text:
Lista transferowo Ruchu Chorzów skurczoła sie do zera. Kożdy ze znajdujoncych sie na nij fusbalorzy znaloz…
Tag: #PrziszliPoszli
Nowe twarze zagrają z Ruchem!
„Niebiescy” wzmacniają się kolejnymi piłkarzami. Do drużyny dołączyli Filip Żagiel (z Polonii Bytom) oraz napastnik Daniel…
Fidziukiewicz nie dla Ruchu, Lech testowany w Bełchatowie, Mamis z kontraktem i kolejne testy
Dzisiaj Ruch Chorzów rozegrał kolejny sparing przed rundą rewanżową, a wśród piłkarzy byli też testowani. Bartłomiej…
Michał Biskup piłkarzem Ruchu!
23-letni napastnik GKSu Tychy został nowym piłkarzem Ruchu Chorzów. Michał ma na swoim koncie 8 występów…
[PRZISZLI – POSZLI]: Fto zagrôł we szparingu? Duchowski może zmiynić klub. Niy wykluczone kolyjne testy fusbalorzy
Dzisiej, 23 stycznia Ruch zagrôł piyrwszy szparing we tym roku. Na poczōntek pywnie wygralimy ze Śląskiem…
[PRZISZLI – POSZLI]: Fidziukiewicz już bez klubu, czy trefi do Ruchu? Maj zakończôł testy. Łukasik za „Winiego”?
Michał Fidziukiewicz bôł wymiyniany we gronie zastympców Mariusza Idzika jako pewny kandydat, tymczasym wiymy, że Ruch…
Piotr Wyroba nowym fusbalorzem Ruchu!
Piyrwszym zimowym transferem Ruchu jest 20-lytni Piotr Wyroba ze Rekordu Bielsko – Biała. Wyroba to środkowy…
„Wini” w Gliwicach!
Piyrwszy transfer ze Chorzowa we tym łokiynku należy do Mateusza Winciersza. 20-lytni pomagier przeszed na podstawie…
Winciersz pójdzie do Piasta? Czas pokoże
5 stycznia redaktor Maciej Grygierczyk podoł informacja, że Mateusz Winciersz jest we zainteresowaniu Piasta Gliwice. Jak…
Piyrwsze ruchy transferowe za nami!
Na dziyń dzisiyjszy ze Ruchem pożygnało sie 5 fusbalorzy, ale tyż niykiere przedłużyli swoje kontrakty. Tomasz…
Fosa przedłużōł kontrakt do 2022!
Kapitan Ruchu – Tomasz Foszmańczyk, przedłużôł kontrakt do końca czyrwcŏ 2022! ” Jestech szczynśliwy i dumny…
Co we trŏwie pisko? – Cyli piyrwsze transferowe godki
Ledwo zakończōła sie runda, a juz wiela sie gŏdo ło tym, fto odlyzie ze Ruchu, a…
Nŏstympne odejścia ze Ruchu!
Transfery we Ruchu wyglŏndajōm tak samo łod pŏru lŏt. Nŏjprzôd sie odłazi, potyn ftoś prziłazi. To…
Wdowik i Mandla odłażōm ze Ruchu!
Kolyjne odyjścia ze Ruchu stajōm sie faktym. Bartłomiej Wdowik i Marek mandla odłażōm ze Ruchu. Wdowik…
Obst i Walski odłażŏm ze Ruchu
Robert Obst i Michał Walski odłażŏm ze Ruchu Chorzów ze końcym kontraktu, czyli 30 czyrwcŏ 2019…
Robert Mioduszewski odłazi ze Ruchu
Robert Mioduszewski, były tryner nŏszych tormanów, a łostatniô tryner tormanów Akademii Ruchu Chorzów odłazi ze klubu…
Budek wypożyczony, Lechowicz i Wiech blisko Ruchu
Zapraszomy na kilka nowych informacji ło transferach, tym razym wiyncyj ło tych, co dołonczyli, abo majom…
Co we trowie pisko? – Nostympne wieści transferowe
Zapraszomy na pora informacji ło transferach zwionzanych ze Ruchem Chorzów:


c: text/html

text:
Wikipedija
Wikipedija (kumštne słowo: hawajan. wiki wiki, spěšnje; jendź. Encyclopedia) je mjezynarodny projekt, kiž chce zestajić swobodnu encyklopediju we wšěch rěčach, kotrejež nastawki so njeposrědnje wobdźěłać móžeja. Jendźelske wudaće wobsteji wot lěta 2001, hornjoserbske wot 2006. Wot lěta 2003 je cyłkowny projekt w nošerstwje załožby Wikimedia Foundation. W lěće 2017 wobsahuje Wikipedija cyłkownje něhdźe 40 milionow zapiskow w 295 rěčach.
Wikipedija je nastała na zakładźe tak mjenowaneje "Wiki" (softwarowy interfejs za wužiwarjow syće za aktiwne a pasiwne wužiwanje). Za přinoški płaći GNU-licenca za swobodnu dokumentaciju, kotraž dowoli změnjenja a komercielne wužiwanje.
Hornjoserbska rěčna wersija Wikipedije wobsteji wot lěta 2006 a ma tuchwilu 13.762 artiklow. Tuž steji wona na 128. městnje wot 299 rěčnych wudaćow.
WotkazyWobdźěłać
- Mjezynarodna hłowna strona Wikipedije
- Fabian Kaulfürst: Wěda na wiki! W Rozhledźe 1/2007 (webarchiw)
- Julian Nyča: Serbska wikipedija – krok do přichoda. W Rozhledźe 1/2016

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
W časach, hdyž njemóžeš do hosćencow, je stysknosć ćim wjetša, zanuriš-li so do nowostki „Gaststätten der Stadt Bautzen im Wandel der Zeiten“ z Hornjołužiskeho nakładnistwa.
Material wo woprawdźe 127 hosćencach w sprjewinym měsće zezběrał je awtor Wolfgang Eggerth. Wot nich wšak dźensa runje hišće tak třinaće wobsteji. A hrozy strach, zo po koronakrizy tež z nich wěsty dźěl wjace njebudźe.
Wolfgang Eggerth, kiž je w Budyšinje wotrostł, tu do šule chodźił a zakładnu wojersku słužbu absolwował, je pozdźišo swoje domizniske město wopušćił. Přiwšěm wobchowa sej wón čiłe dopomnjenki na hosćency, kotrež w swojich młodych lětach rady wopytowaše – mjez druhim korčmu „Dreck’sche Schürze“ na Karla Liebknechtowej, „Radnu pincu“ abo „Hocke-Michel“. Wšo to su lokality, na kotrež móža so jenož hišće Budyšenjo staršeho semestra dopomnić.
22. junija 1941 dopołdnja wozjewi němski wonkowny minister Joachim von Ribbentrop wo nadpadźe fašistiskeho kraja na Sowjetski zwjazk (ZSSR) tole: „Němska chce swět před smjertnym strachom bolšewizma wuchować a je tohodla wójnu započała, zo by hrožacemu nadpadej Čerwjeneje armeje na Němsku a z njej zwjazane staty zadźěwała.“ Hišće 22. junija stej knježerstwje fašistiskeje Italskeje a Rumunskeje Sowjetskemu zwjazkej wójnu přizjewiłoj. Tomu přizamkny so hišće 23. junija satelitny kraj Němskeje Słowakska, 26. junija Madźarska a dźeń po tym Finska. Ze 40 armejemi podpěrachu zwjazkarjo Němsku při nadpadźe na ZSSR.
W Hórkach stary pomnik mamy.
Wojak steji na nim samy.
W zymje a wšěch njewjedrach
steji tam na kamjenjach.
W Hórkach stary pomnik mamy.
Wojak steji na nim němy.
Tam wudypane mjena su
za muži, kiž padnychu.
W Hórkach stary pomnik mamy.
Wojak steji na nim zrudny.
Wón w druhej wójnje dožiwi,
kak ludźi su tam morili.
Sylwija Dubawic z Hórkow
rjad. 5b w Ralbicach
3. februar 1986
W serbskim nowinarstwje maja tež dźěći swoje woprawnjene městno, su dźě čitarski a dopisowarski dorost. Něhdy běštej tomu přiłoze „Jutrnička“ a „Klinkačk“ wěnowanej. Mjeztym je so wjace hač 30 lět minyło.
Dźensa před 80 lětami rano w pjećich Moskowskeho časa započa fašistiska Němska ze złóstniskej agresiju přećiwo Sowjetskemu zwjazkej. Z njej dósta 1. septembra 1939 z nadpadom hitlerskeje Němskeje na Pólsku zahajena Druha swětowa wójna nowu dimensiju. W 3.15 hodź. překročichu fašistiske jednotki hranicu Sowjetskeho zwjazka (ZSSR) z wot fašistow wobsadźeneje Pólskeje, z Narańšeje Pruskeje, Słowakskeje, Madźarskeje a Rumunskeje a zdobychu so do wulkeho kraja: 190 němskich diwizijow z dohromady 5,5 milionami wojakow.
Přichodne spěchowanje Budyskeho Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła bě nimo mnohich dalšich (SN rozprawjachu) tež tema na posedźenju dźěłoweho kruha za serbske naležnosće při Budyskej měšćanskej radźe tydźenja. Pozadk bě posudk agentury actori wo hornjołužiskich dźiwadłach.
Něhdźe połsta ludźi móžeše direktorka Budyskeho Serbskeho muzeja Christina Boguszowa pod wobmjezowanymi wuměnjenjemi na prěnjej wernisaži po lockdownje wčera do wustajeńcy „machot časa. wot běłeho k čornemu – rysowanki a grafiske łopjena“ Maje Nageloweje witać, mjez nimi tež Budysku přirjadnicu Birgit Weber.
Budyšin (SN/CoR). „W rozsahacych rysowankach wujasnjuje Nagelowa teren, prakrajinu we wariantach, wothorjeka kaž wotboka, wona zarjaduje a bjerje. Spušćomnje přidruža so figury, nimale njehaćene, tola přewšo koncentrowane, žony a mužojo, dźěći, jandźeljo a grat, zadźeržene we wěstych poměrach. Spóznajomnosć słuša ke kwalitam Nageloweje kaž tež to wułožomne, štož nima kónca.“ Z tymi słowami je lawdator, wuměłc a spisowaćel Gregor Kunz z Drježdźan wčera twórby wuměłče charakterizował.


text:
09 marca, 2019
Witamina C – cołko prowda
Co to tak rýchtých je ta witamina?
Nojprościj idzie pedzieć, iże witaminami sům te sůbstacje potrzebne czowiekowi, kerych nosz ôrganizm niý poradzi sie sům zsyntezować. Co interesant mocka zwierzůnt poradzi sie sama wytworzić witamina C. Niýstety tyj witaminy niý poradzům sie same zrobić ôrganizmy ludzi, świnek morskich a lacopiyrzy. Beztuż muszymy ja pobiyrać we jedzyniu.
Tuż po co nům witamina C?
Ludziům je łůna festelnie potrzebno. Nasz ôrganizm zużywo ja we roztomajtych biochymicznych procysach. Przede wszyskim je łůna wykorzistywano przi wchłůnianiu żeloza, a przi tymu pomogo dbać ô zymby. Kej wtoś słyszoł ô niýmocy mianowanyj szkorbut, to na zicher wiy, iże je łůna wywołano brakiym witaminy C.
Ta witamina je przi tymu tyż silnym przeciwutlyniaczym, dziynka czymu niý roz używo sie ij do kůnsyrwowanio. Kej zaś ô tym godka, to na zicher żeście sie zmiarkowali, co je tyż dodowano do roztomajtych kosmetikůw. Witamina C je tyż festelnie wożno przi gojyniu ran a funkcjunirowaniu noszych kości a stawůw.
A jak witamina C działo na ôdporność?
Podle roztolicznych forszunkůw kludzůnych ôd dugich juże lot, witamina C za wiela nos niý ôchrůni przed zachorowaniym, a eli juże zachorujymy, to wiela niý do we kurowaniu. Prowda jednako je tako, co niýkerym ludziům słůży łůna na tyla, iże pomogo wyzdrowieć. Je łůna przi tymu na tyla zicherno, co idzie ja brać nawet profilaktycznie.
Co za dużo, to…
Pamiyntejcie jednako, iże jak ze wszyskim, jak za dużo, to niý zdrowo. Nawet witamina C, chocioż je zicherno, moge we za wielgij ilości zaszkodzić noszymu ôrganizmowi. Idzie dostać wysypki a nawet moge nům sie robić niýdobrze abo mogymy dostać durfalu.
Kej zaś bydymy za dużo i za dugo brać ta witamina, ôdczujům to na zicher nosze nyrki. A chocioż witamina C dobrze uozpuszczo sie we wodzie, a bezto moge być usuwano przi sikaniu, to jejij nadmiar zakwasi na tyla nosze nyrki, iże bydzie sie we nich robić kamiyń. A co dalij, to już chyba niý trza godać.
Beztuż pamiyntejcie! Kożde lykarstwo moge nos ôtruć a zgiździć nosze zdrowie. Wszyko je kwestiům dawki.
Przełożył
Michał Baraniok
Najpopularniejsze


text:
Wužywarje 64-bitowego Windows, kótarež Firefox ześěguju, móga našu 64-bitowu wersiju pó standarźe dostaś. To groni, až wěsćejšu wersiju Firefox dostawaśo., jadnu, kótaraž se teke wjele mjenjej wowalujo. Kak wjele mjenjej? W našych dotychměstnych testach se Firefox na mašinach z 4 GB RAM abo wěcej wó 39 % wowalujospaduje.
Kótary jo rozdźěl mjazy 32-bitowym a 64-bitowym?
How jo nejwažnjejše, což musyśo wěźeś: 64-bitowe nałoženja mógu wěcje składa wužywaś a wowaluju se rědšej ako 32-bitowe nałoženja. Ze skokom wót 32 bitow do 64 bitow wěstotna funkcija z mjenim Address Space Layout Randomization (ASLR) lěpjej funkcioněrujo, aby was pśed napadowarjami šćitał. Wužywarje Linux a macOS, njetužćo se, wužywaśo južo Firefox, kótaryž jo za 64 bitow optiměrowany.
Kak móžośo 64-bitowy Firefox dostaś?
Jolic 64-bitowy Windows wužywaśo (how móžośo to zwěsćiś), maśo snaź južo 64-bitowu wersiju Firefox. Pśeglědajśo swóju wersiju Firefox (we woknje „Wó Firefox“) a pytajśo za „(32-bitowy)“ abo „(64-bitowy)“ za wersijowym numerom:
- Jolic tam „(32-bitowy)“ stoj a Firefox 56.0 abo staršy wužywaśo, dostanjośo pśi aktualizěrowanju na nejnowšu wersiju Firefox awtomatiski 64-bitowu wersiju.
- Jolic tam „(32-bitowy)“ stoj a Firefox 56.0.1 abo nowšy wužywaśo, wašo licadło snaź minimalnemu składowemu pominanjeju za 64-bitowu wersiju njewótpowědujo (3 GB RAM abo wěcej). Móžośo pótom hyšći 64-bitowy Firefox manuelnje instalěrowaś, jolic cośo.


text:
Dzisiej kole osiymnostyj sztartujymy ze naszom rylacjom live ze szpilu Lechia – Ruch. Zapraszomy do nos, bo nikaj indzij nie szprechajom tak jak my.
Przewidywane jedynostki:
Lechia: Milinković-Savić – Maloca, Nunes, Wawrzyniak – F. Paixao, Gamakov, Krasić, Wolski, Peszko – Kuświk, M. Paixao
Ruch: Hrdlicka – Konczkowski, Grodzicki, Cichocki, Oleksy – Mazek, Surma, Urbańczyk, Lipski, Ćwielong – Visnakovs
Nos znojdziecie pode tym linkym: Relacjo live po naszymu: Lechia – Ruch
Zapraszomy kole osiymnostyj!
źródło: własne


text:
Wokrjes Sprjewja-Nysa
Wokrjes Sprjewja-Nysa (delnjoserbsce Wokrejs Sprjewja-Nysa, němsce Landkreis Spree-Neiße) je krajny wokrjes w juhowuchodnej Braniborskej, kiž wobsteji wot 6. decembra 1993 a ma něhdźe 118.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 1.647 km². Sydło krajnoradneho zarjada je Baršć.
Wokrjes je so stworił ze starych wokrjesow Baršć, Choćebuz, Grodk a Gubin.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wokrjes Sprjewja-Nysa mjezuje z wokrjesom Wódra-Sprjewja w sewjeru, we wuchodźe z Pólskej, w juhu ze sakskimaj wokrjesomaj Zhorjelc a Budyšin, w zapadźe z wokrjesom Hornje Błóta–Łužica a w sewjerozapadźe z wokrjesom Dubja-Błóta. Wokrjes Sprjewja-Nysa wobda dospołnje bjezwokrjesne město Choćebuz.
Města a gmejny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Oficialne stronki (němsce, pólsce, jendźelsce)


text:
Ôd soboty do soboty: 28.04.2018
22-04-2017: Znŏdli 3 tysiōnce dziecek w Delhi
Bezmała 3 tysiōnce dziecek znŏdło sie bez 4 dni, bez kiere fōngowała prōbno wersyjŏ ôprogramowaniŏ FRS (Face Recognition System) do poznŏwaniŏ gymbōw. FRS przeanalizowało 45 tysiyńcy bajtli z dziecińcōw i poznało miyndzy nimi 2930 stracōnych dziecek.
Coby przekludzić tako akcyjo, Wysoki Sōnd z Delhi musioł ôficjalnie poprosić Policyjo Delhi, coby sztartła systym FRS podug antragu ôd Ministerstwa Rozwoju Dziecek i Kobiyt (MWCD). Policyjo chciała użyć FRS już przōdzij, ale MWCD niy udostympniōł danych ôd podszukowanych dziecek.
Źrōdło: New Indian Express
23-04-2018: Antykōncepcyjnŏ pila do chopōw
Uczyni szafli testy lyku, co bez żŏdnych skutkōw ubocznych zmyńszŏ aktywność spermy. EP055 – takie je miano ôd lyku – testowali na małpicach w Oregon National Primate Research Centre w USA. Dzioło ôn na biołko na powierzchni spermy, bez co przestŏwŏ ôna sie ruszać. Bez to EP055 to je dobry kandydat na niyhormonalno antykōncepcyjno pila do chopōw.
Dzisio ôpcyje chopskij antykōncepcyje to abo kōndōmy, abo wasektōmijŏ. Idzie ale wierzić, co bezpieczne lyki, kiere dziołajōm ino bez jakiś czas, bydōm dostympne gibcyj jak za 10 lŏt.
Źrōdło: The Independent
24-04-2018: Chiny cisnōm z zielōnōm energijōm
Chiński Narodowy Urzōnd Energije doł znać, co ino bez piyrsze trzi miesiōnce roku Chiny zwiynkszyły pojymność swojij ôdnawialnyj energije ô 15 gigawatōw. Ku tymu samyj energije słōnecznyj wyprodukowali wiyncyj ô 9.65 gigawatōw – to je bezmała tela, co we USA zwiynkszyła sie bez cołki łōński rok.
60% energije we Chinach idzie z wynglŏ podug danych na 2017 rok. Je to 20% mynij jak jeszcze we 2010 roku.
Źrōdło: Inkstonenews
26-04-2018: Chaja skuli etiopskigo szacu
British Museum mŏ zarŏzki ôddać wszyskie ekspōnaty z muzyum Wiktōrije a Aberta i niy bydzie zgody na to, coby tam ôstały jako pożyczka – pedzioł regiyrōnek Etiopije. Muzyum zaczło niydŏwno pokazować aussztelōnek z tym, co Brytyjczyki zahabiyli z tego kraju w 1868 roku po bitwie ô Magdala.
Rozchodzi sie sam ô złoto a manuskrypty ze zōmku ôd cysŏrza Tewodrosa II. “Dobrze wiadōmo, skōnd sie tyn szac wziōn i ôd kogo je. Etiopijŏ zawdy chciała go dostać nazŏd, a niy kōmu pożyczować” – skōmyntowoł Ephrem Amare, dyrechtōr ôd Narodowego Muzyum Etiopije.
Źrōdło: Reuters


text:
Raj
Raj[1] (němsce Paradies) bě delnjołužiska wjeska w něhdyšim Kalawskim wokrjesu, kotraž słušeše do Wórlicy. Ležeše něhdźe štyri kilometry sewjernje něhdyšeje wsy Wórlica-wjes we Wórličanskich winicach. Hač na mały dźěl pola cyrkwjow na sewjerowuchodźe dźensnišeje Wórlicy bu Raj w lětomaj 1925/1926 wotbagrowany za Murjowsku brunicowu jamu.
Susodne sydlišća běchu Wórlica-wjes na juhu, Wórlica (do 1990 Senftenberg-West) na wuchodźe, Šejkow na zapadźe, Murjow a Sowjo na sewjeru a město Zły Komorow same na juhowuchodźe.
WobrazyWobdźěłać
ŽórłaWobdźěłać
- ↑ Raj (Paradies bei Senftenberg); Arnošt Muka: Ḿeńa dolnoserbskich městow a wsow 1911-1928. (delnjoserbsce) (němsce)
hlej tež Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. L. A. Donnerhak, Budyšin (digitalizat).


text:
Stolica
Stolica abo hłowne město je politiski, husto tež stawizniski centrum kraja abo stata a tuž zwjetša sydło najwyšich politiskich institucijow, kaž n. př. knježerstwa, sejma abo monarcha. W někotrych krajach na zemi njeje stolica runočasnje tež sydło knježerstwa, n. př. w Nižozemskej (stolica: Amsterdam, sydło knježerstwa: Den Haag), Boliwiskej (La Paz/Sucre) a Tansaniji (Dodoma/Daressalam). W zwjazkowych statach kaž w Němskej su wažne institucije často we wšelakorych městach zasydlene. Stolica njeje přeco najwažniši hospodarski, kulturny abo wobchadny centrum kraja.
Monaco, Nauru, Šwicarska, Liechtenstein a Vatikanske město su kraje, kotrež de jure žanu stolicu nimaja.
Srjedźowěkowscy kralojo njemějachu stajne stolicy, ale pućowachu po kraju a rezidowachu w tak mjenowanych pfalcach.


text:
W Kulowje a wokolinje: Wotmała serbsce wuknyć
„W Kulowje a wokolinje: Wotmała serbsce wuknyć“ je titul informaciskeho łopješka za staršich, kotřiž wo tym rozmysluja, swoje dźěćo w Kulowje a wokolinje serbskorěčnje kubłać dać. W nim so doporuča, swoje dźěćo wot dźěćaceho dnjoweho přebywanišća hač k zakónčenju šulskeho kubłanja bjez přetorhnjenjow serbskorěčnje kubłać. Zjimajo předstajatej so model Witaj a koncept 2plus a podawaja so kontakty k wšitkim serbskorěčnym kubłanišćam w městačku při Čornym Halštrowje a wokolinje.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
ciebie
jest
dzień
zawsze
wszystko
świat
życia
świecie
siebie
wiele
serce
domu
razem
się
oczy
będzie
serca
słowa
Tobie
dobrze
więcej
jesteś
urodziny
miłości
głowie
marzenia
miłość
Rymy do umysłowo
abecadłowo, Aniołowo, bezcłowo, bezpyłowo, białogłowo, chałowo, Chechłowo, czołowo, Darłowo, Gałowo, gardłowo, głowo, Głowo, hasłowo, Iłowo, Jabłowo, jałowo, Jodłowo, Kadzidłowo, Karłowo, Kębłowo, Kołowo, kołowo, Kopydłowo, Kotłowo, Kozłowo, Masłowo, Michałowo, migdałowo, nabiałowo, Nasiłowo, niechałowo, nieczołowo, niehasłowo, niejałowo, nieperłowo, niepłowo, niesiłowo, nieszałowo, nieżyłowo, oddziałowo, Orłowo, Ościsłowo, Pałowo, Pawłowo, Pepłowo, perłowo, płowo, połowo, pomysłowo, Postołowo, prawidłowo, Prejłowo, Przybyłowo, Puchałowo, pyłowo, Redłowo, Sadłowo, Sidłowo, siłowo, Skałowo, Skrzydłowo, słowo, Strzałowo, Sułowo, Swołowo, szałowo, Szumiłowo, Szydłowo, Szyszłowo, Śmiłowo, Tobołowo, Toczyłowo, Tyłowo, umysłowo, wahadłowo, wiosłowo, Wycisłowo, Wylazłowo, Wymysłowo, zespołowo, Zgorzałowo, ziołowo, zmysłowo, źródłowo, Żyłowo, żyłowo, żywiołowo
abecadłowo Aniołowo bezcłowo bezpyłowo białogłowo chałowo Chechłowo czołowo Darłowo Gałowo gardłowo głowo Głowo hasłowo Iłowo Jabłowo jałowo Jodłowo Kadzidłowo Karłowo Kębłowo Kołowo kołowo Kopydłowo Kotłowo Kozłowo Masłowo Michałowo migdałowo nabiałowo Nasiłowo niechałowo nieczołowo niehasłowo niejałowo nieperłowo niepłowo niesiłowo nieszałowo nieżyłowo oddziałowo Orłowo Ościsłowo Pałowo
Pawłowo Pepłowo perłowo płowo połowo pomysłowo Postołowo prawidłowo Prejłowo Przybyłowo Puchałowo pyłowo Redłowo Sadłowo Sidłowo siłowo Skałowo Skrzydłowo słowo Strzałowo Sułowo Swołowo szałowo Szumiłowo Szydłowo Szyszłowo Śmiłowo Tobołowo Toczyłowo Tyłowo umysłowo wahadłowo wiosłowo Wycisłowo Wylazłowo Wymysłowo zespołowo Zgorzałowo ziołowo zmysłowo źródłowo Żyłowo żyłowo żywiołowo
abecadłowo, Aniołowo, bezcłowo, bezpyłowo, białogłowo, chałowo, Chechłowo, czołowo, Darłowo, Gałowo, gardłowo, głowo, Głowo, hasłowo, Iłowo, Jabłowo, jałowo, Jodłowo, Kadzidłowo, Karłowo, Kębłowo, Kołowo, kołowo, Kopydłowo, Kotłowo, Kozłowo, Masłowo, Michałowo, migdałowo, nabiałowo, Nasiłowo, niechałowo, nieczołowo, niehasłowo, niejałowo, nieperłowo, niepłowo, niesiłowo, nieszałowo, nieżyłowo, oddziałowo, Orłowo, Ościsłowo, Pałowo, Pawłowo, Pepłowo, perłowo, płowo, połowo, pomysłowo, Postołowo, prawidłowo, Prejłowo, Przybyłowo, Puchałowo, pyłowo, Redłowo, Sadłowo, Sidłowo, siłowo, Skałowo, Skrzydłowo, słowo, Strzałowo, Sułowo, Swołowo, szałowo, Szumiłowo, Szydłowo, Szyszłowo, Śmiłowo, Tobołowo, Toczyłowo, Tyłowo, umysłowo, wahadłowo, wiosłowo, Wycisłowo, Wylazłowo, Wymysłowo, zespołowo, Zgorzałowo, ziołowo, zmysłowo, źródłowo, Żyłowo, żyłowo, żywiołowo


text:
Łužica (časopis)
Łužica. Měsačnik za zabawu a powučenje bě serbski kulturny časopis, kotryž bu w lěće 1882 na iniciatiwu tehdyšeho Budyskeho gymnazialneho wučerja Arnošta Muki załoženy a bě po charakterje předchadnik dźensnišeho Rozhlada. W duchu młodoserbskeho hibanja naruna prjedawšej časopisaj Łužičan Jana Arnošta Smolerja a młodoserbsku Lipu Serbsku wot Muki a Barta-Ćišinskeho, kotraž měješe wjace wuspěcha mjez ludom.
Prěnje čisło wuńdźe w januarje 1882. Prěni redaktor časopisa bě Muka sam. W lěće 1896 postaji wón 25-lětneho Mikławša Andrickeho za noweho redaktora, kiž chcyše z njespokojnosće z přewahu literatury we Łužicy prěnjotnje załožić swójski časopis. Pod jeho redaktorstwom sformuje so Łužica na swětej wotewrjeny a ludej bliski kulturny a literarny časopis za beletristiku, powšitkownu kulturu a stawizny kaž tež za towarstwowe žiwjenje. Nakładnik pak wosta Muka, doniž njepřepoda nowemu redaktorej Bartej-Ćišinskemu (1904–09) w lěće 1907 wšě prawa a winowatosće nad Łužicu. Po smjerće Ćišinskeho přewza Marko Smoler hłownu redakciju a redaktorjo běchu Franc Kral (1911–14) a wot 1914 Arnošt Holan. Dla Prěnjeje swětoweje wójny zasta w lěće 1916 wuchadźeć, bu pak w lěće 1920 znowa wožiwjena. Wot 1926 hač do zakaza wšitkich serbskich nowin pod nacionalsocialistami w lěće 1937 bě Ota Wićaz posledni redaktor Łužicy.
Łužica wuńdźe wot započatka w Smolerjec nakładnistwje. W lěće 1891 přewza Wotrowski farar Jakub Herman wudawaćelstwo a wot 1910 wozjewichu so w nakładźe Maćicy Serbskeje. W lěće 1908 měješe časopis přez 240 płaćenych abonentow.
Nadawk Łužicy wopisa Muka w prěnim čisle takle: „Łužica ma dźiwać na wšostronske potrěbnosće wšěch swěrnych Serbow, starych a młodych, Hornjołužičanow a Delnjołužičanow, a ma być organ wšitkich serbskich towarstwow, wědomostnych a zabawnych, měšćanskich a burskich, studentskich a njestudentskich.“
K awtoram časopisa słušachu nimale wšitcy serbscy spisowaćeljo a basnicy za čas Němskeho kejžorstwa a Weimarskeje republiki kaž tež přećeljo Serbow kaž Adolf Černý, Ludvík Kuba a Juro Surowin.
ŽórleWobdźěłać
- Měrćin Völkel: Serbske nowiny a časopisy w zašłosći a w přitomnosći. LND, Budyšin 1984, str. 62–69
- Měrćin Völkel, Franc Šěn: Zeitschriften. W: Franz Schön, Dietrich Scholze (wud.): Sorbisches Kulturlexikon. Domowina-Verlag, Bautzen 2014, str. 534sl.


text:
Distocercospora pachyderma je grzib[3], co go nojprzōd ôpisoł Syd. & P. Syd., a terŏźnõ nazwã doł mu N. Pons & B. Sutton 1988. Distocercospora pachyderma nŏleży do zorty Distocercospora i familije Mycosphaerellaceae.[4][5] Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.[4]
Distocercospora pachyderma je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Syd. & P. Syd., a terŏźnõ nazwã doł mu N. Pons & B. Sutton 1988. Distocercospora pachyderma nŏleży do zorty Distocercospora i familije Mycosphaerellaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.


text:
Reykjavík
Reykjavík (serbski Dymowy zalew) jo stolica a nejwětše město Islandskeje a teke nejwěcej pódpołnocne głowne město na swěśe. Město lažy pśi zalewje Faxaflói Atlantiskego oceana pód góru Esja. Ma wokoło 120.000 wobydlarjow, pótakem wěcej ako tśeśinu wobydlaŕstwa cełego kraja.
Reykjavík bu w lěśe 870 wót prědnych sedlarjow pód wóźarjom Ingólfur Arnarson załožony a jo tak teke nejstarše sedlišćo Islandskeje. W měsće namaka se wětšyna fakultow jadnučkeje islandskeje uniwersity, kaž teke źiwadło, muzeje a mórski pśistaw.
Partnaŕske města[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Helsinki (Finska)
- Kingston upon Hull (Zjadnośone kralojstwo)
- Kopenhagen (Dańska)
- Nuuk (Grönlandska)
- Oslo (Norwegska)
- Sankt Petersburg (Rusojska)
- Seattle (ZSA)
- Stockholm (Šwedska)
- Tórshavn (Färöje)
- Vilnius (Litawska)
- Winnipeg (Kanada)


text:
Budyšin (CS/SN). Dróhomištrownja Budyskeho wokrjesa njeje w normalnym padźe za zjawnosć přistupna. K dźesatemu jubilejej wokrjesa pak přeprosychu tam minjene dny na dźeń wotewrjenych duri. Poskitk su zajimcy rady přiwzali.
Wosebje swójby wužiwachu hižo dopołdnja přiležnosć, sej njewšědnu techniku wobhladać, kotruž maja dźěłaćerjo k dispoziciji. Wopytowarjo z jězbnej dowolnosću za nakładne awta smědźachu jónu sami sněhowy płuh wodźić. Wšitcy tamni móžachu na wšelakich jězdźidłach sobu jěć. Polly a Lotta smědźeštej tak pod dohladom Andreasa Hahna mału nadróžnu walcu wodźić. Wopytowarjo wobhladachu sej historiske dźěłowe srědki, z kotrymiž běchu so něhdy wo čistotu na pućach starali. Mjez druhim bě to wulka žołta nadróžna walca. Pod njej pokazowachu wjaceworštowy natwar asfaltoweje dróhi.


text:
Stach Kropiciel, 17.02.1924
Wachtyrz prezyntuje ślōnske artykuły ze starych cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Trzeba je rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd redakcyje.
Niech bydzie pochwalōny Jez. Chr.!
Już mi nawet na stare lata spokoju nie dadzōm. Myśla sobie, że teraski, kedy masz dziadzie siōdmy krziżyk na plecach a twoja staro ziewajōnc spuszcza paciorek po paciorku ô szczyńśliwōm dla nas ôbu śmierć – teraz moga wypoczōńć za piecym, jeść żur z kartoflami i szperkōm, nie dbać ô ta psio waluta i zaglōndać za wygodnym kōńcikym przi Bożym chlebożku. Aż tu przichodzi do mnie Czcigodny nasz ksiōndz proboszcz i nuże zaczyna mnie miyndzy ziebra sztuchać i namawiać, abym zaczōn pisać gawyndy, gdyż moje rzymiosło to jest włōczyć sie po świecie i strzic ôczyma w lewo i prawo, czy wszystko w porzōndku i ganić co złe, a chwalić co dobre.
Prziznōm sie, że nierod z zapieca wyłaża, bo na dwōr to ani psa nie wygnać, a jeźli chca gawyndy pisać, musza znowu wziōńć nogi na ramia i iść, i przipatrywać sie jak dzisiej ludzie żyjōm, co robiōm, jak sie bawiōm abym mōgł potym wyrżnōńć gawynda i napisać tak, żeby sie moja pisanina trzimała ładu i składu. I też ksiōndz proboszcz nielekko mioł zymnōm robota, aż mnie nakłōnił do wdania sie w gawyndy. Ale kedych sie dowiedzioł, że na polskim Gōrnym Ślōnsku wychodzi „Gość Niedzielny”, jakosikej gazetka, ktōra sie zajmuje sprawami religijnymi, to już byłym udobruchany i jak widzicie ciosōm pierwszōm gawynda aż Bogu miło. Nie idzie mi to jeszcze ôd rynki, bo prziznōm sie, żech już downo przestoł pisać i bardzo niesporo mi to jakosik z miejsca idzie. Ale skoro sie jyno rozmachōm, to myśla, że tam jeszcze byda piōrym robił, niby cepym w stodole.
I tak mi nic nie zostanie, jak wysmarować buty, wdzioć na sie porzōndny ciepły płaszcz, wsadzić na głowa baranina a do kapsy tabakerka, wziōńć do rynki mego niyôdstympnego towarzisza synkatego i włoczyć sie po świecie do woli Boskej, machać synkatym w prawo i lewo i pisać gawyndy, jak długo jeszcze byda mōgł. A moje kobiecko niech siedzi dōma, niech doglōnda chudoby i niech jeszcze haruje ôd rana do wieczora, bo sie dziadowi na starość jeszcze dostało ruszać po Bożym świecie, aby czytelnicy „Gościa Niedzielnego” mieli ôd czasu do czasu gawynda, takōm, jakōm robia zawsze sōmsiadōm i kmotrōm, kedy przichodzōm do chałupy.
Nie byda sie tam wysiloł pisać jak to padajōm jynzykym literackim (jakby to kto jynzykym pisać umioł – jo już nie, bo pisza piōrym) ale też nie byda naszego gōrnoślōnskego jynzyka naciōngoł i koślawił, jyno tak byda pisoł jak gawyndza, bo za to rynczy dawne pochodzynie moje z dziada i pradziada jako gawyńdziarz, ô czym wszystkim dōnosza, przedstawiajōnc im sie jako życzliwy sługa
Stach Kropiciel.


text:
Grzegorz Kaszubski, Piotr OlszewskiWiceprzewodniczący Rady Powiatu Działdowskiego
Magdalena Anczykowska, Krzysztof Aurast, Marian Brandt, Wiesław Cieślak, Paweł Cieśliński (do 27 lutego 2019 r.), Dariusz Frejnik, Jarosław Gawenda (od 27 lutego 2019 r.), Roman Gąsiorowski, Marian Janicki, Janusz Kaczmarek, Grażyna Kamińska, Grzegorz Kaszubski, Paweł Mostowicz, Piotr Olszewski, Witold Ostrowski, Paweł Rutkowski, Jan Sokołowski, Michał Struzik, Elżbieta Węglewska, Krzysztof Węglewski.Radni Rady Powiatu Działdowskiego (kadencja 2018-2023)


text:
Frankowska
Frankowska (serbsce tež Frankska, němsce Franken) je region w Němskej. Nadeńdźe so na sewjeru Swobodneho stata Bayerskeje, na juhu Durinskeje a na samym sewjerowuchodźe Badensko-Württembergskeje a hodźi so přez specifiske kulturne a rěčne wosebitosće wot wokolnych kónčin rozeznawać. Frankowska wotpowěduje we hłownym rěčnemu teritorijej wuchodofrankowskich dialektow a ma něhdźe pjeć milionow wobydlerjow.
Historisce jedna so wo wuchodny kónc sydlenskeho teritorija frankowskich kmjenow a Frankowskeho mócnarstwa w srjedźowěku. Zasydlenje Frankow nad Mohanom zahaji so w 6. lětstotku. Na sewjerowuchodźe, při Solawje, mjezowaše frankowski teritorij ze serbskim. Za čas noworjadowanja južnoněmskich statow přez Napoleona přińdźe najwjetši dźěl Frankowskeje pod bayerske knjejstwo.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Oficielnje njejsu hranicy regiona definowane, zwjetša liča so pak k Frankowskej bayerske wobwody Hornja, Delnja a Srjedźna Frankowska, sewjerowuchodny dźěl badensko-württembergskeho regiona Heilbronn-Frankowska kaž tež frankowskorěčny teritorij južneje Durinskeje wokoło městow Suhl a Sonneberg.
Geografiske hranicy tworja wjacore srjedźne horiny: Na juhu wotmjezuje Frankska alba Frankowsku wot druhich dźělow Bayerskeje, na wuchodźe tworja Šmrěčiny přirodnu hranicu z Čechami. Na sewjeru wobsteji frankowska hranica z Frankowskeho lěsa, Durinskeho lěsa, Rhöny a Spessarta. W małym hessenskim dźělu leži Odenski lěs.
Najwyša hora Frankowskeje je Schneeberg (1051 m) w Šmrěčinach; najwažnišej rěce stej Mohan a jeho lěwy přitok Regnica.
Najwjetše města a jeničke wulkoměsta Frankowskeje su Nürnberg, Würzburg, Fürth, Heilbronn a Erlangen.


text:
»Tuta zwjazanosć je přez wšitke lěta wostała«
Rozmołwa z dr. Hyncom Rychtarjom, bywšim wědomostnym sobudźěłaćerjom sorabistiki Lipšćanskeje uniwersity, wo pochadźe, hódnoće serbšćiny a hdźe so doma čuje.
Kak daloko su Was serbske wašnja, kotrež sće za čas dźěćatstwa w Slepom w swójbje nazhonili, w žiwjenju přewodźeli a kotru hódnotu su za Was měli?
To je jara wulku hódnotu měło. Smy wšak z tym wotrostli, jako dźěći smy kóždy dźeń žony w serbskej drasće widźeli a słyšeli, kak wone a wězo tež mužojo mjez sobu serbuja. A serbske tradicije kaž molowanje jutrownych jejkow a serbske swjedźenje ze serbskim spěwom běchu tež w našej swójbje z wašnjom. Wot wowki sym slepjanšćinu nawuknył, jeje powědanje na paski nahrawał a sej słowa, wobroty a gramatiske formy zapisował. Wosebity wliw měješe na mnje to, štož je mi wona ze swojeho žiwjenja powědała, z młodych lět a kajke je žiwjenje tehdy w Slepom było. Wona wšak bě so spočatk 20. lětstotka narodźiła a wysoku starobu 90 lět docpěła. Pola njeje běštej husto tež susodka a wowcyna sotra a stej runje tak rady powědałoj. Sym hodźiny dołho pola nich sedźał z pomazkami, tykancom, palencom a piwom. A sym wjele žiwjenskich mudrosćow wot nich nazhonił, wo ratarskim žiwjenju a wašnjach, serbske zapřijeća za wšě móžne graty, dźěła a zela, a tohorunja mnohe moraliske pokiwy. Tak je ćichi pjatk woprawdźe ćichi pjatk, tež dźensa hišće za mnje w Lipsku. Serbske tradicije a serbske jědźe warić – to sym sej wot nich wotposłuchał a wothladał. Tak je pozdźišo k tomu dóšło, zo sym hromadźe z Iris Brankačkowej a Manfredom Starostu knihu »Naš dom hostliwe blido« napisał. A jěm tež dźensa hišće twaroh z lanym wolijom, prampany kał a kisałe běrny po našim wašnju. Hdyž přijědu domoj, da mi mój bratr přeco něšto dobre po maćernym wašnju nawari.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
ciebie
jest
dzień
zawsze
wszystko
świat
życia
świecie
siebie
wiele
serce
domu
razem
się
oczy
będzie
serca
słowa
Tobie
dobrze
więcej
jesteś
urodziny
miłości
głowie
marzenia
miłość
Rymy do autorskich
abadańskich, abakańskich, abchaskich, abewilskich, abidżańskich, abisyńskich, aborygeńskich, Abramowskich, abramowskich, Abramskich, abruzyjskich, abudżańskich, abudżyjskich, abuzabijskich, abwilskich, achajskich, Adamczewskich, Adamkowskich, Adamowskich, adamowskich, adampolskich, Adamskich, adańskich, adaptatorskich, Adaszewskich, adeemowskich, adeńskich, adiustatorskich, administratorskich, admiralskich, adonijskich, adrianopolskich, adryjskich, aduańskich, adygejskich, adygijskich, adżantyjskich, adżarskich, adżmańskich, adżmerskich, aelowskich, afganistańskich, afgańskich, afroamerykańskich, afrokubańskich, afrykanerskich, afrykańskich, Agacinskich, agadirskich, agańskich, agenciarskich, agitatorskich, agryjskich, Ajewskich, ajguńskich, ajmarskich, ajnoskich, akadyjskich, akermańskich, akowskich, akryjskich, aktorskich, akuszerskich, akwilejskich, akwitańskich, akwizgrańskich, akwizytorskich, alabamskich, alaskańskich, alaskich, alaskijskich, albańskich, Alberskich, albertyńskich, albigeńskich, albinoskich, Albinowskich, Albińskich, albiońskich, alcejskich, aleksandrowskich, aleksandryjskich, alemańskich, algierskich, algonkińskich, alkajskich, allenowskich, Allenowskich, almerskich, alofijskich, alowskich, alpejskich, alpijskich, alwernijskich, ałtajskich, amatorskich, amazońskich, ambasadorskich, ambicjonerskich, ambrozjańskich, ambrozyjskich, amerykańskich, amharskich, ammańskich, amritsarskich, amsterdamskich, amurskich, anabarskich, anadyrskich, anarchistowskich, anatolijskich, andaluzyjskich, andamańskich, andegaweńskich, Andersenowskich, andersenowskich, andorskich, andrusowskich, andruszowskich, andrychowskich, Andrzejewskich, Andrzejowskich, andyjskich, anegdociarskich, angielskich, anglikańskich, angloamerykańskich, angloarabskich, anglofilskich, anglosaskich, angolijskich, angolskich, angorskich, Angowskich, anguilskich, anielskich, anińskich, Aniszewskich, ankarskich, ankońskich, Ankowskich, annamskich, annińskich, annopolańskich, annopolskich, antananarywskich, antiguańskich, antiocheńskich, antiochijskich, Antoniewskich, Antoszewskich, antwerpijskich, antwerpskich, antyafrykańskich, antyamerykańskich, antyariańskich, antyaustralijskich, antybaskijskich, antybohaterskich, antybramińskich, antycarskich, antychłopskich, antydworskich, antyeuropejskich, antyfaszystowskich, antyfrancuskich, antygejowskich, antygitowskich, antyhebrajskich, antyhiszpańskich, antyhitlerowskich, antyholenderskich, antyizraelskich, antykrólewskich, antykwarskich, antylibańskich, antylskich, antymarksistowskich, antymieszczańskich, antynatowskich, antynazistowskich, antyolimpijskich, antypapieskich, antypeerelowskich, antypolskich, antyrasistowskich, antyrepublikańskich, antyrosyjskich, antytrenerskich, antytrynitarskich, antywęgierskich, antyżydowskich, Anuszewskich, aońskich, aparatczykowskich, apaszowskich, apenińskich, apijskich, Apolinarskich, apolińskich, apollińskich, apostolskich, appalaskich, aptekarskich, apulijskich, apulskich, arabskich, aragońskich, arakańskich, aralskich, aramejskich, aranjueskich, Aranowskich, araukańskich, archaizatorskich, archangielskich, archanielskich, archijerejskich, Archimedesowskich, archimedesowskich, archiprezbiterskich, archirejskich, Archutowskich, Arciszewskich, arcykapłańskich, arcymistrzowskich, Arczewskich, Arczyńskich, Ardanowskich, ardeńskich, Arendarskich, argentyńskich, ariańskich, arizońskich, arkadyjskich, arkansaskich, Arkuszewskich, arlekińskich, armatorskich, armeńskich, aromuńskich, artezyjskich, arturiańskich, artyleryjskich, artystowskich, arubańskich, arubijskich, aryjskich, arystotelesowskich, Arystotelesowskich, asamskich, asesorskich, asfalciarskich, asklepiadejskich, asmarskich, astańskich, astrachańskich, asturyjskich, asuańskich, asunciońskich, asymilatorskich, asyryjskich, asyskich, aszelskich, aszkenazyjskich, atamańskich, atanazjańskich, atapaskańskich, atapaskijskich, ateńskich, ateuszowskich, Auderskich, audiofilskich, audytorskich, auerowskich, augsburskich, augustiańskich, Augustowskich, augustowskich, Augustyńskich, australijskich, austrofilskich, austronezyjskich, autochtońskich, autoreklamiarskich, autorskich, autsajderskich, avaruańskich, awarskich, awentyńskich, awestyjskich, awiniońskich, awuesowskich, azerbejdżańskich, azerskich, azorskich, azowskich, azylskich, Babczyńskich, babiakowskich, Babiańskich, babilońskich, babimojskich, babińskich, Babińskich, babiogórskich, baborowskich, baboszewskich, Babskich, babskich, Babuchowskich, Bachalskich, Bachorskich, Bachowskich, bachowskich, bachtarańskich, bachtinowskich, Bachtinowskich, baciarskich, Bacławskich, bacowskich, Baczewskich, Baczkowskich, Baczyńskich, badeńskich, Badowskich, badylarskich, Badzińskich, Bagieńskich, Bagińskich, Bagniewskich, Bagrowskich, bahamskich, bahrajńskich, bahrańskich, bajerowskich, Bajerskich, bajkalskich, bajkonurskich, Bajkowskich, bajońskich, Bajorskich, Bajronowskich, bajronowskich, bajrońskich, bakalarskich, Bakalarskich, bakałarzewskich, bakijskich, bakińskich, bakońskich, Bakowskich, baktryjskich, balatońskich, balbierskich, Balcerowskich, Balcerskich, balearskich, baletmistrzowskich, Balewskich, balijskich, Balińskich, Baliszewskich, baloniarskich, baltimorskich, balwierskich, balzakowskich, Balzakowskich, bałaganiarskich, Bałazińskich, bałchaskich, bałdrzychowskich, bałkańskich, bałtosłowiańskich, bałtowskich, bałwańskich, bamakijskich, bamberskich, Banachowskich, Banasińskich, Banaszewskich, Banaszyńskich, Bandarzewskich, banderowskich, bandoskich, Bandrowskich, banduńskich, Bandurskich, bandżulskich, bangalurskich, bangijskich, bangkokijskich, bangladeskich, banglijskich, bankierskich, bantamskich, bantuskich, bańskich, barabińskich, baraniogórskich, baranowskich, Baranowskich, Barańskich, barbadoskich, barbarzyńskich, barbierskich, barcelońskich, barciańskich, Barcikowskich, Barcińskich, barcińskich, barczewskich, Barczewskich, Barczykowskich, Barczyńskich, Bardijewskich, Bardskich, Bardzińskich, Barełkowskich, Bargielskich, Bargiełowskich, bargłowskich, barmańskich, baronowskich, barskich, Barskich, Barszczewskich, Barszczowskich, Bartelskich, bartkowskich, Bartkowskich, Bartmińskich, Bartnikowskich, bartokowskich, Bartokowskich, Bartosińskich, Bartoszewskich, barwiarskich, barwierskich, Barwińskich, Barylskich, Baryskich, Barzowskich, Basińskich, baskijskich, basryjskich, bastylskich, Baszczyńskich, baszkirskich, baszowskich, Baszyńskich, batiarskich, batikarskich, Batkowskich, batorskich, Batorskich, Batowskich, batumskich, bauerskich, bawarskich, bawełniarskich, Bawolskich, Baworowskich, bayerowskich, bazylejskich, bazyliańskich, Bączkowskich, Bączyńskich, bądkowskich, Bąkowskich, bąkowskich, beatlesowskich, beatnikowskich, bebewuerowskich, bechowskich, bedleńskich, bednarskich, Bednarskich, beduińskich, beenowskich, beethovenowskich, Beethovenowskich, behapowskich, bejowskich, bejsceńskich, Beksińskich, belferskich, belgijskich, belizeńskich, belmopańskich, beludżyjskich, beludżystańskich, belwederskich, bełchatowskich, bełdańskich, bełskich, Bełtowskich, Bemowskich, Bendkowskich, benedyktyńskich, benefaktorskich, bengalskich, benińskich, Beniowskich, Benkowskich, Bentkowskich, berberskich, berberyjskich, Berdychowskich, berdyczowskich, bereskich, bereskokartuskich, Bereszyńskich, Berezowskich, berezyńskich, bergsonowskich, Berkowskich, Berlińskich, berlińskich, Bernadowskich, bernardyńskich, berneńskich, Berskich, besarabskich, besemerowskich, besserwisserskich, bestialskich, Beszczyńskich, betlejemskich, Betlejewskich, betoniarskich, bezkonduktorskich, bezłuskich, bezpańskich, beztroskich, Bęczkowskich, będkowskich, Będkowskich, będomińskich, będzińskich, Bętkowskich, bhutańskich, biafrańskich, bialskich, bialskopodlaskich, białaczowskich, Białczyńskich, Białkowskich, białoborskich, białobrzeskich, Białobrzeskich, Białobrzewskich, białogwardyjskich, białomorskich, białopolskich, białoruskich, Białoskórskich, Białoszewskich, białośliwskich, białowieskich, bibliofilskich, bibliotekarskich, Biczewskich, Bidzińskich, biebrzańskich, biedermeierowskich, Biedrzyńskich, Biegalskich, Bieganowskich, Biegańskich, bielańskich, Bielańskich, bielarskich, Bielaszewskich, bielawskich, Bielawskich, bielińskich, Bielińskich, bieliźniarskich, bielskich, Bielskich, Bieniewskich, Bieńkowskich, bierawskich, Bieriezowskich, Bierońskich, Bieruńskich, bieruńskich, bierutowskich, biesiekierskich, bieżanowskich, bieżuńskich, biharskich, bihorskich, bikiniarskich, Bilczewskich, Bilewskich, Bilińskich, Bilskich, biłgorajskich, binarowskich, Binkowskich, Bińkowskich, birczańskich, birmańskich, birminghamskich, birobidżańskich, birofilskich, biskajskich, Biskich, biskupińskich, Biskupskich, bissauskich, bisurmańskich, biszkekańskich, bitelsowskich, bitlesowskich, bitnikowskich, bityńskich, bizantyjskich, bizantyńskich, biznesmeńskich, blacharskich, blachowniańskich, Blachowskich, bladoniebieskich, Bladowskich, blagierskich, blankistowskich, bledzewskich, Blicharskich, Blinowskich, bliskich, blizanowskich, Blizińskich, bliźnieńskich, bliżyńskich, Błaszczykowskich, Błaszczyńskich, Błaszkowskich, błaszkowskich, błazeńskich, Błażejewskich, Błażejowskich, błażowskich, Błeszczyńskich, Błeszyńskich, błędowskich, Błędowskich, błońskich, Błońskich, Bobińskich, Bobkowskich, Bobowskich, bobowskich, Bobrowskich, bobrowskich, bobrujskich, bobrzańskich, Bobrzyńskich, bocheńskich, Bocheńskich, Bochińskich, bochumskich, Bochyńskich, Bocianowskich, Boczkowskich, boczowskich, Boćkowskich, boćkowskich, Bodaszewskich, bodeńskich, bodzanowskich, bodzechowskich, bodzentyńskich, bodzęcińskich, Bodzianowskich, Bogalskich, bogatyńskich, Bogdanowskich, Bogdańskich, bogociańskich, bogoryjskich, bogotańskich, boguchwalskich, Boguskich, Bogusławskich, Boguszewskich, boguszowskich, bohaterskich, Boińskich, bojadelskich, Bojakowskich, Bojanowskich, bojanowskich, Bojarskich, bojarskich, bojkowskich, bojówkarskich, bokserskich, Bolanowskich, bolesławskich, Bolesławskich, Bolewskich, bolimowskich, boliwijskich, bolkowskich, bolońskich, boltimorskich, boltońskich, bombajskich, bombardierskich, Bonapartowskich, bonapartowskich, Bonarskich, Bonaszewskich, bonifraterskich, Bonikowskich, Bonińskich, Bonisławskich, bońskich, bookcrosserskich, bookmacherskich, Boratyńskich, Borawskich, bordoskich, Borkowskich, bornajskich, bornaskich, borneańskich, bornholmskich, Borońskich, borowiczkowskich, Borowińskich, borowskich, Borowskich, Borskich, Bortnowskich, borujskich, Borusińskich, Boruszewskich, Borychowskich, borysławskich, Borysowskich, borzechowskich, Borzestowskich, borzęcińskich, borzykowskich, Borzymowskich, borzymskich, Borzyszkowskich, borzytuchomskich, bosforskich, boskich, bosmańskich, bostońskich, botswańskich, Botticellowskich, botticellowskich, Bowskich, boyowskich, Boyowskich, Boznańskich, Bozowskich, Bożeńskich, Brachmańskich, Brahmsowskich, brahmsowskich, brajlowskich, brakarskich, bralińskich, bramańskich, bramińskich, bramkarskich, brandenburskich, braniewskich, Brańskich, brańskich, brasiliańskich, brasilijskich, braszowskich, braterskich, Bratkowskich, Bratoszewskich, bratysławskich, brazylijskich, brazzawilskich, Brągoszewskich, brdziańskich, Brechtowskich, brechtowskich, bremeńskich, breneńskich, brenneńskich, brenniańskich, bresciańskich, bretońskich, breughlowskich, Breughlowskich, Brewczyńskich, Brewińskich, breżniewowskich, briańskich, bristolskich, brneńskich, broadwayowskich, brochowskich, broczańskich, Brodawskich, Brodowskich, Brodskich, Brodzińskich, brokerskich, Bromirskich, Bromskich, Broniewskich, Bronikowskich, Broniszewskich, Bronowskich, Brońskich, Browarskich, Brożyńskich, bródnowskich, bródzieńskich, Bruczkowskich, Brudzewskich, Brudzińskich, Brudzyńskich, brueglowskich, Brueglowskich, brugijskich, brukarskich, brukselskich, Brulińskich, brunejskich, Bruskich, bruskich, Bruszewskich, brwinowskich, brygadierskich, brygadzistowskich, Brykalskich, Brykczyńskich, Brylewskich, Brylińskich, Brylowskich, Brylskich, Bryniarskich, Bryńskich, brytyjskich, brzeskich, Brzeskich, brzeskokujawskich, brzeszczańskich, Brzeszczyńskich, brzezieńskich, Brzezińskich, brzezińskich, Brzezowskich, brzeżańskich, Brzęczkowskich, Brzoskowskich, Brzostowskich, Brzozowskich, brzozowskich, Brzóskich, brzuskich, Brzuskich, Brzyskich, Buchalskich, buchalterskich, bucharskich, Buchowskich, Buczkowskich, Buczyńskich, budapesztańskich, budapeszteńskich, buddyjskich, budionnowskich, Budkowskich, Budnikowskich, Budrowskich, budrskich, budryńskich, Budzianowskich, Budzinowskich, Budzińskich, Budziszewskich, budziszyńskich, budzowskich, Budzowskich, Budzyńskich, budzyńskich, bufońskich, Bugajewskich, Bugajskich, Bugalskich, Bujakowskich, Bujalskich, Bujanowskich, Bujarskich, Bujnowskich, Bukalskich, bukaresztańskich, bukareszteńskich, bukieciarskich, bukmacherskich, bukowiańskich, bukowieńskich, bukowińskich, Bukowskich, bukowskich, Buksińskich, Bulińskich, bulkowskich, Bulskich, bułgarskich, bułkowskich, Bunikowskich, bunsenowskich, Buraczewskich, Buraczyńskich, Burakowskich, burbońskich, Burczyńskich, Burdzińskich, burgaskich, burgrabiowskich, burgrabskich, burkińskich, Burlikowskich, burmistrzowskich, buroniebieskich, burskich, Burskich, burszowskich, bursztyniarskich, burundyjskich, buruszaskich, burzenińskich, burzycielskich, Burzyńskich, burżujskich, buskich, Buszewskich, buszmańskich, buszmeńskich, Butowskich, buwowskich, bużańskich, bużumburskich, bychawskich, Bychowskich, Byczewskich, Byczkowskich, byczyńskich, Byczyńskich, bydgoskich, Bykowskich, Bylińskich, Byronowskich, byronowskich, Byrskich, Byszewskich, Bytniewskich, bytomskich, Bytomskich, bytowskich, bytyńskich, bzieńskich, Bzowskich, bzurskich, bzurzańskich, Cabanowskich, Cackowskich, Calińskich, canberskich, canneńskich, carskich, Caryńskich, Cebulskich, cechsztyńskich, cedetowskich, cedrskich, cedyńskich, Cegielskich, ceglarskich, Ceglarskich, Ceglińskich, Cegłowskich, cegłowskich, cejlońskich, Cejrowskich, cekcyńskich, ceklarskich, cekowskich, Celejewskich, celestynowskich, celestyńskich, Celińskich
abadańskich abakańskich abchaskich abewilskich abidżańskich abisyńskich aborygeńskich Abramowskich abramowskich Abramskich abruzyjskich abudżańskich abudżyjskich abuzabijskich abwilskich achajskich Adamczewskich Adamkowskich Adamowskich adamowskich adampolskich Adamskich adańskich adaptatorskich Adaszewskich adeemowskich adeńskich adiustatorskich administratorskich admiralskich adonijskich adrianopolskich adryjskich aduańskich adygejskich adygijskich adżantyjskich adżarskich adżmańskich adżmerskich aelowskich afganistańskich afgańskich afroamerykańskich afrokubańskich afrykanerskich afrykańskich Agacinskich agadirskich agańskich agenciarskich agitatorskich agryjskich Ajewskich ajguńskich ajmarskich ajnoskich akadyjskich akermańskich akowskich akryjskich aktorskich akuszerskich akwilejskich akwitańskich akwizgrańskich akwizytorskich alabamskich alaskańskich alaskich alaskijskich albańskich Alberskich albertyńskich albigeńskich albinoskich Albinowskich Albińskich albiońskich alcejskich aleksandrowskich aleksandryjskich alemańskich algierskich algonkińskich alkajskich allenowskich Allenowskich almerskich alofijskich alowskich alpejskich alpijskich alwernijskich ałtajskich amatorskich amazońskich ambasadorskich ambicjonerskich ambrozjańskich ambrozyjskich amerykańskich amharskich ammańskich amritsarskich amsterdamskich amurskich anabarskich anadyrskich anarchistowskich anatolijskich andaluzyjskich andamańskich andegaweńskich Andersenowskich andersenowskich andorskich andrusowskich andruszowskich andrychowskich Andrzejewskich Andrzejowskich andyjskich anegdociarskich angielskich anglikańskich angloamerykańskich angloarabskich anglofilskich anglosaskich angolijskich angolskich angorskich Angowskich anguilskich anielskich anińskich Aniszewskich ankarskich ankońskich Ankowskich annamskich annińskich annopolańskich annopolskich antananarywskich antiguańskich antiocheńskich antiochijskich Antoniewskich Antoszewskich antwerpijskich antwerpskich antyafrykańskich antyamerykańskich antyariańskich antyaustralijskich antybaskijskich antybohaterskich antybramińskich antycarskich antychłopskich antydworskich antyeuropejskich antyfaszystowskich antyfrancuskich antygejowskich antygitowskich antyhebrajskich antyhiszpańskich antyhitlerowskich antyholenderskich antyizraelskich antykrólewskich antykwarskich antylibańskich antylskich antymarksistowskich antymieszczańskich antynatowskich antynazistowskich antyolimpijskich antypapieskich antypeerelowskich antypolskich antyrasistowskich antyrepublikańskich antyrosyjskich antytrenerskich antytrynitarskich antywęgierskich antyżydowskich Anuszewskich aońskich aparatczykowskich apaszowskich apenińskich apijskich Apolinarskich apolińskich apollińskich apostolskich appalaskich aptekarskich apulijskich apulskich arabskich aragońskich arakańskich aralskich aramejskich aranjueskich Aranowskich araukańskich archaizatorskich archangielskich archanielskich archijerejskich Archimedesowskich archimedesowskich archiprezbiterskich archirejskich Archutowskich Arciszewskich arcykapłańskich arcymistrzowskich Arczewskich Arczyńskich Ardanowskich ardeńskich Arendarskich argentyńskich ariańskich arizońskich arkadyjskich arkansaskich Arkuszewskich arlekińskich armatorskich armeńskich aromuńskich artezyjskich arturiańskich artyleryjskich artystowskich arubańskich arubijskich aryjskich arystotelesowskich Arystotelesowskich asamskich asesorskich asfalciarskich asklepiadejskich asmarskich astańskich astrachańskich asturyjskich asuańskich asunciońskich asymilatorskich asyryjskich asyskich aszelskich aszkenazyjskich atamańskich atanazjańskich atapaskańskich atapaskijskich ateńskich ateuszowskich Auderskich audiofilskich audytorskich auerowskich augsburskich augustiańskich Augustowskich augustowskich Augustyńskich australijskich austrofilskich austronezyjskich autochtońskich autoreklamiarskich autorskich autsajderskich avaruańskich awarskich awentyńskich awestyjskich awiniońskich awuesowskich azerbejdżańskich azerskich azorskich azowskich azylskich Babczyńskich babiakowskich Babiańskich babilońskich babimojskich babińskich Babińskich babiogórskich baborowskich baboszewskich Babskich babskich Babuchowskich Bachalskich Bachorskich Bachowskich bachowskich bachtarańskich bachtinowskich Bachtinowskich baciarskich Bacławskich bacowskich Baczewskich Baczkowskich Baczyńskich badeńskich Badowskich badylarskich Badzińskich Bagieńskich Bagińskich Bagniewskich Bagrowskich bahamskich bahrajńskich bahrańskich bajerowskich Bajerskich bajkalskich bajkonurskich Bajkowskich bajońskich Bajorskich Bajronowskich bajronowskich bajrońskich bakalarskich Bakalarskich bakałarzewskich bakijskich bakińskich bakońskich Bakowskich baktryjskich balatońskich balbierskich Balcerowskich Balcerskich balearskich baletmistrzowskich Balewskich balijskich Balińskich Baliszewskich baloniarskich baltimorskich balwierskich balzakowskich Balzakowskich bałaganiarskich Bałazińskich bałchaskich bałdrzychowskich bałkańskich bałtosłowiańskich bałtowskich bałwańskich bamakijskich bamberskich Banachowskich Banasińskich Banaszewskich Banaszyńskich Bandarzewskich banderowskich bandoskich Bandrowskich banduńskich Bandurskich bandżulskich bangalurskich bangijskich bangkokijskich bangladeskich banglijskich bankierskich bantamskich bantuskich bańskich barabińskich baraniogórskich baranowskich Baranowskich Barańskich barbadoskich barbarzyńskich barbierskich barcelońskich barciańskich Barcikowskich Barcińskich barcińskich barczewskich Barczewskich Barczykowskich Barczyńskich Bardijewskich Bardskich Bardzińskich Barełkowskich Bargielskich Bargiełowskich bargłowskich barmańskich baronowskich barskich Barskich Barszczewskich Barszczowskich Bartelskich bartkowskich Bartkowskich Bartmińskich Bartnikowskich bartokowskich Bartokowskich Bartosińskich Bartoszewskich barwiarskich barwierskich Barwińskich Barylskich Baryskich Barzowskich Basińskich baskijskich basryjskich bastylskich Baszczyńskich baszkirskich baszowskich Baszyńskich batiarskich batikarskich Batkowskich batorskich Batorskich Batowskich batumskich bauerskich bawarskich bawełniarskich Bawolskich Baworowskich bayerowskich bazylejskich bazyliańskich Bączkowskich Bączyńskich bądkowskich Bąkowskich bąkowskich beatlesowskich beatnikowskich bebewuerowskich bechowskich bedleńskich bednarskich Bednarskich beduińskich beenowskich beethovenowskich Beethovenowskich behapowskich bejowskich bejsceńskich Beksińskich belferskich belgijskich belizeńskich belmopańskich beludżyjskich beludżystańskich belwederskich bełchatowskich bełdańskich bełskich Bełtowskich Bemowskich Bendkowskich benedyktyńskich
benefaktorskich bengalskich benińskich Beniowskich Benkowskich Bentkowskich berberskich berberyjskich Berdychowskich berdyczowskich bereskich bereskokartuskich Bereszyńskich Berezowskich berezyńskich bergsonowskich Berkowskich Berlińskich berlińskich Bernadowskich bernardyńskich berneńskich Berskich besarabskich besemerowskich besserwisserskich bestialskich Beszczyńskich betlejemskich Betlejewskich betoniarskich bezkonduktorskich bezłuskich bezpańskich beztroskich Bęczkowskich będkowskich Będkowskich będomińskich będzińskich Bętkowskich bhutańskich biafrańskich bialskich bialskopodlaskich białaczowskich Białczyńskich Białkowskich białoborskich białobrzeskich Białobrzeskich Białobrzewskich białogwardyjskich białomorskich białopolskich białoruskich Białoskórskich Białoszewskich białośliwskich białowieskich bibliofilskich bibliotekarskich Biczewskich Bidzińskich biebrzańskich biedermeierowskich Biedrzyńskich Biegalskich Bieganowskich Biegańskich bielańskich Bielańskich bielarskich Bielaszewskich bielawskich Bielawskich bielińskich Bielińskich bieliźniarskich bielskich Bielskich Bieniewskich Bieńkowskich bierawskich Bieriezowskich Bierońskich Bieruńskich bieruńskich bierutowskich biesiekierskich bieżanowskich bieżuńskich biharskich bihorskich bikiniarskich Bilczewskich Bilewskich Bilińskich Bilskich biłgorajskich binarowskich Binkowskich Bińkowskich birczańskich birmańskich birminghamskich birobidżańskich birofilskich biskajskich Biskich biskupińskich Biskupskich bissauskich bisurmańskich biszkekańskich bitelsowskich bitlesowskich bitnikowskich bityńskich bizantyjskich bizantyńskich biznesmeńskich blacharskich blachowniańskich Blachowskich bladoniebieskich Bladowskich blagierskich blankistowskich bledzewskich Blicharskich Blinowskich bliskich blizanowskich Blizińskich bliźnieńskich bliżyńskich Błaszczykowskich Błaszczyńskich Błaszkowskich błaszkowskich błazeńskich Błażejewskich Błażejowskich błażowskich Błeszczyńskich Błeszyńskich błędowskich Błędowskich błońskich Błońskich Bobińskich Bobkowskich Bobowskich bobowskich Bobrowskich bobrowskich bobrujskich bobrzańskich Bobrzyńskich bocheńskich Bocheńskich Bochińskich bochumskich Bochyńskich Bocianowskich Boczkowskich boczowskich Boćkowskich boćkowskich Bodaszewskich bodeńskich bodzanowskich bodzechowskich bodzentyńskich bodzęcińskich Bodzianowskich Bogalskich bogatyńskich Bogdanowskich Bogdańskich bogociańskich bogoryjskich bogotańskich boguchwalskich Boguskich Bogusławskich Boguszewskich boguszowskich bohaterskich Boińskich bojadelskich Bojakowskich Bojanowskich bojanowskich Bojarskich bojarskich bojkowskich bojówkarskich bokserskich Bolanowskich bolesławskich Bolesławskich Bolewskich bolimowskich boliwijskich bolkowskich bolońskich boltimorskich boltońskich bombajskich bombardierskich Bonapartowskich bonapartowskich Bonarskich Bonaszewskich bonifraterskich Bonikowskich Bonińskich Bonisławskich bońskich bookcrosserskich bookmacherskich Boratyńskich Borawskich bordoskich Borkowskich bornajskich bornaskich borneańskich bornholmskich Borońskich borowiczkowskich Borowińskich borowskich Borowskich Borskich Bortnowskich borujskich Borusińskich Boruszewskich Borychowskich borysławskich Borysowskich borzechowskich Borzestowskich borzęcińskich borzykowskich Borzymowskich borzymskich Borzyszkowskich borzytuchomskich bosforskich boskich bosmańskich bostońskich botswańskich Botticellowskich botticellowskich Bowskich boyowskich Boyowskich Boznańskich Bozowskich Bożeńskich Brachmańskich Brahmsowskich brahmsowskich brajlowskich brakarskich bralińskich bramańskich bramińskich bramkarskich brandenburskich braniewskich Brańskich brańskich brasiliańskich brasilijskich braszowskich braterskich Bratkowskich Bratoszewskich bratysławskich brazylijskich brazzawilskich Brągoszewskich brdziańskich Brechtowskich brechtowskich bremeńskich breneńskich brenneńskich brenniańskich bresciańskich bretońskich breughlowskich Breughlowskich Brewczyńskich Brewińskich breżniewowskich briańskich bristolskich brneńskich broadwayowskich brochowskich broczańskich Brodawskich Brodowskich Brodskich Brodzińskich brokerskich Bromirskich Bromskich Broniewskich Bronikowskich Broniszewskich Bronowskich Brońskich Browarskich Brożyńskich bródnowskich bródzieńskich Bruczkowskich Brudzewskich Brudzińskich Brudzyńskich brueglowskich Brueglowskich brugijskich brukarskich brukselskich Brulińskich brunejskich Bruskich bruskich Bruszewskich brwinowskich brygadierskich brygadzistowskich Brykalskich Brykczyńskich Brylewskich Brylińskich Brylowskich Brylskich Bryniarskich Bryńskich brytyjskich brzeskich Brzeskich brzeskokujawskich brzeszczańskich Brzeszczyńskich brzezieńskich Brzezińskich brzezińskich Brzezowskich brzeżańskich Brzęczkowskich Brzoskowskich Brzostowskich Brzozowskich brzozowskich Brzóskich brzuskich Brzuskich Brzyskich Buchalskich buchalterskich bucharskich Buchowskich Buczkowskich Buczyńskich budapesztańskich budapeszteńskich buddyjskich budionnowskich Budkowskich Budnikowskich Budrowskich budrskich budryńskich Budzianowskich Budzinowskich Budzińskich Budziszewskich budziszyńskich budzowskich Budzowskich Budzyńskich budzyńskich bufońskich Bugajewskich Bugajskich Bugalskich Bujakowskich Bujalskich Bujanowskich Bujarskich Bujnowskich Bukalskich bukaresztańskich bukareszteńskich bukieciarskich bukmacherskich bukowiańskich bukowieńskich bukowińskich Bukowskich bukowskich Buksińskich Bulińskich bulkowskich Bulskich bułgarskich bułkowskich Bunikowskich bunsenowskich Buraczewskich Buraczyńskich Burakowskich burbońskich Burczyńskich Burdzińskich burgaskich burgrabiowskich burgrabskich burkińskich Burlikowskich burmistrzowskich buroniebieskich burskich Burskich burszowskich bursztyniarskich burundyjskich buruszaskich burzenińskich burzycielskich Burzyńskich burżujskich buskich Buszewskich buszmańskich buszmeńskich Butowskich buwowskich bużańskich bużumburskich bychawskich Bychowskich Byczewskich Byczkowskich byczyńskich Byczyńskich bydgoskich Bykowskich Bylińskich Byronowskich byronowskich Byrskich Byszewskich Bytniewskich bytomskich Bytomskich bytowskich bytyńskich bzieńskich Bzowskich bzurskich bzurzańskich Cabanowskich Cackowskich Calińskich canberskich canneńskich carskich Caryńskich Cebulskich cechsztyńskich cedetowskich cedrskich cedyńskich Cegielskich ceglarskich Ceglarskich Ceglińskich Cegłowskich cegłowskich cejlońskich Cejrowskich cekcyńskich ceklarskich cekowskich Celejewskich celestynowskich celestyńskich Celińskich
abadańskich, abakańskich, abchaskich, abewilskich, abidżańskich, abisyńskich, aborygeńskich, Abramowskich, abramowskich, Abramskich, abruzyjskich, abudżańskich, abudżyjskich, abuzabijskich, abwilskich, achajskich, Adamczewskich, Adamkowskich, Adamowskich, adamowskich, adampolskich, Adamskich, adańskich, adaptatorskich, Adaszewskich, adeemowskich, adeńskich, adiustatorskich, administratorskich, admiralskich, adonijskich, adrianopolskich, adryjskich, aduańskich, adygejskich, adygijskich, adżantyjskich, adżarskich, adżmańskich, adżmerskich, aelowskich, afganistańskich, afgańskich, afroamerykańskich, afrokubańskich, afrykanerskich, afrykańskich, Agacinskich, agadirskich, agańskich, agenciarskich, agitatorskich, agryjskich, Ajewskich, ajguńskich, ajmarskich, ajnoskich, akadyjskich, akermańskich, akowskich, akryjskich, aktorskich, akuszerskich, akwilejskich, akwitańskich, akwizgrańskich, akwizytorskich, alabamskich, alaskańskich, alaskich, alaskijskich, albańskich, Alberskich, albertyńskich, albigeńskich, albinoskich, Albinowskich, Albińskich, albiońskich, alcejskich, aleksandrowskich, aleksandryjskich, alemańskich, algierskich, algonkińskich, alkajskich, allenowskich, Allenowskich, almerskich, alofijskich, alowskich, alpejskich, alpijskich, alwernijskich, ałtajskich, amatorskich, amazońskich, ambasadorskich, ambicjonerskich, ambrozjańskich, ambrozyjskich, amerykańskich, amharskich, ammańskich, amritsarskich, amsterdamskich, amurskich, anabarskich, anadyrskich, anarchistowskich, anatolijskich, andaluzyjskich, andamańskich, andegaweńskich, Andersenowskich, andersenowskich, andorskich, andrusowskich, andruszowskich, andrychowskich, Andrzejewskich, Andrzejowskich, andyjskich, anegdociarskich, angielskich, anglikańskich, angloamerykańskich, angloarabskich, anglofilskich, anglosaskich, angolijskich, angolskich, angorskich, Angowskich, anguilskich, anielskich, anińskich, Aniszewskich, ankarskich, ankońskich, Ankowskich, annamskich, annińskich, annopolańskich, annopolskich, antananarywskich, antiguańskich, antiocheńskich, antiochijskich, Antoniewskich, Antoszewskich, antwerpijskich, antwerpskich, antyafrykańskich, antyamerykańskich, antyariańskich, antyaustralijskich, antybaskijskich, antybohaterskich, antybramińskich, antycarskich, antychłopskich, antydworskich, antyeuropejskich, antyfaszystowskich, antyfrancuskich, antygejowskich, antygitowskich, antyhebrajskich, antyhiszpańskich, antyhitlerowskich, antyholenderskich, antyizraelskich, antykrólewskich, antykwarskich, antylibańskich, antylskich, antymarksistowskich, antymieszczańskich, antynatowskich, antynazistowskich, antyolimpijskich, antypapieskich, antypeerelowskich, antypolskich, antyrasistowskich, antyrepublikańskich, antyrosyjskich, antytrenerskich, antytrynitarskich, antywęgierskich, antyżydowskich, Anuszewskich, aońskich, aparatczykowskich, apaszowskich, apenińskich, apijskich, Apolinarskich, apolińskich, apollińskich, apostolskich, appalaskich, aptekarskich, apulijskich, apulskich, arabskich, aragońskich, arakańskich, aralskich, aramejskich, aranjueskich, Aranowskich, araukańskich, archaizatorskich, archangielskich, archanielskich, archijerejskich, Archimedesowskich, archimedesowskich, archiprezbiterskich, archirejskich, Archutowskich, Arciszewskich, arcykapłańskich, arcymistrzowskich, Arczewskich, Arczyńskich, Ardanowskich, ardeńskich, Arendarskich, argentyńskich, ariańskich, arizońskich, arkadyjskich, arkansaskich, Arkuszewskich, arlekińskich, armatorskich, armeńskich, aromuńskich, artezyjskich, arturiańskich, artyleryjskich, artystowskich, arubańskich, arubijskich, aryjskich, arystotelesowskich, Arystotelesowskich, asamskich, asesorskich, asfalciarskich, asklepiadejskich, asmarskich, astańskich, astrachańskich, asturyjskich, asuańskich, asunciońskich, asymilatorskich, asyryjskich, asyskich, aszelskich, aszkenazyjskich, atamańskich, atanazjańskich, atapaskańskich, atapaskijskich, ateńskich, ateuszowskich, Auderskich, audiofilskich, audytorskich, auerowskich, augsburskich, augustiańskich, Augustowskich, augustowskich, Augustyńskich, australijskich, austrofilskich, austronezyjskich, autochtońskich, autoreklamiarskich, autorskich, autsajderskich, avaruańskich, awarskich, awentyńskich, awestyjskich, awiniońskich, awuesowskich, azerbejdżańskich, azerskich, azorskich, azowskich, azylskich, Babczyńskich, babiakowskich, Babiańskich, babilońskich, babimojskich, babińskich, Babińskich, babiogórskich, baborowskich, baboszewskich, Babskich, babskich, Babuchowskich, Bachalskich, Bachorskich, Bachowskich, bachowskich, bachtarańskich, bachtinowskich, Bachtinowskich, baciarskich, Bacławskich, bacowskich, Baczewskich, Baczkowskich, Baczyńskich, badeńskich, Badowskich, badylarskich, Badzińskich, Bagieńskich, Bagińskich, Bagniewskich, Bagrowskich, bahamskich, bahrajńskich, bahrańskich, bajerowskich, Bajerskich, bajkalskich, bajkonurskich, Bajkowskich, bajońskich, Bajorskich, Bajronowskich, bajronowskich, bajrońskich, bakalarskich, Bakalarskich, bakałarzewskich, bakijskich, bakińskich, bakońskich, Bakowskich, baktryjskich, balatońskich, balbierskich, Balcerowskich, Balcerskich, balearskich, baletmistrzowskich, Balewskich, balijskich, Balińskich, Baliszewskich, baloniarskich, baltimorskich, balwierskich, balzakowskich, Balzakowskich, bałaganiarskich, Bałazińskich, bałchaskich, bałdrzychowskich, bałkańskich, bałtosłowiańskich, bałtowskich, bałwańskich, bamakijskich, bamberskich, Banachowskich, Banasińskich, Banaszewskich, Banaszyńskich, Bandarzewskich, banderowskich, bandoskich, Bandrowskich, banduńskich, Bandurskich, bandżulskich, bangalurskich, bangijskich, bangkokijskich, bangladeskich, banglijskich, bankierskich, bantamskich, bantuskich, bańskich, barabińskich, baraniogórskich, baranowskich, Baranowskich, Barańskich, barbadoskich, barbarzyńskich, barbierskich, barcelońskich, barciańskich, Barcikowskich, Barcińskich, barcińskich, barczewskich, Barczewskich, Barczykowskich, Barczyńskich, Bardijewskich, Bardskich, Bardzińskich, Barełkowskich, Bargielskich, Bargiełowskich, bargłowskich, barmańskich, baronowskich, barskich, Barskich, Barszczewskich, Barszczowskich, Bartelskich, bartkowskich, Bartkowskich, Bartmińskich, Bartnikowskich, bartokowskich, Bartokowskich, Bartosińskich, Bartoszewskich, barwiarskich, barwierskich, Barwińskich, Barylskich, Baryskich, Barzowskich, Basińskich, baskijskich, basryjskich, bastylskich, Baszczyńskich, baszkirskich, baszowskich, Baszyńskich, batiarskich, batikarskich, Batkowskich, batorskich, Batorskich, Batowskich, batumskich, bauerskich, bawarskich, bawełniarskich, Bawolskich, Baworowskich, bayerowskich, bazylejskich, bazyliańskich, Bączkowskich, Bączyńskich, bądkowskich, Bąkowskich, bąkowskich, beatlesowskich, beatnikowskich, bebewuerowskich, bechowskich, bedleńskich, bednarskich, Bednarskich, beduińskich, beenowskich, beethovenowskich, Beethovenowskich, behapowskich, bejowskich, bejsceńskich, Beksińskich, belferskich, belgijskich, belizeńskich, belmopańskich, beludżyjskich, beludżystańskich, belwederskich, bełchatowskich, bełdańskich, bełskich, Bełtowskich, Bemowskich, Bendkowskich, benedyktyńskich, benefaktorskich, bengalskich, benińskich, Beniowskich, Benkowskich, Bentkowskich, berberskich, berberyjskich, Berdychowskich, berdyczowskich, bereskich, bereskokartuskich, Bereszyńskich, Berezowskich, berezyńskich, bergsonowskich, Berkowskich, Berlińskich, berlińskich, Bernadowskich, bernardyńskich, berneńskich, Berskich, besarabskich, besemerowskich, besserwisserskich, bestialskich, Beszczyńskich, betlejemskich, Betlejewskich, betoniarskich, bezkonduktorskich, bezłuskich, bezpańskich, beztroskich, Bęczkowskich, będkowskich, Będkowskich, będomińskich, będzińskich, Bętkowskich, bhutańskich, biafrańskich, bialskich, bialskopodlaskich, białaczowskich, Białczyńskich, Białkowskich, białoborskich, białobrzeskich, Białobrzeskich, Białobrzewskich, białogwardyjskich, białomorskich, białopolskich, białoruskich, Białoskórskich, Białoszewskich, białośliwskich, białowieskich, bibliofilskich, bibliotekarskich, Biczewskich, Bidzińskich, biebrzańskich, biedermeierowskich, Biedrzyńskich, Biegalskich, Bieganowskich, Biegańskich, bielańskich, Bielańskich, bielarskich, Bielaszewskich, bielawskich, Bielawskich, bielińskich, Bielińskich, bieliźniarskich, bielskich, Bielskich, Bieniewskich, Bieńkowskich, bierawskich, Bieriezowskich, Bierońskich, Bieruńskich, bieruńskich, bierutowskich, biesiekierskich, bieżanowskich, bieżuńskich, biharskich, bihorskich, bikiniarskich, Bilczewskich, Bilewskich, Bilińskich, Bilskich, biłgorajskich, binarowskich, Binkowskich, Bińkowskich, birczańskich, birmańskich, birminghamskich, birobidżańskich, birofilskich, biskajskich, Biskich, biskupińskich, Biskupskich, bissauskich, bisurmańskich, biszkekańskich, bitelsowskich, bitlesowskich, bitnikowskich, bityńskich, bizantyjskich, bizantyńskich, biznesmeńskich, blacharskich, blachowniańskich, Blachowskich, bladoniebieskich, Bladowskich, blagierskich, blankistowskich, bledzewskich, Blicharskich, Blinowskich, bliskich, blizanowskich, Blizińskich, bliźnieńskich, bliżyńskich, Błaszczykowskich, Błaszczyńskich, Błaszkowskich, błaszkowskich, błazeńskich, Błażejewskich, Błażejowskich, błażowskich, Błeszczyńskich, Błeszyńskich, błędowskich, Błędowskich, błońskich, Błońskich, Bobińskich, Bobkowskich, Bobowskich, bobowskich, Bobrowskich, bobrowskich, bobrujskich, bobrzańskich, Bobrzyńskich, bocheńskich, Bocheńskich, Bochińskich, bochumskich, Bochyńskich, Bocianowskich, Boczkowskich, boczowskich, Boćkowskich, boćkowskich, Bodaszewskich, bodeńskich, bodzanowskich, bodzechowskich, bodzentyńskich, bodzęcińskich, Bodzianowskich, Bogalskich, bogatyńskich, Bogdanowskich, Bogdańskich, bogociańskich, bogoryjskich, bogotańskich, boguchwalskich, Boguskich, Bogusławskich, Boguszewskich, boguszowskich, bohaterskich, Boińskich, bojadelskich, Bojakowskich, Bojanowskich, bojanowskich, Bojarskich, bojarskich, bojkowskich, bojówkarskich, bokserskich, Bolanowskich, bolesławskich, Bolesławskich, Bolewskich, bolimowskich, boliwijskich, bolkowskich, bolońskich, boltimorskich, boltońskich, bombajskich, bombardierskich, Bonapartowskich, bonapartowskich, Bonarskich, Bonaszewskich, bonifraterskich, Bonikowskich, Bonińskich, Bonisławskich, bońskich, bookcrosserskich, bookmacherskich, Boratyńskich, Borawskich, bordoskich, Borkowskich, bornajskich, bornaskich, borneańskich, bornholmskich, Borońskich, borowiczkowskich, Borowińskich, borowskich, Borowskich, Borskich, Bortnowskich, borujskich, Borusińskich, Boruszewskich, Borychowskich, borysławskich, Borysowskich, borzechowskich, Borzestowskich, borzęcińskich, borzykowskich, Borzymowskich, borzymskich, Borzyszkowskich, borzytuchomskich, bosforskich, boskich, bosmańskich, bostońskich, botswańskich, Botticellowskich, botticellowskich, Bowskich, boyowskich, Boyowskich, Boznańskich, Bozowskich, Bożeńskich, Brachmańskich, Brahmsowskich, brahmsowskich, brajlowskich, brakarskich, bralińskich, bramańskich, bramińskich, bramkarskich, brandenburskich, braniewskich, Brańskich, brańskich, brasiliańskich, brasilijskich, braszowskich, braterskich, Bratkowskich, Bratoszewskich, bratysławskich, brazylijskich, brazzawilskich, Brągoszewskich, brdziańskich, Brechtowskich, brechtowskich, bremeńskich, breneńskich, brenneńskich, brenniańskich, bresciańskich, bretońskich, breughlowskich, Breughlowskich, Brewczyńskich, Brewińskich, breżniewowskich, briańskich, bristolskich, brneńskich, broadwayowskich, brochowskich, broczańskich, Brodawskich, Brodowskich, Brodskich, Brodzińskich, brokerskich, Bromirskich, Bromskich, Broniewskich, Bronikowskich, Broniszewskich, Bronowskich, Brońskich, Browarskich, Brożyńskich, bródnowskich, bródzieńskich, Bruczkowskich, Brudzewskich, Brudzińskich, Brudzyńskich, brueglowskich, Brueglowskich, brugijskich, brukarskich, brukselskich, Brulińskich, brunejskich, Bruskich, bruskich, Bruszewskich, brwinowskich, brygadierskich, brygadzistowskich, Brykalskich, Brykczyńskich, Brylewskich, Brylińskich, Brylowskich, Brylskich, Bryniarskich, Bryńskich, brytyjskich, brzeskich, Brzeskich, brzeskokujawskich, brzeszczańskich, Brzeszczyńskich, brzezieńskich, Brzezińskich, brzezińskich, Brzezowskich, brzeżańskich, Brzęczkowskich, Brzoskowskich, Brzostowskich, Brzozowskich, brzozowskich, Brzóskich, brzuskich, Brzuskich, Brzyskich, Buchalskich, buchalterskich, bucharskich, Buchowskich, Buczkowskich, Buczyńskich, budapesztańskich, budapeszteńskich, buddyjskich, budionnowskich, Budkowskich, Budnikowskich, Budrowskich, budrskich, budryńskich, Budzianowskich, Budzinowskich, Budzińskich, Budziszewskich, budziszyńskich, budzowskich, Budzowskich, Budzyńskich, budzyńskich, bufońskich, Bugajewskich, Bugajskich, Bugalskich, Bujakowskich, Bujalskich, Bujanowskich, Bujarskich, Bujnowskich, Bukalskich, bukaresztańskich, bukareszteńskich, bukieciarskich, bukmacherskich, bukowiańskich, bukowieńskich, bukowińskich, Bukowskich, bukowskich, Buksińskich, Bulińskich, bulkowskich, Bulskich, bułgarskich, bułkowskich, Bunikowskich, bunsenowskich, Buraczewskich, Buraczyńskich, Burakowskich, burbońskich, Burczyńskich, Burdzińskich, burgaskich, burgrabiowskich, burgrabskich, burkińskich, Burlikowskich, burmistrzowskich, buroniebieskich, burskich, Burskich, burszowskich, bursztyniarskich, burundyjskich, buruszaskich, burzenińskich, burzycielskich, Burzyńskich, burżujskich, buskich, Buszewskich, buszmańskich, buszmeńskich, Butowskich, buwowskich, bużańskich, bużumburskich, bychawskich, Bychowskich, Byczewskich, Byczkowskich, byczyńskich, Byczyńskich, bydgoskich, Bykowskich, Bylińskich, Byronowskich, byronowskich, Byrskich, Byszewskich, Bytniewskich, bytomskich, Bytomskich, bytowskich, bytyńskich, bzieńskich, Bzowskich, bzurskich, bzurzańskich, Cabanowskich, Cackowskich, Calińskich, canberskich, canneńskich, carskich, Caryńskich, Cebulskich, cechsztyńskich, cedetowskich, cedrskich, cedyńskich, Cegielskich, ceglarskich, Ceglarskich, Ceglińskich, Cegłowskich, cegłowskich, cejlońskich, Cejrowskich, cekcyńskich, ceklarskich, cekowskich, Celejewskich, celestynowskich, celestyńskich, Celińskich


text:
Brasilia
Brasilia (serbsce tež Brazilija[1], portugalsce Brasília) je stolica Brazilskeje. Ma tři a poł miliona wobydlerjow a potajkim je štwórte najwjetše město Brazilskeje (wjetše su São Paulo, Rio de Janeiro a Salvador da Bahia).
Nadeńdźe so porno druhim metropolam w nutřkownym kraju a bu hakle w druhej połojcy 20. lětstotka jako planowane město natwarjena, hłownje pod nawodom architekta Oscara Niemeyera. Wot 1987 słuša centrum planowaneje stolicy k swětowemu herbstwu UNESCO.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Serbski institut: Datowa banka geografiskich eksonymow na serbski-institut.de


text:
Bytōm: ôżartŏ ōma za kerownicōm
Bez 0,6 prōmila alkoholu w ôrganiźmie miała 76 lŏt starŏ kobiyta, kerŏ wczorej sprawiyła kolizyjõ drōgowõ w bytōmskich Szōmbierkach. Ôżartŏ kobiyta bez prawa jazdy dokludziyła do zderzyniŏ aut. Terŏz ô jeji losie uzdŏ gyricht. W hereszcie może przepyńdzić nawet 2 lata.
Wczorej po połedniu na krziżōwce ulic Ôrzegowskij z Grota-Roweckigo trfiōł sie wypadek. Szoferka renaulta strzasła sie z inkszym autym. Podszukowanie trzyźwości bytomianki wykŏzało bez 0,6 prōmila alkoholu w ôrganiźmie. Ôkrōm tego pokŏzało sie, iże kobiyta niy mŏ uprawniyń do kerowaniŏ wozidłami. Terŏz ô dalszym losie 76-latki uzdŏ prokuratōr. Grozi jij kŏra do 2 lŏt heresztu.
Zdrzōdło: KMP Bytōm


text:
Bjylsko-Bjoło
Bjylsko-Bjoło (śl-mjym.: Beltz-Beil, pol.: Bielsko-Biała, mjym.: Bielitz-Biala, czes.: Bílsko-Bělá) – mjasto na prawach krysu we połedniowyj Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, na Ślůnskim Pogůrzu, pod Małymi a Ślůnskimi Beskidami, nad rzykům Bjołům. Je stolicům bjylskigo krysu, Ojroregjůnu Beskidy, bjylsko-żywjeckij djecezyje rzimskokatolickigo kośćoła a ćeszyńskij djecezyje wańelickigo kośćoła i tyż guůwnym mjastym bjylskij aglomeracyje.
Bjylsko-Bjoło formalńy powstało 1 styczńa 1951 ze skuplowańo położůnego na Ćeszyńskim Ślůnsku Bjylska, uo kerym pjyrszo zmjanka je ze roku 1312 a małopolskij Bjołyj, kero była założůno na kůńcu XVI stolyćo. Uod 1975 do 1999 roku było stolicům bjylskigo wojewůdztwa.
Mjasto je gůwnym ferwaltungowym, indusztryjalnym, handlowym, usugowym, akadymickim a kulturalnym uostrzodkim regijůnu potoczńe mjanowanygo Podbeskidźe. Noleży do nojlepij gospodarczo rozwińyntych mjast we Polsce (bezroboće 5,8%), je tyż ważnym drůgowym i ajzynbanowym krojcungym.
Podůg danych ze 2010 r. we Bjylsku-Bjołyj mjyszko 175 183 ludźi (23. plac we Polsce). Wjyrch mjasta wynośi 124,51 km² (18. plac we Polsce).


text:
Dwa niywybuchy znŏleziōne we krysie lublinieckim
W czasie dwōch dni na terynie krysu lublinieckigo znŏdniynte były dwa niywybuchy. Ôsoby, co je znŏdły, pokŏzały świadōmość ryalnego zagrożyniŏ i wiedzã, jak trzeba postympować we takich sytuacyjach. Policyjōny upozorniajōm i apelujōm, coby tyj zorty przedmiotōw nigdy niy przenosić, tykać ani rozbrojać.
W czasie dwōch dni na terynie krysu znŏdniynto było dwa niywybuchy, co pochodzōm snŏdź z ôkresu II wojny światowyj. Piyrsze zgłoszynie dinst lublinieckij kōmyndy przijōn przed połedniym we strzodã. Chop w czasie roboty przi zegrodzyniu, znŏd niywybuch w blisko drōgi 789 na kōncku pōmiyndzy Kaletami a Sośnicōm. Wczorej po 15.00 z dinstym skōntaktowoł sie pracownik fyrmy, co poinformiyrowoł ô znŏdniyńciu niewybuchu w czasie robōt drōgowych sprŏwianych w Herbach przi drōdze nr 46. W ôbōch przipadkach, do mōmyntu przijazdu patrolu saperskigo, plac znŏdniyńciŏ patrōnōw zabezpieczali policyjōny. Dobrze widzieć inksze zachowanie ludzi ôd tego, co pokŏzały dwie bytōmianki we miniōnym tydniu.
Policyjōny spōminajōm jak przinŏleży zachować sie w przipadku ôdkryciŏ przedmiotu, co wyglōndŏ jak niywybuch. Pamiyntejmy, iże takigo znŏleziska niy można nigdy przenosić, tykać ani rozbrojać. Plac, kaj ôno je, dobrze je zabezpieczyć przed dostympym cudzych ludzi, a nojbarzij dzieci. Jeźli sōm na ôtwartych przestrzyństwach abo w lesie, trzeba tyn plac tak ôznaczyć, żeby żŏdyn tam niy weszoł, i żeby je szło łacno ôdnojść. Ô znŏlezisku trzeba jak nojwarcij uwiadōmić nojbliższõ jednotkã policyje. Funkcjōnariusze zabezpieczōm teryn i zawołajōm saperōw. Pamiyntejmy, iże barzo sroge patrōny mogōm mieć pole rażyniŏ nawet do pŏruset metrōw.
Zdrzōdło: KPP Lubliniec


text:
Maćeŕna rěč ma w sebi wulku móc. Kajki lud je, što wón mysli a za čim žedźi, što přežiwi a ćeŕpi, što jemu wjeselo cini to a hišće wjacy ćeče do rěče a žórli zasy z njeje. Wona naćišći ludej jeho kharakter, wašnja a nałožki. Hdźež je so Serbam z namocu maćeŕna rěč brała, tam su so rozpušćiłe narodne zwjazki mjez ludom, tajcy su so po času skhilili k cuzemu, doniž njejsu cyle do njeho přešli. A tak smy zhubili serbske splahi a ludy a jenož horstka zwostachmy we Łužicomaj, kupa wosrjedź žołmjaceho morja Němcowstwa, kotrež chce nas póžrěć. Dźensa hišće pozhubjujemy Serbow po stach přez wotkhad do městow, přez zastojnistwa, towaŕstwa a žeńtwy. Přez to wotemrěja mnozy swojemu narodej a słowjanskemu swětej. Što sebi mjez nami Němc na swoju rěč być zda! Našu dźerži za špatnu. Nichtó njeprěje wažnosć nas wobdawaceje němskeje rěče. Čehodla njedyrbjeli ju jako druhu wobkhodnu do čista nawuknyć? Tola njesmě so k škodźe serbskeje wužiwać a trjebać.
Serbska rěč ma w našich ludowych šulach měć centralne stojnišćo. Zcyła započinaju wyšše šule přezahe z wuknjenjom cuzych rěči. Najprjedy ma so dźěćo w maćeŕnej rozwuceć. Pokazuju na tamne dźěći, z kotrymiž w cuzej rěči zcyła ničo zapoceć njemóžeš. Njeje tón čłowjek, tón lud wobžarowanja hódny, haj njezbožowny, kiž swoju maćeŕnu rěč, kotruž wšědnje trjeba, dospołnje njewobknježi? Tajka serbska rěč, kajkuž druhdy mjez Serbami słyšiš, je wonječesćenje maćeŕneje rěče. Hdyž serbske dźěćo w šuli runje telko njemóže kaž němske, zda so we wočomaj němskeho dohladowarja hłupiše być, njedźiwajcy toho, zo wone w swojej maćeŕšćinje wjele duchowneje maćizny wobknježi, kotruž pola němskeho podarmo pytaš. Je dha němska zdźěłanosć wjeŕšk wšeje mudrosće na swěće? Što ma so potom wo druhich Germanach, wo Romanach a Słowjanach dźeržeć? Štóž je sebi njeskaženu a njezranjenu mysl za duchowne derjeměće bližšeho, křesćansku sprawnosć a čuće za naturske a bóžske zasady wobkhował,tón dyrbi samo najmjeńšemu ludej joho njepřikrótšene prawo na maćeŕnu rěč připóznać. Wězo mamy tež winowatosće napřećo statej. Wón žada sebi jenajke duchowne wuwiwanje luda. Tola na woćehnjenju dźěći nima wón njeposrědne prawo. Te słuša staršim. Stat ma jenož tomu dopomhać, štož starši njemóža abo zanjechaja. Swójba ma swoje naturske prawo na maćeŕnu rěč. Teho nimaju stat, cyrkej a šula jej kazyć a brać. Stawy jedneho stata maju so mježi sobu lubować a česćować. Tola wjacy lubosće smědźa sebi domoródni jenajkeho pokhoda wopokazować. Kóždy čłowjek smě po křesćanskej wucbje swój narod najbóle lubować. Z tym pak so cuza rěč a narodnosć njezacpěwa, štož nam naši njepřećeljo rad potykuja. Lubosć k narodej je wola boža. Tohodla mamy jón ze wšěmi dowolenymi srědkami stajnje a wšudźe podpjerać a zakitować. Stóž potajkim ze słowom a skutkom swoju serbsku narodnosć zaprěwa, so maćeŕneje rěče hańbuje, ju wonječesći a potłóčuje, haj hišće druhich k tajkemu hrěšnemu činjenju wabi a tak wot wšěch přistojnych ludźi zacpětemu wotrodźenstwu polěkuje, je najhórši renegat, Judaš na swojim ludźe, je hanjeŕ Boha, kiž je jemu maćeŕnu rěč do erta zašćěpił. Tajcy tež žadnych materialnych woporow za swój lud a narod njepřinjesu, radšo brója zbytny pjenjez za swětne a hrěšne wjesela. Tajkemu je tež wšo jedne, hač je Němc, hač Serb, hač Rus abo Prus; je kosmopolit. Pod kwaklu dotalneho systema w Němskej su Serbja nimo měry narodnje škodowali, a naša maćeŕna rěč bě k prošeŕskej róli, haj k smjerći zasudźena a zatamana.
Wukhod maćeŕneje rěče je naturski, tajke je tež naše prawo na nju. Štóž chcył to prěć, tón by so čłowječej naturje spjećował. Nichtó njeje sebi ju sam dał. Za wšěch čłowjekow je wona jedne z najdróžšich kubłow, kotrež na zemi mamy. Maćeŕna rěč je rěč wutroby a mysle, w kotrejž cyłe duchowne žiwjenje ze swojimi myslemi a začućemi so zjewja. Wona je z wosobu tak něžnje zjednoćena, kaž ćěło z dušu. Štóž ju bjerje a niči, tón torha jednotliwcej kaž ludej častki z duše. Kóždy lud ma swjate prawo na swoju rěč, a byrnjež mjeńši był. A tele naturske prawo je pola wšěch ludow jenajke. Njech kóždy, pola kotrehož narodne čuće njeje hišće cyle pohłušene a podušene, sam rozsudźi, hač wón wupad na swoju maćeŕnu rěč jako hórku njeprawdu njezacuwa. "Móc dźe přez prawo!" Tak rejachu něhdy hakatistojo a wšoněmcy. A Bohu dźak, jich rohi njerostu wjacy hač do njebjes. K tomu słušeše kharakter: před nimi, před wyšnosćemi a predstajenymi swojeho serbskeho zmyslenja a narodneho přeswědčenja so njetajić. Z dobrym přikładom bechu a su nam naši wótčincojo. Hdyž budźa Serbja wšě swoje dźěło a skutki po tym posudźeć, hač su we wšim k lěpšemu a k wužitkej naroda, potom budźe s nimi tež lěpje.
Jurij Słodeńk, Serb. Słowo 1919.
zpět na obsah Další: Serbšćina


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Kaž nichtó druhi před nim, tež žadyn politikar, je bamž Jan Pawoł II. Serbow a serbsku rěč mjezynarodnje powyšił. Katolscy Serbja budu stajnje z dźakownosću a česću na jeho pontifikat wot nazymy 1978 do nalěća 2005 spominać, předležaca wobrazowa kniha staja jemu wopomnjeće. W knize wopisuje so žiwjenje a skutkowanje bamža Jana Pawoła II. (1920 –2005), podawaja so rozpominanja z jeho pjera a rozprawy serbskich putnikow. K tekstam přirjaduje so přez 80, znatych a mjenje znatych fotow, kiž wučinjeja wobrazowy raz knihi.


text:
Nerůn
Nerůn (Lucius Domitius Ahenobarbus, a po adopcyje bez Klaudjuša Tiberius Claudius Nero Caesar Drusus Germanicus) – ur. 15 grudńa 37 we Ancjům - um. 9 čerwca 68 we Řimje) – cysoř řimski we lotach 54 - 68, syn Gnyjuša Důmicjuša Ahynobarbusa a Agrypiny Muodšyj - půźńijšej žůny cysořa Klaudjuša.
Wychowanek Syneki Muodšygo, wbrew powšychńy panujůncyj uopińje (kero zawdźynčo wybitnymu historykowi Tacytowi) mjou wjelgo grajfka poetycko a aktorsko. Cysoř řimski uod 54 roku, kedy to jygo matka uotrůua swojygo chopa a přejyua wuadza. Nerůn uodsůnůu půźńij matka uod ajnflusu na wuadza, a we kůńcu, we 59 roku, zlećiu jeji zamordowańy. W 62 roku Nerůn hajtnůu śe s Poppeům, kero pjyrwy boua žůnům Rufrjusa Crispinusa, a nastympńy Uothůna - kamrata Nerůna. Poppea bůua kochankům Nerůna juž uod 58. Umřyua we 66 roku, odug Swetůńuša we wyńiku kopńjyńća zadanygo bez moužůnka, gdy bůua we ćůnžy.
We 64 roku shacowou śe Řim. Nerůn wykořistoú fakt, aže srogi plac mjasta śe zwolńiu a rozkozou wybudować uolbřimi pauac. Wywououo to podejřyńo, rozpowšychńane bez wrůge cysořowi strůnńictwa we synaće, jakoby to Nerůn rozkazou shajcować mjasto. Ńy je to prawdopodobńy prowda, gdyž wůwčas Řim hajcowou śe čynsto, bůuo to zwjůnzane ze sposobym stawjańo budynkůw. Podug Tacyta (Ročńiki ks. XV, rozdź. 44), Nerůn chcůnc uodćůngnůńć uod śebje podejřyńo, wina za požar ściepou na zamješkujůncych we Řimje chřeśćijan, co stouo śe přičynům fali krwawych represyji. Uo uowych represyjoch wspůmino Swetůńuš we žywoće Nerůna rozdz. 16: "Ukarano torturůma chřeśćijan, wyznawcůw nowygo a zbrodńičygo zabobůnu".
Despotyzm Nerůna wywouywou coroz srogše ńyzadowolyńy. W marcu we Galiji zbůntowoú śe přećiwko ńymu Windeks, powstańo wybuchy we Hišpańiji a Judyji. Juž na počůnku kwjetńo wojsko we Hišpańje uobwououo cesařym Galbym. Uopuščůny nawet bez gwardja pretorjańsko, zdradzůny bez nojbližšych wspůupracowńikůw, Nerůn popeuńiu samobůjstwo 9 čyrwca 68 roku.


text:
Mnichow (dpa/SN). Bayerska CSU je so po najnowšim naprašowanju do wólbow zwjazkoweho sejma pod hódnotu 30 procentow sunyła. Po informacijach telewizije Sat. 1 rjekny jenož hišće 29 procentow ludźi w swobodnym staće, zo bychu k wólbam za CSU hłosowali. W juliju bě jich hišće 35 procentow było. Zeleni maja 18 procentow w Bayerskej, SPD je so wot dźewjeć na 15 procentow polěpšiła, FDP by 13 proc. hłosow dóstała, AfD dźesać a Swobodni wolerjo šěsć proc.
Altmaierej so zaso derje dźe
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy hospodarski minister Peter Altmaier (CDU) je po swójskich informacijach na puću polěpšenja. Jemu so „zaso jara derje“ dźe, pisaše wón dźensa rano na Twitteru. Peter Altmaiera běchu wčera wječor po informacijach powěsćernje dpa z nuzowym lěkarjom do jedneje z Berlinskich chorownjow dowjezli. Wón bě so do toho na zhromadnej wječeri hospodarskeho wuběrka zwjazkoweho sejma w hotelu w Berlinje wobdźělił.
Poněčim zaso po planje jězdźa


text:
Ličbu fakultow redukować
Choćebuz (dpa/SN/ch). Braniborska techniska uniwersita Choćebuz-Zły Komorow (BTU) chce ličbu swojich fakultow znižić. Z tuchwilnych wosom ma so šěsć nowych wutworić, zdźěli wysokošulski prezident Jörg Steinbach wčera w Choćebuzu na předstajenju wysokošulskeho wuwićoweho plana. Na kóždej fakulće maja so nimo toho uniwersitne kaž tež fachowe wysokošulske studijne směry pokićeć. Z tym chce BTU hromadźerosćenje bywšeje Choćebuskeje uniwersity z Fachowej wysokej šulu Łužica (FH) w Złym Komorowje doprědka ćěrić. Wysokej šuli stej před dwěmaj lětomaj fuzioněrowałoj.
Jubilej wobchadneje straže


text:
Naročna a načasna narěč w Kamjencu wulki wothłós žnjała
Kamjenc (JK/SN). W rjedźe Kamjenskich narěčow, kotrež organizuje Kamjenski projekt za recepciju Gottholda Ephraima Lessinga, je so wčera wječor žurnalistka Jana Simon słowa jimała. Wnučka znateje spisowaćelki Christy Wolf dźěła jako swobodna awtorka mjez druhim tež za nowinu Die Zeit. W minjenym času zaběraše so přewažnje z politiskim a towaršnostnym połoženjom w Němskej. Jeje dopóznaća a prócowanja, podać pokiwy k interpretaciji wšelakich towaršnostnych wuwićow a situacijow, běchu tež wobsah jeje wčerawšeje narěče na temu: „Što nas hišće hromadźe dźerži?“


text:
Jekaterinburg
Jekaterinburg (rusce EkaTepиHбypr; w lětach 1924–1991 Swerdlowsk, rusce CBepдлoBck) je wulkoměsto w Ruskej federaciji. Leži na wuchodnej kromje Urala blisko hranicy mjez Europu a Aziju. Jekaterinburg ma něhdźe 1,3 miliony wobydlerjow a je potajkim po Moskwje, Pětrohrodźe a Nowosibirsku štwórte najwjetše město Ruskeje federacije.
StawiznyWobdźěłać
Sydlišćo je so w lěće 1723 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
WobwodyWobdźěłać
- Wjerch-Isetski rajon
- Železnodorožny rajon
- Ordžonikidzewski rajon
- Kirowski rajon
- Oktjabrski rajon
- Čkalowski rajon
- Leninski rajon
LiteraturaWobdźěłać
- EkaTepиHбypr// ЭHциkлoпeдичeckий cлoBapb Бpokrayзa и EфpoHa : B 86 T. (82 T. и 4 дoп.). — CПб., 1890—1907.


text:
Dortmund
Dortmund – miasto na prawach krysu, co leży we zachodnij tajli Niymiec, we kraju zwiōnzkowym Nadrynijŏ Pōłnocnŏ-Westfalijŏ, we Zŏgłymbiu Ruhry.
Dortmund to srogi ôstrzodek industrialny. Wydobycie wōnglŏ kamiynnygo, hutnictwo żelaza. Industryjŏ maszinowŏ (masziny bergmańske, hutnicze, czyńści szifowe, elymynta mostōw), metalowy, elektrotechniczny, elektrōniczny, spożywczy (drugi nojsrogszy były ôstrzodek produkcyje piwa we Europie) – 6 piwowarōwōw, w tym Union, Brinkhoff´s, Kronen i DAB).


text:
Znamjo solidarity pokazali
Wojerecy (SN/ch). Po pospytanym zapalerskim nadpadźe na nuzowe přebywanišćo požadarjow azyla we Wojerecach je wčera něhdźe 35 ludźi namołwu wobydlerskeho zwjazkarstwa „Wojerecy pomhaja z wutrobu“ na Beethovenowu sćěhowało. Z plakatami „Žadyn čłowjek njeje ilegalny“ a „Ćěkancy su witani“ pokazachu woni před nuzowym přebywanišćom znamjo čłowjeskosće a solidarity. „Tule knježa ciwilna kuraža, sobuzačuće a smilnosć“, praji farar Jörg Michel wobdźělnikam, mjez kotrymiž bě něhdźe dźesać wobydlerjow domu. Tam je 26 požadarjow azyla zaměstnjene. Namołwu sćěhowało je tež Zwjazkarstwo za čłowjeskosć a tolerancu Kamjenc.
Planuja dwaceći premjerow


text:
Rzeszów
Rzeszów (łat. Resovia, ukr. PяшiB, jid. רײַשע) jo město w Pólskej a stolica podkarpackego wójewódstwa.
Rzeszów jo dostał měśćańske pšawo w lěśe 1354. W lěśe 1910 jo how bydliło 23 700, a w 2008 – 173.287 luźi[1]. Něnto jo to 23. město w Pólskej pó wobydlaŕstwje.
Město lažy pśi rěce Wisłok, na něga bagnitem terenje.
Pśez Rzeszów wjeźotej zeleznicowa cera wót Wrocławja a Krakowa k Ukrainskej a droga E40 wót Zgórjelca do Korczowej pla Ukrainskej. Wokoło lěta 2012 jo planěrowana awtodroga A4 (Drježdźany-Kijow).
W Rzeszowje su wuše šule, mjazy drugim Uniwersytet Rzeszowski a Politechnika Rzeszowska. Politechnika Rzeszowska jo jadna z dwěju wusokeju šulowu w Pólskej, źož móžoš wuknuś ako pilot za ciwilne lětarstwo.
Pśed drugu swětowu wójnu w Rzeszowje jo była wuwita industrija za wójsko. Jo se producěrowało kanuny a lětanišća. Něnto firma WSK "PZL-Rzeszów" producěrujo wšakorake produkty za lětarstwo, mjaz drugim motory za wójaŕske lětadło F-16, ako jadnučka firma mimo Zjadnośonych statow Ameriki.
Pla Rzeszowa lažy mjazynarodne lětanišćo Rzeszów-Jesionka. Wót njogo lěta do Londona mjazy drugim linija Ryanair.
Rzeszowske sportowe kluby su nejwěcej wuspěšne w volleyballu (muske mustwo Asseco Resovia Rzeszów). Kopańcowej kluba stej Stal Rzeszów a Resovia Rzeszów. Popularny jo speedway; stadion kluba ZKS Stal Rzeszów jo 395 m dłujki a jaden z nejdlejšych w Pólskej.


text:
Na »wulkim podawku sokołskeho zlěta 1928 w Skopju« je so tež Sokoł Měrćin Nowak-Njechorński wobdźělił a wobšěrnje wo tym pod nadpismom »Prěki a podłu po Juhosłowjanskej« w Serbskich Nowinach (wot 30.10.1928 w 22 pokročowanjach) rozprawjał. Nowak piše wo tajkim a hinašim wjedrje, wo jědźi a piću, zapozdźenju ćaha a wjele wjace skerje njewažnym. Ze žanym słowčkom njenaspomni wuznamjenjenje Jakuba Šajby z Rjadom swjateho Sawy. Tónle wažny podawk naspomnić je cyle zabył. Čehodla, snano ze zawisće?
Jakub Šajba pak njeje jenički Serb, kotremuž je so tale česć wopokazała. Hižo w lěće 1893 je so Arnoštej Muce tele wuznamjenjenje přiznało, tehdy hišće wot kralestwa Serbiskeje. Po wšěm zdaću je Muka tón Serb, kotremuž su so najčasćišo myta z wukraja spožčili. Nimo južnoserbskeho dósta tež ruski Rjad Swj. Stanisława (1900), čornohórski Rjad Danila (1906) a ruski Rjad Swj. Hany (1914). W Sakskej počesći so z kralowskim Rjadom Albrechta (1916). Z tutych wuznamjenjenjow je Rjad swjateho Sawy jako jenički w stajnej wustajeńcy Budyskeho Serbskeho muzeja widźeć. We wobsydstwje muzeja je dale zajimawy portret Muki ze wšěmi tutymi wuznamjenjemi a derje spóznajomnym Rjadom swjateho Sawy. Bohužel je mólba Ludvíka Kuby w muzejowym fundusu a nic zjawnje wustajena.


text:
Biblia XII
Dzieje Abrahama
Powouanie
Pedzieli Pon Bog do Abrama: Idz furt ze twojyj domowizny do ziymi kero ci pokozymy. Zrobiymy z ciebie
srogi narod, bydymy ci pszoc i twoje miano zrobiymyize je kozdy bydzie znou; stoniesz sie buogosuawiynstwym. Bydymy
pszoc tym, kere cie bydom buogosuawic, a tym kere ci bydom zle zyczyc tych przelnymy. Bez ciebie bydom dostowac
buogosuawiynstwo wszyske ludzie na coukyj ziymi. Abram poszou na cesta, jako mu Ponboczek przikozali, a z nim poszou mit
Lot. Abram bou siedymdziesiont piync lot stary kej bou furt ze Charan. A wzion mit do ziymi Kanaan tysz odniego kobiyta
Saraj i tysz synka od brata – tymu synkowi bouo Lot. Wzion tysz mit couke co mieli i tysz ludzi kerych im przibouo
we Charan. Kej prziszli do ziymi Kanaan Abram przeszou bez couko ta ziymia aze do Elon More kole Sychem. A we tyj ziymi
miyszkali na tyn czas Kanaanejczyki. Ponboczek pokozali sie Abramowi i pedzieli: Twoim bajtlom dowomy ta ziymia. Abram
narichtowou tam, kaj mu sie Ponboczek pokozali, outorz. Potym przekludziou sie wiyncyj ku gorom na wschod od Betel, tam
miou potym tysz oboz kaj bouo na zachod Betel a na wschod Aj. Tam tysz narichtowou outorz do Pona Boga i wzywou imie
Ponboczka.
Abraham we Egipcie
Potym Abram przekludziou oboz jeszcze dalyj furt aze ku Negeb. A kej tam na tyj ziymi prziszou srogi
guod, to Abram poszou do Egiptu, kaj jak mieli przisc, to tako pedziou do odniego kobiyty Saraj: - Wiym co jezes piykno
kobiyta. Mozno byc ize kej cie Egipcjony uwidzom i dowiedzom izes je moja kobiyta, to mie zabijom a ciebie ostowiom zyc.
Bezto lepiyj padej cos je moja siostra, coby i jo sie ostou zyc. I richtik, kej Abram prziszou do Egiptu, zarozki
Egipcjony padali co Saraj je fest piykno. A beamty od faraona, kere uwidzieli Saraj, to chwolyli jom tysz faraonowi. Tak
tysz zabrali Saraj na dwor od faraona. Faraon dou mocka dobroci za to Abramowi. Abram dostou owieczkow i cigow i yzlow,
i tysz kamelow, a jeszcze niywolnikow i niywolnice. Pon Bog zrobiyli ale ize prziszuy na faraona sztrafy, to z kuli Sraj,
kobiyty od Abrama. Faraon kozou beztosz posuac po Abrama i pedziou tak: Cos mi to zrobiou? Poczamus niy pedziou ize ona
je twoja kobiyta? Czamus godou: „to je moja siostra”, tak izech se jom wzion za kobiyta? A terozki –
to je twoja kobiyta, wez se jom i idz furt! Rozkozou tysz faraon coby wykludzic Abrama ze kobiytom, i wszyskim co miou
mit, furt aze ku granicy.
I. CZ.
Beamty – urzyndniki
Kobiyta – zona
Ai – inaczyj Haj(ziymia Haj)
Elon More – domb(ajcha) /abo terebint(terpyntynowiec)/ wrozby.
Bez ciebie – tukej przez ciebie(dziynki tobie)


text:
Tank
Czoug (abo tank) – gůńśyńicowy wůz bojowy, przeznaczůny do walki s śiłůma przećiwńika na krůtkych i średńich dystansach za půmocům prowadzyńo uogńo na wprost. Ćynżki pancyrz i dużo mobilność zapewńajům czougům przetrwańy na polu bitwy, a napynd gůńśyńicowy pozwalo na przymjeszczańy śe s dużům pryndkośćům we trudnym teryńy. Czoug je zasadńiczym środkym prowadzyńo walki lůndowyj, zwaszcza natarća.
Wjynkszość wspůuczesnych czougůw je uzbrojůnych we pojydynczo armata czougowo, ůmjeszczůno we uobrotowyj wjeży a we jydyn abo wjyncyj karabinůw maszynowych. Korpus czougu wykůnany je s pancernych puyt uo zrůżńicowanyj grubośći. Pjyrsze czougi ńy pośadouy wjeży, a jejich uzbrojyńy artyleryjske bůuo ůmjeszczůne we spůnsůnach, pjyrszym czougym uo klasycznyj i używanyj uobecńy kůnstrukcyji (obrotowo wjeża na kadubje) bůu francuski Renault FT-17.


text:
Wielge Strzelce
Spůłrzyndne: 50°30'40" N 18°18'00" E
Wielge Strzelce[1] (pol. Strzelce Opolskie, miym. Groß Stehlitz) – miasto we połedniowo-zachodnij Polsce, na Gōrnym Ślōnsku, we ôpolskim wojywōdztwie, siydziba władz strzeleckigo krysu a gminu Wielge Strzelce. Położōne we Postrzodkowyj Ojropie, na zachodnim kraju Ślōnskij Chyży.
Podle danych na 30 czyrwnia 2016 miasto było zamiyszkane bez 18 205 ôsōb.
Geografijŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Miasto leży we cyntralnyj tajli Gōrnego Ślōnska, na Ôpolskim Ślōnsku, na zachodnim kraju Ślōnskij Chyży, na pōłnocno-weschodnim stoku Anabergu, we bliżu granicy ze ślōnskim wojywōdztwym. Wielge Strzelce położōne sōm na wysokości 235 m n.p.m. We Wielgich Strzelcach a ôkolicy gŏdŏ sie we glywickim dialekcie ślōnskij gŏdki.
Klimat[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Tajlōng[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Tajlami miasta sōm:
- Adamowice
- Farska Kolonia
- Koszary
- Mokre Łany
- Nowa Wieś
- Suche Łany
- Ôsiedle Milionerōw
- Ôsiedle Ślōnskich Piastōw
- Ôsiedle Zydlungi
Historyjŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Miasto Wielge Strzelce rozwinyło sie ze pierwotnego leśnego targowego zidlōngu, ô kerym spōmince ukazujōm sie we dokumyntach już we XIII stoleciŏ (1234, 1271, 1290). We przedmiocie założyniŏ miasta na miymieckim prawie brak istości. Dane zdrzōdłowe sugerujōm roztōmajte daty: 1290, 1305, 1320, 1362. Snŏdź, po zniszczyniu zidlōngu we paździyrniku 1273 we czasie najazd Bolesława Wstydliwego, prziszła lokacyjŏ Strzelec we 1290 bez piastowskigo ôpolskigo princa Bolka I, kery napoczōn budowanie miasta, a we 1313 zbudowoł myśliwiecki zōmek[3]. Wielge Strzelce leżały na wŏżnym handlowym sztreku Krakōw–Wrocław–Dresden. We 1327 miasto było ôbtoczōne murami ôbrōnnymi ze dwōma bramami – Ôpolskõ a Krakowskõ[4].
Po śmiyrci ôstatnigo ze Ôpolskich Piastōw, Jōna II Dobrego, we 1532 roku miasto przeszło we włŏdanie Habsburgōw. Wielge Strzelce trefiyły na 21 lŏt we rynce polskij dynastyje Wazōw (1645–1666). Potym zasik przejōnli jy Habsburgowie.
Ôd 1919 Wielge Strzelce przinŏleżoły do nowo utworzōnyj prowincyje Gōrny Ślōnsk. Prowincyjŏ ôstała zlikwidowanŏ we 1938, a 18 stycznia 1941 utworzōno było jã jeszcze rŏz.
We 1921 we czasie absztimōngu na Gōrnym Ślōnsku ôddano we Wielgich Strzelcach 3364 głosōw (85,7%) za ôstaniym we Miymczech a 558 (14,2%) za włōnczyniym do Polski[5].
We 1945 roku, po zajyńciu Wielgich Strzelec bez wojska sowiecke, przikludzōno było sam przimusowych polskich wysiedlyńcōw zza Buga. Kresowianie brali czynny udzioł we rewitalizacyji tego placu. Do 1948 miasto nosiyło miano Wielkie Strzelce.
Ludność[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Populacyjŏ Wielgich Strzelec na przestrzyństwach lŏt[6][7][8]:
Zabytki[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Podle regestu Nŏrodnego Instytutu Erbowizny na wykŏz zabytkōw wpisane sōm[9]:
- stare miasto
- kościōł świyntego Wawrzyńca
- kościōł Bożego Ciała
- kościōł świyntyj Barbary
- dōm fraterski elżbiytanek
- grōb lotnikōw z wrześniowej kampanije 1939 r. na smyntŏrzu
- przidrōżnŏ kapla
- zōmek
- rathaus
- ôbrōnnŏ baszta, terŏźnie dzwonnica
- dōmy przi ul. Karola Lange 3, 5
- wiynziynie
- kamynica przi ul. Parafialnej 1
- plebania, terŏźnie dōm miyszkalny
- zegroda (dŏwnij bażantarnia)
- dōmy przi pl. Przyjaźni 1, 2, 4, 5
- skŏrny zakłod numer 2
- dōm przi ul. Zamkowej 4
- ujeżdżalnia kōni
- dŏwny piwowar
- spichlerz
inksze zabytki:
- ôbrōnne mury
- dŏwnŏ synagoga, terŏźnie szportowŏ hala
- żydowski smyntŏrz
Transport[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Bez Wielge Strzelce przebiygajōm:
- drōga krajowŏ nr 94
- drōga wojewōdzkŏ nr 409
- drōga wojewōdzkŏ nr 426
Kamrackie miasta[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Ôsoby zwiōnzane ze Wielgimi Strzelcami[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Piotr Domaradzki – pisŏrz
- Leopold Moczygemba – ksiōndz
Przipisy
- ↑ Ślōnske miano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym słowniku miano ôstało ôddane beze szkryft wjelge strzelce.
- ↑ climatebase.ru (pol.). [dostymp 2021-02-19].
- ↑ Historia – Powiat Strzelecki, powiatstrzelecki.pl [dostymp 2021-02-19].
- ↑ Historia – Urząd Miejski w Strzelcach Opolskich, www.strzelceopolskie.pl [dostymp 2021-02-19].
- ↑ Wyniki absztimōngu we strzeleckim krysie.
- ↑ Demografia, sztetl.org.pl [dostymp 2021-02-19].
- ↑ Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Groß-Strehlitz, web.archive.org, 14 listopada 2017 [dostymp 2021-02-19] [zarchiwizowane z adresy 2017-11-14] .
- ↑ https://www.polskawliczbach.pl/Strzelce_Opolskie
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, s. 117–119 .


text:
Wczora to szło pò prôwdzé mie blós abò zaspiewac “He Maлa Бaбa kлoпoTy kyпилa Пopocя” abò wzyc sã do robòtë, bò przistãpù do nowëch kaszëbskòjãzëcznëch starnów nie bëło.
Z tima bitama ë bajtama to jakòs tak je, że rôz òne są, a rôz jich nie ma. Wczora prawie bëło nót je wëszëkac, a to doch nôlepszô robòta dlô Sznëpòrznika 😉 . W tim sznëpòrzeniém towarzëszëła mie ta frantówka He Maлa Бaбa kлoпoTy kyпилa Пopocя ùkrajińsczégò karna Ot Vinta, jaką mie drëch pòdesłôł (jesz rôz dzãka).
Nie bãdã ji trzëmôł blós dlô se, bò mëszlã, że czéj wa bãdzéta kòmùdni, to mòże òna wama téż hùmòr pòprôwi. 🙂
Frantówczi karna Ot Vinta (móm czëtë, że miono nie mô nick bëlnëgò òznôczac 😉 ) nalezeta tuwò .
Jeżlë òbôczôta jesz jaczi felë to proszã napisac ò nich do mie, nôlepi cëtëjąc to co sã wama wëskrzëniło – bãdzé to dlô mie wiôlgô pòmòc .