Fojerman, Organizacyjnie | Możliwość komentowania Do rymu po naszymu abo ślōnski miszmasz została wyłączona
Dodoł baba, Grudzień 17th, 2015
Rymy bez rymy
Wy niy wiycie, a jo wiym,
Czamu rymy dostoł rym:
Jo chcioł rymy dać do kupy,
Dyć uciykły na plac strupy
I już jedyn rym bōł chory,
A jo rymy doł do pory,
Tak sie stało ôd tej pory,
Że i drugi rym je chory.
Teraz je najwyższo pora
Iś z rymami do dochtora.
– Dej dochtorze jaki lyki,
Na kucani, smarki, psiki,
Coby zdrowe były rymy,
Bo my rymy sam niy chcymy.
Dochtōr rymy zbadoł chwila,
Doł kożdymu jakoś pila.
– Ryma pilōm je niy rada,
Tōż tako je moja rada:
Niech wypijōm szolka tyju,
A sie pod pierzina skryjōm.
Tak wylyczōł dochtōr rymy,
Ôd tej rymy, tōż już wiymy.
Choć sōm rymy durch do pory,
Niy sōm chore ôd tej pory.
Ryma z nosa już niy leci,
Toż niech ich czytajōm dzieci.
Fojerman
Dodane w zajcie Fojerman | Możliwość komentowania Słowno graczka Fojermana o rymie i rymach :) została wyłączona
Dodoł baba, Grudzień 8th, 2015
Pod patronatym miasta Rybnika w maju 2015 roku odbyło się ślonski dyktando. Najlepszy w ślonskim pisaniu był nasz Fojerman, czyli Stanisław Neblik z Rybnika. W nagroda razym z inkszymi Ślonzokami dostoł zaproszyni do Bruksele. Choć trocha sie boł (bo te roztomajte zamachy…), pojechoł w listopadzie do stolicy Unii Europejskij. Wiyncyj o tym znejdziecie na pewno w „Giskanie Formana”.
A my pochwolymy się fotografijkami naszego Fojermana.
Dodane w zajcie Fojerman | Możliwość komentowania Fojerman w Brukseli! została wyłączona
Dodoł baba, Grudzień 4th, 2015
Jak kożdy rok, trefili my się z nikierymi „Laubiorzami” w Domu Tańca i Muzyki w Zabrzu na konkursie „Po naszymu czyli po śląsku”. Z piynciu nojlepszych jurory wybiyrały latoś strzybnego Ślonzoka, bo to był już 25-ty konkurs! Na binie łozprowioł dlo nos nasz kamrat z Rybnika „Utopek” czyli Bogdan Dzierżawa i Ewelinka Kuśka z Jastrzymbio. Fest im winszujymy!
Udało sie nom w przerwie zrobić fotka z zocnymi Ślonzokami 🙂
Dodane w zajcie Organizacyjnie | Możliwość komentowania „Po naszymu, czyli po śląsku” została wyłączona


text:
Kupa
Kupa je twjerdźowa masa, kotraž je na wšěch stronach dospołnje wot wody – na přikład morja – wobdata, njeje pak kontinent. Wona leži tež při wulkej wodźe nad wodowej hładźinu. Při tym njeje wulkosć kupy rozsudna.
Nadeńdu-li so wjacore kupy w bliskosći, rěči so wo skupinje kupow. Z 193 njewotwisnych statow na zemi je 47 kupowych statow, potajkim něhdźe štwórćina.
Wobsteji-li na někotrymžkuli městnje zwisk z twjerdźu, rěči so wo połkupje.
Najwjetše kupy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Dźesać najwjetšich kupow na zemi su:
Najwjetša kupa Němskeje su Rujany w Baltiskim morju.


text:
USB-tykač
USB-tykače (tež: USB-kluč, USB-stick) mjenuja so USB-nastroje we wulkosći zapalaka, kotrež hodźa so do wotpowědnych USB-tykačkow tykać.
Skład[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Najčasćišo wužiwaja so USB-tykače jako składowanski medij. Po podaćach producentow hodźa so na nich daty hač do 10 lět dołho składować. Daty so elektronisce na flash-składźe zapisuja. Hinak hač starše wersije (na př. Windows 95 a 98) spóznawaja Windows ME, Windows 2000, Windows XP a Windows Vista USB-tykače bjez eksternych ćěrjakow. Nowše unixowe systemy (FreeBSD, NetBSD, OpenBSD, linuxowe distribucije wot žra (kernela) 2.4.x) tohorunja tajku podpěru poskićuja. Hižo do Windowsa poskićeše Mac pod Mac OS 9.1 a Mac OS X awtomatiske spóznawanje USB-tykačow.
-
-
Nutřkowne USB-tykača (3). Nalěwo chip flash-składa.
Móžne kapacity su 1GB, 2GB, 4GB, 8GB abo wjace.


text:
Swětowe herbstwo
Jako swětowe herbstwo wuznamjenja organizacija UNESCO městna, kotrež maja dla swojeje jónkrótnosće, awtentiskosće a integrity swětodaloki wuznam a kotrež so namjetuja wot statow, w kotrychž so nadeńdu. Titul bazuje na wot 190 statow a teritorijow ratificěrowanej Konwenciji swětoweho herbstwa z lěta 1972.
Prěnje městna swětoweho herbstwa běchu w lěće 1978 slědowace: Skalne cyrkwje w Lalibeli (Etiopiska), Narodny park Simen (Etiopiska), Aachenska tachantska cyrkej (Němska), Narodny park a namórske škitne pasmo Galapagosowych kupow (Ekwador), stare město Quita (Ekwador), Historiski narodny park L’Anse aux Meadows (wikingerowe sydlišćo, Kanada), Nahanni National Park Reserve (Kanada), stare město Krakowa (Pólska), selowe podkopki we Wieliczce a Bochniji (Pólska), kupa Gorée (Senegal), Narodny park Mesa Verde (Zjednoćene staty) a Narodny park Yellowstone (Zjednoćene staty).
Cyłkownje wopřijima lisćina swětoweho herbstwa 1052 pomnikow w 165 krajach, 814 kulturnych pomnikow a 203 přirodne pomniki. Dalše 35 su zdobom kulturne a přirodne pomniki.[1]
Na dalšimaj lisćinomaj zběra UNESCO swětowe dokumentowe herbstwo z wuznamnymi dokumentami w archiwach, bibliotekach a muzejach swěta kaž tež imaterielne kulturne herbstwo, ke kotremuž słušeja tež nałožki Serbow we Łužicy.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Lisćina swětoweho herbstwa – staw: 17. julija 2016 (jendź.)


text:
Niyrołz jak mie cojsik wejźnie, to we tyj kuchni tworza, choby jaki malyrz na ôbrołzku1: chyca jaki pōmysł, potyn miyszōm2, kōmbinuja, prōbuja… yno marasu3 trocha mani jak u takego Jacksona Pollocka. Niby połra4 składnikōw je normalno, ale jak czowiek dociepnie5 do tego gruszka, trocha żurawiny i jako prziprawa, to sie robi cołkym inkszo geszichta6. Co […]
Autor: klaudiuszkaufmann
Ruske ajerkuchy (Bliny)
Jak czowiek czyto ruske ksiōnżki i patrzy na te ichniyjsze filmy, to ôni1 tam co chwila jōm2 bliny. I sie tak potyn myślymy, co to je za pierziństwo, a tak po prołwdzie3, to to sōm4 take normalne ajerkuchy5, yno, że na drożdżach i ze mōnkōm gryczanōm. Robi sie je dojś6 szybko-yno trocha wiyncyj czasu potrza7 […]
Gańś ze żurawinōm i gruszkōm (Gęś z żurawiną i gruszką)
Gańś je dobroł niy yno na świyntego Marcina- moł1 dobry smak, a ôd2 ni3 miyso i fet4 sōm5 tyż richtich6 zdrowe. Moł kans7 niynasysōnych kwasōw tłuszczowych- przede wszyskim omega 3, ftory pomołgo8 nōm ze tym niyfajnym cholesterolym, a bez to9 je dobry i na serce. Niy idzie gańsi jejś za kans, ale fto by sie […]
Szokoladowoł bania (Czekoladowa dynia)
Szoł1 żech sie tak dzisiej drōgōm2 i mie cojsik tak naszło, żeby na gibko3 narychtować4 taki deser ze bani. Kupiōł żech sie bania hokkaido, bo ôna je wyraźniyjszoł we smaku i nawet niy trza ji5 ôbiyrać. Chwila i już mołcie co pomaszkycić6– no chyba, że niy lubicie bani. Co potrza? 250 g bani 1 biołoł […]
Ciasto baniowe- bezglutynowe (Ciasto dyniowe- bezglutenowe)
Terozki1 je coroz to wiyncyj ludzi, co im szkodzi glutyn- niy śmiōm2 jejś3 pszynicy, żyta ani jyńczmiynia4. A jak sie tak czowiek pomyśli, że te wszyske kołołcze, ciasta i kyjkse, co je robiōły5 nasze ōłmy,6 miały tyn glutyn, no to na takim fajerze7 by sie te ludzie niy pojedli. Bez8 to żech prziszoł tyż na […]
Ciasto ze cukiniōm (Ciasto cukiniowe)
Cukinia je dobroł na wszysko… to czamu by sie niy narychtować z ni1 ciasta? Muter2 mi pedziała3, że ciotka Eldza moł4 recept na ciasto ze cukiniōm5, to dzwonia i sie pytōm. Potyn trocha sie tam zmiyniōm i robia eksperymynty na moji Babie6 (yno żeby mie feministki nie chyciōły 😉 ) Robiōł żech je już- abo […]


text:
Indyjski Uocean
Uocean Indyjski to je třeći podug wjelgośći zborńik wodny na Źymje, kery zajmuje ůng. 20% powjyřchńe Wšechuoceanu. Uod půunocy je uograńičůny bez Azyjo, uod zachodu bez Půuwysep Arabski a Afrika, uod wschodu bez Půuwysep Malajski, Wyspy Sundajske a Australijo, a uod pouedńa bez Antarktyda. Uownymi grańcůa sům pouedńiki 20° a 147° E. Zajmuje 73 556 000 km², kej wličyć tyž Moře Čyrwůne a Zatoka Persko. Středńo guymbokość 3890 m, maksymalno 8047 m (Guymbja Diamantina). Je to uocean fest gorki, we jygo půunocnyj tajli tymperatura řodko spado půńižyj 25 °C, a středńo wynośi 17 °C. Zasolyńy 34,8‰.


text:
My, skupina čěšćinarjow 7. lětnika Serbskeho gymnazija, smy jězbu do čěskeje stolicy planowali, zo bychmy naše rěčne znajomosće polěpšili a sej krasne město raz cyle zbliska wobhladali. Tohodla je kóždy z nas krótki přednošk wo zajimawostce města spřihotował. Zhromadnje ze šulerjemi rušćiny podachmy so rano z busom na 2,5 hodźinsku jězbu..
W Praze jědźechmy z metro na Václavské náměstí, na kotrymž mějachmy po prěnim přednošku hodźinsku přestawku. Holcy wužichu čas hłownje za to, zo bychu sej modowe poskitki Čěskej stolicy wobhladali. Hólcy pak wopytachu w mjezyčasu fast-food-hosćency. Žortne pak běše situacija, jako so hólcaj z našeje skupiny w prawym času njewróćištaj a my dyrbjachmy něhdźe 10 mjeńšinow na njeju čakać. To pak njeběše tak zlě, dokelž steješe pódla nas nadróžny wuměłc, kotryž zabawješe nas z wulkimi mydliznowymi pucherkami. Jako so hólcaj skónčnje k nam namakaštaj, dźěchmy k Próškowej wěži, při kotrejž započina so Kralowski puć. Přez Celetná-hasu dóstachmy so na Staroměšćanske naměsto. Tu wobdźiwachmy Teynsowu cyrkej, staru radnicu, pomnik Jana Husa a wězo zaso nadróžnych wuměłcow, wosebje koparja, kotryž pokazowaše ludźom swoje zamóžnosće při žonglěrowanju z bulom. K połnej hodźinje zhromadźichmy so před japoštołskim časnikom a słuchachmy na “Orloj”. Zajimawa je wosebje tež stawizna, kotraž so za wonej wosebitostku chowa.
Naš přichodny cil běše Karlowy móst, tola do toho wočakowaše nas zawěsće to najrjeńše: wobchod połny słódkosćow. Zo pak běchu tak poskićene chłóšćenki přewšo drohe, zhonichmy hakle při kasy. Jako přikład: Za dwaj Ballaballa, jedyn žwjenkačk a dwaj wulkej gumijowej barikaj zapłaćichmy 4,20 €. Z wulkimi titami w rukomaj dachmy sej wuhlad z Karloweho mosta přez Wołtawu na město lubić, a widźachmy samo znate twarjenje narodneho dźiwadła. Našich hólcow wšak dyrbiš najskerje kaž husycy pasć, přetož tež na mosće so naraz dwaj zhubitaj. Zbytk skupiny zahorichu molerjo a rysowarjo karikaturow, zhotowjerjo debjenkow a dalši wuměłcy na mosće. Po tym, zo běchu wšitcy swoju ruku na hwězdy wokoło swjateho Nepomuka połožili, zo bychu při tym tajne přeće wuprajili, dźěchmy dale k Łužiskemu seminarej, přez Mału stronu nimo Mikławšoweje cyrkwje a znatu Neruda-hasu ze zajimawymi znamješkami nad zachodami hač k sydle čěskeho prezidenta, k Praskemu hrodej. Tu wobdźiwachmy wosebje hobersku tachantsku cyrkej swjateho Wita, Złotu hasu z móličkimi chěžkami a stražowacych wojakow w pyšnych uniformach.
Posledna stacija našeho wulěta běše Praska Eiffelowa wěža (Petřínská rozhledna), z kotrejež maš krasny wid na cyłe město.
Na kóncu smědźachu sej zajimcy hišće špihelowy kabinet wobhladać a so přez žortne figury w špihelach smjeć. Jenož škoda, zo narěčachu nas předawarjo w měsće přeco hnydom w jendźelšćinje.
Hewak zawosta Praha w nami wulkotny zaćišć a wjeselimy so hižo nětko na přichodny wopyt čěskeje stolicy!
šulerjo čěšćiny 7. lětnika


text:
WCZAS RANO
Wiluś, wstawej gibko na roroty! Żebych ci dwa razy niy godała…
We Wilijo mosz wstować bez budzynio i mosz cały dziyn być usłuchliwy. Bo padajom, wto w tym dniu łoberwie, tyn bydzie cały rok bity. Spiechej sie!
A ty, Lucyjko, łostaniesz dzisio w doma i bydziesz robiła porzondki. Ino pamiyntej żebyś mi niy prała i suszyła łachow na płocie. A jak już wszystko pouchraniosz porychtujesz – chycisz sie za warzynie.
A ty, łojciec połodbywosz gowiydz. Ino niy gruchej sie po chałpie. Żebyś mi ta niy romboł drzewa, abo niy śrutowoł, bo nos cołki rok bydzie gowiczka boleć i zymby nom sie bydom tleć. I sproboj i idz mi zaś do somsiada chroboka zaloć. Wilijo to świynty dziyń, siedzi sie w doma i pomogo babie.
No, ruszejcie sie kożdy w swoja strona. Jo sie chytom za babowki. Ciasto, kierech zamiysiła ło połnocy, już sie kido.
KOLO POŁEDNIA
– Dziołchy, jak niy narychtujecie siymiyniotki i niy nawarzycie do nij pogańskich krupow, to niy bydymy mieć naszyj Wilije.
– A dyć, jak już ta babka chcom tyj siymiyniotki, to jom zrobiymy. Jedni bydom mieć garus, drudzy siymiyniotka.
– A makowka zrobiymy, jak piyrwyj. Nakrojymy do miski strucle, sznitki przełożymy rodzynkami, łorzechami i mandlami. Wszystko przesypiymy makiym i cukrym, i zalejymy wrzoncym mlykiym. A jeść bydymy z jednyj miski, żeby familijo trzymała sie razym.
– Babko, musicie to godać na glos? Mie już slinka cieknie, jak to godocie. Poszcza łod rana i niy poradza sie już doczkac tej wieczerzy.
– Patrzcie se go. Nojwiynkszy maszkietnik sie łodezwoł. Makowka to sie niy jest najeść, ino pokosztować. Przynieś lepij patykow pod piec, a sie tukyj babom niy pelontej przy kuchni.
– Słuchejcie ino dziołchy. Wszystko już momy? Śledzie dwojaki, w zielu i łopiykane – som. Ziymioki i kapusta z grzybami – som. Kompot z pieczek i z banie – momy. Owocu jeszcze niy momy!
– Richtig, byłyby my zapomniały. Jabka momy przeca swojski , kiere sie dość dobrze zachowały w sianie. Łorzechy latoś tyż łobrodziły.
– Jee, jeszcze piernikow niy ma. Hanuś , przyniyś ta z komory poukłodej na talyrz.
– Porachujcie teroz , czy momy tych potraw dwanoście.
– Momy dwanoście.
– No, to jak momy, to se chwila spocznymy. Chłopy przyjdom chneda z dwora, to bydom sie chciały myć. Hanuś przyrychtuj jim tam w kociełku ciepłyj wody.
POPOLEDNIU
– Maryjko , Wilijo jest ino roz w roku, toż stoł musi być jak łontorz. Pod serwet domy trocha siana, bo ,,Jezusek leżoł w żłobku na sianku”.
– Podłożymy tyż pod serwet trocha piyniyndzy, żeby jich nom niy brakowało cołki rok.
– Piyniyndzy bydziesz miała zawzdy dość, jak se we Wilijo dosz do pularysku łusek z karpia.
– Wy ino ło piniondzach! Ło chlebie lepij pamiyntejcie. Kromka chleba trzeja dać na stoł, żeby my głodu niy mieli, a niy piniyndzy!
A kaj mocie łopłatki? A kaj krzyżyk i świyczki?
– O, jezderkusie, dobrze tyż to, że momy oma w doma, co nani rezkiyruje. Przy czymże by my rzykali?
– A tu postawiymy jedno miejsce dlo przybytnego. Zaklupie do dzwiyrzy, to go ugoszczymy. Niy zaklupie – to pamiyntejmy że dzisioj wszystki duszyczki som z nami i niy wolno w doma larmować, żebi jich niy wygonić.
– Zofijko, tyś je nojstarszo z dzieckow. Idz no do drugij izby i łobejrzyj, co tam bajtle robiom z tom choinkom. Czy som już gotowe?ł Jak jom już wystrojiły, to jich wygoń, bo muszymy jim pod tyn krizbuam coś podrazić na Dzieciątko.
– Mamo , toby my tak już wszystko mieli, niy? Teroz ino patrzeć, jak August przyjdzie ze szychty.
– Przyrychtuj mu czyste łoblecze. Ino biołe! Żebyś mu ta czego kraciastego niy wyciągła.
POD WIECZÓR
– Wieczerzo przirychtowano, choinka przistrojono, teroz ino czekać Jutrzni. Dzieci wejrzyjcie jaki tam świat.
– Cicho cheba.
– Cicho babko. Żodnego na dworze.
– No toż stojcie dalij przi tym łoknie i wyglondejcie Piyrwszyj Gwiozdki. Jak jom ujrzycie, zamknijcie łoczy i pomyście se, co chcecie. To sie wom w Nowym Roku spełni.
– A godaliście roz, babko, że we Wilijo sie niebo łotwiyro. Niy widza, żeby sie kaj łotwiyrało.
– Dzisz, jaki rajca. Komu sie łotwiyro, to mu sie łotwiyro. Łotwiyro sie ino tym, co som tego godni. A tyś dzisio pociyrz ino zmłocił, a niy zerzykoł. Ty ta tego nieba niy ujrzysz.
– Hajnuś, niy łobjodej choinki, bo powiym tacie i dostaniesz lyjty. Bydziesz widzioł.
-Mamo, gwiozda! Widza nad lasym gwiozda!
-Kaj, kaj? Pokoż Francik.
No, toż jak sie Jutrznia zaświyciła, to sidejmy do stołu. Niech sie kozdy łobejrzy, czy mo ciyń za sobom. Downij padali, że tyn kiery tego ciynia nimo, to żle mu to wroży.
– Pamiyntejmy tyż, żeby razym wstować łod stołu, jak powieczerzomy.
No, toż łojciec zaczynej.
– W imię Ojca i Syna i Ducha Świyntego. Amen.
W PÓŹNY WIECZÓR
Co my mieli robić po wieczerzy? Czekali my tyj Pasterki i robili rozne gupoty. Wyciągali my spod serweta zdziybelka siana. Wto wyciągnął krotki zdziybelko- godalo się, ze bydzie krotko żył, wto długi- miol żyć długo a jak dziolcha wyciagla zdziybelko do pory- wróżyło to, ze się wydo.
– A nasi dziadek wygnali nos zawdy na logrod. Ze snopka, kiery stoł w kacie izby, robili my powrosla i lobowiazywali my nimi stromiki, zeby na bezrok dobrze rodziły. A jak stromik niy rodził, to dziadek straszyli go siykiyrom i godali ,,Zetna cie, zetna cie”.
– Pamiyntocie, dziadek przynosili ta siykiyra z wozowni i kładli jom pod stół. Godali tak:
,,To jest dobre na rojmatyka”. Podoba to żelazo z tyj siykiyry miało wyciągać z człowieka choroby.
– Jaa, jaa… Ty starodowne czasy były jakiś piykniejsze. Niyboszczka Maryna godala zawsze, ze we Wilijo kury trzeja kormic w lobrynczy, aby kury się niy rozchodziły i niy traciły jajek.
– Starzy bele co wiedzieli. Prziglodali sie przekrojonyj cebuli, kiero kładli przi loknie. Jak wydala soki – Wskazowalo to na mokry rok. Jak niy wydala – miol być rok suchy.
– Tak padocie, a jo jeszcze do dzisioj we Wilijo wychodza na dwór i patrza w niebo. Jak noc jasno – stodoła bydzie po żniwach ciasno. Cale życie mi się to sprawdzo.
– A jo wom powiym, czy się w tym roku wydom, czy niy. Na swiynto Lucyjo wsadzilach do wody gałązka wiśni i do Wilije mi zakwitła – znaczy, ze sie wydom. Ino wto by mje tyz chciol?
– Ej, Dorka, Dorka… Ciebie sie zawdy trzymaja gupoty. Tyś jest jeszcze frela. Mosz tu strzewiki i ciepej ku dzwiyrzom. Jak się szpic strzewika lobroci ku wyjsciu – to sie na bezrok wydosz. Ciepej dobrze, bo chcymy isc na twoji weseli.
– A jak niy chcesz ciepac strzewikami, to lec na dwor i bij kijonkom po plocie. Skad sie lodezwie pies, stamtad dostaniesz synka. A jak pies niy zaszczeko – to wolej:
,,Trzesa cie plotku – skad przyjdziesz chlopku?”
– Za duzo klachomy. Lepiej my se zaspiywojmy jako kolynda. A chlopy w tym czasie niech pozbiyrajom resztki ze stola i idom do chlywa ku gowiednikom.
– A idzcie cicho, to uslyszycie, jak se fajnie rozprowiaja Gwiazdula z Burkiem.
ŁO PÓŁNOCY
,,Sliczna Panienka Jezusa zrodzila.
W stajni powiwszy, siankiem go okryla.
O, siano, siano, siano jak lilija, na ktorym kladzie Jezusa Maryja.”
– Cicho! Zdaje mi sie, ze dzwony bijom. No toc! Toz zbiyrejmy sie na Pastyrka.
– A cieplo sie loblyczcie, bo mroz chycil, sniega nawiolo. Zima pocisla.
– Chlopcy, a jak pojdziecie do kosciola, to niy podladejcie dziolchow, ino spiywejcie, rzykejcie.
– A wy dziolchy, wezcie ze sobom jablko. Pojdziecie z Pastyrki, to znojdziecie po drodze swego przyszlego chlopa.
– No i uwijejcie sie z kosciola. Padajom, ze tyn, kiery przyleci piyrwszy do dom, tyn piyrwszy pozniwuje.
Downij to te Godni Swieta były weselsze. W domach niy było telewizorow, radia ani lnkszego klamorstwa, co przedstowio falszywy swiat. W Piyrwsze Swiynto, jak sie cmilo, to ludzie czekali zawdy na kolyndnikow. Loni przichodzili pod lokno, czasym do siyni abo izby. Mieli batlejki, kolorowo gwiozda, w kieryj sie swiycila swiyczka, byli przebleczyni za pastuszkow, aniolkow, dioblow, Zydow.Jak się ta gwiozda zaczla kryncic, to w doma gasilo sie swiatlo i wszyscy bez lokno patrzeli na nia i sluchali:
,,Prziszli my ty po kolyndzie,
Bo tu taki zwyczaj wszyndzie,
Byscie nami niy gardzili,
Kolynda nom nasrojili,
Nom kolyndnikom! Nom kolyndnikom!”
A jak w doma była dziolcha, kiero sie już dziewczyla, to lona ino czekala, czy ji kolyndnicy zaspiywajom:
,,Na goscincu lezy kamiyn,
A Marysia siedzi na nim,
Ponczoszki se wyszywala,
Mama się ji prziglondala,
Gryfnie ji było, gryfnie ji było.
Wto to dol?
Wto to dol!”
Czasym te kolyndniki spiywali na tym zimnie dlugo, a z chalpy zodyn niy wylazil. Wtynczos kolyndniki gospodorzy turaly tak:
,,Dajci nom, dejcie, co nom mocie dac,
Bo, jak niy docie, to pojdymy krasc,
Jedyn pojdzie do stodoly, drugi do chlywa po woly.
Hej! Kolynda, kolynda.
Zabil wieprzka Dulymba.”
Po takim spiywaniu lojciec, abo matka, zeby honoru niy stracic wychodzili przed chalpa i kolyndnikow czyms tam roczyli. Dowali troszka piernikow, lorzechow, suszonych sliwek, abo gruszek, czasym jaki grosz. Kolyndnicy, jak to ino dostali, zaroz spiywali:
,,Za kolynda dziynkujymy,
Dziynkujymy wszyscy wroz,
By wos Pon Bog blogoslawil,
I dol szczynscie w kozdy czos”
abo inaczyj;
,,Za kolynda dziynkujymy,
Szczynscio, zdrowio Wom zyczymy,
Zebyscie sie dobrze mieli,
Jako w niebie ci anieli,
W tym Nowym Roku!
W tym Nowym Roku!”
Jak juz podziynkowali, gasili gwiozda i szli cichutko pod drugo chalpa. I tak lazili niyroz calo noc z tom kolyndom.Teroz tyz czekomy na kolyndnikow. Juz sie nom te telewizyjne fifidla przejadly i chcymy, zeby było jak downij. Lod poru lot chodzom po wsi piykne aniolki i nom przy akordyji kolyndujom. Lonskigo roku sniega nawiolo tela, mroz chycil siarczysty, a lone chodzily i nic se z tego niy robily. Mysla, ze i tego roku przilecom z radosciom, bo przeca majom piykne skrzydla.
Klechdy pszczynskie-Alojzy Lysko


text:
Dzisiej w Niewiadomiu spotkało sie pora ludzi (rechtorów, Laubiorzy i inkszych), kierym leży na sercu, żeby szkolorze uczyły sie o swojim regionie na lekcjach we szkole. Był też nasz Fojerman, był Peritus no i był zapowiodany dr Czesak z UJ, kiery mioł tam wyklad. Radzi my som, że od września klasy IV w rybnickich szkołach podstawowych bydom miały jedna lekcja na tydziyń (z tzw. godzin prezydynckich) przeznaczono na nauka o Ślonsku.
A niżyj fotka ze spotkamio na Hoymie. Laubiorz Fojerman to tyn piyrszy z lewej, jakby kto nie pamiyntoł 🙂
Fojerman
...now browsing by category
Fojerman – Stanisław Neblik z Rybnika
Hoymgruba i lekcje regionalizmupiątek, Marzec 11th, 2016
Dzisiej w Niewiadomiu spotkało sie pora ludzi (rechtorów, Laubiorzy i inkszych), kierym leży na sercu, żeby szkolorze uczyły sie o swojim regionie na lekcjach we szkole. Był też nasz Fojerman, był Peritus no i był zapowiodany dr Czesak z UJ, kiery mioł tam wyklad. Radzi my som, że od września klasy IV w rybnickich szkołach podstawowych bydom miały jedna lekcja na tydziyń (z tzw. godzin prezydynckich) przeznaczono na nauka o Ślonsku.
Do rymu po naszymu abo ślōnski miszmaszśroda, Marzec 9th, 2016
Wszyscy sie sam na Laubie radujymy, że ukozała się w druku jeszcze jedna ksionżka napisano po naszymu, czyli w naszej ślonskij godce. A napisoł i wydoł jom nie kto inkszy ino nasz laubowy kamrat Stanisław „Fojerman” Neblik. Gratulujymy!
„Ô czym sam stoji w tej ksionżce? Jak poczytosz, to sie dowiysz. Ô wszyskim, a ô niczym, toż licza na to, że kożdy znojdzie sam coś do sia. Niy trza jom czytać „ôd deski do deski”, styknie poszkartować, trocha sie porozglondać, a poszukać. Tak krotko pedzieć: je sam zebrane we wierszach piynćdziesiont lot mojigo życio (jak tyn czas wartko leci). Pisane to było wiyncyj jak dziesiynć lot, toż możesz uznać, czych sie czego bez te lata nauczoł?”.
Słowo wstympne do ksionżki napisoł dr Artur Czesak z Uniwersytetu Jagielońskigo, kiery szpecjalizuje sie w polskij godce i od łebka rajcuje go badani roztomajtych dialektów godki ślonskij i podhalańskij.
Wiym, że kożdy z Was chciołby mieć „Ślonski miszmasz” w doma 🙂 Chocioż ksionżka idzie dostać prawie wszyndzie, najlepij i najtanij bydzie, jak napiszecie do samego autora na e-maila: stawlik@wp.pl
Eli sie komuś straciył adres zajty z „Giskanom Fojermana”, niech sam kliknie. Tam znejdzie wszystko o autorze i może też do niego naszkryflać do niego e-milka. Na pewno odpisze 🙂
Słowno graczka Fojermana o rymie i rymach :)czwartek, Grudzień 17th, 2015
Rymy bez rymy
Wy niy wiycie, a jo wiym,
Czamu rymy dostoł rym:
Jo chcioł rymy dać do kupy,
Dyć uciykły na plac strupy
I już jedyn rym bōł chory,
A jo rymy doł do pory,
Tak sie stało ôd tej pory,
Że i drugi rym je chory.
Teraz je najwyższo pora
Iś z rymami do dochtora.
– Dej dochtorze jaki lyki,
Na kucani, smarki, psiki,
Coby zdrowe były rymy,
Bo my rymy sam niy chcymy.
Dochtōr rymy zbadoł chwila,
Doł kożdymu jakoś pila.
– Ryma pilōm je niy rada,
Tōż tako je moja rada:
Niech wypijōm szolka tyju,
A sie pod pierzina skryjōm.
Tak wylyczōł dochtōr rymy,
Ôd tej rymy, tōż już wiymy.
Choć sōm rymy durch do pory,
Niy sōm chore ôd tej pory.
Ryma z nosa już niy leci,
Toż niech ich czytajōm dzieci.
Fojerman
Fojerman w Brukseli!wtorek, Grudzień 8th, 2015
Pod patronatym miasta Rybnika w maju 2015 roku odbyło się ślonski dyktando. Najlepszy w ślonskim pisaniu był nasz Fojerman, czyli Stanisław Neblik z Rybnika. W nagroda razym z inkszymi Ślonzokami dostoł zaproszyni do Bruksele. Choć trocha sie boł (bo te roztomajte zamachy…), pojechoł w listopadzie do stolicy Unii Europejskij. Wiyncyj o tym znejdziecie na pewno w „Giskanie Formana”.
A my pochwolymy się fotografijkami naszego Fojermana.
Po naszymu… – wedle Fojermanapiątek, Grudzień 4th, 2015
Szuflodka
Mōm sam piykno szuflodka,
Mama dali mi klucz,
A w nij ta Nasza Godka.
Ucz sie jōm synek, ucz!
Tata mi dycko bojoł,
Co starzik mu przekozoł,
A mi, choćby tyn wojok,
Klucza wachować kozoł
Trzimia go kajś we duszy,
Głymboko skryty na dnie,
Tōż żodyn go niy ruszy
I mi go niy ukradnie.
Niy weźnie mi go sōnd.
To jo go trzimia w gości.
Jo klucz od mamy mōm
Z szuflodki od ślōnskości
Fojerman
Fojerman jak zawsze na czasie…piątek, Grudzień 4th, 2015
Wszyscy
Wszyscy my sōm terrorysty,
Żodyn ni ma świynty, czysty.
Zabić idzie słowym, czynym,
Zabić idzie tyż milczyniym.
Kożdy robi grzychy, krziwdy.
Świat niy bydzie lepszy nigdy,
Podwiyl niy zacznymy zmiyniać
Siebie, we swojich sumiyniach.
Fojerman
Fojerman – LIMERYKI / O pole i Na nogawicesobota, Kwiecień 5th, 2014
Fojerman – LIMERYKI / Na ptoszka i Na karasobota, Kwiecień 5th, 2014


text:
Richat „Sznupok” Poliwoda
„Grzychy naszych fatrōw” to je piyrsze ôpowiadaniy, w kerym poznocie „Sznupoka”. Ciekow żech je, eli bydziecie mu rade. Godom ôd razu, że szrajbuja to niy ino do szpasu. Ja, szpas na zicher je ważny, nale chcymy tyż, cobyście przi tyj przileżitości tyż cosik dowiedzieli sie wiyncyj ô tym naszym Ślōnsku, na kerym miyszkomy. Skiż tymu ftedy ôwdy bydymy dodować do naszego ôpowiadaniu informacje ô placach, w kerych dzieje sie akcjo.
Kożdy na Ślōnsku ciyngiym wajo, co niy momy sam żodnych bohatyrōw. Co wiyncyj, niykierzy godajōm, że nasza nacyjo je blank „dupiato” i nadowomy sie ino do ciynżkij roboty. Jakiś czos tymu wynokwił żech chopa, kery mianuje sie Achim Hanusik, robi za policaja i bezma je chytry choby Sherlock Holmes, a wyzgerny choby James Bond. I, forsztelujcie sie ino, ôroz sie okozało, że Ślōnzoki zaczli przoć kōmisorzowi Hanusikowi, kupować ksiōnżki ô nim (wydowane bez SilesiaProgress.org), roztomajte tyjatry zaczły na binie wystowiać jego przigody, a poru karlusōw wziynło i napoczło kryncić tyż i film. Wszystko to pokozuje, że Ślōnsk dugo czekoł na swoich bohatyrōw: niy ino hajerōw, kere poradzōm wyfedrować dwiesta procynt normy, nale takich, co majōm w siebie kōncek z Bonda i kōncek z Holmesa…
Terozki prziszōł czas na drugigo, po kōmisorzu Hanusiku, ślōnskigo bohatyra. Richat „Sznupok” Poliwoda to już niy ma żodyn policaj. To je wybildowany chop, kery ô historyji swojigo hajmatu wiy bezma wszisko. Ja, trza to pedzieć, kōncek maszketny, nale przeca kożdy naukowiec mo swojigo ptoka, pra? Blank jednako jak Hanusik, „Sznupok” tyż poradzi roztomajte tajymnice erklerować, ino że jymu pomogo w tym to, co wiy ô Ślōnsku. Cōłkie żywobycie sznupōł po roztomajtych ksiōnżkach ô naszym hajmacie, skiż tego erbnōł swoje drugie miano.
Władca cynku
Czytaj po polsku
Władca cynku
„WŁADCA CYNKU” AMERYKANIN W CHORZOWIE W któreś z niedzielnych popołudni młody mężczyzna siedział w towarzystwie dziewczyny pod jednym z parasoli w Par [...]


text:
Jaborygyny
Jaborygyny – mjano rdzynnygo noroda Australije, kery přibůu na tyn kůntynynt s Azyje kole 40 000 rokůw nazod. Terozki žyje uůnych sam kole 460 tyśůncůw.
Přemjyškujům zauobyč licho zaludńůne a ńyurodne uobšory Zachodńij Australije, Queenslanda a Půunocnygo Terytoryja. Mnogo populacyjo Jaborygynůw přemjyškuje nale šrůmowiska we srogich mjastach Australije.
Jaborygyny sům zauobyč zarachowane do čorny čowječyj rase, baj podug ńykerych antrůpolůgůw twořům špecyjalno rasa abo zorta australojidalno. Pod wzglyndym fizykowym majům natura:
- ćymno karnacyjo (farba uod šekůladowyj do čornyj)
- kryncůne abo welowane, brůnotne a čorne kuduy
- dugo gowa (dolichocefalijo)
- šyroko šnupa
- průgnatyzm
- mocne zymby
Uchowali swojy zawjyřyńa. Religijo Jaborygynůw, tako kej inkšych norodůw co žyjům we takućkich warůnkach, je fest zmotlano s noturům a źymjům - čowječům muterkům. Rdzynne pńoki Australije kwolůuy grůnt, zawjyřajůnc, iže dušyčki uojcůw učyńůuy jeji forma downo rańśi na co prawjům Čas Śńika. To ś ńich bjerům śe wšyjske elymynty notury, ćoua na ńebje, flancynweld, founa a jejich potůmne.
Cifra Jaborygynůw bez fal ślatowaua aže do 30. rokůw XX wjeka, kedy (1933) jejich cifra uocyńano ino na 67 tyśůncůw. Australijowe regyrůngi aže do pouy 60. rokůw XX wjeka uůnačůuy napřoćiw Jaborygynůw politika asymilacyje pod drukym a dźepjyro uowdy wyškryfloli uůnych s uoficjalnygo Festbucha Flancynwelda a Foůny tygo landu i přijmńůnto prawiduo asymilacyje ze samośćy. Dźepjyro uode 1984 goda radujům śe uůńi we pounośći welůnkowym rechtym. Postřůd Jaborygynůw ukozuje śe srogšo arbajtlůuza a uožarstwo kej postřůd uostauyj tajle noroda Australije.
13 lutygo 2008, prymjer Australije wyguośůu we parlamyńće ryjda, we keryj wajou uo wybočyńy Jaborygynůw za sekirowańy a půńywjyrańy, we tymu za praktiki mjan. zraubowany gynyracyje.


text:
Lube źiśi,
ja som pisała w pśedslědnem wudaśu, až cu futrowaś zwěrjeta w zymjem z kastanjami a majsom. Ja dejm něco dodaś. Pó kaznjach w Nimskej jo to zakazane. Samo pokutu musy ten płaśiś, kótaryž futrujo sarnje a źiwjaki! To płaśi za wšykne wětše zwěrjeta w góli. Jano ptaškam smějośo futer daś.
Ale drugu wěc móžośo cyniś za zwěrjeta. Wót kóńca oktobra zachopijo za někotare zwěrjeta to zymske spanje. Za to trjebaju wěsty schow. Źinsa njejo pak lažko taki schow namakaś. Jaden problem jo, až luźe kśě w gumnach wšykno „w rěchu“ měś. Rěch jo za luźi hynakša wěc ako za ježyki. Ježyki ga se wjasele wjele pyšnemu listoju. Kopica z lista jo za nich dobry schow w zymjem! Za takim schowom pytaju ježyki srjejź oktobra. To groni: něnto. Cośo jim pomagaś?
Gaž zgrabajośo list na kopicu, ga jo derje. Móžośo teke domcyk za ježyki wugótowaś w gumnje. Za to dajo material w lodach. Ale to źo lažćej. Wšak jo wšuźi něco namakaś za baslenje. Na co dejśo d glědaś?
Ten domcyk dej nutśi někak 30 × 30 cm wjeliki byś a 30 cm wusoki. Glědajśo na to, až njebuźo se pśed domom abo w domje wóda nazběraś, gaž se pada.
Co maśo cyniś


text:
Mjymcy
Mjymcy (mjym.: Deutschland abo Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo we strzodkowyj Ojropje, noleży do Ojropejskij Uńiji a NATO. Mo dostymp do Bołtyckigo Morza a Půłnocnygo morza. Mo nojwjynkszo liczba ludźůw we cołkij Ojropejskij Uńiji - przez 82 miljůny. Ńymcy sům państwem federalnym a skłodajům śe ze zwjůnzkowych krejůw. Stolica majům we Berlińe.
Po II wojńe śwjatowyj wschodńo tajla Mjymcůw prziłůnczůno do Polski a SSSR, a pozostołe terytorjům potajlowano mjyndzy zachodńich alijůntůw (trzi uokupacyjne strefy) a SSSR (jednoł uokupacyjno strefa). Stolica, Berlin, tyż podźelůno na sztyry zony. Ńyskorzi ze trzuch zachodńich zonůw utworzůno państwo uo mjańy Republika Federalno Mjymjcůw, a ńyskorzi ze zony radźeckij Mjymjecko Dymokratyczno Republika, ze stolicům we wschodńij tajli Berlina. Berlin Zachodńi mjoł uodrymbny status.
Zjydnoczyńy Mjymcůw nastůmpiło we 1990 bez prziłůnczyńy MRD do RFM. Stolica RFM przećepano potym s Bonn do Berlina.
Kreje zwjůnzkowe Mjymjcůw[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Mjymcy śe skłodajům ze 16 zwjůnzkowych krejůw, kere sům pokazůne na tej karće:


text:
Kazimir Malewicz
Kazimir Siewjerinowicz Malewicz (ros. KaзиMиp CeBepиHoBич MaлeBич; rodz. 23 lutego 1879 we Kijowje, um. 15 maja 1935 we Lyńingradźe) – ruski malyrz a znowca sztuki.
Porodźůł śe we Kijowje, jigo fater Siewjeryn bůł Polokym a robjůł we fabrice zukru. Kazimir bůł pjyrszy ze sztyrnostu rodzyństwa. Jigo familijo czansto sie przekludzała, za bajtla mjyszkoł na roztůmajtych Ukrajińskich dźedźinach ze gryfnym landszaftym, kery joł ajnflus na jigo uobrozy. Sztudjyrowoł rysowańi we Kijowje we rokach 1895-1896. Uod 1896 půmjyszkiwoł we Kursku, kaj chajtnył sie we 1899.
We rokach 1905-1910 sztudjyrowoł sztrajchowańi u Iwana Rerberga we Moskwje. We tym czaśe przekludźůł śe do Moskwy a chajtnył drugi roz. Uod 1910 malowoł ze moskewskům awangardům, ntp. ze skupinami Bubnowyj Walet, Gołubaja rosa, Oslinnyj chwost. Za pjyrwa przi ajnfluśe Paula Cézanne'a, ruskich postimpresjůnistůw, fowismu, ekspresjůńismu a kubismu. We 1915 we Pyjtergrodzie zaczůn suprematysm, nojbardzi radykalno forma abstrakcjůnismu. Uznowoł prosto lyńijo a kwadrat za symbole wygrany czowjeka nade chaosym, a skirz tego to uůnych poużywoł na uobrozach.
Po oktobrowyj rewolucyje rzůńdźůł Państwowym Insztytutym Artystyczny Kultury we Pyjtergrodźe. Ńyskorzi mjyszkoł we Warszawje a Berlińe. Tedy uopublikowoł traktat Bezprzedmiotowy świat, skirz czego stoł sie autoritetym ojropejskij awangardy. Ńyskorzi rozwijoł suprematism a sznupoł zastosowańo swoij teoryje we urbańistyce. Przi krańcu żywobyćo skůńczoł ze absztrakcjůńismym a wrůćůł do sztrajchowańo pejzażůw, uobrozůw ze figurami. We podźim 1930 haresztowało go NKWD za bycie mjymjeckym szpjegym. We hareszcie bůł aże do 1930. Umrził 15 maja 1935 we Lyńingradźe.
Malyrz ten mjoł epny ajnflus na kůnstruktywistów a polsko awangarda.
Do jigo nojbardzi znůmych uobrozůw wrachowuje sie Czorny kwadrat na bjołym tle, pokozany pjyrw roz we 1915 roku we Sankt Petersburgu. Ajnfal na tyn uobroz powstoł we 1913, wczas roboty przi scynografiji do uopery.
Nedowe uodwołańa[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- "Shishanov V.A.Vitebsk museum of the modern art history of creation and collection. 1918-1941. - Minsk: Medisont, 2007. - 144 p.[1]
- Bjografijo po rusku
- DA Collection


text:
Totalitarysm
Totalitarysm – charakterystyčny lo XX-wječnych režimůw dyktatorskych systym řůndzyńo, kery důnžy do coukigo podpořůdkowańo spouečyństwa państwu při půmocy monopolu informacyjnygo a propagandy, idyjolůgije państwowyj, terroru tajnych instytucyji a masowyj monopartyji. Mjano uostouo utwořůny bez italskigo filozofa Giovannigo Gentile, idyjolůga Italije fašystowskych. Guůwnymi tyjoretykůma genezy totalitarysmu sům ntp. Hannah Arendt a Karl Popper.
Totalitarysm uoznočo państwa, we kerych ambicyje moderńizacyjne a mocarstwowe idům do kupy s brakym tradycyje demokratyčnyj abo - jako we připadku Ńymcůw - uobmjerźlyńo do demokracyje, jeji kryzysym abo ubůstwym. Přikuadůma państwůw totalitarnych bůuy nacyjowo-socyjolistyčno III Rajch, stalinowski Sojuš Socjalistyčnych Sowjeckich Republik lebo Chiny Mao Zedonga. Totalitarny systym řůndzyńo istńije do chwili uobecnyj we Koryji Půunocnyj.


text:
[1]Pomału[2] idzie lato, a razym ze nim i sezōm[3] na badeancugi[4]. A jak czowiek[5] mo być łoblecōny[6] yno w takoł[7] mało szmatka, to już połra[8] tydni pryndzy[9] myśli jakoby sam ściepnōńć[10] tyn szpek[11]. A sam pomogajōm[12] nōm roztomajte[13] szałołty, co je mogymy[14] jejś[15] zamiast kartołfli, nudli[16] abo chleba. Co potrza?[17] połra[18] gorści[19] szpinatu[20] (nojlepsze sōm[21] […]
Tag: #szałołt
Gańsipampki w szałołcie (Sałatka ze stokrotkami)
Jak żech pojechoł do Teściowyj, to mie coś wziyno[1] na jedzynie kwiołtkōw[2]. Nie żeby tam bōła[3] aż tako biyda[4], ale na wiosna bōło tam tyla kwiołtkôw, że czowiek chcioł sie nimi radować jeszcze jednym zmysłym. Kedyjś już żech takego gańsipamka jołd[5] i je łōn[6] richtig[7] delikatny, ale już taki kwiołtek łod szczypiorku to żech prōbowoł […]
Grillowane wōsztliki i włoski szałołt
W taki dugi weekynd to fto yno poradzi1, tyn grilluje. A jak na grill wciepniecie2 konsek wôsztu3, to żeby tak sōm4 niy leżoł potyn5 na talyrzu6, przido7 Wōm sie jaki szałołt8. Joł tam sie lubią tyż pogrillować i w dōma9, na gyburtstag10 żech kedyjś dostoł11 tako grillowo patelnia i to je richtig12 co dobrego. Nierozki13 […]
Szałołt ze brokuła, kartołfli i syra (Sałatka z brokuła, ziemniaków i sera)
Co potrza? 1 brokuł kartołfle[1]– tyla samo, wiela brokuła 250 gr abo i trocha wiyncy biołego syra 1 cebula połra[2] łeżek majōnezu (to już zależy łod tego, wiela[3] majōnezu lubicie) łyżeczka cukru i kapka łoctu[4] sōl i pieprz Cebula pokrejcie, wciepcie do jaki miseczki, posypcie cukrym i polyjcie łoctym- nabiere takego fajnego […]


text:
To bōł[1] piyrszy przepis, co to żech go sprōbowoł napisać po ślōnsku. Jak żech go pisoł, to jeszcze bōło połno baniōw, a terozki to już trza by trocha pokōmbinować- chyba, że fto[2] mōł jeszcze zamrożōnoł:)
Co potrza?
0,5 kg bani
30-50 dkg ryby (jo żech robiōł z tiliapii, ale mogecie sprōbować tyż jakoś inkszo)
2 marchwie
2 kartołfle
1 cebula
1 zōmbek czosku
syrek topiōny
masło klarowane (styknie 1 łeżka)
oliwa (1 abo 2 eyżki)
woda
Prziprawy:
sōl i pieprz
2 łyżki zielōnego curry (moja Muter by nie wiedziała, co to je, a to je tako zielōno pasta, co to niy za specjalnie wyglōndoł, ale mō fajny smak. Ale jak ii[3] niy mołcie, to może być i takōł sypanōł prziprawa curry)
1 płaskoł łyżeczka kolyndry- zmielone ziorka[4]
1 łyżeczka kurkuma
2 łeżki zōłzy rybnyj (to sie kupuje we sklepie oriyntalnym, a po polsku sie to nazywo sos rybny, ale jak tego niy dołcie, to przeca sie nic niy stanie, bo niy byndymy sie gowy urywać, jak niy mōmy jednyj prziprawy)
Nojprzōd pokrejcie- tak byle jak- te warzywa i podsmōłżcie je na maśle (yno, żeby sie cebula zeszkloła). Potym jeszcze do smaku kapnijcie trocha oliwy, ale niy podsmażejcie już tego na za srogim[5] hicu, bo oliwa pōnoś go niy lubi. A terozki wlyjcie wody- yno niy za dużo, żeby ta zupa niy bōła za rzodkoł. Nojlepi, żeby yno przikrōło warzywa. Niech sie to tak ze 20 minut powarzi- żeby bania zmiynkła, a potym wciepcie tyż ryba i syrek , i niech sie to dali[6] warzi. Terozki możecie tam tyż do smaku wciepować te prziprawy. Jak sie powarzi, to cza chwila poczekać, żeby trocha ochōdło, zanim bajymy to miksować. Jak już zmiksujecie, to trocha idzie to jeszcze podgrzołć i gotowe.
Jakbyjcie chcieli, to mogecie to zjejś z grzankōma, krakersami, abo i fajnōm bōłkōm.
Niy bōjcie sie tych przipraw, zawsze możecie wciepnōć czegojś mani, abo i tyż cojsik inkszego- eksperymynty sōm nojlepsze;)
Smacznego:)
[1] ō- samogłoska w wymowie pomiędzy „o” i „u”
[2] ktoś
[3] jej
[4] ziarna
[5] dużym
[6] jeszcze


text:
Już za połra1 dni bydzie Dziyń Nauczyciela i bez to czowiek sie tak barzi myśli ô2 tych roztomajtych rechtōrach3 i profesorach, co to ich na tyj swoji drōdze spotkoł. Jak żech sztudiyrowoł4 we Warszawie, to poznoł żech tam take dwie profesorki, co to im do dzisiej nojbarzi pszaja5. I ta jedna niy dojś6, że nauczoła […]
Tarta ze śliwkōma (Tarta ze śliwkami)
Niy dojś1, że śliwki sōm2 dobre we smaku, to jeszcze majōm kans3 fetaminōw4: magnez, potas, żelazo i inksze5, ale- co dlo niyjednego je nojważniyjsze- sōm richtich6 dobre na trołwiynie7. I żech sie tak pomyśloł, że jak tera mōmy jeszcze na nie sezōn, to trza to wykorzystać. Receptōw8 na take ciasta je połno, ale joł żech […]
Cukinia ze wyndzōnkōm i daktylōma (Ot,co ;) )
Jedyn chop mie przerobioł, co bych pisoł barzi po ślabikorzowymu1 i dzisiej sprōbuja2 sam wciś3 zamiast ło- ô i ôbejrzymy, jak sie Wōm to baje4 czytać. A na tyn ajnfachowy5 recept6 żech prziszoł po tym, jak nasza- moja i ôd moji Baby- modoł7 kōmratka8 ôsprawiała nōm wczora ô swoji rajzie9 do Korei Południowyj i ô […]
Hiszpańskoł smażōnka (Tortilla de patatas)
Tak po prołwdzie, to niy je takoł richtig1 smażōnka, yno ōmlet, ale jakosik mi sie ta nazwa barzi spodobała. Żeby bōło jeszcze ciekawiyj, to żech sie te hiszpańske danie nauczōł robić we Francji. Tortilla [czyt.: tortija] ze kartołflōma2 je klasycznoł, bo rajn3 idzie tyż wciepōńć i wōszt4, i inksze warzywa. Robi sie to trocha dużyj5 […]
Francuski Ajntopf (Ratatouille/Ratatuj)
Tym daniym to żech sie piyrszy rołz zainteresowoł, jak żech łoglōndoł tako bajka, we ftoryj małe zwierzynta- co to normalnie ich niy lubiymy, ale we bajkach nawet ja- robiōły we restauracji za kuchorzy i narychtowały jednymu ważnymu chopowi właśnie take danie. Potyn żech pojechoł do Prowansji, a to właśnie stamtōnd pochodzi te danie i żech […]
Szałołt ze granatym (Wybuchowa sałatka ;) )
Niyftorym sie bez lato tak miyrznie1, że potrzebujōm mocniyjszych wrażyń: skokajōm na tym gumowym powrozie2, nurkujōm po jakich starych potopiōnych szifach3… abo sie robiōm szałołt ze granatym 😉 Joł wiym, że niyftore chopy to zarozki chcieliby go narychtować do swoji teściowyj, ale musza Wołs zmartwić- tym granatym to sie mogecie, co najwyżyj, zmarasić4 koszula 😉 […]


text:
Robia roztomajte1 nalywki, ale ta ze wiśni to je cojsik tak dobrego, że bez ni niy umia sie już forsztelować2 mojego barku. Choć tak po prołwdzie to nawet niy wiym, czy mi idzie ło ta nalywka, czy ło te wiśnie, co to je potyn idzie wmōcić3. Joł ich niy pestkuja, bo wiadōmo, żech je trocha zgniōły4. Ja wiym, że tam w tym pestkach je tyn kwas, ale take trocha to nołs przeca niy zabije- przeca dzisiej to kaj sie czowiek niy łobrōci, to wszandy połno chymii5, a jeszcze nołs niy powalōło 😉
Jak żech już kejś pisoł, sōm dwie szkoły robiynia nalywkōw: jedni nojprzōd zasypujōm cukrym, a potyn gorzołkōm, a inksi na łopak6. Joł żech je z tych inkszych, bo nawet jak żech sie sprōbowoł narychtować jōm tak jak ci piyrsi, to wcale niy boła lepszoł.
Co potrza?
3 kg wiśni
0,5 litra szpirytusu
1 l gorzołki7
1,5- 2 szklōnek cukru
Umyte wiśnie wciepcie do srogi8 krauzy9, zalyjcie gorzołkōm i szpirytusym i zapōmnijcie ło nich na jake 2 miesiōnce. Jak Wōm sie ło nich spōmni10, to ślyjcie11 gorzołka do jaki flaszki12, a wiśnie po wiyrchu13 posujcie14 cukrym (tak na oko pó szklōnki). Jak puszczōm sok, to ślyjcie go do flaszki i zajś posujcie cukrym. I tak sie mogecie pobawić połra razy, a jak już bajecie widzieć, że tego soku je małowiela, to we jakim garcu pomiyszejcie to wszysko, co żejście ślywali z tyj krauzy do flaszkōw. Mogecie to przecedzić i wymiyszane wlołć do flaszkōw. Tera zajś niech to sie trocha przegryjzie, a Wy bez tyn czas mogecie sie rozkoszować tymi wiśniami. Same wiśnie, ze lodami, ze ciastkym… yno sie niy napiercie15 😉 Smacznego 🙂
1różne
2wyobrazić
3zjeść
4leniwy
5chemii
6na odwrót
7wódki
8dużej
9dużego słoika
10przypomni
11zlejcie
12butelki
13wierzchu
14posypcie
15upijcie


text:
Katedry warte zwiedzenia we Francji:
Katedra Najświętszej Marii Panny w Rouen
Katedra Najświętszej Marii Panny w Strasburgu
Katedra Notre-Dame des Doms w Awinionie
Katedra Notre-Dame w Paryżu
Katedra w Amiens
Katedra w Chartres
Katedra w Lille
Katedra w Reims
Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Clermont-Ferrand
Katedra św. Benigna w Dijon
Katedra św. Cecylii w Albi
Katedra św. Gerwazego i św. Protazego w Soissons
Katedra św. Jana Chrzciciela w Lyonie
Katedra św. Juliana w Le Mans
Katedra św. Krzyża w Orleanie
Katedra św. Piotra i Pawła w Nantes
Katedra św. Piotra w Beauvais
Katedra św. Stefana w Limoges
Katedra św. Szczepana w Meaux
Katedra św. Szczepana w Metzu
Subskrybuj: Komentarze do posta (Atom)


text:
Tëreckô
Tëreckô (téż Tërcëjô, tër. Türkiye, Repùblika Tërecczi – Türkiye Cumhuriyeti) je państwã w Azëji na półòstrowie Miészô Azëjô, a dzélowo téż w Eùropie ze stolëcą w Ankarze. Eùropejsczi dzél – Tracëjô robi 3% wiéchrzëznë ë je òddzelony òd azjacczégò dzélu przez mòrzé Marmara ë zwãżënë Bòsfor ë Dardanele. Tëreckô je krôjã sztërzech mòrzów, bò òd nocë òbtôczô jã Czôrné Mòrzé, òd wieczoru Egejsczé Mòrzé ë mòrzé Marmara, a òd pôłni Westrzódzemné Mòrzé – zwóné w tërecczim jãzëkù Biôłim Mòrzã.
Gallery[edicëjô | edytuj kod]
-
-
Anitkabir.HB.jpg
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.

seg_langs: als_Latn szl_Latn pol_Latn unk unk ltz_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk szl_Latn


text:
Co byście naszo fajno ślonsko godka nie
zapomnjyli, naszkryflom Wom krotki listek.
U nos we Katowicach sie wiela zmjynioło i
furt cosik nowego sie widzi. Stare domy, co to je jeszcze za Winklerów i Grundmana
postawjyli tera pjyknie na nowo łobciepali i dopjyro tera idzie łobejrzeć jak to sie
downiyj ludziska starali, to co inkszego jak te nowe graniaste kszynki. A to jakoś gowa
przyłonaczono, a to jakisik gzims na łozdoba, abo jake kwjotki ze kamjynia nałobkoło
okien. Ludzie stojom, gymby
rozdziowiajom, mało co im gybis nie wyleci.
Tretuary wszyndy wyrychtowane, żodyn nie
bydzie jusz kromflekow łomoł. A geszefty momy tysz fajniste, kejby w Hameryce, idzie tak
bez cołki dzień łazić i łoglondać.
A biercie na tyn przykłod tako poczta.
Chałpa ta sama, ale jak sie wlezie to asik łocy porazi, som mesing i marmury a wszysko
sie blyszczy jak by to ftoś sidolem wypucowoł. Łokiynka tysz gryfne, a wszyndy małe
szezlongi ze siwyj skory aże by sie chciało na nich sie kantnonć. Nie chca Wos za bozna
robić, ale za pora lot nie poznocie nasze Katowice. Przyjeżdżejcie ludkowie a nie
pożałujecie.


text:
Mrowcowate
Mrowcowate, mrowce (łać. Formicidae) – familijo uowadůw ze raji błonůwkůw, podraji Apocrita. Fest uobyczne, idźe je trefić pod bezma kożdům geograficznům szyrzkům. Je ich ůng. 12 tyś. gatůnkůw.
Mrowce majům samce, samice a tyż robotńice - samice uo ńyrozwińyntych płećowych narzůndach. Robotńice idźe uodrůżnić skirz tygo co ńy majům krzidłůw. Sům uůne zuorgańizowane we społecznośći we kerych kożdyn mo przidźelono rola a zadańa. Samce majům ino zapłodńić krůlowo a ńyskorzi ginům. Krůlowo skłodo jajca ze kerych lyngnům śe mode mrowce. Robotńice stowjajům gńozdo mjanowane mrowiskem, zbjyrajům futer a brůńům gńozda uod wrogůw.
Futer mrowcůw je roztomajty, ńykere gatůnki sům źelinożerne, inksze wszyjskożerne. Ńykere, ntp. ze zorty atta we Połedńowyj Americe uprowjajům we swojich mrowiskach grziby na futer.
Wszyjske majům jadowy gruczoł a jeich jod mo we śa mrowcowy kwos.


text:
Niyrołz jak mie cojsik wejźnie, to we tyj kuchni tworza, choby jaki malyrz na ôbrołzku1: chyca jaki pōmysł, potyn miyszōm2, kōmbinuja, prōbuja… yno marasu3 trocha mani jak u takego Jacksona Pollocka. Niby połra4 składnikōw je normalno, ale jak czowiek dociepnie5 do tego gruszka, trocha żurawiny i jako prziprawa, to sie robi cołkym inkszo geszichta6. Co […]
Tag: #gałka muszkatałowa
Tarta po lotaryńsku (Quiche Lorraine)
Piyrszy rołz jołd1 żech takoł tarta we Lotaryngii (to je tyn regiōn zaroz przi Niymcach) i tak mi łōna2 zasmakowała, że musiołech sie jōm niyskorzi3 tyż narychtować4. Połra razy już żech z tōm tartōm eksperymyntowoł- rołz mi nawet śleciała5 na dylōwka6… ale i tak my jōm zjedli 😉 Joł robia zawsze ta wersja tarty dlo […]
Curry ze kury (Nie ma co tłumaczyć ;) )
Te Europejczyki we Indiach na wszyske gynste1 zōłzy2 gołdali3 curry- bo sami Hindusi kołżdo4 mianowali5 inaczyj. To trocha tak, jakby na wszysko, czym sie hajcuje6 we piecy, gołdać wyngel7 😉 Anglikōm- bo ich tam przeca bōło nojwiyncyj- tak te prziprawy zasmakowały, że sie chcieli je zawiyś8 do dōm i tak sie narodziōła prziprawa curry, co […]
Gańś ze apfylzinōm (Gęś z pomarańczą)
Na świyntego Marcina pōnoś musi być gańś abo gyńś- te biołe gyngajōnce stwory majōm na Ślōnsku roztomajte1 miana.2 Jak żech bōł mały, to my chowali3 gańsi, bo to trza bōło chopcōm piyrza na pierziny naszykować, a że we sklepach bōło pusto, a tako gańś wymagań srogich niy mo, to i sie łone4 kole chałpy łajzioły.5 […]
KRUPNIOK RAJZUJE. Czyńść 2: Krupniok lołce po Indiach (Curry z kaszanką)
Tyn krupniok to już dołwno1 nikaj2 niy lotoł3 i trza to nadrobić. Joł4 po Indiach już żech sie smykoł5 dwa razy, a tyn borołk6 krupniok yno na tym grillu siedzi. Jak eksperymyntować, to na całego, a jak Indie, to curry [czytej: kary]. Kebyście7 się boli aż takich eksparymyntōw, to Wōm mogą pedzieć we tajymnicy, że […]


text:
Pesto, jak chyba wszyjscy wiycie, prziciōngło1 dō nołs2 ze Włoch. We sklepie sie je idzie kupić we małyj krauzce3, ale jak fto sie rołz sprōbuje je zrobić sōm, to na te kupne niy bydzie chcioł ani wejrzeć. Robi sie je gibko4, a potyn idzie trzimać we lodōwce i zjejś sie je ze nudlami5 abo i na sznicie6 chleba. Italioki7 dołwajōm do tego orzeszki piniowe i jak niy mołcie co robić ze piniyndzmi, to tyż sie je mogecie kupić. Joł dołwōm słōnecznik, je podobny we smaku i 10 razy tōńszy. Sam żech jeszcze wciep trocha kolyndry i smak wyszoł idealny.
Co potrza?
1 pynczek szparglu
Pesto:
1 srogi8 pynczek bazylii
połra gałōnzek kolyndry
2 zōmbki czosku
3 łeżki prazōnego słōnecznika
30-40 g parmezanu
1/4 szklōnki oliwy
2/4 szklōnki łoleju słōnecznikowego abo rzepakowego
sōl i pieprz
Joł niy robia tego yno ze samōm oliwōm, bo łona moł aże za łostry smak, a łolyj to wszysko trocha łagodzi. Pamiyntejcie, że nojlepszoł oliwa je ta extra virgin, bo je ze piyrszego tłoczynia i to jeszcze na chōdno9.
Szpargle umyjcie, kołżdego sie wejście do rynkōw, wygnijcie go jak łuk i jak pynknie, to ta gōrnoł czyńść je do jedzynia, a dolnoł do wyciepniyńcia. Rozgrzyjcie sie patelnia do grillowanioł abo i grilla, wciepcie tam szpargle i niech sie tam pomału bez 10-15 min przipiykajōm- pamiyntejcie, że trza je tyż połra razy przewrōcić na drugoł zajta10.
Wszyske składniki pesto wciepcie do blyndera- ze bazylii yno same listki, a kolyndra we całojści- i go włōnczcie… i fertich11. Trza pedzieć, że żołdnyj filozofiji to sam12 niy ma.
Jak szpargle bydōm miynke, to je dejcie na talyrz, łoblyjcie pesto i smacznego 🙂
Jak Wōm tego pesto łostanie, to dejcie je do lodōwki, do jaki krauzki, a na wiyrch nalyjcie jeszcze kapka oliwy i to tam moge tak trocha sie poczekać na drugi rołz 😉
1przybyło
2nas
3słoiku
4szybko
5makaronem
6kromce
7Włosi
8duży
9zimno
10stronę
11gotowe
12tutaj


text:
Ciynżko pedzieć1, czy to jeszcze je sznaps2, czy już kryjm, ale jedno je pewne- ta wersja je yno dlo ciyrpliwych. Śliwki muszōm wisieć nad wōdkōm aby ze 2 tydnie3, a jak fto by chcioł pryndzyj4, to mu z tego wyjdzie czorny szajerkōniak (recept5 na bioły znojdziecie sam: http://chopwkuchni.pl/?p=492 ) .
Co potrza?
6 żōłtek
0,5 szklōnki cukru
100 g masła
2 łozpuszczōne6 szokolady (nojlepi gorzke)
jedna halba 7(czystyj)
100 g suszōnych śliwek
Do srogi krauzy8 wlyjcie halba, a na wiyrchu w jaki gazie powiejście śliwki. Zakryńćcie ta krauza i zapomnijcie ło ni na jake 2 tydnie- kebyjście umieli ło ni zapōmnieć na dużi9, to nawet bydzie lepi.
Jak już tyn czas minie, to odłōżcie śliwki do jakego ciasta (recept już niydugo 😉 ), a tyn śliwkowy sznaps idzie na nastympny poziōm naszego szpilu10 ;).
Joł mōm blynder i w takim łonym to wszyske ajerkōniako-podobne sznapsy sie zrobiōm raz-dwa. Wciepcie11 tam masło, żōłtka, cuker i włōnczcie blynder- pamiyntejcie, żeby na wiyrch12 dać pokrywka, chyba, że lubicie maras13 we kuchni 😉 Jak sie to trocha wymiyszo, to wlywołcie tam rozpuszczōno (we jaki misce nad gorkym ze wrzōntkym|) szokolada, trocha gorzołki14 i włōnczołcie. Potyn reszta halby i niech sie to tam połra15 minut fajnie pomiyszoł.
Jak niy mołcie blyndera, to wciepcie masło i cuker do plastikowyj miski i włōnczcie sie mikser. Za chwila dociepcie16 tam żōłtka i miksujcie, aż cuker sie rozmiyszoł- tak sie strasznie z tym niy smōlcie17, bo jak przidzie gorzołka, to sie to jeszcze lepi łozpuści18. Tera wlywejcie pomału tyn śliwkowy sznaps i dali miksujcie. Sprōbujcie, czy cuker sie dobrze łozpuściōł, a jak wszysko sie dobrze połōnczōło, to idzie19 tyn nasz sznaps ło barokowym mianie20 wlywać do jaki krauzy- ze flaszki niy szło by tego nalołć. A jak już ta zegzōno śliwka sie trocha łochōdzi i do jaki szklōnki sie wejźniecie łeżka abo 2, abo 3… to już yno smacznego 🙂
1powiedzieć
2alkohol
3tygodnie
4wcześniej
5przepis
6rozpuszczone
70,5 litra wódki
8słoika
9dłużej
10gra
11wrzućcie
12górę
13brud
14wódka
15kilka
16dorzućcie
17przejmujcie
18rozpuści
19 można
20nazwie


text:
Lůndůn
Wspůłrzyndne: 51°30' N 00°07' W
Lůndůn (ang.: London) – mjasto we pouedńowo-wschodńij tajli Wjelgij Brytańije, stolica tygo państwa, a tyž stolica Ynglandu. Pouožůny nad Tamizům, je drůgim nojwjynkšym mjastym Ojropy (pů Moskwje, před Paryžym), je tyž jydnym s wjynkšych mjast śwjata zarůwno we skali samygo mjasta kej i aglůmeracyje. Ličba mjyškańcůw Lůndůnu (w grańicach tzw. Wjelgigo Lůndůnu) wynośi kole 8,2 miljůna (2006) na placu 1607 km²; couko zaś aglůmeracyjo lůndyńsko, uůnčńy ze wšyjskimi přilyguymi mjastůma (uod Tůnbridge na pouedńowym wschodźe po Windsor na půunocnym zachodźe) ličy ůngyfer 20 miljůnůw ludźi (uobšar tzw. mygalopolis). Ůngyfer 20% mješkańcůw pochodźi s Azyji, Afriki i Karajibůw.
Teroźni Lůndůn je nojwjynkšym cyntrům finansowym śwjata (uod roku 2006 před Nowym Jorkym). Třidźeśći procynt śwjatowygo uobrotu walutami, štyrdźeśći procynt śwjatowygo uobrotu Ojrobůndow itd. W Lůndyńe usytuowanych je kilkaset bankůw, nojwjynkšo geuda we Ojropje (třećo na śwjeće), lične towařistwa ubezpječyńowe i inwestycyjne. Lůndůn je tyž uogrůmnym uostřodkym medjalnym. Mjasto poune zabytkůw a muzeůw přićůngo ročńy ůngyfer 30 miljůnůw turystůw. Je tyž nojwjynkšym mjyndzynarodowym wynzuem kůmůńikacyje lotńičyj (lotńisko Heathrow a lotńisko Gatwick přijyuy we 2003 roku přez 110 miljůnůw pasažerůw; Heathrow (kere je nojwjynkšym lotńiskym mjyndzynarodowym pod wzglyndym ličby pasažerůw) ůngyfer 65 miljůnůw, Gatwick ůngyfer 30 miljůnůw, lotńisko Stansted ůngyfer 19 miljůnůw i Lutůn ůngyfer 3 miljůnůw itd.).
Admińistracyjńy Wjelgi Lůndůn (Greater London) je podźelůny na 32 dźelńice (Boroughs) a autůnůmične City: s tygo 12 a City of London twořům Inner London (Wewnyntřny abo Cyntralny Lůndůn), a pozostoue - Outer London.
Nojwažńijše (tyž ze wzglyndůw historyčnych) dźelńice to City of London i City of Westminster pouožůne na půunocnym břygu Tamizy, a Southwark i Lambeth na pouedńowym břygu.


text:
Pesto, jak chyba wszyjscy wiycie, prziciōngło1 dō nołs2 ze Włoch. We sklepie sie je idzie kupić we małyj krauzce3, ale jak fto sie rołz sprōbuje je zrobić sōm, to na te kupne niy bydzie chcioł ani wejrzeć. Robi sie je gibko4, a potyn idzie trzimać we lodōwce i zjejś sie je ze nudlami5 abo i […]
Tag: #sos
Kaczka wōniajōnco rozmarynym (Kaczka z nutą rozmarynu)
Jak mie już wlejzie1 do gowy jaki recept2 nowy… – cojsik te rymowanki mi sam niy pasujōm, ale jak żech już napisoł, to łostawia. Jak tyn recept wlejzie, to zarozki sie za niego biera, a inspiracje sōm wszyndzie: we lodōwce, we befeju3 i niy roz, niy dwa i na fynsterbrecie4 😉 Już skōńcza te fandzolynie5 […]
Schab niy-byle-jaki (Schab niebanalny)
Jak żech szoł1 do sklepu (abo jak by to niyftorzi pedzieli2 : do kaufhauzu), to kupowołech te miyso na trocha inksze danie, ale jak żech napoczōn3 warzić, to mie cojsik naszło. Czowiek kōmbinuje, ale tak po prołwdzie4 nawet niy wiy, co to z tego wszyskego wyjdzie. Jak żech opiykōł miyso, to żech prziszoł na to, […]
Curry ze kury (Nie ma co tłumaczyć ;) )
Te Europejczyki we Indiach na wszyske gynste1 zōłzy2 gołdali3 curry- bo sami Hindusi kołżdo4 mianowali5 inaczyj. To trocha tak, jakby na wszysko, czym sie hajcuje6 we piecy, gołdać wyngel7 😉 Anglikōm- bo ich tam przeca bōło nojwiyncyj- tak te prziprawy zasmakowały, że sie chcieli je zawiyś8 do dōm i tak sie narodziōła prziprawa curry, co […]
Kura ze miyntōm (Drobiowe roladki z jabłkiem i miętą)
Cojsik mie korciōło, żeby zajś1 poeksperymyntować. Miołech we doniczce miynta, a na parapecie walały sie jakejś jabka, to żech sie pomyśloł, że trza by z tego cojś narychtować.2 Dołwno3 żech niy robioł roladōw i trza bōło4 poćwiczyć owijanie ich niciōm, a że jabka dobrze smakujōm ze drobiym, tak żech prziszoł na ta kura. Tera yno […]
Szpinat i inksi (Sałatka ze szpinakiem ;) )
[1]Pomału[2] idzie lato, a razym ze nim i sezōm[3] na badeancugi[4]. A jak czowiek[5] mo być łoblecōny[6] yno w takoł[7] mało szmatka, to już połra[8] tydni pryndzy[9] myśli jakoby sam ściepnōńć[10] tyn szpek[11]. A sam pomogajōm[12] nōm roztomajte[13] szałołty, co je mogymy[14] jejś[15] zamiast kartołfli, nudli[16] abo chleba. Co potrza?[17] połra[18] gorści[19] szpinatu[20] (nojlepsze sōm[21] […]


text:
Tym daniym to żech sie piyrszy rołz zainteresowoł, jak żech łoglōndoł tako bajka, we ftoryj małe zwierzynta- co to normalnie ich niy lubiymy, ale we bajkach nawet ja- robiōły we restauracji za kuchorzy i narychtowały jednymu ważnymu chopowi właśnie take danie. Potyn żech pojechoł do Prowansji, a to właśnie stamtōnd pochodzi te danie i żech […]
Tag: #czosnek
Grillowane szpargle ze pesto (Zielono mi ze szparagami)
Pesto, jak chyba wszyjscy wiycie, prziciōngło1 dō nołs2 ze Włoch. We sklepie sie je idzie kupić we małyj krauzce3, ale jak fto sie rołz sprōbuje je zrobić sōm, to na te kupne niy bydzie chcioł ani wejrzeć. Robi sie je gibko4, a potyn idzie trzimać we lodōwce i zjejś sie je ze nudlami5 abo i […]
Karminadle cyganiōne (Klopsiki z grochu)
Pōnojś to niy je wcale take zdrowe, żeby durś1 jejś miyso i bez to (choby yno we piōntek) idzie sie wymyślić tyż co inkszego. Po zimie jeszcze możno Wōm łostało kajś2 w jakim szranczku3 trocha grochu, to sie mogecie zrobić take cyganiōne karminadle. Yno sie dejcie pozōr,4 jak we piōntek bajecie5 wołać Wasze bajtle6 na […]
KRUPNIOK RAJZUJE. Czyńść 3.: Krupniociosa (Podróże z kaszanką: Pizza z kaszanką)
Niy dojś1, że żech we łostatnim miesiōncu eksperymyntowoł ze pizzōm w dōma, to żech jeszcze pojechoł do Włoch, coby tam te roztomajte pizze pokosztować. I musza Wōm pedzieć, że niby składniki majōm podobne, ale w smaku to niyrołz jedna kole drugi sie niy moge stanōńć… to trocha jak ze babōma, na jedne niy idzie patrzeć, […]
Karminadle jak dlo grołfa (Kotleciki hrabiowskie)
Łostatnio żech robiōł1 kans2 ajerkōniaku i inkszych kakaōwkōw, a jak byjście przesztudiyrowali3 te recepty,4 to zarozki byjście sie pomyśleli, co tyn borołk5 robi z tymi wszyskimi biołkami- przeca porzōndny Ślōnzok niy wyciepnie6 jedzynia, a świniōw ani inkszyj zwierzyny niy mōm. To żech sie pomyśloł, że trza tym wyfutrować dōmownikōw- bōłech wtedy u Teściowyj, a wiadomo, […]
Gibki szałołt ze paluszkami krabowymi (Ekspresowa sałatka z paluszkami krabowymi)
Niyrozki1 trza cojśik na szybko narychtować, bo idzie bezuch2 abo dōmownicy3 ze godu4 już sie ciepjōm5 na kit we łoknach6….sztop,7 sztop, przaca takich łoknōw to już tera prawie żodyn niy mo, a jedzynie tych gumowych uszczelek mogłoby być dlo zdrowia dużo gorsze niż niyjedyn fastfood. Niy ma co wymyślać, mocie8 gōd, a niy mocie czasu, […]


text:
Růwńik
Růwńik – pojyńće, kere dotyčy takej kuli, kero uobraco śe wkole uośi přeuažuncyj bez mitua tyj kuli. Růwnik je kouem wjelgym powstouym bez přećyńće kuli puaščyznům prostopaduům do tyj ośi a přechodzuncům bez mitau kuli. Růwńik to je najdužšy růwnoležńik. Jigo šyrokość geůgrafično to je 0°.
Růwńik kuli źymskij dźeli ja na dwje půukule: půunocnům a pouedńowům, a jigo dugość wynośi 40 075,704 km.
Państwa, bez kere přeuaźi růwńik to:
- Wyspy Śwjyntygo Tůmaša a Kśůnžynco, přeuaźi bez wyspa Ilhéu das Rolas
- Gabůn
- Kůngo
- Dymokratyčno Rypublika Kůnga
- Ůganda
- Kyńijo
- Sůmalijo
- Malediwy, ńy přeuaźi bez lůnd, nale bez přinoležne terytoryjům morske
- Indůnezyjo
- Kiribati, ńy přeuaźi bez lůnd, nale bez přinoležne terytoryjům morske
- Baker, ńy přeuaźi bez lůnd, nale bez přinoležne terytoryjům morske
- Ekwadůr
- Kolůmbijo
- Brazylijo
Mimo mjana růwńik ńy přeuaźi bez terytoryjům Gwinyje Růwńikowyj.


text:
Słowyńijo
Słowyńijo, Republika Słowyńije (słowyń. Slovenija, Republika Slovenija) – państwo te leży we Strzodkowyj Ojropje, kere na mały tajli mo dostymp do Adryjatyckigo Morzo. 83% jeji půmjyszkańcůw je Słowyńcůma.
We srogszyj tajli je to kraj wyżynny a gůrski, nojsrogszym wjyrchym je Triglav, kery je srogi na 2864 m n.p.m. Bezma poła placu zajmujům lase, beztůż je to jedyn sy nojbarzi zaleśůnych krajůw we Ojropje. Wystympůjům sam krasowe zjawiska - podźymne rzyki a jaskińe, s kerych nojbarzi znůmo je Postojma.


text:
Wikipedyjo:Prawidła zapisowańo
Ta zajta prezyntuje prawidła lo pisańo artiklůw podle nowyj uortografije Steuera. Je to alfabet, na kerygo przistano po gorkich dyskusyjach. Mołymi krokůma wycofujymy śe ze użyćo tak mjanowanygo "alfabetu fůnetycznygo". Půńiży zestawjůno cołki alfabet dokupy ze dwuznokůma, podano jako te buchsztaby śe czyto we Mjyndzynorodowym Fůnetycznym Alfabeće a wykozano nojwożńijsze růżńice půmjyndzy alfabetym Steuerowym a polskim. Je tyż wykoz nojważńijszych prawideł jak pisać artikle uod strůny uortograficznyj a leksykalnyj.
Steuerowy szrajbůnek a jego prawidła[sprowjej zdrzůdło]
Růżńice ze polskim abecadłym[sprowjej zdrzůdło]
Jeli chćołbyś napisać artikel we ślůnskij godce, atoli wjysz jyno polske abecadło, gibko mogesz tyż poznać Steuerowy szrajbůnek. Ńiży sům dane růżńice, uo kerych muśisz pamjyntać.
- Sam, kaj po polsku mjeli bychmy ó (btp. góra, król) u Steuera je ů (gůra, krůl).
- Buchsztaba ů pojawjo śe mjast u a o, zawdy przed n, m a ń, skiż tygo můmy btp. słowo pjerůn, a ńy
pjeron(nale je słowo roztomajty, a ńy roztůmajty).
- Buchsztaba i używo śe jedźińy do uoznoczańo samogłoski i, ńigdy do zmjynkczańo spůłgłoskůw, skuli tygo możebne je zapisowańy wyrazůw typu zicherka bez stracha, iże fto przeczyto to jako
źicherka.
- Zmjynkczyńa spůłgłoskůw dycki zapisujymy bez kreska nad buchsztabům, btp. ća, ći, ću to je polske cia, ci, ciu.
- Jeli jako buchsztaba ńy ma swoji uodmjany ze kreskům, zmjynkczyńy zapisujymy bez j, btp. bja, bje, bju to je polske bia, bie, biu.
- Zmjynczyńo buchsztabůw k i g śe ńy zapisuje, skiż tygo můmy kery, wjelge mjast
kjery, wjelgje.
- Bezma kożde ło na poczůnku słowa a ńy jyno, btp. łopole, łokrongły zapisuje śe bez uo, stůnd Uopole a uokrůngły.
Růżńice ze polsko-czeskim abecadłym[sprowjej zdrzůdło]
Jeli scesz nům půmůc we poprowjańu artiklůw, kere majům we śe muster {{ort}}, trza ći wjedźeć pora zachůw, jak to pomjyńać.
- Kożde Č, č, Ř, ř, Š, š, Ž, ž trza pomjyńić na Cz, cz, Rz, rz, Sz, sz, Ż, ż.
- Muśisz tyż dać pozůr, coby akuratńy bůło zapisane kożde ł - polsko-czeske abecadło używało jyno u we tyn plac, skuli tygo trza dać mjoł mjast
mjou, Łůdź mjast Uůdźatd.
- Jak je przileżytość, sprowdź tyż artikel, eli ńy ma we ńim felerůw we godce, jak btp. polůńizmusy lebo co.
- Lepi ńy przećepuj zajty bez zakłodka "přećep" - uostow to admińistratorům, bo twoja zajta, co jům żeś sprowjůł na Steuera moge i tak mjeć eszcze felery (żodyn ńy je przeca alfům a uomegům!).
- Jag'eś je pewny, co wszyjske je do porzůndku, symńij muster {{ort}}.


text:
Nowoseelandska
Nowoseelandska (jendźelsce New Zealand, maorisce Aotearoa) je njewotwisny stat, kotryž leži zwjetša na dwěmaj wulkimaj kupomaj w juhozapadnym dźělu Ćicheho oceana. Ma štyri a poł miliony wobydlerjow a přestrjeń wot nimale 270.000 kwadratnych kilometrow, potajkim je wjetša hač Wulka Britaniska, ma pak jenož dźesaćinu jeje wobydlerstwa. W lěće 1947 bu njewotwisna wot Zjednoćeneho kralestwa, wostanje pak hač do dźensnišeho z čłonom Commonwealtha.
Dwě najwjetšej a hłownej kupje stej Južna a Sewjerna kupa. Južna kupa ma wjetšu přestrjeń, ale Sewjernu kupu wobydla wjace ludźi. Najwjetše město Sewjerneje kupy je Auckland z wjace hač 400.000 wobydlerjemi, mjeztym zo ma na samsnej kupje ležaca stolica Wellington jenož wokoło 200.000 wobydlerjow. Najwjetše město Južneje kupy je Christchurch z něhdźe 350.000 wobydlerjemi. Powšitkownje je Nowoseelandska jara rědko wobsydlena, čehoždla ma tež přimjeno Zelena kupa.


text:
Łozprowki, bery, szpasowne gyszichty a wszyjsko we naszyj szykownistyj ślónskij mółwie!
piątek, 31 października 2014
Halloween....
Ludzie, małoch hercszlaku niy dostôł. Lejza ci na dół na plac i gryfnie pytóm :
– Suchejcie nó łochyntole pieróńskie, cóż ci to sie samdo dioska dziyje ?
– Panie Ojgyn – rykli łorôz te łoszkliwe gizdy – co wy to przedwojynny, i niy miarkujecie, iże dzisiôj mómy halołin (Halloween)?
Anó, możno niy blank przedwojynny, ale kiż pierón tyn jakisik diosecki halołin – myśla sie – i ida ku Myrcikowi, ftory mô cera we Irlandii. I łón ci mi dziepiyro pedziôł , iże to ci jes take hamerikańske świynto (choby ci te nasze starodôwne polske Dziady) przi kierym bajstluje sie roztomajte gupoty, na fresy sie wkłôdô bele jake larwy i robi sie larmo na côłki karpyntel.
Nó, ja... terôzki wszyjsko muszymy choby afy podrzyźniać, co ino capi letkim auslynderskim, hamerikóńskim cuchym. Ale, do tego, to jô ci sie już na isto, prôwdóm blank niy przibadóm i tela !!!
A tak blank na łostatek, coby mi żôdyn niy pedziôł, iże jô ino sam jankor i srogo żałość po naszych starodôwnych prziwykach flyjguja, rzykna tak jak kiejsik tyż to tyn nasz Jan ze Czarnolasu pisôł:
„Nie porzucaj nadzieje,
Jakoć sie kolwiek dzieje:
Bo nie już słońce ostatnie zachodzi,
A po złej chwili piękny dzień nadchodzi.”
Tak sie tyż terôzki medikuja, że to boło by na tela, trza ino jesce we sobota i niydziela (ja, przi Zaduszkach tyż!) deptać na nôjbliższy smyntôrz, i jesce kómuś ta świycka łoświycić, jesce jedyn pociorek zerzykać.
Tóż chowcie sie, trefiómy sie na kiyrchowie
czwartek, 30 października 2014
Sklinanie...
– A dyć rzyknij synek, rzyknij. Przecamć ci nic niy zrobia a we sobota... pojńdziesz do spowiydzi.
– Niy, niy mamulko, niy rzykna, ale rzyknijcie mi wy przodzij wszyjskie te słówecka, kiere gôdôcie zawdy na tatulka, kiej przijńdzie na sztajfnych szłapach po geltaku, i kiere nóm żeście zakôzali gôdać, to jô wóm skoża, kiere to bóło.
środa, 29 października 2014
Trzyźby kopidoł...
– He, he – pomedikowoł tyn karlus – trza bydzie tego kopidoła ździebko przelynknóńć...
Prziszôł tak ku niymu opatrenie, po cichuśku i kiej już bół blank kole niygo, wrzysknół:
– HUHUHU!!!
A tyn kopidoł nic, choby go niy słyszôł, choby sie nic niy przidarziło; dalszij bajstluje tyn nowy grób. Nó, tóż tyn karlus juzaś:
– HUHUHU!!!
I juzaś nic, kopidoł kopie dalszij i ani sie niy łobejzdrzôł fto tam tak rycy. Nó, to tyn łożyrok jesce roz te jejigo:
– HUHUHU!!!
I juzaś blank sie tyn kopidoł niy przelynknół ino kopie dalszij. Łobyrtnół sie tyn łochlapus na krómfleku i poszôł do bramy smyntôrza. Już, już miôł łozewrzić wróta tego smyntôrza a sam nôgle ze zadku ftosik prask ci go bez łeb szaflóm!
– Niy, niy! Kciołeś sie ty giździe poszpacyrować, to szpacyruj, ale sam za tyn smyntôrz wylazować to ty na isto niy bydziesz!!!
wtorek, 28 października 2014
Lajerman i papagaj...
– Co jes lółz, czego pó mie kcesz?
Zestrachany chop chnet by ze tego stroma śleciôł. Deczko sie spamiyntôł, symnół pitówa z gowy i gôdô do tego papagaja:
– Przebôczóm łóni, alech jô sie medikowôł, co łóni sóm ptôk!!!
I beztóż jô tyż niy zawdy miarkuja eźli tyn, co gôdô we Syjmie, to jes ptôk, lebo mie za lebra, za ptôka robi i za balek ciśnie.
poniedziałek, 27 października 2014
Cufalowe powstańce...
Troszycka zetwało... a tu łorôzki jak cosik niy gruchnie, cosik tómpło i gawca sie a sam ze tego naszygo dynkmala na przimo werku, ślazuje tyn powstaniec ślónski, kiery mô fresa łod tego kuźnika Ligonia. Jezderkusie! Myśla, iże na isto bydzie szczwôrte powstanie ślónskie. Bo dejcie ino pozór. Postawiyli tego Powstańca gynał na przimo werku, kiery sie „Kościuszko” mianuje, coby durch wachowôł eli by tyj huty fto niy ebnół. Nale, Łón sie tak zamamlasiół, iże mu spode graców côłkô huta zachachmynciyli a do kupy śnióm, to jesce ta naszô chorzowsko masarnia. Nó toć. Wierza, iże szczwôrte powstanie musi możno być. Nic, ino trza gywery i pistółle ze chlywików abo spod wonglo skludzić do dóm, bo moge być gorko.... I tu ci mie moja Elza łocucióła:
– Wstôwej ty giździe pieróński, môsz tu bónclok maślónki, giskana zeltra i niy śpiywej na côłki karpyntel „Do bytóńskich strzelców wojsko zacióngajóm”.
piątek, 24 października 2014
Werkmajster....
– Czamuś giździe pierónowy wczorej do roboty niy prziszôł?
– Ano, bo bółech we kościele – pado szportnie Kwicoł.
– A niy słyszôłeś czasym jak tam śpiywali: Duszo moja suchej Pana?
– Niy, niy słyszôł żech – pado na to Kwicoł. – Jôch ino słyszôł jak śpiywali: Już żech dosik robiół dlô ciebie czowiece.
czwartek, 23 października 2014
Gowa boli...
– To pewnikiym słepiecie za tela gorzôły.
– A kaj tam, jô blank gorzôły niy tintóm, jô niy ciyrpia gorzôły.
– Nó, tóż pewnikiym festelnie kurzicie cygarety.
– A dyć kaj tam! Jô we życiu niy zakurzół żôdnyj cygarety, niy móm rôd tabaki.
– Nó, tóż możno idziecie za niyskoro we wieczór spać i jesce wyrobiôcie ze staróm po pierzinóm.
– A dyć jô jes samotny i już ło dziesióntyj nynóm nikiej bajtel, choby śpikol po kómpaniu.
– Cosik mi sie widzi, iże tym tuplym ta waszô „aureola” jes pewnikiym za knap i we palica wôs ciśnie!!!
środa, 22 października 2014
Kamrat ze srogóm ojlóm...
– Co jes Jółzel ? Fto ci takô buła przirychtowôł ?
– Wiysz, miôłech gyburstak i trocha żech ze kamratóma potintôł. Niyskorzij przikwanckôłech sie do dóm, a we siyni ćma nikiej u nyjgra w dupie, i takech sie zamamlasiół, iżech śtyry godziny medikowôł: przeca stoja sam przed mojimi dźwiyrzami... ino blank ci niy miarkuja cych jes jesce we siyni, cy jużech jes we mojim antryju ?
– I łod tego môsz ta buła na palicy ?
– Niy, niy łod tego, ino beztóż, iże mie moja starô chlistła maślónkóm !
– Maślónkóm ? I łod tyj maślónki môsz ta ojla i srogachny kalniok?
– Nó ja. Ino żech ci niy pedziôł, co ta maślónka bóła we bóncloku !
Terozki już wiycie, iże moge sie bele co przidarzić, bo sie te nasze baby take jakiesik diosecko dopolóne i nerwyjs porobiyli !
wtorek, 21 października 2014
Papagaj i mobilniok ...
Przijechôł ci bół Ecik trzi lata tymu nazôd ze zanatorijum a sam rechnóng za telefółn – łoziymset złocioków. Żôdyn mu sie we chałpie niy prziznôł, coby kajsik telefóniyrowôł. Nó, kuknół tak Ecik naobkoło i uzdôł, co to pewnikiym tyn jego papagaj. Ecik biere tego papagaja za piyrze i rycy:
– Kaj żeś ty giździe dioseki telefóniyrowôł?
– No, tak po prôwdzie panoczku to... na „party line” do Kasi Figury! – padô tyn ptôk, bo to bół samiec.
– Kiej jesce rółz bydziesz tam zwóniół, to cie ty łochyntolu pieróński łoszkubia ze piyrzô i powiesza na gipsdece – pado Ecik łozgzukany.
Na bezrok gynał tak samo lajera tela ino, co to już terôzki prziszło tysiónc złocioków. Jak pedziôł skorzij, tak i zrobiół. Przibiół tego papagaja za krzidła do ściany i łostawiół. Tyn papagaj tak sie ino żadnie gawcół naobkoło aże ujzdrzôł Pónbóczka przibitego do krziża. Nôjprzodzij nic niy gôdôł, ino sie dziwowôł, filowôł tak ci na tyn krziż. Po jakiesik kwilce pytô sie przibitego na krziżu:
– Suchej ino ty! A dugo tak już samtukej wisisz na tym krziżu ?
– Anó, bydzie bez dwa tysiónce lôt, kiej mie te łoszkliwce Żydy powiesiyli.
– (???) Dwa tysiónce lôt?..... To kaj żeś ty do pieróna dzwóniół ???
poniedziałek, 20 października 2014
Ło gorzôłeczce...
Dóm Wóm bajszpil. Dejmy na to taki Japóńcyk abo inkszy, co to mô szage ślypia. Wyduldô taki istny liter i zarôzki ci świtnie w kalyndôrz. Niy ma Japóńca – niy ma problyma, pra? A Polôk? Polôk luchnie tyż liter-dwa na łeb i możno wykopyrtnie, ale jesce do imyntu, jesce blank ci przeca niy świtnół. Łón ci dziepiyro medikuje kaj by sam jesce jedna gryfnô halbecka, abo i dwie, spatrzeć?
Niykierzy, to sie latośniyskoro na wiesna ani niy spomiarkowali, iże na sztandach szło sie juń lajstnóńć latośne łogórki, tómaty, cześnie, sztachloki lebo zimioki, bo przefajrowali aże côłki môj aże do „Dnia Dziecek”. Tak ci tyż bóło i ze naszym Bercikiym łod Majzlinyj, kiery sie spamiyntôł dziepiyro we czerwiyniu.
– Ty giździe diosecki, ty ślywoku, łożyroku – larmowała łod rańca jejigo starô na côłkô siyń i tyrała za Bercikiym ze nudelkulóm.
– Tyś bół wczorej taki naprany, iżeś nupel łod naszygo maluśkigo Hanyska tónkôł we piwie i kazywôłeś mu go ciyngiym cyckać. Tego je już za tela. Musisz sie sam terozki łobiyrać: abo jô... abo piwo!!!
– Aaa, ep, aaa... wiela to tyż mô być tego piwa ???
Tropióm sie niyftorzy, iże jô durch szktyflóm ło gorzôle. Nó ale, tak ci to już u nôs jes. Jes możebny u Poloków tref bez gorzôły? Niy! Bo, co to tak richtik jes taki tref bez machmolu?
Anó przilazujóm ludzie wrółz, gawcóm sie, kukajóm. Niy ma gorzôły, to i niy poradzóm ci sie... trefić. Napoczynajóm sznupać bele kaj za gorzôłóm. Eźli nojńdóm, to sie spichnóm, to sie trefióm i bydzie trefóng. A eźli niy nojńdóm? To bydzie... „konferencyjô”. Nó, i môcie już terôzki wszyjsko gynał wytuplikowane!
piątek, 17 października 2014
Żaba...
– Môcie sam możno jakosik tóńszô gadzina, mynij wercite zwiyrzôki?
– Ze tych tóńszych mómy ino rapitółza, żaba za 50 złocioków.
– Żaba za 50 złocioków? A po jakiymu tak drogo? – pytô sie dalszij baba.
– Bo ta razinku rapitółza, ta żaba, paniczko, jes blank wyjóntkowô... łóna poradzi nôjlepszij robić chopóm... laska!
Baba dugo niy medikowała i sprawióła se ta żaba. Rachowała tyż na to, iże ta rapitółza wyrynczy jóm we tyj niyprzijymnyj, gańbióncyj dló nij robocie. Kej już prziszôł gyburstak jeji chopa baba dała mu tyn gyszynk, ta żaba i zakwôlóła mu jeji niymożybny kómszt robiyniô laski, robiyniô... loda. Chop deczko bół podyjzdrzliwy, ale uzdôł, co jesce we tyn sóm wieczór wypróbuje ta żaba.
Fest już po północce baba łobudziyli dziwoke klangi, ftore dochodziyli ze kuchyni. Stanóła i poszła łobôczyć, cóż tyż to sie tam dziyje. Kej już wlazła do kuchyni uwidziała swojigo chopa i ta razinku rapitółza jak łoba wrółz bletrujóm ksiónżka kucharskô. Wele nich poustôwiane byli roztomajte gôrki i tygliki. Moc zadziwiónô baba spytała:
– A po jakymu sztudiyrujecie ksiónżka kucharskô ło tyj godzinie?
– Suchej ino babo! Jak ino ta żaba naumi sie warzić – ty wypierdalôsz!
czwartek, 16 października 2014
Jesce rółz ło sklerółzie ...
– Wiysz – pado jedyn istny do kamrata – mój dochtór mi pedzioł, co jô móm dupne luki we pamiyńci.
– Ja, gôdôsz? A ftory dochtór ci to pedziôł? – pytô sie tego istnego kamrat.
– Nó, jak by ci to pedzieć? To bydzie ździebko dugszo gôdka, ale posuchej. Wiysz kajsik tam we tyj naszyj Ojropie jes taki gryfny kraj, kaj jes zawdy fest gorko, sóm gryfne dziołchy i ...
– Ja, wiym, Horwacjô, pra?
– Niy, niy, dalszij na zachód ...
– Wiym, wiym Grecja!
– Ja, môsz prawie, Grecja – pado tyn istny – i tam ci żół taki srogi poeta ... jezderkusie jak go mianowali?
– Homer – podpowiadô kamrat.
– Ja, ja, môsz prawie, to bół Homer, i łón naszkryfloł cosik ło takij srogij wojnie, i pierónym dugim wandrowaniu do dóm ...
– Nó, naszkryfloł bół „Iliada” i „Odyseja” ...
– Ja, ja, już sie spóminóm, bo to bóło ło tyj wojnie trojańskij, pra? – pytô sie tyn istny. – A ta wojna trojańsko to boła skuli jakisik baby, pra?
– Nó, ja. Skuli piyknyj Heleny.
– Nó, widzisz ... Helena, Hela ... Hela – wrzesknół tyn istny do antryja – a rzyknij mi ino jak sie mianuje tyn dochtór, kiery mi pedziôł, co to jô móm te luki we pamiyńci!!!
Bo na isto możno to i prôwda, co los, życie zawiyrô nóm przed sznupóm jedne dźwiyrze, coby zarôzki juzaś łozewrzić druge. Tela, co nôjgorszy jes wtynczôs tyn diosecki przecióng, pra?
środa, 15 października 2014
Fto naprany...
– A niy mogesz to łochyntolu, naprańcu stopieróński ganc ajnfach nalôć se tyj zupy do talyrza? – pytô po cichuśku razinku przecucónô jejigo baba, kierô styrcała we habeli, we nachthymdzie.
– Cicho!... Fto sam jes kurwa naprany? – wrzescy jak nôjynty chop. – Jôch kurwa naprany? Ja? Jôch nadrzistany?
wtorek, 14 października 2014
Słómka...
– Terôzki ty mogesz dmuchać!
A tyn drugi wyjmnół ta słómka niyboszczykowi ze rzici, łobróciół jóm na drugô stróna i rzyknół:
– Wiysz! Żadzi mie to, brzidza sie po cia!
piątek, 10 października 2014
Burdel...
– Wiysz Ojgyn, poszołech zeszło sobota do burdelu. Jak to przi sobocie, festelnie łoszpluchtany, wykompany, wypachniony i pod bindrym i gôdóm do tyj pufmuter, coby mi narajóła jakosik modô, gryfnô i blank cicho dziołcha; niy ciyrpia rajculów ani sekutniców. Łóna, ta pufmuter, ci tak ino na mie kukła i poswała ci mie do izby w kieryj już gotowo leżała (côłkiym sago) takô jedna niymówa. Trocha ci mi sie łona dziwocno wydôwała, ale co tam, biera sie wartko do roboty.
– Hajnuś, ty to tak gôdôsz jakby to bóła sznita ze fetym – gôdóm ci jô do niygo – niy bóło cie gańba? Co ty terôzki naszymu Farorzowi bydziesz rzóndziół we tyj suchatelnicy na spowiydzi wielkanocnyj?
– Niy Ojgyn, takô ci łóna boła cicho i takô jakosik niyruchawô. Cosik mi sie w niyj niy spodobało. I wiysz co? – gôdô dalij Hajnuś i aże go febrzisko tyrpie – pogłôskôł, pohajôł żech ci jóm troszycka i lekuśko żech jóm bajsnoł we gynik. I tu mie ło mało pierón niy szczelół. Łóna ci ino gwizdła, pierdła i wartko bez łokno wypyrtła, wyfukła.
Hajnuś cyś ty łogup, co ty mi za pierdoły wciskôsz? Bez łokno ci łona wyskocóła?
– Ja Ojgyn. Dziepiyro wtynczos żech ci sie kapnół, iże bóła to takô gumipupa, taki luftbalóng dlô chopów, co ci je terôzki z Miymiec prziwożóm.
Tak ci sie myśla, że dobry cowiek to i we burdelu sie może pierónym drzistnóńć.
czwartek, 9 października 2014
Bôjka...
Dôwno, dôwno tymu jedyn istny, jedyn fyrniok spytôł libeźnie swoja dziołcha, swoja libsta:
– A wydôsz ty sie za mie, ja ?
Łóna po jakijsik kwilce łodpedziała:
– Niy!
I tyn karlus, a terôzki już stary chop żyje dugo i szczyśnie, pyndaluje na ryby, na góny i na fusbalszpile, grô we tego modernego „golfa”, słepie piwsko i robi co ino kce, i kiej ino ma na to szkrabka.
środa, 8 października 2014
Rapitółzy...
– Gryfnô paniczko, bółech kejsik sztramskim ksiónżóm, aże rółzczasu starô, łoszkliwô heksa ciepła na mie przirok. Jednakowóż jedyn, jedziny twój kusik styknie, cobych juzaś stôł sie modym, szykownym i udatnym ksiónżóm jakim bółech skorzij. A wtynczôs, moja ty roztomiyło, weznymy ślub i bydymy do kupy ze mojóm mamulkóm gospodarzić we tym zómku. Tam bydziesz warzić mi wszelijake jôdło, prać moje prziłobleczynie, rodzić dziecka, i bydymy żyć dugo i szczyśnie...
We ta samo łodwieczerz rychtowała ksiynżnô wieczerzô, prziprôwiała jôdło biôłym winym i zółzóm zanowo-citrółnowóm i blank cichuśko ze chichraniym pomyślała:
– Nó, kurwa, niy miynia tak...
I dalszij łobrôcała szkwiyrcónce na tygliku żabie udka we paniyrce.
wtorek, 7 października 2014
U psychijatikera....
– Nó, i na co sie panoczku uskargujecie? – pytô tyn dochtór.
– Aaa.. nó, anóóó... baba mi sie pu-pu-szczô!
– Nó, a kaj sam panoczku terôzki wiyrnyj baby szukać? – gôdô dochtór.
– Sy-sy-nek sie kaj-kaj-sik smy-smy-ko i pie-pieróń-pieróńsko cha-cha-rzi.
– Nó, ale przecamć jesce żôdnego niy zatrzas, prôwda? – dalszij sie pytô dochtór.
– Nó-nó-nó iii... js-js-jscóm we pojstrzodku nocy do prykola...
– Nó, tóż spróbujymy cosik szafnóńć tymu. Muszóm łóni panoczku społykać dwa razy na dziyń nervosol i przijńdziecie ku mie za dwa tydnie!
Po dwóch tydniach przilazuje tyn istny. Łozchichrany, we czerwiónych galotach, we krasiatym switrze...
– Nó, i co tam u wôs słychać? – pytô sie dochtór.
– Anó, zdô mi sie, co wszyjsko jes do porzóndku..
– A jak tam waszô panoczku babeczka?
– Anó, puszczô sie jak sie puszczała... ale kaj terôzki szukać wiyrnyj baby?
– A synek?
– Wyrôbiô i hóncwoci... ale żôdnego jesce niy zatrzas.
– A jak tam u wôs panoczku w nocy?
– Jscóm... ale do rana zawdy to zdónży wyschnóńć!
poniedziałek, 6 października 2014
A łóni to fto...
– A łóni panoczku to fto? – pytô sie ta babeczka.
– A łóni paniczko, że sie spytóm, to... fto? – pytô sie tyn blank sagi istny.
– Ło mój ty Pónbóczku! Eźli by my...
– Niy pamiyntóm paniczko! Ciyrpia, wiedzóm łóni, na take zaniki „pamiyńci krótktwołyj”!
– Jô tyż, jô tyż! – gôdô wartko ta istnô.
– Mómynt, mómynt... jôch sam przijechôł na taki wykłôd wywołanygo profesora Kowalskigo ło...
– ... ło... ło... nowych metódach leczyniô zaników pamiyńci! Pewnikym tam ‘echmy sie poznali? ... a skoro sómy tukej... to...
– ... to musiało miyndzy nami cosik zafónkrować, zaiskrzyć i... – rzóńdzi niyśmiôło, łostrzymnie tyn istny.
Na to łóna cióngnie go norywnie na zofa. Uprôwiajóm dziki, namiyntny, upójny zeks. Po wszyjskim tyn chop pyndaluje do badycimra pod brauza. Baba zasypiô. Zatym budzi sie na zofie. Chop wylazuje ze badycimra...
– Aaaa! A łóni panoczku to FTO?...
piątek, 3 października 2014
Mode kapelónki...
Piyrszy kandidat... dzyń, dzyń, dzyń... jejigo klinglik glingô.
– Nó, jes nóm przikrô. Łodpôd żeś!
Dwóch dalszij łoglóndô te pornosy. Łorôz u drugigo tyż: dzyń, dzyń, dzyń...
– Wybôcz nóm karlusie, łodpôdeś!
A tyn trzeci styrczy sztram. Zwekslowali plata, puściyli inkszy film, a sam dalszij nic niy glingô..
– Nó, gratuljyrujymy. Łostôłeś przijynty do naszygo zyminaryjóm. Nasz ksióndz Andrzyj zakludzi cie do twojij izby... dzyń, dzyń, dzyń...
czwartek, 2 października 2014
Kce sie łożynić...
– Moja ty roztomiyłô! Napytôłech, zaprosiółech dzisiej na wieczerzô mojigo starego kamrata.
– Czyś ty jaki? Blank’eś łogup? W chałpie rojmóng, sadze kurz a wiater, niy bółach dzisiej po sprawónki, statki i szkotupy niy pomyte... i blank mi sie niy kce rychtować dzsiej wieczerzy!
– Anó wiym, moja ty roztomiyłô!
– Nó, tóż po jakigo dioska zaprosiółeś tego swojigo kamrata na wieczerzô?
– Anó, to skuli tego, że boroczek... kce sie łożynić!
środa, 1 października 2014
Blank guchy...
– Cobych móg cosik doradzić, musza wiedzieć jak fest jes waszô babeczka guchô. Muszóm łóni panoczku wszyjsko dóma łobadać. Nôjprzodzij zadôcie panoczku swojij babeczce pytani ze łodlygłóści 10 myjtrów. Jak niy usłyszy to ze 8 myjtrów, zatym ze 6, 4... i wtynczôs mi panoczku rzykniecie, ze jakij łodlygłóści łóna wôs usłyszała.
Na łodwieczerz babeczka tego zwiykowanego chopa rychtuje we kuchyni wieczerzô, a tyn istny czytô we izbie cajtóng i po jakimsik czasie medikuje: nó razinku jes ci łóna dziesiyńć myjtrów łody mie i łobejzdrzymy eźli łóna mie usłyszy.
– Moja ty roztomiyło! – wrzescy chop. – Co mómy dzisiôj na wieczerzô?
Baba nic. Prziszôł bliżyj, kajś na 8 myjtrów i juzaś sie pytô. I nic. Idzie corôzki bliżyj... 6 myjtrów, 4 myjtry, aże na łostatku jes ci już łón blank wele nij i juzaś pytô:
– Moja ty roztomiyłó! A co dzisiôj mómy na wieczerzô?
– Zagrzóny kranc wusztu, do sto pierónów! Jużech ci to piyń razy powtôrzała!!!