text:
Absolwenci: 1. Mitręga Marek 2. Mielcarek Piotr 3. Bork Marian 4. Cwiek Paweł 5. Gadomski Adam 6. Gadzała Jarosław 7. Górska Barbara 8. Borzyszkowska Lucyna 9. Kaczmarek Halina 10. Klafczyńska Małgorzata 11. Klisowski Krzysztof 12. Kownacki Czesław 13. Kubiak Małgorzata 14. Kujawski Marian 15. Miłek Zdzisław 16. Miotk Ryszard 17. Mrozek-Gliszczyński Wacław 18. Niemczyk Marek 19. Nowakowski Jerzy 20. Pasternak Tadeusz 21. Petrychowski Janusz 22. Polańska Beata 23. Serafin Sławomir 24. Skubicz Czesław 25. Strzakłowiec Jarosław 26. Wojnicz Mirosława 27. Wyborski Marcin 28. Zieja Lena 29. Norek Dorota 30. Szeląg Janusz 31. Drążewski Jacek 32. Majkowski Hieronim
Absolwenci: 1. Kulicz Andrzej 2. Orłowski Wiesław 3. Kreczko Wiesław 4. Burchardt Anna 5. Dąbrowski Eugeniusz 6. Przymuszała Bożena 7. Dolla Dariusz 8. Dolla Robert 9. Górski Waldemar 10. Klawikowski Zbigniew 11. Kuźmicz Jarosław 12. Kasprzyk Katarzyna 13. Kujawa Wojciech 14. Losiuk Halina 15. Nocuń Tomasz 16. Marszelec Józef 17. Piecnik Marek 18. Płodzień Robert 19. Palmowski Dariusz 20. Szlendak Jan 21. Siwek Wiesław 22. Śliwiński Gabriel 23. Skrocki Wiesław 24. Skrajda Jan 25. Warczak Jacek 26. Wójcik Tomasz 27. Wais Izabela 28. Gibas Józef 29. Goliński Henryk 30. Dolmer Jarosław 31. Bystrzycki Przemysław 32. Piotrowska Bogusława
Absolwenci: 1. Wiąz Henryk 2. Pawlaczyk Jerzy 3. Wirkus Ryszard 4. Budniewski Leopold 5. Chrin Sławomir 6. Fliszta Agnieszka 7. Grześkowiak Tadeusz 8. Halec Michał 9. Jesionka Paweł 10. Kletkiewicz Małgorzata 11. Krzemiński Henryk 12. Leis Janusz 13. Łatacz Marek 14. Maciejewski Maciej 15. Mastalerz Piotr 16. Kubiaczyk Małgorzata 17. Michalak Krzysztof 18. Mielcarek Tomasz 19. Mroczkiewicz Tomasz 20. PachoIski Walenty 21. Palak Andrzej 22. Penk Andrzej 23. Rzepka Antoni 24. Skrzypczak Janusz 25. Wichniarz Zenon 26. Zimborowski Zenon 27. Chojnacki Wincenty 28. Czerwińska-Fiszer Hanna 29. Długosz Anna 30. Goszczyńska Grażyna 31. Jankowski Stanisław 32. Jednachowski Edward 33. Kończak Piotr 34. Kozłowska Teresa 35. Krzewiński Edward 36. Krzyżaniak Małgorzata 37. Lubomski Andrzej 38. Michalska Izabela 39. Marszałkiewicz Henryk 40. Michalak Ryszard 41. Mielnik Czesław 42. Murawski Piotr 43. Piesik Magdalena 44. Pyrcz Stefan 45. Sontowski Franciszek 46. Sudoł Cezary 47. Wessel Hanna 48. Witeska Janusz 49. Liszewski Henryk 50. RaInik Jarosław
Abswolwenci: 1. Redzimski Jacek 2. Bodak Mirosław 3. Jonasz Andrzej 4. Karski Jacek 5. Kachlicki Dariusz 6. Konopa Barbara 7. Kowalczyk Andrzej 8. Piekarski Andrzej 9. Siciński Wiesław 10. Szymański Krzysztof 11. Sikorski Ryszard 12. Sylwestrzak Jerzy 13. Szymanowski Andrzej 14. Trzaska Józef 15. Nowak Elżbieta 15. Wnuk – Lipiński Roman 16. Żak Ewa 17. Żmuda- Trzebiatowski Henryk 18. Dziatko Bogusław 19. Filbrandt Marek 20. Gielniak Borys 21. Jastrzębski Zdzisław 22. Kornacki Andrzej 23. Karpiński Artur 24. Kozakiewicz Dorota 25. Cybulski Janusz 26. Łapiński Jacek 27. Maksymiuk Ryszard 28. Pawlak Waldemar 29. Plewka Krzysztof 30. Stefan Roman 31. Rybarczyk Wiesław 32. Szczepanik Jerzy 33. Dąbrowska Mariola 34. Sobiejewski Tomasz 35. Wegenek Wacław 36. Więckiewicz Jerzy 37. Fronczak Marek 38. Bosak Krzysztof 39. Gielniak Maja 40. Rogala Dorota
Abswolwenci: 1. Angowski Stanisław 2. Augustyn Stanisław 3. Barszcz Zenon 4. Bazydło Marek 5. Bugaj Ryszard 6. Glanert Piotr 7. Goryniak Adam 8. Ignaszak Marian 9. Iwin Jerzy 10. Jaroszek Tadeusz 11. Jóźwiak Piotr 12. Kalinowski Jan 13. Kinowski Mirosław 14. Kieller Mieczysław 15. Kłosowski Jan 16. Kołacz Sławomir 17. Komosiński Ryszard 18. Krzesak Stefan 19. Leśmiański Józef 20. Marecki Czesław 21. Ossowski Andrzej 22. Pawluć Jacek 23. Pauk Zbigniew 24. Późniak Franciszek 25. Rolbiecka Teresa 26. Sarnowska Krystyna 27. Skoczylas Józef 28. Socha Monika 29. Swiecki Władysław 30. Szawdzianiec Mirosław 31. Szymczak Jerzy 32. Swigoń Jarosław 33. Sliżewski Janusz 34. Wajs Andrzej 35. Walicht Elżbieta 36. Wąśniewska Lukrecja 37. Wierzejewski Marek 38. Witomski Jacek 39. Wojnowski Dariusz 40. Zelma Dorota 41. Ziemczonch Kalikst 42. Ziętara Zbigniew 43. Zmęczerowski Leszek
Absolwenci: 1. Antoniuk Katarzyna 2. Chociej Teresa 3. Choptiany Jan 4. Cichowicz Tadeusz 5. Czapliński Jan 6. Dąbrowski Marek 7. Gapski Krzysztof 8. Grzejszczyk Jan 9. Iwaszkiewicz Janusz 10. Janiszewska Anna 11. Kaszubski Robert 12. Kiełtyka Andrzej 13. Kołodziejski Sławomir 14. Kozłowski Mirosław 15. Kowalski Mieczysław 16. Krezyman Wiesław 17. Kubiak Krzysztof 18. Laskowski Piotr 19. Lewandowski Alfred 20. Maziak Krzysztof 21. Napieraiski Andrzej 22. Piec Zbigniew 23. Piekarski Piotr 24. Płocharski Dariusz 25. Prywarek Janusz 26. Ramik Stanisław 27. Stawowy Jan 28. Wal kusz Stanisław 29. Warachowski Waldemar 30. Wojciechowski Krzysztof 31. Wydmuch Krystyna 32. Żynda Ryszard
Abswolwenci: 1. Adamowicz Jan 2. Antoniak Zbigniew 3. Barszcz Kazimierz 4. Bonin Benon 5. Borowicz Bożena 6. CalI Janusz 7. Chojnacki Eugeniusz 8. Cieślik Krzysztof 9. Drawc Roman 10. Ejdys Piotr 11. Figura Piotr 12. Gapski Krzysztof 13. Gregorcewicz Tatiana 14. Górecki Mariusz 15. Groblewski Krzysztof 16. Klocek Andrzej 17. Konczanin Adam 18. Król Dariusz 19. Kupilas Czesław 20. Lewandowski Jan 21. Malinowski Stanisław 22. Marszalec Barbara 23. Mosakowski Leszek 24. Nawrocki Dariusz 25. Nowaczyk Krzysztof 26. Nowak Mieczysław 27. Piechowicz Barbara 28. PodraIski Jacek 29. Połeć Wojciech 30. Pudełek Ryszard 31. Puzio Mariusz 32. Radomski Zdzisław 33. Ruszczyk Andrzej 34. Słomiński Andrzej 35. Stóltman Piotr 36. Sturmowski Henryk 37. Swięckim Janusz 38. Szymlek Ludwik 39. Szyntor Edward 40. Sliski Władysław 41. Waraksa Tomasz 42. Wiszniewski Ryszard 43. Wiśniewska Małgorzata
Absolwenci: 1. Barciński Jerzy 2. Baziak Marian 3. Bieliński Kazimierz 4. Biwan Zbigniew 5. Czerwiński Waldemar 6. Czopowicz Zbigniew 7. Hinc Witold 8. Hudobski Jarosław 9. Jocher Andrzej 10. Karmiński Włodzimierz 11. Karpiński Arkadiusz 12. Kołakowski Roman 13. Korkus Andrzej 14. Markiewicz Jan 15. Michałowska Elżbieta 16. Patrzałek Jan 17. Przybyłek Mirosław 18. Rakoczy Wojciech 19. Rok Karol 20. Sygit Marek 21. Żywot Michał


c: text/html

text:
Myslowicy
Spůłrzyndne: 50°14' N 19°08' E
Myslowicy[1] (pol. Mysłowice, ńym. Myslowitz) – mjasto położůne we połedńowo-zachodńij Polsce, we wojewůdztwje ślůnskim, we cyntrům Gůrnoślůnskigo Industryjnygo Uokryngu.
Patrůnym mjasta je św. Jůn Krzćićel. Perzůna śwjyntygo ůmjeszczůno je tyż we mjejskim wapyńe, nale ńykerym śe zdowo, co je to Mysław, znůmy s berůw zołożyćel mjasta.
PrzipisyEdytuj
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hilžbjeta I.
Hilžbjeta Ⅰ. (jendźelsce Elizabeth Ⅰ.; * 7. požnjenca 1533 w Greenwich; † 24. nalětnika 1603 w Richmond) knježeše wot 17. nazymnika 1558 hač do swojeje smjerće nad Jendźelskej a Irskej. Wona bě dźowka Hendricha Ⅷ. (jendźelsce Henry Ⅷ.) a jeho druheje žony Anny Boleyn (1. Marquess wot Pembroke).
Dźěćatstwo a młodźinaWobdźěłać
Hilžbjeta njebu wot swojeho nana Hendricha VIII. jako dźowka připóznata, po tym zo běše tutón swoju žeńtwu z Annu Boleynu rozpušćić dał. Hilžbjeta so přez njepłaćiwosć mandźelstwa swojeju staršeju a jako njemandźelske dźěćo 1537 z naslědnistwa za trón wuzamkny. Po smjerći jeje nana Hendricha Ⅷ. pak jeho poslednja žona Cathrine Parr ju 1544 zaso do trónoweho naslědnistwa přiwza.
Najebać swojeho wuzamknjenja z naslědnistwa, dósta wona dale pjenjezy wot swojeho nana a tak dobre renesansne wukubłanje wot anglikanskeho wučenca, kotrež zapřiješe wšitke tehdy wažne discipliny. Mjez druhim wuknješe wona tak nimo jendźelšćiny hišće łaćonšćinu, italšćinu a francošćinu, ale tež rejowanje, spěwanje a hudźenje. Jeje předchadnikaj, połbratr Edward VI. a połsotra Marija I. (Mary I.), běštaj ju přez zmylki w swojim knjejstwje tohorunja za wšelakory problemy knježenja sensibilizowałoj a z tym na swójske knjejstwo přihotowałoj.
Knjejstwo Hilžbjety I. (1558-1603)Wobdźěłać
Jako jeje połsotra a předchadnica Marija I. 17. nazymnika 1558 zemrěše, běše Hilžbjeta přichodna we naslědnistwje za trón. Wona začehnješe z wulkej paradu do Londona a daše so we Westminster Abbey 15. wulkeho róžka 1559 na Hilžbjetu I., kralownu Jendźelskeje a Irskeje krónować. Wona połožeše wot započatka sem kruće, zo njedaše so kaž Marija I. wot druhich, wosebje mužow, w jeje knježenju wobwliwować.
Natwar fungowaceho stata a rola nabožiny w tutymWobdźěłać
Na spočatku jeje knjejstwa, meješe Jendźelska hižo parlament a bě z tym prěnja kostitucionalna monarchija Europy. Parlament wobsteješe z House of Lords (zemjenjo a anglikanscy biskopja, kotřiž so přez krala/kralownu powołachu) a House of Commons (zamóžni ludźo, kotřiž wobsedźerjo kraja wolichu). Hačrunjež bě potajkim politiski system kraja hižo jara daloko wuwity za 16. lětstotk, měješe kraj přez interne a internationalne rozkory poslednich lět wulke problemy, wo kotrež dyrbješe so Hilžbjeta I. starać. Jeje nan Hendrich VIII. běše anglikansku cyrkej zawožił a wotpačeše so z tym wot bamža we Rómje. Pod knjejstwom jeje połbratra Edwarda I. so anglikanska cyrkej, na kotrejž wjeršku kral Jendźelskeje steješe, dale wuwiwaše. Jako pak potym jeje katólska połsotra Marija I. na trón postupješe, wona wšitke tute rozsudy zaso zběhnješe. Z tym dyrbješe Hilžbjeta I. hižo wot spočatka jeje knjejstwa jednu nabožinu a wašnje wobchada z druhimi nabožinami wobmyslić. Wona rozsudźeše so za anglikansku cyrkej a wobkrućeše jeje rozsud 1559 z `Act of Supremacy´. Tutón dokument ponowješe a wobkrućeše rozsud Hendricha VIII., so wot bamža a katólskeje cyrkwje dźělić. Najwjetši dźěl jeje podanow běše dale katólski, ale dyrbješe so z dźělom anglikanskeje cyrkwje stać, z tym, zo dźěše na přikład na njedźelniše protestantiske kemše. Wysoke pozicije w cyrkwi, kaž tež kralestwje, běchu na přiwisnikow anglikanskeje cyrkwje rozdźělene. Tute naprawy protestantiska, kaž tež katólska strona kritizowaše. Krući protestanća žadachu wobšěrniše naprawy, katólikojo w Jendźelskej pak, spytachu přeco zaso z pomocu katólskeho wukraja (wosebje Španiskeje) Hilžbjetu I. powalić. Hilžbjeta njestaraše so jenož wo nabožinske problemy a prašenja, ale tež wo polěpšenje towaršnostneho a hospodarskeho powoženja kralestwa. Pod jeje knjejstwom rozekčěše kraj. Wona podpěraše wuměłstwo, kaž dźiwadło a spisowaćelow, runje tak kaž hospodarske předewzaća. Nimotoho zahaješe wona jendźelsku kolonializaciju sewjerneje Ameriki. Prěnja kolonija so tohodla po njej, `Virginia´, pomjenowaše. Dokelž wobsedźeše Španiska přeco hišće najdrohotniše kolonije, zasadźeše Hilžbjeta I. piraty, kaž znateho Francisa Draka, zo bychu španiske łódźe z drohočinkami nadpadnyli a wurubili. Tak dóńdźeše Jendźelska k přidatnemu bohatstwu.
Marija, kralowna Šotiskeje, jako konkurentkaWobdźěłać
Marija Stuart běšě młódša kuzina Hilžbjety I. a wudowa francoskeho krala Franca II. Wona dóńdźeše po smjerći tuteho do Šotiskeje a chcyše so tam z kralownu stać. To běše móžne, dokelž běše tohorunja dźěl we naslědnistwje za trón Šotiskeje. Wona wudaše so tam 1565 na Hendricha Stuarta, Lorda Darnleya (jendźelsce Henry Stuart, Lord Darnley), jeje kuzenka. Tutón běše tohorunja we naslědnistwje za trón, tak, zo pomhaše jeju kwas, poziciju Marije Stuart skručić. Hižo 1566 porodźeše wona syna a z tym naslědnika, štož by jeje cil, knjejstwo, dale podpěrało. Přez wšelakore afery a intrigi, so pak šotiska ludnosć a šotiske zemjanstwo wot njeje wotwobroćeše. Město Marije Stuart zasadźeše so jeje hišće jara młody syn Jakub Stuart jako kral Jakub VI. (jendźelsce James VI.). Tak dyrbješe wona 1568 do Jendźelskeje čeknyć. To so jej poradźeše, wona bu pak we Jendźelskej nablaku wot Hilžbjety I. zajata a dóstaše domjacy arest. Wona pak wohrožeše dale knjejstwo Hilžbjety I., dokelž běše tohorunja we naslědnistwje za trón Jendźelskeje. Nimale wšitke katólske intrigi a komploty z tu- a wukraja, běchu na to wupołožene, zo so katólska Marija Stuart město protestantiskeje Hilžbjety I. z kralownu Jendźelskeje stanješe. Hilžbjeta I. steješe tohodla před čežkim rozsudom, dokelž nochcyše dźěl kralowskeje swójby a naslědnistwa za trón morić dać. Runočasnje pak běše Marija Stuart zamołwita za planowanje wjacorych atentatow na Hilžbjetu I., kotrymž móžeše so přeco zahe dosć zadźěłać. Po wotkryću dalšeho tajkeho strašneho komplota, so Marija Stuart skónčnje wot sudnistwa k smjerći zasudźeše a 8. małeho róžka 1587 wotprawješe.
Konflikt ze ŠpaniskejWobdźěłać
Mandźelski zemrěteje, něhdyšeje, jendźelskeje kralowny Marije I., Hilžbjećineje staršeje połsotry, běše kral katólskeje Španiskeje Filip II.. Po smjerći Marije I. prócowaše wón so wo to, zo so Hilžbjeta na jeho wudaše. Wona to pak přeco zaso wotpokazaše. Tak započinaše wón z podpěru bamža a z Mariju Stuart, kralownu Šotiskeje, jako dalšu katólsku kandidatku za knjejstwo nad Jendźelskej, komploty a intrigi přečiwo Hilžbjeći I. přihotować a podpěrać. Dokelž tute zwrěšćichu, zjednoćeše wón tak mjenowanu `Španisku armadu´ - mócne a dotal njeporažene łódźstwo- z dźělom španiskeho wójska a chcyše tak Jendźelsku nadběhować a zdobyć. Pod Hilžbjetu I. pak bu Jendźelska hospodarsce a militarisce wutwarjena a zbohatni. Tak móžeše Jendźelska tohorunja mócne łódźnistwo zestajić. Mórsku wójnu, kotraž šćěhowaše, jendźelske łódźnistwo doby a tak nowy, mócny status Jendźelskeje jako namórske mócnarstwo w Europje wobkrućeše.
Smjerć a naslědnistwoWobdźěłać
Ze smjerću Hilžbjety I., 24. nalětnika 1603, wotemrěwaše tež Tudor dynastija, dokelž njeměješe Hilžbjeta I. sama žane dźěći a tak žaneho direktneho naslědnika. W naslědnistwje na trón Jendźelskeje šćěhowaše tohodla přiwuzny. Tak wuwowaše so jako jeje naslědnik Jakub VI., kral Šotiskeje, syn jeje mortweje kuziny Marije Stuart. Wón knježeše wot toho časa jako Jakub VI. (jendźelsce James VI.), kral Šotiskeje a Jakub I. (jendźelsce James I.), kral Jendźelskeje. Z tym zjednoćištaj so dotal znjepřećelenaj kralestwje.
ŽórłaWobdźěłać
- Anker, Charlotte, Bailey, Ronald H. und Phillips, Ellen. 1998. Wie sie damals lebten- Im elisabethanischen England. Amsterdam : s.n., 1998.
- Maurer, Michael. 1997. Geschichte Englands. Stuttgart : s.n., 1997.
- artikl wo Zjednoćenym kralestwje w `Encyklopedia Britannica´
- artikl wo Hilžbjeće I. w `Encyklopedia Britannica´


text:
Jutře wot 18.30 hodź. wubědźuja so wohnjowi wobornicy zaso we Worklecach. Domjacy hašerjo budu znowa spytać načolnu poziciju w boju wo pokal zarjadniskeho zwjazka při Klóšterskej wodźe zakitować. Po dwěmaj přeběhomaj, kotrejž su dobyli, steja woni mjenujcy na čole tabulki.
Tabulka po 1. a 2. přeběhu: 1. Worklecy (36 dypkow), 2. Konjecy- Šunow (33), 3. Róžant-Sernjany (32), 4. Ralbicy-Róžant (30), 5. Wotrow (29), 6. Pěskecy (26)
Wopačna ličba
W rozprawje Bjarnata Deleńka zawčerawšim wo wuměnje ze sportowymi přećelemi čěskeho towarstwa Sokol Roztoky měješe prawje rěkać, zo je so wuměna lětsa 47. raz přewjedła. 1968 su Njebjelčanscy sportowcy přećelske styki nawjazali. Jedne lěto žaneje wuměny njebě.
Pod tymle nadpismom wobroća so starosta Serbskeho Sokoła Milan Funka na trenarjow a wšitkich sportowcow dorostowych wubrankow:Lubi serbscy Sokoljo dorostowych koparskich wubrankow młodźinow E, D a C, lubi starši, lubi trenarjo Franko Šnajdro, Mariano Žuro, Tomašo Bjeńšo, Křesćano Bejmako a Fabiano Pöpelo! Wam wšěm słuša wulki sokołski dźak za wulkotny angažement w zašłych tydźenjach nastupajo serbske dorostowe koparske wubranki. Wutworiwši tři wubranki a wobdźělejo so na třoch turněrach smy njesměrnje wulki krok w dorostowym dźěle Serbskeho Sokoła docpěli. Wosebje wulki zaćišć zawostaja we mni waša zwólniwosć, za tute projekty so zasadźeć. Hladajo na dobre wotrěznjenje w Kubšicach, Bukecach a Liegauwje-Augustusbadźe sće so we wobłuku Zapadołužiskeho koparskeho zwjazka kaž tež za jeho mjezami wo dalše pozitiwne zwobraznjenje serbskich sportowcow starali. Za to wam wšitkim wulke připóznaće.
SV Haselbachtal
– ST Marijina hwězda 3:1 (2:1)
Zestawa hosći: Vacek – Lipič, Sbjeznie, Łušćanski, T. Jurš, Wróbl, Bělk, D. Jurš, Rab, Winkler (58. Škoda), Peschmann (46. Schmidt)
48. volleyballowe mišterstwa wučerskich mustwow zakónčene
Konstelacija do poslednjeho hrajneho dnja volleyballowych mišterstwow wučerskich mustwow tydźenja w Lubiju bě njesměrnje brizantna, dokelž mějachu hišće tři cyłki teoretisku šansu na cyłkowne dobyće. Mjez nimi běštej to amtěrowacy wokrjesny mišter, kombinowane mustwo Serbskeho šulskeho a zetkawanskeho centruma Budyšin (SŠZC) a třeći minjeneje sezony, pedagogojo Serbskeho gymnazija Budyšin (SGB). Ale tež volleyballisća 5. SŠ-eks/Melanchthonoweho gymnazija Budyšin běchu móžny kandidat na złoto. Wuměnjenje na titul bě jasne dobyće 2:0 we wječornym rozestajenju serbskeju cyłkow.
Serbski gymnazij Budyšin – SŠZC 2:1 (25:20, 22:25, 21:19)
Posledni kónc tydźenja w juniju zarjadowa sej Sportowa jednotka Njebjelčicy mały swjedźeń. Na njón je tež wjelelětnych přećelow zjednoćenstwa Sokol Roztoky witała.
Dypkownje su čěscy přećeljo sobotu dojěli, a to k zhromadnemu wobjedej. Po planje běžachu tež přihoty za dorostowu kopańcu. Zapřijate běchu cyłki štyrjoch starobnych klasow, hrajace na małym polu. Mustwo bambinijow bě sej koparjow ze susodnych Němskich Pazlic přeprosyło, młodźina F měrješe mocy z Ralbičanskimi Sokołami a młodźina E z koparjemi z Hlinowca. Młodźina D zaběraše so mjez sobu ze wšelakimi hrajnymi formami, dokelž bě jich partner krótkodobnje wotprajił.
Sokoł Ralbicy/Hórki II
– FC Łužica Wojerecy 2:2 (0:1)
Zestawa Sokoła: Cyž – M. Matka, Bogusz, Budar, Šołta, Róbl, Rawš (62. Mět), Młynk, Serbin (65. Šěn), Jakubaš (62. Šnajder), J. Matka
Do hry bě wšěm jasne, zo njemóže koparska rezerwa Sokoła Ralbicy/Hórki hižo zestupić. Módro-běli z Kulowa a Wětničenjo běchu swojej předposlednjej partiji přěhrali. Sokoljo móžachu sej tuž bjez ćišća zahrać. Tež Wojerowčenjo stejachu do duela we wěstym srjedźnym polu a njemóžachu so wjace polěpšić.
Domjacy chcychu hru kaž přeco z wěsteho škita natwarjeć a Wojerowčanow dalokož móžno wot swojeje klětki wotdźeržować. Woni pak stejachu sami jara wěsće a šansy lědma wuskočichu. Tak běchu standardy najstrašniše akcije. Róbl měješe dobru poziciju, ale bul wosta w muri wisajo. Na tamnym boku běše młody Cyž na městnje. Wón smědźeše w poslednjej hrě sezony 2014/2015 swoje kmanosće pokazać jako dźak za prawidłowny trening. W 33. min. pak hosćo po jědnatce nawjedowachu. Tak tłóčachu Sokoljo na wurunanje. Jónu pospyta so Jakubaš z wótrej třělwu, kotraž pak běše přecentralna. Tež Młynkowy pospyt dźěše pódla wrotow.
Před třomi tydźenjemi wozjewi naš wječornik na sportowej stronje w kolumnje „Widźał, słyšał, napisał“ přinošk, w kotrymž rozprawješe Jan Hrjehor wo njejasnosćach wokoło nowych trenarjow wokrjesneho wyšeho ligista SJ Chrósćicy. Clemens Šmit je so w nadawku sportoweje redakcije Serbskich Nowin z Mattijom Bětnarjom, čłonom mustwoweje rady prěnjeho mustwa Chróšćanskeje SJ, zetkał a slědowace zhonił.
Mattijo! Wjele je so minjene tydźenje a měsacy wo přichodźe Chróšćanskeho prěnjeho koparskeho mustwa powědało a spekulowało. Byrnjež poprawom hižo wšitko jasne było, wupada tuchwilu za tym, zo njebudźetaj Andreas Schulze a Steffen Hübner wot přichodneje sezony hižo trenarjej w Chrósćicach.
Pod režiju Serbskeho Sokoła, třěšneho zwjazka serbskich sportowych jednotkow, su so kónc tydźenja tři serbske dorostowe koparske wubranki na třoch turněrach wobdźělili. Dohromady je w Kubšicach, Bukecach a Liegauwje-Augustusbadźe 35 koparjow serbske barby zastupowało, telko kaž hišće ženje do toho w serbskich sportowych stawiznach.
Sobotu wobdźěli so w Liegauwje-Augustusbadźe při tropiskich temperaturach Serbska koparska wubranka młodźiny E (SKW-E), a to pod nawodom trenarja Franka Šnajdra z ST 1922 Radworja. Wurisanje měješe wosebity raz, dokelž bě wone na dobro dźěći, kotrež su na raka schorjeli. SKW-E wšitke hry doby. Tež kónčnu partiju přećiwo mustwu Sportoweho towarstwa Porchow serbscy bulkoparjo jasnje dominowachu a přesadźichu so po wrotach Konstantina Hrjehorja a Dawida Žura (wobaj Sokoł Ralbicy /Hórki) z 2:0.


text: Budyšin (SN/BŠe). „Jeli chcedźa so dźěći a młodostni socialnje angažować, měli jich dorosćeni ze wšej mocu podpěrać“, wuzběhnje sakski hospodarski minister Martin Dulig (SPD) a zhladuje z tym na lětuši dźeń „genialsocial“, kotryž je za 12. julij planowany. W Sakskej wotměje so akciski dźeń mjeztym hižo 18. króć. Při tym přewozmu šulerjo mjeńše nadawki w zawodach abo pola priwatnych wosobow a swoju mzdu skónčnje darja. Połojca pjenjez je za projekty postajena, su wusměrja so na pomoc ludźi w chudych krajach wusměrjene. Dalše 30 procentow mzdy móža šule, kotrež so na akciji wobdźěla, za swoje projekty wužiwać. Zbywace 20 procentow pak su za kubłanske dźěło młodostnych planowane. „Ideja je tuž genialna a socialna“, Dulig podšmórny.


text:
Za koparki a koparjow 5. lětnika
Raik Zschuppan a Thomas Birus, zamołwitaj zepěranišća Němskeho koparskeho zwjazka w Kamjencu, zarjadujetaj 9. februara wosebity dźeń, we wobłuku kotrehož smědźa so koparki a koparjo předstajić, kiž chodźa do 5. lětnika (lětnik 1.6.2010 do 31.5.2011). Wšitke towarstwa na teritoriju Zapadołužiskeho koparskeho zwjazka smědźa swoje najlěpše hrajerki a swojich najlěpšich hrajerjow předstajić. Zarjadowanje budźe w sportowej hali při Kamjenskim lětanišću, a to wot 16 do 17.30 hodź. Koparki a koparjo njech su hižo w 15.45 hodź. w hali. Sobu přinjesć maja treningowu drastu, kopački za halu, škitački a wěcy za myće. Za lěpšu organizaciju prosytaj zamołwitaj wo přizjewjenje, a to pod abo pod telefonowym čisłom 0172 3418730 (Raik Zschuppan).
Regionalna liga zaso startuje


text:
Kōniec świata.
Dugo tak ô Cabo da Roca myśleli ludzie z Europy. Potym zaczły sie rajzy szifami i ôbstoło na tym, że tyn punkt przi ôcyanie, kajś miyndzy Cascais a Sintrōm, je ajnfach nojbardzij na zachōd wyciepanym kōnskiym naszego kōntynyntu.
Ô tej szteli werci sie wiedzieć, że:
- wieje tamek jak pierōn,
- je tak gryfnie, że chocioż we internecy pisali, że starczy 45 minut, to my zostali na bezma trzi godziny,
- w jedna zajta z Cascais trza zabulić niycałe 4€, coby sie dostać do Cabo – to była jedna z naszych nojlepszych portugalskich inwestycyji (zaro kole Porto w Porto ;)),
- kraj Europy to je ajnfach klif wieli na 144 metry,
- żodyn tamek niy wachuje, a gelyndrōw je mało, tōż jak kery je ożarty (abo gupi), to lepij niech siedzi w chałpie
- do Ameryki bez Atlantyk je tamstōnd 5593 kilometrōw.
No i nojwożniyjsze: jak sie je we Portugaliji, to trza to zoboczyć. A jak sie niy ma, to chocioż wejrzeć na naszo galeryjo pod spodkiym. 🙂


text:
Prjedy hač móža so šulerjo do nazymskich prózdnin podać, drje je hišće dobry tydźeń chwile. Zo pak móhli so za tón abo tamny poskitk přizjewić, podamy tu mały přehlad zarjadowanjow, kotryž nima narok dospołnosće.
Smochćicy (SN/MWj). Wjele časa zhromadnje přežiwić móhli dźědojo a wowki ze swojimi wnučkami we wobłuku wosebiteho tydźenja, kotryž planuje Smochčanski Dom biskopa Bena w druhim tydźenju prózdnin wot 19. do 23. oktobra. Na programje steja tematiske koła runje tak kaž wulěty a překwapjenki. Wobsahowje steja při tym tři nabožiny židowstwo, křesćanstwo a islam w srjedźišću. Někotre městna su hišće swobodne. Zajimcy njech přizjewja so pod telefonowym čisłom 035935/ 22 316. Dalši tajki tydźeń za dźědow, wowki a wnučkow wotměje so w zymskich prózdninach wot 15. do 19. februara 2016.


text:
Na kromje Wojerec su Krajne zarjadnistwo rěčnych zawěrow Swobodneho stata Sakskeje (LTV), město a jeje zastaranske zawody (VBH) wulki zhromadny projekt zahajili. Tón je do wjacorych wotrězkow rozdźěleny.
Wojerecy (SN/MWj). Při Čornym Halštrowje a Wojerowskej Čornicy su po jutrach prawy nasyp saněrować započeli. Nasyp njebě hižo wěsty dosć, tak zo nětko do njeho železnu murju zatwarja a jón na te wašnje zesylnja. Z tejle naprawu polěpša škit před wulkej wodu wokoło Gondeloweho hata a we Wojerowskim nowym měsće. Je to zhromadny projekt Krajneho zarjadnistwa rěčnych zawěrow, města Wojerecy a tamnišich zastaranskich zawodow. Dźěła maja w nazymje 2022 wotzamknjene być a płaća 2,2 milionaj eurow, zdźěli rěčnica LTV Katrin Schöne w nowinskim wozjewjenju.
Prjedy hač móža nasyp samy saněrować, dyrbja zastaranske zawody nimale 400 metrow dołhi nowy wodowód kłasć a přizamknyć. Stara roła wjedźeše mjez železniskimi kolijemi a starym Čornym Halštrowom direktnje při nasypje a pochadźa z 1950tych lět. Nowa roła powjedźe zwonka nasypa. Tónle wotrězk płaći 403 000 eurow.


text:
Sakske myto lajkam
Wojerecy (SN). Zetkanišćo kulturnu fabriku we Wojerecach su ze sakskim mytom za lajske dźiwadła 2014 počesćili. Spožčene bu wuznamjenjenje za projekt „Město rejuje“, načasnu nowointerpretaciju twórby Igora Strawinskeho. Z 3 000 eurami zwjazane myto spožča swobodny stat dwulětnje za wusahowace inscenacije. Pod nawodom choreografow Judith Gamm a Dirka Lieniga bě wjac hač 70 hrajerjow kruch nazwučowało. Loni w juniju bě jeho premjera na prózdnym poschodźe něhdyšeje Wojerowskeje Centrum-kupnicy. Bě to hižo pjaty projekt, kotryž je kulturna fabrika z lajkami zwoprawdźiła.
Młodostnaj zranjenaj


text: Připóznaty slawist a literarny stawiznar Wolodymyr A. Motornyj bě dołholětny nawoda katedry slawistiki na Narodnej uniwersiće „Iwan Franko“ we Lwowje. Mnohe lěta wěnowaše so wón serbsko-ukrainskim kulturnym stykam. Swojim studentam je zaměrnje zakładne znajomosće serbskeje rěče a kultury posrědkował. Wón kaž tež jeho kolegojo a studenća su rady we Łužicy přebywali. Často přewodźach jeho na rozmołwy kaž z dr. Měrćinom Völkelom, Kitom Lorencom a prof. Pawołom Nowotnym, kotrehož bě na poslednim přebytku we Łužicy wopytał.


text:
Zaměrowy zwjazk Łužiska jězorina Sakskeje z nowym konceptom
Hamor (AK/SN). Zaměrowy zwjazk Łužiska jězorina Sakskeje chce přichodnje zaměrnišo a efektiwnišo planować. Tak chcedźa wočakowanej změnje klimy a jeje sćěham lěpje wotpowědować. Tydźenja su k tomu wotpowědny koncept k zwyšenju planowanskeje wěstoty na jězoru a wokoło njeho wobzamknyli. Financować chcedźa naprawu ze srědkami fondsa, kiž běchu Zwjazk a zwjazkowe kraje k saněrowanju bywšich hórniskich kónčin wutworili. Zamołwići liča z cyłkownymi kóštami 100 000 eurow. Zaměrowy zwjazk ma 15 000 eurow přinošować. Zbywace 85 000 eurow chcedźa ze spěchowanskeho fondsa wzać. „Wichory w lětomaj 2017 a 2018 su pokazali, zo dyrbimy nastupajo planowanje a posudźowanje rizika pola twarskich objektow na jězorach a wokoło nich nuznje jednać. Přikłady tajkich škodow su mjez druhim płuwace objekty na Bjerwałdskim jězoru kaž tež přistaw a płuwace domy na Lejnjanskim jězoru“, rěka w naćisku wobzamknjenja.


text: Bi-lingual (Polish and English) illustrated catalogue of the exhibition featuring paintings by Stanisław Baj, Tadeusz Brzozowski, Marian Czapla, Józef Czapski, Jan Dobkowski, Tadeusz Dominik, Antoni Fałat, Stefan Gierowski, Janusz Oskar Knorowski, Jan Lebestein, Zbysław Marek Maciejewski, Zbigniew Makowski, Jerzy Mierzejewski, Artur Nacht-Samborski, Jerzy Nowosielski, Roman Opałka, Krzysztof Pruszkowski, Jacek Sempoliński, Jerzy Stajuda, Franciszek Starowieyski, Antoni Starowieyski, Henryk Stażewski, Leon Tarasewicz, Jan Tarasin, Krzysztof Wachowiak, Wojciech Zubala. Catalogue contains an introduction by Krzysztof Musiał and Paweł Nowak and the essay by Magdalena sołtys.


text:
Ilich Ramírez Sánchez
Ilich Ramírez Sánchez (rodz. 12 paźdźerńika 1949 we Caracas we Wynezueli) – jedyn ze nojbarzi znůmych terrorystůw, uod cajtůngůw mjanowany Szakalym. Bůł chowany uod uojca markśisty, a skiż tygo przijůn pjyrsze mjano "Ilich", uod Lyńina. Bůł szkolorzym we szuli partyzantůw we Kubje a ńyskorzi sztudyrowoł we Moskwje, na Uńiwersyteće mj. Lumumby. Ńyskorzi uostoł terrorystům. Jygo pjyrszo akcyjo to zamach na Edwarda Sieffa, biznesmana żydowskigo pochodzyńo. Nojbarzi znůmo akcyjo we jygo karjerze bůła we Wjedńu, kej 21 grudńa 1976 wloz ze pjyńćůma inkszymi terrorystůma na tref mińistrůw OPEC, zaszlachtowali uůńi wuůnczas 3 perzůny a wźyńi 81 zakłodńikůw. Zażyczyli śe fligra, a kej go dostali uwolńili 41 zakłodńikůw a ze pozostałům tajlům polećeli do Algeru. Godo śe, aże wźyńi wuůnczas 50 milijůnůw dolarůw za jejich uwolńyńy a citli do Libije. We 80. lotach XX stolećo Ilich Ramírez Sánchez bůł terrorystům za kerym nojwjyncy sznupały wszyjske policyje śwjata. Na kůńec chyćili go we 1984. Terozki je zawarty we anclu do kůńca żywobyćo. Jygo perzůna a gyszichta żywobyćo uostała śe inszpiracyjům lo Roberta Ludluma, kery uopisoł jygo smyślůne dźeje we bestsellerowyj seryje růmanůw "The Bourne Identity".


text:
Jurij Gagarin
Jurij Aleksiejewicz Gagarin (rus.: Юpий AлekceeBич ГarapиH, rodz. 9 marca 1934 we Kułszyńy kole Gżatska, um. 27 marca 1968) – sowjecki kosmůnałta, pjyrszy czowjek kery pofurgoł we kosmos. Pochodźił s familije robotniczo-bauerskij. Wybroł karjera pilota, we 1957 ukůńczůł szula lotńiczo we Orenburgu, rok ńyskorzi Akademijo Lotńictwa im. Żukowskigo we Moskwje. We 1960 dostoł śe do grupy 20 pilotůw, kere zaczyńi tryńingi do furgńyńćo we kosmos. 10 kwjetńa 1961 Kůmisyjo Państwowo zdecydowoła, co uůn bydźe pjyrszym kosmůnałtům. Historyczny lot mjoł plac 12 kwjetńa 1961 i trwoł godźina a 48 minut, za tyn czas Gagarin uoblećoł roz doobkoła Źymja. Uostoł bohatyrem narodowym, a ńy poradźyu śe s tům rolům, zaczůn nadużiwać alkoholu a zolyćić s myngům babůw uoroz. Zginył we ńywyjośńůnych uokolicznośćach we katastrofje fligra Mig-15 kole mjasta Kirżacz. Jygo mjano dano mjastu kole kerygo bůł rodzůny – Gżatsk, terozki Gagarin.


text:
Dzisioj łode 20:30 gromy fest ważny szpil i przi łokazji trefioło na derby Ślonska. Przijeżdżo do nos Piast kiery tyż ciśnie po uczimanie. My srobiemy Wom ze tego szpilu rylacja:
Przewidywane jedynostki:
Ruch: Hrdlicka – Konczkowski, Grodzicki, Helik, Kowalczyk – Przybecki, Surma, Nowak, Urbańczyk, Moneta – Niezgoda
Piast: Szmatuła – Pietrowski, Sedlar, Hebert, Adam Mójta – Badia, Korun, Murawski, Jankowski, Živec – Papadopulos
My zacnymy szprechać kole pół do ósmyj, a znojdziecie nos tukej: Rylacja live: Ruch – Piast
Zapraszomy do nos!
własne


text:
Biblija z lěta 1868 ma glědajucy na wuwiśe dolnoserbskego pismojstwa wósebnu poziciju: Jadna se wó prědne a zrazom slědne zgromadne wudaśe Starego a Nowego Testamenta. Pśi góźbje 150. jubileuma wudaśa tych knigłow jo Chóśebuska wótnožka Serbskego instituta w kooperaciji z dobrowólnikami pśigótowała internetowu ediciju. Tekst pśistupni se k prědnemu w originalnem pšawopisu a pismje. Za to jo se frakturne pismo śišćanego wudaśa zdigitalizěrowało. Dodatnje prezentěrujo se starodawny tekst w nowej drastwje: Wón jo se pśewjadł do źinsajšnego pšawopisa.
Informacije wó nastawanju digitalnego wudaśa namakajośo how.


text:
Janšojska milinarnja budźe dlěje hač předwidźane zasadźena
Budyšin/Choćebuz (SN/BŠe). Energijowi ministrojo zwjazkowych krajow su minjenu póndźelu zhromadnje ze zwjazkowym ministrom za hospodarstwo a energiju Robertom Habeckom (Zeleni) wo tym wuradźowali, kak móhli potrjebu płuna redukować. Zaměr wicekanclera je, mjenje ruskeho płuna importować. Wažne nětko je, wěstu rezerwu płuna za zymu wutworić. Za produkciju miliny a ćopłoty pak měli wjace brunicowych milinarnjow zasadźić, štož so wězo tež na wobhospodarjenje łužiskich milinarnjow wuskutkuje.


text:
Niy ma chyba za kans1 bajtli2, kere3 niy lubiōm4 gofrōw. A i ci barzi5 majerantni6, kej7 sie pojadōm na wywczasy8 i przelezōm9 kole budki ze goframi, to sie niyjednymu zawołży10 i kupi choby yno takego z pudecukrym. Ale czamu sie takich niy narychtować11 w dōma? Takoł maszyna do robiynia gofrōw idzie kupić za 50 zł, a to tela, wiela sie we jakim kurorcie zapłaci za piyńć gofrōw. My z mojōm Babōm12 to sie lubiymy niyrołz tak pomaszkycić i na mitag13– ku tym gofrōm ślagzana14, roztomajte15 owoce i całoł fōra16 kalorii 😉
Co potrza?
(ta ilość styknie nōm na ôjziym17 wiynkszych gofrōw):
3 jajca
1/3 ôzpuszczōnyj18 kostki masła (ale niy tyj niymieckyj 250 g, yno tyj cyganiōnyj polskyj 200 g)
2 szklōnki mōnki
1 szklōnka mlyka
3-4 łeżki cukru
ździebko19 soli
3 płaske łeżeczki proszku do pieczynioł
trocha ôleju do natłuszczynia gofrownicy
Jajca zmiksujcie ze cukrym, wciepcie20 reszta składnikōw, wymiyszejcie i fertich21– nojlepi, jak te ciasto niy je za rzołdke22. Gofrownica posmarujcie ôlejym, dejcie23 tam trocha tego ciasta- tak, żeby yno przikrōło ta dolnoł czyńść- i zawrzyjcie24. Niyskorzi25 trza wejrzeć26, czy sie niy przibrōnołciōło27 za kans i nojlepi ôbrōcić na drugoł strōna. Jak już bydzie prawie fertich, to otwōrzcie i niech sie tera chwila posuszy ze jednyj i drugyj strōny, to tyn gofer bydzie barzi chrupiōncy. Na tym robota sie kōńczy i zaczyno Wasza fantazja, co byjście chcieli sie tam na wiyrch wciepnōć. Ślagzana, roztomajte kryjmy, owoce, zōłzy28… Smacznego 🙂
1dużo
2dzieci
3które
4ō- samogłoska w wymowie między o i u
5bardziej
6dorośli
7gdy
8urlop
9przejdą
10zachce
11przygotować
12Żoną
13obiad
14bita śmietana
15różne
16fura
17osiem
18rozpuszczonej
19szczypta
20wrzućcie
21gotowe
22rzadkie
23dajcie
24zamknijcie
25później
26sprawdzić
27przypaliło
28sosy


text:
Opolske wojewódstwo
Opolske wojewódstwo (pólsce Województwo opolskie) je wojewódstwo pod Beskidami na juhu Pólskeje. Stolica a zdobom najwjetše město je Opole. Druhe wuznamne města su Kędzierzyn-Koźle, Nysa a Brzeg.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 984.345 wobydlerjow.[1] Je tuž po wobydlerstwje druhe najmjeńše z pólskich wojewódstwow.
Opolske wojewódstwo mjezuje na juhu z Čěskej. Najwjetša rěka je Wódra.
Opolske wojewódstwo je jako dźěl historiskeje Hornjeje Šleskeje srjedźišćo němskeje mjeńšiny w Pólskej. W někotrych gmejnach wužiwa so němčina jako druha hamtska rěč.
PowiatyWobdźěłać
K wojewódstwu słušeja slědowace powiaty (wokrjesy):
(ličby wobydlerstwa dnja 30. junija 2019)
Po přestrjeni najwjetšej wokrjesaj stej Opolski a Nyski.
WobrazyWobdźěłać
Stare město Nysa
ŽórłaWobdźěłać
- ↑ Population. Size and Structure by Territorial Division. As of June 30, 2019. Główny Urząd Statystyczny (GUS) (PDF), wotwołany dnja 24. decembra 2019.
WotkazWobdźěłać
Delnja Šleska • Kujawsko-Pomorska • Łódź • Lublin • Lubuš • Małopólska • Mazowska • Opole • Podkarpatska • Podlaska • Pomorska • Šleska • Swjatokřižska • Warminsko-Mazurska • Wulkopólska • Zapadna Pomorska


text:
Nimski basnikaŕ Johann Franck a serbski komponist Jan Krygaŕ z gubinskich stronow
Njeměrna doba jo se zachopiła pśed 400 lětami: Rekatolizacija a pśeśiwna reformacija póstupowaštej w krajach českeje krony, ku kótarejež markgrobojstwo Łužyca tencas słušašo. How źe njejsu pśišli jezuity, ale weto su luźe wjeliki tšach měli a wó swóju wěru a derjeměśe bjatowali. Carna mrětwa, wognje, domapytanja pśez wójnu, nadrozne rubjažnistwo, chódośine procese a pogromy su se wótměnjali. W tom casu połnych bědow stej se naroźiłej w gubinskich stronach wuznamnej barokowej wuměłca, kenž ze swójimi twórbami hyšći źinsa wó nutśikownej lichośe a mócy wěry znanitej.
Młodšy wót njeju jo Johann Franck, naroźony w Gubinje 1.6.1618 ako syn nimskego adwokata. Wót lěta 1638 studěrowašo pšawnistwo w Kralowcu, źož se pśiwobrośi lyrice pód wliwom ludowego basnikarja Simona Dacha. Jogo maś pak sebje žycašo, aby w lěśe 1640 slědk pśišeł do Gubina, kenž mócnje śerpješo w tśiźasćalětnej wójnje pód šwedojskim wójskom. Franck statkowašo wót 1645 ako adwokat, 1661 bu gubinski šołta. Wót lěta 1671 zastupi swójo rodne město we łužyskem zemstwje. Johann Franck zbasni wokoło 110 duchownych kjarližow, kenž su se pśiwzeli do nimskich ewangelskich spiwarskich. Zwětšego źinsa wěcej žeden wuznam njamaju – jano dwa kjarliža stej wóstałej. Až wónej stej nadalej woblubowanej, ma pak cyniś z muzikarjom z gubinskich stronow, kótaryž jo skomponěrował głos k tekstam Francka: Jan Krygaŕ.
Jan Krygaŕ jo se naroźił 9.4.1598 w Brjazynje pla Gubina ako syn serbskego gósćeńcarja, kenž poměrnje zamóžny běšo. Tak jo mógał studěrowaś teologiju na wittenbergskej uniwersiśe. W lětach 1613–1615 se wuda na wobšyrne kubłańske drogowanje, pjerwjej do nejstaršego města Łužyce, do Žarowa, pótom dalej do šlazyńskego Wrotsławja, do morawskego Olomouca, a snaź teke do Regensburga, źož se wšuźi dalej kubłašo w muzice. W lěśe 1615 Krygaŕ pśiźe do kurwjerchojskego rezidencowego města Barlinja, źož na zachopjeńku źěłašo ako domacny wucabnik a pózdźej teke na gymnaziju „Zum Grauen Kloster“. Wót lěta 1622 až do smjerśi jo statkował 40 lět ako kantor pśi cerkwi sw. Mikławša. Jogo prědnej kompoziciji wujźeštej ku góźbje swajźbowu w lětoma 1619 a 1620. Ako jo wopóznał basnikarja Paula Gerhardta 1643, kenž pśiźe do Barlinja fararskego městna dla, jo to było zachopjeńk dłujkego kongenialnego zgromadnego źěła. Žedne sławne a hyšći źinsa woblubowane kjarliže z pjera Paula Gerhardta z melodijami wót Jana Krygarja móžomy nalicyś, na pśikład „Wie soll ich dich empfangen“, „Auf, auf, mein Herz mit Freuden”, „Schmücke dich, o liebe Seele”, „Nun danket alle Gott”, kenž ako dalšne teke w dolnoserbskem pśełožku mamy: „Kak wuwitaś śi debu” (Jan Bjedrich Tešnaŕ, 1865), „Stań, stań, mój duch, z wjaselim” (Jan Bogumił Hauptmann, 1769), „Pśigótuj se, luba duša”, „Nět Bogu dajśo źěk” (wobej Kito Šwjela, 1915). Wót Krygarja jo dogromady 17 kjarližow w dolnoserbskich duchownych spiwarskich knigłach z lěta 2007. W nimskem wudaśu ewangelskich spiwarskich za Bramborsku jo 19 spiwow, wjele z tekstami Paula Gerhardta.
Prědne spiwarske wót Krygarja su wujšli 1640. Wjeliki wuznam wšak su dostali jogo knigły „Praxis pietatis melica” (zwucowanje póbóžnosći w spiwanju), kenž wuda w lěśe 1647 z 18 tekstami Gerhardta. Wóni su nejwažnjejše europske spiwarske 17. a 18. stolěśa. 10. nakład z lěta 1661, kótaryž jo slědny z ruki Krygarja, wopśimujo 72 tekstow wót Paula Gerhardta. Wuznam knigłow Praxis pietatis laže w tom, až dokumentěruju tencasnu nowu wašnju wěcejgłosnego wósadnego kjarliža, kenž komponisty naslědujucych generacijow su załapili.
W knigłach „Geistliche Kirchenmelodien” ako dodank tśeśego nakłada spiwarskich Praxis pietatis publicěrujo Jan Krygaŕ w lěśe 1649 wósym zgłosowanych basnjow swójogo krajana Johanna Francka. Fasciněrujuce znankstwo nazgónjenja wěry w śěžkem casu jo tekst kjarliža „Jesu, meine Freude“. (dolnoserbski pśełožk „Jezu, słodka pastwa“). Johann Franck jen napisa 1653 na zakłaźe basni w stilu ryśarskeje lubosćinskeje poezije „Flora, meine Freude“ basnikarja Heinricha Alberta z Kralowca. Franck z togo cyni duchowny lubosćinski spiw, kenž se pśichyli mysli 73. psalma: Jo mójo wjasele, až se k Bogu źaržym, a mójo dowěrjenje stajam na Boga Kněza. W basni jo Jezus wiźony ako dušny nawóžeń, kenž šćita pśed wšyknymi swětnymi wogramnosćami. Smjerś, cart, pjenjeze a sćerpnjenje njamaju žednu móc. W samskem lěśe 1653 twóri Jan Krygaŕ muziku kjarliža a pśiwze jen do nowego wudaśa Praxis pietatis. Wójujucy tekst Francka komponist Krygaŕ pódšmarujo z melodiju, kótaraž jo drje pógnuła Johanna Sebastiana Bacha za jogo monumentalnu motetu „Jesu, meine Freude”. Prědnu serbsku wersiju namakajomy južo w rukopisnych „Wjelcańskich spiwarskich”, kenž njeznaty awtor zestaji pó lěśe 1675.
Źinsa móžomy se jano źiwaś, kak w tom casu znicenja barokowe pěsnjarstwo wót Johanna Francka a Paula Gerhardta a duchowna muzika wót Jana Krygarja abo teke wót Heinricha Schütza a drugich stej mógałej luźi troštowaś a jim daś dowěru na Boga. We wulicowanju „Treffen in Telgte” wopisujo Günter Grass fiktiwne zmakanje baroknych wuměłcow w lěśe 1647: Źož wšo puste běšo, jano słowa a muzika błyšćachu, groni tam Paul Gerhardt. W gósćeńcu „Móstowy dwór” kjarcmarki Libuški njejsu se mógali napóslědku dojadnaś wó roli muziki a basnistwa. Pó 370 lětach pak snaź wěmy, až jich kjarliže su mócnjejše nježli swět wójny. „Tym, ak maju Boga, dej tež wótša ploga słodki nektar byś” zni serbski pśełožk teksta Johanna Francka w kjarližu „Jezu, słodka pastwa“. To jo poetiska formulacija togo, což pósoł Pawoł jo w lisće na Romarjow sucho napisał: „My pak wěmy, až tym, kenž Boga lubuju, wšykne wěcy k lěpšemu słuže.” Slědna štucka kjarliža pomjenjujo cil wšykneje kśesćijańskeje naźeje: „Pšec, wy tšuchłe duše, Jezus, ten nejwušy kněžaŕ co nět pśiś.” Kristus, ten bójazny, źěšo skobodnje na kśicu a dajo dowěru do Boga. Kristus, ten słaby, jo mócny wumóžnik! To nam pśiwołałej nimski basnikaŕ Franck a serbski komponist Krygaŕ ze śamnego casa 17. stolěśa do pśichoda.
Zkrocona wersija ako Bóže słowo na jadnastej njeźeli pó swětej Tšojosći w serbskem rozgłosu RBB, 2018-08-12.
Prědna wersija jo wujšła ako artikel w Pomhaj Bóh 7/2018.
Bildka: „Jesu, meine Freude”, 1653.


text:
Poslednje zbožo falowało
Łužiske lodohokejowe liški –
Lawy Frankfurt 2:3 (0:1, 0:1, 2:1)
Na 18. hrajnym dnju druheje najwyšeje lodohokejoweje ligi Němskeje (DEL 2) podležachu Łužiske lodohokejowe liški prěnjemu DEL 2 snadnje z 2:3. Hižo po 18 sekundach steješe Ryon Moser swobodny před wrotarjom domjacych Tobiasom Ančičku. Po 45 sekundach pospyta so Clarke Breitkreuz před Bastianom Kucisom. Wobaj poslednjej mužej pak swoje wrota zakitowaštaj. Slědowaše faza, w kotrejž stej wobě mustwje wjele ćišća wukonjałoj, ale wuspěch žadyn njewuskoči. Prěnje wrota padnychu po konteru. Darren Mieszkowski z centralneje pozicije wotzamkny. Třělwa bu dwójce wotfalšowana, a puk dźěše mjez nohomaj Ančički k 0:1 (10.) do syće. Liški drje so dale a lěpje do hry namakachu a sej wjace dobrych šansow wuhrachu, ale poslednje zbožo před wrotami jim falowaše.


text:
Pokaž mě, Kněžo, swóju drogu. (Ps 86,11)
Kóńc junija comy se wudaś na drogu do Zgórjelca na Łužyski cerkwiny źeń. Ten wjeliki cerkwiny swěźeń ma nimske dwójozmyslne moto VONWEGEN, kenž se tak njedajo do serbskeje rěcy pśenjasć. Wót drogow jo to grono, ale we pitśku spěratej kšajźnej mysli. To mě spomina na profeta Jonasa w Starem testamenśe, kenž se na take a wšake drogi a wokołodrogi dajo. Jonas, ten njelepy profet, njama lušt, nadawk Kněza dopołniś. Wón źe ma pśinjasć špatnu powěsć městoju Ninive. Źo ga! Jonas se dajo na wuběgi. Zazdaśim wěri, až móžo Bogoju wuběgnuś. Stanjo se njegluka, ako jo snaź doprědka wiźeś, gaž se něchten na kśiwe drogi dajo. Na pśewóze do Tarsisa pśiźo łoź do štorma, a Jonas se skóro zalewa. „Wóno se sta to Knězowe słowo | וַיְהִי דְּבַר-יְהֹוָה”.Jon 1,1 Bog dogónijo njepósłušnego profeta – pśez wjeliku rybu. Ta ryba jogo pśed zalaśim wumóžyjo. Tśi dny pózdźej jo zasej na zemju wuplunjony. W tej situaciji Jonas ma cas, wó swójom žywjenju pśemysliś. Dostanjo drugu šansu a póra se do Niniveja. Prjatkujo tam wobydlarjam, až Bog co nad nimi suźiś, dla togo, až su wjele złego cynili. Kak su te luźe na to reagěrowali? No jo, wóni su se napšawdu změnili a chopili hynakše žywjenje. Bog se wjaseli, gaž luźe póznawaju swóje winy a pšose wó zmilnosć a wódawanje. A co cyni Jonas? Wón jo rozgórjony, až pódermo jo wusud do Niniveja pśinjasł. Njamóžo rozměś, až Bog nještrofujo. Toś Jonas dostanjo dalšne pówucenje. Narosćo źiwnučki bomcyk, kenž Jonasoju chłodk dawa. Ale ten bom ginjo, a Jonas se wjelgin gniwa. Na to Bog se pšaša profeta: „Tebje jo luto teje banje, na kótarejž ty njejsy źěłał … A mě njedejało luto byś Niniveja”?Jon 4,10 Wótergi se groni, až Bog Starego testamenta zmilny njejo. Knigły profeta Jonasa nam wulicuju něco drugego. Pó kakej droze źomy, zmilny Bog źo z nami, a Knězowe słowo se stanjo.
Bibliske citaty pó: Biblija: Nowośišć na zakłaźe serbskeje Biblije z lěta 1868. Chóśebuz: Spěchowańske towaristwo za serbsku rěc w cerkwi 2020.
Wobraz: Logo Łužyskego cerkwinego dnja 2022 w Zgórjelcu
Bóže słowo w Nowem casniku, 2022-06-08.


text:
Što su wuměnjenja a wuslědki serbskeho stawiznopisa w druhej połojcy 20. lětstotka? Mały rjad přinoškow zaběra so z nastaćom štyrizwjazkowych »Stawiznow Serbow« a ze stawiznopisom w šěršim zmysle. Chcemy nowe slědźenske wuslědki předstajić a zdobom přeprošujemy ke kritiskej debaće wo zakładach načasneje serbskeje kultury.
Kak spušćomny je naš stawiznopis? Z tutym prašenjom njezaběraja so jenož historikarjo, ale tež cyły rjad powšitkownje stawiznisce zajimowanych čitarjow a čitarkow. Při tym njeje spušćomnosć žadyn kriterij, kotryž by so lochko zrozumił abo zapřimnył. Proste zwěsćenje lětoličbow a rozprawow kaž tež dodźerženje chronologiskich wotběhow njezamóžetej tutomu kriterijej dospołnje wotpowědować. Skerje sej studij stawizniskich žórłow a pojednanjow tež kritiske rozestajenje z pozadkom nastaća spisow žada, tak zo so wotpowědne wliwy knježacych towaršnostnych poměrow a ideologiskich konceptow při hódnoćenju wobkedźbuja. Sćěhowacy přinošk ma tole na přikładźe z prěnjeho zwjazka »Stawizny Serbow« demonstrować. Jedna so wo naratiw »Serbow dobyća«, kotryž powěda wo dobyćerskim boju serbskich kmjenow přećiwo Němcam w srjedźowěku. Dwě ludowej episkej pěsni – hornjoserbska »Serbja so do Němcow hotowachu« a delnjoserbska »Naše gólcy z wójny jědu« – měještej jako swědstwje fungować. Jan Rawp hódnoćeše jej jako »reminiscency z časa politiskeje njewotwisnosće«.1 Z ilustraciju tutoho časa sta so pjerorysowanka Měrćina Nowaka-Njechorńskeho »Naši hólcy z wójny jědu« (wokoło 1926), kotraž pokaza dobyćerskeho pana na konju, kotremuž wobrónjeni wojacy sćěhuja. Woni stuleneho jateho w putach ze sobu wjedu.
Před lětami mějach składnosć za krótki wopyt w Serbinje w Texasu, hdźež zetkach so z potomnikami Łužiskich Serbow k bjesadźe. Wědźo wo mojich zajimach nastupajo staru wědu, přiwěrki, powěsće, hrónčka atd. přinošowachu hłownje stari swoje dopomnjenki na wosebje wašničkojtych rowjenkow swojich staršich a prastaršich, kotřiž móžachu wjac’ »hač chlěb jěsć«, předewšěm chorosće zaprajić a hojić. Znajachu powěsće wo błudničkach a wohnjowym mužu, kotrež zdźěla němsce, zdźěla jendźelsce přednjesechu. Naraz zanjese z wotstawkom najstarša žona prěnju a druhu štučku Zejlerjoweho spěwa »Zady našej’ pjecy« w rozumliwej serbšćinje. Dopomni so, zo měješe spěw wjace štučkow, ale je hromadźe njedósta. Jenož prěnju linku dalšeho hrónčka hišće znaješe: »Zady našoh’ gumna wjelki ruja ...«. Běch překwapjena, dokelž tajku štučku ženje hišće słyšała njeběch. Woprašach so za wjelkami w Texasu, ale nichtó prawje wotmołwić njewědźeše. Płaća tam pječa jako wutupjene. Su dźensa jenož hišće w dźiwinowych parkach žiwi. Wo wulkich wojowanjach z rubježnymi zwěrjatami w času załoženja sydlišća njebě ničo znate, štož pak njerěka, zo tehdy žane wjelki njeběchu. Prašach so, hač bě štučka hižo do wupućowanja we Łužicy znata. Mnohe ze Zejlerjowych pěsničkow su so spěšnje jako ludowe spěwy rozšěrjeli a wyše toho k dalšemu rynčkowanju animěrowali. »Zady našej’ pjecy« hodźi so po formje a rytmusu jara derje jako »wuženjenje« – po Smolerju za »Rundgesang« –, při čimž kóždy spěwar swoju štučku přibasni. Jeli bychu wjelki srjedź 19. lětstotka we Łužicy wšědnje »za gumnami ruli«, by kóždy tajke přibasnjenje rozumił. Ale wosebje hladajo na dźensnišu situaciju we Łužicy dwěluju na tym, zo móža ludźo swój strach před wjelkami na tajke wašnje do lóštneho spěwa přetworić.


text:
Wybiyrocie sie do Wisły i szukocie spania? Proszymy do Hotelu Pod Jedlami – szteli ze superowym bedynōngiym, perfekt śniodaniami i szpecjalnym landszaftym.
Polska
-
-
Krakōw to je miasto, kere idzie zwiydzać roztōmaicie. My bierymy Wos dzisio na alternatywny szpacyr po nojgryfniyjszym polskim mieście.
-
Niy ma co cyganić. Statystyczny Ślōnzok Warszawie za fest niy przaje. I to je yno tak leko pedziane. Skōnd sie to biere? Czymu je winowate same miasto? I czamu jednak sie werci, coby Ślōnzok do stolicy gorolyji rajzowoł?


text:
W nocy wot 28. na 29. junij stej sylny wichor a dešć dopomhałoj, zo so Henčlec dodźeržana pólna bróžnja w Lejnje doskónčnje sypny. Nětko je wjes wo markantny a historiski twar chudša.
Idylisce steješe bróžnja w dolinje Małowosyčanskeje rěki, wobdata wot polow a łukow mjez Lejnom a Wučkecami (Auschkowitz). Znowa natwarić dał bě ju bur Otto Lein, pochadźacy z Porchowa. Wón je 1927 Lejnjanske ryćerkubło II kupił a z nim pólnu bróžnju z lěta 1912, kotruž bě serbski bur a tehdomniši wobsedźer Lejnjanskeho ryćerkubła II Mikławš Ješka natwarić dał. Po tym zo so wona při młóćenju žita wotpali, skaza Lein w Čornym lěsu nowu modernu bróžnju. Drjewo bu tam pušćene, wobdźěłane a na měru přirězane. Cyły twarski material kaž hrjady, łaty a deski bu z nakładnym ćahom do Porchowa transportowany, zwotkel jón potom ze zapřahami na twarnišćo do Lejna wjezechu. Tam nastajichu ćěslojo drjewjany kosćowc z rjadow. Na njón přišrubowachu dokoławokoło deski, a drjewjana třěcha bu z blachom kryta.


text:
Jan Kokla
Jan Kokla (tež Kokula; němsce Johann Kockel; * 26. decembra 1798[1] w Njebjelčicach, † 3. januara 1865 runje tam) bě serbski wulkobur a gmejnski předstejer w Njebjelčicach kaž tež wjednik burskeho hibanja za čas rewolucije 1848/49.
Narodźi so jako syn Njebjelčanskeho bura Mikławša Kokle a jeho mandźelskeje Madleńki.[1] Wot 1835 do 1851 skutkowaše jako zapósłanc burskeho stawa w Hornjołužiskim prowincionalnym sejmiku w Budyšinje a zasadźowaše so za prawa burskeje ludnosće. Za čas rewolucije běše wjednik serbskich klóšterskich burow a 4. nowembra 1848 wuzwolichu jeho za předsydu Njebjelčanskeho serbskeho towarstwa. Pod jeho wjednistwom přistupi tute Zjednoćenym serbskim towarstwam, kotrež dyrbjachu so pak krótko po tym zaso rozpušćić.
Kokla bě wot 1850 z čłonom Maćicy Serbskeje.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Erhard Hartstock: Kokla, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 265


text:
Huska. Hušćanska wosada wopomina jutře, srjedu, wučerja Michała Rostoka składnostnje jeho 200. narodnin. W 17 hodź. zahaji so nyšpor w cyrkwi. Přizamknje so postrowna hodźina z krótkimi přinoškami wo Rostoku. Swjatočnosć zakónči so na kěrchowje při wobnowjenym rowje Rostoka. Michał Rostok narodźi so w lěće 1821 w Bělšecach. Wot 1837 do 1841 wopyta Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje. Skutkowaše štyri lětdźesatki jako wučer w Drječinje. Wón wuwiwaše serbsku přirodowědomostnu terminologiju a běše insektowy slědźer europskeho wuznama. Rostok wumrě 1893 w Husce. 1997 postaji jemu Maćica Serbska nowy narowny pomnik na Hušćanskim kěrchowje.
Diskutuja online


text: 8. meje 1945 krótko do połnocy podpisachu w Berlinje-Karlshorsće historiski dokument bjezwuměniteje kapitulacije hitlerskeje Němskeje a jeho wobrónjenych mocow. Jako dobyćerjo podpisachu naměstnik najwyšeho rozkazowarja Čerwjeneje armeje a 1. běłoruskeje fronty, maršal Georgij K. Žukow, za Sowjetski zwjazk, hłowny powětrowy maršal Arthur W. Tedder za najwyšeho rozkazowarja aliěrowaneho wójska generala Dwighta D. Eisenhowera kaž tež general Carl Spaatz za USA a general Jean de Lattre de Tassigny za Francosku. Za Němsku signowachu wopismo społnomócnjeny němskeho wyšeho komanda, generalny pólny maršal Wilhelm Keitel, generalny admiral Hans-Georg von Friedeburg za marinu a generalny połkownik powětrowych mocow Hans-Jürgen Stumpff za kapitulowacych. Informował wo tym je wójsko a němski lud wot Hitlera zasadźeny prezident Němskeje, wulkoadmiral Karl Dönitz, hač do połnocy přez Němski rozhłós, a to ze swojeho sydła w Flensburgu.


text:
Z wjesołym swjedźenjom su sobotu w Nowej Jaseńcy hrajkanišćo oficialnje přepodali. W swjedźenskim stanje bjesadowaše wulka ličba ludźi při šalce kofeja a słódnym tykancu, kotryž běchu wjesne žony napjekli.
Nowa Jaseńca (SN/MiR). Hižo pjatk wječor běchu wćipni nimo hrajkanišća njedaloko busoweho zastanišća w Nowej Jaseńcy šli a zwěsćili, zo je swjedźenski stan natwarjeny runje tak kaž wóz za napoje. Štož pak sobotu popołdnju wosebje na dźěći čakaše, bě wulka překwapjenka. Najbóle wabješe wězo hrajkanišćo, na kotrymž so dźěći wšeje staroby zabawjachu. Dale wužichu woni składnosć, na konju jěchać abo na wšelakich jězdźidłach po terenje jězdźić. Ryćerjec transportne předewzaće bě přihotowało słódnu cokorowu watu a wulki kwader lodu, z kotrehož sej dźěći z hamorom słódkosće wubiwachu.


text:
Prezeńtëjemë tú vëjimk z Smôłdzińskjich Perikòp z przełómjenjô 17. a 18. stalecô v dzisdnjovim przekładze Szëmóna Jancena. Perikòpë to jednë wod pjerszich krzescëjańskjich tekstóv tłomaczonëch dlô lëterskjich Kaszëbóv. Jich originalni jãzëk to bëła pòlszczëzna mòcno namjikłô zapòżëczenjami z kaszëbskjégò jãzëka tak, cobë jãzëk béł vjérnim zrozmjałi. V tle vëmalańc Jana Bùgenhagena (1485-1558), jednégò wod głóvnëch refòrmatoróv Pòmòrskjégò Ksãżtva.
Łúkôszova Evanjelëjô 24 /13 – 35/
13. Dvúch z njich szło tegò jistnégò dnja do jednégò mjasteczka, jakjé bëło jednôsce kilométróv wod Jerúzalemù, a zvało sã Emaus. 14. Wonji gôdalë mjidzë sobõ wo vszëtkjim, co sã zdarzëło. 15. Ë stało sã, kjéj gôdelë mjidzë sobõ ë zadôvalë pitanja, Jezës nalôz sã do njich krótkò ë szed razã z njima. 16. Ale jich woczë Gò nje pòznałë. 17. Rzek do njich: Wo czim va gôdôta mjidzë sobõ z takjim smùtkã? 18. Wodpòvjôdajõc jeden z njich, jakji mjôł na mjono Kléofas, rzek do njegò: Jeden të vestrzód pjelgrzimóv nje vjész, co na dnjach sã v Jerúzalemje stało? 19. Rzek do njich: Ceż? Wonji rzeklë do njegò: To wo Jezësú z Nazaretú, jakji bëł mòcnim Prorokã v wuczinkach ë mòvje przed Bògã ë vszëtkjima lëdzama, 20. Naji vësokji ksãdzovje a wódcovje mjelë gò vëdóné na pòtãpjenjé smjercë a wukrziżovelë. 21. Më mjelë nôdzejã, że won Jizrael vëbavji. Dzisô je jú trzeci dzénj, kjéj to sã stało. 22. Më dostelë strach, kjéj njastë, jakjé bëłë do grobù przëszłé, 23. nje nalazłë cała jegò ë przëszłë a rzekłë, że Janjoła vjidzałë, a won rzek jima, że Won żëje: 24. Ë drëdzë z nas szlë do grobù, bëło tak, jak gôdałë njastë, jegò cała nje nalezlë. 25. Won rzek do njich: Ó, va głúpi ë lëbavégò serca, va môta vjarã ve vszëtkò, co Prorocë gôdalë. 26. Nji mjôł Chrëstus cerpjec ë do chvałë svòji veńc? 27. A zaczõł wod Mòjżesza ë vszëtkjich Prorokóv, rzek wo vszëtkjich pjismjonach, v jakjich wo njim stojało. 28. Bëlë jú krótkò mjasteczka, do chtërnégò szlë, a won sã nje zatrzimôł jakbë dali chcôł jic. 29. Zatrzimalë gò ë rzeklë: Wostanji z nama, vjeczór je jú, a dzénj sã skùńczëł. A won z njima wostôł. 30. Ë stało sã, kjéj przë stole z njima sedzôł, dzãkòvôł za chléb, łómôł ë jima dôł. 31. Przezdrzelë na woczë ë gò pòznalë. A won zgjinõł. 32. Gôdale mjidzë sobõ: Nje płonãłë naje serca, kjéj z nama gôdôł ë pjismjona vëkłôdôl? 33. Kjéj reno wodecknãlë, szlë nazôd do Jerúzalem a nalezlë tëch jednôsce v karnje ë tëch, chtërni z njima bëlë, 34. Wonji rzeklë jima, że Pón prôvdzëvje zmartvëchvstôł ë Szëmónovi sã wukôzôł. 35. Rzeklë jima, że zetkalë gò na drodze ë jak gò pòznalë pò chleba łómanjim.


text:
[PDF] Read ✓ Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat 1945-1961 : by Tadeusz Lubelski [PDF] Read ✓ Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat 1945-1961 : by Tadeusz Lubelski - Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat 1945-1961, Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat None [PDF] Read ✓ Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat 1945-1961 : by Tadeusz Lubelski - Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat 1945-1961, Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat None
[PDF] Read ✓ Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat 1945-1961 : by Tadeusz Lubelski, Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat 1945-1961, Tadeusz Lubelski, Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat None.
[PDF] Read ✓ Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat 1945-1961 : by Tadeusz Lubelski - Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat 1945-1961, Strategie autorskie w polskim filmie fabularnym lat None


text:
Rozmołwa ze samostatnym poradźowarjom za IT-procesy a zamołwitym za wudźěłanje digitalineho koncepta za Załožbu za serbski lud Měrkom ŠenkomWy sće samostatny poradźowar za IT-procesy. Za koho zwjetša dźěłaće a što sej firmy, kotrež Was angažuja, wot Was přeja?
Sym diplomowy hospodarski informatikar. Hižo jako student sym jako poradźowar za firmy a organizacije dźěłał pola studentskeje poradźowarnje za předewzaća PAUL Consultants při TU w Drježdźanach.
Dźěłowe žiwjenje sym potom započinał pola wulkeje poradźowanskeje firm KPMG w Mannheimje a sym so pozdźišo zaso do Drježdźan nawróćił a za ministerstwa a zarjadnistwa kraja Sakskeje wobdźěłał temy IT, digitalizaciju a procesowy management.
Wot lěta 2018 poradźuju jako samostatny poradźowar z fokusom na digitalizaciju a management procesow předewzaća a zjawne zarjady. Přewodźuju mojich klientow při projektach we wobłukach digitalizacije a wolóženju při wužiwanju techniskich srědkow. Za mojich klientow analyzuju za to aktualny staw techniskich dźěłowych srědkow kaž ličakow a programow, ale tež kak so wokomiknje z digitalnymi srědkami dźěła. Po tym zhromadnje ze sobudźěłaćerjemi a klientami přemysluju, kotre změny móhli wšitkim we wšědnym dźěle pomhać. Na to rešeršuju programy, kotrež problemy klientow rozrisaja a pomham při tym, je instalować a sobudźěłaćerjam rozjasnić, kak maja z nowymi programami, procesami a nowej techniku wobchadźeć.
»Domownja móžo byś wěcej nježli jano meštno«
Rozgrono z wuměłcowku a muzikaŕku Marion Kwicojc wó domowni, póchadu a móžnosćach we wuměłstwje se zwurazniś
Wy póchadaśo z Bórkow, sćo pak južo wjele lět w Lipsku žywe. Źo cujośo se doma?
Pópšawem cujom se na wobyma městnoma doma. Doma, to jo teke we Łužycy pla starjejšeju, rowno tak ako how w Lipsku. Njeby pak kśěła bydliś w Chóśebuzu, how w Lipsku se wěcej tšoj. How mam teke tśi muzikowe projekty z tudejšymi muzikarjami, źož irsku, šotisku, amerikańsku pśewažnje koncertantnu folkmuziku grajomy ze žeńskecym trio »Isle of Sounds«, rusku a serbsku rejowańsku muziku z trio »Kupazukow« a srjejźowěkowu rockowu muziku z band »Ohrenpeyn« na jawišćo spórajomy. W toś tom nastupanju w Błotach tak derje njewuglěda, rownož jo teke tam móžno, we wěstem ramiku muziku gótowaś. Tak som cesto we Łužycy, źož grajom teke solistiski na akordeonje a gitarje pśi cołnowanjach abo mjeńšych zarědowanjach. Pśi tom profitěrujom teke wót serbskich spiwow. Ja znajom pśisamem wšykne spiwy, kenž tam raźi spiwaju. Mimo togo som za Rěcny centrum Witaj pšawidłownje we Łužycy, aby na se wótměnjajucych městnach ze źiśimi muzikopedagogiski źěłała a gromaźe muzicěrowała.
Interview z Cathy Petersen, spěchowarku serbskeho namrěwstwa mjez potomnikami Serbow w Iowje
W zamórskich krajach skutkuja tři serbske towarstwa, kotrež je Trudla Malinkowa w zašłych čisłach Rozhlada z interviewami z předsydkomaj Jan Slack a Betty Huf kaž tež z předsydu Lyall Kupke předstajiła. Rjad wotzamknje rozmołwa z Cathy Petersen z Kaliforniskeje, spěchowarku serbskeho namrěwstwa mjez potomnikami Serbow w US-staće Iowa.
Sće potomnica delnjoserbskich zapućowarjow 19. lětstotka do Iowy. Kak sće wo swojich serbskich korjenjach zhoniła – ze swójbneje tradicije abo ze swójskeho slědźenja?
Cathy Petersen, potomnica delnjoserbskich wupućowarjow do Iowy a spěchowarka jich serbskeho namrěwstwa. Zmij na wjertawce pokaza jeje zwjazanosć z Hochozu (Drachhausen), ródnej wsu jeje swójby. Foto: priwatne
Jako započach za stawiznami swojeje swójby slědźić, njewědźach ničo wo tym serbskim. Hdyž běch dwanaće lět stara, bě mje mój dźěd napominał, spominać na jeho swójbu, a wón přistaji: »Nichtó druhi to njebudźe činić.« Zdaše so jemu to jara wažne być. Tohodla započach, jako běch 40 lět stara, za stawiznami swojeje swójby slědźić. Hakle při tym sej to serbske wotkrych. Hdyž běch 1990 prěni raz na wopyće w Hochozy, mje wjacori ludźo korigowachu, hdyž rjeknych, zo sym němska, a prajachu mi, zo sym we woprawdźitosći serbska. Dźiwach so, ale njewěrjach jim. Zaso doma, prašach so swojeje maćerje a wona wotmołwi: »Haj, to je prawje, mój nan běše serbski.«
»Tuta zwjazanosć je přez wšitke lěta wostała«
Rozmołwa z dr. Hyncom Rychtarjom, bywšim wědomostnym sobudźěłaćerjom sorabistiki Lipšćanskeje uniwersity, wo pochadźe, hódnoće serbšćiny a hdźe so doma čuje.
Kak daloko su Was serbske wašnja, kotrež sće za čas dźěćatstwa w Slepom w swójbje nazhonili, w žiwjenju přewodźeli a kotru hódnotu su za Was měli?
To je jara wulku hódnotu měło. Smy wšak z tym wotrostli, jako dźěći smy kóždy dźeń žony w serbskej drasće widźeli a słyšeli, kak wone a wězo tež mužojo mjez sobu serbuja. A serbske tradicije kaž molowanje jutrownych jejkow a serbske swjedźenje ze serbskim spěwom běchu tež w našej swójbje z wašnjom. Wot wowki sym slepjanšćinu nawuknył, jeje powědanje na paski nahrawał a sej słowa, wobroty a gramatiske formy zapisował. Wosebity wliw měješe na mnje to, štož je mi wona ze swojeho žiwjenja powědała, z młodych lět a kajke je žiwjenje tehdy w Slepom było. Wona wšak bě so spočatk 20. lětstotka narodźiła a wysoku starobu 90 lět docpěła. Pola njeje běštej husto tež susodka a wowcyna sotra a stej runje tak rady powědałoj. Sym hodźiny dołho pola nich sedźał z pomazkami, tykancom, palencom a piwom. A sym wjele žiwjenskich mudrosćow wot nich nazhonił, wo ratarskim žiwjenju a wašnjach, serbske zapřijeća za wšě móžne graty, dźěła a zela, a tohorunja mnohe moraliske pokiwy. Tak je ćichi pjatk woprawdźe ćichi pjatk, tež dźensa hišće za mnje w Lipsku. Serbske tradicije a serbske jědźe warić – to sym sej wot nich wotposłuchał a wothladał. Tak je pozdźišo k tomu dóšło, zo sym hromadźe z Iris Brankačkowej a Manfredom Starostu knihu »Naš dom hostliwe blido« napisał. A jěm tež dźensa hišće twaroh z lanym wolijom, prampany kał a kisałe běrny po našim wašnju. Hdyž přijědu domoj, da mi mój bratr přeco něšto dobre po maćernym wašnju nawari.
Interview z Jan Slack, předsydku towarstwa Texas Wendish Heritage Society
W zamórskich krajach skutkuja tři serbske towarstwa: Texas Wendish Heritage Society (Texaske towarstwo serbskeho herbstwa) w USA kaž tež Wendish Heritage Society Australia (Towarstwo serbskeho herbstwa w Awstralskej) a Wend/Sorb Society of South Australia (Serbske towarstwo w Južnej Awstralskej) w Awstralskej. Trudla Malinkowa je so předsydkow Jan Slack a Betty Huf kaž tež předsydu Lyall Kupke za skutkowanjom towarstwow prašała.
W Texasu wobsteji serbske towarstwo Texas Wendish Heritage Society. Hdy je so załožiło, štó bě załožer a kajki bě zaměr?
Logo towarstwa Texas Wendish Heritage Society
W lěće 1971 chcyše pjeć serbskich žonow z kónčiny wokoło Giddingsa zarjadować stejišćo na folklornym festiwalu Texas Folklife Festival w San Antonio, zo bychu móhli ludźom rozprawjeć wo swojim serbskim herbstwje a wo stawiznach Serbina. Festiwal wotměwa so kóžde lěto na teritoriju University of Texas při Institute of Texan Cultures (Institut texaskich kulturow) w San Antonio. Skupiny, kiž chcedźa so na festiwalu wobdźělić, dyrbja formelnje organizowanu etnisku skupinu abo towarstwo reprezentować. Naše pjeć žonow njesmědźachu so 1971 wobdźělić, dokelž tajku skupinu njereprezentowachu. Tak załožichu 1972 Wendish Culture Club (Serbski kulturny klub), zo bychu so samsne lěto na festiwalu wobdźělić móhli – a wuzwolichu sebje samych jako zastojnicy młodeje organizacije: Lillie Moerbe Caldwell, předsydka; Emma Wuensche, městopředsydka; Frieda Wendland, zapisowarka; Laura Zoch, druha zapisowarka; a Gertrude Mitschke, pokładnica.
Pśed krotkim jo Norbert Christoph Eckstein ze Schnaittacha w Bayerskej na woglěźe w Budyšynje był. Katrin Čornakec jo se ze za serbsku rěc se górjecym rozgranjała.Móžośo se našym cytarjam skrotka pśedstajiś?
Dobry źeń! Mě se groni Norbert Christoph Eckstein. Bydlim něźi pěśnasćo lět w małej wjasce blisko Nürnberga a źěłam na wušem krajnem sudnistwje. Lěcrownož som se w Pólskej naroźił, lažy mója domownja wšak w měsće Regensburg, źož som swójo źiśetstwo a młoźinski cas pśežywił.Wobkněžyśo źaseś rěcow a cośo dalšne dwaźasća nawuknuś. Wótkul pśiźotej Waš zajm a Waš talent za rěcy? Kak resp. z kótarymi srědkami rěcy wuknjośo?
Haha! Něnto sćo tšochu spśegnawali, ale źěkuju se Wam za kompliment. W běgu žywjenja som młoge metody wopytał. Gramatiku dejm faktiski zaměrnje wuknuś, ale słowa mógu sebje nejlěpjej markowaś, gaž cytam kniglicki a casopise za źiśi. Z barwojtymi a wjasołymi wobrazkami mógu wjelgin spěšnje a efektiwnje asociacije twóriś. W rěcach som južo pśecej dobry był, som pak matematiski njewobdarjony. Licby a licenje su za mnjo pšawy horor! Matematiki dla njamam abituru. Som se pótakem rozsuźił za wukubłanje ako korespondent za engelšćinu a francojšćinu. Tegdy jo to za mnjo jadnučka alternatiwa była.
Interview z Betty Huf, předsydku towarstwa Wendish Heritage Society Australia
W zamórskich krajach skutkuja tři serbske towarstwa: Texas Wendish Heritage Society (Texaske towarstwo serbskeho herbstwa) w USA kaž tež Wendish Heritage Society Australia (Towarstwo serbskeho herbstwa w Awstralskej) a Wend/Sorb Society of South Australia (Serbske towarstwo w Južnej Awstralskej) w Awstralskej. Trudla Malinkowa je so předsydkow Jan Slack a Betty Huf kaž tež předsydu Lyall Kupke za skutkowanjom towarstwow prašała.W zwjazkowym staće Victoria wobsteji serbske towarstwo Wendish Heritage Society Australia. Hdy je so załožiło, štó bě załožer a kajki bě zaměr?
Naše towarstwo je so 1986 załožiło jako Sorb Committee in Victoria (Serbski komitej we Victoriji). Bě to wotnožka cyłoawstralskeho serbskeho komiteja, kotrehož prezident bě Paul Noack a kiž skutkowaše we wobłuku GDR Friendship Society (Towarstwo přećelstwa z NDR). Wotnožku serbskeho komiteja za stat Victoria nawjedowaštaj farar Kevin Zwar jako předsyda a John Noack jako zapisowar a pokładnik. Zaměr załožićelow bě spěchować wědomje wo serbskich stawiznach, serbskej kulturje a serbskim herbstwje. Što wšo k tomu słuša, je w našich wustawkach z lěta 1995 zapisane, na přikład: spěchowanje publikacijow wo Serbach a stawiznach serbskich swójbow, pytanje a zawěsćenje historiskich fotow a dokumentow, wuwiwanje wuměny ze serbskimi kónčinami w Awstralskej, Texasu a Łužicy, spěchowanje serbskeho kulturneho turizma.
Interview z Lyall Kupke, předsydu towarstwa Wend/Sorb Society of South Australia
W zamórskich krajach skutkuja tři serbske towarstwa: Texas Wendish Heritage Society (Texaske towarstwo serbskeho herbstwa) w USA kaž tež Wendish Heritage Society Australia (Towarstwo serbskeho herbstwa w Awstralskej) a Wend/Sorb Society of South Australia (Serbske towarstwo w Južnej Awstralskej) w Awstralskej. Trudla Malinkowa je so předsydkow Jan Slack a Betty Huf kaž tež předsydu Lyall Kupke za skutkowanjom towarstwow prašała.
W zwjazkowym staće South Australia wobsteji serbske towarstwo Wend/Sorb Society of South Australia. Hdy je so załožiło, štó bě załožer a kajki bě zaměr?
Towarstwo staj załožiłoj Bev Hall a Paul Noack w lěće 1986 w Adelaide. Bev bě wučerka a Paul zastupjer dźěłarnistwa. Wonaj wutworištaj serbski podkomitej w towarstwje GDR Friendship Society (Towarstwo přećelstwa z NDR). Tutón komitej njebě jenož zajimowany na lokalnych serbskich stawiznach, ale tež na serbskej kulturje a na wuwiwanju poćahow ze serbskej domiznu a z Domowinu. Dźensa wobhladujemy jako swój nadawk, podpěrać Awstralčanow nastupajo serbske herbstwo, zo bychu wjace zhonili wo swojej kulturje, swojich korjenjach a swojich stawiznach w Europje a w Awstralskej.
Pó wobšyrnych twaŕskich źěłach we wustajaŕnjach jo se Słowjańske groźišćo Raduš kóńc awgusta 2020 nowo wótwóriło. Archeologowka Katharina Schmeiduch jo wót julija wědomnostna sobuźěłaśeŕka w muzeumje, kótaryž do města Wětošowa słuša. Katrin Čornakec jo se z njeju rozgranjała wó jeje wuwiśu, wó archeologiji a nadawkach na jeje nowem měsće statkowanja.Kak jo se Waša zagórjetosć za archeologiju zbuźiła?
Mójej starjejšej w Barlinju stej měłej stare wěcy a meble. Z nima som teke pśecej rada do muzejow šła, wónej pak njejstej žednogo archeologiju-spleena měłej. Weto smy byli na pśikład w Prignicy, aby sebje woglědali ten kralojski row wót Seddina. Abo dopomnjejom se na bagnowe śěła w Dolnosakskem krajnem muzeju w Hannoverje. Mimo togo som z nima cesćej była na srjejźowěkowych markach a stakim pśistup do toś teje sceny dostała. Mój zajm za starodawne wěcy njejo žednje pópušćił. Togodla som se rozsuźiła za studium archeologije na Lichej uniwersiśe w Barlinju. Pópšawem som kśěła pśecej wence źěłaś, sama pytaś za namakankami a je na swětło pśinjasć, dokumentěrowaś a wó tom pśemyslowaś. A pśez wurywanja za cas mójogo studiuma, źož som źěłała we wuglowych jamach a we wobceŕku nastawajuceje trase za płun OPAL a Łužycu bližej zeznawała, som starcyła na temu zukowe šćerkotawy (Tonrasseln). Wóni su byli pón teke tema mójogo magisterskego a mójogo doktorskego źěła, kótarež něnto pišom.
8. oktobra 2020 wotewri so w Oblastní galerie Liberec wustajeńca z twórbami Maje Nageloweje. Katrin Čornakec je so z njej do toho wo wustajeńcy a wo jeje wuměłskim tworjenju docyła rozmołwjała.Maja Nagelowa (* 1959) Foto: archiw LND/Maćij BulankW oktobrje wotewri so w Oblastní galerie Liberec wustajeńca z Wašimi twórbami. Kak je tomu dóšło?
Christina Boguszowa ze Serbskeho muzeja ja namjetowała, we wobłuku »Serbskeho lěta w Liberecu« tež serbske načasne tworjace wuměłstwo prezentować a mje tamnišemu direktorej oblastni galerie LAZNĚ Janej Randáčekej jako wuměłču namjetowała. Poprawom běše za měrc, apryl zetkanje na městnje planowane, zo bych sej rumnosće wobhladała. Koronoweje krizy dla pak dotal tomu dóšło njeje. Wopyt na městnje pak je wažny za mnje, zo bych ideju za rumnostny koncept konkretizowała.
W januarje přednošowaše Leoš Šatava w Budyskim Serbskim instituće wo noworěčnikach w konteksće mjeńšinowych rěčow a rewitalizaciskich hibanjow. Wo tym bě Šatava tež w Rozhledźe 6/2018 pisał. Tu slěduja někotre dodatne prašenja.W zwisku z nowo- a maćernorěčnikami wobkedźbuje so wěsta dichotomija. Maće přikłady, kak rozeznawaja so ći, kotřiž su rěčnje z dźěćatstwa socializowani, wot tych, kotřiž su rěč na hinaše wašnje nawuknyli?
Hłowna dichotomija, kotraž płaći mjenje abo bóle powšitkownje, je, zo wužiwaja ći tak mjenowani tradicionelni abo stari maćernorěčni rěčnicy husto wobchadne abo dialektalne formy, kotrež su často přez majoritnu rěč wobwliwowane. Nawopak je rěč noworěčnikow, kotřiž su rěč w šuli nawuknyli, z linguistiskeho stejišća bóle čista, ale tež kusk sterilna a nima duch we sebi, kajkiž ma stara rěč. Rěč rozeznawa so tež po słowoskładźe. Tradicionelni rěčnicy wužiwaja husto požčonki abo kalki z majoritneje rěče a nawopak su nowi wužiwarjo husto purisća. Druha wěc je, zo sej tradicionelni husto njewaža, zo rěč wobknježa abo so samo za nju hańbuja; noworěčnicy su husto hordźi a samo trochu militantni rěč nastupajo. A hišće něšto třeće: Teritorialnje móžemy tradicionelnych rěčnikow husto na wěsty region wobmjezować. Noworěčnicy njejsu tak z wěstym regionom abo městnom zwjazani, su wšudźe žiwi.
Z wustajeńcu pokazuje w Halle rodźena fotografowka Yvonne Most, wnučka Sudetoněmki, foto-esejej ze serijow »Łužica« (2014) a »Dopomnjenja druhich« (2018). Twórby wobjednawaja koncept »domizna« a zhubjenje domizny přez brunicowu industriju abo jako dóńt Sudetskich Němcow.Čeje dopomnjenja chceće we wašej seriji »Dopomnjenja druhich« z kameru zapopadnyć?
Spočatna ideja bě ta, w mojej swójbje wo tehdyšim dóńće a z nim zwisowacymi sćěhami wućěrjenja slědźić. Po někotrych rozmołwach pak pytnych, zo sćěhuju dopomnjenja druhich a zo je z wěstym wotstawkom wobhladuju. Dokelž njejsym tute ćělne a psychiske dožiwjenja sama na sebi nazhoniła, někotražkuli błuzna pak so přez generacije dale dawa, rěču wo dopomnjenjach druhich a spytam z wobrazami na nje pokazać.Běše to takrjec wosobinski motiw, kiž je was k seriji pohnuł. Hdy sće začuwała, zo chceće tutu temu intensiwnišo wobdźěłać?
Njemějach tón znaty »wěsty wokomik«. Běše to lěpje prajene žadosć, wjele lět po smjerći mojeje wowki chcyć wědźeć, kak a hdźe je wona žiwa była. Tak dojědźech sej prěni raz do jeje ródneje wsy. Jako před jeje tehdyšej chěžku stejach, so kruh začini. Jako loni 2019 moja fotowa kniha »Dopomnjenja druhich« wuńdźe, by wona swoje stote narodniny měła. Tutón připad njebě planowany, ale začuwam to jako magiski čas.
Loni w lěću je w Ludowym nakładnistwje Domowina wušła zhromadna kniha Měrany Cušcyneje (MC), Róže Domašcyneje (RD) a Měrki Mětoweje (MM) z rjećazowej basnju »znaki pominaki kopolaki«. Kóžda awtorka je za nju třinaće třinaćelinkowych tekstow lyriskeje prozy napisała.Něšto mi w lěću, jako knihu k prěnjemu razej čitach, scyła tak napadnyło njeje, štož pak mi nětko při pancatym wjedrje za to ćim bóle do wočow bije. Mjenujcy, zo maja teksty za mnje tajki słónčny, lěćny raz, byrnjež so to přeco jasnje njewuprajiło. Bě to wotpohlad?
RD: Najskerje zwisuje to z tym, zo započnjemy z pućowanjom w słónčnym Budyšinje a tam našu kołojězbu tež zaso skónčimy. A tute słónco maš potom w pomjatku, štož so najskerje přez cyłu knihu ćehnje.
MM: Za sebje bych wšak prajiła, zo njejsym swoje teksty w žanej atmosferje melancholije pisała. Tohodla je tajka słónčna atmosfera poprawom wot samo nutřka.
MC: Mi so porno tomu njezda tajka słónčna atmosfera w mojich tekstach być. W nich jewja so wěste werby, kotrež so na ćopłotu poćahuja, kaž na přikład ›wohrěwachu poslešća‹. Ale zo słónco dominuje, njebych rjekła.
Tute »rasowědne« přepytowanja wotměwachu so w 1920tych a 1930tych lětach we Łužicy. Započachu so hižo do přewzaća mocy přez nacionalsocialistow a wotpowědowachu tehdyšemu duchej časa w antropologisko-medicinskim slědźenju. Rasowa teorija bě jedna z teorijow, z kotrymiž wědomosć tehdy dźěłaše. Započinaše so hižo w 19. lětstotku a mjez wědomostnikami jewi so tež wulke mjeno Rudolf Virchow. Znaty medicinar je rasowědne přepytowanja přewjedł a hižo Łužicu sobu wobkedźbował. Hladajo na přiběracy nacionalsocializm dóstachu přepytowanja w mjenowanych lětach přidatnu politisku dimensiju.
Lětsa so Arnošta Mukowa »Statistika Łužiskich Serbow« prěni raz w němskej rěči spřistupni – a to w digitalnej formje kaž tež jako kniha. Wo tym smój so z přełožerjom-wobdźěłarjom Robertom Lorencom z Wuježka rozmołwjałoj.Po 133 lětach je so »Statistika« prěni raz do němčiny přełožiła.
Ličby same běchu hižo w Černikowej studiji z 1950tych lět čitać. Nimo toho so přeco zaso wurězki němsce wozjewichu, na př. wot Marka Grojlicha abo wot Měrćina Wałdy. Tež Frank Förster je material tu a tam za knihu wo brunicowej kónčinje wužił. Ale dospołnje přełožiła so dotal njebě. Sym to we wobłuku wědomostneho projekta »Sorbenwissen« přewzał a zwoprědka bě tež ćišćane wudaće planowane.
Sam běch na tekst storčił, jako mějach nadawk, Försterowu knihu »Verschwundene Dörfer« znowa wudać. Bohužel dyrbjach někotre wjeski dodać. Jako čitach Mukowy zapisk wo Rogowje, pytnych, kajka fascinowaca kniha to je. Myslach sej, zo dyrbjeli ju na kóždy pad tež němskorěčni Łužičenjo a fachowa zjawnosć na wědomje brać.Čehodla je to 133 lět po wuńdźenju wažne? Wšitko, štož Muka wopisuje, je we wjetšinje wsow hižo zašło. Husto so tam scyła hižo serbsce njerěči.
Hdyž woteběra ličba ludźi, kiž serbsce rěči abo znajmjeńša rozumi, što činimy z hoberskim pokładom serbskeje literatury a publicistiki? Hižo dlěje so centralne teksty tež za němskorěčne čitarstwo spřistupnjeja, na přikład w rjedźe »Serbska biblioteka«. K tutym centralnym tekstam słuša tež »Statistika«, najskerje najbytostniši tekst, kotryž je hdy něchtó wo pózdnim 19. lětstotku we Łužicy spisał. Wona słuša jako wěda a tež studija wo nastaću a přeměnjenju identity k zakładnej wědźe kóždeho, kiž so tu na wěstym niwowje ze swojimi stawiznami zaběra. Dypk. Tući čitarjo so snadź přeco jako Němcy njedefinuja, ale na př. jako Serbja, kiž krok k rěči hišće zmištrowali njejsu. Tohodla je bytostne, zo přińdźe do teje rěče, w kotrejž wjetšina dźensniši dźeń komunikuje, hačrunjež by so Muka prawdźepodobnje mjerzał, zo je to scyła trěbne. Z teksta móžeš wučitać, kak so z Mukoweje perspektiwy kultura přeměnja, kak ludźo na industrializaciju reaguja atd. To w žanym nastupanju objektiwny tekst njeje! Ale tež to je wažne, hdyž so přeco wo »lětstotki trajacym měrliwym susodstwje Němcow a Serbow« rěči, wosebje rady tež wot němskich rěčnikow.


text:
Rybnik: zapŏlyło sie auto ze bajtlym we postrzodku
Wczorej na jednym z rybnickich ôsiedli trefiyła sie do dramatycznŏ sytuacyjŏ. 3-latek bōł w aucie, jak wozidło narŏz sie zapŏlyło. Synka uretowoł ôjciec, co go wyciōng z autŏka. Helikopter weznōł poparzone dziycio do lazarytu. Pod flyjgã dŏchtōrskõ trefiōł tyż poparzōny ôjciec.
Wczorej, kole godziny 19:00, szandarzi dostali informacyjõ ô zapŏlōnym aucie przi ul. Kadetōw w Rybniku. Policyjōny zarŏz pojechali na plac i dotarli tam przed inkszymi dinstami. Przi gorōncyj hondzie trefiyli poszkodowanych, fatra z 3 lŏt modym synym. Ôba mieli poparzynia.
Mōndurowi dali im pōmocy, przinieśli wodã, co sużyła do polywaniŏ poparzonego ciała ôd synka. Na plac przijechały tyż zastympy fojerwery i pogotowie retunkowe. Fojermany ugasiyli gorōnce auto, a helikopter lotniczego pogotowiŏ retunkowego weznōł dziycio do katowskigo lazarytu. 41 lŏt stary fater bōł przewiyziōny do lazarytu ambulansym.
Ze stympnych ôbsztalowań wynikŏ, iże do ôgnia doszło narŏz, jak dziycio prawie było samo w wozidle. Fater wylŏz na chwilã z auta, a jak dozdrzoł gorōnce wozidło, to polecioł retować syna. Chop niy patrzoł na potynżny ôgyń i wyciōng 3-latka z auta i doł mu pōmocy. Policyjōny zabezpieczyli wrak wozidła. W nojbliższym czasie śledczy sprawdzōm prziczyny i ôkoliczności tego dramatycznego zdarzyniŏ.
Cudaczne je to, iże bezma żŏdyn niy chcioł pōmōc poszkodowanym, chociŏż na placu było mocka gapiów. Niykerzi nagrŏwali tragedyjõ telefōnym zamiast podać pōmocnõ dłōń.
Zdrzōdło: KMP Rybnik


text:
Maja Nagelowa
Maja Nagelowa (* 15. měrca 1959 w Budyšinje) je serbska tworjaca wuměłča a filmowča.
Wona wotrosće jako dźowka Hinca Nagela a jeho mandźelskeje Hanki, dźowki Arnošta Holana, w Budyšinje a Berlinje. Studowaše molerstwo a grafiku na Wysokej šuli za tworjace wuměłstwa w Drježdźanach. Hač do lěta 1987 bydleše a tworješe w Drježdźanach, potom w Strehli nad Łobjom a wot 1991 do 2007 w Berlinje a Euli pola Nosyna. Wot toho časa bydli trajnje w Euli.
Nimo jeje grafiskich twórbow je so Nagelowa w zašłych lětach tež dokumentariskim filmam přiwobroćiła, kotrež zaběraja so ze serbskej holu wokoło Slepoho a jeje wobydlerjemi. W swojim wuměłstwje tematizuje Nagelowa prawidłownje zničenje přirody a žiwjenskeho ruma ludźi.
Wona ma dźowku a syna.