text:
Pora czornoskōrych Hanysōw by sie u nos znodło, ale żodyn jakoś niy wybiōł sie jeszcze w afrykańskij reprezyntacji. Ślōnski akcynty w...
Ȏkno transferowe poȏtwiyrane do korzōnd. Zrobiōł sie pierōński przeciōng. Efekt jes mōmyntalny. Piyrszego wywioło Łukasza Podolskigo,...
Jeszcze pora lot do zadku Ślōnzoka, kiery gro we fusbal na Pōłwyspie Apynińskim, trza było ze świycōm, czy taszlampōm szukać. A znolyź...
W 2014 ślōnski fusbal doczkoł sie poru sukcesōw. Mielimy na dyć uciecha z nowego snajperskigo rekordu Mundialu, po czym przibyło nōm tyż...
Jes 15 listopada 2014. Zasłużōny torman z Knurowa, Jerzy D. fyrlo w koszyku. To ōn zaroski wybiere rywala do znanego i lubianego klubu z...
Kożdo porażka idzie przeboleć. 0:4 w pleca z Legiōm u sia tyż, chocioż lekko ni ma. Yno czy sōm jaki perspektywy na lepszo prziszłość?...
Nasi tym razym niy poszaleli. Górnik i Ruch po 3:0 w pleca. W tym tydniu chyba ni ma co szkryflać ȏ Ekstraklasie. Trza sie podziwać w...
W ekstraklasie w końcu punkty chytajōm oroz wszyjscy nasi. 7 oczek w trzech szpilach. Ruch pomału zaczyno citać ze strefy spadkowej,...
Czy to bōł yno weekend cudōw, czy rychtyk pōłamatorski drużyny sōm telki dobre? Historyczne punkty zdobywajōm Wyspy Owcze i San Marino, a...
Fusbaliści ze Ślōnska mieli bez ostatni weekend niy mało do godki w poru czołowych europejskich ligach. Zwyciynstwa swoim ekipom dali...
Artykuły o nastympnej polskij porażce tym razym niy doczkały sie do druku. Polsko piyrszy roz w historii wygrywo z Nimcami. Z dumōm...
To mioł być forgot jedyn z nojwiynkszych szlagrōw drugij kolejki Ligi Majstrōw. Jakby sie jednak niy dziwać to „tiki-taki” samek za...
Tego potrzebowoł polski fusbal. W kōńcu bioło-czerwōni zapisali sie w historii tej dyscypliny. Wklupali drużynie, kiero do tego mōmyntu...
Hneda UEFA podo ostateczno decyzjo co do dalszych ewyntualnych szans Legii na walka o Liga Majstrōw. Odwoływani sie jednak od poczōntku...
Argyntyna po roz trzeci, czy Nimce po roz czworty? Już mōmy odpowiydź na nojwiynksze pytani ostatnich dni. Jednak to Nimce świyntujōm na...


c: text/html

text:
Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Księże Małe, Wrocław, Opatowice, Wrocław, Pawłowice, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Mokra, Wrocław, Rędzin, Wrocław, Kozanów, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Rakowiec, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Maślice, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Borek, Wrocław, Gądów Mały, Wrocław, Huby, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Sępolno, Wrocław, Ownia, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Osiniec. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Kminkowa, Katedralna, św. Elżbiety, Zofii Kossak-Szczuckiej, Ryska, Wielka, Towarowa, Ignacego Mościckiego, Maksymiliana Jackowskiego, Gałowska. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wysoka, Radomierzyce, Krzyżanowice, Mokronos Dolny, Radwanice.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Na Grobli Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Lipa Piotrowska, Wrocław, Bieńkowice, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Fabryczna, Wrocław, Świątniki, Wrocław, Różanka, Wrocław, Południe, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Żerniki, Wrocław, Pracze Odrzańskie, Wrocław, Poświętne, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Oporów, Wrocław, Swojczyce, Wrocław, Krzyki, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Muchobór Mały, Wrocław, Marszowice, Wrocław, Mokra. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Benedykta Polaka, Skwer Charlesa Proteusa Steinmetza, gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego, Muchoborska, Świątnicka, Augustyna Kośnego, Stanisława Moniuszki, ks. Augustyna Kordeckiego, Lubelska, Wapienna. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Mokry Dwór, Radwanice, Iwiny, Łany, Wilczyce.


text:
Kuba
Republika Kuby (mjano uoficjalne República de Cuba) – państwo we Americe Střodkowyj pouožůne na Mořu Karaibskym we archipelagu Wjelgich Antyli. Państwo to skuodo śe s wyspy uo mjańe Kuba a šerygu uotačajůncych jům myńšych wysepek, s kerych nojwjynkšo je Isla de la Juventud. Stolicům Kuby je Hawana, a nojwjynkše mjasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara.
Geůgrafijo[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- Dugość grańic: 0 (ńy grańičy ze žodnym państwym, Baza Guantanamo je wydźeržawjůna USA)
- Dugość wybřeža: 3736 km
- Nojńižšy půnkt: 0 m n.p.m. (Moře Karaibske)
- Nojwyžšy půnkt: Pico Turquino 1974 m n.p.m.
Kuba to nojwjynkšo s wysp karajibskych, a na liśće nojwjynkšych wysp śwjata zajmuje 15 plac.


text:
Hůmer
Hůmer (grc. Ὅunpoς Homeros uoznačo "ślepy") (VIII vjek p.n.e.) – grecki aojda (rapsodas) čyli bard. Bůu uůn śpjywokym wyndrownym. Uwožany je za uojca poezyji epickij. Nojstaršy znůny s imjyńo ojropejski poeta, kery zapewne přejůu dźedźictvo dugij i bůgatej tradycyji poezyji heroičnyj (kerej istńyńy je nale ino důmysuym).
Hůmer je autorym poymatůw Ilijody i Uodysei. Grecko tradycyjo widźoua we ńim tyž autora epopei kůmičnyj Batrachomyomachji (podug nojnowšych teorje ńy uůn je jeji twůrcům) i Hymnůw hůmeryckych. Žodyn poeta grecki ńy přewyžšůu suawům Hůmera. Na wyspach Ios i Chjos wzńyśůno pośwjyncůne mu świůntyńy, a we Uolimpji i Delfach postawjůno jygo posůngi. Pizystrat wprowadźiu recytacyje hůmeryckych poymatůw na panatynoje.
Podug ńykerych lygyndarnych informacyji Hůmer pjyrwotńy nazywou śe Melesigenes i bůu synym bůga řyki Meles, puynůncyj kouo Smyrny, i ńimfy Kreteis. Śwjadčy to uo randze Hůmera we śwjeće greckym, gdyž zawše wybitnym ludźům připisywano tam boske abo půuboske pochodzyńy.
Ńy zachowouy śe žodne wjarygodne wjadůmośći uo jygo žyću i, kej škryflou badoč John Myres, žodne zdańy dotyčůnce Hůmera ńy je bezsporne. Ńymńij, antyčńi Grecy ńigdy ńy wůntpili we jygo istńyńy. Prawdopodobńy urodźiu śe we Smyrńy abo na wyspje Chjos we Jůńji – kraińy we Azyji Mńijšej, nale wjela mjast greckych ubjygouo śe uo tyn hůnorowy zaščyt. We spoře uo pochodzyńy Hůmera brouo udźou śedym mjast: Argos, Atyny, Chjos, Itaka, Kolofůn, Pylos a Smyrna. Podug lygyndy Hůmer bůu ślepcym. Teza ta můgům wspjerać dwa epizody ůmješčůne we hůmeryckych epopejach. W Uodysei ńywidůmy bard Dymodokos uopjewo bohaterske čyny, a autor, prawdopodobńy Hůmer, we Hymńy hůmeryckym piše do Apollina: "Pozdrawjům was wšyjstke. A uo mńy pamjyntejće, jak přijdźe jakiś čowjek uobcy, co śwjata dośwjadčůu, i zapyto: Dźouški, kery je wům nojmilšy s aojdůw, co sam přichodzům? Wuůnčas wšyjstke cuzamyn uodpowjeće: Ślepjec, kery mješko na skalistym Chjos – jygo pjeśńi bydům zawše nojgryfńijše"(...). Martin P. Nilsson we Homer and Mycynae podowo, aže we wjelu rygjůnach bardowje byli we rytualny sposůb pozbawjańi wzroku, co mjouo stymulować pamjyńć.
Autorstwo Ilijody a Uodysei wzbudzo ale do dźiś wůntpliwośći, a problym tyn nazywany je kwestjům hůmeryckům. Brak je wjarygodnych danych uo žyću Hůmera, ńykeři badače, a nawet juž antyčńi choridzontes, wysuwali hipoteza, aže Hůmer ńigdy ńy istńou. Podwaliny do tygo půglůndu, zwanygo teorjům pluralistyčnům (oba dźeua sům zlepkym pjeśńi s růžnych časůw, pouůnčůnych we Atynach we VI w. p.n.e.), dou mjymjecki filolůg F.A. Wolf we wydanyj we r. 1795 kśiůnžce Prolegomena ad Homerum. Po uokouo stu pjyńćdźeśyńću lotach dyskusyji i sporůw zwyćynžůua teorja ůńitarystyčno, kero twjerdźi, aže Hůmer istńou i bůu autorym uobu poymatůw, a jygo zasůgům je stwořyńy wybitnych dźeu we uoparću uo wjelowjeko tradycyjo pjeśńi heroičnych istńijůnco we starožytnyj Grecyji.


text:
Ojropa
Ojropa – tajla śwjata, zauobycz uokryślano (ńyakuratńy) kej kůntynynt. Leży na půłkuli půłnocnyj, na půgrańiczu půłkul wschodńij a zachodńij. Wroz ze Azyjům tworzi kůntynynt: Ojroazyjo.
Ojropa mo 10,5 mln km² placu. Mo festylńy rozwińynto lyńijo brzygowo, kero je dugo na kole 38000 km (bez wyspůw). 25% jeji powjyrzchńe zajmujům půłwyspy, a 7,5% wyspy. Nojdugszům rzykům je Důnaj. Wjynkszo tajla powjyrzchńe je ńiźinno, nojwyższy wjyrch: Mont Blanc (4808 m n.p.m.) we Alpach.
Pjyrsze istoty czowjekowate mjyszkały sam 800 000 lot nazod. czowjek wspůłczesny prziloz sam 40 000 lot nazod. We II tyśůncleću p.n.e. zaczůn śe uokres historyczny. Na terozki půmjyszkuje sam kole 712 milijůnůw ludźůw.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Wudaće je do 17 wobsahowych cyłkow rjadowane, to su na přikład dwórnišćo, wulětna łódź, chorownja abo filmowe studijo. Dźěći wot 6 lět zeznajomja so z woblubowanymi powołanjemi kaž tym pilota, chorobneje sotry abo wohnjoweho wobornika runje tak kaž z mjenje znatymi kaž archiwar, skriptka abo kulisowy technikar. Na nazornych dwustronskich ilustracijach chowaja so přewšo zajimawe detaile, tež někotružkuli žortnu situaciju je ilustrator Milan Starý z wuměłskej ručku zapopadnył. Wot Silvie Sanža napisanu publikaciju staj Pětr Šołta a Jana Štillerová z čěšćiny do serbšćiny přełožiłoj.


text: Biernackiego Edmunda, Bitwy pod Lenino, Browicza Tadeusza, Cebertowicza Romualda (Profesora Romualda Cebertowicza), Cieszyńskiego Władysława, Grabowskiego Witolda, Kopeckiego Kazimierza (Profesora Kazimierza Kopeckiego), Lipowicza Romana (Profesora Romana Lipowicza), Lotników Polskich, Łańcucka, Łużycka, Milskiego Bernarda, Ptasia, Rogalińska, Rydygiera Ludwika, Sikorskiego Władysława Al. (Generała Władysława Sikorskiego), Szpora Stanisława (Profesora Stanisława Szpora), Tilgnera Damazego, Więckowskiego Józefa (Profesor Józefa Więckowskiego), Wilanowska, Witosa Wincentego, Worcella Stanisława


text:
Kamila Rożnowska
Aktualizacja:
©Fot. Wojciech Matusik / Polskapresse
Hajnel ze Laurahity (gość)
Niy wjym. Mozno jest ech stary daty i bestusz niy umia tego poskopic.
Kurzyc cygaretow mi niy dajom - robiom wszyjstko, cobych na cygarety plul - eli chca, eli niy - ale te dopolocze mogom sie...rozwiń całość
Niy wjym. Mozno jest ech stary daty i bestusz niy umia tego poskopic.
Kurzyc cygaretow mi niy dajom - robiom wszyjstko, cobych na cygarety plul - eli chca, eli niy - ale te dopolocze mogom sie dziecka we szkole nawet kupic.
Jakby jeszcze fiskus cojsik s tego miou, cobych mog nie lajstnonc na tonsze medikamynty - no to bych pedziou, na ja, pjyknie to to niy jest, ale jak jusz dziecka (i co w tym dziwne - sloncke dziecka), sie trujom, to mozno bydzie kejsik wjyncy wolnych miejsc pracy.
A mozno idzie tukej, coby dziecka nauczyc - jak pudom za pora lot na emigracja za robotom - co to je dowac sie w zyly. Bo - jak widac - Panstwo Polcke dbo o sfojich obywateli!zwiń


text:
Jak baba chłopu wróżyła
Karol Kajzer
Jak baba chłopu wróżyła
Kiesi po dziedzinie chodziła tako planeciorka, co ludziom wróżyła z kart i przepowiadała co ich w życiu jeszcze bydzie czakać. Trochę też czarowała i dycki cosi za to dostała, abo piniondz jaki, abo cosikej do jedzynio. Roz też prziszła do jednego gazdy, żeby mu co powróżyć.
Rozkłodo baba karty na stole, opowiado chłopu, co go też bydzie czakać, gdo też mu je życzliwy a gdo ni i plotła co ji ślina na jynzyk prziniósła.. A tyn gazda to był chłop móndry i chytry. Tóż sie ji tak prziglóndnył jako to ty karty przakładoł z kupki na kupkę i zaś nozoć i uszy nadstawioł, co mu takigo przepowiado. Jak już skończyła, poszeł do kumory. że niby po zapłatę, wzión wiyrzbowy hól, co go mioł na podorędziu, wloz do izby i jak zaczón babe prać tym hólym po plecach i kaj jyny popadło, tak wali jak cepym po słomie. Baba wyskoczyła ze stołka, wrzeszczy do potarganio i ani sie spamiyntać ni mogła. A chłop na nióm:
- Na ty sakramyncki babsko, mie to chcesz wróżyć, co mie mo czakać, cygónó ty jedna a sobie toś se ni mogła wywróżyć, że odymnie kijym dostaniesz. To co z ciebie za planeciorka. A wynoś mi sie z chałupy i żebych cie tu wiencel nie widzioł, bo ci giczale połómiym.
Baba ledwo do dwiyrzy trefiła i spinkalała aż sie za nióm kurziło. Długo jeszcze musiała sie kurować po tym chłopskim kiju, a potym przekludziła sie do inkszej dziedziny, kaj jóm nie znali, bo chnet sie to po ludziach rozniosło, jak to j i tyn gazda przipieprził i strasznie jóm było gańba. A kaj sie wyniosła tego wóm już nie powiym.
(według opowiadania Stefanii Labzik z Ochab)
Kalendarium pochodzi z „Kalendarza Miłośników Skoczowa” 1999, udostępnionego dzięki uprzejmości Towarzystwa Miłośników Skoczowa.


text:
Ruciana Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Pilczyce, Wrocław, Ołtaszyn, Wrocław, Maślice, Wrocław, Psie Pole, Wrocław, Oporów, Wrocław, Osobowice, Wrocław, Poświętne, Wrocław, Nowy Dwór, Wrocław, Zalesie, Wrocław, Marszowice, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Bartoszewice, Wrocław, Muchobór Wielki, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Borek, Wrocław, Zakrzów, Wrocław, Muchobór Mały, Wrocław, Ownia. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Słoneczna, Władysława Szafera, Nadolicka, Flisacka, Gosławicka, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Lubuska, Rzeźnicza, Stanisława Bąka, Orla. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Ramiszów, Pruszowice, Mirków, Cienin, Domaszczyn.


text:
Sojowa Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Ołtaszyn, Wrocław, Jagodno, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Świątniki, Wrocław, Brochów, Wrocław, Fabryczna, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Kłokoczyce, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Zalesie, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Sępolno, Wrocław, Partynice, Wrocław, Pracze Odrzańskie, Wrocław, Klecina, Wrocław, Widawa, Wrocław, Różanka, Wrocław, Lipa Piotrowska, Wrocław, Ratyń. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Icchaka Lejba Pereca, Spiżowa, Belgijska, Borowska, Miłoszycka, Piłkarzy, Pyrzycka, Słomiana, Nasturcjowa, Woźnicza. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wysoka, Radomierzyce, Ślęza, Biestrzyków, Bielany Wrocławskie.


text:
Marszowicka Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Sępolno, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Muchobór Wielki, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Nowy Dwór, Wrocław, Partynice, Wrocław, Huby, Wrocław, Widawa, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Pilczyce, Wrocław, Kozanów, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Ownia, Wrocław, Klecina, Wrocław, Polanowice, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Kowale, Wrocław, Osobowice. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Mieroszowska, Białoruska, Iracka, Błotna, Al. Kasztanowa, Marcina Bukowskiego, Bartosza Głowackiego, Żubrza, Sosnowiecka, Aleksandra Świętochowskiego. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wilkszyn, Krępice, Brzezina, Pisarzowice, Lutynia.


text:
Komisorz Hanusik i umrzik we szranku – wywiad
Niydowno pokozała sie nastympno tajla ksiożki ło Komisorzu Hanusiku, kiero napisoł Marcin Melon. Som my fest w zocy że ślonsko godka mo sie tak dobrze. I niy poradzilibymy niy spytać ji autora ło pora rzeczy. Toż zapraszomy do poczytanio, bo sie werci.
1. Chciołech zaczońć łod pytanio o czym je nowo ksionżka “Komisorz Hanusik i umrzik we szranku”?
O umrzikach we szrankach. Tyn motyw pojawio sie w kożdyj ze sztyrech tajli ksiōnżki. Roz to je richtiś umrzik, kerego ftoś ôbwiesił w jego szranku, roz – ino metafora. Takim szrankiem może przeca być naszo gowa, a umrzikiem – cosik, co my wrazili rajn downo tymu i radzi by my ô tym zapomnieli. Bydzie tyż ô „aspiracjach samorozwojowych Ślōnzokōw”, bydzie ô starzikach we Wehrmachcie i dowiemy sie kero frela ciyngiym siedzi w gowie kōmisorza Hanusika i skirz keryj tyn borok je taki maszketny. Aha, i na chwila przidzie nazod Ryszawy Erwin Bannert, kerego na zicher pamiyntocie z piyrszyj tajle
2. Fest mie ciekawi na kim żeście wzorowali postać Hanusika? To pomysł inspirowany jakim autentyczym policmajstrym abo bohaterym literackim abo jeszcze kim inkszym?
Jak tak dać pozōr na Achima to ôn mo trocha z agynta Foxa Muldera (nojbarzij w piyrszyj tajli), trocha z Harry’ego Callahana, a trocha ze Sama Spade’a. Ale myśla, że idzie tyż w nim znojść prawdziwego Ślōnzoka, kery miyszko we familoku wele wos.
3. Jak dugo planujecie rozwijać idea z komisarzym Hanusikiem? Mocie zaplanowano jakie inksze czyńści czy jeszcze żeście niy podjeli decyzji?
Bez ôstatnie trzi lata, zawdy w lutym wydowomy nowo tajla „Kōmisorza”. Godajōm, że rutyna niy ma tako dobro, no to możno richtiś latoś przidzie nom narichtować cosik inkszego? Zoboczymy.
4. Sir Conan Doyle mioł Sherlocka Holmesa, Agata Christie miała Herculesa Poirota… Obydwa mieli fest na piyńku ze swoimi bohatyrami i w pewnym momencie postanowili ich uśmiyrcić, a jako jest relacyjo na linii Marcin Melon – Komisorz Hanusik?
Conan Doyle wciepnoł Holmesa do wodospadu Reichenbach, a jo ôstawił Hanusika leżeć ôżartego w ajnfarcie na Nikiszu. Ciynżko pedzieć, co je gorsze. Jo niy wiym, bo ani żech nigdy niy ślecioł do wodospadu, ani żech niy ôstoł leżeć ôżarty w ajnfarcie. Nale myśla, że tyn borok Hanusik już tela wyciyrpioł, że na razie niy bydymy go wiyncyj napasztować.
5. Czy Richart “Sznupok” Poliwoda może liczyć na własno ksionżka? to fest ciekawo postać!
Richata wynokwił Tomek Szklarski z portalu „odkryjslaskie.org”, to miōł być ślōnski Indiana Jones. W „Umrziku” profesor Poliwoda tyż sie pojawio, ale trocha z inkszyj strony. Tyn chop mo tyż swoje utropy i na zicher szłoby ô nim tyż pisać, a pisać. Fto wiy, możno bydzie go wiyncyj?
6. Planujecie wydać jako gra, abo komiks z komisarzym Hanusikiem w roli głównyj?
Jo sie na komiksach wychowoł i je żech fest rod, że mōm terozki przileżitość pisać komiks po ślōnsku ô Superhanysie. Kożdego miysiōnca publikuje to „Twōj Chorzōw”, a maluje som Jacek Siegmund, jedyn z nojlepszych ślōnskich rysownikōw. A Hanusik w takij wersji? To tyż jakoś idyjo, zoboczymy co by pedzioł wydawca: Pejter Długosz.
7. Mocie już jaki pomysł na inno seria kryminalno, może mroczniyjszo, z innymi bohaterami?
Na razie napisoł żech jedyn krōtki kōncek, kerego akcja dzieje sie w PRL, a bohaterka to typowo ślōnsko baba, kero warzy, sprzōnto i czeko, aż jeji chop przidzie nazod z roboty na grubie. A jak mo trocha czasu to chajo sie z agyntami CIA w ôbronie socjalizmu. Gatunek literacki to bydzie historia szpiegowsko z elemyntami ćmawego thrillera homoerotycznego. A możno cosik inkszego z tego bydzie? Zoboczymy.
8. Tera pytanie pół żartym, pół serio – niy myśleliście napisać jakigo romansu po ślonsku?
Godajōm, że do zolycynio nojlepij sie nadowo godka francusko. Czesko je do ôsprawianio wicōw, a niymiecko do roboty. Jo myśla, że to niy ma prowda i po naszymu tyż fajnie idzie zolycić. Dwa nojsławniejsze romanse we ślōnskij kulturze to bydzie możno tyn ôd Guido von Donnersmarcka i Blanki de Paiva i tyn ôd Karlika i Karolinki, ô kerym już bajtle sam śpiywajōm. Jo bych chcioł sprōbować pisanio wszyskigo po ślōnsku. Na razie żech sie tego chycił w jednym kōncku „Kōmisorza Hanusika i Sznupoka”, kaj frelka koże karlusowi pedzieć cosik romantycznego, a ôn jij godo, że pasujōm do siebie choby rolada do modryj kapusty. Myśla, że kożdo dzioucha chciałaby suchać takich komplemyntōw, pra?
9. Może jaki serial kryminalny po ślonsku w telewizyji? Jak dugo żyja czegoś takigo niy pamiyntom!
Jerōna, prawie ô to samo pytała sie mie już jedna dziynnikarka. Popyt richtujōm media, no to możno richtiś cosik z tego bydzie? Fto wiy, eli keryś producynt telewizyjny prawie niy czyto tego wywiadu na „Gryfnie” i niy myśli sie, że ja, że ôn zrichtuje taki serial i że bydzie to cosik w stylu „Sherlocka”, kerego BBC nakrynciło z Benedictem Cumberbatchem. Jo rod to ôbejrza!
10. Ostatnie pytanie – jak widzie przyszłość ślonskij godki za 50 lot? Bydzie nos co roz to wiyncyj godać?
Na zicher tak bydzie. Ale pamiyntocie, co godała Świyntkowo w „Cholonku”? Z niczego niy ma nic. To, co bydzie sie dzioło z godkōm zależy ôd nos i ôd tego, eli bydymy chcieli czytać, godać i pisać po ślōnsku. No i trocha tyż zależy ôd politykōw. Możno yntliś uznajōm godka za jynzyk regionalny i dadzōm nōm zwola, coby my za piyniōndze ze swojich podatkōw uczyli nasze bajtle godanio po ślōnsku. A możno nōm zakożōm i zacznemy godać, coby ich nerwować?


text:
Ślusarska Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Klecina, Wrocław, Nowy Dwór, Wrocław, Kleczków, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Sępolno, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Oporów, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Dąbie, Wrocław, Krzyki, Wrocław, Różanka, Wrocław, Śródmieście, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Muchobór Mały, Wrocław, Widawa, Wrocław, Popowice, Wrocław, Żerniki, Wrocław, Mokra, Wrocław, Ołtaszyn. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Romana Zmorskiego, św. Huberta, Polonii Wrocławskiej, Park Południowy, Rytownicza, Złotnicka, Bulwar Piotra Włostowica, Stokrotkowa, gen. Władysława Sikorskiego, Peronowa. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Mokronos Dolny, Zabrodzie, Wysoka, Ślęza, Cesarzowice.


text:
Mickiewicza Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Brochów, Wrocław, Partynice, Wrocław, Różanka, Wrocław, Kowale, Wrocław, Bartoszewice, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Lipa Piotrowska, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Marszowice, Wrocław, Pawłowice, Wrocław, Południe, Wrocław, Śródmieście, Wrocław, Osiniec, Wrocław, Swojczyce, Wrocław, Borek, Wrocław, Strachocin, Wrocław, Polanowice, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Pracze Odrzańskie, Wrocław, Ratyń. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Wietrzna, Basi Wołodyjowskiej, Żeńców, Stanisława Grochowiaka, Łowiecka, Kuropatwia, Warzywnicza, Grodzieńska, Rondo ks. Jerzego Popiełuszki, kard. Stefana Wyszyńskiego. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wilczyce, Mokry Dwór, Łany, Radwanice, Kiełczów.


text:
Rěčny kućik | 06.09.2017 Serbska rěč so wuwiwa – rěčny kućik
Hauptinhalt
Naš „Rěčny kućik“ ma pomhać, serbšćinu we wšědnym žiwjenju prawje wužiwać. Hač su to nowe nastroje abo wunamakanki, dotal njeznate rěčne wobroty abo husto wužiwane germanizmy abo anglicizmy – na tutej stronje namakaće pokiwy serbskich rěčnych fachowcow k najwšelakorišim temam.
Rěčny kućik dr. Jany Šołćineje z wusyłanja 06.09.2017
Fake News
W nowym wudaću němskeho Dudena je 5000 nowych zapřijećow, štož pokaza na razantne wuwiće słownistwa. Mjez nowymi leksemami je tež z jendźelšćiny pochadźacy wuraz "Fake News". Wězo zaběra rěčespytnikow prašenje, hač dyrbjał so do hornjo-serbšćiny přewzać abo hač njeměli za serbskim wopisowanjom wuraza pytać. Pomjenowanje "Fake News" wužiwa so za wopačne a fingěrowane nowinki, kaž so wone zaměrnje w socialnych medijach rozšěrjeja. W Jendźelsko-hornjoserbskim šulskim słowniku přełoži so substantiw "fake" z falšowanku, falšowanjom abo tež ze słowom imitacija, štož pak so w kontekstach bóle na sfalšowanje produktow wěstych markow poćahuje. Za adjektiwisku formu stej w słowniku zapisanaj wotpowědnikaj njeprawy a falšowany. Tež werbalnje móžemy prajić, zo je sej něchtó něšto wumyslił, zo něchtó njewěrnosće do swěta trubi abo zo chce nam něchtó něšto napowědać. Tuž so wšitcy nadźijamy, zo su w serbskich medijach podate informacije derje rešeršowane a prawe, zo njejsu to "Fake News", abo tež wopačne, fingěrowane abo sfalšowane powěsće.
Starše rěčne kućiki
Wubrane rěčne kućiki zašłych wusyłanjow smy za was do indeksa zjeli, zo byšće je stajnje zaso wužiwać móhli.
Dyrbiće jenož na slědowacy link kliknyć!


text:
Liberyjo
Liberyjo (Republika Liberyji, ang.: Republic of Liberia) – państwo we zachodńij Africe, nad Atlantyckim Uoceanym. Grańica mo ze Gwinyjům, Wybrzeżym Elefantowych Gnatůw a Sierra Leone. Půł wjyrchu Liberyje zajmuje růwńikowy las. Liberyjo powstoła podug umowy mjyndzy Amerikanůma a autochtonůma, podug keryj uosadzano sam wyzwolůnych ńywolńikůw, a uůne mjoły żyć do zgody ze 18 plymjůnůma tubylcůw. Uod 1847 je ńypodległo a bůła to pjyrszo republika we Africe. Uod anfanga mo festylne zwjůnzki ze USA, we polityce a gospodarce. Liberyjo je znůmo jako krej tańij bandery.


text:
Půłnocno Amerika
Amerika Půłnocno – kůntynynt, kery leży na půłkuli zachodńij, na půłnoc uod růwńika. Uod wschodu grańiczy s Uoceanym Atlantyckym, uod zachodu s Uoceanym Spokojnym, a uod půłnocy s Uoceanym Arktycznym. Powjyrzchńo Ameriki Půłnocnyj wynośi 24,242 mln km2. Bez Ojropejczykůw, uobje Ameriki sům tyż nazywane Nowym Śwjatym. Nojwjynksze pod wzglyndym placu państwa Ameriki Půłnocnyj to Kanada, Stany Zjydnoczůne, Meksyk a tyż autůnůmiczno tajla Dańije - Grynlandyjo. Pozostoło tajla zajmujům państwa Ameriki Strzodkowyj a leżůnce na wyspach Morza Karaibskigo.


text:
Czasowo strefa
Czasowo strefa – wytyczůny wjyrch powjyrzchńi Źymje uo szerokośći 15° dugośći geograficznyj, kery rozćůngo śe połedńikowo mjyndzy bjygůnůma, we kerym urzyndowo uobowjůnzuje jednoki czas (czas strefowy). Je uůn słůnecznym czasym strzedńim postrzedńygo połedńika tej strefy, kery růżńi śe uo cołkowito liczba godźin uod uńiwersalnygo czasu.
Wszyjske půnkty położůne na tym samym połedńiku majům tyn sům lokalny czas (mjejscowy). Kożdo zmjana dugośći geograficznyj powoduje zmjana lokalnygo czasu - we uokreśe, kej ludźe zaczyńi przekludzać śe coroz czyńśći a gibći, stowało śe to fest ńywygodne. Cołko Źymja potajlowano na 24 strefy czasowe. Uńiwersalny czas a czasowe strefy zostoły zapropůnowane we 1878 roku uod kanadyjskigo wynalazce Sandforda Fleminga, zaś wkludzůno je we 1884 roku.
Strefy czasowe we ńyzmjyńůnym ksztołće uobowjůnzujům na morzach a uoceanach. Na lůndach jejich ksztołt zostoł zmodyfikowany tak, coby małe a strzredńe państwa znodły śe we uobrymbje jednyj czasowyj strefy, czyli uobowjůnzywoł we ńich jedyn czas. Wjynksze państwa, take kej Zjednoczůne Sztaty, Kanada, Brazylijo, Rusyjo abo Australijo, znojdujům śe we kilku czasowych strefach. Nojwjynkszym krajym na śwjeće, we kerym na cołkim terytorjům uobowjůnzuje ta sama czasowo strefa sům Chiny i to půmimo, aże růżńice we suůnecznym czaśe mjyndzy wschodńimi i zachodńimi prowincyjůma wynoszům przez 3 godźiny.


text:
Pawłowicka Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Mokra, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Muchobór Wielki, Wrocław, Świątniki, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Sołtysowice, Wrocław, Kleczków, Wrocław, Maślice, Wrocław, Klecina, Wrocław, Zalesie, Wrocław, Bartoszewice, Wrocław, Fabryczna, Wrocław, Kowale, Wrocław, Psie Pole, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Żerniki, Wrocław, Huby, Wrocław, Krzyki, Wrocław, Jerzmanowo. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Ramiszów, Pruszowice, Mirków, Cienin, Domaszczyn.


text:
Michal Maek
HaйдeHo: 761 mp3 TpekoB
[04:04]Piotr Rubik Feat. Zofia Nowakowska, Marta Moszczynska, Ewa Prus , Michal Gasz, Grzegorz Wilk - Opisanie Swiata
[03:05]Piotr Rubik Feat. Zofia Nowakowska, Marta Moszczynska, Ewa Prus, Michal Gasz, Grzegorz Wilk - Gdy Ogien Sie Z Kamieniem Zbrata
[03:05]Piotr Rubik Feat. Zofia Nowakowska, Marta Moszczynska, Ewa Prus, Michal Gasz, Grzegorz Wilk - Lawendowy Walc
[03:06]Piotr Rubik Feat. Zofia Nowakowska, Marta Moszczynska, Ewa Prus, Michal Gasz, Grzegorz Wilk - Dla Wszystkich Zlote Slonce
[03:09]Piotr Rubik Feat. Zofia Nowakowska, Marta Moszczynska, Ewa Prus, Michal Gasz, Grzegorz Wilk - Zawsze Chodzi O Pieniadze


text:
Przeszukano 110 826 304 wypowiedzi na 4 089 forach
wiersze po ślonsku - najlepsze wpisy
-
BARBÓRKA
Barborkowy Konkurs Poetycki Do końca roku wiersz swoj prziślecie? Może być "bioły" - kej tako chcecie Abo we rymach Musu w tym niy ma Po polsku, ślonsku - jako "uplecie". Czytaj więcej...
-
Tragedyjo "Skiż prow autorskich"
Berbel ------ Piykno richtig ta liryka Nic, że tyż moj wiersz jest dali Chce sie aż po ślonsku rzykać Coby ludzie to czytali. -- Ruda Śląska - stolica fraszki Czytaj więcej...
-
Wiersze po Śląsku - przeróbki
www.fojerman.pl/index.php?p=1_49_Downi-na-l-nsku Prosza niy pdbiyrać wierszy autorom. -- Czytaj więcej...
-
Konkurs poetycki ło Barborce
Barborkowy Konkurs Poetycki Do końca roku wiersz swoj prziślecie? Może być "bioły" - kej tako chcecie Abo we rymach Musu w tym niy ma Po polsku, ślonsku - jako "uplecie". www Czytaj więcej...
wiersze po ślonsku - pozostałe wpisy
Re: Wiersze po Śląsku - Downi na Ślonsku
www.fojerman.pl/index.php?p=1_49_Downi-na-l-nsku Prosza niy pdbiyrać wierszy autorom. -- Ruda Śląska - stolica fraszki
Re: Wiersze po Śląsku - Downi na Ślonsku
Downi na Ślonsku Inakszy było kedyś na Ślonsku, Ludzie bawiyli sie sam durch, Jedyn drugigo, somsiada - somsiod, Traktowoł jak prawdziwy druh. A nom sie tynskniom tamte klimaty, Bo nom sie marzom zaś tamte dni, Te z opowiadań mamy i taty, Nom sie to dycko po nocach śni. Czy bezrobotny
Re: Konkurs poetycki ło Barborce
Barborkowy Konkurs Poetycki Do końca roku wiersz swoj prziślecie? Może być "bioły" - kej tako chcecie Abo we rymach Musu w tym niy ma Po polsku, ślonsku - jako "uplecie". www.facebook.com/events/1506832812923705/?ref_dashboard_filter=upcoming -- Ruda Śląska - stolica fraszki
Re: BARBÓRKA
Barborkowy Konkurs Poetycki Do końca roku wiersz swoj prziślecie? Może być "bioły" - kej tako chcecie Abo we rymach Musu w tym niy ma Po polsku, ślonsku - jako "uplecie".
Re: Tragedyjo "Skiż prow autorskich"
Berbel ------ Piykno richtig ta liryka Nic, że tyż moj wiersz jest dali Chce sie aż po ślonsku rzykać Coby ludzie to czytali. -- Ruda Śląska - stolica fraszki
Re: Tragedyjo "Skiż prow autorskich"
Erna ----- "Ślonzok" doł coś prawie ło swojim "hajmacie" Teroz mu Niymcowi prziszło godać - bracie Dusza zdo sie czyńściom na Ślonsku łostała Rozdarto? -Sie tako w tym wierszu zdowała. -- Ruda Śląska - stolica fraszki
Re: gadka gwarowa
Chopie, jo byda godać po ślonsku. Jo tyn wiersz znołach łod downa, jest gryfny. Lubio istnego, co naszkryflol tyn wiersz, bo ten chop musił wiedzieć, co u nas bydą tacy politycy, kierym można ino pedzieć, coby nam kusika w żyć dali i poszli kajś, bele daleko lod nos. We tyjatrze komedianty tyn
Re: List łotwarty do "Wiadomości Rudzkich"
Poetycki Konkurs Barborkowy Czy po ślonsku, po polskiymu "Bioły" abo wiersz do rymu Żeś autorym, tworcom jego Kuknij, dyć niy łomiń tego www.wiadomoscirudzkie.pl/archiwum-informacje/132
Re: A gdzie tu Zabrze?
Konkurs jest dlo wszyskich kierzy poradzom napisać wiersz po ślonsku abo po polsku, dlo zabrzan tyż. Tym bardzi, że miasto żyje ciyngym górnictwym, jak tyz turystykom ze tym zwionzanom. -- Ruda Śląska - stolica fraszki
Re: Kultura na Ślonsku
VII Barbórkowy Konkurs Poezyji www.facebook.com/events/234207203317159/?context=create W grodzie kaj patronkom jest Barbara świynto Kaj bergmonow ślonskich zdo sie być stolica Konkurs poezyji - niy łod dzisioj wiym to Rym abo wiersz bioły tukej krasi lica Toż chytejcie ludzie drapko za filery
Re: Ta Barborka
A możno byście cosik wysłai na tyn konkurs forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=28940&w=31702301&a=72934071 Wiersz może być po ślonsku abo po polsku - gancegal. -- Ruda Śląska - stolica fraszki
Re: Rym ...a godka
Naszym poetom Coś sie łodrodziyło Serca barzij bijóm We tyj naszyj godce Ślonske rymy żyjóm Tela ludzi przaje Wiersze piykne szkryflo Niy roz płaczka leci Ze uciechy - gryfno Niy ma gańbowanio Rymy wartko gnajóm Fraszki, poezyjo Liryka tyż znajóm Kunsztym świycom strofy Ło tyj
Re: List łotwarty do "Wiadomości Rudzkich"
VIII Barbórkowy Konkurs Poezyji W grodzie kaj patronkom jest Barbara świynto Kaj bergmonow ślonskich zdo sie być stolica Konkurs poezyji - niy łod dzisioj wiym to Rym abo wiersz bioły tukej krasi lica
Re: Pisza inaczyj-konkurs lirycznych wierszy ślon
Konkurs wiersza lirycznego Co po ślonsku jest do tego Terozki promować musza Choć do fraszki rwie sie dusza Regulamin jest ciekawy nasza-klasa.pl/forum/10/6631/37 Rym, wiersz bioły niykoślawy Wszysko tam pewnikym blyśnie -Mie na dekel aże ciśnie Myśla że se niy zdziwicie W ty "
Konkurs Poetycki w Gwarze Śląskiej
poczucia tożsamości regionalnej. - Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest: a) ukończenie 15 roku życia, b) nadesłanie na adres organizatora trzech wierszy napisanych po ślonsku. - ...
Re: Konkurs Literacki im.T.Staicha - zaprasz
Ja no, terozki widza, co abo po góralsku abo po polsku. Toż po ślonsku sie niy do - szkoda. Możno jednak ktosik ze tego forum pośle jakiś wiersz na tyn konkurs. -- forum.gazeta.pl/forum/71,1.html?f=28940
Barborkowy Konkurs Poetycki - V edycjo
V Barbórkowy Konkurs Poezyji W grodzie kaj patronkom jest Barbara świynto Kaj bergmonow ślonskich zdo sie być stolica Konkurs poezyji - niy łod dzisioj wiym to Rym abo wiersz bioły tukej krasi lica Toż chytejcie ludzie drapko za filery Szkryflejcie ło grubie, bergmonach, patronce Po
Re: "Pisza inaczyj - konkurs liryki ślonski"
Konkurs wiersza lirycznego Co po ślonsku jest do tego Terozki promować musza Choć do fraszki rwie sie dusza Regulamin jest ciekawy nasza-klasa.pl/forum/10/6631/37?find=last#post1 Rym, wiersz bioły niykoślawy Wszysko tam pewnikym blyśnie -Mie na dekel aże ciśnie Myśla że se niy zdziwicie W ty
III Konkurs Poetycki w Gwarze Śląskiej
poczucia tożsamości regionalnej. - Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest: a) ukończenie 15 roku życia, b) nadesłanie na adres organizatora trzech wierszy napisanych po ślonsku. - ...
Re: List łotwarty do "Wiadomości Rudzkich"
- niy łod dzisioj wiym to Rym abo wiersz bioły tukej krasi lica Toż chytejcie ludzie drapko za filery Szkryflejcie ło grubie, bergmonach, patronce Po polsku i ślonsku - dyć to niy som bery Yno jako kwiycie na wiosynny łonce "Wiadomościom Rudzkim" na adres wyślijcie Dyć ze końcym grudnia brif tam już
Konkurs Poetycki w Gwarze Śląskiej
poczucia tożsamości regionalnej. - Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest: a) ukończenie 15 roku życia, b) nadesłanie na adres organizatora trzech wierszy napisanych po ślonsku. - ...
Re: Konkurs poetycki ło Barborce
V Barbórkowy Konkurs Poezyji W grodzie kaj patronkom jest Barbara świynto Kaj bergmonow ślonskich zdo sie być stolica Konkurs poezyji - niy łod dzisioj wiym to Rym abo wiersz bioły tukej krasi lica Toż chytejcie ludzie drapko za filery Szkryflejcie ło grubie, bergmonach, patronce Po
V Barborkowy Konkurs Poezyji
V Barborkowy Konkurs Poezyji W grodzie kaj patronkom jest Barbara świynto Kaj bergmonow ślonskich zdo sie być stolica Konkurs poezyji - niy łod dzisioj wiym to Rym abo wiersz bioły tukej krasi lica Toż chytejcie ludzie drapko za filery Szkryflejcie ło grubie, bergmonach, patronce Po
V Barborkowy Konkurs Poezyji
V Barborkowy Konkurs Poezyji W grodzie kaj patronkom jest Barbara świynto Kaj bergmonow ślonskich zdo sie być stolica Konkurs poezyji - niy łod dzisioj wiym to Rym abo wiersz bioły tukej krasi lica Toż chytejcie ludzie drapko za filery Szkryflejcie ło grubie, bergmonach, patronce Po
Re: "Pisza inaczyj - konkurs liryki ślonski"
Pisza inaczyj-konkurs lirycznych wierszy ślonskich Tyn konkurs mo słuzyc rozwijaniu godki ślonskij, poszukać talyntu własnie w kierunku - wierszy lirycznych po ślonsku,waszych wierszy, pełnych ekspresyji i przeżyć ło pszoniu ale nie yno ło nim. Nagrodom w tym konkursie bydom dyplomy za
Świynto Barbara
No toż drapko te świynto nom idzie. Chciołbych Wos zaprosić do udziału w poetyckim konkursie barborkowym. Wiersz może być szkryfniony po polsku abo po ślonsku. Bliższe informacje znojdziecie we tym wontku forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=34281&w=31701581 Czyńść Boże -- forum
Re: Regionalny Konkurs Poetycki w Godce Ślonski
Ano, latoś ze tym konkursym jest prawie tako samo. Wiersze po ślonsku idzie wysyłać do końca października. Nagrody som ździybko myńsze - szkoda. Choć niy idzie ło same piniondze, to przeca jest to jednak minus. Miyjmy nadzieja, że to niy bydzie już stałom tyndyncjom. -- forum.gazeta.pl/forum/71
Chleb.
syciołaś nos i gości. Na kożdym leżysz stole na ślonsku i w Warszawie, we knajpie ze gwiozdkoma i na biedoka ławie. Nigdy cie nie wyciepna choć suchyś i szczerstwiały, bo wiem że nasze rynce cie z mołki ugniotały. Krynćyli ło
Re: Sam coś dlo jynzykoznawce Ballesta.
nie po mojymu. Po wojnie,już w Polsce a przijechoł ech nazot z Niymiec we 1947r. też ślonski boł nie modny. No bo kto tam jeszcze poradzioł coś po ślonsku jak mu bele szpikol to przeciepowoł. Zachowoł sie nejlepszy na wsiach i we familokach. No i szkoły były polske. Przeca nie wyobrażalne aby mogły
Wiosna przichodzi
. Łokna jak żadła, zmyte dyliny, Brzozowo mietła wartko tańcuje. Jeszcze po praniu wyloć mydliny, Zista sie piecze, kawa rychtuje. Zima juz zbrzidła, ciepła nom trzeba, Wiosna na Ślonsku piyknie witomy, Ździebko zielyni, konseczek nieba, Na działce lauba juz łotwiyromy. A za dni pora przilecom szpoki
Barborkowy konkurs poetycki
.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=34281&w=31701581 Wiersz może być szkryfniony po polsku, ślonsku abo gwarowo. Toż możno ktosik ze tego forum by sprobowoł. Zaproszom do udziału. -- forum.gazeta.pl/forum/71,1.html?f=28940
Re: Jak nom "miana" zmiyniali.
Ślonsku boł Hultschiner Ländchen. Ale za downiejszych czasow, jeszcze przed piyrszom wojnom byli bez "cisarskich" Ślonzokow skuli przinależności do państwa Pruskiego przezywani Prajsokami. Trza też spomnieć o tej powojynnej próbie utworzynie Sleske Autonomie - Autonomii Ślonskej pod
Ślonsko poezja
Chciołech Wom zaprezentować moje wypociny, kere nazywajom -ślonskom poezjom-, czyli opowiostki i wiersze pisane w całości w naszym jenzyku, po ślonsku... Dziynki niyj także popularyzowany jest Górny Ślonsk! ---------------------- autor: Karol Gwóźdź "SMUTEK" Uczucie, szczypionce po
IV regionalny konkurs poetycki po śląsku
. 4. Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest: § ukończenie 15 roku życia, § nadesłanie na adres organizatora trzech wierszy napisanych po ślonsku. 5. Prace konkursowe (wyłącznie maszynopis lub wydruk komputerowy formatu A - 4) należy przesłać w jednym egzemplarzu na adres Organizatora
Re: Regjonalny Konkurs Poetycki we Godce Ślonski
. 4. Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest: § ukończenie 15 roku życia, § nadesłanie na adres organizatora trzech wierszy napisanych po ślonsku. 5. Prace konkursowe (wyłącznie maszynopis lub wydruk komputerowy formatu A - 4) należy przesłać w jednym egzemplarzu na adres Organizatora
IV Regionalny konkurs poetycki po śląsku
. 4. Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest: § ukończenie 15 roku życia, § nadesłanie na adres organizatora trzech wierszy napisanych po ślonsku. 5. Prace konkursowe (wyłącznie maszynopis lub wydruk komputerowy formatu A - 4) należy przesłać w jednym egzemplarzu na adres Organizatora
Re: niy do dziouchow!
szwager_z_laband napisał: > "Mikołaj z Koźla jest jednym z najbardziej zasłużonych dla kultury > synów ziemi > śląskiej, który pisał wiersze w języku polskim ..." > > > > ciekawych je w jaki sposob i jake dokumynty potwierdzajom polskosc > odniego tekstu
Re: Wawrzyniec Hajda
Wawrzyniec Hajda "Ślonski Wernyhora" te miano mu dali Chop z niego był prosty - na grubie fedrowoł Łod szkołow łon zowdy był jakby nojdali No a ze czytaniym som sie rada dowoł Zasłynoł w Piekarach z wierszy i pieśniczek W kerych zowdy Polska przepiyknie blyszczała - Hasłym "
Re: Ludzie Ślonska
Wawrzyniec Hajda "Ślonski Wernyhora" te miano mu dali Chop z niego był prosty - na grubie fedrowoł Łod szkołow łon zowdy był jakby nojdali No a ze czytaniym som sie rada dowoł Zasłynoł w Piekarach z wierszy i pieśniczek W kerych zowdy Polska przepiyknie blyszczała - Hasłym "
Re: Ludzie Ślonska
Wawrzyniec Hajda "Ślonski Wernyhora" te miano mu dali Chop z niego był prosty - na grubie fedrowoł Łod szkołow łon zowdy był jakby nojdali No a ze czytaniym som sie rada dowoł Zasłynoł w Piekarach z wierszy i pieśniczek W kerych zowdy Polska przepiyknie blyszczała - Hasłym "
Re: Nowa V-ta kolumna w Polsce już działa
Kto jest autorem tych słów?: Str. 38, 11 wiersz od dołu Cytat: „Wybrołżech jynzyk "obecny" za kerym stoi wojsko, fana, urzyndy" Komentarz: To obraza i zniewaga Polaków. Na Śląsku w latach 1939-1945 panował język za którym stało Gestapo i Polizei i fana z hakekreutzem
Re: List łotwarty do "Wiadomości Rudzkich"
wierszydła oraz bery ło straszkach, świetlikach i roztomajtych bebokach. Wszystkich to bardzo rajcowało. Śpiwow niy boło, bo drugi kufel piwa trza boło sie kupić samymu. Przi łokazji głoszymy lubownikom ślonski godki. iże ruszo kolejno edycja kokursu na wiersz ze łokazji Barborki. Można psać ło
Re: V Zeflug Pszocieli Ślonski Fraszki i Rymowank
, recytowano fraszki i inksze wierszydła oraz bery ło straszkach, świetlikach i roztomajtych bebokach. Wszystkich to bardzo rajcowało. Śpiwow niy boło, bo drugi kufel piwa trza boło sie kupić samymu. Przi łokazji głoszymy lubownikom ślonski godki. iże ruszo kolejno edycja kokursu na wiersz ze łokazji
Re: Konkurs poetycki ło Barborce
, recytowano fraszki i inksze wierszydła oraz bery ło straszkach, świetlikach i roztomajtych bebokach. Wszystkich to bardzo rajcowało. Śpiwow niy boło, bo drugi kufel piwa trza boło sie kupić samymu. Przi łokazji głoszymy lubownikom ślonski godki. iże ruszo kolejno edycja kokursu na wiersz ze łokazji
Re: niy do dziouchow!
Moje pytanie ,kto to Nikolaus aus Cosel było postawione trocha przewrotnie.Pora miesiyncy tymu ech sam pisoł szyroko,że sie udało odcyfrować tyn frywolny dokument swiadczoncy o tym,że na Ślonsku fraszka pojawiyła sie chrubo przed Kochanowskim.Wtedy to nie znejdło żodnego oddzwiynku. Pewnie i
Godomy po śląsku. Gdzie? Na fejsie
sejmiku województwa śląskiego i ponad sto miejsc w radach miast i gmin zgarnęli działacze Ruchu Autonomii Śląska - stowarzyszenia, które za cel stawia sobie m.in. wprowadzenie autonomii finansowej Górnego Śląska, a także wzmocnienie edukacji oraz rozwój kultury "po ślonsku". "Godajom" po śląsku coraz
Re: Kultura na Ślonsku
Limerykym se zabawić? Link trza teroz mi wyjawić www.kobieta.pl/wiersze/przewodniki-i-limeryki-konkurs-artykul22120.html -- Ruda Śląska - stolica fraszki
Re: Bronku
Joja wycioł ormowiec z pejsami? A podstawy mioł? Może jojo na dopingu był i se pozwolił trocha za wiela? Bo jakis protestów kaj indzi ,żech niy widzioł.A wiersz z wirusym piykny- taki żiciowy i choby ło naszym Wieszczu: "Wyjątkowi ludzie robią wyjątkowe rzeczy Które wykraczają poza
Re: Jakby to piyknie było
="http://forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=134&w=31822171" target="_blank">forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=134&w=31822171 W Siymianowicach miyszko taki mody poeta, kery szkryflo po ślonsku - możno sie łodezwie. No, jak widać ,niy ma sie czym na razie chwolić, dyć do samy Barborki jeszcze trocha czasu, a wiersze idzie
Re: niy do dziouchow!
bratjakuba napisał: > Moje pytanie ,kto to Nikolaus aus Cosel było postawione trocha przewrotnie.Pora > miesiyncy tymu ech sam pisoł szyroko,że sie udało odcyfrować tyn frywolny > dokument swiadczoncy o tym,że na Ślonsku fraszka pojawiyła sie chrubo przed > Kochanowskim.Wtedy to nie
Re: Kultura na Ślonsku
No, moga polecić dzisiejsze "Wiadomości Rudzkie" - ukozała sie relacjo ze finału konkursu wierszy barborkowych.-- Ruda Śląska - stolica fraszki
Re: Kultura na Ślonsku
"Ligocko - panewnickie strofy" Trza by tam posłać coś po naszymy www.mdkligota.pl/?s=1&id=382 Zdo sie wiersz bioły abo do rymu Pewno niy stropi Jury spokopi Jako Twardowski trefi do Rzymu? -- Ruda Śląska - stolica fraszki
Re: Kultura na Ślonsku
rownorzyndne wyrożniynia. Toż dejcie pozor: I miejsce - Ewelina Kuśka! wyrożniynie - Jadwiga Bohla wyrożniynie - Marek Judycki wyrożniynie - Krzysztof Kokot wyrożniynie - Regina Sobik Wszyskim laureatom gratulacyje! Wszyskim tym kierzi przisłali wiersze - gorke podziynkowania - winszuja sukcesu za rok
Re: Wiersze o Nikiszu: Nikiszowiec
jedyn świat W Ślonsku ślonski richtig brat -- Jurek-de1 Co się tak gapisz??? Rusz palcami i coś napisz!!!
Re: Wiersze o Nikiszu: Nikiszowiec
jedyn świat W Ślonsku ślonski richtig brat. -- Ruda Śląska - stolica fraszki"Perła" -- Jurek-de1 Co się tak gapisz??? Rusz palcami i coś napisz!!!
Re: Wiersze po Śląsku - Ślonsk
Ślonsk Witej ślonsku piykny i miły w tobie żyć...daje dużo siły ! Ślonsko ziymia ślonski luft i my na tyj ziymi, to coś do czego wszyscy stamtond pochodzoncy tynskniymy. Ślonsko godka wyrożnio sie łod innych to nasza mało tajemnica łod pokolyni. Miyszkać na Ślonsku to wielko uciecha
Re: Wiersze po Śląsku - przeróbki
Jeszcze jedno fajno spiywka, melodia se dospiywocie, bo na pewno znocie Kiedyś na Ślonsku Kiedyś na Ślonsku cołkimi dniami, bjoły hanysy sie z gorolami. Z godki szło poznać kery je kery, bezto sie prali jak indjanery. Chłopy z chłopami, baby z babami, tłokli sie solo i rodzinami. Chude szkelety
Re: Wiersze po Śląsku - Ślonsko zima
Ślonsko zima. Na tym naszym gryfnym Ślonsku, jak my jeszcze byli mali, cołki rok - i tyż bez zima, bajtle po placu lotali. Po szkole do dom lecieli - ło niczym innym niy myśleli, w doma sie gibko przeblykali, szlynzuchy na szłapy łobuwali, na plac wyłazili - po cichu rzykali, coby ich
Re: Wiersze po Śląsku - przeróbki
pieśniczka niech płynie Jak Olza sie ciongnie szyroko Bo to jest nasze miejsce to jest nasz ślonski świat Cudowny jak wspomniyne Paproci cudny kwiat To som nasze korzynie Tam my sie wychowali Godzina po godzinie Tam my po ślonsku godali Jest taki miejsce na ziymi Kaj som my zawsze u siebie Tam dobrze sie
Re: Sto wierszy, sto fraszek:"Moj brat u piekarza"
"Mój brat u piekarza" Kiejś się rodzinka do nos przykludziła Tako co to z Cyntralny Polski była No to tyż my gymby na kodka trzymali Bo łoni wszyscy po polsku godali Ciynżkie to było dlo nos zadanie Ale na kuzynach my mieli używanie Durchś my im i ciyngiym po ślonsku godali No i różne gupoty im
Re:Wiersz - autor Jurek
– Wy możecie mi wierzyć, jako zima za bajtla - na Ślonsku - chciołbych jeszcze roz przeżyć. -- Jurek-de1 -- Madohora -- Nikiszowiec
Zdjęcia - wiersze po ślonsku
Najpopularniejsze:
- OdpoWiemy
- Gry
- gry zręcznościowe
- gry mario
- gry gotowanie
- gry wyścigowe
- jak założyć bloga
- blogi podróżnicze
- jak wypromować kanał na You Tube
- Tematy Ładny Dom
- Tematy motocyklowe
- Tematy ogrodowe
- Tematy wnętrzarskie
- Tematy Logo24
- Pogoda na jutro
- Komputer - forum
- Jak wywołać okres
- Agata Meble
- Neosine
- Dieta Kopenhaska jadłospis
- Chełmno
- Mapa burzowa
- Ładny dom
- Miejsca w Olsztynie
- Multi Multi-Wyniki
- Kumulacja w Lotto
- 6 tydzień ciąży
- Praca w Olsztynie
- Praca Inżynier
- Praca Nowa Sól
- Praca Szczecinek
- Praca Agent Ubezpieczeniowy
- Radio internetowe
- kalkulator bmi
- prawidłowe tętno
- kolka
- dieta wegańska
- e621
- glukoza
- ksylitol
- mel b pośladki
- Życzenia
- Życzenia imieninowe
- Życzenia urodzinowe
- Zaproszenia na urodziny
- Jak narysować kota?
- Holandia informacja
- Holandia pogoda
- Holandia dojazd
- Holandia hotele
- Holandia atrakcje
- Holandia kuchnia
- Neapol informacje
- Neapol pogoda
- Neapol atrakcje
- Projektowanie ogrodów
- Florystyka
- Choroby roślin
- Pielęgnacja trawnika
- Zamiokulkas
- Krzewy
- Agata Kulesza
- Agnieszka Chylińska
- Agnieszka Włodarczyk
- Agnieszka Szulim
- Andrzej Grabowski
- Imiona dla chłopców 2015/2016
- Jak opóźnić okres
- Pierwsze ruchy dziecka
- Bajki na dobranoc
- fundacja pomocy antyk wydawnictwo marcin dybowski
- lux med w łodzi
- mitologia slowianska
- metamorfozy gabinet kosmetyczny
- m?? bezrobotny
- massimo dutti wyprzedaż
- zabawy z półtorarocznym dzieckiem
- zawsze byłem estetą
- serapion
- laktatorww
Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.Regulamin


text:
Zinedine Zidane
Zinedine Zidane - (arab. زين الدين زيدان, rodz. 23 czyrwca 1972 r. we Marsylii) - francuski fusbalszpiler, kery je pōmocnikym. Jego pseudonimym je Zizou. Szpilŏ ôn we reprezentacyji Francyje. Wygroł z reprezyntacyjōm Mistrzostwa Świata we Fusbalu 1998 a Mistrzostwa Ojropy we Fusbalu 2000. Nŏjlepszy fusbalok we Ojropie w 1998 (Ballon d'Or) a nŏjlepszy na Mistrzostwach Świata 2006.
Szpiloł ze klubami AS Cannes, Girondins Bordeaux, Juventus Turyn a Real Madryt, z kerym w 2002 roku wygroł Ligã Majstrōw. Trzi razy ôbrany Fusbalokym Roku FIFA. We 2004 roku Pelé wybroł go do stu najlepszych fusbalokōw na świecie.
Skończył swojã karierã po Mistrzostwach Świata we Fusbalu we 2006 roku.


text:
Osmańczyka Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Pilczyce, Wrocław, Bierdzany, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Nowy Dwór, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Strachocin, Wrocław, Gądów Mały, Wrocław, Dąbie, Wrocław, Huby, Wrocław, Poświętne, Wrocław, Gaj, Wrocław, Bieńkowice, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Kowale, Wrocław, Rakowiec, Wrocław, Marszowice, Wrocław, Jagodno, Wrocław, Zalesie. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Ludwika Solskiego, Hetmańska, Las Leśnicki, Husarska, Włodzimierza Trzebiatowskiego, Józefa Chełmońskiego, Park Kleciński, Przy Torze, Odona Bujwida, Kazimierza Witalisa Szarskiego. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wilkszyn, Krępice, Paniowice, Pisarzowice, Brzezina.


text:
Pampers Pieluchy Premium Care Monthly Box 3 Midi 180 szt
Nikt jeszcze nie napisał recenzji tego produktu!
PampersPieluchy Premium Care VP 3 Midi 60 szt PampersPieluchyPremium Care VP 3 Midi 60 szt PampersPieluchyPremiumCare VP 3 Midi 60 szt PampersPieluchyPremiumCareVP 3 Midi 60 szt PampersPieluchyPremiumCareVP3 Midi 60 szt PampersPieluchyPremiumCareVP3Midi 60 szt PampersPieluchyPremiumCareVP3Midi60 szt PampersPieluchyPremiumCareVP3Midi60szt Pampers PieluchyPremium Care VP 3 Midi 60 szt Pampers PieluchyPremiumCare VP 3 Midi 60 szt Pampers PieluchyPremiumCareVP 3 Midi 60 szt Pampers PieluchyPremiumCareVP3 Midi 60 szt Pampers PieluchyPremiumCareVP3Midi 60 szt Pampers PieluchyPremiumCareVP3Midi60 szt Pampers PieluchyPremiumCareVP3Midi60szt Pampers Pieluchy PremiumCare VP 3 Midi 60 szt Pampers Pieluchy PremiumCareVP 3 Midi 60 szt Pampers Pieluchy PremiumCareVP3 Midi 60 szt Pampers Pieluchy PremiumCareVP3Midi 60 szt Pampers Pieluchy PremiumCareVP3Midi60 szt Pampers Pieluchy PremiumCareVP3Midi60szt Pampers Pieluchy Premium CareVP 3 Midi 60 szt Pampers Pieluchy Premium CareVP3 Midi 60 szt Pampers Pieluchy Premium CareVP3Midi 60 szt Pampers Pieluchy Premium CareVP3Midi60 szt Pampers Pieluchy Premium CareVP3Midi60szt Pampers Pieluchy Premium Care VP3 Midi 60 szt Pampers Pieluchy Premium Care VP3Midi 60 szt Pampers Pieluchy Premium Care VP3Midi60 szt Pampers Pieluchy Premium Care VP3Midi60szt Pampers Pieluchy Premium Care VP 3Midi 60 szt Pampers Pieluchy Premium Care VP 3Midi60 szt Pampers Pieluchy Premium Care VP 3Midi60szt Pampers Pieluchy Premium Care VP 3 Midi60 szt Pampers Pieluchy Premium Care VP 3 Midi60szt Pampers Pieluchy Premium Care VP 3 Midi 60szt
Punkty Partnerskie: Wrocław, Opole, Lublin, Płock, Przemyśl, Chojnice, Brusy, Olsztyn, Nowa Sól, Leszno


text:
wubjeŕ se rěc nimski dolnoserbski górnoserbski
wopisanje
Kaž nichtó druhi před nim, tež žadyn politikar, je bamž Jan Pawoł II. Serbow a serbsku rěč mjezynarodnje powyšił. Katolscy Serbja budu stajnje z dźakownosću a česću na jeho pontifikat wot nazymy 1978 do nalěća 2005 spominać, předležaca wobrazowa kniha staja jemu wopomnjeće. W knize wopisuje so žiwjenje a skutkowanje bamža Jana Pawoła II. (1920 –2005), podawaja so rozpominanja z jeho pjera a rozprawy serbskich putnikow. K tekstam přirjaduje so přez 80, znatych a mjenje znatych fotow, kiž wučinjeja wobrazowy raz knihi.


text:
Gra o tron: Sezon 6 ścieżek dźwiękowych
Epizody Spisały spis
- Epizode 1: The Red Woman Muzyki z filmu: 3
- Epizode 2: Home Muzyki z filmu: 0
- Epizode 3: Oathbreaker Muzyki z filmu: 1
- Epizode 4: Book of the Stranger Muzyki z filmu: 1
- Epizode 5: The Door Muzyki z filmu: 7
- Epizode 6: Blood of My Blood Muzyki z filmu: 2
- Epizode 7: The Broken Man Muzyki z filmu: 0
- Epizode 8: No One Muzyki z filmu: 0
- Epizode 9: Battle of the Bastards Muzyki z filmu: 4
- Epizode 10: The Winds of Winter Muzyki z filmu: 7


text:
Wo wažnosći fotografowanja za serbski narodopis
Naši młodźi Serbja so wšitkich wupłodow nětčišeje kultury přimaju a to je prawje; ale my sebi přejemy, zo bychu so samych dobrych wupłodow přimali. My mamy w Serbach kołojězdnych abo kolesarjow, haj same kołojězdne abo kolesaŕske towaŕstwa, my mamy tež serbskich lubowarjow fotografowanja, fotografow amateurow. Tući móža sebi wulke zasłužby wo naš serbski musej dobyć, hdyž swoje wumjełstwo sobu do słužby serbskeho narodopisa staja a nam wšitke wosebiće serbske wěcy, kotrež do našeho museja trjebamy, derje fotografowane do njeho darja.
1. Što pak ma so wosebje fotografować?
Na tuto prašenje wotmołwjamy: wšitko, štož je wosebje serbske a štož je wosebje w Serbach: a) ludowe typy; b) ludowe drasty (wšědne, njedźelske, swjedźeńske) t. r. serbscy ludźo, stari a młodźi (karakteristiscy a pěkni) w tajkej draśce; c) serbska domjaca nadoba we wšěch družinach; d) serbske domy, dwory, wsy; e) serbske hry, zabawy, swjedźenje, swjatočnosće, t. r. zhromadźenych Serbow při tutych hrach, zabawach a swjedźenjach; f) serbske hrodźišća a hory a z cyła napohlady wšěchžkuli serbskich wokolinow a předmjetow, fotografowanja hódnych.
2. Što ma so při fotografowanju wosebje wobkedźbować abo kak ma so z cyła fotografować?
a) Ludowe typy, njech su w cyłej postawje abo jenož hač do pasa (hłowa a wutrobno), maja so přeco brać w dwěmaj postajenjomaj: z prědka (en face) a z boka (de côté).
b) Twarjenja, wosebiće stare a wot ludowych twarcow twarjene, maju so brać z někotrych stron, kóždy króć pak a najprjedy z prědka; nimo toho hišće najbóle kharakteristiske dźěle twarjenja, wosebje khódby, swisle, durje, wrota, wokna, jstwy wot nutřka, pěc, domjaca nadoba, stare wobrazy, rězby, pychi atd. Při fotografowanju cyrkwjow a kapaličkow, křižow při pućach a na pohrjebnišćach, njech su drjewjane abo kamjeńtne, ma so najprjedy cyły předmjet a potpm tež stajnje jeho najwažniši dźěl abo jeho zajimawe dźěle fotografować.
c) Ludowe skupiny při dźěle a zabawje, wosebje při swjedźenjach, maju so tak fotografować, jako bychu wosoby, zajate z dźěłom abo zabawu, wo tym njewědźałe, zo bywaju fotografowane a zo bychu byłe dosahnjene a trjechene we swobodnym a woprawdźitym połoženju najwažnišich wosebitosćow, zamóžacych zajimować narodnopisnika (etnografa). Tu za fotografowarja nastawa najćežši nadawk, žadacy sebi wustojnosće we wubranju najpřihodni-šeho wokomika a wumjełskeho začuća, ale za to su tajke wěcy ćim zajimawše a ćim wažniše.
3. Što ma so hišće nimo fotografowanja wobkedźbować?
a) Wšitke kopije fotografijow maja so prosto bjez retušowanja činić;
b) k wšitkim jednotliwym fotografijam ma so pak na wosebitu papjerku pak (hdyž njeje wjele) na zadny bok fotografije napisać: aa) z kotreje wsy fotografowany předmjet pokhadźa; bb) hdy je fotografowany; cc) kak so tam mjenuje a kak so mjenuja jeho dźěle po serbsku;
c) při fotografijach jednotliwych typiskich wosobow ludźi ma so zapisać: aa) kóždeho dospołne mjeno a přimjeno; bb) staroba; cc) městnosć narodźenja a nětčišeho přebywanja; dd) postawa a wosebje tež wulkosć;
d) při fotografijach drasćenja maju so na wosebitej papjercy wšě jednotliwe drasty nadrobno wopisać ze swědomitym zapisanjom jich barbow; dale maju so zapisać: a) serbske pomjenowanja jednotliwych drastow a jich dźělow; bb) jich material; cc) wašnjo jich zhotowanja; dd) městno jich wudźěłanja abo kupjenja; ee) wosebite rozdźěle mjez wšědnej a swjedźeńskej a mjez lětnjej a zymskej drastu; ff.) rozdźěte mjez drastu wšelakich stawow a starobow, wosebje mjez drastu holcow, młodych žonow, maćerjow a wowkow; gg) w kotrych susodnych wsach noša tu samsnu drastu a w kotrych hinašu a we čim hinašu?
To su w hłownych smuhach te dypki, kiž maju so při fotografowanju narodopisnych předmjetow wobkedźbować, jeli dyrbja tute měć hódnosć a wažnosć za narodopis.
- Author: Arnošt Muka (public domain)
- Source: http://texty.citanka.cz/pata/sc1-58.html
- Note: Stary prawopis


text:
Malezyjo
Malezyjo (mal. Malaysia) – państwo we Połedńowo-Wschodńij Azyji, na Malajskim Půłwyspje a wyspje Borneo; wjyrch 329 847 km², ludźůw 23 275 tyś. (lipjec 2000), stolica Kuala Lumpur (ůng. 1 500 000 mjyszkańcůw), śedźiba rzůndu we Putrajaya. Malezyjo na Malajskim Půłwyspje mo grańica s Tajlandyjům, na wyspje Borneo s Brunei a Indůnezyjům.
Państwo uobejmuje dwa terytoryja uoddźelůne Połedńowochińskim Morzem: połedńowo tajla Malajskigo Půłwyspu a tyž půłnocno tajla wyspy Borneo. Uksztołtowańy terynu je podane na śa we uobu tajlach - nadmorske růwńiny przechodzům we gynsto zaleśůne zbocza gůrůw. Nojwyższym szczytym Malezyji je Kinabalu, 4101 m n.p.m., położůny na Borneo.
Malezyjo znojduje śe we strefje růwńikowyj klimy. Nawjydzajům jům połedńowo-zachodńe (uod kwjetńa do paźdźerńika) a intynsywńijsze, půłnocno-zachodńe můnsůny (uod paźdźerńika do lutygo).


text:
Beschreibung
Šwintuchaj rěkataj Michał a Filip, a wonaj staj přećelej na žiwjenje a smjerć. Wosebje Filip, tež Flipi mjenowany, chce wšudźe a kóždemu pomhać. A Michał – kaž to mjez prawymi přećelemi je – je jemu poboku. Při tym pak jimaj nastajnosći něšto naprěki přińdźe, a město wočakowaneje chwalby zběrataj w šuli zapiski a čorne dypki. »Skućićelow dobrych skutkow« pak žanažkuli pokuta njewottraša. Při wšej harje mjenujcy Michałowy nan ze zapiskami swojeho syna samo pjenjezy zasłuža. Kak, to njech Šwintuchaj wćipnemu čitarjej samaj přeradźitaj.
W 37 krótkich kapitlach dźe wo přećelstwo, sprawnosć, pomocliwosć, dźerženje słowa a lubosć k přirodźe. Awtor Miloš Kratochvíl je tute temy přewšo wušiknje do runje tak njewšědnych kaž lóštnych dyrdomdejow protagonistow-šwintuchow spletł. Z Prahi pochadźacy spisowaćel je w swojim kraju jara znaty a zahorja ze swojimi knihami młody a starši publikum.


text:
Zaułek Ossolińskich Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Polanowice, Wrocław, Marszowice, Wrocław, Zakrzów, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Księże Małe, Wrocław, Jagodno, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Pawłowice, Wrocław, Ołtaszyn, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Kłokoczyce, Wrocław, Osobowice, Wrocław, Pracze Odrzańskie, Wrocław, Popowice, Wrocław, Widawa, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Bierdzany, Wrocław, Dąbie, Wrocław, Lipa Piotrowska, Wrocław, Osiniec. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Brochowska, adm. Józefa Unruga, Bazaltowa, Rozjazdowa, Oficerska, Krzywa Grobla, Kontradmirała Stefana Frankowskiego, Plac Konstytucji 3 Maja, Bulwar kard. Stefana Wyszyńskiego, Zygmunta Wróblewskiego. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Krzyżanowice, Mokry Dwór, Wysoka, Psary, Radomierzyce.


text:
papay87 napisał: > Wisła Kraków - Widzew Łódź 6-0 > Lech Poznań - Odra Wodzisław 2:0 > Amica Wronki - Legia Warszawa 0-1 > Górnik Zabrze - Dyskobolia Groclin 0-3 > Polonia Warszawa - Górnik Łęczna 0:0 > Górnik Polkowice - GKS Katowice 1:0 > Wisła Płock - Świt Nowy Dwór 2:2
Wisła Kraków - Widzew Łódź 3:1 Lech Poznań - Odra Wodzisław 2:1 Amica Wronki - Legia Warszawa 1:3 Górnik Zabrze - Dyskobolia Groclin 1:2 Polonia Warszawa - Górnik Łęczna 1:0 Górnik Polkowice - GKS Katowice 1:2 Wisła Płock - Świt Nowy Dwór 2:1
Warszawa - Górnik Zabrze 0:0 Zagłębie Lubin - Arka Gdynia 2:0 Lech Poznań - Amica Wronki 1:1
Odra Wodzisław - Legia Warszawa 0-1 Wisła Płock - Korona Kielce 1:1 Groclin Dyskobolia Grodzisk Wlkp. - GKS Bełchatów 2:0 Cracovia Kraków - Górnik Łęczna 1:1 Polonia Warszawa - Górnik Zabrze 1:1 Zagłębie Lubin - Arka Gdynia 1:0 Lech Poznań - Amica Wronki 1:2 Pogoń Szczecin - Wisła Kraków 1:4
1. Lech Poznań - Górnik Zabrze 1:1 2. Polonia Warszawa - Cracovia Kraków 1:2 3. Groclin-Dyskobolia - Legia Warszawa 2:1 4. Górnik Łęczna - MKS Pogoń Szczecin 2:0 5. Wisła Płock - Amica Wronki 1:2 6. GKS Katowice - Zagłębie Lubin 1:1 7. Wisła Kraków - Odra Wodzisław 3:0
1.Lech Poznań - Górnik Zabrze 1:1 2.Polonia Warszawa - Cracovia Kraków 0:1 3.Groclin-Dyskobolia - Legia Warszawa 1:1 4.Górnik Łęczna - MKS Pogoń Szczecin 3:1 5.Wisła Płock - Amica Wronki 2:1 6.GKS Katowice - Zagłębie Lubin 1:1 7.Wisła Kraków - Odra Wodzisław 2:0


text:
La Paz
La Paz (poprawom Nuestra Señora de La Paz, „Naša knjeni měra“; w aymarašćinje Chuquiyapu Marka) je z něhdźe 750.000 wobydlerjemi třeće najwjetše město Boliwiskeje a sydło knježerstwa južnoameriskeho stata. Stolica je Sucre. Nadeńdźe so na wysokoruninje Altiplano w Andach we wysokosći wot 3600 metrow w 400 metrow hłubokim kanjonje rěki Chokeyapu a je tuž najwyše ležace knježerstwowe sydło na swěće.
Na wysokoruninje zapadnje města samoho nasta – najprjedy jako dźěl města La Paz – nowe sydlišćo El Alto, kotrež je mjeztym z 850.000 wobydlerjemi druhe najwjetše město Boliwiskeje. Tam nadeńdźe so tež mjezynarodne lětanišćo La Paz-El Alto. Město leži pod druhej najwyšej horu Boliwiskeje Illimani (6.439 m).
Klima je přez cyłe lěto chětro runostajna, tak leži přerězna maksimalna temperatura pola 19 stopnjow w oktobrje a 17 stopnjow w juniju a juliju. Minimalne temperatury wučinja 1° C w juniju a juliju a 6°C mjez nowembrom a měrcom. Spadki padaja přewažnje wot oktobra do měrca.
Wobrazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Ludličenje 2012


text:
Wuhlikowy monoksid
Wuhlikowy monoksid (chemiska formula: CO) je (pod normalnych wuměnjenjach) bjezbarbny, njewonjaty płun. Wón je tróšku ćeši hač powětr, ale ma samsnu molekularnu wahu kaž dusyk. Skapalnjuje so při temperaturje wot -192 °C (81 K) při atmosferiskim ćišću a stwjerdnje při temperaturje wot -205 °C (68 K), a we wodźe lědma so pušće.
Zapalo, pali z módrojtym płomjenju k wuhlikowemu dioksidej.
2 CO + O2 -> 2 CO2
Wón je dobre redukowadło, wužiwany we metalurgiji. W organometaliskej chemiji wuhlikowy monoksid funguje kaž ligand na př. k metalam kaž rodium, wolfram a wjele druhe.
Za ludźi a zwěrjata je wuhlikowy monoksid smjertny jěd, dokelž so zwjazuje k hemoglobinej wo wjele sylnišo hač přaty kislik, a tak transport kislika w ćěle blokuje. To je strašnje jeli hdźe wo kachle złe wothladowane, dokelž njekompletne palenje palidło móže wuhlikowy monoksid twori. Nacisća su židow z nim zamordowali prjedy hač wužiwali wodźikowy cyanid.


text:
Sewjeroatlantiski zwjazk
Sewjeroatlantiski zwjazk (jendźelsce North Atlantic Treaty Organization – NATO a francosce Organisation du Traité de l’Atlantique Nord – OTAN) je mjezynarodna organizacija, kotraž přesadźi Sewjeroatlantiske zrěčenje, wojerski zwjazk mjez 29 europskimi a sewjeroameriskimi statami.[1] Sydło Sewjeroatlantiskeje rady, hłowneho organa NATO, nadeńdźe so wot 1967 w Brüsselu. Po wotzamknjenju Sewjeroatlantiskeho zrěčenja dnja 4. apryla 1949 běše sydło mjez 1949 do 1952 najprjedy we Washingtonje, D.C. a po tym wot 16. apryla 1952 do 1967 w Parisu.[2]
Sobustawske staty[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
NATO ma tuchwilu 29 sobustawow. Dwanaće załožerskich statow, kotrež zwjazkej wot 1949 přisłušeja, su Belgiska, Danska, Francoska, Islandska, Italska, Kanada, Luxemburgska, Nižozemske kralowstwo, Norwegska, Portugalska, Zjednoćene staty Ameriki a Zjednoćene kralestwo. W lěće 1952 přistupištej Turkowska a Grjekska a 1955 přistupi Zwjazkowa republika Němskeje k NATO. Španiska je so zwjazkej 1982 přizamknyła a 1990 so Sewjeroatlantiski zwjazk na cyłu Němsku rozšěri.
W zwisku z wuchodnym rozšěrjenjom NATO přizamknychu so Čěska, Pólska a Madźarska zwjazkej. Po tym přistupichu 29. měrca 2004 Estiska, Letiska, Litawska, Słowakska, Słowjenska, Bołharska a Rumunska k NATO. Albanska a Chorwatska přistupištej 1. apryla 2009 Sewjeroatlantiskemu zwjazkej. Najmłódši čłonski stat je Čorna Hora, kotraž bu dnja 5. junija 2017 přiwzata.


text:
Historija serbskeho naroda/Rjad žiwjenja
Contents
§1. Rodźiny, włodyki abo wótcy, zhromadna wobsydnosćEdit
Na kajke wašnje a kak dołho su słowjanske sydlišća na łužiskich nižinach a na serbskich horach rozrostłe, to je nam potajne jako wšitkón skutk Boži, kotrehož počatk čłowječi rozym wuhódać njemóže. Ale hdyž bu naše wótčina swětaj znata w prěnim stotku po Khryšće, bydlachu naši prawótcy hižo w statych sydlišćach, mějachu łuki za skótnu pastwu a něšto wobdźěłaneje role za wusyw žita. Woni běchu potajkim hižo pastyŕskorólniski lud, žiwjachu so w towaŕšnym zwjazku, kotrehož podłožk bě rodźina abo swójba. Wšitcy do jedneje rodźiny słušacy přiwuzni hač do najdalšich stawow tworjachu jednu „čeledź“ a bydlachu zhromadnje při jednym wóhnišću. Rodźina měješe swojeho włodyku (wótca abo staršeho), kotryž bě sudnik a měšnik; wón wukładowaše wěšćenja bohow a dawaše zakonje, z nałožka wukchadźace. Jeho woli bě wšitka čeledź posłušna, tola tuta wola wobmjezowaše so z narodnym zwučenjom. Štow so z tutym njeznjese, njemóžeše włodyka ani žadać, ani wukonjeć. Wšitke stawy rodźiny dźěłachu zhromadnje: jeni pasechu skót, druzy připrawjachu pola na nowinje, zaso druzy wobstarachu wšelake potrěbnosće z wonka domu, mjez tym zo žónske předźechu, płat a sukno tkajachu, a hospodaŕstwo w domje nutřka wjedźechu. A hdyž nalětnje słónco wohrěwaše a dźěłaŕski čas nastawaše, wuńdźechu wšitcy w hromadźe łuki posyc, žita žnjeć a rolu za nazyḿski wusyw přihotować. Zhromadna próca w hospodaŕstwje, zhromadne wobźěłanje role, zhromadne žně wutworichu pomału towaŕšnosć, wšelake zwučenja, domkhowanki, wjesołe pěsnje a sobu tež wopřijeće wo zhromadnym wobsydstwje.
A dokelž bě próca wosebje na wobdźěłanje zemje wobroćena, bu tohodla zemja po wopořijeću našich prjedownikow najdróžše wobsedźenstwo. Kóždy česćowaše zemju jako khlěbadawaŕku, zbóžnjowaše ju jako maćeŕku, žadaše na swojej zemi žiwy być a wumrěć. Zhromadnje wobdźěłowana zemja bu zhromadna wobsydnosć, štož tak mócnje na zmyslenje našich prjedownikow skutkowaše, zo nan njemóžeše syna wot sobuknježenja nad zemju wotstorčić. A hdyž włodyka ze swěta woteńdźe, wuzwoli čeledź ze swojeje srjedźiny druheho na městno staršeho abo włodyki w rodźinje a knježeše zhromadnje dale nad cyłym herbstwom. Tutón nałožk traješe dołhe lětstotki, tež hač do křesćanskich časow.
Lětstotki so minychu a rodźiny sydlachu wobstajnje na wobsadźenych městnach, we přeco wjacorych sydlišćach so rozplahujcy. Pódla starodawnych khěžow nastawachu nowe, ale ni tak jako pola Němcow rozpjeršene na polach a lěsach, ale po towaŕšnym nałožku khěža při khěži koło wokoło nadewsy, na kotrejž so zhromadźizny rodźin wotbywachu k wukonjenju wobrjadow a k wuradźenju zhromadnych naležnosći, druhdy tež zabawy dla. Z rozmnoženjom khěži přiwza sydlišćo formu pódkowy z jedničkim wukhodom, jako zamknjene wobkoło. Zady khěži bě ležownosć za plahowanje zežiwjacych rostlinow, warinskich zelow a sadowych štomow, ze žerdźemi wobhrodźena a tohodla „zahroda“ mjenowana. Tajke ze zahrodami wobdate słowjanske sydlišćo wopokazowaše so jako małe wobhrodźene město, zamknjene a z tym wobrónjene před nadpadom kajkeježkuli přijěchawšeje na cuze kubło łakomeje črjódy. Kołowokoło sydlišća za zahrodami ležachu pola, na třoje so wotměnjace hona rozdźělene: wozymske, nalětnje a smahu, a nizke abo mokrojte městna trjebachu so za pastwišća a łuki.
W tajkich sydlišćach přez lětstotki sedźicy rozrosćechu so rodźiny na wjele swójbow, w kotrychž běchu bližši a dalši přiwuzni, haj mjez nimi tež tajcy, kotřiž stopjeń přiwuznistwa mjez sobu wjacy njeznajachu. Po času zhubi so dopomnjeće na přiwuznosć hišće bóle; rodźina bu hromada ludźi wězo jednoho pokhoda, rozdźělena na wosebite swójby, zhubi prěnjotnu formu, sydlišćo přesta rodźinske być a bu wjes, w kotrejž měješe kóžda swójba swoje wobsedźenstwo, t. r. jeničcy jej přisłušace zamóženje. Tajke wobsedźenstwo bě naprjedy jenož khěža z cyłym hibitym dobytkom, do kotrehož skót a wšelake domjaca nadoba słušeše, ale pola, pastwišća, lěsy a wody zwostawachu w zhromadnym wobsedźenstwje cyłeje wsy. A dołho hišće buchu pola zhromadnje wobdźěłowane, na łukach pasechu so stadła cyłeje wsy, a njeprašachu so, čeji by tón a bo wony skót był; těž w lěsach móžeše kóždy činić, štož so jemu spodobaše. Štóž potajkim kołče na štomje powisny, kosydła polakny na zwěrinu a ptaki, abo sak zastawi na wodźe, tón měješe so za wobsedźerja; přetož to bě wunošk jeho wosebiteje prócy a nichtó njemóžeše jemu zadźěwać we wužiwanju lěsow a wodow, kotrež běchu po słowjanskim zwučenju Boži dar, wšitkim jenak přistupny. Tak wutwori so ze zhromadneje wobsydnosće pomału wosobine wobsedźenstwo.
§2. Wosobina wobsydnosć, lěchowje a knjezowjeEdit
W rodźinskich sydlišćach namakachu so ludźo, kotrychž zhromadne dźěło a zhromadna wobsydnosć njespokojištaj. Tajcy wotdźělichu so wot rodźiny a dźěchu lěpši wosud po swěće pytać. A dokelž bě we wonych časach rólne hospodaŕstwo najprěniša potrjeba, zaja kóždy, kiž chcyše sebi zamóženje dobyć, kruch kraja, natwari na nim swój dwór a poča hospodaŕstwo na samsnu ruku. Z tym wujewi so wotrjad ludźi, kiž njeběchu z rodźinskej přisłušnosću zwjazani, za to pak tež zakit njewužiwachu, z kotrymž rodźinski porjad swoje sobustawy wobdawaše. Tući ludźo dyrbjachu ze swojimi mocami dźěłać, njemóžachu wobšěrne pola wobdźěłać, jako to w rodźinskich sydlišćach běše, ale spokojichu so z wobdźěłanjom njewulkich zahonow, kotrež lěchi mjenowachu[1]. Z toho je mjeno „lěchow“ nastało.
Wopřijeće wo wosobinej wobsydnosći, starosć wo powjetšenje zamóženja ze samsnej dźěławosću zbudźowaše lěchow k pilnemu, starosćiwemu, hibitemu žiwjenju, k wobmyslenju srědkow za rozšěrjenje hospodaŕstwa a za rozmnoženje swojeje čeledźe, přetož k dźěłu bě wjele rukow trěbnych. Wobaranje wótcneho kraja a wjećenje na njepřećelach wotwěrachu lěcham šěroke polo za samsne wobohaćenje přez wurubki, kotrychž najdrohotniši dźěl běchu wójnscy jeći. A hdyž w rodźinskich sydlišćach jeničcy na wobdźěłanje role a spokojne žiwjenje myslachu, wućahowachu lěchowje ze swojej čeledźu na wójnu a zakitachu njewotwisnosć kraja, ale za to so tež wobohaćichu. Wójna rozwiješe wopřijeće wo njewólnistwje, z kotrehož mějachu lěchowje wužitk. Tak rozmnožowachu so lěchowske dwory a při nich čeledź z njewólniskich ludźi: wójnskich jatych, haj těž kupjencow, přetož předaće jatych njewólnikow wotbywaše so w starodawnosći šěroko a daloko, wosebje na hranicy němskich krajow, w kotrychž njewólnistwo stajnje kćěješe.
Zamóžitosć a rozhlad po swěće, kaž tež wosobina a wobsedćenska njewotwisnosć napjelnjowachu lěchow z wopřijećom wosebiteje dostojnosće, wutworichu w nich wjele wažacy, zmužite, za přijeće zdźěłanosće khmany charakter, mjez tym zo lud přez lětstotki w rodźinskich sydlišćach a při starodawnym zwučenju so žiwjacy w jednorosći zawosta w wyššosć lěchow nad sobu připóznawaše a zamóžnišich mjez nimi „knjezow“ mjenowaše.
Kódža wokolina měješe swojich knjezow, kotřiž hač runje po powołanju rólnicy, we wójnskim času na prědku swojeje čeledźe stojicy, so do wobrónjenych stowaŕšenjow zjednoćowachu, stajnje hotowych do bitwy z njepřećelemi. Wójnske žiwjenje, bitwowe podawki a sławne skutki přez podawizny na potomnikow překhadźace, wobdachu někotre knjezowske rodźiny z wysokim počesćowanjom. Zasłužba prjedownikow a počesćowanje pola časarunikow skutkowaše na rozwiće pócćiwosće, najwažnišeje drohotnosće starodawnych knjezowskich rodźinow.
Štožkuli běše w tamnym času wyššeho ducha, zhromadźowaše so na knjezowskich dworach, hdźež zamóženje z dźěła čeledźe a z wójnskich wurubkow přebywanje spodobniše činješe nježli wosrjedź rodźinskich sydlišćow, kotrež so po jednorym zwučenju žiwjachu.
Saksowje spóznachu nahladnosć a wliw durinskich lěchow, hdyž po dobyću Durinskeje w lěće 531 wšitkich lěchow zamordowachu. Pozdźišo zhubi so pola Serbow mjeno lěchow, w Pólskej a w Čechach sławne, a jenož jich wopomnjeće hišće wobswědčeju ležownosće pod mjenom lěchi a lěški, najskerje tež někotre wsy z mjenom Lěska abo Lěskej t.r. Lěšska, Lěchowska wjes.
Kak a hdy je pomjenowanje lěchow we Łužicy do zapomnjenja přišło, njeje ze stawiznow widźeć; tola je wěrje podobne, zo su lěchowje, hdyž so do wójnskich ludźi přeměnichu, powšitkownje mjeno wićazow dostali.
§3. Njewólnicy, poddani, khłopy a bydlenjoEdit
W rodźinskich sydlišćach njeznajachu njewólnistwo, ale hdyž so jim někajki wójnski jaty dosta, móžeše wón jenož zhromadnje cyłemu sydlišću słušeć. Tajcy njewólnicy dobychu skoro swobodu a zastupichu do zhromadźenstwa bydlisća. Hinak běše na lěchowskich dworach. Tam bywaše njewólny čłowjek, njech bě wójnski jaty abo kupjeny abo za njepłaćenje dołha do poddanstwa wotsudźeny, při dworje zasydleny, zo by posłužował a dźěłał. Wón bě woprawdźe njewólnik, tola ani we putach ani surowje dźeržany, ale słušeše z druhimi domjacymi sobu do čeledźe, kotraž měješe w dawnych časach swoje ze zwučenja wukhadźace prawa. Njewólnik móžeše sebi z dźěławosću a pócćiwosću lěpši wosud a dospołnu swobodu zasłužić.
Njewólnistwo množeše so pola Serbow w běhu wójnow z Němcami, a hdyž tući Serbsko sebi podćisnychu, namakamy we wšelakich duchownych a swětskich dworach wjele poddanow, kiž so khłopy a smordy (bydlenjo) mjenowachu.
§4. ŽupyEdit
Zhromadnowobsydne rólniske sydlišća zjednoćowachu so do wosebitych wokolinow abo krajinow, wot Serbow župa mjenowanych. Wobšěŕ župy wotwisowaše najbóle wot geografiskeho połoženja. Bahna, lěsy a mězne hórki tworjachu naturske mjezy župow; ale hdyž potrěbnosć nasta, wotdźělichu župy z kopcami abo ze zarězkami na štomach, najbóle na bukach a dubach. Po času zesypachu so kopcy, štomy ze zarězkami spadachu, bahna wuskhnychu, ale mjena měznych hórkow zdźeržachu hranicy župow přez podawizny wot splaha k splahej w pomjatku luda.
Druhdy tworjachu někotre zjednoćene župy wosebity kraj, mjez tym zo so druhe njewotwisnje rjadowachu, doniž wójna přemóc njepřećelow njepřinući, zo so do hromady zjednoćichu. W běhu časa wot 6.—10. stotka namakamy tute ludy, župy a kraje.
W Serbskom mjez Łobjom a Solawu su: Głomače k wječoru wot Mišna, wot nich połdnju Nišany a horni Skudiče hač k čěskej hranicy; wot Głomačow dele při Łobju Nižany, dale Žitiče, při tych Serbišči na prawej stronje Łobja (hdźež je nětko Zerbst), Žirmunty w kuće mjez Solawu a Łobjom; Susły k połdnju wot Žitičow při Muldźe, a wot nich přez lěs wotdźělene Plisny (wokoło Lipska); při Solawje k połdnju wot Žirmuntow su Nudiče a Njelětiče a wot nich k ranju Kolediče a delni Skudiče. Při hornjej Solawje je krajina Orla a wot njeje k połnocy a k ranju župy: Zwikowa, Gora (Gera nětko), Wěta, Tucherin, Strupjenica, Dobinowa a Brězow; tute rěkachu Serbsko we wužšim zmysłu.
Serbam přisłušeše na prawej stronje Łobja Milčanska, pozdźišo Budyšinski kraj mjenowana.
We Łužicach (delnich) zasydlena ludnosć běše jenož dźěl wulkeho luda Łučanow, kotřiž so w starodawnym času při Warće, Wódrje a delnjej Sprewi rozwiješe. Tuta ludnosć přiwzawši zhromadnje mjeno Łužičanow t. j. wobydlerjo při łuhach a łužach (abo jězorach), dźěleše so na wšelake wokoliny, kotrychž so dla rozeznaća wot swojich susodow po městnosćach pomjenowachu. Jich župy su: Trěbowlany (wokoło Trěbulow) mjez rěkomaj Kwisu a Nisu, wot nich k połnocy Žarowjany; Łupjany při rěčcy Łupje, do Nisy padaceje; Slubjany při rěcy Slubje; Nižowcy na nižinach wokoło Lubina a Luboraza, Golešincy při rěcy Golešinje a Dubi na hranicy Lutycow. K połdnju trjebaše so zhromadne mjeno Łužičany za wjetši dźěl kraja wot Čorneho Halštrowa hač do Nisy. W połnócnym kuće mjez Sprewju a Wódru bydlachu Lubušenjo, kotrychž móžemy tak derje k Łužičanam jako Polakam ličić; přetož po rěči a nałožkach běchu sebi podobni.
§5. Hrody a hródkiEdit
Wot najdawnišich časow běchu Słowjenjo z tym sławjeni, zo mějachu mnohosć hrodow abo městow, z čimž so wuraznje rozeznawachu wot Němcow, kotřiž hrodow z cyła njemějachu, města pak w tych stronach wjele pozdźišo (w 12. lětstotku) twarić počachu.
Hdyž chcychu wobydlerjo wěsteje wokoliny abo župy sebi hród (město) natwarić, wuběrachu w hromadźe městno, kiž bě z přirody njepřistupne, najčasćišo při bahnach a rěkach abo na stromych[2] t. r. nahłych horach. Wubrane město wobdachu z hrjebju, wobhrodźichu je z tołstymi dubowymi zdónkami a starachu so, zo by tuto městno po móžnosći zaškitowane było. W tajkich hrodach a hrodźiskach namaka wokolny lud wěsty wućek w času njepřećelskich nadpadow, zhromadźowaše so tam k wukonanju nabožnych wobrjadow a na zjawne wuradźenja. Zjawne twaŕby w hrodach běchu: swjatnica, sudnica, přebytk župana abo druheho staršeho, ale privatne domy tam w zastarsku najprjedy njeběchu. Tola hdyž něhdźe potrěbnosć k wikowanju a k rjemjesłam pohnuwaše, tam nastawachu pódla hrodow předměšća. K najstaršim serbskim hrodam dyrbi so Budyšin ličić; přetož hižo w 1. lětstotku po Khryšće běchu Budyšenjo (Budyšany) jako sylny lud znaći, a dyrbjachu tohodla tež swój hród měć. Tež hłowny hród Durinkow, Jarobród, z přeněmčenjom Erphesfurt a Erfurt pomjenowany, je dosć stary; přetož wo nim pisaše s. Bonifacij w lěće 741, zo bě to hižo w dawnym času město pohanow rólnikow.
Pódla hrodow, do župy słušacych, běchu hišće hrody jednotliwych knjezow. Kóždy zamóžniši wobdawaše swój dwór z nasypom a wobhrodźi jón ze sylnymi dubowymi kołami, zo by wěsty był před njepřećelemi. Knjezowje mějachu wjetše a lěpje zaškitane dwory, přetož wrota buchu derje zamkane a mosty spušćowane. Tajkich hrodow a hródkow bě wšudźe połno; někotre z nich su tu hišće jako města a wsy, druhe su so minyłe, tak zo jenož městna po nich „hrodźišća“ mjenowane na něhdy tam stojace hrody dopominaju.
Nadpady Frankow a druhich Němcow a 9. stotku wotkrychu wjele hrodow při Solawje a Łobju.
§6. Starosty, župani, wjeŕchowjeEdit
Hdyž so rodźinske sydlišća tak rozrosćechu, zo so něhduše zwjazki přiwuznistwa pozabychu a město jednoho włodyki abo wótca někotři so namakachu, bu dla rjadowanja zjawnych přisłušnosći starosta wuzwoleny, kotryž běše wo porjad w swojim sydlišću so starajo tež jeho srědnik w naležnosćach druhe sydlišća nastupowacych, jako tež w jednanjach ze županom a wjeŕchom. Pola wšěch Słowjanow běše starosta najdawniši krajny zastojnik a pola zněmčenych Drjewjanow w Lüneburgskej zdźerža so jeho mjeno hač do nětčišeho lětstotka.
Kaž wuzwolenje starosty wot sydlišća wotwisowaše, tak słušeše wuzwolenje župana předstojnikam župy na „wěcu“. Jako bě starosta słužownik swojeho sydlišća a postajenja hromady wuwjedowaše, tak bě župan słužownik župy a wukonješe wobzamknjenja wěcow. Z krótka starosta a župan njeměještaj prawa druhim rozkazować, ale wukonještaj jenož to, štož bě ludowa wola na mjenowanych zhromadźiznach wobzamkła. Za swoje słužby dostawaštaj starosta a župan zapłaćenje z naturskeho dawka, z domjaceho skotu, a w pozdźišich časach z pjenjez, kotrež so z cła při přewozach a na torhojšćach a t. d. nahromadźichu.
Starostu wuzwolachu najbóle ze zamóžnišich wobydlerjow sydlišća, kotřiž běchu do rady kmjećow (burow) powołani, ale županow najčasćišo z dostojnišich knjezow, kotřiž běchu dla mudrośce a sprawnosće znaći.
Zastojnstwo župana spokoji potrěbnosć Słowjanow, kotřiž radźi w njewulkich župach žiwjenje wjedźechu, a jenož w času nuzy z bojosće před njepřećelom abo při mocowanju so do wjetšich ludowych zwjazkow zjednoćichu. Na prědku tajkich zwjazkow wjacorych župow stojachu wjeŕchowje, na wěcach luda wuzwoleni; a najskerje su so druhdy tež z mocu k wjeŕchowskemu knježenju dobywali.
Najdawniši wjeŕch w stawiznach spominany běše Derwan, kotryž so ze swojim ludom mjez Łobjom a Solawu w lěće 636 sławnemu kralej Čechow přizamkny, kotryž Samo rěkaše. Wěste je, zo su pola Serbow a Łužičanow wjele prjedy wjeŕchowje byli, a hdyž so pola Čechow w 1. stotku p. Khr. spominaju Mirobud, Chatowłod, a pola přidunajskich Słowjanow w 5. stotku Turbomir, Radogosć, dyrbjachu tež pola Serbow wjeŕchowje być a móžachu podobne mjena měć na -włod, -mir, -gosć.
Mjeno wjeŕch wukchadźa z toho, zo wón najwyše abo na wjeŕše luda stoješe a jón we wójnje nawjedowaše, w čimž bě prěnjotnje jeho móc wobjata. Podzdźišo měšachu so wjeŕchowje tež do krajnych naležnosći, ale serbske wěca njedopušćichu žanoho z nich k docpěću kralowskeje mocy.
Wjeŕch bě na čas žiwjenja; zwučene prawo njezawěsćeše jeho dźěćom nastupnistwo. Najčasćišo přeńdźe knježenje po nanje na staršeho syna, ale to njewukhadźeše z prawa, ale jenož z přizwolenja ludu. Njespodobaše-li so wjeŕch ludej, wuhnachu jeho a wuzwolichu druheho na jeho město. W času wot 6. do 10. stotka běše pola Serbow mnohosć mjeńšich wjeŕchow, tak zo měješe kóžda župa abo z najmjeńša kóždy lud swojeho wjeŕcha. Běše to wulke njezbože dla susodstwa při Solawje mjezowacych Němcow, kotřiž móžachu jako zjednoćeni pod wjedźenjom jednoho krala lohko kóždeho serbskeho wjeŕcha wosebje zbić, mjez tym zo serbscy wjeŕchowje, swoje samsne knježenje lubujcy, so jeho wotrjec a z tym narodnu jednotu wobkrućić nochcychu.
Hakle w 11. stotku po wuhnaću Němcow z Łužicy a z dźěla Serbskoho zjewichu so w tych stronach słowjanscy kralowje we wosobje Bólesława Khrobłeho a jeho syna Mječisława II.
§7. Ludowe zhromadźiznyEdit
Jako dla wuradźowanja wo potrěbnosćach sydlišćow wšitcy w nim bydlacy hospodarjo so do hromady skhadźowachu, tak wotbywachu so dla wuradźenja wo naležnosćach cyłeje župy abo kraja ludowe zhromadźizny, tehdy wěca mjenowane.
Wot najdawnišich časow zhromadźowachu so Słowjenjo radźi wěste dny na torhojšćach, hdźež ludźo ze wšelakich stronow wo zjawnych naležnosćach jednachu. Podobnje sta so na skhadźowankach při pohanskich swjatnicach, hdźež nic jeno nabožne wobrjady wukonjachu, ale tež wo krajnych naležnosćach so wuradźowachu. Druhdy wustupowachu tam rěčnicy z ludu a předpołožichu radu k wotpomhanju wěstych potrěbnosći. Přitomni zwólniwje k tomu přihłosowachu a bórzy přeměni so tajka skhadźowanka do ludoweje zhromadźizny. Ale hdyžkuli běchu wažniše naležnosće, jako wuzwolenje župana abo wjeŕcha, přihot na wójnu, pokoj z njepřećelom, postawjenje dawkow na powšitkowne potrjeby, zaškitowanje před morom a druhe, štož cyłu župu nastupowaše, tehdy rozesćelechu so poručnosće po cyłej župje abo kraju a powała so wěco t. j. ludowa zhromadźizna k zhromadnemu wuradźenju.
Prawo powołanja tajkich zhromadźiznow přisłušeše županej abo wjeŕchej; tola zwučenje njezadźěwaše tež druhim nahladnym mužam, zo bychu lud k poradźe na wěstym městnje přeprosyli.
Wěca wotbywachu so najbóle pod hołym njebjom wokoło swjatnicow, w hajach boham poswjećenych, na torhojšćach abo w hrodach, za tym hač bě zwučenje we wokolinje přijate. Hora Hromadnik běše Serbam městno zhromadźenja k wójnje a zawěsće su so tež na druhich horach zhromadźowali nic jeno na pobožnosće, ale tež na trěbnu poradu; přetož w starodawnosći zjednoćowachu z česćowanjom bohow tež krajow naležnosće.
Na wěcu móžeše so kóždy swobodny čłowjek wobdźělić, kiž k serbskemu ludej přisłušeše, a dokelž běštaj w tym jenož dwaj stawaj, zhromadnowobdsydni ludźo a lěchowje, tuž wučinjachu kmjeće, prědniši hospodarjo zhromadnowobsydnych sydlišćow, a lěchiscy włodykowje, tajke wěco a přikhadźowachu na nje wšitcy z hlebiju wobrónjeni, jako k znamjenju runoprawnosće.
Kóždy smědźeše na wěcu swobodnje swoje měnjenje wuprajić a srědki za wotpomhanje potrěbnosći předpołožić; ze zhromadźizny ludu wustupowachu rěčnicy. Kóždy wukładowaše po swojej móžnosći, radźeše a napřećiwješe; ale hdyž bě so z wjetšinu hłosow wobzamknjenje stało, dyrbjachu je wšitcy přiwzać a dopjelnić, dokelž to bě wobzamknjeje naroda. Štóž pak by so zhromadnemu wobzamknjenju přećiwjał, bu z kijemi wotbity, a stawješe-li so z wonka zhromadźizny napřećiwo, zhubi swój dom a swoje zamóženje abo dyrbješe w přitomnosći ludu wěste pjenjezy płaćić, jako bě po zamóženju kóždeho předpisane.
Hač su pohanscy měšnicy na serbskich wěcach so wobdźěleli, stawizny njepowědaju, ale jich wliw na wobzamknjenja wěcow bě wěsty, dokelž před rozrěsnjenjom wažnych prašeni žadachu so rozsudy bohow, a wotmołwjenja na date prašenja běchu w jich mocy, kotřiž běchu sami wukładowarjo wole bohow.
Z běhom časa wotbywachu so khwatne ludowe zhromadźizny na torhojšćach abo při swjatnicach a wuradźichu sebi wěste zarjadowanje, kotrež so potom za dobre spózna. Wěca pak buchu najwyšša móc w kraju, wobknježowachu wjeŕchow, njepřihódnych wotstorčichu wot knježenja abo wuhnachu jich kraja. Wěcowe wobzamknjenja roznjesechu po cyłym kraju wopřijeća wo prawje, lud w najdalšich kónčinach zezna potrěbnosće a naležnosće kraja a z tym dowjedźe so k rozwiću ducha — k civilisaciji abo zdźěłanosći.
§8. Nabožne nahladyEdit
Naši prjedownicy běchu wot najstaršich časow jako pobočny lud znaći a wěrjachu do Boha Wjeŕšneho, kotryž w njebju bydli. Ale při nim wutworichu webi w swojej mysli hišće wšelakich „přibohow“ a duchow jako na zemi skutkowacych. Po jich zrozymjenju bě, kaž stawizny wo našim kraju powědaju, Běły bóh wodźićeŕ wšoho, štož so na swěće stawa; tohodla prošachu jeho wo zakit a woprowachu jemu za wšitke dobroty. Wšitke njezboža a złe skutki pak přicpěwachu złemu duchej, Čornemu bohu. Tajke wopřijeće wo dwojej w swěće knježacej mocy namakamy tež pola druhich ludow.[3] Tola su sebi hižo pohani jako dwoje wopokazanja mocy jednoho najvyššeho boha wukładowali. Tutón jdyn bóh, z kotrehož druhe bóžstwa wukhadźachu, bě drje tež pola nas bóh słónca abo swětła. Słónco bě Słowjanam skutk Swaroha (boha njebjeskeho „swora“, zodiaka) a rěkaše Swarožic, syn njebja. Hrimanja a błyski wukładowachu so jako jeho hněw. Štož na zmysły čłowjeka skutkowaše a štož wón wobdźiwaše, to šesćeše jako boha abo jako skutk wěsteho boha.
Hory, skały, lěsy, žórła a mězne hórki słužachu Słowjanam jako městna modlitwow, woprowanjow a wšelakich wobrjadow. Tohodla česćowachu woni haje boham poswjećene a njedowolichu nikomu je zaničić. Z teje sameje přičiny zbóžnjowachu bahno, z kotrehož so žórło Głomač nawječornje wot Łobja žórleše, hišće w 11. stotku po zawjedźenju křesćanstwa. Na městnach boham poswjećenych natwarichu wulke wołtarje z kamjeni, kiž běchu jedyn na druhi połožene a z druhimi kamjenjemi we wěstej zdalenosći wobdate, štož wobhrodu swjateho městna woznamjenješe. Hdźež kamjeni njeběše, tam wobdawachu swjate městna z drjewjanym płotom. Po času počachu nad wołtarjemi krywy twarić dla wukhowanja před dešćom a słóncom, a tak nastawachu twarjenja, swjatnicy abo temple mjenowane. Na Prašicy a Čornobohu w našej Łužicy zawostachu slědy wołtarjow a powyšene městna na skale, žiwje dopominace, zo su tam něhdy Słowjenjo wopory boham woprowali, so modlili, na rozwučenja swojich měšnikow posłuchali a spokojowani byli z wusudami bohow, přez měšnikow jim zjewjenymi. W Slezskej bě hora Čubata abo Sobotka jako tajke swjate město znate, wo čimž so hišće pozawjedźenju křesćanstwa powědaše.
K česći bohow woprowachu wosebje palne wopory, zabijachu k tomu najbóle ćelca, jara z rědka we wójnskim času tež čłowjeka, hdźež z druhimi ludami mjezowachu.
Jedyn a tón samy hłowny bóh měješe we wšelakich stronach hinaše mjena po wšelakosći mocy, kotruž jemu připisowachu. Tak rěkaše Swarožic, bóh słónca, kotrehož sławna swjatnica w Retrje w kraju Lutycow hišće w 11. stotku so jasnješe, tež Radohósć. Na kupje Rujanje abo Ranje, hdźež bě jemu swjatnica w Arkonje poswjećena, dawachu jemu jako hłownemu bohu mjeno Swjantowit. Na Ranje bě Swjantowit bóh wójny a dobrobyća, jasnješe so jako dobyćeŕ, mjez tym zo bě wón w Retrje bóle bóh pokoja a prócy, a tohodla rěkachu jemu Radohósć t.r. dobry hósć, bóh dobreje rady. Tón samy bóh měješe druhdźe: w Šćěćinje, Wolinje a Braniborje mjeno Trigław (Třihłow), dokelž bě jeho podobizna třihłowata, štož po wukładźe pohanskich měšnikow woznamjenješe, zo tuto bóžstwo w njebjeskim, zeḿskim a podzeḿskim kralestwje knježi. Tym Słowjanam pak, kotřiž dyrbjachu nadpady Němcow a Skandinavow wotbijeć, běše bóh wójny trěbny, a tohodla česćowachu jeho w poměznych krajinach jako Jarowita; w Havelbergu wotbywachu syły ludu po hrodźe wobkhady z khorhowjemi na wěstych dnjach, a w Bólegosću wisaše tarč, ze złotom wobsadźana, na sćěnje swjatnicy. W času wójny nošachu Bólegosćenjo tule tarč před wójskom, dobyća so nadźějcy. Pod kajkim mjenom je wyšši bóh Swarožic (Běły bóh) pola Serbow česćowany był, njejsu nam stawizny zakhowale (snadź Lubohósć?); ale zo su při Sprjewi, Łobju a Solawje Słowjenjo te same zwučenja měli, jako jich bratřa při Haboli w Pomóŕskej, móžemy sebi myslić.
Pódla hłowneho bóžstwa běchu po wěrje Słowjanow tež mjeńše bohi, kotrymž so móc we wjedźenju tych abo wonych naležnosći připisowaše. Kóžda župa měješ swojich přibohow a swoje swjatnicy, ale tutych dobrych abo złych bohow předstawješe sebi lud jako stworjenja, kiž jědź a napoj potrjebachu, nic jako samych duchow. Tute duchi měšachu so po ludowej mysli we wšelakich podobach do naležnosći jednotliweho čłowjeka a cyłeho kraja, zjewjachu so na horach a polach, w lěsach a rěkach, z cyła wšudźe. Přijimna słowjanska natura běše stajnje nakłonjena, wšelake připadnosće žiwjenja sebi ze skutkowanjom duchow wujasnić a zjewjenja w přirodźe jako připowědźenja zboža abo njezboža spóznawać. W kraju Głomačow we wokolinje Mišna tworješe mócne žórło daloko znate bahno abo jězor Głomač, wo kotrymž wokolni wobydlerjo w spočatku 11. stotka biskopej Thietmarej Merseburgskemu dźiwne wěcy powědachu. Hdyž měješe mjenujcy zbožowny měr mjez wobydlerjemi nastać abo zemja płódne lěto lubić, napjelnjowaše bahno, jako by z pšenicu, wowsom a žołdźemi pokryte było, syły k brjoham přikhwatace z wjeselom; nawopak hdyž surowy wójnski njeměr hrožeše, wodźěwaše so bahno, kaž prajachu, z poćehnjenjom krwje a popjoła. Tak běchu pohanam wěste městna z hoženjom a swjatosću wobdate. Tež pola nas je so tohodla wjele powěsći wo duchach, djasach, božej włosći, připołdnicy, kuzłarjach a khodojtych a t. d. dotal zdźeržało.
Naši prjedownicy, kaž prajachmy, wšelakim boham a ducham „swoje pola a lěsy, zrudoby a radosće poswjećejcy wuznawachu tola, zo je jedyn Bóh, kotryž w njebju nad druhimi bohami knježi a tam jeničcy z njebjeskim rjadowanjom so zajima, zo druzy bohowje jenož jim dowěrjene přisłušnosće činja, zo wšitcy wot njeho wukhadźeju a zo je kóždy z nich tym bližši, čimž je bliže tutomu Bohu bohow.“ Tajka bě wěra Słowjanow, křesćanstwu so přibližowaca we zapřijeću jednoho Boha, stworićela swěta. Woni česćowachu Boha tak, zo z ćežkosću k přisazy zwolichu; přetož „přisahać rěkaše pola nich runje to same, štož wopak přisahać a hněw boži na so sćahnyć.“
Hišće bóle bližachu so Słowjenjo křesćanstwu z wěru do njesmjertnosće duše. Zemrěty bě jim jenož zhubjeny za žiwych, ale wužiwaše lěpše žiwjenje tam, hdźež bě jenož wšitko dobre a ničo złe. Duše pozběhny so w powětře a wotemrěty njebohi abo wobžarowany bu wobydleŕ njebjes. Samo palenje wotemrětych ćěłow sta so dla wolóženja, zo by mortwy z dymom spěšnišo do wěšnosće přešoł; na zemi zwosta za nim wopomnjenje. Přiwučeny na towaŕšnosć njemóžeše Słowjan sam jenički do njebja přińć; tuž palachu z jeho ćěłom tež konja, sokoła abo druhu jemu słušacu wěc. Wo smjerći hospodarja powědachu nic jeno cyłemu sydlišću, ale tež jeho skotej, konjom a pčołam. Jedyn z čeledźe kłapaše do kołčow wołajo: „pčołki wstawajće, waš hospodaŕ je wumrěł“. Pohrjeb wotbywaše so w zrudobje, tola dla počesćenja wopomnjeća zemrěteho přihotowachu hosćinu a wužichu jědź (strawa mjenowanu), při čimž běchu wěste hry, palachu wulke wohnje z łučwa a słomy, skakachu přez płomjo abo wokoło wohnja.
Popjoł spalenych ćěłow zakopachu w hlinjanych abo kamjenitych sudowjach a popjelnicach a přistawichu tež mejńše karančki, wo kotrychž so hóda, zo su takrjec sylzy zawostawjenych khować měłe. Druhdy składźechu popjelnicy při křižnych pućach, zo bychu přikhadnicy so na čłowječu zachodnosć dopomnili abo za zemrěteho k Bohu wzdychowali. Na rowy połožichu často tež kamjenje abo wobdawachu je z wobhrodźenjom. Počesćowanje zemrětych je Słowjanjow w kóždym času wuznamjenjało. Na wěstych dnjach bywachu kóždolětnje modlitwy za zemrětych, kotrež w pohanskim času „Radonicy“ rěkachu. Lud modleše so na rowach přiwuznych a přećelow, potom jědźeše a piješe. W Łužicy, w Čechach a Slezskej běchu „Radonicy“ na 1. dnju měrca.
NóžkiEdit
- ↑ W starosłowjanšćinje woznamjenja „lěcha“ hrjadki w zahrodźe, w pólšćinje zahon abo kruch role, w hornjej a wosebje delnjej serbšćinje je zahrodnikam „lěcha“ abo lěška znate słowo.
- ↑ Přirunaj: Stroma hora, Stromberg, pozdźišo z přemjenom Wusmužowa.
- ↑ Pola nas dopominataj na to znatej horje — Běłobóh a Čornobóh.


text:
Burkina Faso
Burkina Faso (fr.: (le) Burkina Faso) – państwo we Africe Zachodńij bez dostympu do mořa. Dowńij Gůrna Wolta (Republique du Haute-Volta), we 1984 prezydynt Thomas Sankara nadou mu nowe mjano, kere uoznačo "kraj prawych ludźi" we godkach mossi a diula, kere sům guůwnymi rdzynnymi godkůma kraju.
Burkina Faso, downo kolůńijo francusko, dostoua ńypodlygość we 1960 roku. Destabilizacyjo państwa we lotach 70. a 80. XX w. popředźiua wjelopartyjne wybory we wčesnych lotach 90.
Stolicům kraju je Wagadugu (Uouagadoůgou), mjanowane bez Burkińčykůw Úouaga.


text:
Ślōnski ukłŏd na Linuksie idzie ôbrać przi instalacyji systymu abo we sztelōnkach tastatury.
Instalacyjŏ ma Macu mŏ instrukcyjŏ we zbiorze readme (dziyńki chopcōm ze slaskistyl.pl).
Win: Sztartnij instalatōr, doczkej kole piyntnŏstu sekōnd. We pasku zadań bydzie szło przeciepować miyndzy ukłŏdami tastatur.
Podstawowe:
Ô (uo) jak we słowach “ôkno” abo “ôstuda” – Alt+O
Ō (ů) jak we “dōm” abo “rechtōr” – Alt+U
Ekstra (bez musu):
Ŏ (normalne o na wschodzie, ou wele Ôpolŏ) jak we “trŏwa” abo “jŏ” – Alt+A
à (a/am/nosowe a) jak we “robiã”, “pierã”, “(kogo? co?) krowã” – Alt+E
Õ (nosowe o) kōniec przimiotnika we bierniku i kōniec słōw, co sie kōńczōm na -yjŏ i -ijŏ tyż we bierniku: “(kogo? co?) rewolucyjõ” – Alt+P
Wideo, w kerym ślabikŏrz je wytuplikowany, a niżyj transkrypcyjŏ:
We ślabikŏrzu ôryginalnie je piyńć ekstra liter, ale tych dwōch z welōm używajōm ino hardkorowcy i niy ma ich ani we korektorze, ani we wiynkszości ksiōnżek, bez to wytuplikuja wōm te trzi nojważniyjsze.
Piyrszŏ z nich to o ze cyrkumfleksym, ale bydymy na nia gŏdać o z daszkym. We ślōnskij gŏdce we wiynkszości słōw, co sie zaczynajōm na o, nasza wymŏwa sie tak choby ôtwiyrŏ, prŏwda? Ôna sie ôtwiyrŏ. Ale skuli tego, że w niykerych wariantach we gŏdce idzie pedzieć otwiyrŏ: Ona sie otwiyrŏ (i to niyma błōnd), ôznaczōmy to takōm literōm, coby kożdy mōg sie to przeczytać po swojimu.
Tyn knif wymŏwianiŏ idzie znojść już we brifie Ambrożego Szklŏrza z Ôlesna ze 1574 roku, kery żałuje sie przed ksiyńciym:
[…] ôni na to nic niydbajōncy tego jij niy chcōm wydać z takowyj ôjczyzny i macierzyzny. Gdyż jŏ ubogi czowiek żałowałech sie przed jejich panym, panym Piotrym Biskupskim, a ôn im przikazowoł, aby sie s niōm zgodzili dobrowolnie, a ôni na to jij jyno […] talarōw postymplowali nad testamynt, a testamyntu ôpisanego niy chcōm ôkazać,…
Je ino jedyn wyjōntek, kaj ô niy stŏwŏ na przodku słowa: we nowszych niymieckich zapożyczyniach, jak ōma, ōpa abo ōberiba. Bez to piszymy: ôkno, ôko, ôstuda, ôbalić, ôgyń, ale ōły, ōnmyglich.
I to je ta drugŏ litera we ślabikŏrzowym alfabecie. To je o z makrōnym i niy wiym, jak na nia inakszyj pedzieć. To je głoska, co je nojbarzij typowŏ dlŏ ślōnskij gŏdki. Po polsku ôna sie straciyła pŏra stoleci tymu i bez to ludzie niy wiedzōm, jak ja zapisać. Jedyn ja zapisze jako u, a jedyn jako o, bo to je coś miyndzy o i u, pra?
Ale niy gŏdōmy Ślonsk, niy gŏdōmy Ślunsk, ino gŏdōmy Ślōnsk. Niy gŏdōmy chopcuw, niy gŏdōmy chopcow, ino godōmy chopcōw. Niy rechtor, niy rechtur, ino rechtōr. Po polsku tyż sie kejś tak gŏdało, ale terŏz sie to wymŏwiŏ jako normalne u. Bez to mŏcie u ôtwarte i u zawarte. U ôtwarte sie dycki wymŏwiało jak u, a u zawarte sie wymŏwiało jak po ślōnsku.
Ślōnske ō idzie znojść dycki przed głoskami nosowymi: m, n, ń, i tam, kaj po polsku je u zawarte. Bez to piszymy: wōngel, dōm, siednōńć, chopōw, rechtōr, drōt, bōty. Te dwa ôstatnie to sōm wyjōntki, w kerych po ślōnsku wymŏwiŏ sie blank inakszyj niż po polsku i niy ma na to prawidła. Trza sie tego nauczyć.
I ôstatniŏ litera we tym alfabecie to je o z brewisym, na kero bydymy gŏdać o z ptŏszkym. We gŏdce mōmy trzi knify wymŏwianiŏ tego. Na wschodzie je to normalne o, tak jak gŏdōm jŏ. Ale za Gliwicami, bez Strzelce, aż za Ôpole wymŏwiŏ sie to ou. Tak samo gŏdŏ Jan Roś ze Sowina we tekście z 1956 roku: Joł sie najmnōł do polowanioł i tak samo gŏdŏ Chop w kuchni. Za to miyndzy Koźlym, Raciborzym, Głubczycami i Prudnikym gŏdŏ sie au. Tak gŏdoł Feliks Steuer, stōnd ôd niego dzieło mŏ tytuł Ostatni gwojźdźaurz. Jakby ôn bōł z Bytōmia, toby tytuł bōł Ôstatni gwoździŏrz.
Kedyś, jak po czesku, ślōnsku i polsku gŏdało sie tak samo, to ślōnske o, ou, au wymŏwiało sie inakszyj. To było duge a. I to duge a po polsku sie skrōciyło do normalnego a, po ślōnsku przeszło w to, jak dzisiej gŏdōmy, ale po czesku ôno durch normalnie fōnguje. Bez to po polsku gŏdŏ sie trawa, po ślōnsku trŏwa, a po czesku tráva. Czeskŏ Republika po Czesku to je Česká republika, a po polsku Republika Czeska. Stōnd wiymy, kaj sie dŏwŏ o z ptŏszkym. Jak po polsku je a, a po ślōnsku o, to na 90 procynt tam bydzie tyn brewis. Na 90%, bo sōm dwa wyjōntki: Jak pō nim stoji ł abo j, to piszymy to jako normalne o. Bez to piszymy: kołŏcz, mŏsz, zielōnŏ trŏwa, rewolucyjŏ, ale mioł, cołki, znojść, nojsrogszy.


text:
Erytryja
Erytryja (Ertra, Państwo Erytryja - Hagere Ertra) – państwo we wschodńij Africe, nad Mořym Čyrwůnym. Grańica mo s Etjopijům, Džibuti a Sudanym. Do Erytryje noležy ůng. 350 wyspůw na Mořu Čyrwůnym, m. in. archipelag Dahlak. Kraj je potaklowany na tři strefy klimatyčne: pustynno a půupustynno na wschodźe, žyzne wyžyny we tajle cyntralnyj a suche a gorůnce ńiżiny na zachodźe. Rygjůn Denakil, kery ležy tajlowo we depresyje noležy do najgoryntšych uobšarůw na coukij Źymje. Uodrymbność kulturowo uod Etjopije wźyna śe s ajnflusůw arabskich, kere sam zachodźiuy uod středńowječa, a wzmogua je uodrymbność kej kolůńije italskij we lotach 1936-1941. We 1952 Erytryjo přiuůnčůno ku Etjopije kej prowincyjo autůnomično. Jeij autůnůmijo zlikwidowano we 1962 roku. Uod anfanga lot 70. we Erytryje naśilou śe ruch separatystyčny, wspjerany bez kraje arabske. Etjopijo nale uoponowoua militarńy couko Erytryjo, při půmocy SSSR a Kuby. We 1993 odbyu śe sam abštimůng, we kerym wjynkšość mjyškańcůw wybroua samostanowjyńy, a ńyskoři je wkludzůno. We 1998 wybuchuo wojna etjopsko-erytryjska skiž zwady uo grańice, terozki strefa nadgrańično je patrolowano bez wojska pokojowe uONZ.
Je to jedyn s nojbjydńejšych krajůw na śwjeće, wjynkšość ludnośći utřymuje śe s bauerstwa na potřeby wuasne. Je sam tyž nojsrogšo korupcyjo a uomano je wolność suowa.


text:
Botswana
Botswana, Republika Botswany (ang. Republic of Botswana, tswana Lefatshe la Botswana) – państwo we pouedńowyj Africe, bes dostympu do mořa. Grańica mo s Namibijům, RPA a Zimbabwe. Wjynkšo tajla kraju zajmuje půupustyńijo, bezodpuywowy uobšar Kalahari. Ludźe pomjyškujům guůwńy ryjůny we pouedńowo-wschodńij tajli kraju, nade řykům Limpopo. 17% placu zajmujům parki narodowe. Gospodarka je uoparto na wydobyću djomyntůw, kerych Botswana je nojwjynkšym producyntym na śwjeće. Krům tygo sům sam tyž šichty mjedźi a ńiklu, znočyńe mo tyž uobrobjańe źymje.