text:
Pasteura Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Polanowice, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Różanka, Wrocław, Krzyki, Wrocław, Rakowiec, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Opatowice, Wrocław, Klecina, Wrocław, Partynice, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Zalesie, Wrocław, Strachocin, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Poświętne, Wrocław, Popowice, Wrocław, Księże Małe, Wrocław, Marszowice. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Franciszki Platówny, Roślinna, Juliusza Kossaka, Geodezyjna, Królewiecka, Józefa Becka, Szwajcarska, Rabczańska, Miechowska, Komuny Paryskiej. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Mokry Dwór, Wilczyce, Radwanice, Łany, Krzyżanowice.


c: text/html

text:
Wołodyjowskiego Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Huby, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Rakowiec, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Gaj, Wrocław, Kowale, Wrocław, Księże Małe, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Widawa, Wrocław, Południe, Wrocław, Kuźniki, Wrocław, Lipa Piotrowska, Wrocław, Rędzin, Wrocław, Ołtaszyn, Wrocław, Marszowice, Wrocław, Popowice, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Dąbie, Wrocław, Sołtysowice, Wrocław, Grabiszyn. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Mirona Białoszewskiego, Tapicerska, Flisacka, Park Tarnogajski, Stefana Jaracza, Zastępowa, Zbożowa, Żeńców, ks. Jana Dzierżonia, Chęcińska. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wilkszyn, Paniowice, Szewce, Szymanów, Kotowice.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Być choby bajtel
Starzi ludzie zawdy godali, że dzieci i ryby głosu niy majom. Myśla, że to ni ma dobrze tak godać, bo bajtle nos mogom mocka rzeczy nauczyć, o kierych my, starzi, zapominomy. Tak tyż z łokazje dnia bajtla dowomy Wom lista rzeczy, na kierych sie dziecka znajom lepij niż profesory i filozofy.
Byci szczyrym
Bajtle majom blank w nosie, co se wto ło nich pomyśli, bo w takim wieku som wiynksze zmartwiynio niż to, co ludzie pedzom – dejmy na to jak sie dowiedzieć, czy w kilszranku po zamknyciu dalij świyci światło. Dziecko ci powiy prowda, bo nie zważo na – jak to sie szumnie godo – konwynanse. Łod bajtla sie dowiysz, czy wto sie sprawuje dobrze abo źle i czy ta kiecka dobrze na ciebie leży, czy ni. Potym sie bajtle dowiadujom, że byci szczyrym niy zawdy sie łopłaco, beztoż zaczynajom cyganić. I to je chyba jedno z nojbardzij przikrych rzeczy na tym świecie.
Skupiyni na jednej rzeczy
Terozki je w modzie “multitasking”, czyli robiyni tysionca rzeczy łoroz. Mosz warzyć łobiod, a w miyndzyczasie ćwiczyć pilates. Jak jedziesz do roboty, to w autobusie czytej co abo słuchej jakij mondrej godki na słuchawkach. Przi biglowaniu puś se dokumynt o wojnie w Ugandzie. Wykorzystej kożdo godzina, minuta, sekunda. Broń Boże niy rób yno jednej rzeczy naroz, bo to je marnotrawiyni czasu. Ogupnyć idzie, forgot. No szczyńści bajtle jeszcze niy som zmaraszome takim myślyniym. Taki mały człowiek poradzi sie dwie godziny bawić łobiyrkom z kartofla i cołki dziyń siedzieć w kartonie z papyndekla i udować, że leci na miesionczek. Pochłonyty je całkowicie tym, co akurat robi. I myśla, że to je dobre, bo jak z tobom bajtel godo, to tyż sie skupio yno na tym. A niy sprawdzo piyńc razy mobilnioka w tym czasie.
Przoni wszystkim
Jak cie bajtel mo rod, to guzik obchodzi, czyś je z prawicy, lewicy, czy jeszcze z jakij inkszej zorty. Niy dbo tyż ło to, czyś je wierzoncy, czy ni, czy mosz skóra bioło, żółto abo czorno. Bajtel cie widzi choby ryntgyn bez cołki ty warstwy, kiere dorosłych ludzi niyroz trzimiom łod cia z dalyka. Łony samo łocynio, czyś je wort godki śnim, czy ni. Jak żeś podpod, to yno bez to, żeś mu co gupigo pedzioł abo zrobiył a niy bez to, że wyglondosz abo robisz co inakszyj niż on.
Byci rod skuli małych rzeczy
Jak se tak kogo spytosz, coby mu jeszcze było potrzebne do szczyńścio, to niyroz sie dowiysz, że wiynkszej chałpy, lepszego auta, podwyżki i wczasów na Mauritiusie. A bajtlom styknie, że weźniesz ich na loda, przejedziecie sie bankom i poleżycie razym na trowie. Powiydzcie, czy te dziecka niy wiedzom ło szczyńściu wiyncyj niż my? Tak sie niyroz zapomnymy w tym szporowaniu na rzeczy srogi, że zapominomy ło tych małych uciechach. A dyć to ich je w życiu wiyncyj niż tych wielkich, szumnych chwil.


text:
Wuglik
Wuglik (łać. carbonium ze słowa carbo „(drjewowy) wugel“) jo chemiski element 4. głowneje kupki ze symbolom C. Wustupujo w pśiroźe w cystej formje ale teke chemiski wězany. Dla jogo wósebneje elektronoweje konfiguracije (połpołnjona L-škórpina) zamóžnosć k twórjenju kompleksnych molekulow a wót wšych chemiskich elementow nejwětšu wšelakorosć na chemiskich wězbow wobsejźi. Wuglikowe wězby twórje molekularny zakład wšogo zemskego žywjenja.
Wažne wězby[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Oksida[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wuglik wustupujo w dwěma oksidoma, pśi tom ma rozdźělnu gódnosć.
- CO (wuglikowy monoksid) jo wjelgin gadowaty za cłowjekow a wjele zwěrjetow a nastanjo pśez njedopołne spalenje. Wuglik jo w toś tej wězbje dwójogódnotny.
- CO2 (wuglikowy dioksid) jo we wóźe rozpušćobny a reagěrujo z wódu k wuglikowej kisalinje (H2CO3). Wón se z wjele žywochow wudychujo, dokulaž wón se z wuglikowych hydratow a kislik nastanjo. Wuglik jo w toś tej wězbje stworogódnotny.
Kisalina[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wuglik wustupujo w jadnej anorganiskej kisalinje.
- H2CO3 (wuglikowa kisalina) je słaba kisalina. Wóna móžo z wjele metalami sole twóriś.
Wuglikowe wóźiki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wuglikowe wóźiki wobstoje ze nejmjeńša jadnogo wuglikowego atoma a styri wóźikowych atomow.
Eksistěruju tśi kupki, kótarež se w tom rozeznawaju, kak wjele seśonych wězbow maju.
Nožki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- ↑ D. R. Lide: CRC handbook of chemistry and physics: A ready-reference book of chemical and physical data. 87. Aufl. Boca Raton Fla. : CRC Taylor & Francis, 2006 – ISBN 0-8493-0487-3


text:
-
Znamy zwycięzców II GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 16 Czerwca 2017
Marcin Lasota, Kamil Borek, Bogusław Balawajder, Zbigniew Siódmok, Krzysztof Marciniec, Natalia Bryś i Marek Kowol wygrali II turnieju XXVII GP Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Bogusław Balawajder, Krzysztof Marciniec, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Zbigniew Siódmok, Marcin Lasota, Kamil Borek, Natalia Bryś, Marek Kowol
-
Znamy zwycięzców wiosennego turnieju w Wodzisławiu Śląskim
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 09 Marca 2017
Marcin Lasota, Paweł Balawajder, Piotr Zemła, Antoni Biaduń, Aneta Trętowska, Grzegorz Marciniec i Adam Kasperski wygrali turniej tenisa stołowego "Wiosna 2017", który rozegrano w Wodzisławiu Śląskim.
Tagi: Piotr Zemła, Antoni Biaduń, Wodzisław Śląski, Grzegorz Marciniec, Aneta Trętowska, Adam Kasperski, Marcin Lasota, Paweł Balawajder


text:
Beschreibung
Hdyž lěto hodownikuje, so druhdy dźiwne wěcy stawaja. Na čumpjeli, kajkuž sej Franciska k hodam přeje, so wonka před woknom jeje stwy naraz potajne běłe šerjenje čumpa.
Mato, kotryž by so nad rěčacym kompjuterom z LCD-wobrazowku zwjeselił, smě sej ducy do šule ze wšěmi hrajkami we wukładnym woknje hrajkać.
Jakub a Frido chcetaj skónčnje zhonić, zwotkel rumpodich poprawom přichadźa. Sprócny brodač pak sej na konopeju sedźo wusnje!
Što Franciska, Mato, Jakub a Frido a hišće mnoho dalšich figurow wokoło hód dožiwja, zhonja dźěći w předšulskej starobje z noweje słuchoknihi. Sydom stawizničkow a tři basnje je wudawaćelka Ingrid Juršikowa z loni wušłeje hodowneje čitanki za nje wupytała. Mjez jednotliwymi přinoškami zaklinči hodowna hudźba.


text:
Władimir Putin
Władimir Władimirowicz Putin (rus.: BлaдиMиp BлaдиMиpoBич ПyTиH, rodz. 7 paźdźerńika 1952 we Pejtersburgu) – ruski polityker, ze fachu prawńik. Dowńij tyż agynt KGB. Prymjer Rusyji uod 8 śyrpńa 1999 do 7 moja 2000, połńůncy funkcyjo prezydynta Rusyji po rezygnacyji Jelcina 31 grudńa 1999; 26 marca 2000 wybrany na prezydynta Rusyji, 14 marca 2004 zaś wybrany na te same stanowisko. Urzůnd prezydynta sprawowoł do 7 moja 2008, a 8 moja 2008 roku objůn urzůnd prymjera. 4 marca 2012 roku uostoł zaś wybrany na prezydynta Ruskij Federacyji. 7 moja 2012 zostoł zaprzyśynżůny a bastůż zaś objůn urzůnd prezydynta.


text:
Uormjańsko godka
Uormjańsko godka (uorm. հայերեն լեզու, IPA: [hajɛɹɛn lɛzu]) – indoojropejsko godka używano uod Uormjanůw. Mo status godki urzyndowyj we Armyńiji a tyż we Nagůrnym Karabachu (faktyczno ńyzależno republika, nale podle prowa tajla Azerbejdżanu). Godka je szyroko rozpowszychńůno we społecznośćach uormjańskich we djasporze. Mo włosny szrajbůnek – uormjańske abecadło.
Godkoznawstwo przidźelo uormjański kej ńyzalyżno asta godkůw indoojropejskich[1]. Ńykerzi wyuoklańi, uosobliwje Clarckson (1994) sugerujům, co uormjański moge mjeć spůlne korzyńy ze grekům.


text:
...Downo tymu boua tako internetowo Krzinka Slonckigo Beranio – bes niykerych Putniom zwano, w kery pora z nos zaczuo sie robic gydanki, co by zrobic, coby tyn nasz sloncki jynzyk zaczon miec to,...rozwiń całość
...Downo tymu boua tako internetowo Krzinka Slonckigo Beranio – bes niykerych Putniom zwano, w kery pora z nos zaczuo sie robic gydanki, co by zrobic, coby tyn nasz sloncki jynzyk zaczon miec to, co kozdy inkszy jynzyk mnij, abo wjyncy mo – gramatyka, pisownia, i tak dali.
No i wadziyli my sie, jak momy szkryflac, coby i te Slonzoki, kere niy majom na klawiaturze tych wszyjstkich „a“ z chokiym, „z“ s kryskom abo kropkom …mogli tysz szkryflac i kozdy inkszy mog poskopic o co tukej idzie. Mieli my nawet „pomoc naukowo“, bo „Gorol“ pracownik naukowy PAN-u z Krakowa, stou nom jako sztica.
No ale nic s zego niy wyszuo. Krzinka sie rozleciaua, pora weteranow poszuo swojom drogom, no I zostauo po starymu. Niy powjym – dalij idzie sie po naszymu pogodac, jak Bruno Rojber osprawio o sfojich Berach, to az sie sloncko dusza raduje. A jak Ojgyna z Pniokow suysza, to jak bych bou na placu kole klopsztangi w dziecinstwie. To bes Cila - Klachulom zwano - mog ech sie posuchac i poczytac rybnickigo Slonckigo.
Z domu my wszyjstke dziecka wyniysli nasz sloncki jynzyk, kerego my do dzis niy zapomnieli.
Znom jednego profesora, kery – jak mu kejsik dowali wyrozniynie – pedziol swoje laudation po naszymu – tak, co niykerym uszy zmjynkuy (to pan professor mowi gwaro slosko?).
Szkoda, co takich je coros meni.Bo jak z mojich studiow, kere ech jakejs dziesiync lot tymu zrobiou na jedny wyszczy szkole – modo generacjo Slonzokow, coros meni idyntyfikuje sie ze sfojym Slonckim Hajmatym. O godaniu po naszymu jusz niy godom
Ajtlich szkoda.
Tosz czim sie Stanik – do zajs!
zwiń


text:
Gymizy po ślonsku
Chcesz być zdrowy – jydz gymizy
Prziszła wiosna to trza by pomedytować nad tym, co bydymy robić, jak już tyn szpetny czas sie straci. Po mojymu, nojlepij zaczońć łod wyrychtowania zogrodki i nasadzynio roztomajtych flanców, z kierych bydymy potym mieli moc grincojgu. A po co nom ta zielynina? Toż poczytejcie se ludziska.
We zogrodce
Żeby mieć jakiś gymizy, to nojprzód cza se ich posadzić, beztoż zaroz jak na fibermasie bydzie wiyncyj pisek, rychtujymy klamory i bierymy sie do roboty. Nojprzód sadzymy radiski i sznitloch. I jedno, i drugi je nojlepij trzimać na prziporce, bo bez słońca nom niy wzyndom. Wczesnom wiosnom dobrze je tyż zasadzić szałot. Tyn lepij czuje sie w ciyniu, ale poczebuje za to moc wody. Inoś dejcie se pozór coby go niy utoplać i niy przemszkiecić z tom wodom, bo Wom zgnije!
Po pół moja, nojlepij po zimnyj Zośce, bierymy sie za łonaczyni tomatów i łogórków. Łoba ty gymizy poczebujom moc ciepła, beztoż gupotom byłoby jich sadzić wcześnij, bo jeszcze by nom łobmarzły. Jak już jich zbierymy z końcym lata, to nojlepij zrobić z nich zupa abo zaprawić do krauzów na zima.
Niy zapominejmy tyż nasadzić roztomajtego grincojgu, kiery nado sie nom do łobiadu. Do kartofli nojlepij pasuje blomkula z masłym, zaś do karminadla dobrze je se narychtować sznitbołn abo marekwia z groszkiym.
Nojpoźnij z wszyskij zielyniny sadzymy oberiba. Nojlepij zrobić to na pora tydni przed piyrszymi przimrozkami. Jak jom już zbierymy, to mogymy jom przekroć na pół, wrazić do nij jako bajlaga i zapiyc to w piekaroku. Gynał na zimne, jesiynne wieczory.
Grincojgowy miszong
Jak godomy ło gymizach, to niy może braknonć jakij gibkij recepty na szałotka dlo tych, co chcieliby ściepać pora kilo, jeszcze teroz, nim napocznom łoblykać krótki klajdy a galotki. Zamiast lotać po fastfoodach, lepij samymu zrobić se jodło. I smaczniejsze to, i zdrowsze.
Bierymy pół główki szałotu i targomy go na myjsze konski. Do tego dodowomy wielo tomata i pół świyżego łogórka pokrojone w sznitki. Do tego wciepujymy pokrono w kostka papryka i konsek knoblochu. Posypujymy to sznitlochym i feferym, a na wiyrch dajymy po łyżce zymftu i oliwy. Miyszomy to i w dzisiynć minut momy lekki śniodanie. Już Wom wonio, niy? Smacznego!
Ni ma to jak kartofel!
Ze wszyskich gymizów mom rod kartofle. Czymu tak, dyć łone som prawie bez smaku, idzie pedzieć. A to ni ma prowda. Kartofle pasujom chyba do kożdego jodła. Idzie z nich przirychtować pelkartofle, bratkartofle, sztampkartofle, kartofelszałot i tak dalij. Jak łostanom Wom łod wczora niy zjedzone ziymioki, niy wyciepujcie jich! Pokrojcie na patelnia, dejcie łyżka tłustego, przismożcie je i zjydzcie z kiszkom – niebo w gymbie! I wcale niy cza iść do restauracyje, coby pomaszkiecić, a i piniyndzy dziynki tymu idzie prziszporować.
Jak Wom małe bajtle w doma maraszom zajmicie jich kartoflami. Wykrojcie z nich sztymple, kupcie farby i niych sie bawiom, a Wy mocie świynty spokój. Ino dejcie se pozór, żebyście skuli tych graczek niy musieli potym do malyrza dzwonić!


text:
The Beatles
The Beatles (czyt. De Bityls) to bůła brytyjsko muzyczno skupina ze Liverpoolu, podug wjynkszośće notůw nojzocńyjszy a nojsrogszy we gyszichće, kery fůngowoł uod 1960 (kej The Quarry Men uod 1957) do 1970.
Skłod[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Zac zespůła we kerym uodńůs uůn sukces:
- John Lennon – gitara, śpjyw
- Paul McCartney – gitara basowo, śpjyw
- George Harrison – gitara, śpjyw
- Ringo Starr – szlagcojg, śpjyw
Pjyrwy we zespole:
- Stuart Sutcliffe – basgitara
- Pete Best – szlagcojg
Ansamblowo gyszichta[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Zespůł napoczynoł uod wystympůw we liverpoolskym ferajńe The Cavern. Autorstwo jejigo mjana je przipisowane Lennonowi a Sutcliffe'owi. Za namowům menadżyra, Briana Epsteina zespůł zmjyńůł swůj uobroz a lajermůny uoblykli śe we ancugi. W uůny czas podpisali kůntrakt ze wytwůrńům EMI. Jejich pjyrszy albům, Please Please Me, wypuszczůny uostoł 11 lutygo 1963. Na jejich kůncertach zaczyno dołaźić do scynůw grupowyj histeryje, czymu dane uostoło mjano Beatlemańijo. Lajergyszeft USA grupa zrobjůła rok ńyskorzi, pjeśńiczkům I Want To Hold Your Hand. We aprilu 1964 pjyńć pjyrszych placůw za rajům na liśće Billboardu zajyny szlagry The Beatles. Aże do dźiśoj żodyn zespůł ńy powtůrzůł tygo uośůngńyńćo.
We rokach 1965-1966 zespůł dozdrzoł lajerowo, a jygo teksta stały śe uwożńiyjsze. Skiż zapatrzyno śe na Harrisonowo lajera indyjsko we nograńach pokozały śe exotiszinsztrumynta. 6 śyrpńa 1965 uodbůła śe prymjera singla Yesterday, kero je jydnům ze nojczyńśći puszczanych we radijoku a nojczyńśći coverowanům pjůsynkům we historyji. Ku gyszichće przeloz tyż kůncert 15 śyrpńo 1965 na stadijůńy She Stadium we Nowym Jorku, na kery przilazło 55 600 jejich fanůw. 26 paźdźerńika 1965 człůnki zespoła erbły uod krůlowy Hażbjyty II Uorder Imperyjům Brytyjskigo. We roku 1966 John Lennon pedźoł we jydnym ze wywjadůw, co "Beatlesi sům barzi popularńi kej Jezus Kristus". Ta wyrwano ze kůnteksta wypowjydź stała śe powodym polyńo jejich platůw, a sprawa stoła śe fest uwożno, kej Ku-Klux-Klan zapedźoł "zajůńć śe problyjmům". Uostatńi kůncert grupa doła 29 śyrpńo, a uodtůnd zajůna śe ino sztudyjowům robotům. Plata Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, wydano 1 czyrwca 1967 je uznowano za prekursorsko lo zorty progresivrocka. Dolsze zdorzyńy, to pjyrszo transmisyjo satylitowo na cołkej źymji, we keryj wystůmpjůły tyż Beatleśi. Pokozali wtyczos pjůsynka "All You Need Is Love", kero ńyskorzi stoła śe hymnym hippisowskigo gmyra. Anfangym rozlecyńo śe grupy bůła śmjyrć jeji menadżyra, skupina ńy umjoa sům dać se rada we lajergyszefće. Człůnkowje pohatruśůły śe uo to, fto mo być nowym menadyrym. Po prowdźe, kůńcym trwńo zespołu bůo uodyńśće Johna Lennona we wrześńu 1969, nale uoficjalńy podowo śe datům 10 kwytńa 1970, kej ze grupy poszoł Paul McCartney.
Dyskografijo (yno albůmy)[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- Please Please Me - 1963
- With the Beatles - 1963
- A Hard Day's Night - 1964
- Beatles for Sale - 1964
- Help! - 1965
- Rubber Soul - 1965
- Revolver - 1966
- Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band - 1967
- Magical Mystery Tour - 1967
- The Beatles (podwůjny LP) – 1968
- Yellow Submarine - 1969
- Abbey Road - 1969
- Let It Be - 1970
Linki zewnyntrzne[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Przipisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 The Beatles Biography www.allmusic.com/


text:
Sokrates
Sokrates (gr. Ewkpάtnς, ur. 4 čerwca 469, zm. 7 maja 399 p.n.e.) – jydyn s nojwjynkšych filozofůw greckych. Urodźiu śe i zmar we Atynach.
Jedyne, co uo ńim wjymy, to relacyje jygo učńo Platůna (w postaći spisanych djalůgůw) a Ksynofůnta, a tyž překazy Arystotelesa, Arystofanesa a historykůw greckych. Učńe Sokratesa růžńili śe we wjelu sprawach, a we jejich pismach Sokrates wystympuje čynsto kej retoryčny autorytet, wykuadajůncy půglůndy autora. Ale mimo kwestii spornych pewne půglůndy uwažo śe za řečywiśće sokratejske.
Coukość podyjśćo do wuasnyj wjydzy a překůnań Sokratesa streščo připisywane mu zdańy "wjym, aže ńic ńy wjym" ("scio me nihil scire"). Tradycyjńy předstawjo śe Sokratesa kej wrůga dymokracyji, wskazujůnc na jygo krytyka řečywistośći atyńskij i ludźi kerujůncych sprawůma państwa, a tyž na fakt, iže wśrůd jygo školoři znojdowali śe znůńi wrůgowje ustroju dymokratyčnygo (np. Alkibjades, Platůn, Krycyjoš). Možliwa je ale tyž inkša interpretacyjo, zapropůnowano bez Karla Poppera we dźele Spouečyństwo uotwarte i jygo wrůgowje. Wedle ńij istotno do dymokracyji je wolność suova umožliwjajůnco swobodno krytyka dostřežůnych felerůw i swobodno dyskusyjo uo napotkanych problymach. Wolność suowa je čynńikym wjynkšej efektywnośći państw dymokratyčnych, aby ale we peuńi můguy śe ujawńić pozytywne jeji skutki, kůńyčne je pobudzyńy uobywateli do krytycyzmu (w tym samokrytycyzmu) i samodźelnośći intelektualnyj.


text:
Tuta lisćina serbskich wsow naličuje wuslědki
Arnošta Mukoweje Statistiki Łužiskich Serbow, kotruž w lětomaj 1884/85 wozjewi. Podate su serbske wjesne mjena, tehdyši krajny wokrjes, dźensniša gmejna, cyłkowna ličba wobydlerjow, ličba Serbow a Němcow, podźěl Serbow a dalše přispomnjenja wo wsach. Lisćina hodźi so po jednotliwych parametrach awtomatisce zrjadować.
Městna, kotrež so dźensa zwonka oficialneho serbskeho sydlenskeho ruma namakaja, pokazaja so kursiwnje. Na wjeski,
kotrež so mjeztym wotbagrowachu, skedźbnja so z pomocu křiža w spinkomaj (†).
Hlej tež:
Lisćina serbskich wsow 1956


text:
1. Burak-Zieliński Paweł Stanisław, 2. Ciszewski Wojciech Krzysztof, 3. Dolecki Tomasz Paweł, 4. Gawkowski Tadeusz, 5. Górski Eugeniusz Tomasz, 6. Heynar-Skowrońska Wanda Ewa, 7. Horban Hanna Irena, 8. Horban Irena Wiesława, 9. Jaworowski Dariusz Krzysztof, 10. Juzwa Jacek Maria, 11. Kondratowicz Mirosława, 12. Lach Zbigniew Ignacy, 13. Maszkiewicz Zdzisław, 14. Ossowski Kazimierz Przemysław, 15. Piątkowski Tomasz Stanisław, 16. Tarasiński Tadeusz Feliks, 17. Wróbel Paweł Waldemar,
pośmiertnie
18. Kojer Barbara Antonina.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Nowe dolnoserbske spiwarske za wužywanje w cerkwi a za wósobinsku meditaciju maju wažny nabóžny a kulturnohistoriski nadawk społniś. Slědne spiwarske za Dolnych Serbow ga su se 1915 wudali a njewótpowěduju wěcej we wšom źinsajšnemu rozměśeju kśesćijańskego pósołstwa. Kjarliže w nowych spiwarskich su paralelnje w šwabachskem a łatyńskem pismje wótśišćane a prědny raz tež z notami wugótowane. Wušej togo namakajo namšaŕ gódowne spiwanja ako teke Slěpjańske kerluše a kerluški, liturgiju a psalmy. Za stawizniski zajmowanych su se pśidali pśeglěd wó historiji serbskich spiwarskich w Dolnej Łužycy, pśeglěd dolnoserbskich spiwarskich knigłow a kjarližowych zběrkow ako teke biografije kjarližarjow a komponistow.


text:
Beschreibung
Dźěći rady spěwaja a wone su rady wonka na łuce, na zahrodźe abo w lěsu. Tam chowaja so putace a zajimawe stworjenčka, čakaja napjate dožiwjenja a spěšnje sej dźěći někajku zaběru nańdu. Runje tak kaž Marka a Jank, kotrajž zhromadnje ze susodźic Matejom, Jurjom a Hilžu w přirodźe tójšto dožiwja. Psyk Lawdan a micka Minka stej skoro přeco pódla. Nimo njeju jewja so dalše zwěrjata: Mrowički su Jankej pokład słódkosćow wotkryli, w zahrodce trjeba młody kós pomoc, kompost je raj wudźenkow a na worješinje so wjewjerčce honitej. Werner Měškank je wšitke tute zajimawostki do 36 krótkich stawizničkow spletł a jim spěwny tekst přidał. Marhata Cyžec-Korjeńkowa je wotměnjawe melodije stworiła a wšitke spěwy z dźěćimi Ralbičanskeje šule nahrawała. CD ze spěwami je knize připołožena. Kniha wobsahuje nimo luboznje ilustrowanych stawizničkow tež wšitke spěwy z notami a harmonijemi a na připołoženej CD nahrawane spěwy.


text:
Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Marszowice, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Kowale, Wrocław, Poświętne, Wrocław, Rakowiec, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Klecina, Wrocław, Ołtaszyn, Wrocław, Swojczyce, Wrocław, Krzyki, Wrocław, Kłokoczyce, Wrocław, Partynice, Wrocław, Oporów, Wrocław, Polanowice, Wrocław, Fabryczna, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Gaj, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Muchobór Wielki, Wrocław, Złotniki. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Plac św. Macieja, Ogród Botaniczny, Brynicka, Warciańska, Łozińska, Mariana Suskiego, Bukowicka, Polonii Wrocławskiej, Zaułek Browarny, Figowa. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wysoka, Radomierzyce, Krzyżanowice, Mokronos Dolny, Radwanice.


text:
Adolf Hitler
Adolf Hitler (ur. 20 kwjetńa 1889 we Braunau am Inn, zm. 30 kwjetńa 1945 we Berlińe) – polityk mjymjecki, kanclyrz Mjymjec uod 1933, führer i kanclerz Rajchu uod 1934, prziwůdca Narodowo-Socjalistycznyj Mjymjeckej Partii Robotńikůw (NSDAP), ideolůg mjymjeckej uodmjany faszyzmu zwanyj uod jygo nazwiska hitleryzmym abo narodowym socjalizmym (naźismym), twůrca a dyktator III Rzeszy mjymjeckij, zbrodńorz wojynny, uodpedźalny za zbrodńe przećiw ludzkośći.
Po uobjyńću uobu fůnkcyji zmjyńůno nazwa jygo stanowisko na "Führer und Reichskanzler" (Wůdz i kanclyrz Rajchu). Ůznowany je bez wjynkszość historykůw za uosobiśće uodpedźalnygo za polityka rasowům naźistowskych Ńymjec, Holocaust a za śmjerć milijůnůw ludźi ubitych podczas jygo rzůndůw. Agresywno polityka zagrańiczno, kero stosowoł, doprowadźyła do rozpyntańo bez Ńymcy II wojny śwjatowyj, we wyńiku keryj zginyło 55 miljůnůw ludźi.


text:
Prostokůnt
Prostokůnt, prostoek – we plańimetryji je czworokůnt, kery mo wszyjstke eki proste (skiż tygo mo take mjano). Prostokůnt je ekstra růwnoleguobokiem. Ekstra prostokůntym je kwadrat, kery mo wszyjske boki tyj samyj dugośći. Przekůntne prostokůnta sům take same a przerzynajům śe we połowje. Prostokůnt kery ńy je kwadratym mo dwje uośe symetryje růwnoległe do bokůw a przerzynajůnce śe we půnktach przerzynańo przekůntnych. Suma ekůw we prostokůnće je dycki 360° = (2π) rad.
Wzory[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- - dugośći bokůw.
Dugość przekůntnej:


text:
MTS po ślonsku (2012)
Opis
We sobota 24 listopada we Katowicach bydzie złōnaczōny ślōnski mini-Microsoft Technology Summit. Wto niy miŏł ôkazyje być na tyn rok na MTS-ie, bydzie mōg ôbejrzeć sztyry sesyje złōnaczōne na tyj kōnferyncje bez ludzi ze Ślōnska. Wszyjke te sesyje bōły richtich dobrze ôcyniōne, bez to satysfakcjŏ je gwarantowanŏ.
Do soboty!
Lokalizacja
Kamsoft, ul. 1-go maja 133, Katowice
Agenda
Prelegynty
Marcin Szeliga Kōnsultant, Założyciel SQLExpert.pl
Ôd 2006 roku durch wyrōżniany tytułym Microsoft Most Valuable Professional we kategorie SQL. Je kōnsultantym, rechtōrym i autoryzowanym trynerym Microsoft ôd 10 lôt. We programie Train To Trainers przigotowywŏł partnerōw firmy Microsoft do przejściŏ na SQL 2008 i 2012. Jako prelegynt bōł na wiela konferyncjach, w tym Microsoft Technology Summit, Microsoft Security Summit, Heroes Happen {Here} aji we trefach grupōw pasjonackich. Je autorym roztōmajtych ksiōnżek i artiklōw ô serwerze SQL.
Damian Widera Project Manager & Team Lead
Ôd 10 lat urobiŏ z projektowaniym, łōnaczyniym i wdrŏżaniym aplikacjōw kere korzistajōm ze platformōw: .NET, SQL Server oraz Oracle. Terŏzki robi jako Project Manager dlŏ LGBS Polska. Bōł tyż trynerym, programistōm, administratorym bazōw danych, twōrcōm dokumyntacje i analitykym biznesowym. Je spōłautōrym ksiōnżki „Serwer SQL 2008. Administracja i programowanie”. Speaker na kupa kōnferyncjach. Mŏ certyfikaty firmy Microsoft: MCT, MCITP–DBA, MCITP-DD, MCSD.NET i tytuł MVP we kategorie SQL Server
Tomasz Wiśniewski Technical Evangelist
Robi w gyszefcie Microsoft. Do jego ôbowiōnzkōw przinŏleży spōłpraca z geszeftami kere łōnaczōm ôprogramowanie, dowajōnc jim technicznyj wiedzy na tymat produktōw Microsoft z tajli programowania. Szpecjalizuje sie przede wszyjskim we rozwiōnzaniach chmurowych, ôpartych ô Windows Azure. Do szpektrum jego zainteresowań przinŏleży tyż systym Windows 8 i mobilniŏki kere fōngujōm na Windows Phone. Ciyngym bywŏ na roztōlicznych kōnferyncjach, trefach offline użytkownikōw roztōmajtych technologijōw, kaj gŏdŏ ô tym co wiy słuchŏczōm. Prywatnie nŏłogowy suchŏcz muzyki i szlagcojger.
Sesyje
Zarzōndzanie danymi biznesowymi bez usługi EIM serwera SQL 2012, czyli jak SSIS, MDM i DQS rozwiōnzujōm problym felernych danych
Tradycyjne procesy ETL pozwŏlajōm na zasilanie hurtowni danymi, niy pozwŏlajōm dyć użytkownikōm biznesowym (tōż jedynym ôsobōm, kere w pełni spokopiōm znŏczynie przetwarzanych danych) na wprowŏdzynie do nich jakichkolwiek poprŏwek. Tymczŏs to ôd jakości danych zależōm wyniki jich analiz.
Systymy EIM (Enterprise Information Management) sōm nŏjnowszym sposobym integracje, ôczyszczŏniŏ i cyntralnego zarzōndzania danymi, a jich cechōm charakterystycznōm je cug użytkownikōw do włōnczyniŏ sie w proces przigotowywaniŏ danych. W czasie sesyje przekōnōmy sie, jak usługi SQL Server Integration Services (SSIS), Data Quality Services (DQS) i Master Data Services (MDS) spōłpracujōm ze sobōm i łōnaczōm kōmpletne rozwiōzanie klasy EIM.
Windows Azure
Użiwŏsz już Windows Azure? A może chcesz wiedzieć jak ôn fōnguje? Jak na kereś z pytań ôdpedziŏł żeś “ja”, to ta sesyjŏ je dlŏ Ciebie. Dowiysz sie jak fest chmurowa platforma Microsoftu rozwinyła sie bez tyn rok. Ôbejrzysz bez przikłŏd jak złōnaczyć zajty internecowe w ôparciu o ASP.NET/PHP, kere korzistajōm ze roztōmajtych motōrōw bazōw danych, jakto SQL Database lub MySQL. Ôbejrzysz tyż jak łōnaczyć maszyny wirtualne, aji w ôparciu ô systym Windows jak i Linux. A to dopiyro poczōntek lotu bez niyzwykle elastycznŏ i ôtwartŏ chmura!
AlwaysON w SQL Server 2012 – wydajność i bezpieczeństwo naszych danych
SQL Server 2012 udostympniŏ cołkym nowe wejrzynie na zagŏdniynia zwiōnzane ze Wysokōm dostympnościōm (High Avability). Nŏjbardzij ôczekiwanōm nowōm fōnkcjōnalnościōm je AlwaysOn. W czasie sesyje chca pokŏzać praktyczne zastosowanie AlwaysOn. Ôdpowiym na pytania:
- Co dŏwŏ AlwaysOn czego niy bōło do terŏzki
- Jak festylnie AlwaysOn może ablyjzować mirroring i logshiping
- Jak pobudować High Avability dlŏ naszyj ôrganizacje.
W ramach sesyje bydziecie widzieć kōncepcjŏ budowy rozwiōnzania kere spełniŏ ôczekiwaniŏ w zakresie utramyntnyj dostympności, co się tyczōm wydajności i bezpieczyństwa naszych danych, a tyż zgodnego z politykōm zapobieganiŏ utraty danych.
###
Rejestracja na portalu CodeGuru


text:
Time of Honor: エピソード Przydzial 音楽と曲のリスト
発売日: 21/09/2008
監督様: Wojciech Wójcik , Michal Kwiecinski , Michal Rosa
脚本家: Jaroslaw Sokól , Jerzy Matysiak
俳優様: Maja Ostaszewska (Wanda), Jan Englert (Czeslaw Konarski), Krzysztof Globisz (Leon Sajkowski), Piotr Zurawski (Romek Sajkowski), Michal Meyer (Antek), Alina Kaminska , Krzysztof Stelmaszyk (Gerd Keller), Katarzyna Gniewkowska (Dr. Maria Konarska), Jan Wieczorkowski (Wladyslaw Konarski), Jakub Wesolowski (Michal Konarski), Aleksander Mikolajczak (Halinski), Krystian Wieczorek (Martin Halbe), Stanislaw Banasiuk , Przemyslaw Bluszcz (Uwe Rappke), Antoni Pawlicki (Jan Markiewicz), Agnieszka Wiedlocha (Lena Sajkowska), Marek Frackowiak (Orlicki), Anna Romantowska (Sabina Sajkowska), Lukasz Konopka (Karol Ryszkowski), Robert Czebotar , Martyna Kliszewska , Ewa Wencel (Helena), Janusz Lagodzinski , Maciej Zakoscielny (Bronislaw Woyciechowski), Robert Zawadzki , Anna Cieslak (Sister Róza), Zofia Graziewicz (Rozalia), Krzysztof Szczerbinski , Jakub Strzelecki , Jacek Radzinski もっと詳しく
発売日: 21/09/2008
音楽 : Bartosz Chajdecki


text:
Stawizny Serbow
Prědne znate wobydlarje źinsajšneje Łužyce su byli keltiske ludy. Pón, wokoło lěta 100. pśed Kristusom, toś ta zemja jo była wobsedlona pśez germaniski lud Semnonow. Jich městno w běgu śěganja ludow su wobsajźili su wobsajźili słowjańske ludy. Jich pótomniki su źinsajšne Serby.
Wopśimjeśe
- 1 Rane stawizny (srjejźowěk)
- 2 Stawizny Serbow wót 1600 až do 1900
- 3 Stawizny Serbow wót 1900 až do kóńca drugeje swětoweje wójny
- 4 Pówójnski cas
- 5 Cas wót 1989
- 6 Literatura
- 7 Žrědła
Rane stawizny (srjejźowěk)
W lětach 623-658 Łužyca jo słušała do wjerchojstwa Sama, prědnego znatego kraja pódwjacornych Słowjanow. Wót 7. do 8. stolěśa su w Łužycy byli rodowe wjerchojstwa wjeźone pśez serbskich wjerchow. Jaden z nich - Miliduch, "kral" serbskich rodow - jo se bił w lěśe 806 z Frankami. W 9. stolěśu su słušali do Wjelikeje Morawskeje. Tak jo było do lěta 907. W lěśe 963 su se dobyli pśez Gera, markgrobu sakskeje Pódzajtšneje marki. W lěśe 1002 Bolesław Chrobry jo pśirědował Łužycu k Pólskej, což jo se pśipóznało w Budyšyńskim měru (1018). Pózdźej zasej w nimskich nabrankach (1031) ako źěł marki Mišnja, českich Luksemburgow pód nimskim kejžorom Karlom IV.
Intensiwnjejše nimske wobsedlenje serbskich stronow namakajomy w stawiznach Serbow prědny raz pód Heinrichom I. Za tym až ten běšo wujadnał we wójnje pśeśiwo Hungorskej w lěśe 926 tuchylny pśiměr, jo měł zaměr swójo mócnarstwo w pódzajtšu rozšyriś. Z tym jo kśěł na jadnom boce zajźowaś, až słowjańske rody by mógli pódpěraś hungorsku armeju w dalšej wójnje pśeśiwo Hungorskej. Na drugem boce jo kśěł kolonizěrowaś strony, aby wót nich wótedankow pominał. Togodla jo zadobył se 927 do strony słowjańskich rodow pódzajtšny Łobja. W kšutej zymje 928/929 jo dobył pśez wugłodnjenje, wótpalenje a militarna móc ako Branibor, kótaraž jo była centrum Stordorjany, tak teke pó dwaźasćich dnjach woblěgowanja grod Gana, kenž jo był głowna twardnica Dalamintow. Pśipódla Heinrich jo dał dorosćonych wusmjerśiś, źiśi znjewólniś a swójich wójnarjow grod rubiś. Aby šćitał pódzajtšne granice, jo dał natwariś twardnice, pód nimi grod Mišnjo.
Ale Serby su derili slědk, z tym až su pśeprěkowali Łobjo a nadpadnuli grod Walsleben, su wópalili jo a su wusmjerśili kuždych wobydlarjow. Togodla Heinrich a swóje wójaki su maršěrowali w bogatej licbje pśeśiwo Lunkini. To jo źinsajšne město Lenzen a jo było tencas zazdaśim nejwažnjejša twardnica Serbow. Na 1. september su wobstupili Lunkini a wetom až styridnjowske woblěgowanje su pśišeli druge serbske rody, aby pomogali. Dnja pětego septembra jo se stało wjelika bitwa mjazy Saksojskimi a Serbami. Chtož jo mógał wuběgnuś wójowanišćoju, jo wumrěł zwětšego we wokolnych bagnach. Chronisty su myslili, až 120'000 až do 200'000 su pśisajźili swóje žywjenja.[1] Źinsa se wuchada wót togo, až take licby su spśegnawane, ale to pokaza, kaki wuznam bitwa jo měła. Na 6. september Serby su se powdali. Muže su musali wótedaś broni a su se wótkatowali, žeński a źiśi su se łapili.
Tak wšykne serbske sedlarske strony su słušali k mócnarstwoju Heinricha I., zawěsće teke źinsajšna Dolna a Górna Łužyca. Pó smjerśi Heinricha jo pśewzeł tron swój syn Otto I. w lěśe 936. Ten jo zasajźił Gero ako markgroba Saksojskeje Pódzajtšneje Marki. Ta strona se wupśestrěła mjazy Łobjom, Hafelom a Solawu. Gero jo pókšacował pódtłocowanje Serbow. W lěśe 939 wón jo pśepšosył 30 serbskich wjerchow ku gósćinje a ako su byli bźez bronjow, su se mordowali. Biskupstwo Branibor a biskupstwo Havelberg stej se załožyłej 948 a stej se pódstajiłej arcybiskupstwoju Magdeburgoju. Stej dejałej se staraś wó christianizaciju wobsajźonych stronow.
Jo slědowało zběžk Serbow, ale pó někotare bitwy, Gero jo dobył 965 nad Milcanami, Łužycanami a Luticami a tak jo rozšyrił kněstwo až do Odry.
We wjelikich zběžku wót 983 pak su se zwignuli słowjańske rody pśeśiwo kněstwoju Pódzajtšnych Frankow. Pód wjednistwom Luticow jo se raźiło jomu se wulichowaś za 150 lětow a swóju samostatnosć slědk dobyś. Zběžk jo wujšeł wót Retri a jo zachopił na 29. junij 983 z nadpadom na biskupstwo Havelberg, pśi comž biskup Dudo jo se wusmjerśił. Jo slědowało znicenje groda a biskupskego sedła Branibora a Stareje Marki, w kótarejž su wurubili kloštaŕ Kalbe.Wšykne nimske politiske a cerkwine zastupniki su se wugnali. Teke Obodrity su se pśizamknuł a su kóncowali biskupstwo Oldenburg, kenž jo lažało w njom stronje. Pón su nadpadnuli Hamburg, ale Nimske su mógali zaźaržaś nad wjednistwom biskupa Giselhera wobsajźenja na pódwjacor Łobja. Serby nad sakskim a durinskim kněstwo njejsu wobźělili na zběžku.
Zběžk jo był kóńc prědneje faze nimskego pódzajtšnego sedlišća, pśeto lěcrownož wót lěta 985 nimske wjerchy su wójowali gromaźe z pólskim wjerchom Mieszkom I. a pózdźej z Bolesławom I. kužde lěto pśeśiwo Słowjanami, njejo se raźiło jomu stronu zasej pódejśpiś.
Akle w lěśe 1134 jo była zasej dobyś pśez Albrechta Mjadwjeźa. Kněstwo Nimcow jo było pśetergnuś teke w lěśe 1002, dokulaž něgajšny zwězkaŕ Boleław I. Chrobry jo wobsajźił strony Łužycanow a Milcanow. Togodla Heinrich II. jo změnił swóju politiku a jo se zwězał z Luticami w lěśe 1003. Wót 1004 su wójowali pśeśiwo Pólskej. Jo slědowało wjele biśow z rozdźělnymi wukóńcami někotare pśiměry. Ale akle w Budyšynskej Měrje su se dojadnali, až Bolesław jo wobchował strony. Su wóstali w pólskem swójstwje až do lěta 1131.
Christianizacija jo zachopiła w źasetem stolěśu. Pśi tom jo mogało pśez natwarjenje biskupstwow nic jano misionarizěrowanje se pógóniś, ale teke granicne strony se šćitaś. Serby, Milcany a Luticy su musali wótedaś źasetkowy dank na biskupa Mišnja. Teke za šćitanje granicnych stronow markgroby su natwarili Burgwarden. Tak Słowjany su musali płaśiś wótedanki na lenowego kněza. W tom casu jo dało hyšći, a teke pózdźej, słowjańske Župane. To su byli sudniki, kótarež su suźili pó starem słowjańskem pšawje w wót Nimcow wobsajźonych stronach.
Zasedlenje
Žywjenje
Bogi
Stawizny Serbow wót 1600 až do 1900
W lětach 1635-1815 su byli źěl Sakskeje, pózdźej jo słušało teke źěl k Pšuskej (połnocny źěl pó rozdźělenju Sakskeje w 1815). Wót 12. stolěśa intensiwne nimske wusedlowanje - głownje w górach, městach a luźi bźeze zemje - jo wugbało, až Słowjany su bywali wót 13. stolěśa mjeńšynu w tom regionje.
W lěśe 1815 pśi administratiwnej reformje Pšuskeje su pśirědowali pódpołnocnu Łužycu do noweje prowincy Šlazyńskeje. Wót 1871 ceła Łužyca słuša k zjadnośonej Nimskej. W lěśe 1919 delegacija Serbow jo se wobźěliła na Versailleskej konferency, źož su pominali pógromadny kraj z Českeju. Ale njejsu jim k słowoju pśiś dali.
Stawizny Serbow wót 1900 až do kóńca drugeje swětoweje wójny
Zachopjeńki 20. stolěśa (1900-1918)
Na zachopjeńku 20. stolěśa młoźinske gibanje jo dojśpiło wutwórjenje někotarych towaristwa we jsach w bogatej licbje. W tom casu teke dolnoserbske pismojstwo jo měło wjerašk ze zastupowarjom ako Juro Surowin, Mato Kosyk, Wilhelm Nowy a Bogumił Šwjela, to su byli teke nejwuznamnjejše zastupniki togo casa. Pśez Maśicu Serbsku te zastupniki su mógali serbsku kulturu towarišnostnje a wědomnostnje wobwliwowaś, k cesću tomu 1905 Chóśebuz jo swěśił 25. wrośenica wobstojanja Maśice Serbskeje. 1912 Šwjela jo był sobuzałožowaŕ Domowiny. Domowina jo wědomnostne towaristwo, kótarež jo zajmy Serbow pódprěło a spěchowało. W tom casu jo było prědny raz, až dolno- a górnoserbski lud stej zgromadnje pśeśiwo germanizaciji a šowinizmoju wójowali.
Wajmarska Republika (1918-1933)
Pśez załoženje Domowiny na 13.oktoberje 1912 we Wórjejcach, jo nastał žywy zajm za narodne a kulturelne žywjenje we jsach. Załožarje Domowiny, Jakub Bart, Bogumił Šwjela, Dwórnik, Króna a wucabniki Słodenk, Kral a Nawka, su zjadnośili 31 towaristwow z dogromady 2 890 cłonkow. Prědny pśedsedaŕ jo był Arnošt Bart a jogo pomogaŕ jo był faraŕ Bogumił Šwjela. To jo zachopjeńk rozmacha za Serbow, wósebnje w serbskem kulturelnem žywjenju. Prědna swětowa wójna jo pśetergnuła statkownosć w towaristwach, teke młode Serby su śěgnuli do wójny a su wumrěli za bźezmyslnu wójnu.
Pó wójarskej póbiśe Bart jo wójował za Łužycu ako swójski a lichotny stat, ale wón jo se raźił, dokulaž dobywarske mócy su měli druge plany z Nimskej. Skóńcnje Bart pśez Wajmarsku justiciju jo był popajźony a wón jo musał wuznaś, až jogo pśedewześe, njeglědajucy na pódpěra słowjańskich ludow, njejo k dostaśoju było.
Z rozdźělnym srědkom a metodom stat a cerkwja stej pónižyłej Serbow a jich duchne wjednistwo, aby wuwijanje Serbow a jich narodne sebjewědobnje su wobgranicowali se. 1920 jo był samo wótźěl za Serbow, za wobglědowanje Serbow. Ale serbske spisowaśele, komponisty, wuměłce, duchowne a wucabniki su wopytowali serbskemu ludoju narodnu identitu zapósrědniś a se załožyli wšake towaristwa. Diskriminacija w nimskej pśiběrała, wósebnje pśi mjeńšynach, kaž Pólaki, Serby, Frize a Dany wóźiła k tomu, až 1924 towaristwo „Towaristwo narodnych mjeńšynow w nimskej“ se załožyła. Wóni su měli casopis “Kulturnawóla”, serbski žurnalist Jan Skala jo pśewzeł casopis 1925 ako redaktor .
Pó inflaciju a dopołne wochudnjenje źěłaśerjow, burow a stawow góspodarstwo jo mógło zmógnuś se. 1929 góspodarska kriza jo teke dośěgnuła nimsku, ako wuslědk kriza swětowego gospodarstwa.
Z pśenjasenje mócy nimskego prezidenta Paula von Hindenburga na Nacionalsocialisty na 30. januarje 1933 jo se zachopiło śamny wótrězk za nimski a serbski lud. Ako wšuźi w nimskej teke we Łužycy su byli popajźenja, kaž na pśikład Dr. Johann Ziesche, Martin Noack, Gustav Jannack, Ernst Bart, Kurt Krenz, Paul Neck a.t.d. W aprylu 1933 serbski Sokoł a burski zwězk su musałej samej rozpušćiś se. W juliju 1933 casopise „Serbske Nowiny“ a “Serbski Casnik”[trěbne žrědło] stej byłej zakazanej. Rownocasna serbska rěc w šulach jo była zakazana.
W Českej, Pólskej, Belgiskej, Francojskej, Kanadiskej, Ameriki a Jugosłowjańskej su byli protesty pśeśiwo antisłowjańskemu póstupowanjeju. Ako nimski - tak teke serbski lud se naźejał se, až pśez nacionalsocialisty katastrofalna situacija se pólěpšyjo, togodla wjele Serbow su byli cłonki NSDAP.
Na 27. decembrje 1933 nowy pśedsedaŕ jo był wucabnik Paul Nedo a jogo zastupnik jo był faraŕ Johannes Wenke. Njeglědajucy na śěžki wobstojnosći Domowina organizěrowała wót 1934 až do 1936 žywe kulturne žywjenje. Na pśikład serbski spiwański swěźeń we Wórjejcach abo prapremjera dramy „Paliwaka“ w kopicy. Jurij Wjela jo pisał wjele powěsći a jo kritizěrował z tym nacionalsocialistow.
Zakazoju Domowiny 1937 su slědowali dalšne zakaze, tak teke nałožowanja serbskeje rěcy w šulach, zakaza casnikarstwa, nakładnistwa a serbske śišćarnje su musali zacyniś, Serbski dom, biblioteka a archiw su byli konfiscěrowane. Serbske wucabniki a duchowny su byli w nimskich wobcerkach pśestajiś. Chto jo protestěrował pśeśiwo nacionalsocialistam jo zasuźił popajźeństwa, abo teke w tom casu su byli deportacije do koncentraciskich lěgwow. Na pśikład Dr. Maria Grollmuß a Alois Andritzki su wumrěli w koncentraciskich lěgwach.
1940 Himmler jo planěrował wusedlenje Serbow ako „lud mimo wjednika“ do pódwjacora. Druga swětowa wójna jo teke wjelgin špatna za Łužycu była a pśinjasła wjelike zgubjenja, wósebnje za dolnoserbske jsy.
Pówójnski cas
Na 9. maj 1945 serbski wuběrk jo było załožony w Praze. Cil wuběrka, zaprědka teke wót Domowiny, jo był pśirědowanje Łužyce na Čechosłowaksku, ale to jo było wótpokazaś južo 1946 wót sowjetskego wjednistwa. Domowina jo nowa se załožyła na 10. maj 1945 w Chrósćicach a mała cil serbsku identitu w Dolneje Łužyce se wóžywiś.
Pśez wuswójenje junkarjow a wójnskich złosnikow serbske mały bury a rolnikarje su dostali zemju a wuswójenje wjelikich zawodow jo wjadło k prědnym ludowym zawodam. Wukubłanje serbskich nowowucabnikow, natwarjenje serbskego šulstwa a wukubłanje serbskich gymnaziastow w Čechosłowakskej su stwórili zakład za narodnu angažěrowanu serbsku inteligencu.
Wobzamknjenje “kazni k zachowanjeju pšawow serbskeje ludnosći” na 23.3.1948 jo dało prědny raz w stawiznach małego luda statne garantije k šćitoju a k spěchowanjeju swojeje rěcy a kultury. To jo zakład za załoženje serbskich institucijow w pěśźasetych lětach a za spěchowanje serbskeje kultury na wjele pólow wuměłstwa a w sorabistice.
Za źiwanje serbskich zajmow jo był zawjasć wótźělenje z serbske nastupnosći, na pśikład kultura a nutśikowna politika, w danej NDR- ministarstwje.
Aby šćitaś rownostajenje serbskeje ludnosći, su wudali wšake wustawjenja. Na pśikład stej zawjadłej serbska šulska wucba a dwójorěcne pópisanje wót zjawnych institucijow w nimskej stronje. Weto jo prěgowała oficielne politika napśeśiwo Serbam wót reglementacije a kontrole, rownož wěsta samostatnosć su dostali.
W pśirownanju k drugim mjeńšynam stej mógałej serbska kultura a wědomnosć šyroko se rozšyriś. Weto jo wuwjadło wopadowanje wót serbskego z wšednego dnja wjelgin malsny. Program kubłanja a pódpěranje dwójorěcnosći stej wopadałej.
Zachopjeńki gibanja serbskeje kultury pó 1945 su byli wjelgin śěžko, dokulaž pjerwjej běrokratiske zajźawy sowjetskego boka su pśiwinuli. Akle pśez pśewześe saksojšciny kazni Serbow pśez kraj Bramborska w lěśe 1950 jo se zmóžniło lěpše móžnosći za Serbow.
Pśez zachopjeńk mocneje industrializacije w pěśźasetych lětach Łužyca jo była centrum za energiju. Togodla jamy za brunicu su nastali, serbske jsy su se zgubili to jo póspěšyło pśiměrjenje serbskeje rěcy.
Z nuzkanim kolektiwizaciju rolnikarstwa w lěśe 1960 jo było za wjele serbskich burow tšašne tšojenje. Serbska rěc jo se śišćała pitśku wěcej do doma a žywnosći a tak rozšyrjenje jo było jano śěžko móžno.
Góspodarstwo kraja jo měł katastrofalne slědy, dokulaž tysace staśanow su wuběgnuli wót NDR do BRD.
Na 13.8.1961 gibanje wuběgnjenja jo se stopował pśez twarjenje murje w Barlinju. Wóna jo źěliła Nimsku a ludnosć za něźi 3 lětźasetki.
Cas wót 1989
Pó zasejzjadnośenju Nimskeje 3. oktobra 1990 su se Serby procowali wó wutwórjenje awtonomnego stata, ale zwězkowe kněžarstwo w Barlinje njejo zwóliło do togo a jo rozdźěliło strony Serbow znowego mjazy Sakskej a Bramborskej. Ale Serby maju pšawa narodnych mjeńšynow - maju swóje šule a kulturne organizacije; napise na wobchodowych toflach městow a zastojnistwow su dwójorěcne.
Literatura
- Klaus J. Schiller, Manfred Thirmann: Geschichte der Sorben, VEB Domowina- Verlag Bautzen 1979.
- Wikipedija: Serby (nimski)
- Wikipedija: Heinrich I. (nimski)
- Rozpšawa "Märkische Allgemeine" wó stawiznach Lenzena (nimski)
- Wikipedija: Otto I. (nimski)
- Ronald Lötzsch: Die Sorben als nationale Minderheit in Deutschland (nimski)
- Rozpšawa "Märkische Allgemeine" wó stawiznach Serbow (nimski
- Uni Potsdam: Serby (nimski)
- Serbski muzej (nimski)
- Serby (nimski)
Žrědła
- ↑ Georg Grüneberg: 1. Teil:Eintritt in die Geschichte mit einer Schlacht. W: Märkische Allgemeine., 31.08.2004. wótwołane: 09.07.2009.


text:
1. ks. Araszczuk Stanisław, 2. Czmielewski Czesław, 3. Girin Bogusław Marian, 4. Jankowski Wojciech, 5. Makowska-Prochera Aleksandra, 6. Malinowski Jerzy Franciszek, 7. Natusiewicz Marek Andrzej, 8. Nowoświat Antoni Marian, 9. Podhajecki Wojciech, 10. Skorupa Zbigniew, 11. Smolak Zdzisław Antoni, 12. Stadnik Mieczysław Sylwester, 13. Stagraczyński Edward, 14. Staniszewski Andrzej Władysław, 15. Szulc Zygmunt Jan, 16. Tabor Anna Joanna, 17. Tomczyk Andrzej Jerzy, 18. Walczak Roman Wiesław, 19. Wawrzeń Andrzej Stanisław, 20. Zawadzka Krystyna Barbara, 21. Zięba Jan, 22. Zubel Zbigniew,
pośmiertnie
23. Martin Lesław Bolesław.


text:
Xavier Dolan
Xavier Dolan, Xavier Dolan-Tadros (* 20. marca 1989 we Montrealu) − frankokanadzki (québecki) reżyser, szauszpiler, scynarzista, filmowy producynt a dabingowiec.
Je synym rechtōrki Geneviève Dolan a ze Egipta pochodzōncygo śpiywŏka a aktora Manuela Tadrosa, kery zuczastniōł sie gościnnych wystōmpiyń we porã Dolanowych filmach (J’ai tué ma mère, Laurence Anyways, Tom à la ferme).
Swoje piyrsze wystōmpiyni choby aktor miŏł Dolan we swych sztyrech rokach we seryji spotōw reklamowych lo jedny siyci aptek. Porã rokōw niyskorzi wystōmpił we telewizyjnych seryjalach Miséricorde, Omertà II a L’Or. Uczynkowŏł we krōtkometrażnych a granych filmach: J’en suis! (1997), Le marchand de sable (1999), La Forteresse suspendue (2001), Miroirs d’Été (2006), Martyrs (2008) a Good Neighbours (2010). We Miraculum (2014) ôd reżysera Daniela Groua miŏł Dolan popiyrwe gōwnã rolã we filmie, kery sōm niyreżyserowŏł. Tyż we roku 2014 wystōmpił wele Bruce’a Greenwooda, Catherine Keener und Carrie-Anne Moss we filmie Elephant Song pod reżyseryjōm Charlesa Binamé’a, adaptacyji stejnie sie mianujōncygo szpilu ôd Nicolasa Billona. Dolan robi tyż choby dabingowiec, gŏdŏł baji Rona Weasleya we québecko-francuski wersyji filmōw ô Harrym Potterze a Jacoba Blacka we seryji Twilight.
Piyrszym filmem we reżyseryji Dolana bōło J’ai tué ma mère we roku 2009. Tyn miŏł premierã 18. maja 2009 na festiwalu we Cannes we tajli lo młodych twōrcōw Quinzaine des réalisateurs (Piytnŏstka reżyserōw) a bōł sprzedōny do wiyncy kej 20 statōw. Je to napōł autobyjograficzny ôbrŏz, kery wzniknył na zakłŏdzie gyszichty ze postrzedni szkoły, a Dolan sōm wystōmpił we gōwny roli. Jego drugi film Les amours imaginaires bōł popiyrwe ukŏzany 16. maja 2010 we Cannes we sekcyji Un Certain Regard (Isty blik), Dolan grŏ tukej jednygo ze trzech gōwnych perzonōw. Aji trzeci film, Laurence Anyways, miŏł premierã we ty tajli we Cannes 18. maja 2012, yny że tukej autor pojawiŏ sie yny we epizodzie.
We roku 2013 nagrŏł Dolan wideoklip k piosynce College Boy ôd francuskigo New-Wave’owygo bandu Indochine, kery skuli ekscesywnym przedstŏwiyniōm gywałtu skuplowanygo s poużyciym krześciański symboliki bōł silniy krytykowany.
Sztwŏrtym Dolanowym filmem bōła adaptacyjŏ szpilu ôd Michela Marca Bouchardsa Tom à la ferme. Tyn bōł ukŏzany na 70. Miyndzynarodowym Filmowym Festiwalu we Wenecyji 2. wrzyśnia 2013 a zyskŏł prajs FIPRESCI. Aji we tym filmie Dolan grŏ gōwnõ rolã. Piōnty film, Mommy, bōł nakryncōny na jesiyń 2013 a ukŏzany we Cannes 22. maja 2014 we ramach konkursu ô Złotã Palmã. Zyskŏł, społym s Adieu au Langage ôd Jeana-Luca Godarda Prajs Jury. Mommy bōło piōntym filmem s kerym szeł Dolan do Cannes, nale piyrszym we ramach gōwnygo konkursu. Choby szōsty film planuje Dolan adaptacyjõ szpilu Juste La Fin Du Monde ôd Jeana-Luca Lagarce’a s baji Marionym Cotillardym, Léōm Seydoux und Vincentym Casselym. Tyn mały ôbrŏz mō przekrōczać wielgõ żanrowõ rōżnicã miyndzy Mommy a siōdmym filmym The Death and Life of John F. Donovan a przirychtować Dolana ku dŏlszymu wielgiymu projektu. The Death and Life of John F. Donovan, kery napisŏł społym s Jacobym Tierneyym mŏ być jego piyrszym filmym na anglijski gŏdce. Sztart nakryncaniŏ je planowany na jesiyń 2015. Krōm tego we jednym wywiadze lo Montreal Gazette padŏł, że choby dŏlsze dzieło planuje modernõ adaptacyjõ Hitchcockowygo Rope, nale nŏjsamprzōd chce se dać pauzã a wysztudyrować historyjõ kunstu, bo zatym je ze swoji enormny produktywności we ôstatnich rokach styrany.
Dolan je otewrzicie gejym. Temat hōmoseksualnoty je osnowōm filmōw J’ai tué ma mère, Les amours imaginaires a Tom à la ferme, pojawiŏ się aji we Elephant Song, zaś Laurence Anyways miyrzy sie s tematym transseksualnoty.
Filmografijŏ[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Reżyser a scynarzista:
- 2009: J’ai tué ma mère (Zabił'ech mojõ matkã)
- 2010: Les amours imaginaires (Imaginarne miłowaniy)
- 2012: Laurence Anyways (Dycki Laurence)
- 2013: College Boy (wideoklip ôd Indochine)
- 2013: Tom à la ferme (Tom na farmie)
- 2014: Mommy (Mama)
Producynt:
- 2009: J’ai tué ma mère (Zabił'ech mojõ matkã)
- 2010: Les amours imaginaires (Imaginarne miłowaniy)
- 2012: Laurence Anyways (Dycki Laurence)
- 2013: Tom à la ferme (Tom na farmie)
- 2014: Mommy (Mama)
Aktor:
- 1994: Miséricorde (Miłosierdziy) (seryjal TV)
- 1997: Omertà II (seryjal TV)
- 1997: J’en suis! (Idã w to!)
- 1999: Le marchand de sable (Handlŏrz piaskym) (krōtkometrażny)
- 2001: La Forteresse suspendue (Tajemny festung)
- 2001: L’Or (Złoto) (seryjal TV)
- 2005: Attitudes (Wezdroki) (krōtkometrażny)
- 2006: Miroirs d’Été (Zdrzadła lata) (krōtkometrażny)
- 2008: Martyrs (Martyry)
- 2009: Suzie
- 2009: J’ai tué ma mère (Zabił'ech mojõ matkã)
- 2010: Les journaux de Lipsett (Dyjŏrze Lipsetta)
- 2010: Les amours imaginaires (Imaginarne miłowaniy)
- 2010: Good Neighbours (Dobre sōmsiady)
- 2012: Laurence Anyways (Dycki Laurence)
- 2013: Tom à la ferme (Tom na farmie)
- 2014: Miraculum (Zazrŏk)
- 2014: Elephant Song (Piosynka słonia)


text:
Vancouver
Wspůłrzyndne: 49°16' N 123°07' W
Vancouver (IPA: /væːn'kʰuv̥ɚ/) je przibrzegowy sztad na połedńowym zachodźe Kanady. Je uůna we prowincyji Brytyjsko Kolůmbijo. Jigo mjano pochodźi uode George'a Vancouvera - ynglickigo kapitana a uodkrywce, kery podszukowoł uokolice Vancouver.
Vancouver je nojwjynkszům metropolijům we zachodńij Kanadźe a trzeće we cołkim państwje[1]. Je uůno jedno ze sztadůw, kere tworzům Regijůnalny Krys Metro Vancouver - Regional District Metro Vancouver, a tyż jydno ze mjast uobwodu Lower Mainland.
We sztadźe půmjyszkuje 611 000 ludźůw na placu 114,67 km². We cołkij metropoliji je to 2,2 miljonůw na 2 878,52 km²[2][3] Vancouver je fest růżnorake etńiczńy. 52% ludźůw ze mjasta a 43% ze metropolije ńy mo za swoja uojczysto godka godki ynglickij[4][5][6]. Mjasto śe fest gibko rozwijo a sům przwidywańo, aże wjelość ludźůw we roku 2021 bydźe wjynkszo kej 3miljůny. Pode wzglyndym wjelośći ludźůw Vancouver mo sztworty plac we Půłnocnyj Americe, po Nowym Jorku, San Francisco a Mexico City, przi czim we 2021 moge to być 2. plac.[7]
Mjasto leży půmjyndzy Ćeśńinům Georgia, a gůrůma. Mjasto bůło założůne we 60. rokach XIX stolećo, kedy przijechało sam kupa ludźůw, kerych uogarnył Fiber Złota. Gibko Vancouver rozwinyło śe s małyj uosady we srogo metropolijo. Hawyna we Vancouver, po skůńczyńu budowy Panamskigo Kanału stała śe nojwjynkszům hawynům we Půłnocnyj Americe.[8][9]
Ekůnůmijo sztadu uopjyro śe na tradycyjnych sektorach Brytyjskij Kolůmbije: Bergmaństwje, Rolńictwje, Łůwje a Leśńictwje. Corozki barzij geltujům sektor usugůw a Turistika. Mjasto je tyż znůme kej trzeće nojwjynksze cyntrům prodykcyje filmůw a seryjalůw we Půłnocnyj Americe, po Hollywoodźe a Nowym Jorku. Roz na kedy na Vancouver godo śe Hollywood Půłnocy[10][11][12][13][14]. We Vancouver rozrasto śe tyż industryjo High-Tec a produkcyjo szpilůw kůmputrowych.
Vancouver bůł kupa razy poważany za jydno s trzech mjast s nojlepszymi warůnkůma do żywobyćo[15][16][17]. We 2007 roku uostało uznane do kupy ze Wjedńym za trzeće nojlepsze mjasto, jeli łaźi uo poźům żywobyćo, po Zurichu a Genewje[18][19]. Podug cajtůnga Forbes Vancouver mjoł we 2007 roku szůsto nojbarzi rozwińynto industryjo ńyruchůmośćůw na śwjeće, a drugo we Půłnocnyj Americe, po Los Angeles s USA[20][21]. We 2007 roku Vancouver bůło po Toronto drugym nojdrogszym do żywobyćo mjastym we Kanadźe, a 86 na śwjeće. We uůnym sůndażu bůły tyż Zurich a Genewa, kere zajůnły uodpedńo śůdmy a dźywjůnty plac[22]. We 2007 roku Vancouver uogoszůno tyż kej dźeśůnty nojbarzi snożny sztad na śwjeće[23].
We 2010 roku we Vancouver a Whistler, co uůne je rozlygowane 125 km na půłnoc, bůły Źimowe Uolimpijske Igrziska[24][25][26].
Gyszichta[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Podug archeolůgicznych wykopaliskůw uośedlańy sam pjyrszych ludźůw napoczůnło śe mjyndzy 2500, a 7000r. przed Kristusym[27][28]. Sztad tyn je rozlygowany tam, kaj kedyś mjyszkały plymja Squamish, Musqueam a Tsleil-Waututh ze skupiny przibrzygowych Salis. Mjeli uůńi swoje uosady we dźiśyjszym Vancouver we takich placah, kej Stanley Park a zatoka False Creek, a tyż podług fjorda Burrard Inlet. Ńykere ze uůnych uosadůw dalij sům we North Vancouver, West Vancouver a Point Gray. Te teryny kej pjyrszy zbadoł we 1791 szpańelski uodkywca José María Narváez, ze kerym rok ńyskorzi poszoł George Vancouver [29]. Simon Fraser - bůł pjyrszym ojropejczykym, kery stanył tam, kaj dźiśo je Vancouver. We 1808 spłynył rzykům Fraser aż do West Point Grey, wele placu, kaj terozki je Universiti of British Columbia [30].
Sobi Fiber Złota , kery prziszoł sam we 1861 przińes ze sobům przez 25 000 ludźůw, ze czygo nojwjyncyj ze Kaliforńije do ujśćo rzyki Fraser. Dźynki tymu napoczyło śe stałe uośedlańy śe sam ludźůw, kere napoczůno śe na farmje McLeary wele rzeki na wschůd uode indjańskij uosady Musqueam, tam, kaj terozki je dźylńica Marpole[31]. Pjyła, kero postawili we Moodyville (teroźne North Vancouver) důł sam anfang lo drzewjannyj industryje, kero gibko sam śe rozwinyła danke zuůnaczyńu inkszych bretmilůw przi połedńowym brzygu zatoki, kere przinoleżała kapitanowi Edwardowi Stampowi. Stamp, kery zaczůn wycyckować strům wele sztadu Port Alberni postawjył pjyła we Brockton Pointe tam, kaj terozki je morsko latarńo, nale bez morske průndy muśoł uůn przeńeś śe na hulica Gore. Ńyskorzi ta pjyła stoł śe znůmy kej Hastings Mill. Zyjgywerk stoł śe cyntrům sztadu, zkerygo zuůnaczůło śe teroźne Vancouver. Do kupy ze napoczyńćym dźołańo transsyberyjskij bany znoczyńy pjyły słabnyło, a we kůńcu ja zawarli we rokach dwadźestych 20. stolećo [32].
Vancouver je jedyn ze nojmodszych mjastůw Brytyjskij Kolůmbije [33]. Nostympno ze uosadůw, zołożone trocha po Vancouver, to je Gastown, śe gibko rozwinyła we 1867, nauobkoło karczmy, kero postawjył John Deighton, mjanowany Gassy Jack[32][34]. We 1870 regjyrůnek prowincyje Brytyjsko Kolůmbijo zrobjył tam sztad, a zmjanowoł go Granville, na cześć brytyjskij mińistra Granvilla Levesona-Gowera. Ńyskorzi to mjasto wybrali, kej stacyjo kolyje transkanadyjskij.
Sztad, przemjanowany ze Granville na Vancouver bůł uoficyjalńy wpisany do rejestra, jako gmina 6 kwjetńa 1886 roku, to je we tym samym, kedy do mjasta przilozła Kolyj Transknadyjsko, keryj uostateczno trasa doł Henry John Cambil. Mjano lo sztadu wybroł William Cornelius Van Horne.
13 czyrwca 1886 mjasto śe hajcoło a zrobjył śe ś ńigo brantflek, nale gibko je uodbudowali a we tym sůmym roku zuůnaczyli sam pjyrwszo fojerwera. Mjato co mjało wele 1 000 mjyszkańcůw gibko śe rozwijało a juzaś przi kůńcu XIX stolećo 20 000 ludźůw, a we 1911 aże 100 000[35].
Wczas fibera złota we Klondike we Vancouver handlyrze przedowali poszukiwaczům roztůmajte towary. Jedyn ze handlyrzůw, Charles Woodward uodymknył we 1892 pjyrszy towarowy dům Woodward's na winklu hulicůw, kere dźiśej mjanujům śe Georgia Street a Main Street. Do kupy ze Spencer's a Hudson Bay's Company bez cołke dźeśyńćoleće bůli to lidery we datalicznym przedaju.[36]
Za pjyrwa mode mjasto bůło uzoleżńůne uod epnych korporacyjůw, kej North West Company a Canadian Pacific Railway, kere mjały możebność do gibkigo rozwińyńćo Vancouver a jigo uokolicůw.
We czasie po Wjelgij Wojńe, wczas Srogigo Krizisa bůły we Vancouver haje a protesty uod Kůmůnistycznyj Partyje.
Przipisy
- ↑ Population of census metropolitan areas (2001 Census boundaries).
- ↑ Municipal Population Estimates 2007
- ↑ Province of British Columbia and Greater Vancouver Transit Authority (TransLink) Facts 2008
- ↑ 2006 Census: Population by mother tongue - cities
- ↑ City facts 2004
- ↑ 2006 Census: Population by mother tongue - Metro regions
- ↑ Vancouver
- ↑ doi= 10.2307/140264 Rise of the Port of Vancouver, British Columbia
- ↑ Port Facts
- ↑ Industry Profile
- ↑ Vancouver Film Industry
- ↑ Hollywood North: The Feature Film Industry in British Columbia
- ↑ Overnight visitors to Greater Vancouver by volume, monthly and annual basis
- ↑ Economic Profile
- ↑ Vancouver and Melbourne top city league
- ↑ Vancouver is 'best place to live'
- ↑ Vancouver world's second-best place to live: survey
- ↑ Vancouver leads Canadian cities in world survey
- ↑ Expensive cities: The global cost of living
- ↑ World's Most Overpriced Real Estate Markets
- ↑ In Pictures: World's Most Overpriced Real Estate Markets
- ↑ Toronto pegged as priciest place to live in Canada
- ↑ In Pictures: The World's Cleanest Cities
- ↑ Vancouver 2010 Election
- ↑ Vancouver 2010
- ↑ Vancouver to host 2010 Winter Olympics
- ↑ Stó:lo Culture - Ideas of Prehistory and Changing Cultural Relationships to the Land and Environment
- ↑ Greater Vancouver Book: An Urban Encyclopaedia.
- ↑ Greater Vancouver Book: An Urban Encyclopaedia
- ↑ History of City of Vancouver
- ↑ Raymond Hull, Vancouver's Past
- ↑ 32,0 32,1 A Brief History of Greater Vancouver
- ↑ CRANNY, Michael; Jarvis, Moles, Seney (1999). Horizons: Canada Moves West. Scarborough, ON: Prentice Hall Ginn Canada. ISBN 9780130123671.
- ↑ Gastown.org - History
- ↑ Chuck Davis: Greater Vancouver Book: An Urban Encyclopaedia
- ↑ Our History: Acquisitions, RETAIL, Woodward's Stores Limited


text:
Skond sie wziyny kopalnioki?
Wynokwianie Kadłubka – czyńść 21.
Kopalnioki, krupnioki… Brzmi to do kogoś spoza Ślonska ganz podobnie, ale to ni ma to samo. Kopalnioki to som fest ślonski bombony – a do tego fest zdrowe. Godajom: In vino veritas – Prowda w winie. A jo wom godom: Prowda w bombonie. A dokładnij w kopalnioku! W bombonie z kopalni.
Zaroz lepij sie dycho
Wtoś sie spyto: czamu koplanioki majom w sobie tela zdrowio i prowdy? Spróbuja to trocha wyenklerować. Na Ślonsku downij kopalnie – abo inakszyj gruby – było ich nojwiyncyj w krajobrazie. Grubiorzy było dużo, dużo tyż było choróbstwa. Tako choroba, kierej było nojwiyncyj, to była pylica, czyli fachowo pneumokonioza. Choroba ta pjyrszy opisoł Friedrich Albert von Zenker z Drezna w 1867 roku.
Na pylica chorowali już w starożytności górnicy egipscy. Ale u nos – no szczyńści– były kopalnioki, czym sie niy mogli pochwolić Egipcjanie. Cyckani kopalnioka pomogo wykrzipać pył, kerego sie grubiorz nałykoł pod ziymiom w czasie szychty. Cyckani kopalnioka dowo lepszy oddych. Pomogo dychać. Bo w kopalnioku je olejek anyżowy, kery mo działani rozkurczowe i uspokajajonce. Pomogo tyż, jak wtoś mo ryma. Dobry je bezma i na trowjyni tyn olejek anyżowy. W Czechach i na Ślonsku godało sie downij, że anyż to je afrodyzjak, kery mioł szczególno moc 30 listopada, czyli w Andrzejki.
Zioła łod starki
Ale w koplanioku momy tyż inksze zioła. Je wyciong z melisy i dziurawca. Melisa uspokajo – Paracelsus nazywoł jom eliksirym życio. A dziurawiec działo dobrze na układ pokarmowy. Mo tyż dziurawiec właściwości przeciwdepresyjne. Dyć górniki robili całymi dniami po cimoku i mogli czasym mieć skuli tego dostać co do gowy. Dziurawiec kwitnie w śwjyntego Jona. Jego kwjotki som choby zaczarowane szplitry słońca. Fto pije dziurawiec abo cycko kopalnioki – to tak choby łykoł słoneczne promjynie.
Czorny lyk na czorne myśli
Idzie kupić kopalnioki wszyndzie. W czornyj tytce. One tyż som czorne skuli wonglo roślinnego, kery wchodzi w skład kopalnioka. Dzisiej już niy kożdy na Ślonsku musi robić na grubie – niy kożdy je grubiorzym. Ale Ślonzoki dalij uparcie cyckajom kopalnioki. Myśla, że nojbarzij skisz tego, żeby sie niy gorszyć. Cyckajom czorne bombony, żeby ni mieć czornych myśli.
Prof. Uś dr hab. Zbigniew Kadłubek – rezkiruje Katedrom Literatury Porównawczyj. Je filologiym klasycznym, eseistom i tłumaczym. Pisze tyż po naszymu, dejmy na to „Listy z Rzymu” abo „Promytyojs przibity”.


text:
Woda
Woda, (tlynek dwuwodoru) – zwjůnzek chymiczny uo wzorze H2O, wystympujůncy we warůnkach standardowych (pokojowych) we stańy ćekłym. W stańy gazowym woda uokreślo śe mjanym pary wodnyj, a we stołym stańy skupjyńo - lodym. Słowo woda kej nazwa zwjůnzku chymicznygo może śe uodnośić do kożdygo stanu skupjyńo.
Woda je fest dobrym rozpuszczalńikjym do substancyji polarnych. Wjynkszůść wystympujůncyj we przirodźe wody je "słůna" (ůngyfer 97,38%), tzn. zawjero mocka rozpuszczůnych soli, głůwńy chlorku sodu. We naturalnyj wodźe rozpuszczůne sům gazy atmosferyczne, s kerych we nojwjynkszym stynżyńu znojduje śe dwutlynek wůngla.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Do bohaće ilustrowaneho spěwnika je zapřijate 120 znatych a nowych serbskich dźěćacych spěwow ze žiwjenskeho wobłuka předšulskeho dźěsća. Předstajeja so temy z přirody a swójby, nimo toho nałožki a powołanja. Spěwnik so wosebje hodźi za serbšćinu wuknjace dźěći we WITAJ-kubłanišćach. Tomu słužitej mjez druhim wobsahowe zjeće spěwow w němskej rěči kaž tež CD z 38 wubranymi spěwami. Dźěl z nich je so z dźěćimi serbskich a WITAJ-pěstowarnjow a WITAJ-skupinow z Budyšina, Chrósćic, Malešec, Němcow, Pančic-Kukowa, Radworja, Ralbic a Rownoho znowa nahrawał.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Kaž nichtó druhi před nim, tež žadyn politikar, je bamž Jan Pawoł II. Serbow a serbsku rěč mjezynarodnje powyšił. Katolscy Serbja budu stajnje z dźakownosću a česću na jeho pontifikat wot nazymy 1978 do nalěća 2005 spominać, předležaca wobrazowa kniha staja jemu wopomnjeće. W knize wopisuje so žiwjenje a skutkowanje bamža Jana Pawoła II. (1920 –2005), podawaja so rozpominanja z jeho pjera a rozprawy serbskich putnikow. K tekstam přirjaduje so přez 80, znatych a mjenje znatych fotow, kiž wučinjeja wobrazowy raz knihi.


text:
Berlin (SN/JaW). Rada připóznatych narodnych mjeńšin w Němskej – Frizow, Danow, Sintow a Romow kaž tež Serbow – zetka so tele dny k wjacorym wuradźowanjam w Berlinje. Dźensa rěčachu wo aktualnym połoženju jednotliwych mjeńšin.
Kaž předsyda Domowiny Dawid Statnik rjekny, rozjimowaše mjeńšinowa rada mjez druhim tež dźěławosć mjeńšinoweho sekretariata a přihoty tak mjenowanych „wólbnych kopolakow“. Při nich jedna so wo prašenja kandidatam za wólby zwjazkoweho sejma w zwisku z mjeńšinami w Němskej.
Pětrohród (dpa/K/SN). W duchu wožiwjaceje so konjunktury zahajichu dźensa w ruskim Pětrohrodźe Mjezynarodny hospodarski forum. Na třidnjowskej konferency wobdźěla so nic mjenje hač 12 000 ludźi, mjez nimi rjad ministrow a předewzaćelow z wukraja. Hosćićel foruma je Indiska. Z Němskeje je bayerski ministerski prezident a šef CSU Horst Seehofer pódla. Jutře porěči na najwažnišim hospodarskim zarjadowanju kraja prezident Wladimir Putin.
Němska a China zhromadnje
Berlin (dpa/SN). Němska a China chcetej w globalnych prašenjach swobodneho wikowanja, škita klimy a wěstoty wušo hromadźe dźěłać. Na to staj so zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) a chinski ministerski prezident Li Keqiang dojednałoj. Dalše wuše zwiski mataj wobaj politikarjej za trěbny zakład, zo by wjerškowe zetkanje G 20 najwažnišich industrijnych a prohowych statow spočatk julija w Hamburgu wuspěšne było.
Swójskich wojakow morili
Dmitrij Kapitelman, němskorěčny spisowaćel, žurnalist a hudźbnik, běše jako dźěćo židowskeje swójby do Němskeje přišoł. Na štyri njedźele přesydli so wón z Berlina-Neuköllna do Budyšina. Za nowinu Die Zeit spisa w tym času kolumnu „Unter Deutschen“, w kotrejž tematizuje zadźěwki integracije. W 10. slědźe wozjewi renoměrowana nowina reportažu „W patchworkowym Božim domje dožiwjam nana Sćapana połneho přećiwkow“.
Tři rysowanki tworja horni ramik přinoška: Tachantska cyrkej pozběhuje so nad domami a wěžemi k pomróčenemu njebju, srjedźa zwobraznja moderny wuměłc wupřestrětu ruku a pódla steji katolski tachantski farar, dekan a prelat za wołtarjom simultaneje cyrkwje.
To bě wosebitosć lětušeho Krabatoweho swjedźenja: Wón měješe dać rozsudne impulsy, zo přećeljo Krabata we Łužicy kaž tež w Słowjenskej a Chorwatskej, w krajinje Žumberak zaměry swojeje dźěławosće zasadnje wusměrja.
Swjedźeń Vinska Vigred (Winowe nalěćo) w słowjenskim městačku Metlika, na mjezy ke Chorwatskej, bě za to prawa składnosć.
Wobě Krabatowej towarstwje hižo wjacore lěta přećelske styki wudźeržujetej. Zaměr jeju prócowanjow je, regionalne wosebitosće na kulturno-turistiskim, ale tež na hospodarskim polu zaměrnišo zwužitkować na dobro wotpowědneho regiona. Krabat ma při tym zwjazowacy a wodźacy element być. Ze zhromadnym wusměrjenjom maja so regionalne kołoběhi wutworić, skrućić a tak wukmanić, zo skutkuja jako magnet za zajimcow z kraja partnera, ale tež za zajimcow z cyłeho swěta. Zajimy regionow njesměli tuž na hranicy kraja zakónčene być, ale mjezy přesahujo skutkować.
Rjemjesło a přemysło přećelam zbližić
Choćebuz (dpa/SN). Město Choćebuz njewě sej hinak pomhać: Wino, piwo, palenc a dalše alkoholiske napoje su wotnětka w dźělach nutřkowneho města w zjawnosći zakazane. Wotpowědny zakaz je wot dźensnišeho płaćiwy, najprjedy raz hač do oktobra, a to cyły dźeń.
Hłowna přičina su pohórški wobydlerjow, dokelž dyrbja sej wot wšelakich skupin lózyskosće a samo wohroženja lubić dać. Při tym hraje alkohol wulku rólu. Stajnje zaso dyrbješe policija přijěć, dokelž bě samo k ranjenjam ćěła a wobškodźenjam dóšło.
Miljej pičkow, drogowa scena, młodostni, prawicarscy ekstremisća a migranća – wšitcy so tam zetkawachu, hdźež nětko zakaz města płaći. Wospjet běchu tam namócne rozestajenja, kotrež měrjachu so tež přećiwo wukrajnikam. We wječornych hodźinach bě policija masiwnje prezentna, wosebje w problemowych kónčinach, hdźež je alkohol nětko tabu: Su to měšćanska hala a naměsto před njej, měšćanska promenada podłu měšćanskeje murje, Puškinowy park z promenadu kaž tež areal wokoło statneho dźiwadła.
ST Wóslink/Skaskow
– ST Marijina hwězda 1:1 (0:1)
Zestawa hosći: O. Schmidt – Wróbl, Škoda, Łušćanski, Lipič, Peschmann, T. Jurš (65. P. Schmidt), O. Hawš, R. Hawš, Pakoßnick (40. Winkler), D. Jurš
Prěnje koparske mustwo ST Marijineje hwězdy ST Wóslinkej/Skaskowej wažnej dypkaj w boju přećiwo zestupej dariło, byrnjež so partija za hosći z wrotami w 7. min. chětro derje započała. Třělc běše Jakob Pakoßnick. Najwjetšu móžnosć, so wo předrozsud postarać, měješe w 25. min. Dawid Jurš. Wón bu w šěsnatce foulowany a sudnik postaji jědnatku, jeho kop pak njebě precizny dosć. Po tym prošeše sudnik Detlef Kral wobaj cyłkaj ke krótkej přestawce, zo bychu so hrajerjo napić móhli. Duel bě dale a wurunaniši, a šansy běchu na woběmaj stronomaj. Najwjetšu móžnosć měješe krótko do połčasa Falko Peschmann, ale třěli bul nimo wrotow. W 61. min. bu Richard Hawš njefairnje wot poslednjeho muža hosćićela zadźeržany, a sudnik pokaza tomu amplowu kartu. Přez pobrachowacu klewernosć hosći poradźi so Wóslinkej/Skaskowej wurunanje. Christian Bulmann bě Olivera Schmidta při pokutnym kopje do wopačneho směra pósłał (86.).


text:
Wjedyń
Wspůłrzyndne: 48°13' N 16°22' E
Wjedyń (mjym. Wien, fr. Vienne, ang. Vienna, uać. Vindobona, madź. Bécs, čes. Vídeň, suowac. Viedeň, suowyń. Dunaj, sch. Beč, gre. Bιέvvn, ros. BeHa, it. Vienna ) – je stolicům Austrije, jeji nojwjynkšym mjastym a kulturalnym i polityčnym cyntrům. Ležy nad Důnajym, na kraju Lasu Wjydyńskigo; plac 415 km², ludźi 1 631 000 (2005). Wjedyń stanowi tyž jydyn s dźywjyńću krajůw zwjůnzkowych Austryji. Je to jydno s baři znůnych mjast střodkowyj Ojropy i je wažnym mjejscym lo historyje a kultury tygo kůntynyntu.
Mjano mjymjecke Wien pochodźi uod uaćińskigo "Vindobona", co s kolei pochodźi uod celtyckigo zuožyńo "Vedunia", znočůncygo "strůmyk/potok leśny".


text:
“Mōwić” abo “gŏdać”?
Rosa i Jim
Chwila z gŏdkōm: Co to je gŏdka?
Silesian minority group disabled by Facebook, called unsafe
Things have not been going best for the Silesian minority in Poland lately. Their bill to recognize them as an ethnic minority was rejected by the Polish.. →
LibreOffice 5.3
Jak żech już pisoł przōdzij we artykule ô korektorze, ôd wersyje 5.3 LibreOffice podpiyrŏ ślōnsko gŏdka. Ôd poczōntku lutego idzie sebrać nowo wersyjo ze placu.. →
Skōnd sie wziōnły te Walyntynki?
Wersyjŏ audio:
Opowieść Wigilijna po śląsku
Wydanŏ bez Charlesa Dickensa w 1843 roku nowela to je jedna z nojbarzij reszpektowanych ôsprŏwek we historyji literatury. Autōr napisoł ja w szejś tydni i ôstatnie strōny skōńczōł w piyrszych dniach grudnia. Ôpublikowanŏ była 19 grudnia, a do Wilije cołki.. →


text:
Szczyrki Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Klecina, Wrocław, Kuźniki, Wrocław, Widawa, Wrocław, Huby, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Zalesie, Wrocław, Południe, Wrocław, Psie Pole, Wrocław, Osiniec, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Poświętne, Wrocław, Oporów, Wrocław, Rędzin, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Księże Małe, Wrocław, Dąbie. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Przemysłowa, Zebrzydowska, Petuniowa, Macieja Dobrackiego, Budowlana, Park Milenijny, Wacława Potockiego, Laskowicka, Buska, Grobla Łaniewska. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Mokronos Dolny, Mokronos Górny, Zabrodzie, Cesarzowice, Krzeptów.


text:
SŁOWNIK NASZEJ CIESZYŃSKIJ RZECZY JE SKÓŃCZÓNY
Oto we strzodym, żech skóńczył pisać słownik naszej cieszyńskij rzeczy, podle abeceda. Pisołech go długi czas, s poru inkszych ksiónżek, kiere żech naszeł w szuflodzie. Isto ni ma w nim eszcze wszeckich słów, tóż jak nóndym jaki nowe, to chned go tam dopiszym. Możne Wy mocie eszcze jaki słowa, kiere mi wyślecie. Coby wlyźć do słownika styknie klepnónć na tyn link:
Coby nónść słowo jako sie go prawi po naszymu, styknie wciść knefle CTRL + F. Na wyrchu po prawej strónie wyskoczy okiynko kany piszymy słowo po polsku. Na przikład gdosi chce sie dozwiedzieć, jako je świnia po naszymu, tóż wcisko CTRL + F a napisze "świnia". Słownik mu chned pokoże, że to je babuć. Miyjcie sie wszecy dobrze.
WIELKANOC 2017
Wielkanoc ku nóm prziszła
Radość nóm prziniósła!
Pón Jezus zmartwychwstoł,
Ludzi łod śmierci ratuje,
zajónc rod jak fazol
prezynta dzieckóm rychtuje.
Wielkij Nocy czas uż je,
Kury wajec niesóm fest.
My ty wajca sztrajchujymy,
Wiesołych Świónt winszujymy!
Przes Wielkanoc sie fajnie miyjcie,
Do kościoła zaglóndnijcie,
Pomalujcie wajec sto.
Niech wom co zajónczek do,
Chłopy w śmiergust baby lyjcie,
Sami poloć sie nie dejcie,
Śmiergustówke niech rychtujóm,
kołoczym, murzinym czynstujóm
Cosi o brylach - dowejcie pozór jak jich bydziecie kiej chledać...
Góni, wreszczy Pan Hilary, na dekiel mu piere,
bo kansikej tyn boroczek, stracił swoji bryle
chledo w galotach, kapsy łobmacuje
wyciepuje bótki i psinco znajduje
bajzel w szpajsce, w odmaryji
teraz leci do kuchyni
kurde, wreszczy, kurde bele
gdosi grajfnół moji bryle
wywraco sztokerdle, potym pod nióm lygo,
borok się nasrowo, we gnatach mu łygo
grzebie w kafloku, maco w nolepie
głowa spocóno, cały sie trzepie
Sakramyncki bryle, naozajst kansik wcisła
Hilarego baba co s gróntu hned prziszła
Prawi mu: na cóż robisz ty stary podciepie
Wali ci na dekiel, miele ci sie w łepie?
Ón do ni: isto żeś mi kansik ty bryle wraziła
Chedóm ich łod rana a nigdzi ich ni ma
Na polu ćmok, petryolka świyci,
Chłop se myśli móm to wszecko w rzici
Do zdrzadła sie naroz podziwoł Hilary
Aż mu po puklu, przefurgły ciary
Dziwo sie na kinol, po łepie sie wali
Bo naszły sie bryle – co jich tak chledali
Ze zmierzłóm babóm, co go sprzezywała
S tej złości mu ani wieczerzi nie dała
Czy to ni ma gańba? – powiydzcie wy sami
Mieć bryle na kinolu, a chledać pod ryczkami…
GODNI ŚWIYNTA A NOWY ROK 2017
Wszeckigo nejlepszego Wóm przejym na Godni Świynta a na Nowy Rok. Starkóm a Starzikóm, zdrowio, a cobyście co nejdługszy żyli, aji wiyncyj jako sto roków, bo Waszo móndrość je potrzebno nowym generacyjóm. Coby sie Wóm gazdowie mnożiło, a rodziło, na zogrodzie, na polu a we chlywie. Coby Wóm Gażdzinki kury kupa wajec nanosiły, a s wajec kurzóntka sie wylyngły, a coby Was chłopy posłuchały a do aryndy moc nie chodzili. Dziecka, cobyście posłuchały Tatów a Starzików, bo nie chcóm dlo was źle. Cobyście sie we szkole dobrze uczyły a posłuchały rechtorów. Coby Wóm wszeckim Pón Bóczek błogosławił. Rzykejcie do niego a bydzie Was mioł we swoji opiece. Wszeckim przejym coby tyn 2017 rok był aspóń tak dobry jako tyn, a coby nie był gorszy. Nie wodźcie sie, wyrzóndzejcie ze sobóm, nie yny przes kómputer a telefón, ale gor jak sie spotkocie. Pogódźcie sie jak żeście sóm powadzóni, pamiyntejcie o borokach a o tych kierzi sóm nimocni, bo jak je zdrowi to je wszecko. Zdrowio Wóm przejym na każdy dziyń, yny se go nie psujcie cygaretlami a gorzołóm. Gorzołym idzie pić ale po kapce. Eszcze roz wszeckigo nejlepszego na ty Godni Świynta a na Nowy Rok. Miyjcie sie pieknie.
Rajd Barbórki 2016. 21-11-2016
Skóńczyła sie nastympno edycyj Rajdu Cieszyńskij Barbórki. Latoś cesty specjalne były blisko Ustrónio - w ipowcu a w Nierodzimiu. Ścigały sie siedymdziesiónt dwie załogi, ale nie wszecy dojechali do mety. Na latośni barbórce Czas sie miyniuł - ros było pieknie a za chwile zaczło loć. W poprzednich rokach na cestach leżoł uż śniyg, latoś było ros sucho a ros mokro. Porenoście załóg musiało skóńczyć rajd, pore aut sie potrzaskało, a inksze sjechały s cesty, ale aspóń tela dobrze, że żodnymu sie nic nie stało. To był ciynżki rajd - prawi Kamil Bolek, kiery go latoś wygroł - czas sie miynił, nejprzód padoł deszcz, potym prziszło słóńce. My jednako mómy radzi jak padze, a chcieli my wiyncyj deszcza. Skóńczyli my, wygrali my, mómy lepsze miejsce jako łóńskigo roku - wtynczas my byli drudzy. Sóm my radzi - prawi Kamil Bolek. Kamil Bolek a Marcin Gaś wygrali w Cieszynie, jednako fórt dóm drudzy w klasyfikacyji generalnej Rajdowych Mistrzostw Ślónska. - Nie udało sie, sóm my drudzy w klasyfikacyji generalnej, wygrywómy klasym, chybiło punktów. Tómek mioł takóm przewagym, że nie szło go dogónić - prawi zawodnik AK Cieszyńskigo.
Tómasz Sztwiertnia, kiery na mecie był sztworty, to jednako był rod. Piyrszo cesta była czysto a wartko, na drugi uż było rostomajcie - kupa bagna, auto klejzało, było kupa bagna, nie szło sie udzierżeć na ceście. Jednako to był dobry rajd - prawi szofer. Dobey, bo Tómasz Sztwiertnia a Krzisztof Pietruszka wygrali w klasyfikacyji generalnej Mistrzostw Ślónska. Obo byli radzi, drugi sezón rajdów a uż tela wygrali. Piyrszy ros jechali w Sakso - silnym aucie a poradzili wygrać. To był fajny rajd, cesty ciekawe - prawi szofer AK Galicyjskigo Marcin Słobodzian. Jechoł pospołu s Jakubym Wróblym w Subaru Imprezie, a w kategoryji gość mieli nejlepszy czas. Szoferóm sie podobały cesty, sóm my radzi, że sie żodyn fest nie potrzaskoł, choć były auta, kiere do mety nie dojechały - prawi Marcin Kowalik, prezes Automobiklubu Cieszyńskigo.
Wiyncyj nowin tukej: Aktualności
Murzinek Bambo - po naszymu
W Afryce miyszko Bambo, Murzinek,
Ganc czorny, mały lokaty synek.
Czornóm mo matkym, fotra czornego,
Ujca a ciotkym, starzika - każdego.
Mo pieknóm chałpym - coby jóm postawić
trzeja mieć patyki a do ziymie wrazić,
Bo przeca lepszej chałupy nie trzeja
Kiej sie rok cały hyc leje s nieba.
Skyrs tego sagi sóm Afrykóny,
A mało kiery je łobleczóny.
Skyrs tego grejcary se uszporujóm
Bo lóntow, mantli - nic nie kupujóm.
Bambo Murzinek to je móndry synek,
Ni mo we szkole żodnych jedynek.
Bo se móndre wieca ciepie do głowy
W swoji afrykońskij szkole s trowy.
We szkole ni ma ławek, stołków ani płota,
Ani łokiyn, bo tam je łokropno duchota.
Wszyscy afrykańscy rechtorzi,
Mają sie od nas troszeczkym gorzij,
Ni majóm blajsztyftów ani taszek s ksiónżkami,
Tóż muszóm po piosku pisać palcami.
Ale skyrs tego też fajnie majóm,
Bo im do chałupy nic nie zadowajóm!
Jak uż Murzinki we szkole głód majóm,
To se pauzym robióm a se śniodajóm.
Ale ni majóm taszek s kapsami,
Ani żodnego kónzumu s kołoczkami.
Głodny Murzinek se do lasa leci,
Coby se na strómie kapkym pomaszkecić.
Może se utargać figi a daktyle,
Lebo po banany na stróm wylyźć.
A jak go suszy to miasto Coli
Na wielkucnóm palmym sie wgramoli,
kany sie kapkym napije zdrowego,
Mlyczka z łorzecha kokosowego.
Przes ostatnich pore miesiyncy cosik było nie echt s mojóm strónkóm, isto jakisi dobieł mi ciepnół wirusa, abo wloz a chciol se sóm cosik porobić. Jakby eszcze co słusznego napisoł, to bych sie nie pogniwoł, ale strónka sie nie chciała włónczyć, a jak uż zaczła sie pokazować to ji to szło przeogrómnie pómału. Dziepro wczora żech wszecko sprawił. Pore ludzi do mie pisało, esi eszcze na strónce bydym pisoł. Fórt robiym słownik, a w Kulturze Materialnej piszym o transporcie. Stronka fórt żyje, nasza cieszyńsko rzecz też, bo jóm każdy dziyń dokoła słyszym. Terazy móm wiyncyj czasu, jako kiejsi, tóż ros na tydziyń bydym pisoł, co nowego na naszej Cieszyńskij Ziymi a eszcze inksze wieca, tak coby każdy tukej naszoł cosi dlo siebie.
Posłuchej - ZŁOTOGŁOWIEC
Posłuchej - UTOPCOWO WDZIYNCZNOŚĆ
Posłuchej - STRZIGÓNIE
Posłuchej - POŁEDNICE
Posłuchej - PODCIEPY
1. Wiesieli sie zaczyno ze zaczóntku, a kóńczy sie, kiej Młoducha a Żynich usnóm.
2. Ci, kierym sie nie podobo kany siedzóm przi stole, bydóm mieć na drugi dziyń całóm salym yny dlo siebie.
3. Gdo przidzie na wiesieli nasrany, to go bydymy roswiesielać. Jednako jak sie nóm nie udo, to wiesielnika bydzie trzeja wykludzić.
4. Wiesielnicy nie śmióm stawiać na stole próznych sztamperlików, każdy wiesielnik musi pić gorzołkym, coby młodym sie darziło.
5. Wiesielnicy nie śmióm kopać w nosie kómusi inkszymu, grzebać mu widelcym w uchu, pić przes słómkym sómsiada, a nie śmióm uciyrać masnych palców w oblyczki kogosi inkszego.
6. Nie śmi sie chodzić pod stołym a chytać wiesielników po nogach, coby nie było za niedługi czas jakigo rozwodu.
7. Sztamperliki nie śmióm być prózne. Dlo tych próznych sie bydzie loć, coby wiesielnicy w nich nie uwidzieli dna.
8. Ci, kierzi bydóm fanzolić, a stracóm temat, bydóm go mógli na drugi dziyń łodebrać, kiej sie bydzie zamiatać salym.
9. Chłopi majóm aspóń roz zatańcować ze swojimi paniczkami. To je yny pore minut zwyrtanio, a jak se zatańcujóm, to sie nie bydóm pote wadzić.
10. Jak gorzołka sie wyleje na oblyczki to sie nic nie robi, doniesymy nastympnóm flaszkym.
11. Nie śmi sie wiyncyj pić gorzołki, kiej nie nie poradzi rzyc: „ciupała siykiyreczka, naciupała szesnost, gdo nie wierzi niech to smierzi, że tego je szesnost”. Pote eszcze musi porachować sylaby.
12. Nie śmi sie sturkać, wywracać oczami, ani kopać pod stołym przocieli, coby sie uż kludzili ku chałupie.
13. S wiesielo wiesielnicy mogóm brać yny dobre wspóminki, nic wiyncyj.
14. Ci, kierzi uż idóm ku chałupie muszóm wziónść ze sobóm swojich chłopów a swoji paniczki. Wiesielnicy nie śmióm sie zamiyniać swojimi połowicami.
15. Jak kiery wiesielnik se wszymnie, że je sóm na sali, to znaczy, że wiesieli sie uż skóńczyło.
16. Ci wiesielnicy, kierzi myślóm, że mógli by srobić lepsze wiesieli, bydóm musieć taki zrobić do pół roku.
17. Każdy wiesielnik musi se to poczytać, a jak bydzie robił wszecko co tukej było popisane, to wiesieli bydzie fajnacki, a żynich s młoduchóm bydóm radzi.
Dlo tych co wolóm posłuchać - audiobook
Od dzisia wszecko to co je tukej napisane na strónce. bydym czytoł a dowoł na youtube. Piyrszy tajl mocie poniży:
Kliknij Tukej
Bulczónka po mojimu
Eszcze jak żech był swobodny, a musiołech se sóm warzić, to żech se wymyśluł takóm polywke, kieróm każdy chłop bes baby se może lachko uwarzić. A aji jak mo babe, to se jóm może uwarzić, jak sie s nióm powadzi. Jo na tóm polywkym prawiym bulczónka, choć recepisów na bulczóne je kupa. Bulczónka to je polywka ze ziymioków, kiero musi se pómału bulkać, na małym łogniu. Na Cieszyńskij Ziymi sie prawiło na takowe jodło – ajntop, bo sie to jodało a nic wiyncyj na łobiod.
Przi niedzieli a przi świyncie sie jadło polywke a drugi. Na każdo ludzie byli zarobióni, tóż gaździnki warziły wartko jodło, kiere miało być ajnfachowe, a chłopóm szmakować. Niży mocie recepis na bulczónke po mojimu, ale każdy se jóm może warzić jako sie mu uzdo.
Narychtujcie:
Garniec – sztyry litry;
Wodym – nejlepszy ze zdrzódła;
Knobloch;
Udko s kurczoka, abo jakisi inksze miynso, jaki kiery mo rod;
Trzi kostki na rosół;
Majyrónek, fynikiel, laurowy listek, pieprz w zorkach, sól;
Pore ziymioków;
Nugle;
Marekwia, pietruzieli.
Do garca wloć trzi litry wody. Minso pokroć, ziymioki, marekwie, pietruzieli też, a pote wciepać do garca s wodóm. Jak się woda zacznie warzić to ujónć gazu, a wciepać wszecko inksze co żeście narychtowali. Warzić pómału, polywka musi bulkać na małym łogniu. Garniec przikryć deklym, ros na jakisi czas pomiyszać warzechóm. Bulczónka je lepszo na drugi dziyń, jak się zoleży. Jak wychłódnie to jóm idzie wrazić do chłódka, baji do szpajski.
Stary kościół
Stareczka se siedli na ryczce kole okna. Rynkóm odsunyli firange, podziwali sie za okno, na polu fukoł jesiynny wiater, ze stróma uż spadły łostatni liści. Na placu żodnego nie było, gowiydź siedziała we chlywie pochowano, bo sie boła zimnicy. Kocury we waszkuchni czakały, aż gazda zachajcuje pod blachóm. Dwiyrze sie łodewrziły, stanyła w nich mało Haniczka a prawi: "starko byłach dzisiok w kościele, a wiysz ón uż je taki stary, że się isto zwali a kiejsi sie doczkóm, aż bydóm stawiać nowy". Stareczka się uśmiychnyli pogłoskali wnuczkym po głowiczce a prawióm: "Wiysz moji dziecko, jo też kiejsi hań downij byłach mało tako jako ty terazy. Też sie mi zdało, że tyn kościół je starucny a że długo nie wydzierży. Ale nejprzód mie w nim łokrzcili, pote żech sie w nim brała ze starzikym, łokrzciłach swoji dziecka, pote óny wydowały sie w nim a żyniły, krzciły zajś swoji dziecka a terazy wiym, że niż mie bydóm chować to mie wniesóm w trówle do tego kościoła, a farorz bydzie w nim rzykoł nady mnóm cobych miała wieczne spoczywani". Haniczka sie yny podziwał na starkym, nie chciała wierzić w to co wyrzóndzo. Pote eszcze starka prawi: "My tukej sóm yny na chwile, a tyn kościół tukej stoł a bydzie eszcze stoł kupa roków. Nasze krziże przi grobach na kierchowie się obalóm, a w tym kościele fórt bydóm krzcić, żynić sie a rzykać nad trówłami".
Kiejsi arynda, terazy fejs...
Jak se spómnym, to kiejsi hań downij, jak człowiek uż wszecko mioł porobióne w chałupie, to sie zazwóniło po kamratach, abo baji sie posłało krótki bryft - SMS, a jak sie gdo ozwoł, to człowiek sie oblyk a obuł a szpacyrcugiym sie szłapało ku aryndzie. W Małych Kóńczyc jich mómy pore: Strażok, Zómek, u Jarziny, a kiejsi była eszcze u Szczyrby kole krziża, a na Karolince. W gospodzie było dycki wiesioło, bo każdy cosik drzisnył nowego: co, kany, a kiej sie stało. Człowiek nie musioł sie łożrać, a i tak było fajnacko. Ty czasy uż sóm za nami. Terazy, jak sie gdo chce s kim widzieć, to wlazuje na fejsa. Oto niedowno mi aji kamrat, s kierym żech kiejsi chodzowoł na piwo, posłoł wirtualny krygiel s browarym a pianóm na dwa palce...
Blajsztyft a arch papióru
Dycki jako pamiyntóm, żech rod rysowoł. Stykło mi żech mioł blajsztyft a kónsek archu papióru. Nejprzód żech rysowoł wojoków, a rostomajte wojny a bitwy, gor kredkami. Pote nieskorzi zaś jakisi zómki, gory a chałupy. Łoto niedowno żech zajś chyciuł blajsztyft do rynki a narysowołech chałupke w goraliji. Jeżech rod że aji mój mały synek chyto się rysowanio, bo jak człowiek rysuje, to odganio łod siebie problymy a smutki. W dziale moji rysunki bydym wciepowoł to co żech rysowoł kiejsi a aji terazy. Obiecujym Wóm że bydym cosi pisoł na strónce, coby na nij było dycki cosik nowego.
Nowo strónka po naszymu !
Posłołu s mojim przocielym Wojtkiym, srobili my nowóm strónke po naszymu:
www.gwara.org
Nie bydzie to żodno kónkuryncyj dlo tej strónki. Powiym tak, czasy sie smiyniajóm, technika idzie do przodku, a mie sie nie chce wszeckigo przenoszać s tej strónki na jakisi inkszy serwer. Ta nowo strónka nie bydzie ani lepszo ani gorszo łod starej - bydzie inakszo. Tukej na gwara.zafriko.pl mocie infórmacyje o etnografiji, folklorze, starych czasach, a na gwara.org bydzie wiyncyj swiyżych "newsów" s naszej Cieszyńskij Ziymi. Bydziecie mógli kómyntować artykuły, dodować swoji wiecy, zdjyncia, łopisy a wszyjstko inksze. Eszcze ros zapraszómy do czytanio.
Cosi mało wiela o ksiónżkach
Łoto niedowno żech se spómnioł, że funguje cosi takigo, co sie mianuje ksiónżkóm. Dlo tych co nie wiedzóm: to je taki sztus archów papióru miyndzy kartónym. Na tym papiórze sóm napisane rostomajte informacyje. Jo eszcze je s tej generacyji, kiero ksiónżki czytała, ale dzisiejszego czasu uż wszecko je na szkle, a młodzi yny palcami zwyrtajóm, coby poczytać co nowego we świecie. Niby sie człowiek może tymu dziwować, ale eszcze ze sto roków tymu ksiónżka to był fórt luksus, a gdo jóm mioł to był tak jak dzisio gdosi s tabletym. Yny je tako róznica miyndzy papiórym a eletrycznym pudełkiym, że coby wychledać jakóm informacyje w ksiónżce to trzeja kapke czasu, bo sie człowiek musi podziwać do elstra, podle abeceda, potym trzeja poswyrtać palcami po archach, czasym dojść kupa, ale jak człowiek uż nóndzie to co chledoł, to je przeogrómnie rod. Je też tak, że jak uż sie cosi dozwiy s ksiónżki, to potym to lepszy lezie do czepani. Ty stare ksiónżki, a gor taki ganc starucne, kiere sie łotwiyro ros za czas, wóniajóm przeszłościóm, a sóm rade, że ich eszcze gdo otwiyro. Tóz móm taki apel do młodej generacyji – technika technikóm, bo świat musi ijść do przodku, a żodyn go nie bydzie haltowoł – ale trzeja kapkym wypostrzodkować tradycjym a nowe wiecy. Chcym sie chycić za dzioł Płyniesz Olzo – tam nóndziecie rostomajte informacyje s etnografije a folkloru. Posdrowióm kamraci.
TVN „Ugotowani” – po naszymu: „Uwarzyni”…
Posłuchejcie kamraci. Dzisio do mie zwóniła paniczka s telewizyji TVN, kiero robi taki pragram „Ugotowani”, po naszymu: „Uwarzyni”. Pytała sie mie esi nie znóm jakisich ludzi, kierzi by chcieli do tego programu iść. Za jakisi czas – ale eszcze w moju – chcóm srobić tyn program u nas kole Cieszyna. To ni ma żodno sranda. Tóż posłuchejcie, gdo umi warzić – gor nasze cieszyński jodło – umi wyrzóndzać po naszymu, a chciołby zarobić jakisi grejcar (główno nagroda je piynć tysiyncy złotych), niech sie do mie głosi. Jo warzić nie umiym – choć cieszyński recepisy znóm – tóż ni móg bych do tego programu iść, bo bych se yny narobiuł ostudy na dziedzinie. Znóm jednako ludzi, a gor paniczki, kierzi s bele czego poradzóm uwarzić taki cuda, że sie wszeckim uszy ruszajóm jak to jedzóm, a niejednymu sie eszcze po brodzie kidze.
Mój telefón je: 696 341 137 696 341 137 , a mail: tomaszsochacki@wp.pl
I pamiyntejcie: to ni ma sranda, bo apryla uż było, a jo se s ludzi błozna nie robiym.
Winszowani na Nowy Rok . Od Łucyje do Wilije.
Wszeckigo dobrego Wóm przejym na tyn Nowy Rok. Coby był lepszy jako tyn, kiery uż przeszoł. Przejym Wóm gor zdrowio, bo jak je zdrowi to sóm aji grejcary.
Od Łucyje do Wilije
Rok tymu żech sie dziwoł za łokno dwanost dni od Łucyje do Wilije, a pisołech jaki bydzie latojś czas. Terazy oto zajś żech zaglóndoł jako je na polu, a popisołech se to na każdy miesiónc, tóż:
Styczyń – Bydzie bioło, ale śniega bydzie tak ganc akurat. Mróz bydzie, ale śniega nie bydzie kupa padać. Słónko bydzie lyniwe, a nie bydzie chcieć wylazować zza chmor. Na cestach lecy kany zomiynty.
Luty – Śniega miyni, słónko lyniwe, ale barży bydzie świycić jako we styczniu. Ciepło, zacznie sie śniyg topić a na polu bydzie bryja.
Marzec – Słónko fórt lyniwe. Śniyg się stopi, a wszyndy bydzie stoć woda. Rzyki mogóm wylywać – dowejcie pozór. Bydzie cepło, trowa bydzie chcieć pómału wylazować. Bydzie padoł deszcz.
Kwieciyń – Bydzie dojść ciepławo. Wszyndzi bydzie kupa marasu a wody, bo śniyg sie stopi. Słónka bydzie mało, ale bydzie zaglóndać zza chmor. Bydzie padoł deszcz.
Moj – Mało słóńca, kupa chmor. Bydzie padoł deszcz. Mokro a wilgno.
Czerwiec – kupa chmor, mało słóńca, mało deszcza.
Lipiec – Małó słóńca, kupa chmor, bydzie parno. Mało deszcza.
Siyrpiyń – Wiyncyj słóńca, jako chmor. Fórt parno. Bydzie popadowoł deszcz.
Wrzesiyń – Słóńca mało, parno, kupa chmor, kupa mgieł. Zima.
Paździyrnik – Chłódno. Mało słónka, kupa chmor. Mało deszcza.
Listopad – Kupa słóńca, mało chmor. Ciepło, może popadować deszcz. Bes śniega.
Grudziyń – Szpatnie, kupa marasu. Ciepło, czasym wyglóndnie słonko. Bes śniega.
Nejpiekniejsze cieszyński słowo
Jak czytóm rostomajte portale w internecie, to fórt widzym, że gdosi pisze, coby wybrać nejpiekniejsze cieszyński słowo. Naszo rzecz je tak bogato, że mómy same piekne słowa, w tym całym wybiyraniu, idzie raczy o to, coby nónść taki, kiere je nejbarży oryginalne. Słówka s nimieckigo – knefel, ajzybaner, lebo rajfeszlus, to sóm słówka podobne do tych, kiere majóm Niymcy we szlabikorzu. Cesta, maródka, abo szpinawy – sóm s czeskigo. Yny s tymi słowami czeskimi, to se muszymy dować pozór, bo kiejsi hań downij, jak my eszcze żyli w plymiónach, to „Czesi” a „Polocy” mieli tóm swojóm rzecz barży podobnóm. Inakszy Niymcy, bo óni sóm Germanie. Tóż dobre, ale terazy spadki do tych naszych cieszyńskich słówek. Podle mie nejbarży oryginalne słówko to je WYNOTWIAĆ, abo WYNOKWIAĆ. To je taki nasze i isto yny nasze słowo. Ale każdymu sie podobo co inkszego. Piszcie kamraci do ksiyngi gości kiere słówka mocie nejbarży radzi. Srobiymy se s nich pote takóm liste.
Od Łucyje do Wilije
Eszcze terazy ponikierzi starzi ludzie, a Górole w Beskidach dowajóm se pozór, jaki je czas przes trzinost dni – od Łucyje do Wilije. Każdy dziyń je jako jedyn miesiónc w roku. Jo żech se też pisoł, a esi sie to sprawdzi, to uwidzymy na rok.
Styczyń – bydzie suchy, bes śniega a deszczu. Bydzie pieknie, a słóneczko bydzie zaglóndać zza chmor. Bydzie dojść ciepło.
Luty – bydzie szpatny, bydzie padoł deszcz a deszcz ze śniegym, ale bydzie ciepło. Słóneczko bydzie mało świycić.
Marzec – nie bydzie padać, bydzie ciepło, słóneczko bydzie zaglóndać zza chmor.
Kwieciyń – bydzie padoł deszcz, ale słónko bydzie zaglóndać. Może być chłódnij, jako w marcu.
Moj – Bydzie piekny, słónko bydzie świycić, mało deszcza, ciepło.
Czerwiec – bydzie ciepło, bes deszcza, abo mało deszcza, słónko bydzie świycić.
Lipiec – bydzie ciepło, bes deszcza, abo mało deszcza, słónko bydzie świycić.
Siyrpiyń – ciepło, sucho, mało chmor, słóńce świyci.
Wrzesiyń – bydzie zima, bydzie padoł deszcz, słóńca mało.
Pażdziyrnik – bydzie pieknie, słóńce bydzie zaglóndać, mało deszcza, abo ganc nic. Bydzie jednako chłódno. Zacznie padać śniyg.
Listopad – bydzie zima, bes deszcza a śniega, abo mało popadze. Słónko bydzie zaglóndać zza chmory.
Grudziyń – chłódnawo, mało śniega, słóneczko bydzie zaglóndać. Godni Świynta by miały być biołe.
Wszeckigo dobrego na ty Godni Świynta, a na tyn Nowy Rok, coby był lepszy jako tyn, kiery mijo…
Tukej mocie video z youtube kany wyrzóndzóm o moji strónce po naszymu:
KLIKNIJ COBY SIE PODZIWAĆ
Fórt cosi na strónie robiym…
Cobyjście se nie pomyśleli, że yny tak żech cosi srobiuł, a terazy uż yny szmatłóm s rynkami w kapsach, a bambelóm sie po zogrodzie. Bo sóm tacy, co tam prawióm a aji to piszóm po forach. Baji terazy kóńczym dział o Małyszowi, a potym sie bierym za słownik, bo go chcym dopisać, bo kupa ludzi sie do mie głosi, że nie wiedzóm jako je co po naszymu, a chcieli by to skóntrolować. Majóm recht. Jak się cosi pisze po naszymu to trzeja potym ludzióm rzyc co je co, bo nie każdy umi naszóm rzeczóm rzóndzić. Terazy móm wiyncyj czasu, bo żech smiyniuł robote, a nie muszym w nij siedzieć łod rana do wieczora tóż wiyncyj bydzie nowych rzeczy na strónie. Posdrowióm was wszysjtkich pieknie. Tómek .
Wszeckigo nejlepszego na ty Godni Świynta a na Nowy Rok,
Cobyjście sie s familijami po chałupach pospołu radowali,
Cobyjście na rok mieli wszeckigo moc,
Bes uroku, godnie, coby Wóm ziymeczka łobrodziła, reż, łobili, pszyniczke, łowies,
Coby sie Wóm dziecka chowały a Was posłuchały, dobre noty do chałupy se szkoły nosiły,
Coby sie Wóm krowa łocieliła, świnia łoprosiła, koza łokociła,
Coby Waszo gaździno była fórt tako kulato jako je, a dobre jodło Wóm warziła,
Coby Wasz chłop po aryndach kupa nie chodziuł, a przi chałupie robiuł,
Coby sie Wóm cera dobrze wydała, a synek se wzión szykownóm niewiaste,
Cobyjście mieli pełnóm piwnice aji na Grómnice,
Cobyjście mieli pełnóm stodołe aż do prziszłego lata,
Bożego Błogosławiyństwa, niech sie wóm wszyjstkim darzi!
To Wóm winszuje admin – Tómek Sochacki
Witóm Was pieknie na moji strónie o gwarze Ślónska Cieszyńskigo.
Tóm strónke żech srobiuł po to, coby każdy, kiery sie interesuje naszóm cieszyńskóm reczóm móg tu cosi nalyźć dlo siebie, abo cosi dopisać. Myślym se, że ta strónka bydzie poczóntkiym czegosi nowego, możne, że sie nóndóm jacysi ludzie kierzi bydóm tu dopisować swoji opowiadania, abo jakisi inksze rzeczy aji ze swojigo życio. Na strónke cały czas cosi dodowóm i chcym, coby coros barży rosła. Życzym wszyjstkim wszeckigo dobrego, czytejcie, oglóndejcie, a czasym aji do mie napiszcie. Pozdrawióm. Tómek Sochacki.
Moja chałupa na Podlesiu, w Małych Kóńczyc, kany żech sie wychowoł.
Ojcowski dom to istny raj,
Dar Ojca niebieskiego.
Chociażbyś przeszedł cały świat,
Nie znajdziesz piękniejszego.
Tuś się, dziecino, pierwszy raz
Do matki uśmiechnęła,
Tuś się uczyła Boga znać
I modlić się zaczęła
Tutaj na każdym kroku cię
Oczy ojcowskie strzegły,
Tutaj w zabawach ciągłych ci
Dni Twoje młode biegły.
A gdy ci przyjdzie wyjść raz stąd
I odejść w świat daleki,
Ojcowski dom, dziecino miej
W pamięci swej na wieki.


text:
Budyšin je centralne nakupowanske stejnišćo w Hornjej Łužicy. Wulka je poskitkowa paleta z mnohimi fachowymi wobchodami, małymi wobchodźikami w historiskich wjelbach a nakupowanskich centrach. Woblubowane su pola domoródneho wobydlerstwa runje tak kaž pola hosći pisane wiki na třoch dnjach w tydźenju wokoło radnicy.
Hač centralnje w nutřkownym měsće abo w nakupowanskich srjedźišćach na kromje města – atraktiwny branžowy miks poskićuje Budyšanam a turistam wjelestronske móžnosće k nakupowanju, wuchodźowanju a wočerstwjenju.
Po zwjazkowych dróhach a awtowej dróze dojězdźuje tež wjele kupcow z nadpřerěznje wulkeho přisłušneho teritorija do města. Naš dynamiski wodźenski system za parkowanje pomha při tym, přihódne parkowanske městno cyle w bliskosći cila namakać. Krótke puće w nutřkownym měsće zaručeja nimo toho njenapjate nakupowanje.
Z na ideje bohatymi akcijemi a zarjadowanjemi Budyskich wikowarjow je nakupowanje stajnje zaso dožiwjenje. Wopyt w "nakupowanskim měsće Budyšin" so wudani.


text:
Tu cos napisane kedys przez Szwagra:
"Biouo dama ze starego zomku we Szauszy
Szausza to je jedna ze wsiow kere lezom niydaleko ode Glywic i kero mo tysz
jedna swoja legynda, kero sie potym zresztom w zycie obrucioua.
Bouo to downo tymu jak jeszcze "Pony" ze Szauszy we starym zomku miyszkali.
Zomek tyn postowiyli we roku 1781 a juz niydugo potym straszoua tam ta biouo
dama. Niykere niychcieli wierzyc ize ona tam naprowdy miyszko, tym sie ona
tysz zowdy za kara pokozywaua i ich straszoua. Bou roz dwiesta lot tymu jedyn
francuski oficyjer kery we tych napoleonskich fojnach trefiou do szauszy i
tam
miou spac. Tyn Francyjok za pierona niychciou wierzyc we ta "biouo dama" i
sie
podsmiywou kej mu o niyj rozprowiali przi jodle. Kej juz se pojod to poszou
do
odniego izby we tym starym zomku i chciou sie prawie legnonc, a tu naroz
drzwiyza sie roztwiyrajom i stowo we tyj izbie tako biouo mara. Ta mara to
boua ta biouo dama, a miaua na gowie taki biouy caun, choby gardina, i
obleczono boua blank coukym po biouymu. Tyn francuski oficyjer zaro uapsnou
pistoula i szczelou we nia, ale kula ino sie pokulaua po izbie i legua kole
klajdu od biouyj damy. On, tyn Francyjok, juzas nic ino za szabla uapsnou i
chciou niom machnonc, ale naroz mu sie ino gryf we rynce ostou, a szabla
lezaua juzas, tak jak kula od pistouli tysz, kole biouyj damy. Francyjok sie
zrobiou blady jak kyjza i sie obalou, bo dostou hercklekotow i hercszlagu.
Potym to ino policmajstry i syndzie wynodli ize to niy boua zodno mara ino
pokojowka ze zomku kero chciaua dac nauczka tymu wojokowi ze Francyji. A boua
ona tako szprytno i wysu'a przodki proch ze pistouli i rozmontowaua tysz
szabla kero Francyjok ostowiou lezec we izbie.
Tak to je ze niydowiarkami, kere niywierzom we mary i "bioue damy". Tyn zomek
mogecie se obejzec na obrozku kery namalowou inkszy wojok we 1810 roku,
kerymu
bouo Höcker i kery go namalowou tak coby bouo widac i okno ze tego cimra we
kerym miyszkou tyn wojok ze Francyji. Potym postowiyli we Szauszy nowy zomek
i
jakos sie ta "biouo dama" stracioua. Mozno sie jyj tyn nowy zomek wiyncyj
podobou i sie tam przekludzioua, pieron wiy. "
--
pyrsk
Ballest
Odpowiedz
Link
Edytor zaawansowany
Opublikuj


text:
Hopla!
Sće pola poslednjeho URL dolěwa wotbočił město doprawa? Žadyn problem. Tu su někotre pokiwy, kak so wróćo na swój puć dóstanjeće:
- Jeli sće swoju adresu zapodał, kontrolujće swój prawopis. To je snano jenož pisanski zmylk.
- Jeli sće na problem z jednym z našich websydłow storčił, bychmy so wjeselili, jeli byšće w Bugzilla wo tutym problemje rozprawjał, to je naš zrjadowak programowych zmylkow. Jedyn z našich wuwiwarjow sej to tak bórze kaž móžno wobhlada.
- Jeli sće wotkazej slědował, je wón najskerje njepłaćiwy.
- Jeli sej wěsty njejsće, za čimž pytaće, započńće na mozilla.org.


text:
Stoczniowa Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Bierdzany, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Kłokoczyce, Wrocław, Kleczków, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Kowale, Wrocław, Świątniki, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Osobowice, Wrocław, Partynice, Wrocław, Rakowiec, Wrocław, Zalesie, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Popowice, Wrocław, Bieńkowice, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Złotniki. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Szpitalna, Heleny i Ludwika Adamczewskich, Karpnicka, Piotra Czajkowskiego, Melisowa, Beżowa, Szałwiowa, Desantowa, Lawendowa, Generał Marii Wittek. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Mirków, Pruszowice, Domaszczyn, Ramiszów, Wilczyce.


text:
Mauritius
Mauritius, Republika Mauritiusa je państwo we połedńowo-zachodńij Africe, rozlygowane na wyspach Mauritius, Rodrigues, Wyspach Agalega, Cargados Carajos a myńszych we archipelagu Maskarynůw, na zachůd uod Madagaskaru, na Indyjskim Uoceańe.
Bez Ojropejczykůw uoddekńůny we 1505 roku uod Portugalczykůw, kolůńizowany uod Ńiderladůw uod 1638. Mjano mo uod princa Uorańskigo Maurica. We XVIII stoleću uopanowany bez Francuzůw a půmjyńono uůnymu mjano na Ile de France. We 1810 przeloz pod władza Wjelgij Brytańiji a wrůcůno mu downe mjano. Ńypodległy uod 1968.
Gospodarka je uoparto o turystyka a uprowa cukrowyj trzćiny a inkszych źelinůw.
Půmjyszkujům sam Hindusy (sam mjanowane Desi, 62%), Kryjole (27%), Chińczyki (3%), Francuzy (2%) a inksze.
Religije: Hinduizm (bezma půł), katolicyzm (24,1%), Islam (16,3%), protestanty, Świadki Jehowy.