text:
Haziel
Autor tekstu: Georg Thomas Janus
Witomy wos przociele naszyj godki, dzisiej zdziebko ze szkaradnyj, szpetnyj, strony ze zatku placu wele pota, tuos-z ło Haźlu przidzie mi sam godać Jo wjym tyn tymat szpetny, za fajnie niy wonio pra, sztinkruje, capi padali co niy kierzi, ponoć jedzie hoby ze gulika, rynsztoka pra, no ale bez HAZIEL - a niy dało przod sam na tyj ziymje rady. Dyć łod zawdy na pjyknym Ślonsku stawjali Haźle na placu, furt ze zatku, trocha tsza bouło do niego tyrać, we holcokach, szkurbołach, harbolach, a zaś we familokach pomjyndzy sztokoma na połpjyntsze bouł Haźlik aji tys na placu. Heisl, bedeutet sowohl „Haus“ als auch „Toilette“. Haziel jest pochodzenia austryjackiego i znaczy domek jak i toaleta. Fonetyczne brzmienie...hajzl. Toć wjym, wjerza paskudny tymat, no ale kożdy kejś do haźla musi pra, a dyć niyśmycie z tego mojego łosprawjanio na blank poważnie brać. Wjycie jako take haźle wyglondały? Roztomajcie, murowane, ze drzewa. Jedno wom powjym, fantazyjo niyzno granic. Toć za bajtla mjołech okazyjo, kupa Haźli połodwjydzać, zys do galot żodyn niy lubi na dzistać pra, a jo wcale, tuos-z wom sam nałosprawjom, egal kaj jo downo na ślońsku do haźla wlos zowdy bouł łon cysty, wypucowany na glanc. Tuos tyn Haziel do nos Ślonzokow bouł niykej medykacyjom, medytacyjnym trefpunktym, rozworzanio problyma kierego niyma „na tronie” bych pedzioł, abo pauza łod roboty. Opa bako se faja, a fest ćmi, a bajtle kurzyli cygaryty po kryjomu. A a co niykiery śe intelektualnie doszkoloł cytoł gazyta, cajtung, panorama itp. A joch downo cytoł „Horyzonty techniki”. Dzwjyrza łod haźla dowały śe rozmajcie zaszperować, zaryglować. Mjoły hok, abo skobel, abo rygel, niyros konsek kety, abo hoka. We Haźlu se dychna pado ubakany Ecik do Francka na szychcie. Dycko kożdy haźiel mjoł taki srogi kukloch, we formie herca abo karo szło śnego kukać na plac.. A dzisiej momy pjerońske luksusy, sra...e we porcelanie pado Francek .. A baba mi koze śe zicnonć, przi pultańiu cobych dechy niyłośprycowoł pulokym.. A jo zu wi zu ze wjyrchu po leku, po rańcie ciongym leja coby heje niy buoło wjycie.. Yjno żodnymu niy godejcie, bo moja śe dowjy i byda mjoł przedzistane. Pozdrowjom, a hofcie śe zdrowo.. Pyrsk
Kupa przyimków i nie tylko:)
Zicherung
Waszbret i Waszkorb
Śtrosak, wyrko i pryko
Colsztok i blajsztift
Autor tekstu: Georg Thomas Janus
Witomy wos przociele naszyj godki. Dziśej se połosprawjomy ło Colsztok- u. - po pol. metrówka. Zollstock - pochodzynia niem. Teroski poduk mje! boch som je fachowcym, fachmanym aji mom dyplom majstra, śe sam poas-za. Tuos-z to je do mje blank delikatny tymat. Jo jako fachman rzymiosła bych śe gańbjuł przilyś bez COLSZTOKA na fucha, bausztela – budowa. Toć jus-z za sztifta - ucznia nos uczyli jednego, pamjyntej Jorguś na coluśki twoj żywot. Ńybyda sam upjynkszoł tymatu to je śwjynto rzec-z, joch jednego śe przi naszych starych ślońskych majstrach wyszkoluł, łordnungu-porzondku, a szkolyłech śe na stolarni we Woznikach Śl. COLSZTOK i blajsztift, to je naprowdy mus i jus i szlus. Kej śe ńychces-z zblamować na budowje - bauszteli abo kej przidzie ci iś na fucha, ńy zapomńi COLSZTOKA, bo će weznom za pyproka,
Kolkastla
Szpyndlik
Witomy wos przociele naszyj godki. Dziśiej połosprawjomy se ło SZPYNDLIK-u pol. szpilka. Jakech jus buł do kumuniji zdycka przirychtowany, poleku my musieli śe za ancugym, szakytym do mje łoglondać. Toch ze Mamom na Gory (Tarnowskie Góry) pojechoł cugym”woźnickym” prowdziwom, echtom,, dampfmaszynom. Wom padom byłech rychtich uradowany, naszo woźnicko arizona.. Doś wartko znodli my aji drap kupjyli my tyn ancug we śklepje przi guwnyj szosie na Gorach, no ale ńypasowoł na moja rzić. Tsza buło do szwocki podreptać. Mama przi tymu śe dała nowy klajd uszyć, a moje galoty musieli my dać skrocić, tous-z ta szfocka kozała mi te galoty łoblyc, i na stołek wlyś. Sfaltowała te nogawice trocha do gory, szpyndlikoma te faltki chyćyła, śe sam pocychowała co kciała. Za tydziyń my wszyjsko łodebrali, a moje galoty buły jus-z na bize wybiglowane i pasowały do mojych cornych halbkow (lakierków) wypucowanych na glanc. co śe szkloły choby psu ja..ca. Acha mi śe sam zdycka spomniało isz SZPYNDLIKOSZ to tys-z pjerońsko szporobliwy hamster, cowiek i drobjazgowy pjeron. Pozdrowjom wos roztomili a hofcie mi śe sam zdrowo.
Giskana
Witomy przocieli naszyj godki, połosprawjomy se dziej ło GISKANIE - pol. podlewaczka abo konefka. We łostatnich pisunkach, szrajbunkach, zapomniołech wom łopisać skońśe łone przikludziyły, wzione. Tuos-z łod teroski łobjecuja wom, byda to zowdy robjył, pojakymu śe godało GISKANA - dyć przeca wjycie my ślonzoki som słowjańsko-germańsko nacyjo. Giskana - Giesskanne po niem. Tyn ftory abo kiery mo łogrodek tuos-z wjy bez GISKANY ńyporadzi wjela napochać. Przod te GISKANY boły cynkowe ze rondowatym, łokrongłym hynklym i maluśkym ala z-sibym, bych lepi pedzioł kapa ze dziurkoma, mjała łona swoj plac na szpicy tuleji kany, szło ja symować a wedle potszeby, kejńykej łodsztopować, wypucować, tyn śzlam co śe tam zbjyroł, joch za bajtla rod Omje we łogrodku, zagrodku pomogoł. Symje boł dobry pomaginier. My mjeli na łonach we placu kokotek, śniego my woda brali. Niykej Oma padała synek weś gichńi sam wody do Kiskany rajn, bydymy flance podlywać. Joch muśioł po ta woda konsek, kawołek tyrać, a potn Omje as-z furt do łogrotka kany przitachać, przitascyć. Te Giskany jus-z pruzne zdycka swoja woga miały, a na folowane wodom jesce barzi, tous-z lotom po ta woda hań a nazot. Omje chćiołech śe przichlybić naros mi śe gyry we mojych sandalach poszmotlały, pomotlały. Ich pjerzinie ujechoł choby szpotlok na maraśe, ńydojżech śe łobalył toch śe jesce rypypnoł pjerońsko fest we źebro tom djoseckom kanom ło tyn pjeroński hynkel, ach kolana tys-z podropoł same szramy i boloki, kciołech beceć noalech merknoł. Oma ta kraksa widzi, ich szczimoł tyn boul, dopjyro przi kokotku płacki puściyłech, kaj mje jus-z żodyn ńydojżoł, prubowołech grać harciola ńychciołech pokozać Omje boroka, mamlasa. I wjerza mi śe udało, bo Oma udowała choby śe nic ńy stało, a mje zdycka boły blank gupjo i trocha gańba zech szpotlawy.. Ja toć przeca echśte chopy ńybec-zom yino gośno ryc-zom pra. Kożdo flanca aji kwiotek pyto śe, kaj je GISKANA? Kaj je kokotek? Cwerk usłyszoł te wajanie wartko pedzioł to GISKANIE. Kana gzuje do kokotka, pado lyj mi rajń, gichni wody, gichej rajn do środka. Flancki, kwjotki łobsychajom a jo lubja być GISKANOM. Popodlywom, pogisuja kozde ziele uraduja...
Kastrol
Witomy wos przociele naszyj godki. Dzisiej przirychtowołech wom ło blank du..nym, srogym, wjelgachnym gorze... KASTROL. Przod u moji Omy Gryjty w doma na Łonach we staryj chałpje brali my, a we tym srogym gorze KASTROLU warzyli bety, przebocka - pościel we skrobju ze kartofli, kej śe ńy myla, ich śe ńy chahnoł ze tom skrobjom, ale wjym że dycko na skrobjo woniało, tuos przeca zblamować śe sam ńykca, w tyncos byłech malućki gizd , wjerza mjołech pjyńć lot abo byłechl szejś rokow stary. Zaworzali my tys-z w tym łonym zowdy kraułze z deklym, weki ze szpangom, na kompoty ze marmeladom. Oma robjyła dobry apfelmus - ala dzym ze jabek, mirabelek, modrych śliwek, czyńśni, na zima do maszkycyńo. A kożdo sobota hajcowało śe naprowdy fest we żeleźnioku, i kachloku, żeleźniok stoł we izbje a kachlok stoł wele kuchnie, łone łoba as hucały, łod wynglo a miały rychtich cug, coby woda we KASTROLU do kompanio gorko gynug boła, mocie wjedzieć we cynkowyj wańie jedyn po drugym we tyj jednakyj wodzie wszyjske bajtle śe tonkały, kompały. Potym na deka do izby kole żeleźnioka, rzicie grzoć. Przyndy hajcowało śe wonglym wszyndy pra.
Pitwok
Pozdrowjomy wos przociele naszyj godki. Ftory abo kiery pamjynto PITWOK - niesamowicie tępy nóż. Pado mi kejś oma Gryjta łoskrobej prosza synek a łobjer drap funt kartofli 1/2 kg, bo bych kciała ciapkapusty naważic, tuos łotwjyrom szuflotka ze bywyja sznupja, szukom noża szpicatego, toch w końcu jedyn wymacoł, bjera go i zacołech te kartofle chehłać tym pitwokym inacyj ńyszło. Padom - Oma suchejcie ńy mocie inkszego noża, tym pjerońskym pitwokym za wjela ńy łobjera. A Oma - Wjycie, zys weś brusek je na wjyrchu byfyja, naskraju, nabruś se go, a dyć prowda, mocie recht. Nabruśyłech Pitwoka, aśe potn szkloł choby psu jajca, tuos łobjyrom te kartofle ze srogym szfungym, po poru minutach zech śe we tego noj rubszego palca ćiachnoł. Oma, Oma! Wołom - mocie pfloster? Boch sie ciachnol. Ny ale ci binda zrobja mom gaza, zabinduja ci ta rana. Synek tyś sam napochoł, wszyjsko zapyprane na cerwono, choby sam wjepszka zaszlachtowali. Weś łostow srogiego pachoła na pjyńć minut, tuos ći yino bajzlu narobi...pra
Fyrlok
Nudelkula
NUDELKULA wałek do ciasta. U nos oma kulała ciasto, tajg na nudle, kożdziutko niydziela my mjeli nudelzupa ze kokota na łobjod, taki buljon ze swojskymi. Nudloma mocie wjedzieć luksus. Ta Nudelkula ńykiere baby używały na wyćwika, mjała łona moc pjerońsko, ńyjedna stropjono, a znerwowano baba co ńymjała rady na chachora, nachuśtała po ćmoku, nadzistanymu chopu po puklu, za chacharzynie śe, i szlajanie po knajpach. Idzie pedzieć naszo slonsko nudelkula zowdy bola ze srogym reszpektym traktowano. Miala honorowy plac we byfyjach i szuflotkach, bezto Nudelkula je ćichom ślońskom legyndom, ńy do zdarcio pra.
Warzycha
WARZYCHA to przeca drewniano łycha, do mjyszanio zupy ńiykej mjyszo śe i rube krupy. A zaś za bajtla frechofne pyskate dziecka mogły dostać warzychom lyjty, tuos take naprowdy rojbry ńyusuchane nachytały hibow łod mutry, abo omy po rzici as śe ze galot kopciyło.
Durszlag
Pozdrowjomy wos pszociele. Tuos teroski połosprawjomy se ło Durszlag-u, Durślag-u. Boł to tysz ala zib, sib, yino emaljowany, ze blachy wylepany, wyglondoł choby srogo kelnia do zupy ze dziurkoma i podugowatym gryfym. Naszo kochano mamulka ńykej blank zrana a zdycka poćmoku, przitachała łod jarzynioka, cołki nec fol bych pedzioł, grincojgu, jarzyny: markwjo, radiski, uberiby, sznitlaułchu, seleri, itd. na zupa. Kej ta zupa jus uwrała i boła uważono, tuos wartko drapła se handlangra, hylfera. Zowdy capła jednego śnos bajtli coby fest chyćiył i tszimoł za tyn gryf łod durślagu nad ślywym a waszbekym abo aułsgusym. Naszo śprytno muter mjała ku tymu grajfka, w pora minut, rukicuki przecedziyła ta gorko zupa. Zakwilka te jarzyny co łostały na durślagu, pokrojoła na malućke konski we fyrfelki, kostki, uwarzyła ze śtyry jajca, łotwarła kraułzka majonezu i zrychtowała dobry szałot:) Ale my mjeli tys-z blang srogi, srogszy, wjeli, wjelgachny durszlag, durślag gigantus. Ten boł na ekstra okazyje np: szlachtowanie wjepszka, świniobicie, no ale to inkszo inkszoś pra...
Zib
Zib - to takie sito, używało się go do przesiewu mąki. Dawno temu mąka była z resztkami; ze rozmajtymi malućkymi chrobokami. Tsza było te chroboki łod monki łodkludzić, tuos tsza boło przez ten zib przesioć cołko monka. Ten zib boł we łokrongłyj romce ło blank wysokym rancie drewnianym. Były też takie małe ziby – do kochcynio, pjycynio taki łon miała eszcze moja oma we byfyju. Oma go brała kiej kciała posypać kreple cukerpudrym. My fest lubjeli te kreple - zowdy po szkole, po połedniu szli my do omy na kreple pomaszkycić.


c: text/html

text:
Ta angelsko kryjma1 je tak dobro, że jak rołz2 jōm zrobicie i zjycie3, to zarozki4 bydziecie myśleć, kedy by jōm zajś narychtować5. Robi sie jōm dojś6 szybko, a potyn idzie jōm trzimać we lodōwce7 nawet do dwōch tydni, choć wōntpia8, żeby we ftoryj chałpie9 aż tyla udało ji sie wytrzimać. Idzie sie tōm kryjmōm posmarować sznita10, przełożyć niōm ciasto, nafilować11 tarletki abo windbojtle12, połōnczyć jōm ze śmiytōnkōm abo mascarpone i mieć delikatny kryjm do torty, abo jōm zezryć13 łeżeczkōm, jak żołdyn14 ze dōmownikōw niy patrzi 😉
Co potrza?
3 citrōłny15
0,5 szklōnki cukru
80 g masła
3 jajca
We jaki misce abo gorku nad wrzōntkym ôzpuście16 masło, dodejcie tam starto skōra ze citrōłnōw (bez biołego), sok i cuker. Jak sie to wszyjsko fajnie wymiyszo, to wciepcie tam żōłtko i ubite biołka i tak dugo miyszejcie (mikserym,trzepaczkōm abo warzechōm), aż fajnie Wōm zgynstnieje – połra minut na to zleci.
Potyn przełōżcie do jaki krauzy17 abo inkszego pojymnika, wrojście18 do lodōwki i… za chwila sie zacznie.
Smaczego 🙂
1krem
2raz
3zjecie
4zaraz
5przygotować
6dość
7ō- samogłoska w wymowie między o i u
8wątpię
9domu
10kanapkę
11wypełnić
12ptysie
13zeżreć
14żaden
15cytryny
16rozpuśćcie
17słoika
18włóżcie

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; ЛeHapToBич, CTaHиcлaB; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; 斯坦尼斯拉夫·萊納托維奇; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; ستانيسلاو لينارتويكز; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; Stanisław Lenartowicz; polnischer Drehbuchautor und Filmregisseur; cyfarwyddwr ffilm a sgriptiwr ffilm a aned yn 1921; polski reżyser i scenarzysta filmowy; Polish film director and screenwriter; فیلمنامهنویس و کارگردان لهستانی; stiúrthóir scannán agus scríbhneoir scripte Polannach; Pools filmregisseur (1921-2010); CTaHиcлaB ЛeHapToBич; Stanislaw Lenartowicz
Media in category "Stanisław Lenartowicz"
The following 2 files are in this category, out of 2 total.


text: Chrósćicy (SN/MWj). Nimo třoch wuběrkow ma Chróšćanska gmejnska rada nětko dalšu dźěłowu skupinu. Wona zaběra so z wobhospodarjenjom wodźiznow, z přirodnym wočerstwjenjom a z přirodoškitom. To je gmejnska rada na swojim wčerawšim posedźenju wobzamknyła. Dźěłowej skupinje přisłušeja nimo wjesnjanosty Marka Klimana (CDU) Benedikt Wjenk, Jan Wjesela, Uwe Macka, Michał Wowčer a Marian Korjeńk. Woni změja mjez druhim wo tym rozmyslować, kak najlěpje rěčki a hrjebje hladać, zaworane pólne pućiki wozrodźić abo štomy a kerki škitać. Uwe Macka napominaše, so tohorunja z něhdyšimi a snano zabytymi kemšerskimi šćežkami zaběrać a snano tež pomnikoškit sobu zapřijeć. Gmejnska rada nochce do dźěła mjenowaneho cyłka wobsahowje zasahnyć. Skerje měł sej tón sam swoje nadawki stajić.


text:
To bōł fest fajny i zwiedowny rok. U nos, jak bodej u kożdego, we 2017 masa sie pochało, czos lecioł wartko, były mōmynty lepsze i gorsze. Podug nos, kożdy wiynkszy kōnsek żywota werci sie noleżycie wybadać. Beztōż pospōminalimy se te zeszłe dwanoście miesiyncy i chcymy sie nimi swami potajlować.
Styczyń we Mōnachium
Ôd poczōntku roku miyszkalimy we Mōnachium. Bōło i sztudiyrowani, i robota przi kafyju. Uczylimy sie neurobiologie, niymieckij godki i tego, jako sie rychtuje perfekt cappuccino. Rajzowalimy po stolicy Bajerōw, a na blogu fest spōminalimy Maroko.
Luty we Italiji
Piyrszo srogszo rajza prziszła na luty. Wybralimy sie na dwa tydnie do Italiji, nawiydzilimy Bolōnio, Padwa, Piza, Floryncyjo, Gynua i krasiate chałpki we Cinque Terre. Szporujcie urlopy na luty, nojlepszy czos na wycieczka.
Marzec u Cysarokōw
Marzec wziynimy se na spokojnie. Ôkrōm kukanio do dolszych tajlōw Mōnachium choby Olympia Park, zrobilimy se weekyndowo rajza do Wiydnia. Cołkie dwa dni loło, ale i tak fajnie spōminōmy.
Kwiyciyń przi jajcach
Ôroz prziszły piyrsze we 2017 roku świynta. Wielkanoc fajrowalimy tradycyjnie ze familijami, a we świōnteczny pyndziałek Matis z bracikiym mieli nojsrogszy szpas, bo ôd rana do nocki śmieli loć baby ze sikowek, flaszek i kibli. Skōńczylimy tyż czytać “Krōla”, tōż na blogu pokozała sie piyrszo rycynzyjo ksiōnżki. Zdōnżylimy tyż byzuchować Ulm i Augsburg.
Majowy miszōng
Nastympny miesiōnc, a sztele wele Mōnachium sztyjc sie niy kōńczōm. Wejrzelimy na fusbal na stadiōnie Bayernu, połazilimy po cudnym Garmisch-Patenkirchen i zaczlimy sezōn weselny. Niy spokopilimy ani, że drugi pōłek roku bydzie jeszcze gibszy i że bydzie sie dzioło yno coroz wiyncyj…
Czyrwiec ze familijōm
We czyrwcu rajzowalimy familijnie. Wejrzelimy na hyrski zōmek Neuschweinstein, połazilimy po Innsbrucku, pokozalimy ôjcōm nojbardzij zwiedowne tajle Mōnachium. Wypilimy pora bajerskich piw. I wytańcowalimy je zaro na weselach ôd kamratōw.
Lipiyń i siyrpiyń lokalnie
Bez feryje szaflimy pora szteli wele chałpōw. Tōż na Bajerach mielimy przileżytość powandrować po gryfnym Rothenburg ob der Tauber i wypić szumne wino na moście we Wurzburgu. Tamek tyż zaplanowalimy se, że za pora tydni ôd Matisa yno jednōm robotōm bydzie już blog i wszyjsko naôbkoło niego.
We hajmacie tyż my do wiyrchu basym niy polygiwali! Przijzdrzelimy sie lepij Rybnikowi i nawiydzilimy Familoki we Czyrwiōnce. Pozaglōndalimy na żywo na szpile ôd Bayernu, Liverpoolu, Napoli i Atletico. Ciślimy szifym po zocnym Chiemsee, napisalimy fest farebny post ô Cinque Terre i… zaczlimy maszkecić yno wygański sztof!
Wrzesiyń na maksa
Wrzesiyń bōł dlo nos fest udany. Nojprzōd dostalimy ajnladōng do Rybnickigo Amtu, z kerego niyskorzyj wylazło pora superowych idyji. Potym napoczlimy na blogu seryjo ô Sztrece Zabytkōw Techniki, a ku tymu zrychtowalimy hity marketingowe – Halastra Fryszniokōw i Netflix po ślōnsku. Yntlich zajechalimy tyż na wczasy. Apulijo śniła sie nōm już downo, tōż zalecielimy do Bari i nawiydzili m.in. Monopoli, Alberobello, Matera i pora inkszych. Na kōniec miesiōnca fotograf Marcin Giba pocykoł nōm bildy do rybnickigo kalyndorza.
Paździyrnik nazod we Krakowie
Po feryjach zajechalimy nazod do Krakowa. Matis ôd tamtego mōmyntu zico już yno przi kōmputerze, a Julia pilobnie sztudiyruje. Zrobilimy se we paździyrniku rajza do sharatanego Pałacu we Sławikowie, zocnej Stacyji Banki we Rudach i na Nikiszowiec. Ôddekowalimy dlo Wos Pojyziyrze Palowickie. Poprzekłodalimy piyrsze wiynksze teksty na ôbsztelōnek.
Listopad w Bergen
Na listopad mielimy poplanowano rajza yno jedna, ale fest fajno. Na Bergen prziszła nōm tyż piyrszo spōlno robota miyndzy belekaj.eu, a miastym, do kerego my rajzowali. Na blogu szło poczytać m.in. ô amerykōńskim halloween, a my bez tyn czos chichrali sie do kamer, coby mieć swoje pora sekund we godnim widyju Rybnika. Mielimy tyż tref, na kerym dostalimy niymożliwo propozycyjo, ô kerej sztyjc godać niy śmiymy, ale kero je dlo nos choby śniczek. Cosik richtich srogigo, co ônaczyć bydymy we 2018.
Grudziyń fest gibki
Ôstatni miesiōnc zlecioł nōm nojgibcyj. We internecy pokozoł sie spot świōnteczny snami, a pora dni niyskorzyj Matis godoł już ze Kingōm Burzyńskōm i Michałym Czerneckim przed kamerami Dziyń Dobry TVN. Pokozoł sie tyż rybnicki kalyndorz, w kerym ôstalimy lipcym. Nawiydzilimy Jarmark na Nikiszu i sztartnył nasz sztand, kaj poasić sie mogymy szejkerami “Ślōnsko Frelka” i “Ślōnski Synek“, a ku tymu zestowami tresek “Andzia i Bercik“.
Plany na 2018
Ôd stycznia czeko na nos jeszcze wiyncyj przekłodōw i akcyji marketingowych. Bydymy czynścij szkryflać, dociepować widyja i ônaczyć spōlne projekty z fajnymi ślōnskimi zajtami, firmami i ôrganizacyjami. Bydymy wiyncyj pisać ô hajmacie, ślōnskich tradycyjach i kuchni. Pokożymy Wōm zwiedowne ślōnskie miasta i sztele. Nauczymy grać w szkata, uwarzymy społym richtich ślōnski ôbiod, zapakujymy tyta do szkoły i lepij sie wszyjscy poznōmy. Bydymy robić nad epnym projektym, kerym chned sie poaszymy.
A ku tymu wszyjskimu w czyrwcu sie hajtōmy. To bydzie cudny rok!
Winszowanie na 2018
My sie we 2017 roku nauczyli, że werci sie mieć śniczki i ciś przed sia ze swojimi planami. Choby inksi godali, żeście sōm miechym piźniyńci. Zetrwejcie i rōbcie swoje.
Tōż na tyn Nowy Rok winszujymy Wōm roztōmiyli, cobyście nikyj nie przestowali marzić, śnić i planować. No i cobyście byli zdrowi i sztyjc postrzōd tych, kerym przajecie, bo bez tego niy szafniecie nic. Fest udanego 2018!
Jaki dlo Wos bōł tyn stary rok? Napiszcie na FB!


text:
Praca Nauczyciel na kierunku: asystentka/higienistka stomatologiczna
Katowice
Dodano:26.09.2022
Oferta pracy wygasła 28 dni temu. Obejrzyj inne oferty - Nauczyciel w miejscowości Katowice
Oferty wybrane dla Ciebie:
Znajdź pracę w śląskim
Najpopularniejsze stanowiska w mieście Katowice
Sprzątanie - KatowiceKsięgowa - KatowicePsycholog - KatowiceEkspedientka - KatowicePielęgniarka - KatowiceMagazynier - KatowiceSprzedawca - KatowiceKierowca - KatowiceFizjoterapeuta - KatowicePrawnik - KatowiceKucharz - KatowiceSpawacz - KatowiceRejestratorka Medyczna - KatowiceElektryk - KatowiceKrawcowa - KatowiceSezonowa - KatowiceFryzjer - KatowiceOpiekun Medyczny - KatowiceKosmetolog - KatowiceGrafik - KatowiceKurier - KatowiceDietetyk - KatowicePortier - KatowiceInformatyk - KatowiceArchitekt - KatowiceElektromechanik - KatowiceKonserwator - KatowiceTelemarketer - KatowiceAsystentka Stomatologiczna - KatowiceSalowa - Katowice
Podobne stanowiska w mieście Katowice
Wychowawca - KatowicePedagog - KatowicePomoc Nauczyciela - KatowiceLogopeda - KatowiceNauczyciel Wf - KatowiceMatematyk - KatowiceBibliotekarz - KatowiceInstruktor Fitness - KatowiceKorepetytor - KatowiceTrener - KatowicePrzedszkolanka - KatowiceWykładowca - KatowiceInstruktor Nauki Jazdy - KatowiceDyrektor Przedszkola - KatowiceNauczyciel Matematyki - KatowiceFizyk - KatowiceInstruktor - KatowiceKorektor - KatowiceNauczyciel Niemieckiego - Katowice


text:
Żyła se ôńskigo razu jedna wdowa co miała dwie cery Jedna była brzidko i leniwo a drugo, pasiyrbica, była piykno…
„Szachinszach” Ryszard Kapuściński. I zaczynōm mieć strach…
Moc sie nasłuchałach o Kapuścińskim, zdało mi sie że cołki świat coś czytoł yny nie jo. Beztuż postanowiyłach nadrobić moi…
Czamu nudeluzpa je dobro na kaj jaki niecherskości
Nudelzupa dycki była mojom ulubionom zupōm. Żodno tam pomidorowo czy anjtopf. Ni ma zupy nad nudelzupa! A nojlepszo tako mamino,…
Stoliczku, naōnacz sie!
Kiej downo tymu żył se jeglōrz co mioł trzech synów W chałupie było biydnie i nojwiykszym dostatkiym była ciga co…
Dziołszka ze sztrajheclami
Było fest zima tego wieczora, szczypoł mróz i padoł śniyg Pryndko tyż zrobiyło sie ćma bo był to ôstatni dziyń…
Proste knify coby sie zmotywować do ćwiczynio doma
Zima prziszła, wylyź z doma sie nie chce… A to padze, a to wieje – ni ma komu lotać na…
Co frele lubiōm dostować w gyszynku
Dzisio z przimrużyniym ślypia porozprawiōm o tym co tyż frelki nojbardzi lubiōm dostać od swoich chopów. Panoczku, miarkuj! Czy to…
Co mo baba we kuchyni?
Baby jak to baby, majōm w kuchyni moc roztomajtych klamorów a norzyńdzi A co jedyn klamot to bardzi przidajny! Jo…
Kot w butach z Halymby
Ôńskigo razu na Halymbie żył se stary młynorz ze trzyma synami Kiejsik stary poczuł że już mu wiela nie zostało…


text:
Wolejbulowe hry
Serbski wolejbulowy derby mjez mustwomaj ST Marijineje hwězdy a Sokoła Budyšin je za štwórtk, 31. měrc, w 19.30 hodź. postajeny. Hru přewjedu w Pančičansko-Kukowskej sportowej hali. Hosćićeljo změja tón dźeń dwaj bojej. Dalši přećiwnik budźe třeće zastupnistwo MSV Budyšina.
Mustwo 1296 přeprošuje
Wólnočasne wolejbulowe mustwo abiturneho lětnika Serbskeho gymnazija Budyšin z lěta 1996 je sej šěsć wólnočasnych cyłkow z Budyšina, Kulowa, Ralbic, Radworja, Chrósćic a Worklec na turněr „Witamy nalěćo“ přeprosyło. Přewjesć chcedźa jón póndźelu, 4. apryla, wot 19 hodź. w Ralbičanskej ćěłozwučowarni. Hrajerjo zetkaja so we 18.30 hodź.
Kónctydźenska kopańca
Jutře a njedźelu wotměja so w Hornjej Łužicy hnydom wjacore šlagrowe koparske hry. K nim słušeja na přikład štwórćfinale w krajnym pokalnym kole mjez Budissu Budyšin a Chemiju Lipsk, wosmifinale w samsnym wubědźowanju mjez Jednotu Kamjenc a FSV Šwikawu, derby w krajnej klasy mjez mustwomaj z Ćiska a Rakec kaž tež serbski derby we wokrjesnej lize mjez koparjemi z Radworja a Chrósćic.
26.03. 14:00 Jednota Kamjenc –
FSV Šwikawa


text:
Bólašojce
Bólašojce (němsce Bolschwitz) su gmejnski dźěl Kalawy w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
GeografieWobdźěłać
Bólašojce leža w Delnjej Łužicy při Łužiskej wuhrodźe. Sewjernje wsy ležitej Wětošowskej gmejnskej dźělej Kósojce a Běłośin. Na wuchodźe so přizamknu Kalawski gmejnski dźěl Wólšyna a wjesce Herpna a Jažyn, kotrejž słušatej runje kaž na juhu mjezowacej gmejnskej dźělej Pšyne a Gółyń k městu Wětošowej. Tohorunja južnje Bólašojc leži Kalawski gmejnski dźěl Wjelchna. Na zapadźe mjezuje wjes z Kalawu samej a jeje gmejnskimi dźělemi Hołtna, Zasłomjeń a Rudnej.
StawiznyWobdźěłać
Přez archeologiske namakanki bu dopokazane, zo bě stejišćo wsy hižo w młodej kamjentnej dobje wobsydlene. Wjes sama nasta po zdaću w běhu němskeho wobsydlenja słowjanskich kónčin jako němske sydlišćo w formje slepeje hasy. Prěnje pisomne naspomnjenje pochadźa z lěta 1432. Wjesne mjeno je wotwodźene wot serbskeho wosoboweho mjena Boleš, skrótšenki Bólesława. W Lubnjowskej přisažniskej (sudniskej) knize mjenuje so wjeska w lěće 1520 Bolßewycz.
K wobsedźerjam ryćerkubła słušachu we 18. lětstotku hrabje ze Stutterheima, kotrymž słušeštej Hogrozna a Bólašojce. Wot 1800 do 1842 bě Heinrich Ludwig Graf zu Lynar wobsedźer wjeski a po nim Jacques Alfred hrabja z Pourtalès.
Cyrkwinsce słušachu Bólašojce do Kalawy.
Wjesny dźěl Wólšyna nasta 1848 jako wudwór a wužiwaše so jako kubło. Zarjadnisce běchu Bólašojce dźěl Kalawskeho wokrjesa.
Dnja 26. oktobra 2003 so Bólašojce hromadźe ze Změšowom, Kamjenami, Młoźami, Zasłomjenjom a Wjerchownju do Kalawy zagmejnowachu.[1]
Wuwiće wobydlerstwaWobdźěłać
NóžkiWobdźěłać
WotkazyWobdźěłać
- Bólašojce w datowej bance delnjoserbskich městnych mjenow na dolnoserbski.de (delnjoserbsce)
- Předstajenje gmejnskeho dźěla Bolschwitz na webstronach Kalawy, wotwołane dnja 11. awgusta 2009.
- Přinošk we wusyłanju RBB "Landschleicher" dnja 13. decembra 2009
Bólašojce (Bolschwitz) | Bukow (Buckow) | Chańc (Gollmitz) | Jazory (Groß Jehser) | Kamjeny (Kemmen) | Kšupow (Craupe) | Młoźe (Mlode) | Synjeńce (Zinnitz) | Śerpšow (Erpitz) | Wjerchownja (Werchow) | Wólšyna (Erlenau) | Zasłomjeń (Saßleben) | Změšow (Groß Mehßow)
wjesne dźěle:
Batowk (Bathow) | Jazorce (Mallenchen) | Kałkojce (Kalkwitz) | Kobłej (Cabel) | Radowańk (Radensdorf) | Rochusowy Doł (Rochusthal) | Rudna (Reuden) | Škódow (Schadewitz) | Wjelchna (Plieskendorf) | Žrakow (Schrakau) | Zarěc (Säritz) | Změšowk (Klein Mehßow) | Žytym (Settinchen)


text:
Piyrzy podarte, koduchy na koduśniki pobrane. Musicie wiejdzieć, iz piyrwej, ludzie wsystko spotrzebowali. Tak i po darciu piyrzoł, ze piórek robiyli pierziny i zołgłowki, a ze koduchów koduśniki, chtore sie kładło na drzewiane stoliki, coby w rzić nie ziómbiyło. Jak we chałpie poskubało sie piyrzy, to na wsystkich stolikach była wymiana wysiejdziałych koduśników. Tuz i Małgosine piyrzy podarte, to tera fejderbal. Zesły my sie zaś wsystky, a Małgosia zacóna narichtowane gangi wynosić. Dyć to nie bół fejderbal, yno prawy babski cómber! Sami łobejrzcie, bo najejś sie ze łobrołzka nie najycie, ani nie napijecie. Śmiychu zaś było co nie miara, jak Dorka z Marysią sie dały we wice. Do tego jescy pani Teresa, chtoroł w Ugianach doprzo co zamiynskała, zacóna wicóma ciepać i to po ślónsku. Pewniejś bez tyn tydziyń skubanioł piyrzoł, naucyła sie nasej gołdki. Zycymy jy, coby jy sie w Ugianach dobrze zyło. Joł sie naucyła pić bónkafej ze zóltkym, tego mie kobiyty naucyły, spróbujcie bardzo dobry!
Truda Pietrzikowa


text:
Sprawdź aktualne warunki atmosferyczne w Jaworzynie Śląskiej oraz 7 dniową prognozę pogody.
Prognoza pogody – Jaworzyna Śląska
- Post author:AlertPogodowy.pl
- Post category:Polska
Tagi:Jaworzyna Śląska pogoda czerwiec, Jaworzyna Śląska pogoda grudzień, Jaworzyna Śląska pogoda kwiecień, Jaworzyna Śląska pogoda lipiec, Jaworzyna Śląska pogoda listopad, Jaworzyna Śląska pogoda luty, Jaworzyna Śląska pogoda maj, Jaworzyna Śląska pogoda marzec, Jaworzyna Śląska pogoda październik, Jaworzyna Śląska pogoda sierpień, Jaworzyna Śląska pogoda styczeń, Jaworzyna Śląska pogoda wrzesień, parafia jaworzyna śląska, pogoda jaworzyna śląska, pogoda jaworzyna śląska meteoprog, pogoda strzegom, pogoda świdnica, pogoda wrocław, pogoda żarów


text:
Krabat
Krabat jo serbska powěsć a něga jo se jej groniło “Stary kněz z Wjelikich Zdźarow.” Powěsć z rodom jo wót kóńca 17. stolěśa až do zachopjeńka 18. stolěśa. Krabat jo serbski pšosaŕ, kenž se zabłuźi w gόli a wótkšyjo carny młyn pla Carnego Chołmca. Tam mejstaŕ młyna pśiwitach Krabata a wόn pomagach w młynje. Krabat pόznach malsnje, až jogo mejstaŕ jo guslowaŕ, kenž stoj w zwězku ze cartom. Kšajźu wόn cytach knigły mejstarja a stakim wordowach pśemocny ako mejstaŕ. Ale druge wuknjeńce pśeraźichu Krabata a mejstaŕ běch wjelgin gniwny. Pomsć mejstarja jano móžo swojska maś zajźowaś, z tym, až wόna dopokazujo, až wόna lubujo Krabata. Maś dej Krabata srjejź drugich wuknjeńcow pόznaś. Ale mejstaŕ jo pśeměnił wšykne do wronow. Krabat wuběga domoj a wόnej wujadnajotej znamje, až maś pόznajo jeje syna. Stakim Krabat běch lichotny, ale mejstaŕ zgónich wό wobšuźe a wupominach Krabata k dueloju, kόtaryž Krabat dobych. Pόzdźej Krabat wužyjo swόju mόc k guslowanju, z tym, až wόn zajźujo zabijanje Auwgusta Mócnego. Mimo togo Krabat pomagach wejsańskemu ludoju, dokulaž wόn guslowach zemje płodne a bagna suche. Hyšći źinsa Krabat šćita wejsański lud we Łužycach.
Nastaśe powěsći[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
W lěśe 1683 sakski wjerch Jan Jurij III. jo sobu pśinjasł chorwatskogo rejtarja Johannesa Schadowitza. Wjerch jo slědk pśijeł wót wojowanja pśeśiwo Turkojskej a jo darił J. Schadowitzeju we Worjejcach kubło jsy Wulke Zdźary, dokulaž wόn jo wumóžył Awgusta Mócnego wót Turkojskego popajźeństwa. Johannes Schadowitz jo zemrěł w lěśe 1704 we Wulkich Zdźarach a jo był zakopany w měsće Kulowje. Dla swójogo póchada, wuglědanja a komiskeje družyny, luźe su myslili, až wón jo był guslowaŕ a su mjenili jogo Krabat.


text:
Srjejźowěk
Srjejźowěk jo epocha w europskich stawiznach, kótaraž jo trała někak wót pětego do pěśnastego lětstotka. Ako zachopjeńk, tak teke kóńc toś teje epochy su pśedmjata wědomnostneje diskusije a se dosć njejadnako pśistajaju. Tradicionalnje za zachopjeńk srjejźowěka płaśi kóńc Pódwjacornoromskego mócnaŕstwa w lěśe 476. Tradicionalny kóńc srjejźowěka jo pak dobyśe Konstantinopela w lěśe 1453, pak wunamakanje Ameriki z Kolumbusom w lěśe 1492, pak zachopjeńk lutherskeje reformacije w lěśe 1517.
W ranem srjejźowěku (wót 6. stolěśa) za cas tak pomjenjonego śěganja ludow někotare serbske rody su wobsedlili źinsajšnu Dolnu Łužycu[1]. Ze 7. stolěśa jo znaty serbski wjerch Derwan, kótaryž jo wójował z germańskimi Frankami.
Nožki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- ↑ Peter Kunze, Serby w Dolnej Łužycy, pśełožk do dolnoserbšćiny Uwe Gutšmidt, Podstupim 2001 (Podstupimske pśinoski k Sorabistice, No 4), b. 9.


text:
Tutomu hesłu wěnuja so Lutki 2-2022. Wone poćahuje so na baseń ze samsnym titulom z pjera Bianki Wjeńcyneje. K basni je Kamjenska ilustratorka Martina Burghart-Vollhardt wulki lěćny wobraz namolowała. Tu móža so dźěći rozhladować a pytać: Kelko dźěći je na wobrazu widźeć? Što na zahrodomaj wšitko rosće? A štó sedźi tam w stanje? Wosebje předšulskim dźěćom budźe wjeselo, zwěrjatam na puću přez zahrodu pomhać. Awtorka Lubina Hajduk-Velkovićowa rozprawja wo swojej nowej dwurěčnej seriji „Dolina při rěče“ a za cyłu swójbu namakaće wosrjedź zešiwka paslensku předłohu za kóstku za blido z hrónčkami do jědźe, kotrež je Fabian Kaulfürst napisał.
W staršiskim dźělu čitaće wo angažemenće Serbskeho ewangelskeho towarstwa za młode swójby kaž tež wo nazhonjenjach serbskeje maćerje Katariny Čornakoweje z wuwićom dwurěčnosće jeje synow.
Kubłarki a kubłarjo namakaja w separatnym zešiwku namjety za zaběru z basnju “W lěću rady wonka smy” kaž tež wšelake ideje, kak so w pěstowarni ze stawiznu Jěwy-Marje Čornakec “Kak je wroblik Frido lětać nawuknył” zaběrać hodźi.


text:
DYREKTOR HANDLOWY
Piotr Lubaszka, +48 606 789 491, piotr.lubaszka@intermag.pl
REGION 1
woj. Śląskie (bez powiatu: Gliwickiego, Kłobuckiego), woj. Małopolskie (bez powiatów: Dąbrowskiego i Proszowickiego), woj. Podkarpackie (powiaty: Tarnobrzeski, Stalowowolski, Kolbuszowski, Mielecki, Dębicki, Ropczycko-Sędziszowski, Jasielski), woj. Świętokrzyskie (powiaty: Sandomierski, Opatowski, Staszowski)
REGION 2
woj. Lubelskie (bez powiatu Łukowskiego), woj. Podkarpackie (bez powiatów: Tarnobrzeskiego, Stalowowolskiego, Kolbuszowskiego, Mieleckiego, Dębickiego, Ropczycko- Sędziszowskiego, Jasielskiego)
REGION 10
woj. Małopolskie (powiaty: Dąbrowski i Proszowicki), woj. Świętokrzyskie (bez powiatów: Sandomierskiego, Opatowskiego,
Staszowskiego), woj. Mazowieckie (powiaty: Szydłowiecki i Przysuski)
REGION 11 i 12
woj. Mazowieckie (powiaty: Lipski, Zwoleński, Kozienicki, Garwoliński, Otwocki, Warszawski, Piaseczyński, Grójecki,
Białobrzeski, Radomski), woj. Łódzkie (powiaty: Skierniewicki, Rawski, Tomaszowski, Opoczyński, Piotrkowski, Brzeziński)
REGION 6
woj. Dolnośląskie (bez powiatów: Milickiego, Gorowskiego, Wołowskiego, Oleśnickiego, Trzebnickiego, Lubińskiego,
Głogowskiego, Polkowickiego), woj. Opolskie (bez powiatów: Namysłowskiego, Kluczborskiego, Oleskiego),
woj. Śląskie (powiat Gliwicki)
REGION 13
woj. Wielkopolskie (powiaty: Jarociński, Słupecki, Średzki, Wrzesiński, Gnieźnieński, Rawicki, Gostyński, Śremski,
Kościański, Leszczyński, Wolsztyński, Grodziski), woj. Lubuskie (powiat: Wschowski)
REGION 7
woj. Lubuskie (powiaty: Żagański, Żarski, Nowosolski), woj. Dolnośląskie (powiaty: Milicki, Górowski, Wołowski, Oleśnicki,
Trzebnicki, Lubiński, Głogowski, Polkowicki), woj. Wielkopolskie (powiaty: Ostrowski, Krotoszyński, Ostrzeszowski,
Kępiński), woj. Opolskie (powiaty: Namysłowski, Kluczborski, Oleski), woj. Śląskie (powiat: Kłobucki),
woj. Łódzkie (powiaty: Pajęczański, Wieluński, Wieruszowski)
REGION 9
woj. Wielkopolskie (powiaty: Kolski, Turecki, Kaliski, Pleszewski, Koniński), woj. Łódzkie (powiaty: Łęczycki, Kutnowski,
Zgierski, Łódzki, Poddębicki, Pabianicki, Zduńskowolski, Sieradzki, Łaski, Bełchatowski, Radomszczański)
REGION 4
woj. Pomorskie, woj. Kujawsko-Pomorskie (bez powiatu Włocławskiego), woj. Warmińsko-Mazurskie (powiaty: Braniewski,
Elbląski, Iławski, Nowomiejski, Działdowski, Ostródzki, Lidzbarski, Bartoszycki, Olsztyński, Nidzicki, Szczycieński)
REGION 3
woj. Podlaskie, woj. Warmińsko-Mazurskie (powiaty: Kętrzyński, Mrągowski, Piski, Giżycki, Węgorzewski, Gołdapski, Olecki,
Ełcki), woj. Mazowieckie (powiaty: Łosicki, Siedlecki, Miński, Wołomiński, Węgrowski, Sokołowski, Ostrowski, Wyszkowski,
Pułtuski, Makowski, Przasnyski, Ostrołęcki), woj. Lubelskie (powiat Łukowski)
REGION 5
woj. Lubuskie (bez powiatów: Żagańskiego, Żarskiego, Nowosolskiego, Wschowskiego), woj. Wielkopolskie (powiaty:
Poznański, Nowotomyski, Międzychodzki, Szamotulski, Obornicki, Wągrowiecki, Chodzieski, Czarnkowsko-Trzcianecki,
Pilski, Złotowski)
REGION 8
woj. Zachodniopomorskie
REGION 14
woj. Mazowieckie (powiaty: Legionowski, Nowodworski, Warszawski Zachodni, Ożarowski, Pruszkowski, Grodziski,
Żyrardowski, Sochaczewski, Gostyniński, Płocki, Płoński, Ciechanowski, Mławski, Żuromiński, Sierpecki),
woj. Kujawsko-Pomorskie (powiat Włocławski), woj. Łódzkie (powiat Łowicki).


text:
Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej
Praha. Sta policistow z cyłeje Čěskeje republiki maja so tutón tydźeń wo wěstotu w Praze starać a wobdźělnikow wjerškoweho zetkanja wodźacych politikarjow europskich krajow po Praze přewodźować. Čěske wójsko ma zastojnikow w uniformje podpěrować. Po informacijach z policajskich kruhow nochcedźa wšědne žiwjenje Pražanow haćić a dróhi w nutřkownym měsće zaraćić. Nowinarski rěčnik Praskeho hroda je připowědźił, zo njebudźe turistam wot wutory hač do soboty móžno, sej hród wobhladać. Njeformelne zetkanje europskich wodźacych politikarjow wotměje so přichodny štwórtk a pjatk a je jedyn z najwažnišich dypkow na programje čěskeho prezidentstwa rady EU.


text:
Co to tak rychtyk je to szczynści?
Brzmi cołkiem tajemniczo a wszyjscy by chcieli właśnie tak sie czuć – szczynśliwie. Ale tak po prowdzie, starać sie być szczynśliwym je choby starać sie kimnyć w nocy – czym bardzi próbujesz tym gorszy to idzie. Moc czasu zmitrynżyłach na rozkminaniu czy jo aby tak rychtyk jeżech szczynśliwo? A jak ni to czamu? Aż jednego piyknego dnia pedziałach se że to smola! I zamiast starać sie to wszysko na siyła wysztaunować, niechałach rozmyśliwania. Jakoch do tego doszła?
1. Słowo szczynści podmiyniyłach inkszymi okryślyniami: pozytywni ludzie doobkoła, śmiyszno godka z kamratami, świyży luft w górach, spokojno szychta w korpo, zocny tryning po kierym mie wszysko fajnie boli. I jak to wszysko zebrałach do kupy to mi wyszło, że tak jak je teroz, je nojlepszy!
2. Trza pomogać inkszym – wcale sie nie rozchodzi o wielki rzeczy, styknie pamiyntać o ludziach i spytać sie jako sie tam dzisio czujōm, czy im nie trza w czym dopomóc abo eli wysłuchać. A jak kiery wajo że mu nie idzie np. w robocie to dobrze z takim siednyć i mu wytuplikować co i jako… Kupa idzie zdziałać takimi malućkimi kroczkami. I je to we wercie – jak ludzie som bardzi radzi skuli Ciebie to wiydz że właśnie zmiyniosz świat na lepsze!
3. Ni ma dobrze łōnczyć poczucio zadowolynio od ôsiōngniyć – nic takigo żeś ostatnio nie porobił, jakiś cyl sie praje nie udoł? Nic to, niech Twoi ukontyntowani sie nie wiōnże z dedlajnami z roboty i narzuconymi se kaj jakimi pierzińskimi wyzwaniami!
4. Nie śmimy sie omajlant szterować coby na siyła czuć sie szczynśliwym – gorsze humory zdarzajōm sie kożdymu i szyjn.
5. Coś Cie wprawio w niecherski nastroje? Darymno robota, toksyczno relacyjŏ, spominani przeszłości? Niechej to w te pyndy! Inakszy ciynżko bydzie ruszyć do przodku.
6. Trza dbać o swoji ciało – mosz yny jedno na cołki życi i ono bydzie z Tobōm na ôstatek Twoich dni. Dbej o sia, ruszej sie!
7. Sztyjc poznowej nowych ludzi – choby miałyby to być przejazdy bla bla car 🙂 Odkąd zaczłach brać roztomajtych ludzi do auta, moi życi zrobiyło sie jakiś taki kolorowsze. Wiozłach już na przikład karlusa z Azerbejdżanu, astrolożka, hodowców rybek egzotycznych i fotografa łoblyczek z Mediolanu. Wyjścia na miasto, tryningi, rajzy… Nie obracej sie na inkszych, działej! Kiejsik niedowno pojechałach na tako paralotniowo impreza w Czechach na kiero żodnymu nie pasowało jechać. Darmo, jada sama. I co? Poznałach niesamowitych ludzi! Sie dzieje!
8. Luftuj sie – wylyź do lasa, na łąka, rajzuj w góry. Człowiek to stworzyni nierozerwalnie połōnczone z naturōm! Przi zielonymu nojlepszy naładujesz sie siyłōm i pozytywnymi wibracyjami!
A na fajrant zocny cytat:
Kieby my yny niechali starać sie być szczynśliwymi, życi zaroski zrobiyłoby sie lepsze.
Edith Wharton


text:
Zimowa Okrąglica
05 styczeń 2011 — Pokryte śniegiem drzewa na tle błękitnego nieba w pogodny grudniowy dzień... Biało niebieski mroźny pejzaż...
Kategoria: Zima
Pobierz tapetę: 1024x768 1280x800 1280x1024 1600x900
Komentarze (8)
Mnie to tak ciongnie zeby jus wjś s te chałpy do,eee có Ci bede godoł.
Powiym Ci ino tyle,ze niy wiym jak dugo tak wyczymom. 3 lata temu
Niy cepios sie zek żle napisoł,ze jus tak sie niy godo ale uchwyciłaś sedno sprawy.
I mos świynto racyjo,skoda, powiym wiyncy wielko skoda ze jus to godanie niy wróci. 4 lata temu
gware i pisownie.Jak syścy wiedzo ze jo pise jak godom,no niy jes to poprawne,ale
przecie jo niy zodyn literat.Jak cytom Ujka Swoka,no to mi sie zdo ze un lepi łotrobioł
lekcje w chałpie bo mu to idzie lepi nis mnie.Cóz s tego ze niby wiym ze tam ka jes
ż,sz,cz.godo sie z,s,c.Abo tam ka y,godo sie i. No ale fto na to downi zwazoł? 7 lata temu


text:
„Sorbisch? Na klar.“ z podcastom
Drježdźany. Pod hesłom „Tu móžeće sej něšto naposkać!“ poskići imagowa kampanja „Sorbisch? Na klar.“ nětko tež podcast. W nim maja připosłucharjo móžnosć, serbske wosoby zeznać. W premjernej epizodźe je Delnjoserbowka Hella Stoletzki z hosćom. Jako jingle přewodźa podcast spěw „Dwaj Hrodaj“ skupiny Astronawt. (Čitajće tež w Předźenaku.)
Smjerdźečenjo w Strakonicach
Strakonice. Na 24. mjezynarodnym festiwalu dudakow w čěskich Strakonicach wobdźěli so wot wčerawšeho hač do njedźele Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca. Nimo 20 rejwarkow a rejwarjow, dweju dudakow a dalšich hudźbnikow z Łužicy předstaja tam 16 dalšich skupin ze Słowakskeje, Chorwatskeje, Běłoruskeje a Pólskeje swój program.
Z łódźu po Berzdorfskim jězorje


text: Gaž se w pśiducych tyźenjach wšo derje raźi a Spěchowańske towaristwo za serbsku rěc w cerkwi z.t. hudajo w pśiducem mjasecu ako digitalne hudaśe Bibliju w dolnoserbskej rěcy, buźo to mimo cwiblowanja zasej jaden nic mały mrocnik w pówójnskich serbskich cerkwinych stawiznach Dolneje Łužyce. Stanjo se to pśi góźbje 250. serbskeje namše nowšego casa a 30-lětnego hobstaśa cerkwineje źěłoweje kupki „Serbska namša“. Swětocnosć buźo w Chóśebuzu w Nimskej cerkwi; ju su tež Serby natwarili, což pak cesto se njepśigroni.


text:
Wszyjske ôperacyje
Spōlne pokŏzanie wszyjskich dostympnych regestōw Wikipedia. Możesz uakuratnić widok bez ôbranie zorty regestu, miana ôd używŏcza, abo tykanyj zajty (dŏwŏ pozōr na małe i sroge litery).
- 06:32, 15 czy 2008 Spl908455 dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Wilamowicko godka do Wilamowsko godka (Nazwa języka pochodzi od nazwy grupy etnicznej "Wilamowianie" a nie od nazwy miejscowości "Wilamowice".)
- 23:33, 8 czy 2008 Spl908455 dyskusyjŏ wkłŏd przeniōs strōnã Dekanat Gliwice Uostropa do Dekanat Gliwice-Uostropa
- 14:49, 26 mŏj 2008 Kōnto ôd używŏcza Spl908455 dyskusyjŏ wkłŏd ôstało stworzōne


text:
Wočakuja wopyt z Čěskeje
SJ Njebjelčicy wočakuje jutře, 27. junija, wjelelětnych sportowych přećelow mustwa Sokol Roztoky z Čěskeje. Wot připołdnja wotměja na Njebjelčanskim sportnišću mały sportowy swjedźeń. W 13 hodź. započnje so dorostowy koparski turněr. Wot 16 hodź. hraja mužojo – Sokol Roztoky a cyłkaj SJ Njebjelčicy. Dźěćom poskića wšelaku zabawu. Ćělne derjeměće budźe zaručene. Wječor zetkaja so wšitcy k zhromadnej bjesadźe w stanje. Njedźelu wuleća sej do Ottendorfa-Okrille na tamniše koparske golfowanišćo.
Pokalne koparske hry


text:
5 decymbro fajrowany je Miyndzynacjůnalny Dziyń Wolůntariatu. Skiż tego we roztolicznych sztadach bajslowane sům roztomajte Gale a Fajery, we kerych docynio sie cołko robota tych, kerzi swůj czas poświyncajům inkszym.
Jak i we inkszych sztadach, tak i we Bytůniu 5 grudnio sbajslowano uostała Gala skiż Dnio Wolůntariatu. Juże dwanosty roz uostała łůna sbajslowano, coby uozdać sztatuetki Angelusy Wolůntariatu we bytůńskim Tyjatrze Rozbark.
Latosi taki prajs dostali Pryzes Ferajny Ligi Kobiet Nieobojętnych Anna Kowolik za cołko swoja społyczno robota. Piyrszy roz tyż prziznany uostoł prajs Miyndzynacjůnalnego Angelusa Wolůntariatu, kero wrynczůny uostoł OSP ze słowyńskigo Ormozu.
Cołki fajer a jego cwek by niý bůł jednako we wercie, keby niý ci wszyscy, kerzi cosik robiům do inkszych. Niý robiům łůni tego do piniyndzy, ýno gynau skiż tego, co chcům pomogać, a dzielić sie swojim czosym, drukym a uśmiychym ze inkszymi.
We Bytůnio tak jak i we inkszych sztadach je na prowda hołda ludzi, kerzi angażirujům sie we wolůntariat, a bezto robiům tyn świot lepszy. Co raduje, mocka ze wolůntariuszy, to modzi ludzie, kerzi majům jeszcze kupa czosu a możliwości na pomoganiý. Ale trza pamiyntać, że werci sie im tyż za to podziynkować. Choby roz za rok, 5 decymbro we Dziyń Wolůntariusza.


text:
Krzysztof Pyra, Łukasz Światłowski, Tomasz Roman, Jan Sobstyl, Klaudia Karska, Maryla Kuczyńska, Małgorzata Szczerbo-TrojanowskaPostępy Nauk Medycznych 4/2017
Maciej Sterliński, Mariusz Pytkowski, Grzegorz Bochenek, Kazimierz Suwalski, Dariusz Wojciechowski, Marek Kowalewski, Andrzej Kurowski, Zygmunt SadowskiNowa Medycyna 2/1999
Mariusz Pytkowski, Dariusz Wojciechowski, Kazimierz Suwalski, Maciej Sterliński, Marek Kowalewski, Alicja Kraska, Andrzej Kurowski, Ryszard Mielniczuk, Zygmunt SadowskiNowa Medycyna 2/1999


text:
Kolęda na ten czas
Irena Santor, Joanna Kulig, Anna Rusowicz, Monika Kuszyńska, Jacek Cygan, Piotr Rubik, Zbigniew Zamachowski, Krzysztof Cugowski, Wojciech Cugowski, Czesław Mozil, Mietek Szcześniak, Adam Nowak, Mateusz Pospieszalski & Marcin Januszkiewicz
8. Kolęda na ten czasIrena Santor, Joanna Kulig, Anna Rusowicz, Monika Kuszyńska, Jacek Cygan, Piotr Rubik, Zbigniew Zamachowski, Krzysztof Cugowski, Wojciech Cugowski, Czesław Mozil, Mietek Szcześniak, Adam Nowak, Mateusz Pospieszalski & Marcin Januszkiewicz


text:
Ôńskigo razu żył se cysŏrz kiery fest był rod łoblyczkōm
Nie staroł sie o swoich wojŏków ani o sprawy państwowe a za to sztyjc wynokwioł nowe lōnty i przeblykoł sie co godzina. Nojważniejsze było coby pokozać ludziōm jaki je szykowny i galantny. Kiejsik do miasta cysŏrza przijechało dwóch cygōnów kierzi podali sie za krawców. Nagodali władcy że szyjōm szumne i barwne szaty, kiere ku tymu miały mieć cudowne właściwości! Jakby kiery tych szat nie dojrzoł, znaczyłoby że je gupi i nie nadowo sie swojigo urzyndu.
Cysŏrz był rōd i zmiarkowoł, że dobrze by było ôboczyć kiery z jego poddanych je mało we wercie
I zawczasu napytoł se szumne szaty. Machlyrze zarzōndali złota i najwspanialszych sztofów ale zamiast tkać łoblyczka, skukali kosztowności a przi pustych werksztelach yno udŏwali że szyjōm. Tak mijały dnie a miglance żywo uwijali sie we swoim werksztacie.
Yntlich władca wysłoł na zwiady swojigo zaufanego ministra. Poczciwy stary chop nie dojrzoł niczego na wrzecionach i sie wylykoł że snadnie je gupi i nie zno sie na swoji robocie. To zacznył udŏwać że widzi piykny sztof i fest wychwaloł niewidzialne wzory. Z takōm godkōm prziszoł do cysŏrza kiery był fest rōd skuli wieści i wysłoł cygonōm jeszcze wiyncy złota i szlachetnych jedwabiów. Za pora dni cysŏrz uzaś ôdkōmandyrowoł swoigo zaufanego poddanego i historyjo sie powtórzyła – urzyndnik nic nie dojrzoł ale coby nie wyńść na gupigo zacznył chwolić paradne łoblyczki kierych tak rychtyk nie było.
Yntlich som cysŏrz wybroł sie ze swojōm świtōm do machlyrzów coby ôbejrzeć szaty
Wszyjscy ôniymieli bo żodyn nic nie widzioł i tyż żodyn nie chcioł sie do tego prziznać. Władca blady i niecherski zacznył udować że sromota mu sie podobajōm wszyski łoblyczki eli nawet se jedyn wybroł na nadchodzący fest w mieście. Za pora dni mioł sie odbyć epny fajer do kupy z paradōm, kaj na czele pochodu pod baldachym mioł jechać cysŏrz. Skuli tego władca potrzebowoł rychtyk szumnych łoblyczek.
W dniu procesyje cygōny prziszli do cysŏrza i zaczli udować że go strojōm we wspaniałe lōnty
Szaty miały być tak leki że aż ich nie było czuć! A jaki szumne wzory, jaki cudowny sztof! Tak wysztiglowany to cysŏrz jeszcze nikyj nie był! Władca rōd nierōd doł sie łoblyc i yntlich siod do karety. A był tak rychtyk był yny odzioty w same batki a lakszuły. Parada niewiela uszła jak ôroz jakiś niefrasobliwy bajtel zaryczoł że przeca cysŏrz je sagi! No to ludzie tyż zaczli wołać że bajtel mo recht, władca je nagaty jak go Pōnbōczek stworzył! Zaczły sie szyderstwa i poszklybki a cysŏrz pyndym citnył do zōmku, czerwiony z gańby choby pultok. A w miyndzyczasie chytre cygōny pitły z miasta ze złotym i drogimi sztofami…
Biydny cysŏrz nabroł rozumu i niechoł starania o łoblyczki a zajmnył sie noreszcie sprawami swoigo państwa coby zmazać gańba i niechersko fama.


text:
Szwanc
Šwanc to je kůńcowo tajla ćoua zwjyřůnt, gyneralńy mjanuje śe tak ruchůmo a wyraźńy uoddźelůno ode tůuowja "wypustka". Je to kůńcowy uodćinek kryngosuůpa, za gnatym guźičnym a křižym. Po prowdźe, šwanc richtig wystympuje yno u kryngowcůw, nale i u ńykerych beskryngowcůw, jako skorpjůny, wažki a t.p. wystympujům podane na šwanc zakůńčyńo uodwuoka.
Šwance majům roztomajte zastosowańo we śwjeće zwjyřůnt. U rybůw a inkšych kryngowcůw morskich suůžům uůne za "napynd". U ptokůw gryfność šwanca mo znočyńe we zolytach. Cyckoče kere žyjům na strůmach, jako l.b. afy, užywajům šwancůw do chytańo śe gauynźůw. U psůw a kotůw šwanc suůžy ku uokazywańu ymocji. Bez byduo a cyckoče roślinožerne je užywany ku uodgańańu uowadůw. Ńykere jaščurki poradzům traćić šwanc coby śe urwać zwjeřyńću kere průbuje je zežryć, a ńyskoři šwanc jeim uodrasto.
U čowjeka šwanc wystympuje yno we wčesnym uokreśe puodowym, a ńyskoři śe traći.


text:
Gruba „Guido” – wlyź do szole i rajzuj w czasie
– Wiysz – pado mi jedna znajomo rechtorka – mōmy prawie terozki byzuch szkolorzy z cōłkij Europy. Pedzieli, coby im pokozać prawo gruba, to wezna ich do Wieliczki, a ku tyj przileżitości pokoża im tyż Krakōw…
Ani niy musza godać, co aże mnōm tyrpło. Toć, to sie mianuje promocyjo ślōnskigo dziedzictwa. Czego, jak czego, nale coby godać, co u nos niy ma grubōw?! Dejcie pokōj! A możno takim rechtorōm sie wydowo, co Krakusy w podziynce weznōm i zasmyczōm swojich turystōw do Zabrzo na „Guido”? Niy weznōm.
Rod żech je i Wawelowi i Wieliczce, beztōż niy pytejcie sie mie kaj je fajnij. Wiym za to na zicher, co „Guido” to je atrakcjo europejskigo formatu, kerōm muszymy sie asić i niych Wōm niy bydzie gańba pokozywać ta gruba ludziōm z cōłkigo świata.
Gruba do aszynio sie
Jo żech broł hań swojich kamratōw niy roz i zowdy byli rade. To je richtiś cosik: ôblyc sie tyn kask, wlyź do szole i sjechać po ciymoku (!) na dōł. Wtynczos idzie zoboczyć jak wyglōndała roboty grubiorzy hań downo, a jak wyglōndo terozki. Idzie pomacać tyn wōngel, posmykać sie chodnikiym, zoboczyć masztalnie i kōnia, choby tyn borok Łysek, ô kerym żeście na zicher czytali za bajtla. Eli mōcie za tela siyły i poradzicie, to mogecie poczuć sie richtiś choby hajer przodowy na szychcie. Fto niy chce sie smynczyć, niych sie zicnie w galantnym szynku i napije kafyju abo piwa – trzista dwadziścia myjtrōw pod ziymiōm! Kej już bydziecie postrzodku Ziymi, to po jakiymu byście niy mieli lajstnōnć sie biletōw na keryś koncert na grubie? Dużo za to niy zabulicie: ôd dziesiynciu złotych za sjechanie do szynku, do ôziymdziesiynciu dziywiynciu za nojdroższo rajza („Szychta”).
Co to bōł za chop!
No! Tela na zicher styknie, coby kożdy wiedziōł co je taki plac sam u nos na Ślōnsku! Nale jo zowdy czekōm aże goście-auslyndry spytajōm sie: „A po jakiymu ta gruba mianuje sie ‘Guido’?” Bo wtynczos mōm przileżitość poôsprowiać o grofie Guido von Donnersmarcku. Co to bōł za chop! Jedyn z nojbogatszych arystokratōw we cōłkij Europie i jedyn z nojważniyjszych ludzi we cōłkim Krōlestwie Pruskim (niyskorzyj Cysarstwie Niymieckim), kerego suchōł sie som Kajzer. To ôn negocjował z Francuzami po srogij wojnie 1871 roku. Nale tyn som Guido miōł tyż inkszo, romantyczno faca. Moje szkolorze (i dziōuszki, i synki) rade suchajōm ô romansie miyndzy Guido a Blankōm de Paiva (sama de Paiva to je tyż tymat na inkszo ôsprowka), ô romansie skuli kerego mieli my sam na Ślōnsku włosny Wersal (nale już niy mōmy…).
Tajymnice grofa von Donnersmarcka
Gryfnie godo sie ô chopie, keryj przōł swojij libście tak fest, że, kej Blance sie umarło, to wziōn i pedziōł swojij służbie, co niy śmiōm włazić do jednyj jedynyj izby we cōłkim ich zomku. Bo w tyj izbie…
– Jezderkusie! Godejcie, co było rajn w tyj izbie? – nerwujōm sie bajtle, kej im ô tym ôsprowiōm – Możno ôn hań godōł z duchym ôd tyj swojij libsty? A możno ôn tam miōł tako epno glaskastla, w keryj…
Wy na zicher znocie ta ôsprowka, beztōż po jakiymu miōłbych Wom tukej ô tym szrajbować? Nale wetna sie, co wszyskigo ô „Guido” durś niy wiecie, beztōż zowdy werci sie pojechać do Zabrzo i pofedrować we gyszichcie naszego ślōnskigo Hajmatu, pra?


text:
Od starego piyrwka, już pora dobrych lot starōm sie kupować jak nojmyni harbołów du dom. Tak mi sie to fajnie ukłodo w życiu że sztyjc sie kajś kludza i to miyszkōm w jednym mieście, a na dwa roki zaś w drugim. Tak se to chledōm swoigo miejsca na świecie.
Skuli tego ni moga mieć za moc klamotów bo kiery by to smyczył ciyngiym w ta i we wta?
Czym wiyncy se człowiek nawynokwio, tym wiyncy sie trza potym o to starać.
Wedle mie, je moc rzeczy zocniejszych od kupowanio roztomajtych klamotów. Choby yny:
1. Rajzy
To one sprawiajōm że życi je ciekawe i momy co wspominać. Żodyn mikser nie do tela szczyńścio co rajza, a nojlepszy to jechać w jaki inksze miejsce kaj Cie jeszcze nie było.
2. Przeżycia
Zamiast kupować wypasiony ekspres do kawy, lepszy wylyź z doma na tyn kafyj i zgodej sie z przyjacielami.
3. Szport
Oglondani meczy na bajeranckim telewizorze może i dowo radocha ale i tak nojwiyncy szczyńścio je jak som sie człowiek ruszy. Od oglondanio jak kiery inkszy pylo jeszcze żodyn na tym świecie sie nie dotlyniył…
4. Dzieleni sie z inkszymi
Jak robisz co do ludzi to od razu someś je szczyńśliwszy!


text:
Jako szprytnie przemycić awokado na łobiod eli na śniodani? Mom zocny przepis! Skłŏdniki som na dwie ôsoby i wyglōndo to tak:
- 2 sztuki awokado
- 2 zdrzałe tōmaty
- 1 dymka
- pynczek rukole
- pora liści szałotu rzymskigo eli inkszego co tam praje je pod rykōm
- pora gałōnzek kolendry
Zōuza:
- 2 łeżki soku z limonki eli cytrōny
- 3-4 łeżki ôleju sezamowego –> idzie zastōmpić ôliwōm z ôliwek
- 1 łeżyczka syropu klonowego
- 2 łeżki leko skwarzōnego jasnego sezamu
- zōmbek knoblocha
- krancek zezworu
- sól do szmaku jak kiery potrzebuje
Szałot, rukola i kolyndra umyj, osusz, porwej i wciep do asjetki. ku tymu dociep pokrote awokado i tōmaty. Do asjetki wlyj sok z limonki, ôlyj, syrop klonowy, zmiażdżony knobloch, drobno pokroty zezwór i sól. Pobelontej zōuza widełkōm i polyj szałatka. Na wyrch nasuj podprażonego sezamu.
Ni ma kupa roboty a je zdrowo i smacznie!
Przepis wynejdach u Iwony Zasuwy w „Smakoterapii”.
Szmakuje Ci awokado? Ni? No ja, nie dziwota… Pierucha, trza mieć moc samozaparcio coby se pojodać te owoce… Ale tak rychtyk to lepszy zawczasu sie przemóc, bo to je ganc zdrowo rzecz.
Obcyrkluj
1. Awokado obniżo cholesterol.
Continue Reading…
Czy haberfloki kojarzōm ci sie z niecherskimi wspomnieniami z czasów bajtla jak to muter napasztowała cie lajerōm „Zjydz wreszcie ta owsianka bo je zdrowo!”? Miała recht!
Dej se pokój z koszmarami z dzieciństwa i przekonej sie do płatków na nowo!
Co Ci z tego przidzie?
Haberfloki majōm kupa witamin z grupy B a do tego magnez i selen
Continue Reading…
Ni, to nie bydzie wpis o czekuladzie i bombōnach 🙂 Continue Reading…
Wpis na czasie bo praje mōmy świynta kiejsik sie rychtuje za moc jedzynio. Czy wiysz że podle statystyk ludzie w Polsce wyciepujōm dycko bez rok ponad 2 miliony ton jodła? Aż se to ciynżko forsztelować…
Co ciekawe, nojwiyncy marnuje sie chleba i roztomajtych wypieków.
Continue Reading…


text:
Kiej downo tymu żył se jeglōrz co mioł trzech synów
W chałupie było biydnie i nojwiykszym dostatkiym była ciga co dowała smaczne mlyko. Jednego dnia koza wyszkubała już cołko trowa pod chałpōm beztuż nojstarszy syn wysmyczył jom na łąka coby sie tam pasła. Pod wieczór synek sie spytoł zwierzęcia czy już je pojedzone, na co ciga padała:
Ja, najadłach sie fest, już wiyncy nie umia, pódź du dōm.
No to synek zakludziył jom do chałupy i padoł fatrowi że koza sie zocnie wypasła i nażrała sie wiela wlezie. Krawiec poszoł obejrzeć czy z koziczkōm je wszysko dobrze a wtedy to przewrotne stworzyni zabeczało:
Głodno żech je, nic ech dzisio trowy nie poszkubała bo nic nie szło znejś po krzipopach i beszōngach!
No to ojciec sie znerwowoł, synek dostoł lyjty i w nerwach fater wygnoł go z chałupy. Na drugi dziyń z cigōm poszoł drugi syn i historyjo była uzaś ta sama – koza sie nażrała a potym nacyganiyła jeglorzowi że je głodno bo trowy nikaj nie było. To chop zaś w nerwach wygnoł swoigo drugigo syna. A na trzeci dziyń ganc to samo sie stało, nejmłodszy syn tyż dostoł łomot i ojciec go wyciep z dōma.
Zatym nojstarszy syn poszeł na nauka do stolorza a że był pilnym szkolorzym, roz dwa zbył praktyka
Stary stolorz fest se upodoboł uczynnego synka i doł mu w gyszynku magiczny stolik kiery na hasło „Stoliczku, nakryj sie!”, cołki zastawioł sie najzocniejszym jodłym i dobrym winym. Synek wymedytyrowoł że trza by iś nazot ku chałupie, monej fater by sie już nie ciepoł o gupio koza.
Po drodze karlus poloz do karczmy bo sie już ściymniało i strach było samymu sie szwyndać po nocach. Tam pokozoł gościōm co umi jego magiczny stolik – cołko karczma fajrowała, wszyjscy jedli i pili w wielki wesołości. A szynkōrz sie zeźlył i fest zowiściył synkowi cudownego stoliczka. W nocy karczmōrz zakrod sie do izby młodego, zahabiył magiczny stolik i podłożył ajnfachowy, uciosany ganc tak samo.
Rano synek zebroł sie i poszeł a jak yntlich doszeł do chałupy, fater sie fest uradowoł. Ale ku rozpaczy młodego, stolik był darymnym futrym i trza było uzaś ciś do roboty u stolorza.
Drugi syn poszoł do młynorza kaj robiył ciynżko i procnie
Na fajrant wyuczynio młynorz kiery byl fest rod ze synka, doł mu w gyszynku yjzla, kierymu z pyska leciały złote monety jak sie zawołało „Lygej yjzlu!”. No to młody wysztudyrowoł, że dobrze by było wrócić du dōm, fater na zicher by sie ucieszył z zocnego zwiyrza. Młody mioł kupa drogi beztuż na noc poloz do karczmy coby sie kimnyć. Przikozoł szynkōrzowi fest dać pozór na yjzla i zocnie sie nim zajmować.
Rano synkowi brakło dwóch klepoków coby zabulić za gościna beztuż polecioł do swoigo osła. A młody nie wiedzioł że cichtuje za nim wrazidlaty karczmōrz co był fest zowistny o piyknego yjzla. Kiej młody poszeł na śniodani, szynkōrz wartko podmiyniył osła. Jak drugi syn doszeł du dōm, to sie okozało że kieryś mu zahabiył magicznego yjzla i było moc ślimtanio bo zaś trza było iś nazot do roboty do młynōrza.
Wszyski te wieści doszły do nejmłodszego syna, kiery praje kończył nauka u tokarza
Ôn tyż był pilnym, talyntnym szkolorzym beztuż majster doł mu w podzięce magiczny kijok kiery na hasło „Bij, kiju-samobiju!” sprawioł srogi lyjty aż sie zawołało „Dość już, kiju-samobiju!”. Synek poszoł do zowistnego szynkorza, poprosiył o gościna i przi okazji zacznył mu kludzić o swoim magicznym kiju kiery przeonaczo w diamenty wszysko czego sie yny tyknie. Zapadła noc i chwanciorz podkrod sie do młodego bo se był pewny że synek kimie. Ale ôn yny na to czekoł! Migiym zaryczoł „Bij, kiju-samobiju!” i napuściył kijok na złego szynkorza. Młody zażądoł nazot magicznego stolika i yjzla na co ledwa żywy chop od razu przistoł.
Nejmłodszy syn wróciył do ojca i swoich braci i w wielki uciesze pokozoł swoi zdobycze. W chałupie nastała radość i dostatek i odtąd wszyjscy żyli do kupy w zgodzie i szczynśliwości. A staro koza jednego dnia urwała sie z kety i poleciała we świat ale żodyn nie wiy kaj ani po co.


text:
” Poprzeblykanych hołda. Cuż sie dziwować, bůł to jedyn ze tych fajerůw, kaj gańba by bůło sie niý przeblyc. Po tym cołkim sezůnie walki ô coroz lepsze czasy, a niýkedy nawet lotaniu na granicy moij wytrzimałości, w kůńcu můg żech sie ôdsapnyć a polecieć bez wiynkszyj presji. W kůńcu můg żech trocha ôdreagować. Ôd sztartu do mety blank niý przejmowoł żech sie wynikiym. Ba! Nawet żech sie Garmina tym razym niý wziůn. Piyrszy roz ôd 3 lot niý wiedziołech we jakim tympie leca. To bůło cosik blank nowego dlo mie. “
- – Tomasz Chmielewski
- – Piotr Szałaśny


text:
Dróhowc
Dróhowc abo pućowc je wjesna sydlišćowa forma a słuša k rjadowcam. Wona je po srjedźnej Europje daloko rozšěrjena. Při mjeńšich wjeskach z krótšimi pućemi – hasami – rěči so tež wo hasowcu.
Porno nawsowcam njezałožichu so statoki a ležownosće kołowokoło nawsy, ale podłu wobchadneho puća. Statoki abo domske nadeńdu so při tym bjezposrědnje při dróze, mjeztym zo rozpřestrěwaja so ležownosće za statokami.
We Łužicy namakamy typiske dróhowcy předewšěm w holi (na přikład Koćina, Nowa Wjes pola Kulowa, Nowe Město/Sprjewja, Wulka Nydej). Po němskej kolonizaciji załožene wsy we Łužiskich horach su dróhowcam podobne, charakterizuja so pak zwjetša jako łanowc (n př. Wjazońca, Kumwałd).


text:
Machačkala
Machačkala (rusce Maxaчkaлa, awarsce MaxIaчxъaлa, aghulsce Marbaчkъaлa, AHжи, Mяrbячrъaлa, ГIяHжи-Kъaлa, AHжиkъaлa, Marbaчkъaлa, MaxIaчkъaлa, AHжи; 1857–1921 Port-Petrowsk) je wulkoměsto w samym juhu europskeje Ruskeje a stolica Dagestana. Leži w sewjernym předkraju Kawkaza při zapadnym brjoze Kaspiskeho morja, něhdźe 200 kilometrow sewjernje rusko-azerbajdźanskeje hranicy. Wjetšina wobydlerstwa je muslimska.
Machačkala ma něhdźe 570.000 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1844 załožiło a ma wot lěta 1857 měšćanske prawa.
Wobchad[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W Machačkali kónči europska dróha E50 (Brest–Paris–Praha–Užhorod–Dnipro–Rostow–Machačkala). Město ma nimo toho dwórnišćo při Sewjerokawkaskej železnicy a jenički ruski přistaw při Kaspiskim morju, kotryž je přez cyle lěto bjez lodu.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979


text:
Aleksander Wulki
Aleksander Wulki (starogrjeksce ἈλέEavδpoς ὁ MέYaς Aléxandros ho Mégas), tež Aleksander III. Makedonski (* 20. julija 356 do Chr. w Pella; † 10. junija 323 do Chr. w Babylonje) bě wot 336 do Chr. hač do swojeje smjerće kral Makedonskeje a hegemon Korintskeho zwjazka.
Aleksander rozšěri hranicy mócnarstwa, kotryž bě jeho nan Filip II. z do toho skerje njewuznamneho małostata Makedonskeje kaž tež z wjacorych grjekskich měšćanskich statow wutworił, přez tak mjenowany „Aleksandrowy ćah“ a zdobywanje mócnarstwa Achemenidow hač na indiski subkontinent. Po swojim zaćahu do Egyptowskeje witachu jeho tam jako farao. Tež na zakładźe jeho wulkich wojerskich wuspěchow sta so žiwjenje Aleksandra z woblubowanym motiwom w literaturje a wuměłstwje, mjeztym zo je hódnoćenje Aleksandra w modernym slědźenju, kaž tež hižo w antice, rozdwojene.
Z jeho nastupom knježerstwa započa so doba helenizma, w kotrejž so grjekska kultura po dalokich dźělach tehdy znateho swěta rozpřestrěwaše. Kulturne herbstwo přez helenizaciju přetrachu politiski rozpad Aleksandroweho mócnarstwa a jeho naslědnych statow a skutkowaše hišće lětstotki dołho w Romje a Bycancu dale.
Wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Aleksander Wulki – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki (němsce)
- Alexandros – Wulki projekt Techniskeje uniwersity Braunschweig wo Aleksandrje


text:
Snadny přirost infekcijow
Budyšin/Zhorjelc. Ličba z koronawirusom natyknjenych w Budyskim wokrjesu je na 361 (+3) přiběrała. Z nich je 85 schorjenych, štyrjoch lěkuja w chorowni. 263 (+2) ludźi je so wustrowiło. Tuchwilu je 163 wosobow w karantenje. W Zhorjelskim wokrjesu je z dalšej wosobu dohromady 267 inficěrowanych. Z 85 schorjenych přebywa wosom w klinice. Dohromady 162 natyknjenych je tam mjeztym zaso strowych.
Festiwal dudakow wupadnje
Strakonice. Woblubowany Mjezynarodny festiwal dudakow w južnočěskich Strakonicach koronapandemije dla lětsa njebudźe. Wo wotprajenju za kónc awgusta planowaneho podawka je tamniša radnica informowała. Nastupajo termin přichodneho festiwala njejsu zamołwići dotal ničo zdźělili, najskerje pak festiwal hakle za dwě lěće wotměja.
Zaso prědku do busa zastupić


text:
Capri
Capri je italska skalna kupa w Neapelskim golfu před zapadnym přibrjóhom Apenninskeje połkupy. Wona je 10,4 km² wulka, wobsteji z wjetšeho dźěła z wapnowca a je znata wosebje dla jeje přimorskich jamow. Najznaćiša z nich je tak mjenowana „Módra jama“. Najwyši dypk kupy je z 589 metrami nad morjom Monte Solaro. Capri ma wurunanu, miłu klimu a přecozelenu wegetaciju kaž tež terasowe kultury z winicami, sadowcami a wolijowcami.
Hłowna hospodarska hałuza kupy je hižo wot 19. lětstotka cyłolětny cuzbniski wobchad. Kupa je jenož pjeć kilometrow zdalena wot twjerdźe a přisłuša metropolitanskemu regionej Neapel.


text:
Wichita
Wichita je najwjetše město w ameriskim staće Kansas a namaka so praktisce w geografiskim centrumje Zjednoćenych Statow. Město ma dźensa nimale poł miliona wobydlerjow. Klima je tam kontinentalna – w zymje móže hustodosć jara zyma być, tola druhdy tež skerje ćopło a sucho. W lěću je nimale přeco jara horco, husto nad 40 stopnjow.
Wichita mjenuje so "powětrowa stolica swěta", přetož ma tam cyły rjad předewzaćow swoje sydło, kaž Boeing, Bombardier, Cessna, Learjet a tež jedyn projektowy běrow europskeho towarstwa Airbus.


text:
2018/2019
Rozprawa Hornjoserbskeje rěčneje komisje
Hornjoserbska rěčna komisija je so w lěće 2018 štyri króć k wuradźowanjam zešła: 16. měrca, 4. meje, 14. septembra a 23. nowembra.
Na posedźenjach smy wobjednali prawidła hromadźe- a róznopisanja, kotrež hač dotal nihdźe eksplicitnje rjadowane njejsu. Za to mějachmy předłohu, kotruž je zdźěłał dr. Timo Meškank hromadźe z poradźowarskej skupinku. Tutej skupince přisłušachu nimo wobdźěłarja prawidłow Michał Nuk, dr. habil. Sonja Wölkowa a prof. dr. Edward Wornar. Wona je so w lěće 2018 dwójce zešła (14. awgusta a 19. nowembra).
Posedźenja HRK a klawsurneje skupiny w lěće 2018 su so kaž předwidźane přewjedli, lětsa pak njeje so 1. februara planowane zeńdźenje regularnje wotměć móhło, dokelž njeběchmy wobzamknjenjakmani – bě přewjele chorych a na druhe wašnje zadźěwanych.
Zaměry posedźenjow su so we hłownym docpěli: HRK je na posedźenju 23. nowembra prawidła hromadźe- a róznopisanja wobzamknyła a w klawsurnej skupinje je so přihotowanje předłohi za hišće zbywace wobłuki prawopisnych prawidłow na klawsurje 19. nowembra dokónčiło. Wuslědki posedźenjow poradźowarskeje skupiny kaž tež posedźenjow HRK su so nadrobnje protokolowali a do naćiska cyłkownych prawidłow zadźěłali. Dźakuju so pilnym protokolantam a wšitkim čłonam HRK za aktiwne sobudźěło.
Sonja Wölkowa
Budyšin, 9.3.2019


text:
Jizerske horiny
Jizerske horiny (čěsce Jizerské hory abo we wobchadnej rěči Jizerky; němsce Isergebirge; pólsce Góry Izerskie) su srjedźne horiny w sewjernej Čěskej a juhozapadnej Pólskej, kotrež słušeja k Sudetam. Wone tworjeja geografiski zwisk mjez Łužiskimi resp. Žitawskimi horinami na zapadźe a Kyrkonošemi na wuchodźe.
Mjeno je so hakle w 19. lětstotku přesadźiło; do toho ličachu Jizerske horiny ke Kyrkonošam. W srjedźowěku sydlachu na sewjernej kromje horin, wokoło dźensnišeho Frýdlanta tež Serbja.
GeografijaWobdźěłać
Horiny leža při čěsko-pólskej hranicy na juhowuchodnej kromje Hornjeje Łužicy. Jich najwyši wjeršk je Wysoka Kopa z 1126 metrami. W Jizerskich horinach nadeńdźe so nimo toho tež najwyši dypk historiskeje Hornjeje Łužicy, a to na 1072 metrach při Taflowym kamjenju pod horu Smrk (1124 m) w čěskim dźělu horin. Jizerske horiny su žórlišćo rěkow Jizery (po kotrejž su pomjenowane), Hwizdźa a Łužiskeje Nysy. Přez horiny běži wódny rozwod mjez Sewjernym a Baltiskim morjom. Dla bohatosće na wodu nadeńdźe so w Jizerskich horinach tež tójšto bahnow.
Najwjetše sydlišća wokoło horin su na čěskim boku Liberec, Jablonec nad Nisou a Tanvald a w Pólskej Bogatynia a Świeradów-Zdrój. Najlěpšej wuchadźišći za pućowanja stej Hejnice a Nové Město pod Smrkem w bjezposrědnej bliskosći horin.
WotkazajWobdźěłać
- Informaciska strona wo Jizerskich horinach (čěsce)


text:
Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich
Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej we Piekarach Śląskich (śl.:Sanktuaryjům Matki Sprowjedliwośći a Přojańo Spouyčnygo we Pjekorach Ślůnskich) – sanktuaryjům maryjne we Pjekorach Ślůnskich na Ślůnsku. Je mjanowane Duchowům Stolicom Ślůnska. We Bazylice Pjekorskij je Uobroz Matki Boskij Pjekorskij, kery je uznany za cudowny[1]. Do Sanktuarjům we Pjekorach co roku přibywo mynga pjelgřimůw a půntnikůw, ftořy přiuažům řykać před cudowny uobraz. We maju uodbywo śe pjelgřimka chopůw a karlusůw do Matki Boskij Pjekorskij, a we śyrpńu uodbywo śe tref babůw a frelek. Je to na Kalwaryji Pjekorskij, kero tyž wlazuje we skuod Sanktuarjům. Wuůnčas do Pjekor zježdžo fest dužo (uod 70 do 100 tyś.) pielgřimůw.[2] Coročńy zježdžo śe sam kupa biskupůw, arcybiskupůw a kardynouůw.


text:
Gambijo
Gambijo – państwo we zachodnij Africe, uod trzech strůn uokrůnżone bez Synegal, uod sztwortyj, zachodńij, mo dostymp do Atlantyckigo Uoceanu. Mjano mo uod rzyki Gambijo, wele ujśćo keryj je rozlygowane. Je sam zwrotńikowo klima ze srogimi uopadůma we dyszczowyj porze.
Uod XVII stolećo průbowali krej kolůńizować Portugalijo, Szpańijo, Ńiderlandy a Kurlandyjo, ńyskorzi tyż Francyjo a Wjelgo Brytańijo. Ta uostatńo do zgody ze traktatym ze Francyjům ze 1783 dostoła bezma cołki krej, ńywjelgi kůnsek mjanowany Albreda dostoła tyż we 1857 roku. Bůł sam srogi uostrzodek handlu ńywolńikůma. Samostanowjyńy Gambijo dostoła we 1965 roku.
Nojsrogszy udźoł we gospodarce mo sam bauerstwo, nojwjyncyj Gambijo eksportuje źymnych uorzechůw.


text:
Dżakarta
Spůłrzyndne: 6°10'30" S 106°49'33" E
Dżakarta (ind. Jakarta; dowńij: Batawia) – stolica a nojwjynksze mjasto Indůnezyje, 9,0 mln mjeszkańcůw (2004), aglůmeracyjo 18,2 mln (2004). Mjasto je położůne we połedńowo-zachodńij tajli państwa, we půłnocno-zachodńij tajli wyspy Jawa.
Zołożůne we XVI wjeku pod mjanym Sunda Kalepa. We 1619 zdobyte uod Holyndrůw kere postowjyli sam twjerdza "Batavia". Bůła uůna śedźibům Kůmpańije Schodńoindyjskij a stolicům Ńiderlandzkich Indji Schodńich. We latach 1942-1945 mjasto bůło uokupowane uod Japůńije. Uod 1949 wlazuje we skłod Indůnezyje, uod 1950 nośi mjano Dżakarta.


text:
Petropawlowsk-Kamčatskij
Petropawlowsk-Kamčatskij (rusce ПeTpoпaBлoBck-KaMчaTckий) je ruske wulkoměsto při Awačaskim zaliwje a pod wulkanom Korjakskaja Sopka na połkupje Kamčatka. Z nimale 180.000 wobydlerjemi je zdobom najwjetše město a stolica regiona Kamčatka. W měsće nadeńdu so wulke łódźnicy kaž tež wědomostne instituty za oceanowe slědźenje a rybarstwo.
Město je so w lěće 1740 załožiło a je wažne stejišćo ruskeho namórnistwa.
Klima[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979


text:
Logos da so wězo jako słowo přełožić. W antikskej filozofiji pak měni logos tež rozum a rozumnosć, logos je na zrozumjenje zapołožena rěč, wopřija zmysł, logiske myslenje a posudźowanje. Słowo je potajkim zakład wšeho myslenja, začuwanja a skutkowanja. Je tuž woprawdźe wšojedne, hdy a hdźe kotre słowo wužiwamy? W zašłym času diskutuje so wo genderowanju abo wo móžnej změnje našeje hymny, w kotrejž so dotal jeničce wo muži »hódni wěčnoh wopomnjeća« prosy. W tajkich diskusijach jewja so tež argumenty kaž wotkaz na gramatiske kategorije, kotrež w swojej neutralnej formje drje po muskim splahu flektujemy, kotrež pak žony a muži runočasnje wopřijeja – čehodla tuž njetrjebawšo komplikować? Abo snano někajke nowe znački kaž hwěžki abo nakósne smužki zawjesć? Tež historiski argument so rady wužiwa. Hymna je produkt swojeho časa. W zwisku z genderowanjom pokazuje so na směšnosć, triwialnosć abo na wo wjele wažniše wěcy.
RÓŽA DOMAŠCYNA
Zakładna ideja tych knigłow »Was wir in uns tragen. Sorbische Lebenswege« jo, žywjeńske drogi Serbow wšakorakich generacijow zezběraś, wót luźi, ako se z tym serbskim wusko zwězane cuju a se – na ceło wšakoraku wašnju – za to angažěruju. Su drje to w prědnem rěźe knigły za nimskich cytarjow – pśeto w Serbach jo nejwětšy źěl tych wósobow derje znaty. Procowarje by jich něga pomjenili, wótere ceptarje a ceptaŕki su mjazy nimi, ale teke serbski skótny gójc, zegeraŕ, student mediciny a wótkubłaŕka powědaju. Wšykne maju wjelgin wuski poměr k serbskej rěcy a kulturje a wopytuju jej w swójom žywjeńskem wobswěśe pśi žywjenju zdźaržaś.
Křesćan Krawc jo pśewjadł interviewy a jo je wobźěłał, pśi comž jo wopytał, tu typisku wašnju powědanja zdźaržaś – teke z nimskego teksta jo wusłyšaś (a na někotarych městnach jo teke wucytaś) ta serbšćina, kótaruž nejwětšy źěl interviewowanych – nanejmjenjej z Górneje Łužyce – na swójom wšednem dnju a w swójej familiji powěda. Su to knigły z nutśikownego serbskeje kultury, ze wšyknych regionow a wšyknych generacijow. Pśedstajonych jo dogromady 13 wósobow, pśi comž jo w dwěma interviewoma hyšći wjele pśidatnych głosow, 14. tekst se pśiwobrośijo Chróšćańskemu šulskemu zběžkoju – wón twóri šarněr a klucowe wulicowańko tych knigłow.
W Serbach sym wukrajnik, potajkim je tema noweho wobdźěłanja serbskeje hymny za mnje jenož intelektualne zwučowanje bjez emocijow. Wot Maćicy Serbskeje nastorčena namołwa k diskusiji wo hymnje – hačrunjež kedźbliwje formulowana – bě po mojim měnjenju njezbožowna. Njeje móžno stary tekst hymny bjeze wšeho přepisać, dokelž dyrbimy w idealnym padźe wšitke konsekwency widźeć.
Hymna je symbol a funguje jenož, hdyž so z nim nimale kóždy identifikuje. Hdyž tomu wjace tak njeje, dyrbi so nowy symbol namakać. Ale problem njeje rozrisany, hdyž so stary symbol – w tutym padźe stara baseń – »polěpšuje« po aktualnym modnym abo politiskim stilu. Kóžda dobra baseń je wjac hač wokomik, prócuje so wuprajić wěčnosć. Tak je to tež Handrij Zejler spytał. Tu njeńdźe wo awtorske prawo, ale wo wuměłske zmyslenje. Ideja, »narunać« tekst hymny po tuchwilnych trendach, njeje dopokaz wysokeje serbskeje kultury, ale niskeho respekta před wuměłstwom.
Argumenty za změnu teksta serbskeje hymny wobsahuja po mojim zdaću zasadny logiski zmylk: Hdyž chcemy wšitkim (mužam, žonam) respekt wuprajić, njemóžemy z dźěłom awtora bjezrespektnje wobchadźeć. Njeje problem prajić, zo Zejlerjowa baseń jako hymna wjac njefunguje. Potom měła so nowa namakać.
W zběrce tekstow »Stop a stup« rěči k nam basnica. A njeńdźe jej wo ničo druhe hač wo »wułušćenje jadra« storyjow, słowow a złóžkow. To je maksimalny narok. Hač jedna so při tym wo lyriku, prozu abo esejistiku, je druhorjadne. Dobry přikład za běžne wobeńdźenje kategorijow je tuta nowa kniha Měrany Cušcyneje.Měrana Cušcyna, Stop a stup. Powědki, miniatury, eseje, titulna ilustracija Iris Brankačkowa, Budyšin: LND 2021, 152 s., kruta wjazba ze škitnej wobalku
Basniska rěč wottraša čitarjow literatury, wóndano słyšach. Tute nastajenje je stary lac. Basniska rěč čitarjow rjaneje literatury skerje do čitanja wabi. Chcedźa wužadanje a hódančko, chcedźa sobu myslić, wšako je to na literaturje powabliwe. Wězo njejsu tajke printmedije měnjene, kotrež »knižna wačka« basnicy »w knižnych nižinach« zetka.
Sobotu, 12. februara 2022, předstaji so publikumej na wupředatej žurli hłowneho jewišća w Budyšinje prěni króć dźiwadłowa hra »Šěrcec Hanka«. Scenarij bě swobodna awtorka a režiserka Esther Undisz napisała, złožujo so na němski přełožk nowele »Židowka Hana« Jurja Kocha z lěta 2020 kaž tež na biografiske daty časowych swědkow. Do serbšćiny přenjesła je kruch Měrana Cušcyna. Po předstawach awtorki měješe hra žiwjenje serbskeje katolskeje Hórčanki Hanki Šěrcec tak pokazać, kajkež by wone móhło być. Tohodla wužiwaše wubrane motiwy nowele a přida jednanju dalše dimensije. Zo bychu sceny w prawym swětle stali a skutkowali, kaž bě sej je Esther Undisz předstajiła, přewza wona tež režiju. Dołho a wutrajnje běchu so profesionalni dźiwadźelnicy a lajkojo přihotowali. Płody sprócniweho a nazorneho dźěła, to móžu nětko hižo přeradźić, běchu wšeje česće hódne a putachu publikum hač do poslednjeho wokomika.
Je sobotu, napoł wosmich na žurli Budyskeho dźiwadła. Z mnohich wočow rěča wočakowanja na dźensnišu prapremjeru »Šěrcec Hanka«. Premjera je stajnje z wulkej napjatosću zwjazana a zdawa so, zo rozpřestrěwa so po cyłej žurli. Tematika wo dóńće katolskeje Serbowki židowskeho pochada Hanki Šěrcec je drje kóždemu mjenje abo bóle znata. Wšako zmóžni nowela Jurja Kocha dohlad do žiwjenja přesćěhaneje Hórčanki za čas nacionalsocializma. Ale tež fota wo zasadźenju kopolaka před něšto lětami w Hórkach dopominaja na młodu Serbowku, kotraž je nam jako Židowka Hana znata. Tola štó bě wona žona? Kajke běchu wobstejnosće tehdy a kajku powěsć zawostaja Hanka nam, za naš dźensniši čas, za naš wosobinski puć?
Knigły wó narodnych drastwach wudaju se z rozdźělnymi wótmyslenjami a intencijami. Zwětšego su to wědomnostne dokumentacije, kenž zepěraju se na archiwalije. To groni awtor/ka wobźěłajo a wugódnośijo wobstatk originalnych drastwinych źělow a fotow, pisne žrědła ludowědnikow a/abo wustnu dalejdawanu wědu nosaŕkow narodnych drastwow. Pórědko wudaju se drastwine knigły, kenž dokumentěruju aktualnu situaciju jadnogo regiona narodnych drastwow, na pśikład teke wobrazowe zwězki a pśerědko wózjawiju se pśirucne knigły, kenž nosaŕkam a gótowaŕkam a gótowarjam drastwow daju rozpokazanje pśi zgótowanju a woblekanju narodnych drastwow.
Lětźasetki dłujko póceramy wědu wó serbskich narodnych drastwach ze starych drastwinych atlasow zasłužbnych serbskich ludowědnikow, kaž Měrćin Nowak-Njechorński, dr. Lotaŕ Balko a Albrecht Lange. Což dolnoserbsku narodnu drastwu wokoło Chóśebuza nastupa, su wósebnje knigły »Die Tracht der Sorben um Cottbus / Drastwa wokoło Chośebuza«, 4. zwězk drastwinego atlasa »Serbske narodne drastwy / Sorbische Volkstrachten« za wšyknych zajmcow, tak teke za mnjo a mójo źěło w Serbskem muzeju ako teke priwatnje, až do źinsajšnego głowny a wažny zakład. Institut za serbski ludospyt w Budyšynje jo toś te knigły w lěśe 1991 wudał, to groni pśed 30 lětami. Głowny awtor a redaktor knigłow jo był wědomnostny sobuźěłaśeŕ Serbskego instituta, dr. Lotaŕ Balko. Slědne drastwine knigły, kenž jo Ludowe nakładnistwo Domowina za Dolnu Lužycu wudał, su knigły »Lübbenauer Trachtenbuch« Uty Hentšeloweje, wudane w lěśe 1999, pótakem pśed wěcej ako 20 lětami. W lěśe 2003 wudane knigły awtorki Brunhilde Miehe »Der Tracht treu geblieben – Studien zum regionalen Kleidungsverhalten in der Lausitz« njezepěraju se jano na Dolnu Łužycu, ale teke na druge regiony serbskich narodnych drastwow a pśedstajiju skerjej subjektiwne zaźaržanje woblekanja na pśikłaźe jadnotliwych nosaŕkow serbskeje narodneje drastwy.
THOMAS MENZEL
W nazymje lońšeho lěta wuda serbska kapała Holaski swój prěni album »Młody duch«. Wobsadka młodeje serbskeje skupiny z Chrósćic hodźi so lochce zjimać. Štyrjo Donatec bratřa: Józef, Michał, Bosćan a Tadej, wšitcy z lubosću při hudźenju, komponowanju a wuspytanju wšelakich instrumentow. K pomocy na bijadłach přidruži so jim pozdźišo Kito Mark.
Skupinu znajemy mjez druhim ze serbskich rejow a swjedźenjow, ale tež ze Serbskeho rozhłosa, hdźež słyšimy hdys a hdys swójsku kompoziciju młodych hólcow.Holaski, Młody duch, CD, 2021
Wuskutki nanuzowaneje přestawki wuměłskeje branše koronoweje pandemije dla su hižo měsacy dołho po cyłym swěće začuwać. Dźeń wote dnja so nowe albumy produkuja a wozjewja a spěwytwórče a spěwytwórcy bjez zastaća tekstuja a komponuja, wšako njemóža so w času doma druhim wěcam kaž na přikład koncertam tak prawje wěnować.
Po skoro dwulětnej abstinency swójskeho direktneho kulturneho live-dožiwjenja wjeselach so jara, jako wudobych sej kartku za jedne z třoch požadanych předstajenjow lětušeho ptačokwasneho programa Serbskeho ludoweho ansambla.
Njesćerpliwje podach so do Chróšćan »Jednoty« a njebuch přesłapjena. Najprjedy radowach so nad tym, zo wopyta njedźelniše popołdniše zarjadowanje wjele swójbow z dźěćimi. Zrudna tola to wěcka, zo hižo druhe lěto wšě dźěćace předstajenja SLA wupadnu abo so jenož w snadnej ličbje na digitalne wašnje pokazaja. Bych rady hišće lěto dočakała, jeli bychu so na tutym městnje serbske a dwurěčne dźěći ze swójskim dźěćacym ptačokwasnym programom zawjeselili. Tež w Delnjej Łužicy bychu sej zawěsće tajki lóštny program wobhladali. Čehodla rozsud takle jenož za dorosćenych přihladowarjow w Hornjej Łužicy padnył je, bohužel njewěm.
Publikum wočakowaše krótko před tradicionelnym 25. januarom ptačokwasny program, lětsa we formje tak mjenowaneho burskeho dźiwadła pod titulom »Njewěsta njewjesta«. Dobra to ideja, brašćenje a prawy serbski kwas do srjedźišća jednanja stajić! Libreto napisa a režiju derje w horšći měješe serbski dźiwadźelnik Tomaš Cyž, a nic jenož tohodla přeswědči tež w róli korčmarja. Jeho kontakt k Berlinskemu komponistej Wolfgangej Böhmerej so tohorunja wudani, wšako napisa Böhmer spomóžnu hudźbu, napodobnjenu musicalej a zapopadnywši serbske ludowe spěwy a wurězki z oratorijow »Žně« a »Serbski kwas«.
Pućowanska fotowa wustajeńca »5 x Němska po cyłym swěće« pohnuwa perspektiwu změnić a zwaži sej wid wotwonka
W fotowej přehladce Hamburgskeho fotografa Jörga Müllera widźi wopytowar w prěnim wokomiku wosoby a motiwy we wšědnej wokolinje. Někotři direktnje do kamery hladaja, někotři su zanurjeni do wuknjenja abo dźěła. A tola tworja protagonisća fotow wizuelny móst k wobhladowarjej, dokelž wuhlada často něšto znate. Što to je a štó su tući ludźo?
Hromadźe z Goethowym institutom wustaja Serbski muzej w Budyšinje cyłkownje 99 fotow, kotrež portretuja wšědne žiwjenje potomnikow něhdyšich němskich wupućowarjow, a to nimale jónu wokoło globusa. Započinajo w Litkowce (Ruska) slěduja wobrazy z Wartburga (Južna Afrika), mennonitiskeje wosady Blumenauwa (Mexiko), Pomerody (Brazilska) a Oberwischauwa (Rumunska).
Ze swojej kameru zapopadny Jörg Müller mjez lětami 2014 a 2018 wosoby a motiwy tutych němskorěčnych mjeńšinow we wukraju. Jeho motiwy zdadźa so być we wokomiku zapopadnjene a tak ma wobhladowar móžnosć, koncentrowanych šulerjow wučby němčiny w Litkowskej šuli při wuknjenju wobkedźbować abo so do němskeje Božeje słužby w mennonitiskej wosadźe Blumenau w Mexiku zanurić. Nimo šule a cyrkwje dokumentuja wobrazy tež kulturu jako móžnosć wobchowanja němskich korjenjow. W Pomerodźe, hdźež rěči starša generacija hišće nižoněmsku rěč plat, zetkawaja so wobydlerjo k němskim swjedźenjam z tradicionalnej ludowej hudźbu z bayerskim charakterom a noša při tym dirndl abo kožane cholowy.
Hdyž so mje prašeće, hač bych to tež druhim serbskim awtoram doporučiła, bych prajiła haj. Naju projekt je přez swoju wjacerěčnosć kompleksny, dźe pak tež jednorišo. Štóž chce swoju knihu němsce abo jendźelsce wudać, móže to jako e-book abo ćišćanu knihu činić. Štóž zajimuje so skerje za słowjanske rěče, móže to dwurěčnje činić. Dźěłamy z Adobe Cloud-programami, kiž su jara dozrawjene a wšitke dźěłowe kročele při zhotowjenju knihow a słuchoknihow zmóžnjeja. Połojca nadawkow je kwalita knihi, druha połojca je wabjenje, a to měnju tež financielnje. A hdyž sym hižo raz při ličbach: Něšto nowe za mnje je, zo njesměm so wudawkow bojeć. Hišće smój w fazy wuspytanja, kotre wiki w kotrych krajach kak derje běža. Na kóncu pak je rozsudne, hdyž pisa mi mać z Francoskeje, zo čaka ze synom hižo žadosćiwje na pokročowanje dyrdomdejow z »Doliny při rěce«. Stejimoj hišće cyle na spočatku, ale smój so na nowe puće podałoj a budźemoj dale po nich kročić.
Na 192 bokach pósćijo Ludowe nakładnistwo Domowina Pratyju 2022 serbskej jsy spóromje Sprjewje mjazy měsćańskima běrtyloma (Nowy) Chmjelow a Depsk – Škódow. Škódow jo jaden ze zagmejnowanych chóśebuskich běrtylow, kótaryž jo wobchował swój wejsański charakter. Pratyja k Škódowoju jo ta prědna Serbska pratyja nowego šefredaktora Gregora Wieczoreka, za tym ak jo se dłujkolětny šefredaktor Horst Adam w Běłej Wóźe kóńc 2019 rozžognował z pisanim wóneje tradicionelneje serbskeje lětneje publikacije. Na rozdźěl wót Běłeje Góry, źož jo Pratyja 2020 była na woglěźe a źož jo serbska rěc pśisamem womjelknuła, ma Škódow źaseśinu powědajucych a rozmějucych serbskeje rěcy.Serbska pratyja, redakcija Gregor Wieczorek, Ingrid Hustetowa, Bernd Pittkunings, Budyšyn: LND 2021
Ku głownemu śěžyšću teje Pratyje słušaju lokalne temy ako rybaŕstwo na Sprjewi w Škódowje, kuriozumy ako kónjecy indianaŕski teater, stare casnikaŕske powěsći ze Škódowa, rědke serbskorěcne narowne kamjenje a škódojska architektura. Teke wulicujo se w mjasecowych knigłach 2022 wót teje cynitosći, až su se škódojske Serby we Weimarskej republice jadnogo serbskego ceptarja na šuli pla zastojnstwow pominali. Pódla jsy w srjejźišću namakajoš tenraz drogowańske pokazki, źiśecu pratyju (tšojeńka, basni, žorśiki a słowne graśe), ewangelsku kśesćijańsku pratyju a wóswěśijotej se jubileje – 150 lět wót naroźenja serbskeje spisowaśelki Marjana Domaškojc, 200. burstak komponista Korla Awgust Kócor, 70. jubilej Serbskego ludowego ansambla a jubilejnej spomnjeśi na Mata Riza a Kita Šwjelu. Dalšne ekskurse su woglědy do wukraja (Kreta, Thailandska) a temy, kótarež pak se póśěguju na druge jsy (Janšojce, Móst), na stawizniske tšojenja abo wósoby ako Wilhelm Brasse, kótaryž jo statkował ako fotograf w Auschwitzu.
W zašłych lětach prašachu so někotři hdys a hdys, hač njeměli tekst serbskeje hymny tak změnić, zo so žony hižo wuraznje njewuzamknu. Hłownje kritizuja so w tym zwisku poslednje tři linki druheje štučki: »Ow, zo bychu z twojeho / klina wušli mužojo, / hódni wěčnoh wopomnjeća!« Wšitkim drje je jasne, zo njeskutkuja jenož mužojo na dobro serbstwa, ale tohorunja žony. Přiwšěm njeje hač do dźensnišeho zasadna diskusija wo tutym prašenju nastała.
Předležace dźěło je edicija rukopisneje disertacije Maxa Jänecke.1 Ju 1922 zapoda a spočatk lěta 1923 zakitowaše. Z Drježdźan pochadźacy Jänecke bu za čas Prěnjeje swětoweje wójny ranjenja dla do Łužicy k hraničnej woborje přesadźeny, štož wubudźi w nim zajim za stawizny krajiny. Analytiski wid na topografiju wěsteje kónčiny bě sej hižo we wójsku přiswojił. Wěstu chwilu po tym dźěłaše jako wučer, ale bu ke kóncej wójny zaso pušćeny a dósta mału pensiju, kotraž jemu dalši studij zmóžni.
W Lipsku smědźeše dla dobrych wukonow do toho a dobreho wotzamknjenja na wučerskim wustawje uniwersitny studij stawiznow nastupić.2Max Jänecke. Die Oberlausitzer Herrschaften spezielle und allgemeine Probleme aus ihrer Geschichte und ihrer Topographie, wobdźěłane a wudate wot Lars-Arne Dannenberga, Gerharda Billiga, karty: Uwe Ulrich Jäschke, Zhorjelc 2019, Beihefte zum Neuen Lausitzischen Magazin, zwjazk 21 Sta so ze šulerjom tehdomnišeho nawody seminara za krajne stawizny a sydlensku wědomosć, Rudolfa Kötzschkeho, pod kotrymž wón mjenowanu disertaciju złoži. Po tym pak běše znowa bjezdźěłny. Dokelž pak běchu po wudyrjenju Druheje swětoweje wójny wučerjo trěbni, dósta wučerske městno na hospodarskej šuli w Drježdźanach. Po Druhej swětowej wójnje bu kaž wšitcy wučerjo, kiž běchu čłonojo NSDAP abo wučerskeho zwjazka, pušćeny a nadal žane krute dźěło njenamaka. Hdys a hdys dósta wobmjezowane nadawkowe zrěčenja w Měšćanskim archiwje w Drježdźanach. Nimo geografisko-stawizniskeho dźěła zajimowaše so tež za hornjosakske narěče.
Jänecke widźeše so sam jako »stawizniski geograf« a přistup, kotryž wón za rozkładźenje teritorialneho wuwića w markhrabinstwje Hornjeje Łužicy měješe, běše zhladowanje na zwiski mjez terenom a wodowej syću. Na druhim boku sćěhowaše premisy, zo so wuwiće wšelakich knjejstwow přez stajny wutwar w kolonizaciskim procesu stawaše. Při tym z toho wuchadźeše, zo měješe najwyši knjez nad krajom zasadne wobsydstwo nad lěsnymi a »dźiwimi« kónčinami (Wildlandgrenze). Kartowy material, kotryž wužiwaše Jänecke za swoje dźěło, běchu generalne karty za sakski a pruski dźěl Hornjeje Łužicy, analognje k dźensnišim TK 25.


text:
Namakaj swóju rěc!
Finde deine Sprache!
Zorja ist ein Neuer, einzigartiger Weg die niedersorbische Sprache zu lernen.
Imerziwne
Zanurjaj se do serbskeje rěcy a kultury, dychaj kuždy źeń we njoma. Wužywamy zakłady pśirodnego pśiswójenja rěcy, aby efektiwnje wuknuli.
Inowatiwne
Zorja se pódpěra na wjelerake nazgónjenja pódobnych programow na cełem swěśe. Někotare z našych inowatiwnych wuknjeńskich pśistupow su se samo specielnje wuwijali w mjeńšynowem konteksće.
Intensiwne
10 mjasecow, 5 dnjow wob tyźeń, 6 góźiny na źeń. Ze Zorjami dostanjoš skóńcnje cas a resursy za wuknjenje, kótarež napšawdu trjebaš , aby serbsku rěc běžnje powědał/-a.
Naša Wizija
Nas nawjedujo jadnučka wjelika wizija: Dolnoserbska rěc bywa zasej wšedna rěc. Wóna jo wšuźi na našych jsach wusłyšaś, lěc doma w familijach, w kafejowni za rožkom abo na grajkanišću. Comy k tomu pśinosowaś toś tu wiziju až do 2050 zwopšawdniś a 1000 nowych powědarkow a powědarjow wubuźowaś. Buźoš teke źěl togo?
Naša Misija
Aby našu wiziju dojśpili, comy śi kradu nowu drogu do dolnoserbskeje rěcy rownaś. Naša misija jo wutwórjenje pozitiwnego, intensiwnego a imersiwnego wobswěta za nawuknjenje rěcy, kótaryž jo dłymoko w našej kulturje a identiśe zakórjenjony, aby śi trajne pśiswójenje běžnych rěcnych kompetencow zmóžnili. 10 mjasecow, 5 dnjow wob tyźeń, 6 góźinow na źeń z na kulturje a projektach bazěrujucym wuknjenim, ekskursijami pó Łužycy a twójim rěcnym mentorom. Skóro zgónijoš how wěcej wó tom, co w Zorjach na tebje caka!
Naše Gódnoty
Jano chtož se w swójom wuknjeńskem wobswěśe derje cujo, pozitiwne nazgónjenja z rěcu zwězujo a wjasele pśi njeje znamakowanju wuwija, móžo teke raz běžnje powědaś a rěc dalšnym luźam zbližyś. To jo śim wažnjej za wobgrozone rěcy ako naša jo! Togodla se pódpěra našo jadnanje na respekt, pócesćenje a wědobnje zagronitosći napśeśiwo našym sobucłowjekam. Zorja stoj za trajny a wjelebocny pśichod ze žyweju dolnoserbskeju rěcu!


text:
Sahara
Sahara jo ze źewjeś milionow kwadratnymi kilometerami nejwětša pusćina na zemi. Wupśestrěwa se w pódpołnocnej Africe mjaz Atlantiskim oceanom a Cerwjenym mórjom a jo z pódwjacora do pódzajtša wokoło 5000 km šyroka, z pódpołnocy do pódpołdnja wokoło 2000 km. Swójego połoženja dla płaśi Sahara ako wobrotnošyrinowa pusćina. Rěcna oaza Nila pśetergujo Saharu w Egyptojskej.
Na pódpołnocy Sahary namaka se Maghreb (arabski za „pódwjacor“), na pódpołdnju tak mjenjowany sahel („pśibrjog“). Staty w Saharje su Egyptojska, Libyska, Mali, Niger, Čad, Sudan, Mawretanska, Pódwjacorna Sahara, Marokko, Algeriska a Tuneziska.
Nejwětšy źěl Sahary zestaji se z kamjeńtneje abo skalneje pusćiny (hammada) abo teke ze jědernikoweje pusćiny (serir). Sławna pěskowa pusćina (erg) twóri jano pěśinu cełeje płoni. Nejwuše městno w Saharje jo Emi Koussi w górinach Tibesti (3.415 m). Jadnučka stawna rěka jo Nil.
Klima w Saharje jo sucha a wódnjo góruca, cełolětnje z pasatowym wětšom. Nocy pak mógu byś wjelgin zymne, w zymje samo z temperaturami pód nul stopnjami. Pśerězna pitśa spadkow jo jano 45 mm; w někotarych lětach se scełego njedešćujo.


text:
Dziyń Świyntego Walyncina
Sztyrnŏstego lutego we kościele katolickim mōmy spōmniynie świyntego Walyncina – patrōna ôd kochankōw. Skuli amerykanizacyje naszyj kultury prziszło mi beztōż pisać ô Walyntynkach i kochankach.
Skōnd sie wziōnły te Walyntynki?
Żŏdyn niy poradziōł pokŏzać, co Walyntynki majōm co spōlnego z Grekami abo Rzimianami, ale we antycznych wierzyniach idzie trefić sie z podanymi na Walyntynki tradycyjami.
Wedle starowiecznego greckigo kalyndŏrza, czas miyndzy pōłowōm stycznia i pōłowōm lutego, mianowoł sie gamelion i bōł miesiōncym poświyncōnym manżelstwu Zeusa i Hery. Na ta przileżytość Greki dycki rychtowali fajer, ale niy wiymy, jak ôn wyglōndoł.
Starowieczne Rzimiany ôd idōw lutowych (trzinŏstego lutego) bez trzi dni fajrowali luperkalia. Plutarch tak ô nich pisoł: Modzi ze rzimskij arystokracyje lŏtajōm pō mieście pō nagu […] i pierōm wochatymi rzymiyniami ludzi, z kerymi sie trefiōm. Mocka zŏcnych kobiyt na schwŏl stŏwŏ im na drōdze i […] wyciōngajōm rynce, coby dostać pō nich, pōniywŏż wierzōm, co brzymiynne skuli tego prościj urodzōm, a niybrzymiynnym bydzie prościj zastōmpić. Fajrowaniŏ luperkaliōw zakŏzoł papiyż Gelasius I (492–496).
Nojstarsze teksty ô Walyntynkach
Wedle mocki ludzi nojstarszy tekst ô Walyntynkach to „Ptŏsi Syjm” napisany ôd Geoffreya Chaucera w 1382 roku na jubileusz manżelstwa krōla Anglije Richarda II i Anny Czeskij, kaj autōr pisze: „Tak to w kożdy Dziyń świyntego Walyncina / Kożdy ptŏk ôbiyroł kochanka swojigo.” Postrzodek lutego to je ale trocha cudaczny czas dlŏ ptŏkōw we Angliji na zŏlyty. Barzij racjōnalne je spōmniynie świyntego Walyncina z Gynuy, biskupa, kery umrził kole 307 roku. We kalyndŏrzu liturgicznym je ôno 2 mŏja i tyż w tyn dziyń bōł podpisany traktat manżelski Richarda i Anny.
Nojstarszŏ znōmŏ walyntynka była napisanŏ ôd Karola Orleańskigo do swojij żōny kejś miyndzy 1416 a 1435 rokym. Karol ôd batalije pod Agincourt (1415) siedzioł zawarty we lōndyńskij Tower i napisoł: „Je żech już chory z miyłości, / Moja nojsłodszo Walyntynko”. Chociŏż po 25 latach zawarciŏ bōł nazŏd wolny, to niy prziszło mu sie trefić ze żōnōm, pōniywŏż umrziła ôna podwiela go Anglijŏki puściyli.
Na isto ciekawe je to, że nasz zimowy krōl, Fridrich V, żyniōł sie z Elżbiytōm Stuart w Angliji 14 lutygo 1613 roku, a na ta przileżytość John Donne napisoł dlō nich epitalamiōm (śpiywka weselnŏ), kere Anglijŏki uznŏwajōm za przikłŏd nojwyższego kōnsztu. Autōr bez cołko śpiywka gŏdŏ do świyntego Walyncina, ale zacytuja ino piyrszy wers: „Chwoła ci, biskupie Walyncinie, ôd kerego dziyń to je”. Fridrich bōł korōnowany na krōla Czech 4 listopada 1619, a panowoł ino rok i sztyry dni.
Zŏlyty we naszyj tradycyji
Skuli tego, że przinŏleżymy do strzodkowyj tajle Europy, nigdy niy mieli my tradycyji fajrowaniŏ Walyntynek. Do Niymiec były ône prziniesiōne ôd amerykōńskich wojŏkōw po drugij wojnie światowyj, a we Polsce i Czechach pokŏzały sie we 90. latach XX stoleciŏ.
Dycki mieli my za to tradycyjo sobōtki abo świyntego Jōna. Pogańskŏ sobōtka fajrowanŏ była z 21 na 22 czyrwca jeszcze dugo po chrystianizacyji Ślōnska. Pawoł Jasienica pisoł, że biskup wrocławski zakŏzoł fajrowaniŏ sobōtki na Ślynży kole 1928 roku, a ôstatni rŏz richtich po pogańsku fajrowano było tam we 1937 roku, kej widzioł to niymiecki badŏcz Fritz Geschwendt.
Noc świyntojańskŏ trefiŏ sie dycki we wilijo świyntego Jōna – z 23 na 24 czyrwca. Kościōł zônaczōł tako tradycyjo, coby ludzie skōńczyli fajrować sobōtka. Podarziło sie to niy do kōńca, bo terŏzki jedna i drugŏ noc sie motlajōm i niykerym sie zdŏwŏ, co sobōtka i noc świyntojańskŏ to je jedno i to samo. Nojważniyjsze ale, że już za starego piyrwyj mieli my lepszo tradycyjo fajrowaniŏ miyłości. Pojakymu? Nasza tradycyjŏ je starszŏ aniżeli Walyntynki ô pŏrãset lŏt – to rŏz. We czyrwcowõ noc je dycki kole dwadziścia stopni cieplij aniżeli w lutowy dziyń – to dwa. No i po prŏwdzie noc była dycki lepszōm kamratkōm dlŏ kochankōw aniżeli dziyń (no niy gŏdejcie, że niy) – to trzi.
Tekst przōdzij ôpublikowany bōł we „Nowej Gazecie Śląskiej” we 2013 roku.


text:
Zlínský kraj
Zlinský kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje. Nadeńdźe so na samym wuchodźe republiki w juhowuchodnym dźělu Morawy a ma něhdźe 580.000 wobydlerjow. Zarjadniske sydło a z něhdźe 75.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město je Zlín.
Zlinský kraj mjezuje z Olomouckim a Morawsko-šleskim krajom na sewjeru, ze Słowakskej na juhowuchodźe a z Juhomorawskim krajom na zapadźe. Wobsteji z 307 gmejnow w štyrjoch wokrjesach. Najwjetša rěka w kraju je Morawa, lěwy přitok Dunaja, kotraž ćeče přez zapadny dźěl Zlinskeho kraja. Na sewjerowuchodźe při słowakskej hranicy rozpřestrěwa so krajinoškitny park Beskydy.
WokrjesyWobdźěłać
Ke krajej słušeja slědowace wokrjesy (čěsce okres):
Wokrjesy hraja wot lěta 2003 jenož hišće statistisku rólu a nimaja wjace zarjadnisku funkciju.
MěstaWobdźěłać
Najwjetše města Zlínskeho kraja su:


text:
Portrety - Z
wg Gabrieli Zapolskiej wg Hansa Christiana Andersena, Agnieszka Zaskórska wg Linn Ullmann "Zanim zaśniesz" wg Marka Zgaińskiego wg Zsolta Zeldunga Wiktor Zborowski - aktor Witold Zatorski - Aktor, reżyser teatralny, pedagog. Władimir Zazurbin Władimir Zujew Władimir Zujew Władysław Zambrzycki Władysław Zawistowski Władysław Zawistowski - polski poeta, dramaturg, krytyk literacki i teatra Władysław Ziembiński - Aktor filmowy, teatralny, telewizyjny, reżyser teatralny. Włodzimierz Zakrzewski Włodzisław Ziembiński - aktor teatralny i filmowy, rezyser, dyrektor teatru Wojciech Leśniak i Piotr Zawadzki Wojciech Mynarski, Marian Załucki Wojciech Zieleziński Wojciech Zieliński


text:
Ernst Eichler
Ernst Heinrich Eichler (* 15. meje 1930 w Mimonju, Čěskosłowakska; † 29. junija 2012 w Lipsku) bě němski rěčespytnik. Wón płaći jako „nestor“ slawistiskeje mjenowědy w Němskej.
Po maturje při gymnaziju w Deliču studowaše Eichler wot 1950 do 1955 slawistiku a germanistiku při Lipšćanskej uniwersiće, mjez druhim pola Reinharda Olescha. Hižo 1955 bu z dźěłom wo městnych a rěčnych mjenach Deličskeho a Jiłowskeho wokrjesa (Die Orts- und Flußnamen der Kreise Delitzsch und Eilenburg) promowowany. Ze slědźenskimi wuslědkami wo zažnych stawiznach słowjanskich narěčow mjez Solawu a Nysu (Studien zur Frühgeschichte slawischer Mundarten zwischen Saale und Neiße) so w lěće 1961 za słowjansku filologiju habilitowaše. 1975 bu za profesora za čěšćinu powołany a wukonješe profesuru hač do lěta 1995. Tež po tym dale slědźeše.
Wot 1978 hač do swojeje smjerće bě Ernst Eichler čłon Sakskeje akademije wědomosćow. 1965 bě mjez załožerjemi Delnjołužiskeho dźěłoweho kruha za regionalne slědźenje.
Z jeho pjera su někak 1000 spisow, hłownje wo mjenowědźe a sydlerskich stawiznach něhdy słowjanskich kónčin wuchodneje Němskeje, mjez druhim wo Łužicy, a šěršeho zapadosłowjanskeho ruma. Husto dźěłaše hromadźe z Hansom Waltherom.
WotkazyWobdźěłać
-
- Ernst Eichler – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki (němsce)
- Literatura wot/wo: Ernst Eichler w Sakskej bibliografiji (němsce)
- Ernst Eichler, Professoren der Universität Leipzig 1945–1993