c: text/html

text:
Napocznōł żech jōm rychtować1 połra lołt2 do zadku3 ze mojōm Teściowōm i tak nōm zasmakowała, że do dzisiej kołżdego roku jōm nastawiōmy. Teściowa robi jōm niyroz trocha słabszoł, moja Muter- bo łona tyż sie w te nalywkowanie wciōngła4– niyroz robi yno trocha mocniyjszy kōmpot, ale przeca kołdży robi tak, jak mu smakuje. Choć w tym […]
Miesiąc: Lipiec 2016
Wiśniōwka (Nalewka wiśniowa wiśniówką czasem zwana)
Robia roztomajte1 nalywki, ale ta ze wiśni to je cojsik tak dobrego, że bez ni niy umia sie już forsztelować2 mojego barku. Choć tak po prołwdzie to nawet niy wiym, czy mi idzie ło ta nalywka, czy ło te wiśnie, co to je potyn idzie wmōcić3. Joł ich niy pestkuja, bo wiadōmo, żech je trocha […]
Szokoladowe karminadle ;) (Trufle z mascarpone)
Jak je lato, to sie czowiek robi jeszcze barzi zgniōły1, jak kedy indzi2. Bez to trza wymyślać take maszkyty3, co sie je szybko narychtuje4. Sam sōm yno 3 składniki, to nawet listy zakupōw niy trza specjalnie zapisywać. Co potrza? 250 g mascarpone 100 szokolady 100 g podłużnych biszkoptōw Szokolada łozpuśćcie5 w jaki misce nad gorkym […]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Slōnskŏ gŏdka to bōła piyrszŏ mŏwa, w keryj wyszkolyli mie moje ôjce. Niyskorzij po ślōnsku gŏdołech tyż na placu i na pauzach we szkole. Nasza gŏdka bōła dō mie fest wertownŏ, beztōż chciołech, coby inksi tyż mieli możność sie z niōm ôbznajōmić. Skuli tego sprŏwiōłech (do kupy
z kamratym) facebookowy fanpage Slōnski suchar na dzisiej, poczōn żech tyż rychtować teksty po ślōnsku do lokalnych cajtōngōw. Yntlich zaczōn żech przekłŏdać na ślōnski. Robota przi ślōnskij gŏdce dŏwŏ mi kupa uciechy, tym barzij, co bez to ślōnskigo je wszyndy corŏz wiyncyj.
A to je do mie fest ważne.
Beztōż ôdewrziłech piyrsze na świycie biōro przekłŏdōw, kere szpecyjalizuje sie we ślōnskij gŏdce. Zaprŏszōm Cie do spōłprŏcy z naszym zespołym. To filologi, fachmany ôd nowych technologijōw, ale zaôbycz ludzie, kerzi przajōm ślōnskij gŏdce. Kej ôbieresz nasze usugi, to mŏsz gwarancyjŏ, co dostaniesz przekłŏd wielgij jakości.


text:
Wisła Interkamratów zaś odżyła – styczyń 2017.
W niydziela 29 stycznia na zaproszynie Cilki i Bruna – downym zwyczajym „Krzinki” -skrzykli starych i świyrzych interkamratów do DW „Relaks” – kaj downij Francik dyrechtorowoł.
Niy cza boło za wiela sproszać i już boło połno i gwarno. Pojedli, popili, pośpiywali i porzondzili po naszymu. Wejrzyj cie na fotki i spomnij Cie se jak downiyj bywało. Vivat Silesia !
Tref Interkamratów w Świyntochlowicach – siyrpiyn 2015
Trefili my sie w Muzeum Powstań Ślonskich w kafyju na klachy. Zeszło sie nos 16 kamraci z roztomajtych forow ślonskich. Po zwiydzyniu ekspozycji muzealnyj zasiedli my przy: tyju, kawie (mrorzonyj tyż) i roztomajtych maszkietach. Niyskorzyj było kupa śmiychu i łosprowek.
Chcieli my wszystkim, tyż „Gorolom” przipomniyć naszo fajno ślonsko godka
i tak sie urodzieło „Ślonskie Beranie”, Zaproszomy do czytanio listków o Katowicach
i inkszych miejscach Górnego Ślonska.
Listy Hyjdli (czyli Jadwigi) opisują fragmenty starych i nowych miejsc stolicy Górnego Śląska – Katowic.
Zapraszamy do ich czytania, a także do pisania.
Najciekawsze listy zamieścimy na stronach „Ślonskiego berania„
Niystety to „se już nie wraci”, a łod Ślonskigo Beranio sie właśnie zaczło nasze kamractwo internetowe i powstanie 1-go forum majlowego Ślonzoków z cołkigo świata. Po poru latach Forum sie porozbijało na pore mniyjszych grup i trwo do dnia dzisiejszego chocioż ze smutkiym cza pedzieć iże sie już niy trefiomy tak jak pore lot tymu to bywało, ale wiynkszość kamratów i kamratek do dnia dzisiejszego utrzymuje ze sobom kontakty.
Możecie sie powspominać archiwalne już strony ŚLONSKIGO BERANIO!
Sam na Laubie istnieje do dzisio 20 osobowe forum majlowe, chyntnych do zapisanio proszymy o kontakt.
Kożdy z wos niych nojprzod pozno,
Doporzondku swoje gniozdo.
Potym chałpy, pola, drzewa,
Stowy kościol, kolor nieba…
Trza ze swoim poczuć wiynzi,
A niy jak te gupie gynsi!
Bo na Ślonsku niy gyngajom
I na swoje uważajom!
Chociaż cudzy kraj zwiydzajom,
Swoim ino stronom pszajom.
Tu sie żyjom, tu miyszkajom
I na swojim umiyrajom!
Nocne spotkanie.
Wczoraj w nocy prziszłaś dó mje –
po cichu, niyspodziywanie, skrómnie,
tak dugo na Ciebie czekołech –
Twojym przijściym ucieszyłaś mje łogrómnie.
Widziołech Twoje kształty –
te Twoje małe górki i te wgłymbiynia,
byłaś piykno jak zawsze, niy do uwierzynia.
Na Twój widok czóns żech sie cały –
drgawków dostołech,
łostałaś tako gryfno jak Cie pamiyntołech.
Wiek Twój sie dló mje niy liczy,
moja miłość do Ciebie niy zno żodnyj granicy.
Czuć Cie nawet było – jesiynióm wóniałaś,
klajd ze zżółkniyntych liści łobleczóny miałaś.
Łoroz chciałaś mje łopuścić –
„Niy łodchodź! Łostóń przi mje!
Kochóm Cie i zawsze Cie kochać byda!” – ryczołech,
w tym momyncie sie łobudziłech –
myślołech że to było na jawie, a jo społech.
Ty mi śniłaś, marzyłech ło Tobie,
chciołech Cie mieć zaś przi sobie,
prziłaź czyńści dó mje –
Ty możesz wszystko robić zy mnóm,
TY MOJA UKOCHANO ŚLONSKO ZIYMIO.
Maly(Andy).
Marzynia
Spytołżech sie małych synków i malutki frelki,
Kim by chciały być, jak bydom już tak cołkiym wielki.
Piyrszy stanył Francik, pado: „Jo byda na TIR-ze
Jeździoł se po całym świecie, abo kajś sam bliżyj”.
Na to Antek jak niy wrzaśnie: „Francek, jak Ty autym,
To jo na rakiecie, bo jo byda kosmonautym!”
„Byda za farorza w Tychach!” „A jo za bramkorza!”
„Byda jeździoł na wywrotce!” „Jo gyszeft otworza!”
„Jo, jak tata, byda sztajgrym!” „A jo” – zaczon Tyjo-
„A jo zarozki po szkole póda na pynzyjo”.
Ciepli sie wszyjscy na Tyja, że on tak fanzoli.
Tyjo pado: „Jo tak yno… żebyście sie śmioli”.
No, toż cicho sie zrobioło, a tu Anka stowo:
„Jak już byda całkiym wielko, to byda krawcowo”.
„A jo póda na fryzjerka”. „Jo na sprzedowaczka”.
„Jo, jak mama, byda warzić”. „Jo chca być śpiywaczka”.
Spytołżech sie małych synków i malutki frelki,
Kim by chciały być, jak bydom już tak cołkiym wielki.
Kożdy przeca mioł marzynia, jak sie dzieckiym było.
Co padocie? Sie im spełni? A Wom sie spełniyło?
Olek
Bo Ślonzok niy wyciepnie, Ślonzok niy wydo, bo Ślonzokowi sie wszystko przido. I choć mu to potym w doma zawodzo i se wto niyroz wdepnie, richtik Ślonzok niczego niy wyciepnie!


text:
2014:
Zbigniew Gryżboń, Janusz Rokicki, Mirosław Madzia, Piotr Cieślik, Maria Juroszek, Mirosław Werner, Janusz Rokicki, Adam Tomiczek, Piotr Szymala, Patrycja Kądziałka, Mateusz Bobrzyk, Patrycja Krzak, Wojciech Dorywała, Aleksander Gorzelany, Wiktoria Mołdrzyk, Kinga Iwańska
2013:
Janusz Rokicki, Karolina Gajdek, Adrianna Gaś, Piotr Szymala, Adam Tomiczek, Zbigniew Gryżboń, Łukasz Kuboszek, Katarzyna Słomka, Sara Karwot, Patrycja Kądziołka, Justyna Guzik, zawodnicy drużyny seniorów koszykówki mężczyzn KS "MOSiR Cieszyn"
2012:
Janusz Rokicki, Paweł Szymkowski, Piotr Szymala, Mirosław Madzia, Gabriela Patoła, Katarzyna Słomka, Sebastian Matuszyński, Adam Tomiczek, Wacław Skolarus, Paweł Jabłoński, Patrycja Krzak, Piotr Cieślik, Maciej Gańczarczyk, Karolina Gajdek, Jakub Baron
2011:
Piotr Szymala, Kajetan Kajetanowicz, Marcin Frycz, Maciej Wilczek, Janusz Rokicki, Piotr Cieślik, Jakub Strzelczyk, Michał Szymala, Łukasz Tadel, Robert Svoboda, Martyna Tschuk, Karolina Makarewicz, Katarzyna Groborz
2010:
Piotr Szymala, Janusz Rokicki, Maciej Wilczek, Kajetan Kajetanowicz, Michał Szymala, Piotr Cieślik, Adam Tomiczek
2009:
Piotr Szymala, Janusz Rokicki, Maciej Wilczek, Kajetan Kajetanowicz, Zbigniew Cieślar, Michał Szymala, Piotr Cieślik
2008:
Piotr Szymala, Janusz Rokicki, Piotr Cieślik
2007:
Paulina Ligocka, Piotr Szymala, Janusz Rokicki, Michał Ligocki
2006:
Paulina Ligocka, Michał Ligocki, Janusz Rokicki, Tomasz Małecki
2005:
Paulina Ligocka, Janusz Rokicki, Otton, Janusz, Łukasz i Katarzyna Widzikowie, Piotr Szymala, Arkadiusz Fiedor, Marcin Hurycz, Michał Ligocki, Szczepan Ligocki, Łukasz Tadej, Mateusz Ognisty, Tomasz Małecki, Tomasz Stoszek, Bartłomiej Franek, Dominika Kozik, Czesław Banot
2004:
Paulina Ligocka, Piotr Szymala, rodzina Widzików –Otton, Janusz, Łukasz, Katarzyna oraz Michał Ligocki, Sebastian Kwiatkowski, Czesław Banot, Janusz Rokicki, Roland Buchta, Mateusz Zubek, Jakub Kwiatkowski
2003:
Piotr Szymala, Arkadiusz Fiedor, Martyna Weres, Patrycja Chechelska, Marcin Hurycz, rodzina Widzików - p. Otton, Janusz, Łukasz, Katarzyna oraz Czesław Banot, Janusz Rokicki, Tomasz Matecki, Mateusz Ognisty, Przemysław Kolondra, Marek Duraj
2002:
Mateusz Ligocki
2001:
Czesław Banot
2000:
Otton Widzik


text:
Niyrołz1 sie mogōm2 czowiekowi zmiyrznōńć3 karminadle4 i rolady i chciałoby sie ôbejrzeć5 na talyrzu cojsik inkszego6. Tak żech se myśloł, inspirowoł roztomajtymi7 kuchniami świata i tak żech prziszoł na moje trzołski8. Fajnie wyglōndajōm , richtich9 dobrze smakōjōm… nic, yno sie brać za robota.
Co potrza?
500 g mielōnego miysa wieprzowego
200 g wyndzōnki10
1 zōmbek11 czosku
2 łeżeczki tymianku
1 łeżeczka majeranku
sōl i pieprz
Ta wyndzōnka mogecie zmielić cuzamyn12 ze miysym, ale mogecie tyż jōm pokrajać we kostka i przipiyc na patelni i potyn dociepnōńć do mielōnego miysa. Bez to bydziecie mieli całkym inkszy smak.
We misce wymiyszejcie sie miyso, wyndzōnka, przeciśniynty czosnek i prziprawy. Niyskorzi uformujcie z tego misa take sztangi (wałki) i mogecie sie brać za pieczynie. Joł żech je robiōł na patelni grillowyj, ale i na taki ajnfachowyj13 tyż- mie sie zdo- bydōm14 dobre. Jak już ze kołżdyj strōny fajnie sie przipiekōm, to mogecie sie pomału15 rychtować16 do jedzynia. Smacznego 🙂
1czasem
2mogą ; ō- samogłoska w wymowie między o i u
3znudzić
4mielone
5ô= ło
6innego
7różnymi
8trzaski, małe drewienka
9naprawdę
10wędzonego boczku
11ząbek
12razem
13zwykłej
14będą
15powoli
16przygotowywać


text:
Czad
Czad, Republika Czadu (fr. République du Tchad, arab.  جمهوريّة تشاد [Jumhuriyat Tashad]) – państwo we strzodkowyj Africe. Granica mo uod půłnocy s Libijům, uod wschodu s Sudanym, uod połedńa s Strzodkowoafrikańskům Republikům, uod połedńowygo zachodu s Kamerůnym a Ńigeryjům a uod zachodu s Ńigrym. Jygo mjano pochodźi uod Jeźora Czad.
Půłnocno tajla kraju zajmuje Sahara, na połedńu idźe trefić sawanny. 3/4 ludnośći kero mo robota pracuje we bauerstwje. Rozpoznane, nale ńyeksploatawane sům surowce mineralne, krům wydobywanyj na pouedńu naftowyj ropy.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do belgijká
abuzabijka, Abuzabijka, alegoryjka, aleksandryjka, Anatolijka, Andaluzyjka, antwerpijka, Atapaskijka, Australijka, bangkokijka, Barbadosyjka, Beludżyjka, Berberyjka, biłgorajka, bizantyjka, Bizantyjka, brasilijka, Brazylijka, burgasyjka, Burundyjka, cichodajka, Cykladyjka, czarodziejka, czerezwyczajka, czrezwyczajka, Czukczyjka, dallasyjka, dobrodziejka, Drawidyjka, duszanbejka, duszanbijka, dwudziestkadwójka, dykteryjka, dżibutyjka, ekspozycyjka, empetrójka, encyklopedyjka, ferraryjka, filadelfijka, filozofijka, fizjonomijka, Flandryjka, fotografijka, gołoszyjka, granadyjka, grenadyjka, Grenadyjka, grzybobójka, harmonijka, historyjka, ilustracyjka, Indonezyjka, jamusukryjka, Kabardyjka, Kachetyjka, kadyksyjka, Kalabryjka, Kalifornijka, kalkutyjka, kanberyjka, kancelaryjka, Kantabryjka, kanterberyjka, Karaczajka, karakasyjka, Karyntyjka, Kastylijka, Katangijka, kaznodziejka, kinszasyjka, Kirybatyjka, koalicyjka, kolekcyjka, kolombijka, Kolumbijka, Kołodziejka, kołodziejka, kombinacyjka, kompanijka, kompilacyjka, konakryjka, koncepcyjka, koncesyjka, konferencyjka, koniugacyjka, konwalijka, Kornwalijka, koryntyjka, Koryntyjka, krytoryjka, lilongwejka, lobambijka, łamistrajka, Machabejka, madrasyjka, manichejka, Maurytyjka, mbabanejka, Melanezyjka, Mikronezyjka, Mistekijka, mombasyjka, monachijka, monografijka, monrowijka, mordoklejka, Mozambijka, myszoryjka, nairobijka, niedorozwojka, niezapominajka, Nowogwinejka, Paragwajka, pierestrojka, pieriestrojka, Pikardyjka, poczytajka, podfruwajka, podśmiechujka, Polinezyjka, półzbrojka, pretensyjka, pretoryjka, protekcyjka, recenzyjka, restauracyjka, rezydencyjka, samosiejka, samowylewajka, santosyjka, saragosyjka, sensacyjka, sympatyjka, szachrajka, szanghajka, tanagryjka, Tanganijka, tendencyjka, tiubietiejka, torontyjka, Udmurtyjka, wodzirejka, wydroryjka, zachciewajka, Zapotekijka, zarzucajka, Zimbabwejka, złodziejka
abuzabijka Abuzabijka alegoryjka aleksandryjka Anatolijka Andaluzyjka antwerpijka Atapaskijka Australijka bangkokijka Barbadosyjka Beludżyjka Berberyjka biłgorajka bizantyjka Bizantyjka brasilijka Brazylijka burgasyjka Burundyjka cichodajka Cykladyjka czarodziejka czerezwyczajka czrezwyczajka Czukczyjka dallasyjka dobrodziejka Drawidyjka duszanbejka duszanbijka dwudziestkadwójka dykteryjka dżibutyjka ekspozycyjka empetrójka encyklopedyjka ferraryjka filadelfijka filozofijka fizjonomijka Flandryjka fotografijka gołoszyjka granadyjka grenadyjka Grenadyjka grzybobójka harmonijka historyjka ilustracyjka Indonezyjka jamusukryjka Kabardyjka Kachetyjka kadyksyjka Kalabryjka Kalifornijka kalkutyjka kanberyjka kancelaryjka Kantabryjka kanterberyjka Karaczajka karakasyjka Karyntyjka Kastylijka Katangijka kaznodziejka kinszasyjka Kirybatyjka koalicyjka kolekcyjka kolombijka
Kolumbijka Kołodziejka kołodziejka kombinacyjka kompanijka kompilacyjka konakryjka koncepcyjka koncesyjka konferencyjka koniugacyjka konwalijka Kornwalijka koryntyjka Koryntyjka krytoryjka lilongwejka lobambijka łamistrajka Machabejka madrasyjka manichejka Maurytyjka mbabanejka Melanezyjka Mikronezyjka Mistekijka mombasyjka monachijka monografijka monrowijka mordoklejka Mozambijka myszoryjka nairobijka niedorozwojka niezapominajka Nowogwinejka Paragwajka pierestrojka pieriestrojka Pikardyjka poczytajka podfruwajka podśmiechujka Polinezyjka półzbrojka pretensyjka pretoryjka protekcyjka recenzyjka restauracyjka rezydencyjka samosiejka samowylewajka santosyjka saragosyjka sensacyjka sympatyjka szachrajka szanghajka tanagryjka Tanganijka tendencyjka tiubietiejka torontyjka Udmurtyjka wodzirejka wydroryjka zachciewajka Zapotekijka zarzucajka Zimbabwejka złodziejka
abuzabijka, Abuzabijka, alegoryjka, aleksandryjka, Anatolijka, Andaluzyjka, antwerpijka, Atapaskijka, Australijka, bangkokijka, Barbadosyjka, Beludżyjka, Berberyjka, biłgorajka, bizantyjka, Bizantyjka, brasilijka, Brazylijka, burgasyjka, Burundyjka, cichodajka, Cykladyjka, czarodziejka, czerezwyczajka, czrezwyczajka, Czukczyjka, dallasyjka, dobrodziejka, Drawidyjka, duszanbejka, duszanbijka, dwudziestkadwójka, dykteryjka, dżibutyjka, ekspozycyjka, empetrójka, encyklopedyjka, ferraryjka, filadelfijka, filozofijka, fizjonomijka, Flandryjka, fotografijka, gołoszyjka, granadyjka, grenadyjka, Grenadyjka, grzybobójka, harmonijka, historyjka, ilustracyjka, Indonezyjka, jamusukryjka, Kabardyjka, Kachetyjka, kadyksyjka, Kalabryjka, Kalifornijka, kalkutyjka, kanberyjka, kancelaryjka, Kantabryjka, kanterberyjka, Karaczajka, karakasyjka, Karyntyjka, Kastylijka, Katangijka, kaznodziejka, kinszasyjka, Kirybatyjka, koalicyjka, kolekcyjka, kolombijka, Kolumbijka, Kołodziejka, kołodziejka, kombinacyjka, kompanijka, kompilacyjka, konakryjka, koncepcyjka, koncesyjka, konferencyjka, koniugacyjka, konwalijka, Kornwalijka, koryntyjka, Koryntyjka, krytoryjka, lilongwejka, lobambijka, łamistrajka, Machabejka, madrasyjka, manichejka, Maurytyjka, mbabanejka, Melanezyjka, Mikronezyjka, Mistekijka, mombasyjka, monachijka, monografijka, monrowijka, mordoklejka, Mozambijka, myszoryjka, nairobijka, niedorozwojka, niezapominajka, Nowogwinejka, Paragwajka, pierestrojka, pieriestrojka, Pikardyjka, poczytajka, podfruwajka, podśmiechujka, Polinezyjka, półzbrojka, pretensyjka, pretoryjka, protekcyjka, recenzyjka, restauracyjka, rezydencyjka, samosiejka, samowylewajka, santosyjka, saragosyjka, sensacyjka, sympatyjka, szachrajka, szanghajka, tanagryjka, Tanganijka, tendencyjka, tiubietiejka, torontyjka, Udmurtyjka, wodzirejka, wydroryjka, zachciewajka, Zapotekijka, zarzucajka, Zimbabwejka, złodziejka


text:
Niy ma chyba barzi ajnachowego1 jołdła do narychtowania,2 jak wodziōnka- chyba, że smażōnka3 abo sznita ze fetym.4 Pirwy5 zawsze sie jōm robiōło, jak sie miało trocha starego chleba, bo to przeca żołdyn6 niy bōł wtedy taki gupi, żeby go wyciepnōńć.7 Moja muter mi padała,8 że u nich- we staryj chałpie9– to moja Ōłma10 pikła we wielochu11 w kołżdo sobota 5 pecynōw12 chleba i on bez cołki tydziyń bōł dobry. A dzisiej to już na trzeci dziyń je bez smaku i idzie sie z niego yno zrobić bratsznita13 abo wodziōnka. Tyn recept- co go sam niżyj mołcie- to je na takoł brōłtzupa, jako sie robiōł mōj Ōłpa.14 Łon bōł jargang15 1907, a że znoł tako wodziōnka na pewno jeszcze ze swoji chałpy, to idzie pedzieć, że tyn recept moł już nojmani16 sto lołt.
Co potrza?
2 sznity chleba
łeżka fetu abo masła
zōmbek czosku (jak lubicie, to mogecie sie go dać wiyncyj, yno sie dejcie pozōr, żeby po tym niy bōło bańtowania17 we brzuchu)
pó18 cebuli
liść bobkowy19
2-3 kulki ziela angelskego
trocha magi
sōl i pieprz
wrzōntek
Pokrejcie20 sie chlyb na mańsze kōnski, cebula i czosnek tyż. Wciepcie wszyske skłądniki do talyrza abo jaki miski, zalyjcie wrzōntkym, przikryjcie na połra minut jakim inkszym talyrzym i… fertich.
A niy godoł żech, że to baje ajnfachowe 😉 Smacznego 🙂
1bardziej prostego
2przygotowania
3jajecznica
4kromka ze smalcem
5dawniej
6nikt
7wyrzucić
8mówiła
9domu
10babcia
11piec chlebowy
12bochenków
13grzanka
14dziadek
15rocznik
16najmniej
17rewolucji
18pół
19laurowy
20pokrójcie


text:
Niyrołzki1 sie czowiekowi zachce zjejś2 cojsik lekszego3, żeby potyn niy trza bōło4 bez godzina dochodzić do siebie i wypić trzi sznapsy5 na trołwiynie6. Taki szałołt je do tego nojlepszy. Grejfut moł7 kans fetaminy C i beta karoten, kery8 je dobry dlo skōry. Kapusta pekińskoł tyż moł kans9 fetaminōw, roztomajtych10 minerałōw i do tego yno11 12 kalorii. Szinka, syr i ôrzechy12 fajnie dopełniōm smak, tak że nawet te chopy, co marudzōm na szałołty, bydōm sam mieć co do przegryzynia.13
Co potrza?
2 ôbrane ze błōnek grejfuty
15 dkg żōłtego syra
15 dkg szinki
pó szklōnki ôrzechōw włoskich
pó gōwki mańszyj kapusty pekińskyj
6 łeżek jogurtu greckego
sōl i pieprz
Nojwiyncyj roboty bydzie ze tym grejfutym, coby go seblyc14 ze tyj gorzkij skōry. Ôrzechy mogecie trocha uprażyć na suchyj patelni. Sam żołdnyj filozofii niy ma, wszyjsko trza pokrajać, wciepnōńć15 do miski, dodać jogurt, dosmakować i- biercie16 sie za jedzynie. Smacznego 🙂
1czasem
2zjeść
3lżejszego
4było; ō- samogłoska w wymowie między o i u
5kieliszki alkoholu
6trawienie
7ma
8który
9dużo
10różnych
11tylko
12ô= ło
13przekąszenia
14rozebrać
15wrzucić
16bierzcie


text:
Isaac Newton
Sir Isaac Newton (ur. 4 styčńa 1643, zm. 31 marca 1727, wedle kalyndořa grygorjańskigo; abo ur. 25 grudńa 1642, zm. 20 marca 1726 wedle užywanygo wůunčas kalyndořa julijůńskigo) – angelski fizyk, matymatyk, astrůnům, filozof, historyk, badač Biblije a alchymik.
W swojym suynnym dźele Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (1687 r.) předstowiu prawo powšychnygo ćůnžyńo, a tyž prawa ruchu ležůnce u podstaw mechańiki klasyčnyj. Ńyzaležńy uod Gottfrjyda Leibńiza přičyńiu śe do rozwoju rachůnku růžńičkowygo i coukowygo.
Kej pjyršy wykazou, aže te same prawa řůndzům ruchym ćou na Źymje kej i ruchym ćou ńybjeskych. Jygo doćekańo doprowadźiuy do rewolucyji naukowyj a přijyńćo teorji heljocyntryzmu. Podou matymatyčne uzasadńyńy do praw Keplera i rozšeřůu je udowadńajůnc, aže uorbity (we wjynkšośći kůmet) sům ńy yno eliptyčne, nale můgům być tyž hiperbolične i parabolične. Guośiu, aže śwjotuo mo natura korpuskularno, čyli aže skuodo śe s čůnstek. Bůu pjyršym, kery zdou se sprawa, aže widmo barw uobserwowane podčas padańo bjouygo śwjotua na pryzmat je cechům padajůncygo śwjotua, a ńy pryzmatu, kej guośiu 400 lot nazod Roger Bacon.
Dźeua Newtona[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- Method of Fluxions (1671)
- De Motu Corporum (1684)
- Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (1687)
- Opticks (1704)
- Arithmetica Universalis (1707)
- An Historical Account of Two Notable Corruptions of Scripture(1754)
Opublikowane pośmjyrtńe we 1728: Short Chronicle, The System of the World, Optical Lectures, Universal Arithmetic, The Chronology of Ancient Kingdoms, Amended a De mundi systemate.


text:
Niyjednymu sie moge zakryńcić ôd1 tego we łebie2. Recept3 na poczōntku bōł4 dojś5 ajnfachowy6, ale styknōł7 jedyn składnik i sie ze kryjmzupy zrobiōło ekskluzywne danie, kero szło by w jakim małym talyrzu sprzedać za sroge8 pijōndze9 we modnyj restauracyji. Co potrza? 1 wiynkszy brokuł 1 batat 2 łeżki zōłzy10 sojowyj ździebko11 chili małoł cebula łeżka […]
Kategoria: Zupa abo eintopf
Nudelzupa ze baniōm (Rosół z dynią)
Niyrołzki1 ôstanie2 Wōm3 trocha rosołu ze niydzieli, a niy chcecie zajś4 jejś5 tego samego na mitag6, to tedy ôwdy mogecie sie na gibko7 narychtować8 nudelzupa ze baniōm. Choć rosołu zawsze lepi nawarzyć9 wiyncyj i dać go trocha do zamrażalki, bo receptōw z nim je kans, a przeca niy bydōmy go zawsze ekstra warzić. Co potrza? […]
Kokos na bani (Krem dyniowy z kokosem)
Bania je krōlowōm1 jejsiyni2, a jak fto3 sie ji4 trocha zamrojzi, to moge5 poszaleć nawet na wiosna. Ta zupa je richtich6 ajnfachowo7, choć niyftorych moge przestarszyć mlyko kokosowe abo pasta curry, ale dzisiaj take rzeczy to idzie kupić we kołżdym8 wiynkszym sklepie, a smak, jaki potyn mōmy, je niy do opedzynia9 😉 Co potrza? 500 […]
Bania wōniajōnco Tajlandiōm (Dynia pachnąca Tajlandią)
Bania idzie odmiyniać bez wszyjske przipadki i miyszać ze wszyjskimi warzywōma1 i prziprawōma, kere2 Wōm3 przidōm4 do gowy. Połra5 zupōw ze baniōm już żech sam6 wciep7, ale ta lista baje8 jeszcze dugo9. Ta zupa je tak prosto do zrobiynia, że nawet kuchołrze ze dwōma lewymi rynkami bydōm10 umieli jōm narychtować11. Doł12 żech sam zielōnoł pasta […]
Zupa ze tomatōw i apfylziny (Zupa pomidorowo-pomarańczowa)
To je1 zupa, kero2 mogecie3 bez lato zrobić ze świyżych tōmatōw4, a bez zima bydzie5 to nojlepsze spōmniynie6 lata. Je fajnie arōmatyczno, gibko7 sie jōm robi, a do tego mogecie trocha poszpanować, jak przidzie do Wołs bezuch8 i zaserwować im zupa ze apfylzinōm9– keby10 Wōm sie chciało, mogecie jeszcze jōm przistroić takim małym ślizykym11 apfylziny. […]
Miszōng ze baniōm (Miszmasz z dynią)
Dobrze mieć zamrożōne1 trocha bani, bo jak na wiosna Wōm sie ji zachce, to mołcie2 już ôbiołd3 prawie fertich4. Jak żech rychtowoł5 ta zupa, to czasu za wiela niy bōło, a wtynczos sie czowiek myśli, co tam moł w dōma6 leżeć. Bōło7 trocha zelera8 naciowego, kōnsek boreju9 i jedyn banan… zaroz10 w gowie mi sie […]
Baniowoł inspiracja- zupa (Dyniowa inspiracja- zupa)
Niyrołz jak mie cojsik wejźnie, to we tyj kuchni tworza, choby jaki malyrz na ôbrołzku1: chyca jaki pōmysł, potyn miyszōm2, kōmbinuja, prōbuja… yno marasu3 trocha mani jak u takego Jacksona Pollocka. Niby połra4 składnikōw je normalno, ale jak czowiek dociepnie5 do tego gruszka, trocha żurawiny i jako prziprawa, to sie robi cołkym inkszo geszichta6. Co […]
Cukinia na bani (Dynia i przyjaciele)
Cojsik mie korciōło1, żeby sie szczelić na szybko jakoł zupa. We zamrażalce bōła jeszcze staro bania2, na handlu żech kupiōł take fajne małe cukinie, no i jeszcze mioł żech flaszka z włoskimi tōmatami3. Czasu bōło mało, bo zajś trza bōło lecieć na jake nagranie i musza pedzieć, że chyba mi sie udało szczelić ta zupa […]
Wodziōnka abo brōłtzupa (Śląska zupa chlebowa)
Niy ma chyba barzi ajnachowego1 jołdła do narychtowania,2 jak wodziōnka- chyba, że smażōnka3 abo sznita ze fetym.4 Pirwy5 zawsze sie jōm robiōło, jak sie miało trocha starego chleba, bo to przeca żołdyn6 niy bōł wtedy taki gupi, żeby go wyciepnōńć.7 Moja muter mi padała,8 że u nich- we staryj chałpie9– to moja Ōłma10 pikła we […]
Kryjmzupa ze zelera (Selerowa zupa krem)
Moja Baba1 zamarzōła2 sie zupa ze pasternakym, ale jako żech go niy mōg3 nikaj znojś4, a moje ślypia5 we sklepie sie zatrzimały na zelerze, zrobiōła sie z tego zupa ze zelerym- niy bojcie sie, ta ze pasternakym jeszcze sam kedy przidzie 😉 Wciepowołech do gorka składniki jak jako heksa6, ale jak żech już ta zupa […]


text:
Ptoki
Ptoki (Aves) – grůmada stouoćeplnych zwjyřůnt s podtypu kryngowcůw. Je nojbarźi zrůžńicowanům spojstřůd grůmad kryngowcůw lůndowych – na coukij Źymji je ůngyfer 10 000 gatůnkůw ptokůw, kere zamjyškujům ekosystymy na coukym śwjeće. Jejich wjelgość waho śe uod 5 cm u koliberka hawańskigo do 2,7 m u struśa. Dźou bjolůgije badajůncy ptoki to uorńitolůgijo.
Charakterystyčne lo ptokůw nowočesnych (Neornithes) sům: skůra wytwařajůnca fyjdry, předńy kůńčyny překštoucůne we křidua, ščynki uokryte růgowym dźobym, u wspůučesnych předstawićeli pozbawjůnym zymbůw, leki, mocny škelet a štyrodźouowe serce. Ptoki sům prowje zawdy zdolne do lotu, atoli ńykere gatůnki sům wtůrńy ńylotne – jejich ukuad pokarmowy a uoddechowy sům přistosowane do tej zdolnośći. Krům tygo uodznačajům śe wysokům aktywnośćům metaboličnům. Rozmnažajům śe bez skuadańy a wyśadywańy uotočůnych twardům šupům jajcůw. Ńykere ptoki, ščygůlńy s řyndůw krukowatych a papůgowych noležům do nojbarźi inteligyntnych gatůnkůw zwjyřůnt, zdolnych do twořyńo a užywańo přiřůndůw půmocńičych a překazujůncych ta wjydza nastympnym pokolyńům.
Wjela gatůnkůw uodbywa dalekodystansowe wyndrůwki, inkše přymjyščajům śe myńi rygularńy na krůtše uodlyguośći. Sům zwjeřyntůma socyjolnymi, porozůmjewajům śe při půmocy wizualnych sygnouůw a zawouań kůntaktowych, kej i śpjywym, bjorům udźou we wspůlnych lyngach, polowańach, přepyndzańu drapježńikůw, zgrupowańach migracyjnych.
Wjynkšość gatůnkůw ptokůw žyje můnůgamičńy, nojčyńśći na čos jydnygo sezůnu, roz na kedy na uokres kilku lot, řodźi twořům ta samo para bez coue žyće. Inkše gatůnki twořům lyngowe systymy poligyńične – s kilkůma samicůma připadajůncymi na jydnygo samca. Řodko spotyka śe gatůnki polijůndryčne s wjelůma samcůma a jydnům samicům. Jajca sům na zwyk skuadane do gńozd i wyśodywane bez uojcůw. Cechům charakterystyčnům lo wjynkšośći ptokůw je dugi uokres uopjekůńčy nad wyklutymi pisklyntůma.
Wjela gatůnkůw ptokůw mo znočyńy gospodarče lo čowjeka, nojčyńśći kej zwjyřynta užytkowe. Sům přede wšyjskym zdřůduym požywjyńo pozyskiwanygo bez hodowlo abo polowańo. Zastosowańy gospodarče znojdujům tyž tajle pozyskiwane s ptokůw np. fyjdry. Ńykere gatůnki, ščygůlńy ptoki śpjewajůnce, kej i papůgowate, sům popularnymi zwjeřyntůma důmowymi. Krům tygo uodchody kilku gatůnkůw sům užywane kej nawůz we rolńictwje. Ůngyfer 120–130 gatůnkůw ptokůw wymoruo uod XVII w. kej rezultat ludzkij dźoualnośći, setki inkšych gatůnkůw wymaruo wčeśńij. Uobecńy uocyńo śe ůngyfer 1200 gatůnkůw kej zagrožůnych wygińyńćym bez čynńiki antropůgyńične, s drůgij strůny čowjek stara śe atoli uo jejich uochrůna. Ptoki sům tyž ylymyntym ludzkij kultury – uod religje bez poezyjo do muzyki popularnyj. Amatorsko uobserwacyjo ptokůw, kera rozwinyua śe we uostatńich dekadach do rozmjarůw masowygo hobby, je uprawjano we wjelu krajach rozwińyntych.


text:
Tyla razy co my dostowali po pysku…a za kożdym razym my sie ino śmioli i robiyli swoja robota. Wiela to juz ludzi nawiyszało psów na Ruch, a łon dalyj trwo i bydzie tak cołki czos, bo Ruch to je Legynda bez końca.
Chyba łod zaranio, na Cicho lecom same przikre niy kiedy godki, ale żodyn niy wiy, że to je Klub bez wiylkie K i łon sie tak łatwo niy poddo, bo przeca sam som ludzie, co za Niybiesko eRka łoddadzom życie.
Wiela to juz razy nom ciśli bergi pod nogi, a my jak te bajtle, co sie kipli, to zarozki nazot wstowali, co by sie czowiyk naumioł, jak sie łazi – szpilo i inne. Nikt nom niy pomagoł za tego bajtla wstować, bo my mieli sie same na błyndach uczić i dowali my rada? Dowali! Terozki co chwila kajsik sie niy łobróca tam pytajom mie, wiela to minusów nom nacisnom, zakazów, wiela kary za jakie race czi inne, a jo ino sie tak zastanawiom…kaj je dobrze? Nikaj! Wiela to boło godki na Amica Wronki, na Lech Poznań, Polonia Warszawa…to żodyn niy wie nawet co to sie podzioło, a my? Dalyj som Ruch, a niy jakoś inno połonczono drużina i to na nos kożdy ciśnie i sie śmiyje za plycami.
A niych sie cisnom…łone niy wiedzom, co to je Klub. Ino swady szukajom, co by szło sie chycić i pociulać po gymbie, a niy tworzyć klub i w niygo wierzić. Łone ino paczom na nos i sie dziywujom, że my cołki czos sie dowomy rada, że nom mogom ciś, ale nos niy rozwalom! My niy somy byle fto…ze Ruchem cza sie liczyć, a ło tym kożdy sie terozki przekono, że jak nos chcom docić, to my im na sfol zrobiymy i sie uczimomy. I to niy tak na cufal, ale tak ze cołkij, prawdziwyj walki.
Bołech witać Klub jak przijechali ze Hiszpanii…boło przednio, krótko i zwiynzłowato, a te chopcy…wszistkie na gymbach mieli wypisano walka. Niy ino ło byt we Ekstraklasie – ale to pywnie je naczelno sprawa – ale i ło honor tyj eRki, co jom na klatach noszom. Łone wiedzom, że nos…chopców i dziołchy co kybicujom, zawsze majom za sobom, że na nosze rycenie na kożdym szpilu mogom liczyć, że nie som same na siebie skozane.
My momy kybiców, co za Klubym stanom murym! My sie ponarzykomy, ale to je nosz Klub i to je nosze prawo. A to, że my sie casym wnyrwimy, to je nosz przywilyj! My tyn Klub Wspieromy! We Niygo Wierzymy! Go Kochomy! I niy domy go zamknonć! To je ta naszo…wielko Legynda bez końca!
Dumni po zwyciynstwie, wierne po porażce…
Dyjwid


text:
Słůńce
Słůńce inakszyj Klara – postrzodkowo gwjozda Słůnecznygo Ukłodu, wele keryj kwyrlo Źymja, inksze planety a myńsze ńybjeske ćoła. Klara to nojwidńyjszy uobjekt na ńybje a uobyczne zdrzůdło energije, kero przibywo ku Źymji.
Astronůmiczny simbol Słůńca to uokrůng s punktym we postrzodku: (Unicode: 2609).
Słůńce je gwjozdům głůwnygo ćůng (V klasa widnośći). Typ widmowy uod ńigo (G2) charakteryzuje bjoławo farba a uobecność we widmje lińji zjůńizowanych a neutralnych metali a fest lichych lińji wodoru.
Klara leży we jydnym s ramjůn szpiralnych Galaktyki, 26 tyśyncy śwjytlnych rokůw uod jeji postrzodka a ůngyfer 26 rokůw śwjytlnych uod plaszczyzny růwńika Galaktyki. Kwyrlo wele cyntrům Mlycznyj Cesty gibko na 220 km/s we czaśe 226 miljůnůw lot, co dowo bez 20 uobjygůw po dźiś dźyń we gyszichće gwjozdy. Uod Słůńca dźeli nos ůngyfer 150 mln km.
Budowa[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Słůńce je kuglům zjůńizowanygo gazu uo maśe 1,9891 × 1030 kg (333 950 mas Źymje), przi czym 74% zajmowo wodůr, 25% - hel, a myńi kej 1% to ćyńżejsze elementy a roz za kedy proste chymiczne spojiny (zwjůnzki). Kugla plazmy utrzimywano je we hydrostatycznyj růwnowadze skiż śiły grawitacyje s jydnyj zajty a rosnůncym a tyż s głymbokośćům a ćiśńyńym gazu, kere růwnoważy ćynżar materyje ponad. W cyntrům ćiśńyńy erbuje wertość 1016 Pa, co je wyńikym faktu, aże jůndro rozhajcowuje śe do tymperatury poranośće miljůnůw stopńi, we keryj to tymperaturze můgům już zalajzować reakcyje jůndrowe. W przipadku gwjozd głůwnygo cugu reakcyjům jůndrowům, kero dowo ynergijo je pomjana wodoru we hel. Gynstość materyje we jůndrze Słůńca to 1,5×105 kg/m³, nale wysoko tymperatura trzimje materyja we stańy gazowym, atoli gynstość gazu na wjyrchu to 10–4 kg/m³, czyli je to prawje průżńo. Na podstawje uodmjynnych własnośći plazmy a procesůw we ńij zachodzůncych, kere wyńikajům s růżńic we gynstośći i tymperaturze, idźe wyrůżńić trzi roztůmajte becyrki postrzodku Słůńca: jůndro, uotoczka a atmosfera.
Ewolucyjo Suůńca[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Připuščo śe, aže Suůńce powstouo ůng. 4,6 milijorda lot tymu. Po trwajůncym kilkadźeśůnt miljůnůw lot uokreśe kurčyńo śe uobuoku mjyndzygwjozdowygo, Suůńce rozpočyuo pobyt na ćůngu guůwnym (zob. Djagrům H-R). Bez 4,6 milijorda lot Suůńce zwjynkšůúo swůj průmjyń uod 8 do 12%, a jasność uo uok. 27%. Zawartość wodoru we jůndře modygo Suůńca wynośiua ůng. 73%, uobecńy juž yno 40%. Kedy zapasy wodoru wyčerpjům śe, co nastůmpi za myńi wjyncyj kolejne 5 mld lot, Suůńce zmjyńi śe we čerwůnygo uolbřima, po čym uodřući zewnyntřne warstwy, přeistačajůnc śe we bjouygo karua. Bez wjela milijordůw lot bydźe styguo, až stańy śe čornym karuym (wšychśwjot je ješče za mody, by istńouy take uobjekty).


text:
Mie tyż. Eli mōmy jakoś alternatywa? Toć, mogymy być elwry. Jak komuś niy styko bycie elwrym, to może być „richtiś elwrym”, abo „pierōńskim elwrym”, bo tak sie mianuje ich nojgorszo zorta. Bestōż mōmy sztyry zorty ludziōw: Ślōnzoki, elwry, richtiś elwry i pierōńskie elwry.
Eli to je prowda, to jo je Ślōnzok – nojczynścij. Tak bez trzi ćwiyrci mojigo żywobycio żech je robotny Hanys: wele połednio, popołedniu, we wieczōr… Nale jak mōm stować rano do roboty, to żech je elwer. A jak przidzie mi stować przōdzij jak ô piōntyj, to żech je richtiś elwer. A tedy ôwdy to i pierōński elwer. Keryj śpiywki bych niy ôbsztalowoł na wekerze w mobilnioku, za pora tydni i tak niy poradza jij ściyrpieć.
Ino co to bydzie, jak keregoś dnia przidzie ku tymu, że do żodnego już niy bydzie roboty, bo wszysko poradzōm zrobić za nos roboty? Na co bydōm hajery, jak na grubach bydōm robić e-hajery, e-briftryjgry przidōm dran za briftryjgrōw, a e-przedowaczka bydzie przedować Wom żur w konzōmie na winklu. Wtynczos już niy bydzie Ślōnzokōw, ino ôstanōm same elwry?
We Finlandii już terozki sie na to richtujōm i wynokwili, że kożdy bydzie dostowoł egal-geltag. Po jakiymu to sie tak mianuje? Bo tela samo piyniyndzy chcōm dować kożdymu, egal eli robi, eli je elwer. To je nic inkszego, jak inkszy level tego, co Poloki już za komuny wynokwili: „Eli lygosz, eli robisz, tela, a tela sztyjc zarobisz”.
Rod żech je, kej widza, że ftoś sztaunuje na tymat tego, ku czymu może prziś za poranoście lot. Polityki u nos poradzōm ino fulać ô tym, co je dzisiej, a jak keryś poradzi pedzieć co bydzie na bezrok, to godajōm: „wizjoner”. Nale musza pedzieć, że prawie ta fińsko idyjo trocha mie nerwuje. Wrażowali mi ôd bajtla do gowy, że elwer je mynij wert ôd robotnego Hanysa i szteruje mie, kej ftoś dostowo piyniōndze, a psinco robi. Niy godejcie, że wos niy tyrpie, jak filujecie na sōmsioda, kery zbiero kożdego miysiōnca „piynć-razy-piynćset-plus”, ino skirz tego, co mo piynć bajtlōw. Do roboty taki gizd niy łazi, ciyngiym siedzi w doma i słepie gorzoła, a wy za to musicie stować ô piōntyj rano i ciś na gruba, abo do biura, coby zarobić tela, wiela ôn mo za te picie gorzoły. Mie mo ino pierōn szczelić, jak to widza. Ino co nos tak naprowdy nerwuje? To, że ône dostowajōm geltag, na kery i tak my robiemy? Abo to, że muszymy łazić do roboty, keryj tak po prowdzie niy sōm my rade? A co jakby tak szło znojś robota, na punkcie keryj mieli by my ptoka i lotali by my hań choby bajtle ku krisbaumowi po gyszynki? Eli richtiś wtynczos mieli by my po jakiymu zowiścić elwrōm? Bo możno tak naprowdy to sie rozchodzi ô to, że my im zowiszczemy?
Byda filować na to, co sie bydzie dalij wyrobiać we Finlandii i inkszych krajach, kaj chcōm dować elwrōm geltag. Fto wiy, możno to richtiś je dobro idyjo? A jak Wom sie wydowo, robotnym Hanysōm, kere prawie czytajōm to, bo majōm cigaret-pauza w robocie? I Wom, elwrōm, kere terozki dźwigli sie z lyżo wele połednio i prawie pijōm piyrszo szolka tyju? Abo „Finlandii”…
Suchoń: "Nie można legitymizować tego poziomu propagandy"
Trzygodzinna walka z piekielnym żarem
Kukiz w Siemianowicach: "Ten ustrój to jest gwałt na narodzie"
Rybnik: Tragiczny finał sobotniego grilla
Ci seniorzy są nie do zatrzymania! [ZDJĘCIA]
Więcej na temat#marcin melon
Melon: Tyn Ślōnsk, kerego już niy ma…Stary wic godo, co norodowe świynto Ślōnzokōw je piyrszego listopada - pisze Marcin Melon.
Melon: Fto sie lynko ślōnskigo hobbita?Niyftore Poloki majōm tak, że jak kajś indzij napoczyno sie chaja, to ône tyż muszōm sie wyrychlić i pora swojich klepcokōw wrazić - pisze Marcin Melon.
Melon: Kaj je larmo, godki niy maNiykerym Szpaniokom chybło idyji co dalij robić z Kataloniōm, no i napoczli wygrożać i ryczeć: „Wy niy śmiycie iś i welować!” – felieton Marcina Melona.
Łysek kontra ZombieŁysek z pokładu Idy to je symbol ślōnskigo norodu, kery tela lot robił za kōnia ôrczykowego, ciyngiym łaził po ciymoku i durś robił jedne a te same – pisze Marcin Melon.
Poseł z Bielska bojkotuje program TVP. Przedstawiciele Nowoczesnej, Platformy i PSL nie pojawili się w studiu TVP.
Rozżarzony koks wysypał się w dąbrowskiej hucie.
Paweł Kukiz w Siemianowicach Śląskich przyznał, że chciał oddać mandat posła.
Zniknął kolegom z oczu na 5 minut. Nie udało się go uratować.
W Łazach seniorzy wystartowali w jubileuszowej Olimpiadzie Uniwersytetów Trzeciego Wieku i Organizacji Senioralnych.
Przelotne opady deszczu jedynie w Beskidach
Czytaj więcej#marcin melon
Wielki ślub książęcej pary już dziś. Gdzie oglądać transmisję?
Newsweek: „policja złamała jej rękę”. Katowiczanka: „ależ skąd”
To już pewne. Koci Zaułek zniknie z mapy Katowic. Co z czworonogami?
Pacjenci onkologii w Ochojcu zszokowani. Zamykają oddział?
Pomogła 16-letniej córce w aborcji. Została skazana


text:
Opublikowano 13 lutego, 2017 | przez Macéj Bańdur
„Lëdze w Eùropie – Eùropa lëdzy” – Macedończicë z Grecjë
Ten strach pò zeszłëch wiekach diskriminacëje òstôł do dzys ë to je cos, co òstôjô z tëłu głowë, gôdô Jorgos Papadakis, z makedońsczi miészëznë w nordowi Grecëji.
Je aktiwistą grecczi partëje Rainbow (pò kaszëbskù Tãga), jakô słëchô do Wòlnégò Eùropejsczégò Sojuszu ë szefã kòmùnikacëje w biurze ny eùropejsczi partëje. Rozpòwiedzôł nóm ò lékarzenim nôrodny traùmë, pòmachcony bałkańsczi pòlitice ë mało znóny historëji Makedończików pòd Sołuniã (pò greckù Tesaloniki), z jaczégò pòchôdelë swiãti Cyril ë Metod, pierszi ksãżô, chtërny kôzelë pò słowiańskù.
Radia Kaszëbë, 12.02.2017


text:
Amsterdam Arena, 19 luty, 35. minuta szpilu, dwadziesty meter. Arkadiusz Milik ustawiōny zadkiym do bramki przeciwnika przijmuje bal… Kōmu w tym mōmyncie wyłōnczyli sztrōm, tyn forgot mo czego żałować… Ale spokojnie. Emocje dopiero bydōm w tym tydniu. Haja ȏ pilot miydzy fanami fusbalu i „M jak miłość” gwarantowano!
Przed czwortkiym w polskich mediach sztyjc godało sie ȏ słabszej formie Ajaksu i Milika. Grocz z Tychōw jednak zaś skludziōł kibicōw Legii na ziymia. Arek spamiyntoł sie w idyalnym mōmyncie. Piyrszo brama latoś i piyrszo w karierze klupniynto Legii. Musi smakować, pra?
1:0. Ajaks zrobiōł piyrszy mały krok do awansu. Samek, jednak trza pedzieć ofyn, że trocha pōmōgło tyż im szczynści, a raczyj darymne, durś rozłōnaczōne cylowniki snajperōw Wojskowych. Ȏkozało sie jednak, że wojsko, kiere szczylo „kole a wele” tyż poradzi być groźne. Frank de Boer ȏ tym wiy, beztōż musi tera wykōmbinować jak pōmōc Legiōnistom utrzimać ich skutyczność, tak co po szpilu w Warszawie bydymy mieli piyrszego Ślōnzoka w 1/8 Ligi Europy.
Kiery jeszcze tamek zōndzie? W Lidze Europy sztyjc jes jeszcze trzech „ślōnskich Italokōw” z Mediolanu, Turynu i Rzymu. Sprawa awansu wszyndzij ȏtwarto, bo wszyjscy swoji piyrsze szpile porymisowali. Nojlepij mo Inter Łukasza Podolskigo, kiery wywiōz z Glasgow cynny wynik 3:3. Łukasz niystety w tym szpilu niy zagroł. W Turynie groł za to, i to jak zawsze piyrsze skrzipki, fusbalista z Jastrzymbio. Po rymisie 2:2, „Kapitan Glik” w Bilbao bydzie już musioł pokludzić swoich kōmpli do wygranej. W podobnej sytuacji jes AS Roma. W Rotterdamie trza bydzie atakować. Łukasz Skorupski chytoł ȏstatnio cołki szpil, a przi straconej bramce ni mioł nic do godki. Ȏbadōmy co pokoże w czwortek.
A po drodze Liga Majstrōw… Tamek już ni mōmy tak bogato. Łukasz Piszczek to jedyny ślōnski reprezyntant. We wtorek zagro w Turynie z Juve.
Paczcie tam jako chopy!


text:
Hauskyjza łaziōła1 za mnōm2 od dugszego3 czasu, ale moja Baba4 niy dała mi jyj5 zrobić we miyszkaniu, bo by mie chyba wyczasła6 ze tym smrodlawym syrym.7 Dopiyro jak żech przijechoł do Teściowyj, co mo8 wiynkszo chałpa,9 znod żech w ni10 tako izba,11 kaj12 żech się mōg postawić miska ze tym syrym. Smrōd bōł z kołżdym13 dniym wiynkszy, ale jak już syr bōł fertich,14 to od niego smak wynagrodziōł nōm te smrodlawe mynki.15 I jak przijechała na besuch16 jedna Ciotka z Wiynkszyc i dała sie w ta hauskyjza, to Teściowa musiała ji17 jōm wyrwać i skludzić do lodōwki,18 bo by nōm całoł zezarła. Tyn smak to je to, yno żeby tego smrodu bōło mani.19 Nawet jak już pojada do dōm, to Teściowa bydzie mogła pedzieć:20 ziyńć pojechoł, smrōd łostoł.
Co potrza?21
500 g biołego syra
trocha soli, pieprzu
garść kminku
2 łeżki22 masła
2 żōłtka
Syr pożgejcie23 w jaki misce, posypcie solōm i kminkym, nakryjcie jakim ryncznikym24 do naczyń i łodstołwcie25 na połra dni w jake miejsce, kaj Wōm niy bydzie zawołdzoł26 tyn smrōd. Jak już bajecie27 widzieć, że już bydzie klajstrowaty28 (4-6 dni), to rozpuśćcie sie na patelni masło, wciepcie29 tam tyn syr i niech się porzōndnie podsmołży30. Potyn wciepcie tam żōłtka, trocha pieprzu- mogecie jeszcze do smaku tyż trocha posolić- trocha to pomiyszejcie i fertich. Wlyjcie31 sie to do jaki miski, niech trocha ochōdnie32 i… smacznego:)
1chodziła
2mną
3dłuższego
4żona
5jej
6wyrzuciła
7serem
8ma
9większy dom
10niej
11pokój
12gdzie
13każdym
14gotowy
15męki
16odwiedziny
17jej
18schować
19mniej
20powiedzieć
21potrzeba
22łyżki
23podziabać
24ręcznikiem
25odstawcie
26przeszkadzał
27będziecie
28kleisty
29wrzućcie
30porządnie podsmaży
31wlejcie
32ostygnie


text:
Zarozki1 trza2 pedzieć3, że tak po prołwdzie4 to żech niy sprawdzoł, czy w tym mojim gorku bōła5 kura abo kokot, ale jakosik mi te miano tak lepi pasowało- niyftorzi6 by pedzieli: licentia poetica. Apfylziny już na same spōmniynie7 nos8 rozgrzywajōm bez te dyszczowe9, jesiynne abo zimowe dni. A zołza10 je tak dobro, że nawet talyrz […]
Tag: #pomarańcze
Zupa ze tomatōw i apfylziny (Zupa pomidorowo-pomarańczowa)
To je1 zupa, kero2 mogecie3 bez lato zrobić ze świyżych tōmatōw4, a bez zima bydzie5 to nojlepsze spōmniynie6 lata. Je fajnie arōmatyczno, gibko7 sie jōm robi, a do tego mogecie trocha poszpanować, jak przidzie do Wołs bezuch8 i zaserwować im zupa ze apfylzinōm9– keby10 Wōm sie chciało, mogecie jeszcze jōm przistroić takim małym ślizykym11 apfylziny. […]
Cukinia ze apfylzinōm (Cukinia z pomarańczą)
To, że lubia trocha poeksperymyntować, to już chyba wiycie1, a niyrołz2 to aże mie samego zaskoczy tyn smak, kery na sōm3 kōniec bańtuje4 na moich kubkach smakowych- po ślōnsku to możno by bōły szolki smakowe 😉 Cukinia lubia, a że w dōma miołech tyż sok ze apfylzinōw5, to żech sie pomyśloł, że jakojś to połōncza… […]


text:
LOKOMOTYWA
Jest na banhowie ciynszko maszyna,
Rubo jak kachlok - niy limuzyna,
Stoi i dycho, parsko i zipie,
A hajer jeszcze wongiel w nia sypie.
Potym wagony podopinali,
I całym szfongym kajś pojechali.
W piyrwszym siedziały se dwa Hanysy,
Jedyn kudłaty, a drugi łysy,
Prawie do siebie nic niy godali,
Bo sie do kupy jeszcze niy znali.
W drugim jechała banda goroli,
Wiyźli ze sobą krzinka jaboli,
I pełne kofry samych presworsztóf,
I kabanina prościutko z rusztu.
Pili i żarli, jeszcze śpiywali,
Potym bez łokno wszyscy żigali.
W czecim Cygony, Żydy, Araby,
A w czwortym jechały zaś same baby.
W piontym zaś Ruski. Ci mieli życie!
Sasza łożarty siedzioł na tricie.
Gwiozdy mioł na czopce, stargane łachy,
Krzywiył pycholem i ciepoł machy.
A w szóstym zaś były same armaty,
Co je wachowoł jakiś puklaty.
W siódmym dwa szranki, pufy, wertikoł,
Smyczy maszyna może do nikąd.
Jak przejyżdżali bez śląskie Piekary,
Kaj wom to robiom kółka do kary,
Maszyna sztopła! Kofry śleciały,
I kożdy lotoł jak pogupiały.
To jakiś ciućmok i łajza!
Ciupnął i ślimtoł gynał na glajzach.
Mog iść do haźla abo do lasa,
Niy pokazywać tego mamlasa!
Potym mu ale do szmot nakopali,
Maszyna ruszyła, cug jechoł dali.
Bez pola, lasy, góry, tunele,
Dar za sobom samym te duperele,
Aż sie zagrzoły te biydne glajzy,
Maszyna sztopła i koniec jazdy


text:
Plon na najśpje
Plon na najśpje (z pódtitelom Powěsći z našych jsow) su knigły, kotarež jo wudało Ludowe nakładnistwo Domowina w 1997. Wudawaŕ a zestajaŕ jo Werner Měškank. Knigły ilustrowała Ingrid Groschke.
Powěsći, kotarež su w toś tych knigłach wózjawjone, su byli wubrane z Pratyje, Bramborskego Serbskego Casnika a zapisow ludowědnikow. Werner Měškank, kenž jo zestajił tu zběrku, jo wubrał teke take powěsći, w kotarež su wulicowarje podali teke mjenja městow a jsow z Dolneje Łužyce[1]. W toś tych knigłach su wózjawjone mj.dr. wulicowanja wó mytiskich bytosćach ako na pś. nykus, plon, lutki, błudnik, cart, carna baba, wjelikoraz, nocny jagaŕ a dr.
Na kóńcu knigłow jo dodany zapis městow a jsow w dolnoserbskej a nimskej rěcoma.
Nóžki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- ↑ Plon na najśpje, Budyšyn 1997, b. 9


text:
Pančicy
(SN/mwe). Klóšterskich křižerjow w Pančicach-Kukowje je lětsa na přewšo dostojne wašnje farar Tomasz Dawidowski w serbskej, němskej a łaćonskej rěči wužohnował. Mjez 107 jěcharjemi, štož bě jedyn mjenje hač loni, bě sydom nowačkow. Slěborny wěnčk měješe Handrij Bulank z Pančic přityknjeny. Zo klóšterscy jěcharjo tež lětsa zaso derje spěwachu, je w prěnim rjedźe zasłužba młodeho kantora Joachima Jurenca. Wosebje na klóšterskim dworje je za wšěch, tež za konje ćežko, mjez tysacami hosći w procesionje měr wobchować. Na to pak běchu křižerjo přihotowani.Njebjelčicy
(SN/MiR). 116 křižerjow, štyri mjenje hač loni, je so jutrońčku dopołdnja na puć do Wotrowa nastajiło a so strowych zaso domoj nawróćiło. W lětušim Njebjelčanskim procesionje wuhladachu wěriwi wobeju wosadow a mnozy hosćo třoch nowačkow, Tristana Mjechelu ze Serbskich Pazlic kaž tež Jonasa Lehmanna a Floriana Hähnela z Njebjelčic. Blidarski mišter Tobias Cyž, kiž je prěni króć Božu matru njesł, a Bosćij Kokla z Njebjelčic jěchaštaj ze slěbornym wěnčkom.


text:
Bjez smartphona hižo njeńdźe
Berlin. Smartphone je wjetšinje młodych ludźi mjeztym njeparujomny. To je wuslědk woprašowanja slědźenskeho instituta TNS Emnid. Tak 67 procentow ludźi w starobje 14 do 29 lět bjez tajkeho nastroja hižo njewuńdźe. Porno tomu je stej telewizor (wosom procentow) a radijo (pjeć procentow) tutej starobnej skupinje lědma hišće wažnej.
Wjace wukubłanskich zrěčenjow
Kamjenica. Nimale 3 500 młodostnych je za nowe wukubłanske lěto, kotrež so 1. septembra zahaji, wukubłanske zrěčenje z rjemjeslniskimi předewzaćemi podpisało. To je wosom procentow wjace hač loni, kaž Kamjeničanska rjemjeslniska komora wozjewja. Wjace hač 1 000 wukubłanskich městnow je přiwšěm hišće njewobsadźenych.
Azyl přizwolić haj abo nic?
Praha. Čěske nutřkowne ministerstwo ma njewočakowany problem: W kraju je 60 chinskich křesćanow wo azyl prosyło. By-li jim Čěska škit přizwoliła, by zdobom oficialnje připóznała, zo China čłowjeske prawa rani. Runje tohodla je pad w času tučasneho politiskeho a hospodarskeho zbliženja Čěskeje k Chinje chětro łoskoćiwy.


text:
Handrij Falka
Handrij Falka (němsce Andreas Falke; * 18. awgusta 1837 w Bukojnje; † 8. apryla 1917 runje tam) bě serbski žiwnosćer, ratar a ludowy basnik.
Twórba[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Handrij Falka wozjewješe kónc 19. lětstotka w Serbskich Nowinach wulku ličbu basnjow a kěrlušow. Stilistiski přikład běše jemu při tym znaty serbski ludowy basnik Pětr Młónk. Jeho basnje jednaja wot žiwjenja serbskich ratarjow tehdyšeho časa a z tym zwjazanych problemow. Dodatnje pisaše nachwilnje tež politiske basnje.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Franc Šěn: Falka, Handrij. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 130


text:
Głowackiego Ruda Śląska na mapie
Ruda Śląska
- miasto
położone w województwie śląskie, w powiecie Ruda Śląska, w gminie Ruda Śląska. W skład miasto
Ruda Śląska administracyjnie wchodzi 24 części, m.in.: Chebzie
, Godula
, Bykowina
, Wirek
, Bielszowice
, Orzegów
, Kłodnica
, Czarny Las
, Kochłowice
, Nowy Bytom
, Halemba
, Stara Kuźnia
. Do Ruda Śląska należy 286 ulic, m.in.: Rondo Powstańców Śląskich, Panewnicka, Noworudzka, Narcyzów, Juliana Tuwima, Franciszka Wilka, Stalowa, Czesława Miłosza, Antoniego Tiałowskiego, Stanisława Wyspiańskiego. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Świętochłowice, Chorzów, Zabrze, Bytom, Piekary Śląskie.


text:
Merkury
Merkury – to je pjyrszo podug uodlygośći uod Słůńca planeta we Słůnecznym Ukłodźe. Tak kej Wynus, Źymja a Mars je to planeta skalisto, nojmyńszo podle masy a wjelgośći ze planet Słůnecznygo Ukłodu. Merkury je jydnům ze pjyńću planet, kere do śe uobejdrzić gołymi ślypjůma. Ńy je ajnfachowo do uobserwacyje, skuli tygo co kej planeta wewnyntrzno lo źymskigo uobserwatora je dycki kole Słůńca. Merkury je widoczny ino przed wschodym abo po zachodźe Słůńca.
Plac rozlygowańo Merkurygo je fest podany na plac Mjeśůnczka: je sam kupa kraterůw, ńy mo atmosfery a kśynżyca. Temperatura powjyrzchńi waho śe uod −183 °C do 427 °C. Merkury mo sroge żylazowe jůndro kere dowo magnetyczne pole lajchtsze uod pola Źymje.[3]. Wjelgość jůndra powoduje, aże Merkury mo jydnům ze najwjynkszych gynstośći ze planet Słůnecznygo Ukłodu[4] (kapka wjynkszo mo Źymja).
Pjyrsze udokůmyntowane uobserwacyje Merkurygo sům ze pjyrszygo tyśůnclećo p. Chr. Do IV stolećo p. Chr. grecke gwjoźdźorze uważały, co sům dwa ćoła ńybjeske: pjyrsze widźalne ino przed wschodym Słůńco (mjanowali je Apollo), druge widźalne ino po zachodźe Słůńco (mjanowali je Hermes)[5]. Bez gibki ruch planety Rzymjany mjanowali jům Merkury. Astrůnůmiczny zimbol planety to stylizowano wersyjo kaducyjusza Hermesa[6].
We porůwnańu ze inkszymi planetůma Ůkładu Słůnecznygo, uo Merkurym wjymy ino kapka. Skuli problymůw natury techńicznyj, zbadały go ino dwje sůndy. Pjyrszo - Mariner 10 - zmajstrowoła we lotach 1974-75 karty 45% powjyrzchńe. Ńyskorzi, sůnda Messenger 14 styczńa 2008 zmajstrowoła kolejne 30% powjyrzchńe planety. Messenger bůł kole Merkurego zaś 6 paźdźerńika 2008 a trzeći roz 29 wrześńa 2009. Wuůnaczas bůło sfotografowane 98% placu planety, nale przi felernym śwjetle. We marcu 2011 sůnda wlozła na uorbita coby zbajstlować cołko karta planety. 30 kwjetńa 2015 Messenger zakończůł swojo misyjo[7].
Przipisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Mercury Fact Sheet
- ↑ Margot L.J.; Peale, S. J.; Jurgens, R. F.; Slade, M. A.; Holin, I. V. Large Longitude Libration of Mercury Reveals a Molten Core
- ↑ Mercury magnetic field
- ↑ Background Science
- ↑ The Voyage of Mariner 10 — Mission to Venus and Mercury Dunne, J. A.
- ↑ Astronomy: A Textbook John Charles Duncan
- ↑ Stało się.Messenger zakończył swój „żywot”. Roztrzaskał się o Merkurego


text:
Budyšin je centralne nakupowanske stejnišćo w Hornjej Łužicy. Wulka je poskitkowa paleta z mnohimi fachowymi wobchodami, małymi wobchodźikami w historiskich wjelbach a nakupowanskich centrach. Woblubowane su pola domoródneho wobydlerstwa runje tak kaž pola hosći pisane wiki na třoch dnjach w tydźenju wokoło radnicy.
Hač centralnje w nutřkownym měsće abo w nakupowanskich srjedźišćach na kromje města – atraktiwny branžowy miks poskićuje Budyšanam a turistam wjelestronske móžnosće k nakupowanju, wuchodźowanju a wočerstwjenju.
Po zwjazkowych dróhach a awtowej dróze dojězdźuje tež wjele kupcow z nadpřerěznje wulkeho přisłušneho teritorija do města. Naš dynamiski wodźenski system za parkowanje pomha při tym, přihódne parkowanske městno cyle w bliskosći cila namakać. Krótke puće w nutřkownym měsće zaručeja nimo toho njenapjate nakupowanje.
Z na ideje bohatymi akcijemi a zarjadowanjemi Budyskich wikowarjow je nakupowanje stajnje zaso dožiwjenje. Wopyt w "nakupowanskim měsće Budyšin" so wudani.


text:
Mobilńok
Mobilńok to je zorta aparatůw telefůńicznych, we kerych do kůmuńikacyje sům używane wele radjowe (nojczyńśći we zakreśe mikrowelowym). We terminolůgiji telekůmuńikacyjnyj "kůmůrka" uoznaczo zaśyng pojydyńczyj stacyje przekaźnikowyj, a uod tygo je druge mjano urzundzyńo: telefůn kůmůrkowy. Kej użytkowńik wylazuje ze zaśyngu jydnyj "kůmůrki", je automatyczńy przećepany do zaśyngu nostympnyj. Terozki wjynkszość mobilńokůw dźoło we systymach cyfrowych (GSM, DCS, PCS, UMTS). Pjyrwyj bůły tyż stosowane systymy analogowe, kej l.b. NMT.


text:
Je to jaki ekstra fach – rozwalowanie welunkowych szildōw i tabulek? Abo dostowŏ sie za to geltag do kupy z piniōndzami za rozlepianie plakatōw? Możno je to prywatne hobby ôd keregoś kandydata?
Forsztelujcie sie taki gyszeft: fyrma, kerej idzie dać piniōndze za to, coby sie te wszyski kukajōnce na nŏs gymby potrzaskać. Ta to by ale miała chyt!
Szpece by wachowali, eli niy jadōm kajś policaje. Trzimaliby fōrt ludzi, kerzi niyradzi majōm akty wandalizmu. A jak trza, to zabulyliby co pokrziwdzōnym kōmitetōm. Cyna do klijyntōw: 100 złotkōw za pōł godziny trzaskaniŏ. Skupiny aże do sztyrech ôsōb. W cynie brecha i jaki pitfŏk. Besztelowanie bez telefōn abo direkt we biurze…
Mie sie te rozwalowanie tabulek podobŏ. Naprŏwdy zŏwiszcza synkōm, co ich widza trzaskać mało wiela kŏżdy wieczōr. Jŏ tyż tak chca!
Ino jakby jeszcze fto niyskorzij to posprzōntoł. Wczas rano ulice zaciepane papyndeklowymi kōnskami wyglōndajōm ôszkliwie.


text:
Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą znajdziesz u nas kominki dekoracyjne
nowoczesne kominki Miasteczko Śląskie
kominki z gipsu w Miasteczku Śląskim
kominek elektryczny z Miasteczka Śląskiego
kominek nowoczesny z Miasteczka Śląskiego
kominki energooszczędne z Miasteczka Śląskiego
kominki dekoracyjne z Miasteczka Śląskiego
kominki dekoracyjne w Miasteczku Śląskim
kominek ekektryczny dekoracyjny Miasteczko Śląskie
kominek ekektryczny dekoracyjny z Miasteczka Śląskiego
kominek ekektryczny dekoracyjny Miasteczko Śląskie, nowoczesne kominki z Miasteczka Śląskiego, kominki z gipsu w Miasteczku Śląskim, kominki energooszczędne Miasteczko Śląskie kominnek marmur w Miasteczku Śląskim, kominek elektryczny Miasteczko Śląskie, kominki dekoracyjne z Miasteczka Śląskiego


text:
You are here
8th Asian Conference on Intelligent Information and Database Systems (ACIIDS 2016)
Data:
14-03-2016 to 16-03-2016
Strona www:
Tematyka:
The aim of the conference is to provide an internationally respected forum for scientific research in the technologies and applications of intelligent information and database systems.
Rodzaj:
Referaty:
Typ:
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski
Maciej Kiedrowicz
Marek Sawerwain, Joanna Wiśniewska
Marian Chudy
Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Zbigniew Tarapata
Tadeusz Nowicki, Zbigniew Tarapata
Zbigniew Wesołowski
Andrzej Walczak
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer
Zbigniew Tarapata


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
inie
się
razem
siebie
oczy
będzie
serce
serca
słowa
domu
urodziny
Tobie
marzenia
miłości
świata
lat
głowie
życzenia
Rymy do tłustym
bagnistym, baniastym, barczystym, barwistym, bąblastym, bąblistym, bezlistym, bezościstym, bielistym, biodrzastym, błoniastym, błotnistym, bombiastym, borzystym, brylastym, bufiastym, bulastym, bulwiastym, bułczastym, ceglastym, cielistym, cienistym, ciernistym, cycastym, Czarzastym, częstym, członiastym, czterdziestym, czternastym, czubiastym, czystym, deszczystym, dłoniastym, dropiastym, drzewiastym, dupiastym, dwoistym, dwudziestym, dwunastym, dyniastym, dziuplastym, dzwoniastym, dżdżystym, estym, falistym, fałdzistym, flegmistym, forsiastym, frędzlastym, frędzlistym, fumiastym, gąbczastym, gęstym, gliniastym, głąbiastym, głowiastym, górzystym, graniastym, groniastym, gruboustym, grzbiecistym, grzybiastym, grzywiastym, gwiaździstym, gwieździstym, gzymsiastym, hełmiastym, iglastym, ikstym, ilastym, iskrzastym, jamistym, jaśnistym, jądrzastym, jeżastym, kanciastym, kępiastym, kiściastym, klapiastym, kleistym, kleszczastym, kliniastym, kłaczastym, kłapciastym, kłapczastym, kłębiastym, kłosistym, kolbiastym, kolczastym, kolczystym, kolistym, kończastym, kończystym, kopiastym, kościstym, kraciastym, krągłoustym, kręgoustym, kroplistym, krowiastym, krupczastym, krupiastym, krwistym, krzaczastym, krzewiastym, krzewistym, krzywoustym, Krzywoustym, kulistym, kwiaciastym, kwiecistym, lesistym, liściastym, łaciastym, łuszczastym, madzistym, małpiastym, marglistym, maślistym, mazistym, mączastym, mączystym, mglistym, miażdżystym, mierzwiastym, mietlastym, mięsistym, miodoustym, miotlastym, mordastym, mordziastym, mrówczastym, mszastym, mszystym, mulastym, mulistym, mżystym, nastym, nieczęstym, nieczystym, niedwoistym, niedżdżystym, niegęstym, nieiglastym, nieikstym, nieilastym, nieiskrzastym, niekleistym, niemglistym, niemszastym, niemszystym, niemżystym, nienastym, nieognistym, nieoleistym, nieościstym, nieprostym, niepustym, niesłoistym, niespoistym, nieswoistym, nieszklistym, nieszóstym, nietłustym, nietroistym, nieuszastym, obłączastym, oczywistym, ognistym, ogoniastym, ogromniastym, ojczystym, oleistym, osiemnastym, osobistym, ościstym, palczastym, parzystym, pasiastym, perlistym, piarżystym, piaszczystym, pieczystym, pienistym, piersiastym, piersistym, pierwoustym, pierzastym, piętnastym, pilastym, plamiastym, plamistym, pleczystym, plewiastym, płetwiastym, pochwiastym, półprostym, półpustym, półtłustym, prostym, prószystym, przeczystym, przejrzystym, pustym, puszystym, pylastym, pylistym, rzęsistym, sadlistym, sążnistym, siarczystym, sierdzistym, skalistym, skórzastym, słoistym, słomiastym, słupiastym, służbistym, smoczkoustym, smolistym, smużystym, soczystym, spadzistym, spiczastym, spodoustym, spoistym, sprężystym, srebrnoustym, srebrzystym, stromistym, strupiastym, strzelistym, strzępiastym, strzępistym, sumiastym, swoistym, syfiastym, szablastym, szablistym, szafiastym, szczękoustym, szczudlastym, szesnastym, szklistym, szkwalistym, szóstym, szpiczastym, szponiastym, szronistym, szydlastym, ścięgnistym, śnieżystym, śpiczastym, świetlistym, tłustym, toczystym, torbiastym, torfiastym, trawiastym, trąbiastym, troistym, trzciniastym, trzydziestym, trzynastym, tubiastym, uroczystym, urwistym, usuwistym, uszastym, wapnistym, wełnistym, węglistym, węźlastym, widlastym, wieczystym, wiekuistym, wieloustym, więzistym, włosistym, włóknistym, wodnistym, wtórnoustym, wyboistym, wydmistym, wzorzystym, zamczystym, zbieżystym, zębiastym, ziarnistym, ziemistym, złocistym, złotoustym, zwalistym, żaglastym, żylastym


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
inie
się
siebie
razem
oczy
będzie
serce
serca
słowa
domu
urodziny
Tobie
marzenia
miłości
świata
lat
głowie
miłość
Rymy do otach
agorotach, akariotach, alikwotach, anegdotach, antidotach, antydotach, babakotach, bajbotach, banknotach, bazgrotach, bełkotach, bibelotach, biedotach, blekotach, bojkotach, brudnotach, brzydotach, bulgotach, burkotach, bzykotach, camelotach, Carnotach, chargotach, charkotach, cheviotach, chichotach, chlupotach, chobotach, Chrabotach, Chrobotach, chrobotach, chrupotach, chybotach, ciasnotach, ciągotach, ciemnotach, ciepłotach, ciurkotach, Clouzotach, Czarnotach, czeczotach, Czeczotach, czepotach, despotach, Diderotach, drednotach, drętwotach, Drobotach, druzgotach, duchotach, durnotach, dziwotach, echolotach, epidotach, euryfotach, faktotach, forbotach, furkotach, gablotach, galeotach, galiotach, galipotach, garrotach, głuchotach, głupotach, golgotach, Goriotach, gramotach, Gruchotach, gruchotach, grumotach, grzmotach, gulgotach, Herriotach, hotspotach, hramotach, hugenotach, hugonotach, huncwotach, hurgotach, hurkotach, hutspotach, Inglotach, izofotach, jackpotach, Jaskotach, jasnotach, jazgotach, jednotach, kamlotach, Karwotach, klamotach, klejnotach, Klekotach, klekotach, kłopotach, kompotach, kreozotach, kwasotach, Lassotach, lepnotach, lichotach, Lichotach, livarotach, lotokotach, łoskotach, Maginotach, mamrotach, Margotach, marnotach, martwotach, marzłotach, maskotach, masykotach, Maszotach, matelotach, megilotach, miernotach, mignotach, mizerotach, namiotach, Nawrotach, nawrotach, niecnotach, nielotach, niemotach, Nowrotach, ocelotach, odwrotach, olbrotach, Palikotach, paltotach, papilotach, Paprotach, parkotach, paszkotach, patriotach, peugeotach, piechotach, Piechotach, pierrotach, Plaskotach, Pleskotach, Pluskotach, płytotach, pociotach, podlotach, podmiotach, Poirotach, pomiotach, potazotach, powrotach, pozłotach, półlotach, prostotach, przelotach, przylotach, pustotach, pychotach, pyszotach, radiotach, rakslotach, rechotach, rzegotach, rzeszotach, samolotach, sefirotach, sierotach, Sierotach, sklerotach, Skrobotach, spiekotach, sromotach, stukotach, suchotach, Sukkotach, szabotach, szafotach, szamotach, szarotach, szczotach, Szczotach, szewiotach, szpetotach, szprotach, Szurgotach, szurgotach, szypotach, ślepiotach, ślepotach, świegotach, talbotach, terakotach, terkotach, tęsknotach, trajkotach, trykotach, trzepotach, trzpiotach, turbotach, turkotach, wallotach, warkotach, wąkrotach, welbotach, wirolotach, wizgotach, Wizygotach, wodolotach, wykrotach, wymiotach, wywrotach, zawrotach, zgniotach, zgryzotach, żelkotach


text:
Region le×i w serbskim sydlenskim rumje, w kotrym× so dwurýŔnosŠ dčensa hiÜŠe pýstuje. Wjele na│o×kow a swjedčenjow maja serbski pozadk.
K tomu s│uÜeja PTA╚I KWAS (swjeŠi so kˇ×de lýto woko│o 25.01. w Serbskim kulturnym centrumje z wosebitym zarjadowanjom ze wÜelakimi wobdčýlenymi), w pˇstniskim Ŕasu mjez m│odymi a starymi je woblubowane CAMPROWANJE, DEBJENJE JUTROWNYCH JEJKOW z wustojnymi ludowymi wumý│cami (wiki jutrownych jejkow wotmýwaja so kˇ×de lýto kˇnc mýrca abo spoŔatk apryla dwý njedčeli do jutrow w Serbskim kulturnym centrumje). W jutrownej nocy pýstuja KANTORKI w naÜim reginje hiÜŠe na│o×k JUTROWNEHO SP╠WANJA. CHODOJTYPALENJE je kˇ×de lýto 30.04. MEJA SO STAJA rano 1. meju. Te× mjejemjetanje (kˇnc meje ľ spoŔatk junija) a ÄNJOWY SWJEDĆEĐ z wulkim jýchanjom wo ko│ac mˇ×a zajimcy tu w septembru do×iwiŠ. Na Njepilic dworje wotmýwa so kˇ×de lýto SWJEDĆEĐ NA NJEPILIC DWORJE, hdče× p°edstajeja Slepjanske a druhe towarstwa kˇ×de lýto na│o×ki a waÜnja na ×iwe waÜnje a so prˇcuja, herbstwo HANZA NJEPILE hajiŠ. W Serbskim kulturnym centrumje organizuja so tohorunja tematiske wiki ľ RJEMJESLNISKE A BURSKE WIKI w lýŠu a woko│o kermuÜe. W tutym zarjadniÜŠu wotmýwa so kˇ×de lýto k 1. adwentej zarjadowanje pod hes│om NAúOÄKI-DRASTY-TRADICIJE Na wsach su w KERMUŐNYM ╚ASU swjedčenje a reje. Na kˇ×dolýtnu hodowniŔku rentnarjow p°i˝dče w naÜej kˇnŔnje wýzo DĆ╠ĂETKO ze swojimaj p°ewodčerkomaj. Cy│kownje je wosom WŐELAKICH WARIANTOW DĆ╠ĂETKA ZE 7 WŐELAKICH WSOW Slepjanskeje wosady. SpoŔatk decembra so dčýŠetko w Slepjanskej cyrkwi wu×ohnuje.
Swýdki serbskeje kultury naÜeje kˇnŔiny mˇ×a hosŠo w Serbskim kulturnym centrumje w Slepom a w Serbskej domizniskej stwý w Rownom wobdčiwaŠ. TˇjÜto zajimaweho ze zaÜ│osŠe a p°itomnosŠe mˇ×a wo naÜich wsach zhoniŠ. Wo podawkach zaÜ│ych lýt informuja fragmentariske zapisy, wopisma a mje˝Üe chroniki. W Serbskim kulturnym centrumje je p°ez cy│e lýto jara wobÜýrna WUSTAJEĐCA DRASTOWYCH KLANKOW z nimale wÜitkimi narodnymi drastami Slepjanskeho regiona widčeŠ. Tutu p°ehladku wudospo│nja DWUM╠SA╚NA TEMATISKA PěEHLADKA LUDOWYCH WUM╠úCOW NAŐEJE DOMIZNY.
Tola naÜa drastowa kˇnŔina njeje jeno× zajimawa dla swojeje serbskeje zaÜ│osŠe. Te× hewak poskiŠuje so tˇjÜto kulturnych wjerÜkow. K tomu liŔa turistiske wjerÜki w lýŠu p°i Brýzowskim jýzorje, ka× kˇ×dolýtny NEPTUNOWY SWJEDĆEĐ, kotry× zarjaduje Brýzowske Domizniske towarstwo. NA REINERTEC RANCHI JE WJELE ZARJADOWANJOW W ╚ASU MJEZ M╠RCOM A NOWEMBROM. W Dčýwinje je tohorunja kˇ×de lýto COUNTRY-SWJEDĆEĐ.
Kolesowarjam poskiŠuja puŠowanske býrowy, ka× Kraj a ludčo we Wojerecach, tury po naÜej domiznje. Őulskim rjadownjam poskiŠuja so mˇ×nosŠe ekskursijow na puŠowanskich dnjach, campach a projektnych dnjach ů mjez druhim w Őuli w zelenym w Po│picy (zajimawe za rjadowniske jýzby), na Reinertec ranchi (prˇzdniske lýhwa a campy), w Serbskim kulturnym centrumje w Slepom (debjenje jutrownych jejkow, prezentacija serbskich na│o×kow ...) a na Njepilic dworje w Rownom (zajimawy na p°ik│ad za skupiny studentow z wukraja, za dnjowych turistow abo skupiny puŠowacych).


text:
Triglaw je třihłowaty bóh; tohodla jeho mjeno prawdźepodobnje wuńdźe ze słowjanskeho tri ‚tři‘ a golowa, glawnyj ‚hłowa, hłówny‘. Diskutowaše so tohorunja wo – bliže njedokładźenej – interpretatione graeca, přetož grjekska bohowa Hekate rěkaše tež tpιkέφaλoς ‚třihłowata‘ a missionowacy mniša bydźachu za słowjanskeho boha jim znaty antikski přimjet wužiwać móhli. Hišće mjenje přeswědčaca je wot Erwina Wienecka zastupowana teza, zo mjeno poprawom poznamjeni tři Šćěćinske hórki a bu hakle pozdźišo na boha přenjesene; wona, kaž je Norbert Reiter (Das Glaubensgut der Slawen) pokazał, hižo z rěčnych winow njetrjechi a tež tohodla njepřeswědči, dokelž Triglawa hišće na druhich městnach česćachu. Jeho kult je předewšěm z Wolina a Šćěćina wobswědčeny; wažniše žórła pochadźeju wot Ebba, Herborda a Prüfeningskeho mnicha – biografow biskopa Oty Bambergskeho, kotryž w Pomorju missionarsce skutkowaše. Hłówne Triglawowe swjatnišćo ležeše na wyšej horje pola Šćěćina. Wo tam česćanym přiboze rozprawi Ebbo (III, 1):
„Měješe třihłowatu sochu, čejež woči a huby zakrywaše wysoki, złoty kłobuk. Přibohowi měšnicy twjerdźachu, zo wjeršny bóh ma tohodla tři hłowy, dokelž knježi nad třomi mócnarstwami, mjenujcy nad zemju, njebjom a podswětom; a wobličo sej zawodźěwa, kaž njewidźo a mjelčo njeby chcył hrěchi ludźi na wědomje brać.“
Kosmologiskim wobsaham da so zawěsće přihłosować, Triglaw by potom był, podobnje Swjatowitej, wšobóh, kiž tři metafyziske swěty přehlada – k tomu hodźi so podaće, zo jeho znamjo dźerži w rukomaj měsačkowy serpik –; zo pak so zawodźěše, zo njeby dyrbjał čłowjeskich hrěchow widźeć, je zawěrnje wopačne křesćanske wułoženje. Prawdźepodobnišo je, zo přibóh njeměješe być za kóždeho hdyžkuli widźomny, jeno we wobłuku wěstych ceremonijow. Traš so wuchadźeše z toho, zo so widźerske zamóžliwosće Triglawa we wosebitych časach (pod wliwom technikow rozšěrjacych wědomje abo wopojnych srědkow?) tež jeho přiwisnikam spožčowachu, štož pak njesměješe so přečasto stać, přetož čłowjek njeje tajkeho wida trajnje kmany. – Tak móhła by klinčeć, kaž sam přidam zwažliwa, interpretacija.
Dale so rozprawi wo Triglawowym kultnišću, zo tež tam, runja Retrje a Arkonje, plahowachu konja – tola čorneho –, kotryž wěšćenja dla rjad hlebiji překročowaše: Njepótkny-li so wo žane z kopjow, płaćeše to jako dobre znamjo za wójnske předewzaća a rubježne wuprawy. Dźesaćina dobytwy bu potom swjatnicy wotwjedźena (měrny podźěl, přirunajo z dźensnišimi dawkami). Kóń bě chětro wupyšeny a jeho sedło debještej złoto a slěbro. Snadź wotkažu na wšelakorych městnach – tak tež na słowjanskim hrodźišću města Braniborja – namakane bronzowe, drjewjane a jantarowe koniki z trójnym horbom na chribjeće abo jako amulety mjez Słowjanami rozšěrjene, husto třikónčkate lunuline přiwěški k česćenju Triglawa (hlej Meschkank, s. 63 a sćěhowace).
Tohorunja tři sošine hłowy běchu poslěbornjene (kaž je tež za přibohow w Kijewje wobswědčene) – Oto Bambergski, jako bě wón swjatnišćo lěta 1127 skóncował, je pječa wotrazy a bamžej Calixtej II. do Roma pósła. Calixtus bě wšak tehdy hižo tři lěta po smjerći, a njeje ani dokłada wo tym, zo bydźachu tam hłowy hdy přišłe. Wězo je móžno, zo su je we Vatikanje zničili, jich slěbornu wozdobu hinak wužijicy; snano pak buchu tež rubjene abo něhdźe schowane, kaž so to z Wolina dokładźe. Tež tam je Oto kućinu zapusćił, ale pohanscy měšnicy přiboha wumóžechu a w dudławym štomje wuchowachu, hdźež jemu česćowarjo dale wopory přinošachu. Na městnje swjatnišća da biskop Wojćechowu cyrkej natwarić.
Triglawowy kult pěstowaše so tež w druhich městach, tola tamniše podaća su snadne; braniborska chrónika z 13. lětstotka a čěski chrónikar Pulkava naspomnitaj jeho česćenje w měsće Braniborju, hdźež stoješe swjatnišćo na Harlungskej, dźensnišej Marijinej horje, a w běhu christianizowanja bu wot Marijineje cyrkwje wotměnjene. W tutej cyrkwi, kotraž so lěta 1722 po přikazni krala wojakow, pruskeho Bjedricha Wylema I., zwottorha, mějachu Triglawowe swjećo hač do 16. stolěća wobchować. Po Braniborskim měšćanskim stawiznarju Oće Tschirchu bu wona 1526 danskemu kralej Křesćanej II. darowana. Samo we wokolinje Mišna so pječa we wonym času hišće nańdźechu třiwobličowe idole.
Spodźiwanja hódna je rozprawa historikarja Hermanna Stangefola z lěta 1656: Wo Drüggeltskej kapale w Sauerlandźe wón twjerdźi, zo bě wona něhdy pohanski templ była z podobiznu bohoweje „Trigle“, kotraž je so hakle 1583 w Truchseskej wójnje zhubiła. Dyrbimy wšak předpokłasć, zo je tu Stangefol wšelake blady změšał; městne kłonjenje połobskosłowjanskemu bójstwu w tak dalokim zapadźe móžeš sej ćežko předstajić.
Pózdni dozynk tohole božeho „zžónšćenja“ namaka so w „Lausitzer Merckwürdigkeiten“ wot Samuela Großera (1714) a w anonymnych „Götzenbildern der alten Sachsen und Lausitzer“ z lěta 1835, hdźež stej po jenej žónskej postawje zwobraznjenej. Tež Heinrich Gottlieb Kreußler, w čejichž „Altsächsischen und sorbenwendischen Alterthümern für die Jugend“ z lěta 1823 je muski bóh předstajeny, skedźbni na to, zo „přiboha jako muža abo žonu z třomi hłowami a w ruce połměsačk dźeržaceho zwobraznjowachu“ (Meschkank, s. 50). Werner Měškank mysli na njedorozumjenje, dokelž wuzwukowe -w njewurjekuje so w serbšćinje jako -f a tohodla kaž bydźeše němčinje runja zwjetša žónska kóncowka -a klinčała; wón podótknje so wšak tež móžneje dwusplažnosće, kaž ju pola někotrych indiskich bohow nańdźeš. Parallele k tomu su pak tež w antice, na př. w platoniskej baji wo wobojosplažnych „kulowych ludźoch“ a w hermafroditiskich bójstwach (na př. Agdistis, z čejehož wotmuženja nastaštaj Kybele a Attis) abo tež w nordiskej mythologii (prahober Ymir abo Loki, kotryž w podobje kobły porodźi Odinoweho konja Sleipnira).
Skónčnje budź w tutym zwisku hišće mjeno w Julijskich Alpach stojaceje, wyšeje słowjenskeje hory (2863 metrow) naspomnjene; wona pak drje w skutku rěka jenož swojich třoch wjerškow dla Triglaw. Česćenje boha je tam wobswědčene runje tak mało kaž na jenakomjenitej horje w Bołharskej. Jako magiske městno bu tola zaznawana: symfoniska baseń „Nóc na łysej horje" wot Mussorgskeho jedna wo chodojćim zlěće na Triglawje ...


text:
Organiska chemija
Organiska chemija
Chemija se rozrědujo tradicionalnych pśicynow dla na organisku a anorganisku chemiju. K dalšnemu rozrědowanjeju na fyzikalnu, analytisku, technisku atd. chemiju jo dojšło akle po 1890.
Historiski su licyli do organiskeje chemije wšykne maśizny, kótarež mógu twóriś jano (žywe) organizmy, a do anorganiskeje chemije te, ako nježywy swět natwarjaju. Wědomnostniki su se tegdy myslili, až jo za twórjenje organiskich maśiznow wěsta žywjeńska móc notna.
Pó tom, až jo 1828 Friedrich Wöhler zgótował mokś ako organisku maśiznu z anorganiskego zwězanja ammoniumcyanata (NH4OCN), su granice mjazy maśiznami z nježyweje a žyweje pśirody splěli.
Źinsa wěmy, až žywe stwórjenja teke wjele anorganiskich maśiznow gótuju, mjaztym až móžomy w laborje syntetizěrowaś pśisamem wšykne organiske maśizny. Weto jo rozrědowanje zmysłapołne, dokulaž se mechanizmy reakcijow a struktury maśiznow w anorganice a organice wjeleserje rozeznawaju.
Źinsa wopśimjejo organika wšykne zwězanja wuglika z drugimi elementami. Jo jich wušej 17 mil. zwězanjow, a to hyšći njejsu wše! Módrina (HCN), wuglikowa kisalina a jeje soli, cyanidy a karbonaty, se pak licytej k anorganice swójeje struktury dla.
To wósebne na wugliku jo, až ma styri walencowe elektrony. To su elektrony na wenkownej cerje (orbiśe) elektronoweje wobalki, kótarež su głownje zagronite za wězby mjazy atomami. Wuglik móžo togodla wutwóriś njepolarne wězby z jadnym, dwěma, tśimi abo styrimi wuglikowymi atomami. Z tym mógu nastaś linearne abo roznogate, dłujke abo krotke wuglikowe rjeśaze. Ze lichymi walencowymi elektronami se nejcesćej zwěžo wóźik, ale teke elementy ako kislik, syrik, dušyk abo fosfor. To wujasnijo pśewšo wjeliku mań organiskich molekulow.
Zakładne maśizny za syntetizěrowanje pśisamem wšyknych organiskich zwězanjow se źěłaju ze zemskego płuna a wóleja. Techniski wažne wobłuki organiskeje chemije su plasty, laki, barwy a lipki.


text:
Roczniki Historyczno-Archiwalne
1 listopada 2016
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 1
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 2
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 3
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 4
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 5
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 6
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 7
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 8
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 9
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 10
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 11
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 12
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 13
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 14
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 15
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 16
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 17
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 18
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 19
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 20
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 21
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 22
- Nadwarciański Rocznik Historyczno Archiwalny nr 23
- Formularz recenzyjny
ISSN: 1231 - 3033


text:
No to sztart! Leca z tym moim podcastym. Zplanety.si już funguje, a sam znŏjdziecie piyrszy ôdcinek. Do tych, kerzi rŏdszyj czytajōm jak suchajōm moigo fandzolyniŏ, chca dŏwać potumaczōne teksty sam na Oschlu.
Piyrszy śnich to je mōj fanowski przekłŏd jednygo rozdziału z „Gry ô trōn” J.R.R. Martina.
BRAN
Nŏjlepszŏ droga napoczynała sie we bożym gŏjiku. Bran spinoł sie tam na srogi wachtyrzski strōm, a potym skokoł z dachu na dach i przełaził ku zbrojownie – dycki po bosŏku, coby wachtyrze go niy usyszeli. Tako bliżoł sie ku ślepyj tajle Piyrszyj Turmy. Tyn zasadzity, kulaty festōng – nŏjstarszy kōnsek we zōmku – bōł srogszy, jak sie zdŏwało. Miyszkały tam ino szczury a pajōnki, nale po kamiynnych ścianach durś szło sie elegancko spinać. Szło przelyź prosto na wiyrch, kaj zicły se chimery i prōznymi ślypiami filowały we przestrzyń, a niyskorzij dalij na pōłnocnŏ strōna, jak sie uwiesiło na rynkach i przeciepywało ôd jednyj chimery ku drugij. Stamstōnd, jak sie fest sztrenknōnć, ôstowoł już hib na zbulōnŏ turma, kero prawie tam sie fest przegibowała. Potym jeszcze jake dziesiynć fusōw spinaniŏ po czŏrnych kamiyniach, a na sōmym wiyrchu czekały już wrōny, coby ôbŏczyć, eli niy przismyczył im jakigo futru.
Bran prawie przewieszoł sie z chimery na chimera, kej usyszoł jaki głosy. Tak go to udziwiło, iże mało wiela, a by puścił kamiynny grif. Nigdy żŏdnygo niy trefił we Piyrszyj Turmie.
-Niy ma żech tymu rada – posłyszoł piyrszy głos. Prawie pod nim leciały w raje ôkna, a głos cis z ôstatnigo – To ty żeś mioł robić za Namiestnika.
– Brōńcie mie bogowie! – usyszoł lyniwy, chopski głos – To niy ma dō mie. Za moc ôbowiōnzkōw.
– Niy śmiymy ufać Starkowi, kej dostanie takŏ władza. Bydymy mieć drugigo Jona Arryna. Ôch, po jakimu ôn doł na to zgoda?
Bran durś wisioł, suchoł i boł sie aby ruszyć. Mioł strach, co ôbŏczōm ôd niygo szłapy, jak bydzie sie przeciepowoł na nŏstymnŏ chimera.
– Bydź rada, co ôn tak zrobiōł – pedzioł chop. – Twōj chop mōg polyź ku kerymuś swoimu bratowi abo ku Littlefingerowi. Rŏdszyj już mōm honorowego wroga, jak jakigo ambitnygo.
– Miałach sie dospōmogać, coby mianowoł ciebie – pedziała kobiyta. – Robert na zicher by mie posuchoł, jakbych wiyncyj cisła. Bōłach zicher, co Stark niy dŏ zgody.
– Rada żywcym zeżre Neda Starka. Jakby mioł wiyncyj usōndku, to by ôstoł na Pōłnocy. Tam mŏ swōj plac.
Bran spokopił, że gŏdajōm ô jego fatrze. Chcioł usyszeć wiyncyj. Jeszcze inŏ pŏra fusōw… nale ôbŏczōm go, jak wychynie bez ôkno.
– Trza na niygo pozornie filować – pedziała kobiyta.
– Jŏ tam rŏdszyj filuja na ciebie – ôdpedzioł chop ze zecniōnym głosym. – Pōdź sam nazŏd.
– Starkōm dycki bōło egal to, co je louz na połednie ôd Przesmyku – pedziała kobiyta. – Dycki! Skuli tego wierza, co ôn sam w cosik szpilŏ. Inakszy by nigdy tymu niy przichwolył.
– Możnŏ mŏ to za swōj ôbowiōnzek do krōla. Możnŏ pragnie zapisać swoji miano ze srogich literōw we historycznych krōnikach, abo chce citnōnć ôd swoij baby… Ano jedne i drugi. Może mieć tysiōnc powodōw. Skuli mie ôn sie chce rŏz w życiu do porzōndku ôgrzŏć.
– Robert mu przaje choby bratowi. Niy widzisz sam niybezpieczyństwa? Już je za tela utropy ze Stannisym a Renlym, a Starka Robert na zicher bydzie suchoł. To je siostra ôd Lysy Arryn ta ôd niego baba. Dowiyrzosz przeca, że ôni sie prociw nōm smŏwiajōm? Dziwuja sie, co jeszcze ônyj sam niy ma.
Bran kuknoł na dōł. Pod ôknym leciała wōnskŏ pōłka, szyrokŏ inŏ na pŏra calōw. Sprōbowoł na nia ślyź. Niy siyngnōł. Za daleko.
– Bez wzglyndu na to, co ta Arrynowŏ kobiyta wiy abo se forszteluje, niy mŏ żŏdnych dowodōw. – pedzioł chop. Ucich na momynt. – A możnŏ mŏ?
– Toć że niy! – ôdpedziała kobiyta – Myślisz, że to jōm sztopnie? To je matka, i na zicher bydzie fertich, coby zrobić do bajtla to, co jŏ do moigo synka.
Chop sie ôśmioł. Bōł to ale śmiych z gorzkościōm.
– Matki – pedzioł. Te słowo smakowało w jego gymbie choby ubliżynie. – Niykedy zdŏ mi sie, co jak urodzicie bajtla, to sie wōm cosik matlŏ we gowach. Wszyske żeście sōm szalōne.
Bran badoł wzrokiym na pōłka. Mōg sprōbować ślyź. Pōłka bōła za wōnskŏ, coby na nia hibnōnć, ale jakby przi ślatywaniu chycił sie rantu, a potym sie szterknoł… ino wtynczos na zicher by go usyszeli i prziszli ku ôknie. Z tego, co usyszoł, niy spokopił wszyskigo, ale bōł pewny, co ta gŏdka niy bōła pedziano do niygo.
– Jeześ tak samo ślepy i uwziynty jak Robert – pedziała kobiyta.
– Jak chcesz bez to pedzieć, że patrza choby ôn, to ci przichwola. – ôdpedzioł chop. – Widza chopa, kery gibcyj by umar, jak wyzdradził Krōla.
– Przepōmniołżeś, że jednego już wyzdradził? – pedziała kobiyta. – Padōm ci, widziałach to dobrze we śniku. Wilk, srogi choby kōń, kery żre zdechlina gnijōncego lelynia. Jako sie myślisz, co to znŏczy?
– To znŏczy, co mŏsz mynij wierzić we śniki. – ôdpedzioł. Na zicher miała żeś śnik ze wilkiym, a niy ze lwym? Dej se pedzieć, Stark je lojalny.
– Ô, jŏ tymu ani niy przecza. Ale co to bydzie, kej Robert pōminie, a na trōnie siednie sie Joff? Im gibcyj to przidzie, tym bydymy bezpiyczniejsi. Kożdy dziyń mōj chop robi sie wiyncyj niyspokojny. A bydzie jeszcze gorzij, jak Stark śnim ôstōnie. Ôn durś przaje tyj jego mamlatyj siostrze, dŏwnŏ umartyj, szesnoście lŏt staryj dziywie. Ani sie niy ôbejrza, jak ôstawi mie do jakijś nowyj Lyanny.
– Bran ôrŏz sie wylynkoł. Chcioł wrōcić nazŏd tam, skōnd prziszeł, znojś braci. Ino co im powiy? Uzdoł sie, co podkradnie sie bliżyj i ôbŏczy, fto tam gŏdŏ.
Chop se dychnōł.
– Lepij byś mynij myślała ô prziszłości, a wiyncyj ô uciechach chwili.
– Przestōń! – pedziała kobiyta. Bran dobrze usyszoł praśniyńcie ciała ô ciało, a potym chopowy śmiych.
Bran sztreknōł sie, zicnył sie na chimerze i wlŏz na dach. To niy bōło ciynżki. Przeczołgoł sie do nŏstympnyj chimery blank wele ôkna, z kerego syszoł klangi.
– Mōm już za tela tego fandolyniŏ, siostro. – pedzioł chop. Bydź cicho i pōdź sam.
Bran siednoł sie na chimerze, chycił jōm fest nogami i zwiesiōł sie gowōm na dōł. Wysztrekowoł gowa ku ôknie. Świat, kery widzioł, stoł na ôpy. Plac na spodku dziwnie pływoł, kamiynie bōły durś mokre ôd roztopiōnego śniyga.
Wejrzoł rajn.
W izbie marodowało sie ze sobōm dwoje ludzi. Prziszeł ku tymu, co chop i kobiyta sie kuskujōm. Dziwoł sie ze szyroko ôtwartymi ślypiami, wylynkany, ze spresowanym chyrtōniym. Chop trzimoł rynka miyndzy jeji nogami i na zicher jōm krziwdził, bo kobiyta napoczła chraplawŏ jynczeć.
– Przestōń – prosiła. – Przestōń, przestōń. Och, prosza, niy… – Gŏdała to ale cichućko i niy ôdsztuchła go. Wraziła rynce we złote welach ôd chopa i pociōngła ôd niygo faca do swoigu brustu.
Terŏzki Bran ôbŏczył jeji gymba. Ôczy miała zawarte, dziubek ôdymkniynty. Kiwała gowōm z boku na bok i trzynsła złotymi wosami. Zarŏzki jōm poznoł – Krōlowa.
Musioł dać jaki klang, bo ôrŏz kobiyta ôtwarła ôczy i jōm sztopło. Dziwała sie na niygo. Rykła przerŏźliwie.
Potym wszysko stało sie w jednym momyncie. Kobiyta nŏgle ôdsztuchła chopa i pokŏzała rynkōm, durś z rykiym.
Bran chcioł sie sztreknōnć i przibliżył tōłōw ku chimerze, ale zrobiōł to za gibko. Rynkami inŏ tyknoł gładki kamiynie, a nogi za wczas puściły chimera. Ślatywoł. Ôknŏ migło wele niygo, a ônymu zacwyrtało sie w gowie. Gibko wyciōngnoł ramie i chycił sie rantu ôd kamiynnej pōłki. Rynka sie sklyjzła, ale chycił sie drugōm. Wisioł zaroz przi ścianie i ciynżko dychoł.
We ôknie nad nim pokozały sie dwie gowy. Krōlowa. Dopiyro terŏz Bran poznoł jeji kamrata. Byli tak na siebie podani, choby ôdbicia we zdrzadle.
– Widzioł nŏs – pedziała ôstro kobiyta.
– Toć – ôdpedzioł chop.
Rynka Brana napoczła sie szibować po kamiyniu. Chycił pōłka drugōm rynkōm. Darymnie cis pazury do kamiynia. Chop wyciōngnōł rynka.
– Chyć sie mie, podwiela niy ślecisz. – pedzioł.
Bran chycił sie za rynka ze wszyskich sił. Chop dźwignōł go na pōłka.
– Co ty robisz? – spytała znerwowanŏ kobiyta.
Chop niy doł na nia pozōr. Bōł fest silny. Postawił Brana na kamiynnym fynsterbrecie.
– Synek, jak żeś je stary?
– Siedym lŏt – ôdpedzioł Bran i dychnoł z folgōm.
Chop mioł na rynce głymboki zadrŏpania po Branowych pazurach. Karlus puścił rynka.
Chop wejrzoł na kobiyta.
– Czego sie niy robi skuli miłowaniŏ – pedzioł, skrziwił gymba i pocis Brana.
Bran pofurgoł z przerŏźliwym rykiym. Niy mioł sie już czego chycić. Przed sobōm mioł cołki plac.
Kajś daleko wył wilk. Wrōny kełtowały sie nad turmōm. Czekały durś na ziŏrka.
Przekłŏdoł: Rafał Szyma


text:
Seattle
Wspůłrzyndne: 47°61' N 121°33' W
Seattle – nojwjynkše mjasto we sztaće Waszyngtůn a we půunocno-zachodńich Stanach Zjydnočůnych, ležůnce půmjyndzy Zatokům Půget a jeźorym Wašyngtůna s ujśćym na Pacyfik, 174 km na pouedńe uod grańicy USA – Kanada we hrabstwje King, kerej je nojwažńijšům tajlům admińistracyjnům. Je tyž wažnym portym towarowym we handlu s Azyjům. Zespůu mjejski Seattle-Everett mo 3,3 mln mješkańcůw.
Znone kej downijšo śedźiba firmy Boeing (terozki je ůuna we Chicago, a tyž skuli powstańo sam we lotach 80. XX wjeku gatůnku muzyčnygo uo mjańe grunge, kery je ńykedy mjanowany Seattle sound ("klang ze Seattle").
Mjasto zouožůno 23 maja 1853, prawa mjejske mo uod 1869.


text:
Jak łostałach optymistkôm.
Wszyjstko skuli Narodowego Funduszu Zdrowio. Ale po koleji. Cy wtoś pomyśloł skônd to sie wziyno, że naszy służbie zdrowio durch brakuje pijyndzy? Podug mie było to wiadôme łod dowiyn downa. Kejś, jak zacyni na Ślônsku zakłodać piyrsze kasy chorych, to godali na nie knapszaft. Starsi tak godajôm do dzisiej. I juz łod wtedy była to łoznaka, że bydzie cegoś knap abo inacy cegoś niy styknie. Nô i my sie docekali. Była Ślônsko Kasa Chorych. Jak sie pomyśli, to były to pijôndze do chorych. Niywtorym to sie niy spodobało i zmiyniyli to na fundusz zdrowio. To do kogo teroz sôm pijôndze? Do zdrowych. Do chorych juz niy styknie. Jak zacôn sie nowy rok, to kożdy wto niy domogo, mo hercklekoty, jest ślepy, kulawy, puklaty, guchy, mo krziwe szłapy, choro wôntroba cy nyrki stoji we raji coby sie zapisać na operacje i inksze rzecy do lazarytu. I jakby nawet prziszed ze gowôm pod pażôm, nic niy pômoże. Cekać az przidzie na wos dran i szlus. Ze tym „nic”, to tak niy do kôńca prowda. Jest jedna rzec, co pômogo skrôcić kolyjka, ale łô ni niy byda pisać, bo to niy pasuje. Sama byłach tyz u dochtora, wtory pedzioł, że trza zrobić operacjo i zapisać sie do ty raji. Wtedy flyjgera kajś zazwôniyła, połosprawiała z kymś i kozała mi prziś do lazarytu za 10 lot. Napisali mi to na papiôrze cobych niy zapômniała, bo do tego casu może mie jesce chycić inkszo choroba wtoro nazywajôm sklerozôm. Niy wiedziałach cy môm beceć, cy sie raduwać. Z kym ta flyjgera môgła łosprawiać? Do kogo zwôniyła i wto to wiy, że jo môm jesce tyla lot żyć? To na pewno zazwôniyła do samego Pônbôcka, bo przeca żodyn inkszy niy wiy co nos ceko i jak dugo żyjymy. I tak skuli funduszu zdrowio łostałach optymistkôm. Mie sie udało, dali mi 10 lot i jest mi fest żol tych, wtorym we kolyjce dali rok, dwa abo trzi. Jo môm gwarancjo na 10 lot! Mie sie udało!
23 stycznia 2014.