text:
Serbisko-chorwatska rěc
Serbisko-Chorwatska rěc abo chorwatsko-serbiska rěc słuša do kupki pódpołdnjowosłowjańskich rěcow.
Serbisko-chorwatska rěc jo była oficielna rěc Jugosłowjańskeje gromaźe z makedońskeju a słowjeńskeju rěcu. Prědny raz jo se zapśimjeśe serbisko-chorwatska rěc naspomniło w lisće słowjeńskego rěcywědnika Jerneja Kopitara. Oficielnje jo se zachopiło wužywaś wót 1921 do lěta 1993 ako termin, kótaryž wopisujo dialekty powědane w Serbiskej, Chorwatskej, Carnej Górje a w Bosniskej a Hercegowinje. Zakład toś teje rěcy jo štokawski dialekt ale su teke ekawske, jekawske a ikawske wugranjanja dopušćone.
Gaž jo se Jugosłowjańska rozpadnuła, su dostali serbiska, chorwatska, bosniska a na kóncu carnogórska rěc status samostatneje rěcy. Źinsa jo słowo serbisko-chorwatska rěc kontrowersne pšašanje dla stawiznow, politiki a měnjatego wóznama słowa rěc. Někotare mysle až jo to jadna rěc, druge až stej to rozdźělnej samostatnej rěcy. Mjazy sobu rozmějobne formy toś teje rěcy wužywaju se z drugimi mjenjami w źinsajšnej Serbiskej, Carnej Górje, Chorwatskej a Bosniskej a Hercegowinje a teke se derje rozměju w Makedońskej a w Słowjeńskej.
Stawizny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
W drugej połojcy 19 stolěśa, serbiske spisowaśele na cole z Wuk Stefanowićom Karadźićom a chorwatske spisowaśele na cole z Ljudewitom Gajom a Dźurom Danićićom, su se rozsuźili wužywaś štokawski nejwěcej rozšyrjony dialekt ako zakład standardneje formy serbisko-chorwatskeje rěcy. Wuk jo reforměrował serbiski cyriliski alfabet a Gaj a Danićić łatyński chorwatski alfabet.
Z pódpisanim wienskego dogrona w lěśe 1850, mjazy serbiskimi a chorwatskimi spisowaśelami a rěcywědnikami, jo se stwóriła jadna rěc na zakłaźe dialektow: serbisko-chorwatska abo chorwatsko-serbiska rěc. To jo była kumštnje zjadnośona rěc.
W Kralojstwje Serbow, Chorwatow a Słowjeńcow jo jugosłowjańšćina była oficielna rěc. W drugej komunistiskej Jugosłowjańskej stej Matica srpska a Matica hrvatska pódpisałej Novosadske dogrono z prědnym artiklom:
Narodna rěc Serbow, Chorwatow a Carnogórjańcow jo jadna rěc. Literarna rěc wuwita na zakłaźe dweju zakładneju centrowu Beograd a Zagreb jo togodla zjadnośona, z dwěma wugranjanjoma, jekawskim a ekawskim.
Nowosadske dogrono jo było zakład rěcneje politiki w Jugosłowjańskej. Howacej su Chorwaty byli pśeśiwo tomu dogronoju, dokulaž su wobglědowali ako wopyt serbizacije chorwatskego idioma. Po napnětosćach w lěśe 1970 a pó rozpaźe Jugosłowjańskeje wětšyna powědajucych pomjenjujo swóju rěc serbiska, pak chorwatska, pak bosniska, pak carnogórska rěc.
Narěcy[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Serbisko-Chorwatska rěc ma cełu mań narěcow, kótarychž granice njemakaju sez granicami krajow. Su tśi głowne narěcy:
- štokawska (Serbiska, Bosniska, Carnogórska a Chorwatska) - město co se groni što , a kótaraž ma tśi wersije:
- ekawska (Serbiska a pódzajtšna Chorwatska) - město starosłowjanskego *ě (jać) se groni e
- jekawska (Chorwatska, Bosniska, Carnogórska) - město starosłowjanskego *ě (jać) se groni je abo ije
- ikawska (Chorwatska, Bosniska) - město starosłowjanskego *ě (jać) powědajo se i
- kajkawska (pódpołnocna Chorwatska) - město co se groni kaj a město starosłowjanskego *ě (jać) se groni e
- čakawska (pódwjacorna Chorwatska) - město co se groni ča, hejnak štokawski ma teke wersije: ekawsku, jekawsku a ikawsku.
Serbisko-chorwatski alfabet[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
W serbisko-chorwatskej rěcy w Bosniskej-Hercegowinje, Carnogórskej a Serbiskej stej wužywane łatyńske pismiki a cirylica. W Chorwatskej jano łatyńske.
Pśikład[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Zastojnstwowy komunikat z Bosniskeje-Hercegowiny:
- bosniski: SAOPŠTENJE ZA JAVNOST: Bosna i Hercegovina očekuje povećanje kreditnog rejtinga. U martu 2004. godine, Agencija Moody's dodijelila je Bosni i Hercegovini prvi suvereni kreditni rejting, B3 sa pozitivnim izgledima. U svjetlu značajnog napretka u izgradnji države od dodjele prvog kreditnog rejtinga, Moody's razmatra moguće povećanje rejtinga Bosne i Hercegovine.
- chorwatski: PRIOPĆENJE ZA JAVNOST: Bosna i Hercegovina očekuje povećanje kreditnog rejtinga. U ožujku 2004. godine, Agencija Moody's je dodijelila Bosni i Hercegovini prvi suvereni kreditni rejting, B3 sa pozitivnim izgledima. U svjetlu značajnog napretka u izgradnji države od dodjele prvog kreditnog rejtinga, Moody's razmatra moguće povećanje rejtinga Bosne i Hercegovine.
- serbiski (łatyński): SAOPŠTENJE ZA JAVNOST: Bosna i Hercegovina očekuje povećanje kreditnog rejtinga. U martu 2004. godine, Agencija Moody's dodelila je Bosni i Hercegovini prvi suvereni kreditni rejting, B3 sa pozitivnim izgledima. U svetlu značajnog napretka u izgradnji države od dodele prvog kreditnog rejtinga, Moody's razmatra moguće povećanje rejtinga Bosne i Hercegovine.
- serbiski (cyrylica): CAOПШTEЊE ЗA JABHOCT: БocHa и XepцeroBиHa oчekyje пoBeћaњe kpeдиTHor pejTиHra. y MapTy 2004. roдиHe, AreHциja Moody's дoдeлилa je БocHи и XepцeroBиHи пpBи cyBepeHи kpeдиTHи pejTиHr, Б3 ca пoзиTиBHиM изrлeдиMa. y cBeTлy зHaчajHor HaпpeTka y изrpaдњи дpжaBe oд дoдeлe пpBor kpeдиTHor pejTиHra, Moody's paзMaTpa Moryћe пoBeћaњe pejTиHra БocHe и XepцeroBиHe.


c: text/html

text:
Skond sie wziyny oblaty?
Wynokwianie Kadłubka – czyńść 29.
Oblaty som fest ciynke – i niy do sie nimi najeś. W smaku przipominajom Hostia, kero dostowo sie w kościele – do rynki abo prosto do gymby w czasie Mszy śwjyntyj. Yno że oblaty som od Hostii pora razy wjynksze i rubsze.
Kruszków moc
Pjeczone som z monki pszynnyj nojlepszego sortu. Nojbardzij som u nos znane i jodane pszczyński oblaty, kere majom roztomajte smaki: jo nojbardzij niy lubia tych waniliowych, ale nikerzi lubiom yno te. Poza tym jym oblaty, jak yno znojdzie sie taki miejsce, kaj moga jeś i kruszyć wela chca. Kruszki z oblatow choby śnieyg lecom na ziymia przi kożdym bajsie. Bo jedzynie oblatow łonczy sie fest z kruszyniym. Ni ma oblatow bez kruszynio. Wjyncyj jest kruszkow czasym niż uciechy z jedzynio oblatow.
Oblaty som roztomajte
Oblaty – choby kożde inksze wafle –smakujom różnie. Roz żech chyba jod czekoladowe oblaty – ale to były oblaty karlsbadzkie, bo we Karlsbadzie we Nimcach, tak jak u nos – dużo sie tych oblatow piecze. Austryjoki godajom „Oblate” na oblaty – z akcyntym na pjyrszo sylaba. Wyniko z tego, że oblaty som znane w Czechach, na Ślonsku i w Austrii. Ale w Kaliszu tyż – godo sie tam na oblaty androty (andruty) i tyż to jest prawie to samo. I w Kaliszu – musza to dodać – jodało sie androty ze szlagzanom.
Oblaty som ofiarom
Ale terozki cofia sie do historii nazwy oblatow, bo wydowo mi sie ona ciekawo, a nawet trocha tajymniczo. Słowo „oblaty” pochodzi od łacińskigo słowa „offero”, czyli „niesa coś”, „ukazuja sie”, „dowom siebie w ofjerze”, „pośwjyncom sie”. Znaczyń tego słowa – jak sam widać – momy doś pora. Od „offero” pochodzi „oblatio” – to znaczy religijno ofiara. Oblaty som ofjarom, kero sie dowo Ponbóczkowi – ale tyż inkszym ludziom. Oblaty som tyż tym samym, co stare słowiański obiaty, czyli dowane roztomajtym siłom i bożkom dary, żeby sie ludziom lepij wiodło.
Symbol kruchego Ślonska
Już pora lot tymu polske Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpisało oblaty na lista tradycyjnych produktów, co fest cieszy, bo skiż tego oblaty som prawnie chronione jako ślonski szpecjalitet. Och, keby tak tyż inksze ślonske rzeczy miały ministerialno ochrona! Oblaty sie jy, prowda, oblaty sie dowo komuś jako gyszynk, prowda. Oblaty trocha symolizujom Ślonsk. Dejcie pozor na jedna rzecz: oblaty som delikatne, tak delikatne jak ta cało naszo ślonskość. Jak godocie o Ślonsku, jak godocie o nos i o tym, co my sam robjymy – myślcie o oblatach delikatnych i słodkich.
Prof. Uś dr hab. Zbigniew Kadłubek – rezkiruje Katedrom Literatury Porównawczyj. Je filologiym klasycznym, eseistom i tłumaczym. Pisze tyż po naszymu, dejmy na to „Listy z Rzymu” abo „Promytyojs przibity”.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Winston Churchill
Winston Churchill (rodz. 30 listopada 1874 we Blenheim Palace, um. 24 styčna 1965 we Lůndyńy) – brytyjski polityk, stratyg, pisoř a historyk. Dwa razy bůu prymjerym Wjelgij Brytańije. We 1953 erbnyu Nagroda Nobla we literatuře, za uopracowańo historyčne, kej The Second World War, The World Crissis a A History of the English–Speaking Peoples. We 2002 wygrou we abštimůngu na nojwybitńyjšygo Brytyjčyka we gešychće. Brou udźou we kůnferencyje můnachijskij a kůnferyncyjach we Teherańy, Jouće a Počdamje, kaj wlazowou we skuod Wjelgij Trůjki. Jymu je připisywane autorstwo kůncepcyji Stanůw Zjydnočůnych Ojropy.


text:
Rędzińska Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Zalesie, Wrocław, Maślice, Wrocław, Opatowice, Wrocław, Kłokoczyce, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Muchobór Mały, Wrocław, Swojczyce, Wrocław, Jagodno, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Poświętne, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Muchobór Wielki, Wrocław, Różanka, Wrocław, Żerniki, Wrocław, Bieńkowice, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Osiniec, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Dąbie. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Szymanów, Paniowice, Psary, Szewce, Krzyżanowice.


text:
Republika
Republika (uać. Res publica, dosuowńy řeč pospolito) – zgodńy s wspůučesnům defińicyjům ustrůj polityčny, we kerym wuadza je sprawowano bez uorgan wůuůńůny we wyńiku wyborůw na uokreślůny čas.
W republice wystympujům roztomajte systymy řůndůw, zaležńy uod uorganu sprawujůncygo wuadza, kerym može być:
- prezydynt wybjerany na uokreślůny čas, s uůgrańičůnům (albo s ńyůgrańičůnům) možliwośćůn půnownygo wyboru; prezydynt može być uodpowjydźalny před inkšym uorganym państwa, albo před Historjům;
- řůnd uodpowjydźalny před parlamyntym abo před prezydyntym;
S uznańym (albo ńyuznańym) danygo państwa za republika istńijům powažne problymy ze wzglyndu na lične historyčne defińicyje.
Systymy totalitarne uokreślajům čynsto państwo kej republika, a nawet republika dymokratyčno, mimo aže wuadza je tam sprawowano bez dyktatora, oligarchja abo můnopartja.
Ńykere państwa sům uokreślane kej republika bananowa.


text:
Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro (rodz. 5 lutego 1985 r. we Funchal) – portugalijski fusbalszpiler, kery gro we Realu Madryt. Zauobycz gro kej půmager, abo napadźorz.
We lotach 2001-2003 groł we Sportingu Lizbůna, kaj zagroł 25 szpilůw a trefjůł 4 tory. Ńyskorzi wystympowoł we Manchester United, kaj zagroł 196 szpilůw a trefjůł 84 tory. Uod 2009 gro we Realu Madryt kaj do 3 listopada 2012 zagroł 111 szpilůw a trefjůł 123 tory. Erbnůł Złoto Bala za 2008, a Złote Bale FIFA za 2013, 2014 a 2016[2].
Sztatystyki karjery
[3]
1(Superpuhar krejowy,Superpuhar Ojropy UEFA, Klubowe Mistrzostwa Śwjata)
Necowe uodwołańa
Przipisy


text:
Obornicka Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Klecina, Wrocław, Maślice, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Huby, Wrocław, Pawłowice, Wrocław, Osiniec, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Borek, Wrocław, Nowy Dwór, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Popowice, Wrocław, Krzyki, Wrocław, Dąbie, Wrocław, Fabryczna, Wrocław, Gaj, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Poświętne. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Radkowska, Plac Icchaka Lejba Pereca, Las Sołtysowicki, Park Jana Kasprowicza, Sadowa, Piołunowa, Rondo Mariana Hemara, Wyspa Bielarska, adm. Józefa Unruga, Aleksandra Hercena. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Krzyżanowice, Psary, Szymanów, Kryniczno, Cienin.


text:
Somsiody
Pamiyntom, jak za bajtla, cołkom familiom podziwalimy sie na tako czesko bajka o dwóch somsiodach. Na miano im było Pat i Mat. Co to były za eple, to niy idzie ani łopowiedzieć. Sztyjc coś przi nich niy fungowało, durch coś obulyli, cołki czas coś pochali. Do teroz niy znom lepszych somsiodów, niż tych dwóch yjcli.
Trza pedzieć, że rozumu to oni niy mieli za wiela. Za to gyn MacGyvera jak nojbardzij. Jedyn drugimu by gwiazdka z nieba doł. No bo powiydzcie, wto by dzisio oddoł somsiodowi dźwiyrze ze chałpy na buda do psa, kerego on jeszcze nawet niy kupiył?
Boże pomogej, my tyż pomogymy
Downij bez somsioda ciyżko było przeżyć. I niy godom tu wcale o czasach, kiyj sie jeszcze chytało mamuty. Styknie pozaglondać do zadku yno tela, coby nasze starziki zaś miały po 20 lot. Kiej na wsi sie miyszkało, a czego brakło abo wcale w chałpie niy było, to sie cisło do somsioda. Jak wto sie budowoł abo kartofle zbiyroł, to cołko wieś przichodziyła pomogać. A jak zaś wto robiył świniobicie abo czego mioł w nadmiarze, to zawdy coś tam somsiodom podarowoł. Ludzie żyli w kupie i jedyn drugigo znoł i niy łostawiył w potrzebie. Czynsto gynsto jak sie kaj drałowało, a somsiod w polu co robiył, to sie go pozdrowiało słowami „Boże pomogej’”. To było taki trocha pobożne powinszowani, że jak jo ci terozki pomóc ni moga, to niych ci chocioż Ponbóczek pomoge.
Dziyń dobry, dej mi pokój
Terozki niyroz ani niy wiymy, kogo momy za ścianom. W srogich blokach to już blank, bo tam tela ludzi sie sztyjc wkludzo i wykludzo, że wto by to spamiyntoł. Nikiedy yno sie poznosz, że ci z wiyrchu to radzi ale robiom prani o dziesiontej wieczór abo co naprawiajom za czi ćwierci siódma rano. Z wiynkszościom żeś je na dziyń dobry, a nikiedy nawet niy. Czowiek mo tela ludzi kole siebie, a je pieronym som. Żyjymy w czasach, kiej sie nom coroz lepszy powodzi. Im wiyncyj momy geltu, im wiyncyj mogymy kupić, tym mynij potrzebujymy inkszych. W gowach sie nom poprzewracało, skisz tego geltu. I trza nom sie opamiyntać!
Moda na somsiodów
W miastach je terozki tako moda, że sie ludzie ze sobom trefiajom, rychtujom pospołu zegródki, na kere tyż dostowajom gelt łod miasta. Nikierzy godajom, że to je gupie wymyślani i pieron wiy co jeszcze. A dyć kiedyś to było ganc normalne.
Nikierzy godajom, że majom darymnych somsiodów, ale po prowdzie czynsto nic niy zrobiyli, żeby ich lepszy poznać. Jak sie kogo niy zno, to idzie o nim fulać gupoty i pieronić. A dyć już downo kożdy zno ausdruk „Szanuj somsiada swego, móg żeś mieć gorszego”. I z tom myślom wos łostawia. Amyn!


text:
Moskwa
Moskwa (rusce MockBa, [mɐˈskva] ) je stolica a najwjetše město Ruskeje. Z něhdźe 10,5 milion wobydlerjemi na 1.081 km² je wone na wobydlerjow najbohatše město Europy. Moskwa je kulturelne a ekonomiske srjedźišćo kraja a leži při rěce Moskwa, po kotrejž bu pomjenowana.
Wobsah
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěni raz naspomni so město w lěće 1147. Wot 1328 do 1712 bě Moskwa z ruskej stolicu, potom so pak nowozałoženy Pětrohród wot carja Pětra Wulkeho jako hłowne město wuzwoli. Hakle 1922 sta so Moskwa pod sowjetskim knjejstwom zaso ze stolicu. Wot 1991 je Moskwa hłowne město njewotwisneje Ruskeje. Wažny twarski pomnik w Moskwje je sydło ruskich carow a prezidentow Krjeml.


text:
Styknie podziwać sie na tabela ekstraklasy i tak rychtyk niedzielnego szpilu niy trza już wiyncyj reklamować. Po niedzieli mono i...
Tym razym „Szpilym Miesiōnca” bydzie pojedynek ekip z piyrszego i ostatnigo placu w ekstaraklasowej tabeli. To jednak niy znaczy, że...
To tak synki! Ślōnscy fusbaliści na Zachodzie, kierzi jeszcze niydowno przechodziyli kryzys i czynsto grzoli ławki (abo i trybuny!) na...
Kto niy bōł na piyrszych latoś gorzkich żalach, a kibicowoł ślōnskim ekstraklasowcōm, wielkopostne umartwiania na tyn tydziyń chyba mo...
Ciferblot zygora transferowego ni mo litości. Gynał ô 12 w nocy 8 lutego kōńczy sie ôficjalnie ôkiynko transferowe w Polsce. Myśla, że w...
Ôd ponad tydnia Ślōnsk mo nowego reprezyntanta na Zachodzie. I to kaj! Fusbalistōm legyndarnego FC Liverpool ôstoł mody grocz Ruchu...
Minyła połowa stycznia tōż pocho sie na rynku transferowym i pochać sie jeszcze bydzie. Standardowo jeszcze wiyncyj je przi tymu godki,...
Ôstatnio latoś kolejka ekstraklasy dała ślōnskim kibicōm fol uciechy. Swoji szpile wygrały Górnik, Ruch i Piast. Za granicōm bramy klupli...
Ôczy cołkigo fusbalowego świata zaglōndały w tym tydniu na Madryt, kaj synki z Barcelōny rozklupali Krōlewskich aż 4:0! Przi telkim...
Z budowaniym stadiōnōw bez ôstatni lata mōmy na Ślōnsku niy nojlepsze skojarzynia. Skuli rozmańtych felerów nojwiynksze inwestycje...
Toć! Tego zanegować niy poradzi ani kalyndorz ani sōm Jarek Kret. Jesiyń za nami, a za tydziyń zaczyno sie wiosna… Telki anōmalia po...
W grubskim sektorze sztyjc kryzys i niy inaczyj w Górniku Zabrze. Ôstatni plac w tabeli Ekstraklasy i runda jesiynno już na pewno...
Wiosna 1997. Kōniec Ekstraklasy. 3. plac i awans do rozgrywek Pucharu UEFA zdobywo byniaminek, klub kery istnioł ôd 1922 roku, ale w...
Ôstatni szpile za nami. Z grupy D lezōm Polsko a Nimce. Wszyjski fusbalowe szpece, pseudo-szpece a ludzie polityki swoji analizy już...
Już po sezōnie, beztōż trza podziwać sie co na rynku transferowym pochajōm zaś ślōnscy „ekstraklaseiros”. Toć, że w tym tymacie bez...


text:
Jazor
Jazor (teke jazoro) słuša ku kategoriji stojecych wódow, kótarež mógu pśi- abo wóttok běžeceje wódy měś a su dopołnje z krajoweju płoninu wobdane. Wón wóznamjeni se w dalokej měrje pśez zamknjony ekosystem.
Wopśimjeśe
Definicija
Jazor jo nutśikokrajne wódy, w kótarychž se (wětša) kopica wódy we wužłobjenju zemje nagromaźiś móžo. W pśeśiwje k nutśikokrajnem mórju (kaž na pśikład Srjejźne mórjo) njama jazor direktny zwisk k oceanam na wusokosći głaźiny mórja, ze comž se teke žeden pśi- abo wóttok pśez mórske tšuženje njepokazujo. Kopica pśi- a wóttoka jo w pśirownanju ze cełkowneju kopicu wódy w jazorje skerjej małe. W rozdźělu k běžecej wóźe jo jazor płony a njepokazujo žeden spad.
Z wida limnologiskeje definicije jo jazor pópšawem zasadnje dłymšy ako gat abo łuža, tak až móžo se pśez dny abo mjasece stabilne temperaturne warstowanje wutwóriś. Z frekwency pśeměšanja, kótaraž ma daloko segajuce ekologiske slědy, góźe se jazory kategorizěrowaś. W toś tom zmysle někotare niske jazory, kaž na pśikład Balaton, scełego ako „wopšawdne“ jazory njepłaśe.
Pśi wšym jo wótgranicowanje mjaz jazorami, gatami a łužami atd. njedokradne a pśecej subjektiwne. Togodla mjenjuju někotare limnologi kuždu z wódu napołnjonu wužłobinu ako jazor. Za kategorizěrowanje by pótom bźez wuznama było, lěc jo jazor stawnje, periodiski abo epizodiski z wódu połnjony a lěc stawne warstowanje wutwóri.
Jazor wopśimjejo zwětšego słodku wódu, eksistěruju pak teke wjelike słone jazory, kaž na pśikład Kaspiske mórjo, Aralski jazor a Marłe mórjo. Někotare jazory su teke bogate na sodu, kaž jazory wokoło wjelikego groblowego pśełama we pódzajtšnej Africe.
Druga móžnosć definicije góźi se pśez wjelikosć zawjasć, pó kótarejž musy jazor nejmjeńša jaden hektar wjeliki byś.[1]
Teke w astronomiji powěda se wó jazorach, jolic drugu žydku maśiznu wobpśimjeju – kaž metanowe jazory na Titanje, mjasecu Saturna.
Nejwětše jazory swěta
Nejwětše łužyske jazory namakaju se w (kumštnej) Łužyskej jazorinje a su nastali z něgajšnych brunicowych jamow. Nejwětšy z nich jo Sedlišćowy jazor, kótaryž lažy na dłujkem zajtšu Złego Komorowa a ma pśestrěń wót 13,3 kwadratnych kilometrow. Pśisamem samsku wjelikosć ma nejwětšy pśirodny jazor Łužycy (a cełeje Bramborskeje), Gójacki jazor na pódpołnoc Błotow.
Žrědła
- ↑ Rüdiger Mauersberger: Klassifikation der Seen für die Naturraumerkundung des nordostdeutschen Tieflandes Templin, 2006.


text:
Barliń
Barliń (nim. Berlin) jo głowne město a stolica Nimskeje, a ma wěcej wobydlarjow a wěcej płoni ako kužde dalšne nimske město. Wón jo měsćański stat a stakim jaden tych krajow Nimskeje zwězkoweje republiki. Barliń jo jadno z nejwětšych městow pó wobydlarjach w EU.
Wopśimjeśe
Kultura
Ako jaden tych centrow z nejwětšym politiskim wliwom w Europskej uniji a ze swójim kulturnym derbstwom, jo Barliń jadna tych nejwěcej wobglědowanych metropolow kontinenta. Město jo wuznamny wobchadny suk a wažny góspodarski, kulturny a kubłański centrum Nimskeje. Institucije ako uniwersity, slěźeńske institucije, źiwadła, muzeje ale teke festiwale, nocne žywjenje a architektura Barlinja su swětosławne.
Stawizny
Historiski Barliń jo był wěcej raz głowne město nimskich statow ako markgrobojstwa/kurwjerchojstwa Bramborskeje, kralojstwa Pšuskeje, Nimskego rajcha abo Nimskeje demokratiskeje republiki (jano pódzajtšny źěl města). Wót nimskego zjadnośenja, dnja 3. oktobra 1990, jo Barliń głowne město cełeje Nimskeje, a z głownoměstnem wobzamknjenim Nimskego zwězkowego sejma wót 1991 město jo wót 1999 teke sedło nimskego parlamenta a kněžarstwa.
Rozdźělenje města
Wót 1 januara 2001 w Barlinje jo 12 měsćańskich źěłow.
Eksterny wótkaz
Baden-Würtembergska | Barliń | Bayerska | Bramborska | Brema | Dolnosakska | Durinska | Hamburg | Hesseńska | Mecklenburg-Pśedpomorska | Nordrhein-Westfalska | Rheinland-Pfalcojska | Saarlandska | Sakska | Saksko-Anhaltska | Šleswig-Holštejnska
1952 k Baden-Würtembergskej fuzionowali: Südbaden | Württemberg-Baden | Württemberg-Hohenzollern


text:
Starohród
Starohród (němsce Altenburg) je němske město na samym wuchodźe Durinskeje a zarjadniske sydło wokrjesa Starohródski kraj. Je z něhdźe 33.000 wobydlerjemi dźesate najwjetše město zwjazkoweho kraja a nadeńdźe so při južnej kromje Lipšćanskeje nižiny njedaloko sakskeje a saksko-anhaltskeje hranicy we łučinje Plesny. Nadregionalnje znate je město dla tule w lěće 1810 wunamakaneje hry škot.
Najbliše wulkoměsta we wokolinje su Lipsk (40 km do sewjera), Kamjenica (40 km do juhowuchoda) a Gera (30 km do juhozapada). Krajna stolica Jarobrod nadeńdźe so něhdźe sto kilometrow do zapadneho směra.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Po rozpadźe Durinskeho mócnarstwa w 6. lětstotku zasydlachu so w Starohródskej kónčinje z wuchoda pochadźacy Serbja, kiž natwarichu prěnje hrodźišćo na skale. Kraj wuchodnje Solawy dóńdźe w lěće 928 zaso pod němsku kontrolu a město so 976 prěni raz naspomni, hdyž dari je kejžor Ota II. Žitčanskemu biskopstwu. Z tym je Starohród jedne z najstaršich městow dźensnišeje wuchodneje Němskeje. Wot 12. lětstotka bě Starohród z kejžorskej pfalcu. Połoženje při wažnej wikowanskej dróze Via Imperii, kotraž wjedźeše z Italskeje hač k Baltiskemu morju, přinošowaše k wuznamej města.
W lěće 1918 sta so prjedawša rezidenca wójwodstwa Saksko-Starohródskeje z krajnej stolicu nowozałoženeho swobodneho stata Saksko-Starohródskeje, kiž přistupi 1920 Durinskej.
Hospodarstwo[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Starohród leži při železniskej čarje Lipsk–Dwórc. Blisko města nadeńdźe so lětanišćo Lipsk-Starohród, jedne z najstaršich němskich lětanišćow.


text:
Teksas
Teksas (ang.: Texas) – stůn we pouedńowyj tajli USA, nad Zatokům Meksykańskům. Grańica mo uod wschodu s Luizjanům a Arkansas, uod půunocy s Uoklahůmům a uod zachodu s Nowym Meksykym. Je we wjynkšyj tajli wyžynny (Wjelge Růwńiny), na pouedńowym zachodźe mo trocha wjyrchůw a na pouedńowym wchodźe Niźina Zatokowo. Nojsrogše mjasta: Houston, Dallas, San Antonio, Austin a El Paso.
We 1519 Alonso Alvarez de Pineda uoguośiu zajyńce Teksasu bez Szpańijo. Jak Meksyk we 1821 uzyskou ńypodlyguość, Teksas s anfanga wlazowou we jygo skuod. Bez lota 20. XIX wjeku uośedlili śe sam Amerikůny, guůwn Negry s poedńowych stanůw, kaj bůuo ńywolńictwo. Řůnd Meksyku dou wuůnčas autůnůmijo lo Taksasu. We 1829 řůnd Meksyku zakozou ńywolńictwa a tyž dolšyj imigracyje s USA, bez cůž jygo stosůnki s Teksasym śe fest pogoršyuy. 1 marca 1836 uoguošůno pwstańy Republiki Teksasu, na co Meksyk zareagowou interwencyjům armije, keryj kulminacyjům bůua bitwa pode Alamo. We 1836 po pokanańu armije meksykańskij Teksas uostowo republikům. Gowům państwa uostowo Sam Houston a kraj lygalizuje ńywolńictwo. We 1845 John Tyler, prezydynt Teksasu, podpisou rezolucyjo uo aneksyje Teksasu bez USA. 29 grudńa 1845 Teksas uostou přijynty do Ůńije kej 28. stan. We 1861 Teksas wystůmpiu s Ůńije a přistou do Kůnfederacyje. Bůu tymu přećiwny Sam Houston, nale ńy skiž tygo co bůu zwolyńńikym Ůńije abo wrogym ńywolńictwa, nale chćou přiwrůcyńo ńypodleguośći.


text:
Tëreckô
Tëreckô (téż Tërcëjô, tër. Türkiye, Repùblika Tërecczi – Türkiye Cumhuriyeti) je państwã w Azëji na półòstrowie Miészô Azëjô, a dzélowo téż w Eùropie ze stolëcą w Ankarze. Eùropejsczi dzél – Tracëjô robi 3% wiéchrzëznë ë je òddzelony òd azjacczégò dzélu przez mòrzé Marmara ë zwãżënë Bòsfor ë Dardanele. Tëreckô je krôjã sztërzech mòrzów, bò òd nocë òbtôczô jã Czôrné Mòrzé, òd wieczoru Egejsczé Mòrzé ë mòrzé Marmara, a òd pôłni Westrzódzemné Mòrzé – zwóné w tërecczim jãzëkù Biôłim Mòrzã.
Gallery[edicëjô | editëjë zdrój]
-
-
Anitkabir.HB.jpg
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.

seg_langs: als_Latn szl_Latn ast_Latn unk unk ltz_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk szl_Latn


text:
» Native language spelling: Szablewski
» Top Local Regions
- Wielkopolskie = 72
- Kujawsko-pomorskie = 61
- Mazowieckie = 58
- Łódzkie = 30
- Pomorskie = 20
- Zachodniopomorskie = 19
- Dolnośląskie = 14
- Śląskie = 10
- Lubuskie = 9
- Warmińsko-mazurskie = 8
» Top Global
» Ranking
The popularity rank in Poland is #4089
Worldwide there are 662+ people named szablewski
» Popular firstnames for surname szablewski
Jan szablewski (19) Andrzej szablewski (17) Henryk szablewski (16) Jerzy szablewski (14) Stanislaw szablewski (10) Tadeusz szablewski (10) Czeslaw szablewski (10) Krzysztof szablewski (9) Piotr szablewski (9) Jozef szablewski (9) Zbigniew szablewski (8) Kazimierz szablewski (8) Ryszard szablewski (7) Marian szablewski (7) Pawel szablewski (6) Eugeniusz szablewski (6) Jacek szablewski (6) Marek szablewski (6) Robert szablewski (5) Mieczyslaw szablewski (5) Tomasz szablewski (5) Miroslaw szablewski (5) Wieslaw szablewski (5) Zygmunt szablewski (5) Adam szablewski (5) Edward szablewski (4) Zdzislaw szablewski (4) Jaroslaw szablewski (4) Stefan szablewski (4) Roman szablewski (3) Waldemar szablewski (3) Ireneusz szablewski (3) Karol szablewski (3) Edmund szablewski (3) Maciej szablewski (3) Sylwester szablewski (3) Artur szablewski (2) Zenon szablewski (2) Bogumil szablewski (2) Bogdan szablewski (2) Slawomir szablewski (2) Wojciech szablewski (2) Dariusz szablewski (2) Rajmund szablewski (2) Marcin szablewski (2) Boguslaw szablewski (2) Leon szablewski (2) Mariusz szablewski (2) Wladyslaw szablewski (2) Hieronim szablewski (2) Wlodzimierz szablewski (2) Klemens szablewski (1) Marceli szablewski (1) Bronislaw szablewski (1) Juliusz szablewski (1) Wincenty szablewski (1) Aleksander szablewski (1) Florian szablewski (1) Hubert szablewski (1) Lucjan szablewski (1) Bernard szablewski (1) Bartlomiej szablewski (1) Leszek szablewski (1) Jurek szablewski (1) Franciszek szablewski (1) Witold szablewski (1) Bohdan szablewski (1) Daniel szablewski (1) Antoni szablewski (1) Arkadiusz szablewski (1) Maksymilian szablewski (1) Damian szablewski (1) Waclaw szablewski (1) Arnold szablewski (1) Boleslaw szablewski (1) Edwin szablewski (1) Alojzy szablewski (1) Aleksy szablewski (1) Lech szablewski (1) Grzegorz szablewski (1)


text:
Black Thursday (2011) Soundtrack
Data de lançamento: 25/02/2011
Director: Antoni Krauze
Escritores: Miroslaw Piepka , Michal Pruski
Atores: Dariusz Szymaniak (Porzycki), Witold Debicki (Mieczyslaw Moczar), Wojciech Pszoniak (Wladyslaw Gomulka), Piotr Fronczewski (Zenon Kliszko), Krystyna Janda , Jacek Kalucki (Marian Spychalski), Piotr Garlicki (Józef Cyrankiewicz), Jakub Kamienski , Karolina Piechota (Secretary), Wiktoria Kraszewska (Mariola), Slawomir Orzechowski (Stefan Olszowski), Filip Fratczak , Justyna Bartoszewicz (Nurse), Jakub Ehrlich , Tomasz Zietek (Zbyszek Godlewski), Marta Honzatko (Stefania Drywa), Maciej Konopinski , Piotr Lukawski (Malinowski), Beata Buczek-Zarnecka , Grzegorz Gzyl (Jan Marianski), Piotr Chys , Bogdan Smagacki , Michal Kowalski (Brunon Drywa), Krzysztof Dziemaszkiewicz , Rafal Ostrowski , Marek Richter , Grzegorz Wolf , Andrzej Debski (Józef Tejchma), Grzegorz Falkowski (Legucki), Piotr Michalski (Hajduga), Maciej Brzoska , Pawel Okonski , Ryszard Brozek , Wanda Skorny , Miroslaw Krawczyk (Alojzy Karkoszka), Anna Kociarz , Piotr Andruszkiewicz (Romek), Magdalena Bochan , Mateusz Brzezinski , Janusz Chlebowski , Daniel Chryc , Mateusz Deskiewicz (Adam Gotner), Lukasz Dobosz , Grzegorz Duda (Edward Hulsz), Liliana Galaman , Zbigniew Jankowski , Krzysztof Jerzak , Marta Kalmus (Irena Drywa), Robert Kampa , Marcin Korbas , Krzysztof Kowalski (Wieslaw Kasprzycki), Michal Kuzma , Dorota Lulka , Krzysztof Matuszewski , Wojciech Namiotko (Drywa's friend), Boleslaw Neugebauer , Marzena Nieczuja-Urbanska , Zbigniew Olszewski , Jordan Pawlowski , Piotr Plichta , Tomasz Podsiadly , Maciej Póltorak , Cezary Rybinski (Leon Drywa), Violetta Seremak-Jankowska , Zofia Smagacka (Gabrysia), Marek Solek , Maciej Szemiel , Bernard Szyc (Ludwik Janczyszyn), Artur Tomczak , Wojciech Tremiszewski , Mariusz Zarnecki veja mais ...
Música de: Michal Lorenc
Data de lançamento: 25/02/2011
Música de : Michal Lorenc


text:
Pszi uokazji mojygo byzuchu robia w pierony kilomyjtroow po samych Glywicach, niykej i dali po Sloonsku.
Wdycko mom poroownanie do niymieckich kerowcoow i prawie w koszdy sytuacji wiym co je los;
Chciouech sam pora takich uobserwacji wciepnoonc:
W Polsce na szosyjach je jedyn wielki chaos!! Dlo kogojs wto se niy zno pszejechac bes Glywice w godzinie szczytu to tajak se powiejsic !!
Doswiadczouech tego jakech jechou betonoowoom na richtung Zobrze, wjechouech wele Opla a chciouech sjechac na toszecko ku Laband.
Stau pieronowy jusz uod kerhowa cyntralnygo i sam widza ze gorole niy znajoom zasady "reissverschluss" co jak se szosyj do jednygo pasa zwynrzou, to ci z lewy po koleji puszczajoom po jednym aucie rein - jak je w Glywicach? cisnoom se z wuoonczoonym migaczym kaj popadnie bele yno se wcijs na hama. a jak jusz wjedzie to rzodnygo wiyncy niy pujsci, warzne ze uon som wjechou.
Te 2 kilomyjtry na toszecko, kajs 20 minutoow se jechauo, a tam nastympny stau! Prubowouech go uobjechac bes Kopernik, a tam gowno! droga zawarto i bes uosiedle ku Laband niy pszejedziesz. Nic, nazot na Toszecko, ale w lewo za pieroona niy skryncisz, no to w prawo, zaro potyn na tankstella uobroocic i vollgas rein coby zdoonszyc bo inaczy zajs stonie!
Gott sei dank w Laband (jeszcze) niy ma takych problymoow
Dali Glywice, podjyzdzom na krojcoong prawy pas, pszedymnoom 5 autoow, swiyci se czerwoone. pas do skryncaniou w lewo je proozny
I co se dzieje!?!?! Nogle ze zadku se jedyn modziouk cijsnie na tyn lewy pas, omijo stojoonce auta i na czerwoonym mele bes krojcoong za piyrszego, ale niy w lewo, a PROSTO !!!
I kaj sam kamery i straz miejsko?? Mody bestimmt je w glywicki mafii also moge tak pszejyzdzac
Potyn Zobrze: pomylouech pas, bo navi mie co inksze padaua i nogle musiouech go zmiynic - keine Chance!! Tak chobych niy miou wstympu na tyn pas!! Nic, musiouech obroocic i jeszcze ros na tyn krojcoong wjechac!
Jo wartko jezdza autym, ale sam jezdzoom jeszcze warci! szczegolnie po miejscie!!
Taki beispiel miouehc w Katowicach jak se na Sosnowiec jedzie - 90 na godzina idzie jechac, jo jusz miou 110, a jescze mie mijali !! Audi A6, Porsche 911, Passat, Touareg, Q5!?! wszysko na polskich tabulkach, a godajoom ludzie w Polsce se majoom zle, sredniou wypuata 2000 zl. to skond pytom se stac ich na take auta??? Porywajoom Niymcom?
Jakbych miou sam tera miyszkac, to auto bych hyba pszedou !! Moje pouli mie o 1,5 litra wiyncy jak na Niymcach !!!!
Jedne co dobre to autobahna A4 ! ale tysz do czasu, bo jusz nowe wjazdy uoskopujoom skisz bramkoow I do Niymiec jak pojadymy, abo bydymy puacic, abo uod Gorlitz na Szczelce landstrassoom jak w 80tych latach :)
szyroki droogi
--
Gruß
Anton
Odpowiedz
Link
Edytor zaawansowany
Opublikuj


text:
Gambijo
Gambijo – państwo we zachodnij Africe, uod trzech strůn uokrůnżone bez Synegal, uod sztwortyj, zachodńij, mo dostymp do Atlantyckigo Uoceanu. Mjano mo uod rzyki Gambijo, wele ujśćo keryj je rozlygowane. Je sam zwrotńikowo klima ze srogimi uopadůma we dyszczowyj porze.
Uod XVII stolećo průbowali krej kolůńizować Portugalijo, Szpańijo, Ńiderlandy a Kurlandyjo, ńyskorzi tyż Francyjo a Wjelgo Brytańijo. Ta uostatńo do zgody ze traktatym ze Francyjům ze 1783 dostoła bezma cołki krej, ńywjelgi kůnsek mjanowany Albreda dostoła tyż we 1857 roku. Bůł sam srogi uostrzodek handlu ńywolńikůma. Samostanowjyńy Gambijo dostoła we 1965 roku.
Nojsrogszy udźoł we gospodarce mo sam bauerstwo, nojwjyncyj Gambijo eksportuje źymnych uorzechůw.


text:
Most Sołtysowicki Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Księże Małe, Wrocław, Zalesie, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Zakrzów, Wrocław, Sołtysowice, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Świątniki, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Mokra, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Polanowice, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Osobowice, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Dąbie, Wrocław, Różanka, Wrocław, Partynice, Wrocław, Bartoszewice. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Krzyżanowice, Ramiszów, Psary, Cienin, Pruszowice.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Křesćanska wěra je katolskim Serbam zepěra w žiwjenju. To wotbłyšćuje so w njeličomnych křižach a modlerskich stołpach při pućach a před domskimi. Najbóle wšak je to spóznać na ludźoch samych, hdyž wozjewjeja jutry jako křižerjo wjesołe poselstwo, putnikuja do Róžanta k hnadownemu městnu abo chodźa na Bože ćěło w procesionach po wsy. Z předležacym wobrazowym zwjazkom podadźa so čitarjo hromadźe z Maćijom Bulankom do wosadow katolskeje Łužicy. Jeho fotografije swědča wo žiwej wěrje, kotraž pokazuje so w hajenju nałožkow a wašnjow w běhu lěta runje tak kaž wšědny dźeń, hdyž chodźa wěriwi z wosadnikom w ruce kemši abo hladaja rowy swojich zemrětych přiwuznych. Wobrazy wobrubjeja teksty Gerata Wornarja, kotryž zhladujo na swoju domiznu a swój lud zwěsći: „Mam tónle serbski kraj a jeho ludźi rady. Tu sym doma. To je mi na zemi kus njebjes.“


text:
Wielkopolscy sędziowie
OZPN Kalisz
- 3 liga:
Wojciech Jasiak,
- 4 liga:
Łukasz Jasiak,Adrian Żakowski,Paweł Moszak,Adam Wieczorek,Paweł Kaczała,Dawid Matyniak,Grzegorz Nowak,
- klasa okręgowa:
Piotr Marucha,Artur Marcinek,Arkadiusz Reśliński,Rafał Żubrowski,Dawid Goliński,Kamil Kaźmierczak,Damian Maj,Łukasz Orszulak,Jacek Włoch,Sylwia Grygiel,Mateusz Helwich,Grzegorz Król,Mateusz Marciniak,Mateusz Szczepański,Dawid Drygas,Paweł Haszek,Karol Krawczyński,
- klasa A:
Sebastian Kurzawa,Marcin Szcześniak,Przemysław Liberski,Waldemar Wandelewski,Marcin Marasek,Daniel Czubak,Jacek Nowak,Sławomir Farbicki,Dawid Pieniężny,Adam Krajewski,Jacek Sowiński,Artur Lubryka,Tomasz Woźniczka,Mateusz Matuszak,Arkadiusz Nowakowski,Marcin Dominiak,Ireneusz Janicki,Dariusz Starczan,Zbigniew Lewek,Radosław Śniadecki,Kamil Kanclerz,Przemysław Borkowski,Paulina Nikodem,Szymon Czysty,Krzysztof Orszulak,Daniel Pawelec,
- klasa B:
Adam Rzepczyk,Batrosz Tomczuk,Tomasz Kędzia,Bartosz Kłodnicki,Wojciech Koper,Paweł Michalak,Kazimierz Reyer,Marian Turkiewicz,Paweł Galewski,Jarosław Zieliński,Włodzimierz Kokot,Piotr Stawowy,Daniel Ostrysz,Julian Michalak,Rafał Młynek,Dariusz Smolarek,Dariusz Bęś,Artur Witoń,Robert Kmiecik,Łukasz Stybel,Marek Matyśkiewicz,Dawid Farbicki,Tomasz Mielcarek,
OZPN Konin
- 4 liga:
Michalina Diakow,Tomasz Zieliński,Bartłomiej Zywert,
OZPN Leszno
- klasa okręgowa:
Jarosław Krełowski,Krystian Chwaliszewski,Janusz Gierczyński,Łukasz Duda,Marek Jagła,Andrzej Kołacki,Bartłomiej Grzelczak,
- klasa A:
Mateusz Uram,Dawid Spychała,Maciej Głoskiewicz,Sebastian Lorek,Bartosz Giera,Daniel Duda,
- klasa B:
Paweł Duda,Krzysztof Pośpiech,Mariusz Chmielewski,Dawid Pośpiech,Kamil Mielcarek,Tomasz Kasperski,Patryk Domagała,Michał Ćwikliński,Arkadiusz Nowacki,Hubert Rogacki,Maciej Czeszak,Kamil Kowalski,Kacper Sprutta,
WZPN Poznań
- 4 liga:
Krzysztof Banasiuk,Tomasz Nowicki,Łukasz Araszkiewicz,Michał Waskowski,
Jakub Tyliński,Łukasz Dudziak,Kacper Kendzia,Tomasz Poprawa,Przemysław Czajka,Mikołaj Piotrowski,
Pod naszym patronatem
JarderSport na facebook'u
- 2002 - 2017 JarderSport.pl - Jarosław Derengowski. Wszelkie prawa zastrzeżone.


text:
Goplan Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Różanka, Wrocław, Kozanów, Wrocław, Ołtaszyn, Wrocław, Zakrzów, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Lipa Piotrowska, Wrocław, Ownia, Wrocław, Popowice, Wrocław, Kłokoczyce, Wrocław, Żerniki, Wrocław, Południe, Wrocław, Swojczyce, Wrocław, Rędzin, Wrocław, Pawłowice, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Psie Pole, Wrocław, Kowale, Wrocław, Jagodno. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Zabrodzie, Bielany Wrocławskie, Ślęza, Mokronos Dolny, Cesarzowice.


text:
Złoto
Złoto je chemiski element ze symbolom Au a rjadowej ličbu 79. Wone słuša k přechodnym metalam. W periodowym systemje steji słěbro w šestej periodźe a prěnjej pódlanskej skupinje (skupinje 11) resp. koporowej skupinje. Elementowy symbol Au je wotwodźeny wot łaćonskeho słowa aurum za „złoto“. Złoto je jedyn z drohometalow a słuša hromadźe z koporom k pisanym metalam.
Mjechke a derje formujomny kow wužiwa so hižo lěttysacy dołho za rituelne graty a debiznu kaž tež wot 6. lětstotka do Chrystusa we formje pjenjezow jako płaćidło.
Najwažniše złoto produkowace kraje su China, Awstralska, Ruska (předewšěm Sibirska), Zjednoćene staty, Kanada a Južna Afrika.


text:
Best of Kygo
1 Hour
Mix 2017
* Subscribe
https://goo.gl/5Jk4GD
* Tracklist
00:00 - Henry Green
- Electric Feel
(Kygo Remix
) (MGMT Cover
)
05:24 - Jakubi - Can't Afford It All (Kygo Remix)
10:05 - Ed Sheeran
- I See Fire
(Kygo Remix)
15:12 - Dirty Paws
(NEW
Kygo Rmx) - Of Monster
& Men
18:13 - Passenger
- Caravan
(Kygo Remix)
24:39 - The XX
- Angels
(Kygo Edit
)
30:59 - James Blake
- The Wilhelm Scream
(Kygo Remix)
37:09 - Kygo - For Many Years
42:52 - 'IZ' - Over The Rainbow
- Kygo Edit
48:07 - James Blake - Limit To Your Love
(Kygo Remix)
54:59 - Over The Rainbow - Kygo Edit Refix
1:00:21 - Kygo - Here For You
ft. Ella Henderson
(Topface Remix)
1:04:05 - Dirty Paws (NEW Kygo Rmx) - Of Monster & Men
1
:07:06 - Ed Sheeran & Passenger - No Diggity
vs. Thrift Shop
(Kygo Remix)
Kygo stole the show, kygo stay, kygo mix, kygo sexual healing, kygo i see fire, kygo raging, kygo cruise, kygo and selena gomez, kygo carry me, kygo it ain’t me, kygo, kygo firestone, kygo remix, kygo starboy remix, kygo and friends, kygo avicii, kygo album
, kygo acoustic, kygo aha, kygo a land so far, kygo and chainsmokers, kygo angels, kygo audio, a-ha kygo, kygo best, kygo brother, kygo best songs, kygo best mix, kygo beautiful girl, kygo biggie smalls, kygo beautiful day, kygo best of 2017, kygo best of 2016, kygo birthday, kygo brother remix, life’s a b kygo, kygo r&b, kygo daniel b, kygo b i g, kygo b, kygo cut your teeth, kygo cloud nine, kygo chainsmokers, kygo coming over, kygo coldplay, kygo chill mix, kygo cloud nine full album, kygo caravan, prayer in c kygo, kygo c, kygo c’est aussi, c’est kygo – firestone, kygo dirty paws, kygo diplo and friends, kygo dillon francis coming over, kygo documentary, kygo dancer, kygo deep house 2016, kygo deep house 2017, kygo daft punk, kygo deep house mix, kygo dirty paws remix, kygo don’t stop believing, kygo id, kygo firestone d sharp, kygo no d, kygo ed sheeran, kygo ed sheeran i see fire, kygo electric feel, kygo epsilon, kygo ellie goulding, kygo ella henderson, kygo ed sheeran and passenger, kygo edit, kygo edm, kygo take on e, dillon francis e kygo, firestone kygo & conrad sewell, kygo & conrad, firestone interprete kygo & conrad sewell, kygo firestone testo e traduzione, kygo firestone lyrics, kygo fragile, kygo firestone remix, kygo for what it’s worth, best of kygo, kygo firestone ft conrad, firestone kygo f, kygo i see f, kygo greatest hits, kygo here for you, kygo house, kygo is love kygo is life, kygo 1 h, kygo one hour mix, kygo 2 h, kygo 2 hour mix, kygo id ultra festival anthem, kygo i’m in love, i see kygo, kygo jakubi, kygo I, firestone kygo I, kygo midnight
, kygo mix 2016, kygo mix 2017, kygo music, kygo marvin gaye sexual healing, kygo m, kygo new song, kygo new, kygo nothing left, kygo no diggity, kygo not alone, kygo new song 2016, kygo new song 2017, kygo nothing left remix, kygo playlist, kygo piano jam, kygo remix 2016, kygo remix 2017, kygo rem, kygo r, kygo remi, kygo summer mix, kygo selena gomez, kygo style, kygo tropical mix, kygo house mix, best of kygo remixes, kygo remixes of popular songs, kygo style music, kygo tropical mix 2017, kygo tropical house mix, best of kygo songs, kygo mix 2017, kygo remixes 2017, kygo remix 2017 best of, best of kygo, kygo playlist 2017, kygo the weeknd, kygo type beat, kygo thrift shop, kygo tropical house, kygo stole t, kygo umf, kygo ultra, kygo ultra music, kygo umf 2016, kygo ultra miami 2016, here for u kygo, kygo vevo, kygo video, kygo vocal mix, kygo weeknd, kygo often, kygo wait, kygo youtube mix, kygo younger piano, kygo years and years, kygo & parson james, kygo zara larsson, kygo zayn malik, kygo 1 hour, kygo 1 hour mix 2016, kygo 1 hour mix 2017, kygo 1d, kygo 1 hour 2016, kygo 1 hour loop, kygo 10 hours, kygo 10, kygo 1 hr mix, kygo firestone 1 hour, kygo often 1 hour, kygo younger 1 hour, kygo 1 hr, kygo 2017, kygo 2016, kygo 2016 mix, kygo 2016 new songs, kygo 2017 new songs, kygo 2017 tropical, kygo 3 hours, kygo 30 min, kygo 30 minutes
- published: 28 Feb 2017
- views: 148


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Z pjatym, porno dotalnym lětnikam trochu rozšěrjenym wudaćom zakónči so rjad přełožkow z načasnych cuzorěčnych literaturow. Tute Wuhladko skići nam wusko-šěroki wid – wot Ruskeje přez Francosku do Sewjerneje Ameriki. Wone předstaji čitarjej trochu skurilny finski humor a bjezhraničnosć pisanja Bołharki Emilije Dworjanoweje. W srjedźišću stejitej francoska proza a lyrika. Husto je tuta skerje eksperimentalneho razu, kaž wobkedźbowace, detailowe pisanje Alaina Robbe-Grilleta. Basnje Jacquesa Roubauda zaso, hrajkace sej ze słowami, staja to njewobkedźbowane, maličkosće wšědneho žiwjenja, do srjedźišća. W portreće zeznaje so čitar z jednej z najwuznamnišich načasnych ruskich basnicow, Bellu Achmadulinej. Z mjeńšinowych literaturow je zastupjena rusinska w delnjoserbskim přełožku.
Přełožowali su mj. dr.
Róža Domašcyna, Eero Balk, Měrana Cušcyna a Beata Nastickec.
Přełožowali su mj. dr.


text:
Skond sie wziyny zoki?
Wynokwianie Kadłubka – czyńść 25.
Naciongosz blank pomału zoki na szłapy, oblykosz galoty i strzewiki. I idziesz do roboty. Na drugi dziyń to samo. Potym tyż – i tak kożdy dziyń. I niy zwracosz uwagi na zoki. Czasym dowosz je do pranio. Dobrze robisz. Abo som je pieresz. Wto by myśloł o zokach poważnie abo z szacunkym. Szczególnie rano jak je nadziywo. Rano, jak je cima, zima i sie oblykosz ledwo żywy. Ale zoki som ważne! W zokach coś jest! Zoki som nojlepszymi towarzyszmi człowieka.
Zamiast pilów
Sztrykowane zoki niyjednymu uratowały życie w zima. Jak już nic niy pomogo na gripa – to mogom pomoc ciepłe zoki z wełny. Kożdy powinien mieć pora ciepłych zoków we szranku na czorno godzina. Moja oma downo tymu sztrykowała rube zoki na zima, tak rube, że dałoby sie w nich łazić po śniegu bez strzewików. Nikerzi tak przajom zokom, że nawet w nich śpiom. Jo tyż tak robia i ni ma mie skuli tego gańba. Niy chodzi yno o to, że je cieplij, ale o to, że człowiek czuje sie w zokach bezpiecznij.
W tyjatrze
Nikerzi u nos wolom godać fuzekle zamiast zoki. Niy dziwuja sie im, bo fuzekla tyż brzmi gryfnie. Fuzekle to jakby zdrobniynie – skarpetki. Zoki – to po prostu skarpety. Jak wiynkszość ślonskich wyrazów „zoki” tyż pochodzom z łaciny. Łaciński rzeczownik „soccus” abo „socculus” to był niski szczewik na płaskim kromfleku, taki choby zandal. Oblykali w Rzymie taki strzewiki aktory i aktorki, jak grali komedyje na scynie w tyjatrze. Ale wyraz „zoka” prziszoł do ślonskigo z nimieckigio (die Socke). Po angelsku je ganz podobnie (a sock). A Szwedy godajom tak samo jak Ślonzoki – zoka (socka).
Zoki a Ślonzoki
Żodyn niy napisoł wiersza o zokach. A szkoda, bo o zokach powinny powstować wielki poematy. O zokach sie za dużo niy godo. Ale zoki som dosłownie wpisane w ślonski życie i nazywanie Ślonzokow. Czamu? – spytocie. Bo jak godomy głośno ŚLONZOKI, to już słyszymy ZOKI.
Prof. Uś dr hab. Zbigniew Kadłubek – rezkiruje Katedrom Literatury Porównawczyj. Je filologiym klasycznym, eseistom i tłumaczym. Pisze tyż po naszymu, dejmy na to „Listy z Rzymu” abo „Promytyojs przibity”.


text:
TAGS: Download Indywidualne Mistrzostwa Polski Na żużlu W Zielon Videos, Watch Live Online Indywidualne Mistrzostwa Polski Na żużlu W Zielon Movies, Hot Videos Indywidualne Mistrzostwa Polski Na żużlu W Zielon, Free HD Videos Indywidualne Mistrzostwa Polski Na żużlu W Zielon, Live Streaming Indywidualne Mistrzostwa Polski Na żużlu W Zielon Videos, Mp4 3Gp Indywidualne Mistrzostwa Polski Na żużlu W Zielon Free, Fast Download Indywidualne Mistrzostwa Polski Na żużlu W Zielon, New Video Indywidualne Mistrzostwa Polski Na żużlu W Zielon, Hot Girls Latest Indywidualne Mistrzostwa Polski Na żużlu W Zielon Download....
Home | Terms Of Services(TOS) | DMCA Policy (Disclaimer) | Privacy Policy


text:
Konkurs na ślonsko wyliczanka
Dejcie pozór! Łogłoszomy konkurs!
Co trzeja zrobić?
Pamiyntocie swoji wyliczanki z placu? Dejmy na to ta „Była jedna babka, sprzedowała jabka, sprzedowała po kryjomu, co je skrodła ze zogonu”.
Toż teroz napiszcie swoja, nowo, krótko, wymyślono rymowanka i prześlijcie jom na kontakt@gryfnie.com
Wyliczanka musi być po ślonsku! A ni dowomy Wom żodnego tymatu, toż możecie pisać ło roztomajtych rzeczach, ło wszyjstkim, co Wom przidzie do gowy.
Co sie bydzie dalij dzioło?
Nojgryfniyjsze wyliczanki pokożymy na naszej zajcie. I tyż wybierymy jedna, kiero potym tyż możno znojdzie sie na nowyj gryfnyj rzeczy. A jakij? To niy godomy ;)
Co idzie wygrać?
I teroz nojważniyjsze! Idzie wygrać kubek Fajrant. A dwie nostympne osoby dostanom po 3 abcybildry ”Cisnymy”.
Wiela mocie czasu?
Mocie czas do piątku 08 lutego do 20:00 we wieczór.
Toż filoki do gości! Powodzynio!


text:
Hůngkůng
Hůngkůng (uoficj. Špecyjolny Rygjůn Admińistracyjny Hůngkůng; ang. Hong Kong, Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China, chiń. 香港, kantońsko godka jyutping: hoeng1 gong2, standardowo godka mandaryńsko pinyin: Xiānggǎng) – špecyjolny rygjůn ferwaltůngowy Chińskij Republiki Ludowyj, kery ležy nad Mořym Pouedńowochińskim, we wschodńij tajli kraju. Uobejmujy Půuwysep Kowloon a 234 wyspy. Nojwyžšy ščyt, Tai Mo Shan, je na 958 m n.p.m. wysoki.
We wyńiku pjyršyj wojny uopjůmowyj Hůngkůng přeloz spod wuadańo Chin pod wuadza Wjelgij Brytańije we 1848 roku. Ńyskoři přiuůnčůno ku ńymu tyž "Nowe Terytoria", kere Chiny "douy we dźyržawa" Wjelgij Brytańije we 1898 roku na 99 lot. Bez XX wjek Hůngkůng fest a fest śe rozwinuy a pouńiu rola "půmostu" mjyndzy kůmůńistyčnymi Chinůma a śwjotym Zachodu.
We 1984 roku ugodano śe co do warůnkůw, na kerych Hůngkůng wrůći pode wuadza Chin we 1997 roku, kej mińy ukres dźeržawy. Chiny zobowjůnzouy śe pozostawić Hůngkůngowi aůtonůmijo we bezma wšyjstkich sprawach krům polityki zagrańičnyj a wojska. 1 lipca 1997 Armijo ChRL zajyna Hůngkůng.
Hůngkůng je jednym s śwjotowych cyntrůw biznesowo-handlowych a śedźibům myngi bankůw, firm a ourgańizacyji mjyndzynacyjowych. Klučowo rola we kůntaktach handlowych ze śwjotym mo Rada Rozwoju Hůngkůngu (Hong Kong Trade Development Council, 香港貿易發展局). Hůngkůng mo tyž srogo a wysoko rozwińynto industryja. Je tyž wynzuym morskim - je sam 9 hawyn.


text:
webtran.plJ?zyk t?umaczenie online za darmo
webtran.pl Profile
webtran.pl
Title:J?zyk t?umaczenie online za darmo
Description:Spróbuj t?umacza online, który wykonuje przek?ady z/na 90 j?zyka.
Keywords:
Discover webtran.pl website stats, rating, details and status online. Read and write reviews or vote to improve it ranking. Check alliedvsaxis duplicates with related css, domain relations, most used words, social networks references. Find out where is server located. Use our online tools to find owner and admin contact info. Go to regular site
webtran.pl Information
webtran.pl Rank
webtran.pl Traffic & Earnings
webtran.pl WebSite Httpheader
webtran.pl Keywords accounting
webtran.pl Similar Website
webtran.pl Traffic Sources Chart
webtran.pl Alexa Rank History Chart
webtran.pl Html To Plain Text
J?zyk t?umaczenie online za darmo T?umaczenie online j?zyk | T?umacz Online | T?umaczenie j?zyka online serwis Spróbuj t?umacza online, który wykonuje przek?ady z/na 90 j?zyka w po??czeniach, w??czaj?c albański, angielski, arabski, afrikaans, bia?oruski, bu?garski, walijski, w?gierski, wietnamski, galicyjski, holenderski, grecki, duński, hebrajski, jidysz, indonezyjski, irlandzki, islandzki, hiszpański, w?oski, katalański, chiński, koreański, ?otewski, litewski, macedoński, malajski, maltański, niemiecki, norweski, irański, polski, portugalski, rumuński, rosyjski, serbski, s?owacki, s?oweński, suahili, tagalski, tajski, turecki, ukraiński, fiński, francuski, hindi, chorwacki, czeski, szwedzki, estoński i japoński. angielskiarabskibu?garskichińskiczeskiduńskiestońskifińskifrancuskigreckihebrajskihindihiszpańskihmongholenderskiindonezyjskijapońskikatalońskikoreańskilitewski?otewskimalajskimaltańskiniemieckinorweskiperskipolskiportugalskirosyjskirumuńskis?owackis?oweńskiszwedzkitajskitureckiukraińskiurduwalijskiw?gierskiwietnamskiw?oski angielskiarabskibu?garskichińskiczeskiduńskiestońskifińskifrancuskigreckihebrajskihindihiszpańskihmongholenderskiindonezyjskijapońskikatalońskikoreańskilitewski?otewskimalajskimaltańskiniemieckinorweskiperskipolskiportugalskirosyjskirumuńskis?owackis?oweńskiszwedzkitajskitureckiukraińskiurduwalijskiw?gierskiwietnamskiw?oski T?umacz polsko angielski, T?umacz polsko arabski, T?umacz polsko bu?garski, T?umacz polsko chiński, T?umacz polsko czeski, T?umacz polsko duński, T?umacz polsko estoński, T?umacz polsko fiński, T?umacz polsko francuski, T?umacz polsko grecki, T?umacz polsko hebrajski, T?umacz polsko hindi, T?umacz polsko hiszpański, T?umacz polsko hmong, T?umacz polsko holenderski, T?umacz polsko indonezyjski, T?umacz polsko japoński, T?umacz polsko kataloński, T?umacz polsko koreański, T?umacz polsko litewski, T?umacz polsko ?otewski, T?umacz polsko malajski, T?umacz polsko maltański, T?umacz polsko niemiecki, T?umacz polsko norweski, T?umacz polsko perski, T?umacz polsko portugalski, T?umacz polsko rosyjski, T?umacz polsko rumuński, T?umacz polsko s?owacki, T?umacz polsko s?oweński, T?umacz polsko szwedzki, T?umacz polsko tajski, T?umacz polsko turecki, T?umacz polsko ukraiński, T?umacz polsko urdu, T?umacz polsko walijski, T?umacz polsko w?gierski, T?umacz polsko wietnamski, T?umacz polsko w?oski, T?umacz polsko afrikaans, T?umacz polsko albański, T?umacz polsko azerski, T?umacz polsko baskijski, T?umacz polsko bengalski, T?umacz polsko bia?oruski, T?umacz polsko birmański, T?umacz polsko bo?niacki, T?umacz polsko cebuański, T?umacz polsko chichewa, T?umacz polsko chorwacki, T?umacz polsko esperanto, T?umacz polsko filipiński, T?umacz polsko galicyjski, T?umacz polsko gruziński, T?umacz polsko gud?arati, T?umacz polsko hausa, T?umacz polsko igbo, T?umacz polsko irlandzki, T?umacz polsko islandzki, T?umacz polsko jawajski, T?umacz polsko jidysz, T?umacz polsko joruba, T?umacz polsko kannada, T?umacz polsko kazachski, T?umacz polsko khmerski, T?umacz polsko kreolski, T?umacz polsko laotański, T?umacz polsko ?acina, T?umacz polsko macedoński, T?umacz polsko malajalam, T?umacz polsko malgaski, T?umacz polsko maoryski, T?umacz polsko marathi, T?umacz polsko mongolski, T?umacz polsko nepalski, T?umacz polsko ormiański, T?umacz polsko pend?abski, T?umacz polsko serbski, T?umacz polsko somalijski, T?umacz polsko sotho, T?umacz polsko suahili, T?umacz polsko sundajski, T?umacz polsko syngaleski, T?umacz polsko tad?ycki, T?umacz polsko tamilski, T?umacz polsko telugu, T?umacz polsko uzbecki, T?umacz polsko zulu Copyright 2011-2016 www.webtran.pl
webtran.pl Whois
Domain Name: WEBTRAN.PL


text:
Szczycieńska Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Osobowice, Wrocław, Rędzin, Wrocław, Opatowice, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Partynice, Wrocław, Sępolno, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Psie Pole, Wrocław, Oporów, Wrocław, Sołtysowice, Wrocław, Kuźniki, Wrocław, Borek, Wrocław, Mokra, Wrocław, Południe, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Jagodno, Wrocław, Zakrzów, Wrocław, Ratyń. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: św. Trójcy, Kujawska, Bławatna, Szczęśliwa, Rolna, Kalinowa, Ignacego Mościckiego, Gwizdanowska, Ludwika Pugeta, Na Grobli. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wilczyce, Kiełczów, Mirków, Kiełczówek, Krzyżanowice.


text:
Most Swojczycki Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Krzyki, Wrocław, Lipa Piotrowska, Wrocław, Klecina, Wrocław, Jagodno, Wrocław, Maślice, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Partynice, Wrocław, Bieńkowice, Wrocław, Brochów, Wrocław, Zakrzów, Wrocław, Kowale, Wrocław, Muchobór Mały, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Marszowice, Wrocław, Ownia, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Kuźniki, Wrocław, Gądów Mały, Wrocław, Oporów. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Gliwicka, Kątowa, Radkowska, Jarocińska, Nowodworska, Poranna, Forteczna, Mieroszowska, Lekarska, Bernardyńska. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wilczyce, Mokry Dwór, Łany, Kiełczówek, Kiełczów.


text:
Serowarska Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Ratyń, Wrocław, Pilczyce, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Psie Pole, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Bieńkowice, Wrocław, Strachocin, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Muchobór Wielki, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Oporów, Wrocław, Maślice, Wrocław, Huby, Wrocław, Osiniec, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Bartoszewice, Wrocław, Opatowice, Wrocław, Muchobór Mały. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Skwer Adolfa Marii Bocheńskiego, Imbirowa, Gorczycowa, Byczyńska, Emila Zoli, św. Jadwigi, Mieczysława Romanowskiego, Bułgarska, Franciszkańska, Krowia. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Krępice, Samotwór, Gałów, Lutynia, Wilkszyn.


text:
Szkolenia Ionic2 w Gliwice
Ionic2 Course Events - Gliwice
Plany Kursów
Other regions
Szkolenie Ionic2 w Gliwice, szkolenie wieczorowe Ionic2 w Gliwice, szkolenie weekendowe Ionic2 w Gliwice, Ionic2 boot camp w Gliwice, kurs zdalny Ionic2 w Gliwice , nauczanie wirtualne Ionic2 w Gliwice, lekcje UML w Gliwice,Kursy Ionic2 w Gliwice, Trener Ionic2 w Gliwice,Kurs Ionic2 w Gliwice, instruktor Ionic2 w Gliwice, nauka przez internet Ionic2 w Gliwice, wykładowca Ionic2 w Gliwice , kurs online Ionic2 w Gliwice


text:
Nejważniejsze ś nich to je PTTK...
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi
takim niech sie każdy brzidzi”
Wandrowani po gorach
W chałupie na Głymboki pod nomerym pińdziesiónt szejść, znaszły se swój plac aże trzi instytucyje. Tak genau nie wiadomo czy łóne tam na zicher wszecki urzyndujóm, ale po wyrchu widać, że isto ja. Nejważniejsze ś nich to je PTTK, bo óno założóne zustało przeszło sto roków tymu, a tak naprowde funguje w Cieszynie łod 1910 roku. Było to eszcze za Franca Jozefa i tustelocy zrobili to kape łod zowiści Niemcom/Austriakom, kierzi rychlij prziszli na to, że ludzióm to wandrowani po gorach robi wielki szpas. Były to czasy jeszcze bez komputrów, telefónów, autów i skyrs tego jak prziszła niedzieliczka tustelocy dostali taki napad, coby nie dziwać sie fórt na ty nasze Beskidy yno sprugować po nich powandrować. Jo eszcze pamiyntóm wiela to było uciechy jak sie tak człowiek wydropoł na Kubalonkę, Stecówkę, abo Baranią i tam na loske przibił se taki plechowy znaczek, kiery był takim trofeum jak prawie wrażyni fanki do śniega na Mont Evereście. Dzisio uż isto żodyn nie stoji ło to, coby sie dropać do wyrchu na gory po tyn znaczek, ale wiyncyj sie ludzióm rozchodzi ło rozruszani kości i ściepani s sie kapke sadła. A dlo nimocnych co ni mogóm sie dropać po szkarpach do wyrchu, abo dlo inkszych lyni zrobióne uż sóm na nikiere gory cesty, coby ani nie trzeja by wysiadać s auta yno łokno spuścić na dół i wydychnóć se świyżym luftym. Dzisio też moc ludzi aji zwyrto pedajlami na swojich kołach, coby tyn hańdowny wander po gorach zwekslować na inkszóm turystycznóm ucieche. Nie wiym czy to pedajlowni je zdrowsze łod szpacyrowanio po kłepetach, ale przeca isto każdy wiy lepszyj jako turystyka zdrowio mu przidowo.
Mini słownik:
genau- prawie,
na zicher- na pewno,
funguje-funkcjonuje,
kapke-trochę,
rychlij-szybciej,
szpas-uciecha,
skyrs-z powodu,
dziwać-patrzeć,
plechowy-blaszany,
ściepać- zrzucić,
cesta-droga,
luft-powietrze,
nimocny-chory,
zwyrto-kręci,
koło-rower,
klepety-nogi,
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text:
Waršawa. Prezident USA Donald Trump je dźensa na oficialnym wopyće w Pólskej był, po tym zo bě wčera wječor do stolicy Waršawy dolećał. Tam jeho statny prezident Andrzej Duda z wojerskej ceremoniju witaše. Nimo toho zetka so Trump z prezidentami dwanaće wuchodoeuropskich krajow, kotřiž so runje dźensa we Waršawje schadźuja. W tym zwisku zdźělichu, zo chcedźa USA Pólskej lětadła a rakety wotwobaracy system typa Patriot dodawać.
Praha (ČŽ/K). Hłowa čěskeho stata Miloš Zeman je so znowa za zawjedźenje zhromadneje europskeje měny eura w Čěskej republice wuprajił. Dóńć měło k tomu najpozdźišo w přichodnej legislaturnej periodźe. Zo tuchwilu hišće wjetšina wobydlerjow kraja za to njeje, za to widźi wón přičinu w tym, zo so „ludźo eura iracionalnje boja“. Euro po jeho měnjenju suwereniće Čěskeje a jeje hospodarstwu njeby škodźał. W tym zwisku prezident na to pokaza, kajke pozitiwne wuslědki je euro susodnej Słowakskej wunjesł. Jeho zawjedźenje přirunowaše Zeman wobrazliwje, jako by so na termometru celsius na fahrenheit wuměnił. „To tež njezměni temperaturu, ale jeničce jeje měritko.“
Čěska republika w dohladnej dobje zhromadnu europsku měnu njezawjedźe, dyrbjało-li hibanje ANO oktoberske wólby do sejma dobyć, zwurazni jeho předsyda, něhdyši wicepremier a minister za financy Andrej Babiš. „Euro pola nas nochcemy“, wón podšmórny. „Kóždy wě, zo bywa to labilna měna. Chcu čěsku krónu a njewotwisnu centralnu banku. Wo dalšu wěc, do kotrejež Brüssel zasahuje, njerodźu“, šef ANO potwjerdźi.
Waršawa. Z wotmachom hotuja so tele dny we Waršawje na wysoki wopyt. Přichodnu srjedu wječor ma prezident USA Donald Trump do Waršawy dolećeć. Hižo dny dołho fachowcy prezidentskeje wěstotneje słužby wšitke městnosće kontroluja, kotrež ma Trump wopytać.
Pólske knježerstwo zhladuje z wulkimi wočakowanjemi na jeho wopyt. Na politiskej runinje liča z chwalbu za swěrne zwjazkarstwo a za to, zo dosć pjenjez za swoje wójsko wudawaja. Nimo toho čakaja na přilubjenje najwyšeho reprezentanta USA, zo wěstotu Pólskeje hladajo na wohroženje ze stron Ruskeje garantuje a snano jim hišće wjace wojakow sćele. Kritiske zwuki ze stron ameriskeho prezidenta słyšeć nochcedźa.
Před něšto dnjemi je Słowakska historiski moment dožiwiła. Do swětnišća poda so z indiskej raketu prěni słowakski satelit skCUBE. Na jeho konstrukciji, wuwiću a testowanju bě wjace hač 50 fachowcow dlěje hač pjeć lět dźěłało. Je to dźesać centimetrow wulka kóstka, kotraž započa 23 mjeńšin po starće rakety we wysokosći 500 kilometrow ze spěšnosću 28 000 kilometrow na hodźinu zemju wobkružeć. Satelit-kóstka waži 1 056 gramow. Jeje nadawk je měrić w swětnišću radioaktiwitu, fotografować wubrane kónčiny zemju a polěpšić rozhłosowu komunikaciju.
Z tymle swětnišćowym objektom su tři hłowne zaměry zwjazane. Sprěnja ma wón wo tym swědčić, zo słowakscy fachowcy zamóža tajki přewšo naročny „aparat“ zhotowić a swětnišću dowěrić. Zdruha ma objekt dopokazać, zo ma kraj wědomostne kapacity za specifisku misiju w swětnišću, a střeća je to wědomostny eksperiment. Wšitke daty satelita skCUBE ze swětnišća budu zjawnje přistupne.
Waršawa. Mjez něhdźe 200 mjeńšimi a wjetšimi putniskimi městnami w Pólskej, hdźež mać Božu česća, nabywa jedne dźeń a wjetši wuznam: hnadowne městno Licheń w centralnej Pólskej. Na kromje wsy z runje 1 600 wobydlerjemi su 2004 po dźesać lětach twara hobersku baziliku ze 7 000 městnami poswjećili. Před cyrkwju je naměsto za 250 000 putnikow. Twar běchu z pjenježnymi darami wěriwych ze wšeho swěta zwoprawdźili. Mjena darićelow su na jednotliwych tafličkach zwěčnjene.


text:
Weather in Ostrow WielkopolskiKolo Piotrkow Trybunalski
Weather in Piotrkow TrybunalskiRadomsko Konin Kluczbork Kutno Sulejow Tomaszow Mazowiecki
Weather in Tomaszow MazowieckiKrotoszyn Czestochowa Jarocin Lowicz Olesnica Lubliniec Gostynin Skierniewice Opoczno Wrzesnia Opole Wloclawek Brzeg Myszkow Środa Wielkopolska Gostyń Olawa Strzelce Opolskie Konskie Plock Sochaczew Zyrardow Tarnowskie Gory Rawicz Śrem Wroclav Gniezno Zawiercie Piekary Slaskie Inowroclaw Bytom Zabrze Grodzisk Mazowiecki
Weather in Grodzisk MazowieckiSiemianowice Śląskie
Weather in Siemianowice ŚląskieKedzierzyn-Kozle Będzin Czeladź Swarzędz Glivich Świętochłowice Chorzow Dabrowa Gornicza Wolow Sosnowiec Ruda Śląska Brwinow Katowice Leszno Luboń Poznan Knurów Kościan Kielce Pruszkow Mysłowice Olkusz Nysa Torun Mikolow Skarżysko-Kamienna Piastów Jaworzno Płońsk Nysa Zamłynie Czerwionka-Leszczyny
Weather in Czerwionka-LeszczynyŁaziska Górne Ursus Tychy Prudnik Nowy Dwór Mazowiecki
Weather in Nowy Dwór MazowieckiWłochy Bemowo Piaseczno Rybnik Chrzanow Radom Ochota Wagrowiec Raciborz Wola Warka
Sieradz [ˈɕerat͡s] ( ) (Latin Syradia, German: Schieratz) is a town on the Warta river in central Poland with 44,326 inhabitants (2004). It is situated in the Łódź Voivodship (since 1999), but was previously the eponymous capital of the Sieradz Voivodship (1975–1998), and historically one of the minor duchies in Greater Poland.
It is one of the oldest towns in Poland, thrice being a location for the coronation of the Polish monarchs. The town was attacked by the Tartars, Bohemians and Teutonic Knights. Polish Kings chaired six assemblies from here.


text:
Peru
Peru (Perú, Republika Peru - República del Perú) – państwo we zachodńij tajli Ameriki Pouedńowyj, nad Uoceanym Spokojnym. Je to třeće co do wjelgośći państwo kůntynyntu a nojwjynkšy kraj andyjski. Stolicům Peru je Lima.
Peru je krajym uo bůgatej, wjelowjekowyj historyji. Na teryńy uobecnygo Peru we uokreśe prekolůmbijskym istńouy rozwińynte cywilizacyje indjanerske. Po zdobyću Peru bez hišpańskych kůnkwistadorůw na čele s Francisco Pizarro, utwořůno sam nojwjynkše a nojbůgatše wicekrůlestwo. Mimo zrywůw powstańčych Inkůw ńy udouo im śe pokůnać hišpańskych kolůńizatorůw. We XIX wjeku we coukej Americe Pouedńowyj pojawiuy śe důnžyńo ńypodlyguośćowe uod hišpańskij metropoliji. Dźepjyro we 1821 roku dźynki uobcym bojowńikům Peru proklamowouo ńypodlyguość.
Mimo mocy bůgactw naturalnych Peru we XIX a XX wjeku ńy můguo uzyskać uodpowjadajůncyj mu pozycyji mjyndzynarodowyj. Sytuacyjo wewnyntřno kraju bůua ńystabilno, a šyroke řeše spouečne ćerpjouy bjyda. Wjelokrotńy armja, na dužše abo krůtše uokresy, přejmowoua wuadza abo mjoua ajnflus na polityčno sytuacyjo we kraju.
Po uokreśe po tajli dyktatorskych řůndůw Alberto Fujimoriygo, we dymokratyčnych wyborach wuadza zdobůu Alejandro Toledo, pjyršy prezydynt indjanerskigo pochodzyńo we historyji kraju a coukej Ameriki Pouedńowyj. Mimo pewnych uośůngńyńć na polu gospodarki a wzglyndnygo uspokojyńo sytuacyje we Peru, kraj tyn nadal boryko śe s ličnymi problymůma spouečno-polityčnymi. Uod paźdźerńika 2006 prezydyntym půnowńy je Alan Garcia Perez, kerygo popředńy řůndy doprowadźiuy kraj do zapaśći gospodarčyj.
Uod paźdźerńika 2016 prezydyntym půnowńy je Pedro Pablo Kuczynski.


text:
Urugwaj
Urůgwaj (Uruguay, Wschodńo Republika Urůgwaju – República Oriental del Uruguay) – państwo we Americe Pouedńowyj, nad Uoceanym Atlantyckim. Grańica mo s Brazylijům na půunocy a Argyntynům na wschodźe. Stolicůn Urůgwaju je Montevideo, kere je hawynům u ujśćo La Platy. Pů drugij strůńy tygo ystuarjum ležy Buenos Aires. Dowńij Urůgwaj bůu tajlům Wicekrůlestwa La Platy a mjou mjano "Břyg Wschodńi". Kraj je ńiźinny, leko pofalowany, nojwyžše wzńyśeńo majům 300–500 m n.p.m. a ležům při grańicy s Brazylijům. 88,5% ludnośći to potomki ymigrantůw s Hišpańije a Italije. 89,4% mjyško we mjastach, pouowa we aglůmeracyje Montevideo. Postawům gospodarki je sam bauerstwo, užytki rone zajmujům sam 84% placu.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Z nowej wučbnicu za serbšćinu cuza rěč zeznaja šulerjo cuzy zwukowy system. Přeco zaso zeznaja w awtentiskich rěčnych situacijach cuzu rěč, nawuknu pomału nowy rěčny material a přiswoja sej prěnje rěčne wobroty. Tak dožiwja prěni wuknjenski postup. W na jednanje wusměrjenych a wotměnjacych zwučowanjach nałožuja rěčny material. Z tym skruća a rozšěrja swójski słowoskład. Sćěhowace temy so wobjednaja: Moja swójba, moji přećeljo a ja. Moje ćěło. Drasta. W šuli. Domjace a coologiske zwěrjata. Swjedźenje a nałožki. Počasy.
{STR}
{STR}


text:
Cug
Cug – skupina transzportowych uobjektůw (cestowy, banowy, bankowy, wodny, metra, kosmiczny itp.); skupinowy cug - zestawjůny s uobjektůma przirychtowanych do wyłůncznyj roboty we skupińy (poszczygůlne człůny majům roztomajte fůnkcyje): banowo skupina trakcyjno (jydnostka cugowo)- wyposażůno we swůj napynd a sygnalizacyjo, skupina maszyn do uobsugi techńicznyj banowych glajzůw (usuwańy chwastůw, śńyga), naprawy, śodłowy ćůngńik s naczepům. Słowo cug fůnguje tyż kej przejazd (kurs) pojydynczygo banowygo pojazdu abo jejich skupiny podug rozkłodu jozdy. Roz na kedy cugowi dowone je mjano - głůwńy do stale kursujůncych pasażerskych cugůw, rzadźij towarowych cugůw.


text:
Smolerjec kniharnja
Hižo w 19. lětstotku měješe Budyšin serbsku kniharnju. W lěće 1851 bě Jan Arnošt Smoler pod Bohatej wěžu swoje knihikupstwo wotewrěł. Pozdźišo prócowaštaj so Jan Bohuwěr Pjech a Smoler wo rozšěrjeny poskitk w Serbsko-słowjanskej kniharni.
W 20. lětstotku namaka kniharnja swoje stajne městno w starym Serbskim domje při Lawskich hrjebjach. Hižo tam je so serbski knihikupc Arnošt Simon wo šěrjenje serbskeje literatury starał. Serbsku kniharnju na Drjewowych wikach a pozdźišo hač do kónca 1961 na Kurta Pchalekowej 20 znaja hišće mnozy Serbja. Wot lěta 1991 do 2006 běše Smolerjec kniharnja zaso tam zaměstnjena. Srjedź lěta 2006 je kniharnja nětko swój nowy domicil w delnich rumnosćach nakładnistwa našła. Wona je dźensa jeničke městno w Němskej, hdźež so čitarjej wšitke serbske a němske knihi nakładnistwa poskićuja, k tomu wšelake zynkonošaki a antikwariske wudaća. Prawidłownje přewjedu so awtorske čitanja a knižne premjery.
W meji 2000 załoži so towarstwo „Přećelow Smolerjec kniharnje“, kiž podpěruje zaměry kniharnje.
Smolerjec kniharnja / Smolerʼsche Verlagsbuchhandlung
02625 Budyšin / Bautzen
Sukelnska / Tuchmacherstr. 27
Annett Šołćic, wjednica
e-mail: buchhandlung@domowina-verlag.de
tel.: 0 35 91 / 57 72 88
Wotewrjenske časy
wot póndźele do pjatka 10.00 hodź. do 18.00 hodź.


text:
Rybnicka Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Sołtysowice, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Lipa Piotrowska, Wrocław, Gaj, Wrocław, Dąbie, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Pracze Odrzańskie, Wrocław, Różanka, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Osobowice, Wrocław, Bartoszewice, Wrocław, Popowice, Wrocław, Marszowice, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Muchobór Wielki, Wrocław, Mokra, Wrocław, Gądów Mały, Wrocław, Psie Pole, Wrocław, Kozanów. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Mariana Rapackiego, Siewierska, Kielecka, Most Rakowiecki, Samuela Bogumiła Lindego, Nowohucka, Al. Kasztanowa, Estońska, Marmurowa, Irysowa. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Mokry Dwór, Radwanice, Iwiny, Zacharzyce, Radomierzyce.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Serbski komponist Bjarnat Krawc je zawostajił wjele sadźbow za serbske chóry – za měšane, žónske a muske, kiž su nastali po melodijach ludowych spěwow. Bjarnat Krawc je tež sam njesměrnje wjele spěwow komponował, zwjetša na teksty Michała Nawki a druhich serbskich basnikow. Za chórowymi twórbami Bjarnata Krawca je Achim Brankačk slědźił, sakralne kompozicije su mjeztym wušli. Z tutym wudaćom předleža wšě dotal přistupne swětne kompozicije a wobdźěłanja z pjera B. Krawca za serbske chóry.


text:
W swojej lětušej dowolowej seriji předstajamy wosoby, kotrež na někajkežkuli wašnje stawizny zachowuja, zo starožitnosće zběraja a je zdźěla zjawnosći spřistupnjeja.
We Łomsku pola Njeswačidła napadnje rjenje hladany štyristronski Panachec statok. 1929 bě so tam Měrćin Panach narodźił. Doma zeznajomi so na 28 hektarow wulkim kuble hižo jako dźěćo z ćežkim ratarskim dźěłom. Tehdy Łomšćenjo tež hišće přewažnje serbowachu. W Njeswačanskej šuli to dowolene njebě. 62lětny syn Manfred je wot njeho lubosć k ratarjenju zdźědźił, byrnjež spočatnje powołanje blidarja nawuknył. Runja nanej wobhladuje wón jako winowatosć, pozdźišim generacijam zachować, kak běchu ratarjo něhdy pola wobdźěłali a skót zastarali, ale tež, kotre nałožki běchu pěstowali.
Busowe njezbožo na awtodróze A 9 z 18 mortwymi je dalšu, derje znatu diskusiju zbudźiło, ludźi, kotřiž při njezbožach sutaja a wobchad haća, čućiwišo chłostać. Redaktorojo SN su so někotrych Serbow za jich měnjenjom prašeli.
Andrea Šmitowa, jednaćelka Radworskeho Šmitec wozydłownistwa: Mam wyše pokuty tym, kotřiž na njezboža sutaja a wobchad haća, za prawe. Wosebje dyrbjeli tych pochłostać, kotřiž wuchowansku šćežku njewutworja. Runje ći maja sej wopačne postupowanje wuwědomić. Tomu móhło sylniše pochłostanje dopomhać. Wěm pak tež, zo hladaja ludźo z refleksa na njezboža.
Měrko Domaška, předsyda zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe: Mam krućiše chłostanje za prawe, dokelž tajcy ludźo wohnjowych wobornikow, wuchowanskich sanitetarjow, lěkarjow a dalšich pomocnikow poćežuja. Sym časćišo na awtodróze A 4 po puću. Njewutworja-li šoferojo porjadnu wuchowansku hasku, je ćežko k městnu njezboža dojěć. Sym zasadnje za to, přihladowarjow při njezbožach čućiwje chłostać a jim jězbnu dowolnosć sćazać. Tež chłostanje z jastwom njeměło tabu być.
Wojerecy (SN/mwe). Wojerowska hudźbna šula je so zawčerawšim ze swojimi šulerjemi, wučerjemi, staršimi a přećelemi do zasłuženych lětnich prózdnin rozžohnowała. Z dnjom wotewrjeneje hudźbneje šule chcedźa 12. awgusta nowe šulske lěto zahajić. „Zasadnje je wuwiće pozitiwne, byrnjež ličba šulerjow snadnje woteběrała. Prócujemy so wo nowe kooperacije ze šulemi we Wojerecach a wokolinje. Chcemy po swojich móžnosćach tež přichodnje wšitke přeća nawuknjenja instrumentow spjelnić.“ Tole rjekny 30lětny David Brand, wot lońšeho nawoda swobodneje hudźbneje šule.
Lipšćanske myto spožčene
Lipsk. Lětuše Lipšćanske myto za swobodu a přichod medijow dóstanjetaj Deniz Yücel a Aslı Erdoğan. Tole zdźěla medijowa załožba Lutowarnje dźensa w Lipsku. Myto je 30 000 eurow hódne. Němsko-turkowski žurnalist Deniz Yücel sedźi „teroroweje propagandy“ dla w turkowskim jastwje. Awtorku a publicistku Aslı Erdoğan tam „našćuwanja ludu“ dla tohorunja přesćěhuja.
Wapnuja lěsy
Žitawa. Wot dźensnišeho na sakske lěsy wapno sypaja, zo bychu w nich přiběracemu kisnjenju pódy wobarali. Kaž wobswětowe ministerstwo zdźěla, maja helikoptery cyłkownje 20 000 tonow wapna na 6 600 hektarow lěsa rozdźělić. Tajke naprawy přewjeduja mjeztym wot 1980tych lět. Potrjechene su nimo Rudnych horin a Vogtlanda mjez druhim tež Žitawske horiny.
Zemski wolij a płun namakali
Jedne awto pokradnyli, dwě nic
Budyšin. W nocy na wutoru běchu paduši awtow w Budyskej Strowotnej studni po puću. Z Nageloweje zhubi so slěbrobarbny VW Golf Plus z hamtskim čisłom BZ-MC 277. Hódnotu pjeć lět stareho jězdźidła trochuje jeho wobsedźer na 10 000 eurow. Na Gagarinowej běchu so njeznaći podarmo prócowali VW Golf GTI kaž tež VW Tiguan pokradnyć. Do Golfa drje so woni zadobychu, motor zaswěćić pak so jim njeporadźi. Při tamnym jězdźidle zwrěšćichu skućićeljo hižo na durjach. Přiwšěm nasta na woběmaj wosobowymaj awtomaj cyłkowna wěcna škoda něhdźe 2 000 eurow.
Wokoło jutrow rěčimy wjele wo zajacu. Lětsa wěnujemy dołhowuchačej wjetšu zjawnu kedźbnosć, dokelž je za zwěrjo lěta 2015 pomjenowany. Snano je tón abo tamny při nalětnim wuchodźowanju zajaca wuhladał. Bě pak to woprawdźe zajac abo tola dźiwi nukl?
W Bóščanskej gmejnje mějachmy minjene dny luby wopyt z čěskeje partnerskeje gmejny Srbsko, 35 kilometrow sewjerozapadnje Prahi. Njedźelu we wobłuku folklorneho festiwala běchu naši přećeljo do Chrósćic dojěli. Zhromadnje z nimi wobhladachmy sej swjedźenski ćah a galaprogram kulturnych skupin. Wječor dorosćeni domoj wotjědźechu, dźěći pak wostachu hišće něšto dnjow w swójbach we Łusču, Dobrošicach a Jaseńcy.
Budyšin. Za lětuše lětnje prózdniny ma Budyski Serbski muzej štyri programy w poskitku. Dźěći móža so na dyrdomdejskim wodźenju po měsće wobdźělić abo na kreatiwnej dźěłarničce prózdninske dopomnjenki zhotowić. Dale poskića kostimowu bajkowu hodźinku a program k wustajeńcy „Zbóžny, štóž wěri“. Zajimcy njech přizjewja so pod telefonowym čisłom 03591/270 87 00 abo e-mailnje pod . Poskitki su tež internetnje pod www. sorbisches-museum.de přistupne.
Šulerjo na wuprawje byli
Kulow (AN/SN). 26 šulerjow Kulowskeje wyšeje šule „Korla Awgust Kocor“ je so spočatk tydźenja na wuprawu do čěskeho Libereca podało. Bě to wuznamjenjenje najlěpšich 5. do 9. lětnika. W Liberecu wopytachu woni iQlandia, moderne twarjenje, w kotrymž zeznajomichu so z najwšelakorišimi wobłukami techniki a wědomosće. Tak zaběrachu so z wodu, słónčnej energiju, z lětadłami a roboterami. Po cyłym domje móžachu šulerjo swoje znajomosće w přirodowědnych předmjetach pohłubšić.
Swójbne mjena su přeco zaso zajimawe swědčenja rěče našich prjedownikow. W serbšćinje maja wone wosebitu hódnotu, dokelž pochadźeja z časa, z kotrehož hišće žane pisomne pomniki njewobsedźimy. Kak su naši prjedownicy před wjele lětstotkami myslili a so rěčnje zwuraznili, wo tym nam wone mjena znajmjeńša něšto přeradźeja.
Chcemy so zaso wěnować někotrym serbskim prócowarjam zańdźenosće, kotřiž maja lětsa kulojtu abo połkulojtu róčnicu narodnin abo posmjertnin, a so zamyslić do jich mjenow. Swójbne mjena nastachu často z mjenow powołanjow, kotrež běchu prěni nošerjo mjenow wukonjeli. Tak je to na přikład pola Šewčika, takrjec „małeho šewca“. Jakub Šewčik, rodźeny w Baćonju a farar mjez druhim w Chrósćicach, wěsty čas předsyda Domowiny, předewšěm pak awtor basnjow patriotiskeho charaktera, změje 6. septembra 150. róčnicu narodnin.
Korla Awgust Fiedler, znaty hudźbnik a sobuwuhotowar spěwanskich swjedźenjow, zemrě 16. meje 1917. Swójbne mjeno Fiedler pochadźa tohorunja z mjena powołanja; w tym padźe wšak je wone němskeho pochada, měnjeny je wězo „husler“.


text:
Kamjenc (BG/SN). Wot spočatka julija poskići Kamjenska chorownja maltezow swj. Jana stacionarne hladanske městna na krótki čas. We wobłuku dnja wotewrjenych duri su zajimcam wutoru tónle nowy poskitk, wopřijacy dwaceći městnow, předstajili. „Zastaranje w chorowni maltezow so tak wo wažnu komponentu rozšěri“, rjekny jednaćel za medicinu a hladanje němskich maltezow dr. Franz hrabja von Harnoncourt.
Přitomny bě tohorunja překupski direktor maltezow za Saksku a Braniborsku Florian Rupp, jako sej něhdźe 80 ludźi nowe móžnosće wobhlada. Nad nimi wjeseleše so tohorunja zastupowacy Kamjenski wyši měšćanosta Jörg Bäuerle. To woznamjenja lěpšu žiwjensku kwalitu za tych, kotřiž su hladanja potrěbni, ale tež za tych, kotřiž jich hladaja.
Wot sobudźěłaćerjow krótkodobneho hladanja chcychu wopytowarjo mjez druhim wědźeć, kajke su dnjowe wotběhi a kotre móžnosće terapije Kamjenska chorownja skići. Za to maja na přikład fyzioterapeutiske a ergoterapeutiske móžnosće runje tak kaž socialnu słužbu.
Do něhdyšeje zakładneje šule w Njeswačidle je zaso žiwjenje zaćahnyło. Na chódbach pak žana hara wjace słyšeć njeje. Měr je zaćahnył do twarjenja, kotrež nima ničo šulske wjace na sebi. Staroba nětčišich wobydlerjow je chětro wysoka.
W domje, kotryž za naročny zaměr wobhospodarjerja jara přijomnje bjezposrědnje při hrodowym parku leži, wěnuje so hladanska słužba advita hladanju starych ludźi. Nimo starobje wotpowědneho a přewodźaneho bydlenja poskićeja w domje dnjowe zastaranje a wěnuja so wosebje skupinje na demencu schorjenych, kotraž z fachowym přewodom w domje hromadźe bydli.
Wjac hač jenož
starych hladać
Jaseńca (SN/MiR). Přiwzaty być – wšojedne hač sy runje lěto abo hižo dlěje na swěće –, to sej kóždy přeje. Kubłanskopolitiski rěčnik frakcije CDU w Sakskim krajnym sejmje Lothar Bienst a Simone Kühnert, projektowa nawodnica ze zarjada za informaciju a koordinaciju wšědneho dnjoweho hladanja dźěći w Sakskej (IKS), kotryž je přirjadowany sakskemu Paritetiskemu dobroćelskemu zwjazkej, staj tole wčera w Jaseńcy začuwałoj. Pjeć dźěći, wo kotrež so dnjowa mać Gabriela Měrćinkowa stara, zapřija jeju do swojeje hry. „To je dobre znamjo, zo dźěći z hrajkanjom pokročuja, kaž zo bychu mjez sobu byli. Wone so tule derje čuja“, rjekny sakski politikar. Přičina wopyta je angažement zarjada IKS, šěrić wědu wo skutkowanju dnjowych maćerjow a nanow. Wšako je w systemje hišće dosć njerozrisanych prašenjow. Tajke na přikład je, kak sy w padźe chorosće zawěsćeny. „To je woprawdźe wulki problem“, zwurazni Gabriela Měrćinkowa, „sym-li chora, dóstawam jeno za dźěl tychle dnjow chorobny pjenjez ze stron komuny, mam pak płaćić wupomoc.“ Za Lothara Biensta je to přičina jednać.
W Kamjencu twari skupina AZURIT pod Budyskej hórku nowy centrum seniorow. Přichodnej nawodnicy zarjadnišća Kathleen Hanschke je wažne, ludnosć wo twarskim postupje běžnje informować a hromadźe z nimi mjeno za nowy dom nańć.
Kamjenc (SN). Nowy centrum budźe moderne a atraktiwne zarjadnišćo za hladanja potrěbnych seniorow. Lětsa w septembrje ma dźěłać započeć. Po słowach přichodneje šefowki Kathleen Hanschke su „jara optimistiscy, zo twarske dźěła sčasom wotzamknjemy“.
Wojerecy/Kamjenc (SN). Łužiski jězorinowy klinikum we Wojerecach, chorownja swj. Jana maltezow w Kamjencu kaž tohorunja Hornjołužiske kliniki w Budyšinje a Biskopicach budu tež přichodnje derje na strowotniskopolitiske a demografiske wuwiće přihotowane. „Kaž přilubjene, wotpowědujemy swojej zamołwitosći. Smy medicinske portfolio na potrěbnosće našich pacientow wusměrili, a po tymle wuspěšnym puću dale kročimy.“ Takle zwurazni to njedawno šef Wojerowskeho jězorinoweho klinikuma Jörg Scharfenberg.
Budyšin (SN/mwe). Hornjołužiske kliniki su ze swojimaj chorownjomaj w Budyšinje a Biskopicach moderne strowotniske předewzaće, mjez druhim z nutřkownej medicinu, chirurgiju, urologiju, wóčnym hojenjom a dalšimi kaž tež z institucijemi za diagnostiku a interwenciskej radiologiju a dalšimi. Ze specializowanymi poskitkami a certifikowanymi medicinskimi centrami a jako akademiska wukubłarnja so Hornjołužiske kliniki w regionje dźeń a bóle profiluja. Tuž chorowni w Budyšinje a Biskopicach k optimalnemu zastaranju pacientow přinošujetej.
Cyłkownje maja za pacientow 570 łožow inkluziwnje 30 intensiwnych łožow k dispoziciji. Něhdźe 84 000 stacionarnych a ambulantnych pacientow, mjez nimi pacienća nuzowych padow a nawonarodźene, w Hornjołužiskich klinikach w běhu lěta zastaruja. Wob lěto w Budyskej a Biskopičanskej porodowej klinice přerěznje něhdźe tysac holcow a hólcow na swět přińdźe, mjez nimi bě minjene lěta přerěznje dźesać dwójnikowych porodow – loni samo pjatnaće.


text:
Jan Arnošt Smoler
Jan Arnošt Smoler (němsce Johann Ernst Schmaler; * 3. měrca 1816 we Łuću; † 13. junija 1884 w Budyšinje) bě serbski filolog, spisowaćel a nakładnik. Wón běše jedyn z wusahowacych prócowarjow serbskeho narodneho wozrodźenja w 19. lětstotku.
Wobsah
- 1 Žiwjenje
- 2 Twórby
- 3 Wotkazy
- 4 Žórła
Žiwjenje
Pochad a młode lěta
Jan Arnošt Smoler narodźi so 3. měrca 1816 we Łuću, kotrež so 1978 za Bjerwałdsku jamu wotbagrowa. Za čas Smolerja, štož bě krótko po Wienskim kongresu běše to serbska wjeska pruskeje Hornjeje Łužicy. Jeho nan Korla Jan Smoler, kotryž so we wutrobje pak dale za Saksku horješe, běše tam wučer. Smolerjec swójba přesydli so w lěće 1821 do Łaza, hdźež nan wučerstwo přewza a jako ewangelski kantor skutkowaše.
Młody Jan Arnošt Smoler wopyta tam šulu, prjedy hač nan jeho w starobje 14 lět do Sakskej na gymnazij do Budyšina pósła. Dokelž so tam jenož w němskej rěči wukubłowaše, wuprosy sebi Smoler wot rektora dowolnosć swojich serbskich towaršow (mjez druhimi tež Wanaka a Wjelana) w serbšćinje wuwučeć. W tutym času zběraše při pućowanjach po cyłej Łužicy hižo ludowe pěsnje, powěsće, bajki a přisłowa. Přez wukaz pruskeho ministra njemóžachu pruscy poddanojo hižo w Lipsku na uniwersiće studować. Tuž zahaji po złoženju matury 1836 studij bohosłowstwa na uniwersiće we Wrócławju, kotryž přisłušeše tehdy k Pruskej.
Studijne lěta
We Wrócławju bě hromadźe z Łužičanom Gustavom Adolphom Röslerjom, pozdźišim zapósłancom Frankfurtskeje narodneje zhromadźizny, w lěće 1838 Akademiske towarstwo za łužiske stawizny a rěče załožił a sta so po času tež z jeho předsydu. Přez towarstwo nawjaza Smoler wuski kontakt z Purkynjom, štož jemu puć k słowjanskej literaturje a druhim słowjanskim wučencam wotewri. Nimo pólšćinje nawukny tam tež čěsku rěč a po jeju přikładźe towarstwu hišće w lěće załoženja naćisk noweje serbskeje ortografije předpołoži. Za čas studija słyšeše tež čitanja wo němskim ludowym spěwje pola Hoffmanna von Fallerslebena (1798–1874), kotryž wučeše tam na profesurje za němsku rěč a literaturu.
Přez prózdninske pućowanja po Łužicy, kaž mjez druhim tež w lěće 1840 z ruskim slawistom a ludowědnikom Srjeznjewskim swoju zběrku ludowych pěsni stajnje wudospołnješe. Ze znošenjenymi pěsničkami požada so Smoler w lěće 1838 na myto wo najlěpšu zběrku hornjo- a delnjołužiskich narodnych pěsni Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow w Zhorjelcu. Dokelž nochcyše, zo towarstwo zběrku wuda, pozdźišo myto njepřiwza. Hromadźe z němskim sekretarom towarstwa Leopoldom Hauptom, kotryž běše so tohorunja wo myto prócował, wuńdźe w 1841/43 w Grimmje sławna dwuzwjazkowa zběrka Pjesnički hornych a delnych Łužiskich Serbow. Pěsnički zwostachu pak hłownje dźěło Smolerja, za kotrejež wudaće so wot pruskeho krala Bjedricha Wylema IV. ze złotej medalju počesći.
Po studiju, kotryž zakónči w lěće 1840, pytaše Smoler za přistajenjom jako domjacy wučer prjedy hač so z duchownym stać chcyše. Dokelž pak we Łužicy ničo njenamaka, přiwzaše hižo městno w Hornjej Šleziskej. W samsnym času pak přebywaše we Wrócławju pruski kral z jeho wyšim ceremonijowym mištrom Stillfriedom (potomnik čěskeho rodu Stojměrow-Stillfriedow a pozdźišo hrabja Alkantara), kotryž sebi wot Smolerja někotre němske přełožki zhotowić daše. Wón namjetowaše jemu, dokelž běše so na Wrócławskej uniwersiće runje profesura za słowjanske rěče załožiła, zo by so pola krala za stipendij zasadźił jeli by słowjanske rěče studował. Nawróćiwši so do Wrócławja, hdźež běše domjacy wučer pola Purkynja, studowaše Smoler jako stipendiat pruskeho krala wot 1841 do 1844 słowjansku filologiju pola Čelakovskeho.
Kulturne prócowanja
Za Jordanowy časopis Jutnička, kotryž so hač do junija 1842 jenož poł lěta wudawa, zdoby wón Zejlerja jako redaktora. Časopis wudawaše so wot toho časa pod mjenom Tydźenska Nowina. Zhromadnje z Warkom přełoži čěski Wothłós pěsni ruskich wot Čelakovskeho (originalny titul „Ohlas písní ruských”) do serbšćiny. Běše to scyła prěni přełožk słowjanskeje rěče, kotryž w knižnej formje wuńdźe. Smoler organizowaše po namjeće Kocora serbske spěwanske swjedźenje. Prěni spěwanski swjedźeń wotmě so 1845 w „Třělerni” w Budyšinje.
Jan Arnošt Smoler spěchowaše a podpěrowaše w času narodneho hibanja załoženje mnoho towarstwow, kaž na přikład w Bukecach, Njeswačidle abo Minakale. Jako čłon 1848 załoženeho budyskeho towarstwa Bjesada skutkowaše w prěnim serbskim dźiwadle sobu. W čěskej činohrě „Rohowin Štyrirohač” wot Václava Klimenta Klicpery (přełožena wot Ćěsle a Dučmana) hraješe Smoler rólu rychtarja.[1]
Hižo w lěće 1845 běše po přikładźe „Matice české”, kotraž z pjenježnych přinoškow knižki za čěski lud wudawaše, a „Matice Srpske” załoženje Towarstwa Maćicy Serbskeje zahajił. Dokelž so wustawki hakle 1846 wot sakskeho ministerstwa a 1847 wot pruskeho knježerstwa wobtwjerdźa, załoži so Maćica Serbska hakle w lěće 1847 w Budyskim lokalu „K winicy”. W lětach 1847 do 1852 běše Smoler prěni redaktor Časopisa Maćicy Serbskeje. Wón přesydli so za krótki čas do Lipska, štož běše w času předměrca, přez poměrnje liberalne nałožowanje censury sakskeho stata, centrum opozicionelneho nowinarstwa w Němskej.[2] Tam skutkowaše jako korektor w nakładnistwje Brockhaus a soburedaktor Jordanoweho časopisa Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft, kiž měješe w tu- a wukraju mjez rěčespytnikami wulki wuznam. W lěće 1848 doda poslednim politisku přiłohu Slavische Rundschau, kotryž nětko doskónčnje w Budyšinje bydlo redigowaše a w swójskim nakładnistwje wudawaše.
Zdobom přewza Smoler srjedź lěta 1848 wot Handrija Zejlerja redaktorstwo Tydźenskeje Nowiny. W lěće 1850 přewza tohorunja nakładnistwo, rozšěrješe wobsah a přemjenowa je na Tydźenske Nowiny. Dalše přemjenowanje sćěhowaše 1854 na Serbske Nowiny, kotrež potom hač do lěta jeho smjerće wuda. Pod jeho wjednistwom wuwiwachu so na politiski organ a přisporješe so ličba abonentow.
Jan Arnošt Smoler załoži w lěće 1851 serbske nakładnistwo a kniharnju w Budyšinje, kotrež 1863 zhromadnje z Pjechom na serbsko-słowjanske knihikupstwo Schmaler & Pech rozšěrješe a kotrež so 1869 wot Pjecha do Lipska přepołoži.
Z přetorhnjenjemi a změnjenymi titulemi wuńdźechu jeho Jahrbücher hač do lěta 1868 – mjez 1852 a 1856 wudawaše w swójskim nakładnistwje zaso Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft z přiłohu Slavische Bibliographie, mjez 1862 a 1864 wudawaše Zeitschrift für slavische Literatur, Kunst und Wissenschaft z přiłohomaj Slavische Bibliographie a Slavische Novitäten, w lětomaj 1865 a 1866 Slavisches Centralblatt a wot 1867 do 1868 Centralblatt für slavische Literatur und Bibliographie.
W jeho nakładnistwje wuńdźe wot 1860 tež literarny časopis Łužičan, kotryž přez dlěši čas tež redigowaše, w lětach 1878 do 1881 tohorunja młodoserbska kontrahentka Lipa Serbska a wot 1882 z wobojich zrostły časopis Łužica.
W lěće 1872 postaji so Smoler jako naslědnik Rychtarja na předsydu Maćicy Serbskeje. Na hłownej Maćičnej zhromadźiznje 1861 so wobzamkny, zo so towarstwo wo natwar swójskeho domu prócuje. Hačrunjež so při tym zadołži, je Smoler na swój riziko w lěće 1873 za Maćicu Serbsku ležownosć z kólnju při Lawskich hrjebjach kupił, kotraž słužeše spočatnje hłownje jako biblioteka. Mjez druhim z pomocu pjenježnych srědkow słowjanskich přećelow zarjadowaše na ležownosći tutoho „Maćičneho domu” 1875 serbsku ćišćernju a zahaji pozdźiši nowotwar Serbskeho domu. Jan Arnošt Smoler běše wot 1862 tež čłon Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow w Zhorjelcu a wot jeje załoženja w lěće 1880 sobustaw Maśicy Serbskeje.
Čas Němskeje rewolucije 1848/1849
Smoler skedźbni w času byrgarskeje rewolucije 1848 Roberta Bluma, kotryž běše čłon Frankfurtskeho předparlamenta a kotrehož znaješe z Lipšćanskeho towarstwa Redeübungsverein na situaciju Słowjanow w Němskej. W lisće pisaše wo poměrach, kotrež so „narodnej bjezprawnosći” bližachu a wuprosy sebi wot njeho zasadźenje pola Frankfurtskeje narodneje zhromadźizny za polěpšenje. Dnja 31. meje 1848 wobzamkny narodna zhromadźizna w rezoluciji, zo prawa njeněmskeje ludnosće w Němskej dospołnje připóznaje. Peticiju, z kotrejž so Serbja 1848 na sakske knježerstwo wobroćichu a sebi konkretne přesadźenje sakskeho šulskeho zakonja z lěta 1835 žadachu, knježerstwo dospołnje wotpokazać njemóžeše. Sakske knježerstwo zwoli do někotrych ze žadanjow wo runoprawosć rěče a kultury na cyrkwinskim a nabožnym polu, na sudnistwach a zarjadach. Tak přizwoli so mjez druhim do wuwučenja w serbskej rěči na Budyskim gymnaziju a na wučerskim wustawje, kaž tež do wudawanja serbsko-němskich wučbnicow.[3] Smoler sta so w lěće 1850 z prěnim wučerjom serbšćiny Budyskeho gymnazija, spisaćelom serbskich wučbnicow a serbskim tołmačerjom na Budyskim sudnistwje. Hižo po někotrych lětach běše so Smoler wot wuwučowanja wuwjazał, štož so ze słabej přičinu wobkrućowaše, zo njemóžeše dla jězbow do Ruskeje wučbu prawidłownje přewjesć a zo běše swoje zastojnstwo bjez dowola wopušćił.[4]
Po tym zo běše rakuske wójsko Słowjanski zjězd w Praze porazyło, přebywachu mnoho Słowjenjo, kaž pólski basnik a spisowaćel Roman Zmorski (1824–1867), jeho přećel Teofil Lenartowicz (1822–1893, pólski basnik), Hipolit Terlecki (1806–1890, teologa z Wołynskeje), Mato Topalović (1812–1862, chorwatski měšnik a spisowaćel) w Budyšinje. Hdyž běše so politiski njeměr rozpušćił, so nimale wšitcy zaso do domizny wróćichu. Zmorskeho, kotryž pak dlěši čas w Budyšinje zwosta, znaješe Smoler hišće z Wrócławja a wudawaše 1851 jeho emigrantski časopis Stadło.
W meji 1849 zetka so w Budyšinje z Michailom Aleksandrowičom Bakuninom (1814–1876), jednym z hłownych iniciatorow Drježdźanskeho mejskeho zběžka. Jeho žadanje wo wobrónjenym wobdźělenju serbskich burow na zběžku pak Smoler dospołnje wotpokaza. Wot lěta 1850 běše Smoler sakski poddan a měšćan Budyšina. W tutym času přebywaše princ Albert, bratrowc sakskeho krala Bjedricha Augusta jako major w Budyšinje. Jako připóznaće, zo serbscy wojacy 1849 krala swěrnje zakitowachu, měješe krónprinc Albert za čas něhdźe połdralětneho přebytka w Budyšinje wot Smolerja serbšćinu nawuknyć.
Jězby do Ruskeje
Smoler bě přiwisnik teorije słowjanskeje wzajomnosće. Za Serbow sebi wočakowaše wosebje pozbudźenje a spěchowanje přez kontakty a wuměnu z druhimi słowjanskimi ludami. Haješe zwiski k narodnym prócowarjam a spisowaćelam we wšěch słowjanskich kónčinach, ale wosebje do Ruskeje. W zwisku z pjenježnymi ćežemi swojich narodnych předewzaćow přewjedźe Smoler wot 1859 wjacekróć jězby do Ruskeje, zo by tam financielne srědki zběrał, štož so jemu pak jenož mało poradźi.
W lěće 1867 přizamknyštaj so Smoler a serbski lěkar Dučman na Słowjanskim zjězdźe do Moskwy, na kotrymž so tež čěskej politikarjej Palacký a Rieger wobdźělištaj. W Carskojim Sele, lětnej rezidency ruskeho kejžora, běštaj tež Serbaj w delegaciji, kotrejž kejžor Aleksander II. awdiencu skićeše. W Moskwje wopytachu wobdźělnicy zjězda potom etnografisku wustajeńcu.
Dalše jězby do Ruskeje slědowachu 1873 a do Pólskeje a Ruskeje w lětach 1881 do 1883, hdźež spisa awtobiografiji. Tam přełoži a wudospołni tež Historije słowjanskich literaturow Pypina a Spasowicza (1829–1906). Přez jeho jězby do Ruskeje běše Smoler přeco zaso srjedźišćo kedźbnosće w němskich nowinach a zjawnosći. Wón so wočorni a jemu so wumjetowaše panslawizm w Serbach šěrić, tak zo so na wonkowny ćišć tež wot předsydstwa Maćicy wuwjaza a na čestneho předsydu na čas žiwjenja pomjenuje.
Swójba
Jan Arnošt Smoler woženi so 3. awgusta 1851 z Amaliju Němcec ze Židowa (1832–1868). Jeju najstarša dźowka Ludmila (* 23. awgusta 1851) woženi so 1878 z gymnazialnym wučerjom Čochom z kotrymž so zhromadnje do Ruskeje přesydli, syn Jan (Iwan) Jarosław (* 2. apryla 1865) wupućowaše tež do Ruskeje a Marko Smoler běše nakładnik a redaktor Serbskich Nowin.[6] Dalše dźěći (Wladimir, Stanisław a Olga) hižo zahe zemrěchu. W lěće 1868 zemrě Smolerjej mandźelska. Přez intensiwne jězby do wukraja Smoler ćělnje jara ćerpješe a tak so hišće raz z Ernestinu Heinzelmannec (1829–1903) woženi. Jan Arnošt Smoler zemrě 13. junija 1884 w Budyšinje. Smolerjec row namaka so na Budyskim Hrodźišku.
Česćowanja a zasłužby
Za jeho zasłužby wo słowjanske rěče spožči so Smolerjej w lěće 1862 wot ruskeho cara komturny křiž ruskeho rjada swj. Hany. Dźiwajo na serbske naležnosće, wotpokaza wšelake powabne powołanja na słowjanske uniwersity, kaž na přikład 1862 na „Szkołu Głównu” we Waršawje. Hižo w lěće 1883 spisa Alfons Parczewski biografiju wo Smolerju.
W zwisku z jeho sylnym angažementom za serbski narod a prócowanjom wo kulturnu awtonomiju Serbow, płaći Jan Arnošt Smoler jako zbudźer serbow. Ze předstajenym „analogiskim” prawopisom (štož woznamjeni, zo je po přikładźe čěskeje a pólskeje ortografije stworjeny), połoži zakład za wutworjenje serbskeje spisowneje rěče. Zasadźeše so we wšelakorych rěčnych přiručnikach, kaž w knize Mały Serb, jeho pěsničkach abo w Němsko-Serbskim słowniku wo přesadźenje prawopisa. W zasadach so tutón prawopis tež dźensa hišće wužiwa.
Jeho hłowna twórba Pjesnički hornych a delnych Łužiskich Serbow hodźi so do rjada druhich etnografiskich zběrkow w słowjanskich krajach zarjadować. W tutym času na přikład tež spisowaćel Kollár słowakske a w basnik Erben čěske ludowe pěsnje znosyštaj. Twórba Smolerja wuznamjeni so přez swoju mnohostronskosć etnografiskich informacijow a wuwjedźenjow, tak zo běše tež pola Grimmec bratraj připóznawana. Ze zběrku połožeše Smoler zakład za serbsku ludowědu a pohnuwaše rjad dalšich serbskich, słowjanskich a němskich naslědnikow k zběranju ludowych spěwow.
W lěće 1922 stwori Praski rězbar Vladimír Bretschneider gipsowu bustu Smolerja, kotraž so w žurli něhdyšeho Serbskeho domu při Lawskich hrjebjach wustaji a so dźensa w Serbskim muzeju w Budyšinje namaka. Składnostnje jeho 150tych narodninow so w Budyšinje při Lubijskej dróze pomnik Smolerja wot Budyskeho rězbarja Rudolfa Enderleina (1908–1985) poswjeći. Při tym so Enderlein po wšěm zdaću na bustu Bretschneidera powoła.[7] W tutym wopomnjenskim lěće so w NDR tohorunja listowej znamce wudaštej. Na jednej so portret Smolerja pokaza a na druhej je nowy Serbski dom w Budyšinje při Póstowym naměsće zwobraznjeny. Naćisk k tomu tworitaj wuměłcaj Jan Hansky a Gerhard Stauf (1924–1996).
Dźensa nosy Budyska domowinska župa mjeno Jana Arnošta Smolerja. We Łazu pěstuje so namrěwstwo Jana Arnošta Smolerja a Handrija Zejlerja w Domje Zejlerja a Smolerja, kotryž je wot 1994 w něhdyšej wjesnej šuli, hdźež běše Smoler za čas swojeho dźěćatstwa žiwy. We Wojerecach je dróha po Smolerju pomjenowana.
W Budyšinje so 1991 Smolerjec kniharnja přez Ludowe nakładnistwo Domowina znowa załoži. Je to jenička kniharnja z dospołnym sortimentom aktualneje serbskeje literatury a z wobšěrnym poskitkom antikwariskich knihow.
Twórby
Spisowaćelske dźěła (wuběr)
- Mały Sserb aby Serske a Njemske Rosmłowenja. Budyšin 1841 (digitalizat)
- Pjesnički hornych a deĺnych Łužiskich Serbow. 2 zwjazkaj, Grimma 1841 a 1843 (z Leopoldom Hauptom) (digitalizat)
- Njemsko-Serski Słownik – Z wułoženjom powšitkomneho Serskeho prawjepisanja. Budyšin 1843 (digitalizat)
- Wothłós pěsni ruskich. Praha 1846 (z Janom Awgustom Warkom)
- Powostanki ze starodawneho nabóžnistwa w serbskich Łužicach. Budyšin 1848
- Sorbisch-wendische Sprachlehre – Mała Serbska rěčnica. Budyšin 1850
- Kleine Grammatik der serbisch-wendischen Sprache in der Oberlausitz – Mała serbska ryčnica. Budyšin 1852 (digitalizat)
- Wo słowjanskich městnych mjenach w Hornjej Łužicy a jich wuznamje. Budyšin 1867 (digitalizat)
Nakładniske dźěła (wuběr)
- Aleksandr Hilferding: Die sprachlichen Denkmäler der Drevjaner und Glinjaner Elbslaven im Lüneburger Wendlande. (Přełožk: Jan Arnošt Smoler.) Budyšin 1857
- Aleksandr Hilferding: Bosnien. Reise-Skizzen aus dem Jahre 1857. Budyšin 1858
- Robert Immisch: Die slawischen Ortsnamen im Erzgebirge. Budyšin 1866
- Křesćan Bohuwěr Pful (wud.): Łužiski serbski słownik. Lausitzisch wendisches Wörterbuch. Budyšin 1866
- Křesćan Bohuwěr Pful: Laut- und Formenlehre der oberlausitzisch-wendischen Sprache. Mit besonderer Rücksicht auf das Altslawische. Budyšin 1867
- Carl August Jentsch: Geschichte der Lausitzer Predigergesellschaft zu Leipzig und Verzeichnis aller ihrer Mitglieder vom Jahre 1716–1866. Budyšin 1867
- Kito Wylem Broniš: Die slavischen Familiennamen in der Niederlausitz. Budyšin 1867
- Eduard Rüffer: Die Balkanhalbinsel und ihre Völker vor der Lösung der orientalischen Frage. Eine politisch-ethnographisch-militärische Skizze. Budyšin 1869
Jako redaktor a wudawaćel časopisow
- Jahrbücher für slavische Literatur, Kunst und Wissenschaft a Slavische Rundschau, Slavische Bibliographie
- Zeitschrift für slavische Literatur, Kunst und Wissenschaft a Slavische Bibliographie, Slavische Novitäten
- Slavisches Centralblatt
- Centralblatt für slavische Literatur und Bibliographie
- Tydźenska Nowina a Serbske Nowiny
- Stadło
- Łužičan
- Lipa Serbska
- Łužica
Wotkazy
Žórła
- Pětr Kunze: Jan Arnošt Smoler. Ein Leben für sein Volk. W: Spisy Serbskeho instituta 10. Ludowe nakładnistwo Domowina. Budyšin 1995. ISBN 3-7420-1624-5
- Kito Lorenc (wud.): Sorbisches Lesebuch. Serbska čitanka. Lipsk 1981.
- Jan Cyž: Smoler, Jan Arnošt. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 511slsl.
- Adolf Černý (wud.): Autobiografija J. E. Smolerja. W: Časopis Maćicy Serbskeje. Lětnik 136 (1917).
- Alfons J. Parczewski: Jan Ernest Smoler. Ustęp z historyi narodowego odrodzenia Górnych Łużyc. Warszawa 1883.
- ↑ Rudolf Jenč: Stawizny serbskeho pismowstwa: 2. dźěl. Ludowe nakładnistwo Domowina. Budyšin 1960, str. 140.
- ↑ Reiner Gross: Geschichte Sachsens. Edition Leipzig. Dresden, Leipzig 2007, str. 221.
- ↑ Peter Kunze, Edmund Pech: Zur Entwicklung des sorbischen Schulwesens in der Oberlausitz von den Anfängen bis zur Gegenwart. Lětopis 56 (2009) 1, str. 3–30.
- ↑ Peter Kunze: Die Sorbenpolitik in der Ober- und Niederlausitz vom Wiener Kongress bis zum Ersten Weltkrieg. W: Spisy Serbskeho instituta – Zwischen Zwang und Beistand. Ludowe nakładnistwo Domowina. Budyšin 2003, str. 28.
- ↑ Trudla Malinkowa: Jan Arnošt Smoler a jeho swójba. W: Rozhledźe čo. 5/2016, str. 10–15
- ↑ Axel Arlt: Ze słowjanskich žórłow čerpał. W Serbskich Nowinach dnja 10. měrca 2016, str. 3
- ↑ Marija Měrćinowa: Bildnisse sorbischer Persönlichkeiten von der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderts bis zum Ersten Weltkrieg – Zeugnisse bürgerlichen Werteverhaltens. W: Spisy Serbskeho instituta – Zwischen Zwang und Beistand. Ludowe nakładnistwo Domowina. Budyšin 2003, str. 265–286.


text:
Kůmputer
Kůmputer (ang. computer uod łac. computare - rachować) – elektroniczno maszyna kero je mogebna być zaprůgramowano do roztomajtych logicznych dźałań a rachowańo. Terozki kůmputry fungujům skiż uoperacyjůw na sztrůmowych sygnołach zero - jedyn. Dowńij, s anfanga uůnych egzistowańo, kůmputry bůły analogowe. Skoro wszyjske kůmputry fungujům we opraću uo architektura von Neumanna. Kożdy kůmputer mo procesor, pamjyńć a urzůndzyńa wejśća/wyjśća. Do kůmputrůw wrachowujům śe kůmputry uosobiste, superkůmputry, mobilńoki, mocka urzůndzyń wbudowanych (embedded devices) atp.