text:
Kaž po wšej Sakskej mějachu tónle tydźeń tež wučerjo Kulowskeje wyšeje šule „Korla Awgust Kocor“ połnej ruce dźěła. Hižo póndźelu běchu kubłarjo swoje rjadownje a kabinety přihotowali a wo swojich předmjetach wuradźowali. Wutoru přewjedźechu wučersku konferencu a planowachu nowe šulske lěto. Srjedu wotmě so we Wojerowskej Łužiskej hali centralne zarjadowanje šulow, gymnazijow a spěchowanskich kubłanišćow. Pedagogojo sćěhowachu přednošk prof. dr. Michaela Brohma z Triera wo motiwaciji k wuknjenju a pozitiwnej psychologiji w šuli.
Wčera wulećachu sej Kulowscy wučerjo do kładźiteje Patokec bróžnje na Horach. Birgit Patokowa bě lutkow z Witaj-pěstowarnje prosyła, jich z chlěbom a selu powitać. Wone pak překwapichu tež ze serbskimi hrónčkami. Hosćićelka přednošowaše wo serbskich tradicijach we wokolinje, zwotkelž tójšto dźěći do Kulowskeje šule chodźi. Wučerjo sej tež wustajeńcu wo jutrownych jejkach a cyłu bróžnju dokładnje wobhladachu. Dźensa je so kóždy indiwidualnje přihotował, tak zo móža póndźelu wšitcy wučerjo woměrje z dźěłom započeć.


c: text/html

text:
Maśeršćina
Ako maśeršćinu wóznamjenja w ranem źiśetstwje bźez formalneje wucby nawuknjonu rěc, prědnu rěc. Toś ta zaśišća w jeje zukowej pódobje a gramatiskej strukturje tak dłymoko, až rěcnicy jich maśeršćina do dalokeje měry zawtomatěrizowanje wobkněže. W cełku njamóžo něźi wót pubertetnosći žedna druga rěc toś te městno wěcej wobsajźiś. Kuždy nic na wósebnje rěcnu słabosć śerpjecy cłowjek nawuknjo w toś tem casu w jogo wokolinje pśewažujucu rěc w samskej perfektnosći kaž zachadna generacija.
Psycholog Steven Pinker a linguist Noam Chomsky měnitej, až młody cłowjek nad pśinaroźonymi strukturami disponěrujo (Uniwersalna gramatika), kótarež rěcne pśiswójenje aktiwnje pódpěraju (pśirownaj Generatiwna gramatika). Toś ten pśistup rozšyri Jerome Bruner wó starjejšyny pódpěrowański system za rěcne pśiswójenje, kótaryž k tomu wjeźo, až interakcija z mjeńšymi źiśimi jich wuknjenje wósebnje pógnuwa. Nowše pśepytowanja pokazuju, až rěcne pśiswójenje teke bźez pśipušćenja pśinaroźonymi rěcospecifiskich mórzgowych strukturow jo wujasnjobne (konnektionizm, kulturne teorije); neokorteks pokaza wusoke plastiskosć w ranych lětach a źiśe jo regularnje wjelgin pógnujuce wuknjeńske wokoliny pśez dlejšy cas wustajone. Wažne jo pśi tom, až druge luźe nad pśirownajobnymi duchownymi strukturami (wótglědy, zaměry) disponěruju, kótarež źiśe z nimi pśez rěcu źěliś móžo („Theory of Mind“, kulturna teorija wót Tomasello). Zgromadne cynjenje we wětšych kupkach se zda teke z ewolucionarnego rozglěda psicyna k wutwórjenju rěcy był byś (Dunbar).
W Zjadnośonych statow Ameriki, ale teke w drugich źělach swěta, se góźi tendenca wobglědowaś, kuždu wósobu, kótaraž ma bejnje wužytne znajobnosći w cuzej rěcy, ako „bilingualna“ abo „multilingualna“ wóznamjeniś. Rěcopolitiski to se móžo ako wopyt wobglědaś, wopšawdnu wěcejrěcnosć wjelikich kupkow wobydlaŕstwa, kótarež mimo rěcy majority drugu maśeršćinu powědaju, w poměrje k ako idealizowanje zapśimjobnej a jano myslonej jadnorěcnosći pówušyś. W Nimskej to mjaz drugim na migrantowych kupkow pówójnskego casa pśitrjefi.
Bilingualnosć w eksaktnym wóznamje rěka, až se druga rěc z runje takej wusokej kompetencu kaž maśeršćina powěda.
Pó spóznaśach neurowědomostnego instituta w La Jolla daś muzika komponista rěcnu melodiju jogo maśeršćiny wótbłyšćujo. Maśeršćina da jeje charakteristiski raz pó toś tom slěźeńskem wuslědku toś teke muzice kraja. Jolic se rozeznawa na pśikład wusokosć tona jaden na drugi slědujuceju złožkow we pótrjefjonej rěcy mócnje, da pokaza teke muzika wurazne skoki tonow.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Saarbrücken
Saarbrücken (luxemburgski Saarbrécken, francojski Sarrebruck) jo město z něźi 180.000 wobydlarjami na krotkem wjacorje Nimskeje a krajna stolica zwězkowego kraja Saarlandska. Jo mimo togo nejwětše město a scełego jadnučke wjelikoměsto w Saarlandskej, kaž teke jeje politiske, góspodaŕske a kulturne srjejźišćo. Mjaz 1947 a 1957 jo był Saarbrücken teke stolica awtonomnego stata Saarlandska.
Město lažy w šyrokej dolinje rěki Saar. Městnostne mě Saarbrücken nima nic z mostami cyniś, ale jo keltiskego póchada. Pśi tom wóznamjenijo Sara „běžeca wóda“ a Briga „wjeliki kamjeń“. Prědny grod na teritoriju źinsajšnego města bu na wjelikej skale pśi Saarje natwarjony.
Stolica Saarlandskeje ma mjazynarodne lětanišćo a wót lěta 1948 teke swójsku uniwersitu.


text:
Balcer-Zgraja, Małgorzata ; Czarnecki, Jakub ; Kossak-Jagodzińska, Anna ; Serdyńska, Joanna ; Radwański, Damian
M-Projekt Biuro Usług Projektowych Paweł Maryńczuk
Maryńczuk, Paweł. Red. ; Serdyńska, Joanna. Red.
Inicjacje w architekturze ; T. 2, Cz. 2
Baza „Dorobek” – nr opisu: 0000076163 ; Katalog OPAC ; oai:repolis.bg.polsl.pl:28917
Wydział Architektury. Politechnika Śląska
brak możliwości drukowania i edycji dokumentu
UDA-RPSL.01.03.00-00-042/12-00
Jul 16, 2015
Jul 15, 2015
44
https://repolis.bg.polsl.pl/publication/32653
Zubel, Henryk Kossak-Jagodzińska, Anna Czarnecki, Jakub Balcer-Zgraja, Małgorzata Serdyńska, Joanna Maryńczuk, Paweł Maryńczuk, Paweł. Red.
Zubel, Henryk Kossak-Jagodzińska, Anna Balcer-Zgraja, Małgorzata Serdyńska, Joanna Maryńczuk, Paweł Serdyńska, Joanna. Red. Maryńczuk, Paweł. Red.
Kossak-Jagodzińska, Anna Balcer-Zgraja, Małgorzata Bonenberg, Agata Czarnecki, Jakub Maryńczuk, Paweł Sobolewski, Andrzej Czajka, Roman Gronostajska, Barbara Wrana, Jan Dworak, Inga Radwański, Damian Średniawa, Piotr Witkowski, Bogusław Kossak-Jagodzińska, Anna. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Wagner, Tomasz. Oprac. Kossak-Jagodzińska, Anna. Oprac.
Błażyca, Paweł Witeczek, Jerzy Pallado, Jan Kyselka, Mojmír Radwański, Damian Cibis, Jerzy Olejko, Wiesław Kossak-Jagodzińska, Anna Serdyńska, Joanna Czarnecki, Jakub Nawrot, Grzegorz Krystek-Kucewicz, Bogumiła Wojewódka, Jerzy Krčmâř, Igor H. Wojtas, Justyna Wagner, Tomasz Wrana, Jan Nadolny, Adam Czajka, Roman Sobolewski, Andrzej Sobierajewicz, Piotr Balcer-Zgraja, Małgorzata Lewicka, Anna Jóźwik, Anna Świt-Jankowska, Barbara Janowski, Maciej Łotysz, Sławomir Marańczuk, Paweł Mazik, Anna Witkowski, Bogusław Przybyłek, Angelika Peřinková, Martina Witeczek, Jerzy. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Witeczek, Jerzy. Oprac. Wagner, Tomasz. Oprac. Kossak-Jagodzińska, Anna. Oprac. Wojewódka, Jerzy. Oprac.
Mańka-Szulik, Małgorzata Witeczek, Jerzy Wojewódka, Jerzy Wagner, Tomasz Juzwa, Nina Witeczek, Aleksandra Bogdan, Mirosław Bujniewicz, Zbyszko Cibis, Jerzy Czajka, Roman Czarnecki, Jakub Gorczyca, Adam Grzegórzko, Radosław Jóźwik, Anna Kossak-Jagodzińska, Anna Serdyńska, Joanna Magdziak, Monika Makowska, Beata Maryńczuk, Paweł Nadolny, Adam Nawrot, Grzegorz Niebrzydowski, Wojciech Niezabitowska, Ewa Olejko, Wiesław Frolíková Palánová, Klára Pallado, Jan Peřinková, Martina Radwański, Damian Sokołowska-Moskwiak, Joanna Tomanek, Michał Witkowski, Bogusław Zalewski, Krzysztof Gil, Adam Witeczek, Jerzy. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Witeczek, Jerzy. Oprac. Wagner, Tomasz. Oprac. Kossak-Jagodzińska, Anna. Oprac. Wojewódka, Jerzy. Oprac.
Stania, Andrzej Witeczek, Jerzy Duda, Andrzej Pallado, Jan Wagner, Tomasz Sokołowska-Moskwiak, Joanna Czarnecki, Jakub Lenartowicz, J. Krzysztof Kyselka, Mojmír Šamánek, Josef Gronostajska, Barbara Peřinková, Martina Bursiewicz, Natalia Bonenberg, Agata Brych, Małgorzata Bujniewicz, Zbyszko Podgórna, Diana Cibis, Jerzy Bednarski, Adam Czajka, Roman Sobolewski, Andrzej Eckert, Wojciech Nowogońska, Beata Grzegórzko, Radosław Jóźwik, Anna Jóźwik, Renata Kochański, Paweł Kossak-Jagodzińska, Anna Serdyńska, Joanna Łotysz, Sławomir Majerska-Pałubicka, Beata Maryńczuk, Paweł Nadolny, Adam Nawrot, Grzegorz Olejko, Wiesław Radwański, Damian Špačková, Eva Tomanek, Michał Dębowski, Janusz Witkowski, Bogusław Wojewódka, Jerzy Wrana, Jan Zabawa-Krzypkowska, Joanna Zubel, Henryk Witeczek, Jerzy. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Witeczek, Jerzy. Oprac. Wagner, Tomasz. Oprac. Kossak-Jagodzińska, Anna. Oprac. Wojewódka, Jerzy. Oprac.
Załęcka-Myszkiewicz, Magdalena Czarnecki, Jakub Maryńczuk, Paweł Olejko, Wiesław Radwański, Damian Maryńczuk, Paweł. Red.
Witeczek, Jerzy Wagner, Tomasz Bonenberg, Wojciech Bonenberg, Agata Bujniewicz, Zbyszko Cibis, Jerzy Czajka, Roman Czarnecki, Jakub Duda, Andrzej Gronostajska, Barbara Jóźwik, Anna Magdziak, Monika Majerska-Pałubicka, Beata Maryńczuk, Paweł Nakonieczny, Ryszard Nawrot, Grzegorz Olejko, Wiesław Pallado, Jan Peřinková, Martina Student, Aleš Raczyński, Miłosz Kossak-Jagodzińska, Anna Serdyńska, Joanna Sobolewski, Andrzej Sokołowska-Moskwiak, Joanna Tomanek, Michał Witkowski, Bogusław Wojewódka, Jerzy Zalewski, Krzysztof Gil, Adam Witeczek, Jerzy. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Witeczek, Jerzy. Oprac. Kossak-Jagodzińska, Anna. Oprac. Wagner, Tomasz. Oprac.


text:
Z wosebitymi wustawkami přidatne dochody za Hamorsku gmejnu
Hamor (AK/SN). Štóž ma w Hamorskej gmejnje druhe bydlenje přizjewjene, dyrbi za to wot 1. januara 2021 dawki płaćić. Tole je gmejnska rada na swojim zašłym posedźenju z jednym wzdatym hłosom wobzamknyła. Z tym slěduje Hamor přikładej druhich komunow, přetož tež w Krušwicy, Běłej Wodźe, Zhorjelcu a Drježdźanach tajke wustawki maja. „Zasadnje dźe wo to, zo ći z druhim bydlenjom za wužiwanje gmejnskeje infrastruktury sobu płaća“, rozłoži sobudźěłaćerka komornistwa Antje Lukas. „Jako komuna prócujemy so wo přidatne dochody. Kelko to dokładnje budźe, njemóžemy hišće rjec.“ Po słowach Antje Lukas jedna so wo něhdźe 150 bydlenjow. To pak dyrbi zarjadnistwo Hamorskeje gmejny najprjedy dokładnje pruwować.


text:
W Sakskej a Braniborskej stupa strach hrožacych lěsnych wohenjow
Drježdźany/Podstupim (SN/bn). Stupace temperatury, podpřerězne spadki minjenych dnjow a z toho wuchadźaca suchota su přičiny zwyšenja warnowanskich schodźenkow lěsnych wohenjow w Sakskej a Braniborskej. Sakske statne ministerstwo za energiju, škit klimy, wobswět a ratarstwo zwěsća za nimale cyły kraj znajmjeńša 3. stopjeń, woznamjenjacy „srjedźny strach“. W sewjeru hrozy wot jutřišeho „wulki strach“, druha najwyša hamtska klasifikacija (stopjeń 4). W Budyskim wokrjesu potrjechi to wosebje gmejnje Halštrowska hola a Sprjewiny doł, nastupajo wokrjes Zhorjelc wuprošuja sej wosebje w Trjebinje, Slepom, Dźěwinje, Jabłońcu a Mužakowje „wyšu kedźbnosć“.


text:
Jězus Sirach
Kniha Jězus Sirach je kniha mudreje literatury, kotruž je 180 do Chr. Jeruzalemski Žid Jězus ben Eleazar ben Sira w hebrejskej rěči spisał. Jeho wnuk je ju pozdźišo w Egyptowskej do grjekšćiny přenjesł. Grjekski přełožk wobsahuje předsłowo wnuka. Najskerje je kniha wot wučby Chetija (stara egyptowska wučba mudrosće, někak 1800 do Chrystusa) wobwliwowana.
Kanon a wužiwanje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Hačrunjež so kniha do židowskeho kanona njepřiwza, cituje so wona w Talmudźe, štož swědči wo tym, zo su sej Rabbinerjo knihu česćili. Kniha je dźěl septuaginty, starogrjekskeho přełožka biblije, a so tuž wot katolikow a ortodoksnych křesćanow na rozdźěl wot protestantow a wjetšiny swobodnych křesćanskich cyrkwjow jako dźěl biblije wobhladuje.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Jenož grjekski přełožk je w dwěmaj tekstowymaj formomaj (Gr. I a dlěša Gr. II) we wšelakorymaj rukopisomaj zdźeržany. Tekstowej formje hodźitej so wróćo wjesć na jenički rukopis (Hyparchetyp). Wot hebrejskeho originala su so nadešli fragmenty w jednej synagoze (Geniza) w starym Kairo a w Qumranje. Wone wobsahuja tróšku mjenje hač połojcu cyłkowneje knihi. Jedyn starši grjekski přełožk tekstoweje formy Gr. II bu hižo zahe do łaćiny přestajeny a wot Hieronymusa do wulgaty přiwzaty.
Wobsah[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Kniha wobsteji z dweju dźělow. Prěni dźěl je rjadowana zběrka mudrych hronow, w kotrychž awtor swojeho – jako młodeho muža předstajeneho – čitarja k tomu namołwja, bohabojazne a Bohu so spodobace žiwjenje wjesć (wšě citaty ze Swjateho pisma, Budyšin 2006):
1, 14: Spočatk mudrosće je bojosć před Knjezom, / swěrnym je wona w maćernym žiwoće přistworjena.
Napominanje k bohabojaznemu žiwjenju wupřestrěje awtor w dalšim na wjele wšelakore žiwjenske połoženja a w poćahu na wšelakore skupiny sobučłowjekow:
4, 1: Mój syno, njezapowěduj bědnemu, štož trjeba wón k žiwjenju, / a wočomaj potrěbneho njedaj dołho čakać.
Zasunjene su zdźěla pasaže, w kotrychž so mudrosć wuchwaluje a jeje pochad rozkładźe. Jako klimaks chwalbny spěw mudrosće na sebje samu:
24, 1-3: Mudrosć sama sebje chwali / a wosrjedź ludu sławi sebje. We wosadźe Najwyšeho wotwěra swój ert / a chwali so před jeho mocu: Wušła sym z erta Najwyšeho / a kaž mła sym zemju pokryła.
Na to sćěhuje wotrězk, w kotrymž so rozpisuje, kak hodźi so mudrosć zdobyć a złe wot dobreho rozeznawać:
37, 17-18: Kedźbuj tež na radu swědomja, / ničo njeje spušćomnišeho hač wone. Čłowjeće swědomje ći lěpje radźi / hač sydom stražnikow na straži.
Druhi dźěl započina so z chwalbu na stworićela přirody, na kotruž sćěhuje chwalba na wótcow Israela – wot Henocha hač k rowniku awtora, wyšemu měšnikej Simonej:
42, 15: Wopominać budu skutki Knjezowe; / powědać chcu wo tym, štož sym widźał. Přez Knjezowe słowa su jeho skutki stworjene, / stwórba posłucha jeho woli.
44, 1: Wuchwalujmy sławnych muži, / našich wótcow porjadu.
Druhi dźěl twori na tute wašnje hymniski wobrys cyłkownych stawiznow israelskeje nabožiny hač do časa awtora. Po prěnim kónčnym słowje sćěhujetej dwaj dodawkaj a na to druhe kónčne słowo.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Němska wikipedija


text:
Ôpowiastka z Miedźnyj ô zbōjnikach ze 1869 roku
Ôpowiastka je moc niyskładno i niy mo wielkigo synsu, ale moc ciekawe je użycie formy „Ejropy”, co wyglōndo jak pōmiynszanie „Ojropy” i „Europy”. Tak samo ciekawe je chyba jedyne we znanyj mi literaturze użycie słowa „kokotek” we syńsie tajla flinty (pol. „kurek”), co ubogaco naszo wiedza ô ślōnskim słownictwie. Ôpowiado Jakōb Mōndla, 12 lot mody.
Trzech zbōjnikōw szli do lasa, mieli flintã bez kokotka i szli do tego lasa i dopadli sŏrka, wziyni kamiynia i rżli ô kopertylo, i zabiyli tego sŏrka. Potym rozdzielili sie nim i gotowali go. Starszy nojprzōd gotowoł. Prziszoł jedyn dziŏd. I było mu zimno. I wyciōngoł rynki, aby sie ôgrzŏć, i wziōn to miyndo i uciyk.
Potym drugi gotowoł, przyszoł tyn sōm dziŏd i znowu wyciōngoł rynce, a zbōjnik mu pedzioł, żeby niy wyciōngoł rōnk, iże mu miynso weźnie. A ôn mu pedzioł, iże mu niy weźnie. I wyciōngoł rynce, i porwoł u to miynso. Ale go niy mōg chycić. A nojmodszy mu pedzioł, że ôn zjŏd, a terŏz gŏdŏ, iże dziŏd go wziōn.
I nojmodszy gotowoł. I prziszed jedyn stary chop, i chcioł sie ôgrzŏć, ale mu zbōjnik niy doł, że mu miynso weźnie. I wyciōngoł potym rynce. Wziōn mu miynso i uciyk gynstyj krzewiny.
I gōniyli go zbōjnicy, a ôn sie spuściōł do jednyj dziury, chtōrŏ była na drugi świat. I ci zbōjnicy wziyni powrozy, uwiōnzali tego nojstarszego zbōjnika i puściyli go na tyn drugi świat. Ale ôn jeszcze do połu niy doszed, już gwołtu wrzeszczoł, bo mu było zimno.
Ale tyn drugi powiedzioł, że ôn pōjdzie. I uwiōnzali go na powrozy, puściyli go. Ale im jeszcze powrozy niy dostykły, i wiōnzali łachy, i spuściyli go na drugi świat. I tyn dziŏd mioł jabka. I prosiōł go zbōjnik, aby mu doł jabłek, ale ôn mu niy chcioł dŏć.
I pedzioł zbōjnik, że ôn mu wziōn miynso. Ale dziŏd mu pedzioł, że mu go niy wziōn. I wejzdrzoł zbōjnik na jabłōń i ujzdrzoł ptŏszka. A ptŏszek mu pedzioł, żeby mu siednōł na ôgōn. I doł mu miecz. I kŏzoł mu iść, że tam sōm trzi zŏmki. I prziszed ku jednymu, chtōry bōł szklōnny. I zaklupoł na dźwiyrze, aby go puściyli. Niy chcieli go puścić.
Potym jak palnōn mieczym ô dźwiyrze, aże wyleciały. I wlŏz. I pedziała pani, iże jest szafie keluszek miodu, żeby se go wypiōł. I wziōn tyn miecz, co jest na ścianie.
I zbōjnik wziōn to pani i jedyn strzewik tyj pani. A ôna miała drugi. I prziszed ku jednymu zōmku, chtōry bōł złoty. I zaklupoł na dźwiyrze. I puściyli go. I pedziała pani, coby se wziōn miecz ze żywego strzybła. I wziōn zbōjnik to pani, i jedyn strzewik. I przywiōd te dwie panie ku tyj dziurze, chtōrōm wlŏz na tyn świat.
I uwiōnzoł jednõ pani na powrōz, i kŏzoł, żeby ci to darli. Wyciōngli tã pani i chcieli sie bić ô niōm. Potym uwiōnzoł tōm drugōm. I wyciōngli jōm. I zaś każdy jōm chcioł mieć. Potym go niy chcieli wyciōngnōńć.
I wziyni te dwie panie, i pojechali z niymi ku krōlu. A ônego wziōn tyn ptŏk, co mu doł miećz i kŏzoł mu siednōńć na ôgōn. I wyfrunōn, i przilecioł s nim ku krōlu. I mieszkoł u jednego szewca. A ci zbōjnicy przijechali ku samōmu krōlu. A tyn krōl zostawiōł sobie te dwie panie.
Potym krōl pisoł, jeźliby chto niy umioł szklōnnego strzewika zrobić, że mu dŏ trzista talarkōw. A tyn zbōjnik pisoł, że ôn umie robić. I wziōn skorup na kowało, zaczyn bić.
A ôn mioł tyn strzewik szklōnny, tyn sōm ôd tego drugigo, co ta pani miała. I posłoł tyn strzewik, i doł mu krōl trzista talarkōw za niego.
Potym krōl znowu pisoł dō niego, jeźli niy umie złotego strzewika zrobić. A ôn mu ôdpisoł, jeźli mu dŏ szejśćset talarkōw, że mu zrobi. I posłoł mu tyn strzewik, ktōry bōł ôd tego drugigo, co pani miała. I dostoł za niego szejśćset twardy, i poszed zbōjnik do Ejropy.


text:
Saint John’s
Saint John’s (hamtsce City of Saint John’s abo St. John’s City) je stolica a najwjetše město kupoweho stata Antigua a Barbuda w Karibice. Nadeńdźe so na sewjerozapadźe kupy Antigua při zaliwje Karibiskeho morja.
W měsće knježi tropiska klima z přerěznymi temperaturami wot 21 do 28° C w januarje a 24 do 31° C w awgusće.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Sydlišćo je so w lěće 1632 załožiło wot jendźelskich kolonistow ze St. Kitts a Nevis a bě wot toho časa zarjadniske sydło Antigue a susodneje kupy Barbudy. Wot lěta 1663 zasydlichu so tule tež sydlerjow z Jendźelskeje sameje. We 18. lětstotku bě Saint John’s hłowne zepěranišćo za na Antilach zaměstnjeny dźěl kralowskeje floty. W lěće 1981 sta so ze stolicu njewotwisneho stata Antigua a Barbuda.
Město je wot lěta 1971 sydło romsko-katolskeho biskopstwa Saint John’s-Basseterre.


text:
Idzie to tyż posuchać na www.ojgyn.blog.onet.pl
Wiycie! Żŏdnŏ cheba kōnfesyjŏ niy prziczyniōła sie barzij do uświyncyniŏ wina niźli judaizm, a zarŏzki za niym – krześcijōństwo. Te same idzie tyż ci pedzieć i ło piwie, ftore jes na isto nŏjstarszyjszym nŏpitkiym ankoholowym. Ale ło tym deczko niyskorzij, i przi inkszyj przileżitōści połozprawiōm. Fōrt mi roztomajte łochyntole przeciepujōm, co jŏ gŏdōm ciyngym ło gorzŏle i beztōż tyż bele kaj posznupołech we internecu a i we roztomajtych cajtōngach, i znŏdech artikel we „Der Spiegel” Mathiasa Schreibera i inkszy we „Courrier International” poduk kerych byda terŏzki ło tych szmektnych nŏpitkach berŏł.
Niy ma takigo ōłbstu, łowocu, ftory by rosnōł tak poblisku, wele tyj kolybki ludzkōści, jak winogrōna, wajntrauby. Przecamć już ze katyjmusu boczymy, iże Noe i jego trzech synkōw wykludziōło sie yntlich ze tyj arki. I cōż tyż to robi tyn Noe, tyn łojciec rodu ludzkigo, na dziepiyro co łosuszōnyj ziymi? Anō, skuli tego, iże bōł bambrym, tōż tyż zarŏzki zasadziōł winnica. A kej sie niyskorzij nasłepŏł wina, naprŏł sie to i legnōł blank sagi na ziym. Ta Ksiynga Rodzaju, we ftoryj Noe sadzi winnica, łostała napisanŏ kajsik kole VI w. przed Pōnbōczkiym. Na zicher ale na Bliskim Wschōdzie uprŏwiali winorōść już mocka skorzij. We Gruzji i pōłnocno-wschōdnij Turcyji znŏdli jōnczka, kerny winne, ze flancōw na zicher uprŏwianych bez czowieka kajsik kole 6000 lŏt przed Pōnbōczkiym. A juzaś we gōrach Zagros we Iranie archyjologi znŏdli presa do wina, zbajstlowanŏ ōngyfer 5000 lŏt p.n.e. Bali i we Mezopotamiji i Ygipcie uprŏwali ludzie wino. Moc rŏd miŏł je legyndarny sumeryjski krōl Gilgamesz, sprawca miasta Uruk, tak samo jak Ozyrys, ygipski bōg śmiyrci. Wino bōło łozkidane naobkoło ōłtorzy ale i bez ichnich kaplanōw słepane nałōnczŏ religijnych cyrymōnijōw, łobrzōndkōw. We łobiuch ale kultōrach kŏżdydniowym nŏpitkiym bōło radszij piwo, szafniynte przi gerowaniu jynczmiyniŏ i żyta (polskij pszynicy). Słepanie wina bōło ale zawachowane dlŏ ichnich kaplanōw i ślachytnie i zŏcnie urodzōnych.
Poczōntki wyrŏbianiŏ wina siōngajōm zŏraniŏ naszyj kultōry intelyktualnij. Łod niypamiyntnych czasōw uprŏwiano winorōść we Azji Myńszyj, Chinach i we Ygipcie. Za kolybka winnyj latorōści miyni sie ta razinku Azyjŏ Myńszŏ. We biblijkowym raju – we dorzyczu Tygrysu i Eufratu – a i tyż we dziydzinach dzisiyjszego Iranu i Afganistanu, winorōść uprŏwianŏ bōła wele 5000 lŏt p.n.e. Podszukowacze udowodniyli, iże winorōść uprŏwiali we Ygipcie tyż już we szczwŏrtym tysiōnclyciu przed Pōnbōczkiym, co potwiyrdzajōm roztomajte malōnki ściynne ze tego czasu ze łogrodami winorōści, winobraniŏ i wyrŏbianie tego nŏpitku. We Mezopotamiji słepało sie i wino, i piwo, i to ku tymu samymu jŏdłu. Łożyrali sie ludzie i łożyrali sie bogi.
A skuli tego, co boske słōńce dŏwało winu ciyńżkŏ słōdkość, winorōść bōła tajlōm boskości. We roztomajtych religijnych tekstach winne grōno mianowali „źrenicą oka Horusa” a szafniynte śniego wino skłŏdało sie poduk nich ze płaczkōw tego boga niyba.
Wino stanōło sie grōntnym wodnitym towŏrym spōżywczym, lyjbynsmitlym dziepiro u starożytnich Grekōw, zatym jak Minojcyki ze Krety szafnyli kole 1700 lŏt p.n.e. piyrsze ślachytne zorty winogrōnōw. Greki znali aże 150 roztomajtych zortōw winorōści. Trza sam jesce dociepnōńć, co we Ygipcie, Grecyji, a niyskorzij i we Rzymie, zatym tyż we czasach ojropyjskigo strzydniowiyczŏ wino miyszało sie ze wodōm. Ino łofiara ze wina dlŏ greckich bogōw łozlywało sie i słepało sie niyłoztworzōne. Zawdy tyż ale wlywało sie woda do wina a niy na łopach, bo to razinku wino bōło czymsik istym a woda ino przidowkōm. Inkszŏ raja bōłaby deszpektym dlŏ ichnich bogōw.
Jakosik greckŏ legynda miyni, iże bōg wina Dionizos śmietnōł kejsik ze tyj Mezopotamiji do hellyńskij Azji Myńszyj, skuli tego, co ludzie nad Tygrysym i Eufratym zatraciyli sie we grubelackim słepaniu piwa. Dionizos prziniōs zatym greckimu zegrodnikowi Ikariosowi do chałpy napŏłniōny winym bukłak, coby naumieć go kōmsztu uprŏwianiŏ winorōści. Tyn Dionizos, kerego we Rzymie mianowali Bachusym, bōł wrōłz bogiym wina, jak i plymnyj przirody. Wystŏwiano go jako szykownego, modego karlusa ze babskōm fresōm, ale kej wystympowŏł nałōnczŏs łozpustnych pochodōw, fakelcugōw ze tańcujōncymi we byrauszu, ykstazie menadōma, nimfōma i satyrōma, pokazŏwano go jako fest pragliwego, niynażartego capa abo byka. Ze tych ci religijnych procesyji pōnoć wziyny sie podzimowe świynta wina, ftore fajruje sie do dzisiŏj.
Te pierōnym dŏwne fajery lecy kedy łodbywali sie łobyczajnie jak u historikera Ksenofonta (430-355 r. p.n.e.) lebo filozofa Platona (427-347 r. p.n.e.) – kŏżdy śnich napisŏł kōnsek pod mianym „Uczta”. Legyndarnŏ „Uczta” Platona to przikłŏdnŏ jednota głŏdkigo kōmsztu wymōłwy, mōndrōści, kultōry diskusyji, przocielstwa i kōmsztu życiŏ. Wyczytŏłech kajsik takŏ łozprŏwka miydzy poytōm Agatonem a jejigo rechtorym Sokratesym: „... ułożył się Sokrates i zjadł, a inni też; każdy odlał z kielicha trochę napoju na cześć bogów, pochwalili boga śpiewem wedle zwyczaju i przystąpili do trunków.”
Medikowali tameszne ludzie ło przōniu, szykowności i piyknie, ło wiykuistym żywobyciu i niyśmiyrtylnōści. Tak ale ślynczeli, meditjyrowali przi pomiyrnym słepaniu wina. Iste bōło niy ino to, coby przoć gryfniście, ale to tyż, coby piyknie słepać. Ino krześcijōństwo, ftore łopiyrało sie na Starym Testamyńcie, łozwinōło jesce barzij tyn uduchowiōny szimel gŏdania ło winorōści i ło winie.
Autory Nowego Testamyntu pewnikiym znali platōński idyjŏł „sympozjonu”, takij chopskij gōściny na keryj wiynkszōściōm słepało sie wino i łozprawiało, kej przeniyśli go na Łostatniŏ Wieczerzŏ, znacy sie mszŏ świynto. Ywangelisty nawiōnzali do platōńskigo szimla biysiadowaniŏ, ftore wrōłz ze winym łożywiŏ tok kultōralnyj łozprŏwki ale niy dozwŏlŏ wekslowaniŏ jij we łożyrokowyj breweryji. I tak by szło jesce bez pŏra godzin ło tym winie łozprawiać ale jŏ ino spōmna choby ino take take jak to Jakub kwoli swojigo synka Judy słōweckami: „Prziknōłtluje łōn swojigo yjzelka we winnicy i zdrzebia yjzlowe u winnych latorōści. We winie bydzie prŏł swoji prziłodziyni, a we kwie winogrōn – swōj klajd. Bydōm mu sie fōnkrować ślypa łod wina, a zymbole bydōm biŏłe łod mlyka.” We wanieliji poduk św. Jŏna Pōnbōczek gŏdŏ: „Jŏ jeżech prŏwdziwym krzŏkiym winnym, A Łojciec mōj jes tym, ftory go uprŏwiŏ. Jŏ jes krzŏkiym winnym, a wy – latorōściōma.”
I tak wino, tyn nŏpitek łodświyntnyj mesijōńskij gościny, przinoleżi we Starym Testamyńcie – wele łoliwy, łobiyli, miodu, moszczu, gadziny – do siedmiuch darōw Ziymi Łobiycanyj, ftorŏ przirzykniyntŏ bōła Żydōm po wyjńściu ze niywoli ygipskij.
To tela ło winie i werci sie sam terŏzki deczko pospōminać ło inkszym szmektnym nŏpitku, ło piwie. Za pierōnym starego piyrwyj, ludzie naumieli sie uprŏwiać łobiyli, żōńć je, siylać, łoddziylać ziŏrka łod słōmy praniym kijami, zatym melać je miyndzy bergami, dodŏwać deczko wody, uklepywać i piyc na łozgrzōnych bergach. Na tyn szimel już 10 tysiyncy lŏt tymu nazŏd ludzie robiyli chlyb. A do wytwōrzyniŏ ajnfachowego biyru styknie razinku chlyb i woda – dwa skłŏdniki, dziynka kerym napoczynŏ sie ankoholowe gerowanie. Taki nŏpitek ło gynstōści bryji jes na isto moc masny, chocia deczko kalny i niy za tela szmektny, ale mŏ we sia... ankohol. Do dzisiŏj tak prŏwdōm niy wieda eźli ludzie, ftore poradziyli piyc chlyb wiedzieli tyż piwo. Ale tyn chlyb do narychtowaniŏ biyru wykorzystali Sumery – piyrszŏ cywilizacyjŏ, we wtoryj kultōrowyj erbiźnie sōm papiōry, ftore gynał gŏdajōm ło warzyniu piwa.
Bezmać już we Biblijce, we tym starożytniym Kodeksie Hammurabiygo, ale tyż we roztomajtych szriftach krōla Nabuchodonozora, świyntyj chińskij ksiyndze Shu-king, we staroinderskij ksiyndze mōndrokōw Zend-Awesty i we mocce inkszych szriftach spisanych abo to na papirusie, abo tyż na gliniannych tabulkach spōmino sie, spōminało sie ło tym goldowym, burzōncym sie nŏpitku znaczy – ło piwie. I zarŏzki musza sam dopedzieć, co słōwecko piwo wandluje sie ze prasłōwiańskigo słōwecka pivo łoznaczajōncygo nŏpitek, trōnek znacy łod piciŏ (tak jak polske paliwo wandluje sie łod pŏlyniŏ). Nŏjstarszyjszy zapis we polskim jynzyku ze słōweckiym pivo napisŏł jedyn istny niyjaki Lutosław ze Chrościechowa we sztrofce ze 1414r a szło to tak:
„Caplanye Chces polepsycz dusze swey
nemow czansto pywa należy
Bocz pywo yest dzywny oley
wancz snych clamanyo Chopi
A rzekocz Salenij są Popy...”
Co by szło na polske przetuplikować tak:
„Kapłanie chcesz polepszyć duszy swej
Nie mōw często piwa nalej
Boć piwo jest dziwny olej (napój)
Więc z nich kłamią chłopi
A rzeką (gdy mówią) szaleni popi ...”
Znejdzōne kole miasta Lagasz we świōntyni bōgini Bau bōncowe tabulki skazowali, co warzyli tam piwo i wypiykali... chlyb, co na isto szło zawdy ze sia do kupy. Ze takigo szykownego „Hymnu do Nikasi” (to bōła bōginka piwa) wiymy, iże piwo warzyło sie ze zgerowanego we wodzie chlyba. Trza sam jesce dociepnōńć, iże warzyniym piwa zajimali ino baby, biyrbrałery ino wszyjsko wachowali i wszyjskim tyż reskiyrowali. Eźli juzaś tak do łostatka wiyrzić świyntym ksiyngōm, to piwo bōło nŏrodnym nŏpitkiym Babilōńcykōw, kerzi przi wrŏcaniu sie do dm po srogich bitwach tōmpali niyrōłz – jak idzie przeczytać na jednyj ze bōncowych tabulkōw: „ ... belōntali sie i wrzesceli a szłapy jim Pōnbōczek spańtŏł.” A juzaś we tym wywołanym Kodeksie Hammurabiygo szło wyczytać, co dlŏ wszyjskich ftorzi bydōm fałszōwać piwo abo niy bydōm reszpektować regli przi przedowaniu, skuli łocyganiyniŏ kōntmanōw, bōła ino jedna sztrofa: śmiyrć, łodkraglowanie gowy abo utōnkanie we wodzie. Ygipcijanery znali piwo 2600 lŏt przed Pōnbōczkiym a jejich faraōny mieli piwo za medikamynt i skłŏdali je na łofiara dlŏ swojich bogōw. Szimel warzyniŏ piwa sztyjc łod tego czasu sie weksluje a... piramidy styrcōm do dzisiŏj.
Paryski Luwr przechowuje maluśke bōncowe tabulki sumeryjske, mianowane „Monyment bleu” (kajsik ze 4000 roku p.n.e.) na ftorych wyrzezane sōm ludzie, kere rychtujōm starożytnie piwo ze orkiszu. To bezmać nŏjstarszyjszy dowōd na przirzōndzanie goldowego nŏpitku ze łobiyli. A juzaś nŏjstarszyjszy brōwŏr, jaki udało sie łodkryć, jes we Gōrnym Ygipcie we Hierakopolis i miyni sie, co jes łōn kajsik skole 3700 r. p.n.e. A jes ci we Hamerice taki maluśki brōwŏr pod mianym Dogfish Head we Rehoboth we ichnim stanie Delaware kaj jedyn istny Sam Calagione do kupy ze moc sztudyrowanym archyjologym Patrickym Mc Governym napoczli warzić piwo, ftorego recept wandluje sie sprzodzi tysiyncy lŏt. Tyn McGovern nŏjsrogszōm perzōłnōm łod ankoholi ze starożytnich czasōw. Dropie, szkrobie antyczne nŏczyni, zatym łobaduje to wszyjsko we swojim laborze i tak łodkrōł nŏjstarszyjszy biyr jynczmiōnny (uwarzōne we 3400 r. p.n.e. we gōrach Zagros we Iranie) i ku tymu nŏjstarszyjszy razinku ankohol ze „neolitu”, ftory powstŏł we dolinie Żōłtyj Rzyki we Chinach sprzodzi dziewiyńciuch tysiyncy lŏt. Przitrefiōło mu sie tyż łobadać nŏczynia ze grōbowca krōla Midasa (ze VIII w. p.n.e.) I terŏzki we tym maluśkim brōwŏrze warzōm piwo pod mianym Midas Touch. We inkszym brōwŏrze, Anchor Steam we San Francisco uwarzyli piwo poduk sztrofek hymnu sprzodzi 4000 tys. lŏt ułożōnygo na czyść sumeryjskij bōginki Ninkasi. Juzaś, coby stwōrzić cŏłkŏ gama zartōw biyrōw ygipskich tyn Calagione do kupy ze McGovernym brali wyniki badaniōw, ftore byli robiōne we grōbowcu krōla Skorpiona I, kaj we zbytkach libacyji, zojfynlagi ze 3150 roka p.n.e. znodli dziwoki miszōng feferkautu, tymianu i korijandru. Łopiyrali sie tyż na tym, co znodli przi wykopaliskach we Gōrnym Ygipcie (we Wadi Kubbanija) sprzodzi 18 tysiyncy lŏt. Ze wszyjskimi tymi starożytniymi biyrami to bōły cŏłkie mecyje. Potrza bōło nŏjsōmprzōd tyż wypokopić starożytnie dzike drōżdże i ciōngnōć je we srogich ilōściach a wszyjsko niyskorzij trza warzić we srogich grocicach, we kastrolach pod ftorymi polōło sie suszōny mist, suszōne krowińce. Spodek tych kastroli musiŏł być ale izoliyrōwany cegłōma. Trza tyż sam jesce dopedzieć, jakŏ tyż rōla łodgrŏwało piwo we starożytniōści. Kŏżdy arbajter, ftory bakŏł przi stŏwianiu piramidōw musiŏł dostać kŏżdydziyń łod śtyruch do piyńciuch litrōw biyru. Bōł tyn biyr zarōwno skłŏdnikiym łodżywczym, nŏpitkiym moc łorzyźbiajōncym, jak i wynadgrōdzyniym, gyhaltym za procnŏ robota. Piwo bōło zasugōm, geltakiym dlŏ Ygipcjanerōw. Neści, iże te piramidy niy byli by postawiōne, kejby biy bōło za tela piwa.
Coby sam niy pedzieć, mōndroki miyniōm, iże łożarstwo, słepanie gorzŏły jes włŏściwe czowiekowi ale tak prŏwdōm to ludzie niy sōm we słepaniu samōtne, bo take na tyn przikłŏd elefanty, kej sie naćkajōm zgerowanych ōłbstōw, to poradzōm trajtać wszyjsko na swojij drōdze, a tyrpniōne, ździebko chycōne ptŏki poradzōm ślatywać ze astōw i kōnorzy. Jednakowōż ludzkōść niy bōła by tym, czym jes, kejby niy ankohol. Gerowane nŏpitki sōm we samym syrcu, samym pojstrzodku wszyjskich kōnfesyji na cŏłkim świycie. Ankohol jes ci we mitelpōnkcie, we postrzodku ludzkigo żywobyciŏ, boto ze grobōw wandlujōm sie nŏjważniyjsze prōbki tego wizynszaftlera, archyjologa McGoverna. We wieluch starożytnich kultōrach śmiyrć bōła postrzyganŏ jako swojij zorty przileżitość, coby słepać. Krywni, przocielstwo umrzitych dekowali jejich grōby nŏpitkōma i nŏczyniŏma, takimi jak rogi do piciŏ garniyrowane agatym, rułkōma ze hyjlynsztajnu (lapis lazuli), a we cufalu keltyckich babōw, fore byli pochowane kajsik we Burgundji we VI w. p.n.e. znŏdli archyjologi zŏcny kesel, do kerego wlazło 1200 litrōw nŏpitku. Krōl Skorpion I (ftoregoch już spōminŏł) miŏł przi sia we zarkofagu mocka amforōw nafolowanych do pŏłna winym i piwym a kej archyjologi wlejźli do zawrzitego grōbowca krōla Midasa (we kurhanie kole Ankary) ujzdrzeli zezwłōki srogigo chopa wele 60-65 lŏt starego, łobleczōnego we szumne szaty a kole niygo uwidzieli nŏjsrogszy zamlōng nŏczyni do słepaniŏ ze ypoki żelazła, jaki choć kedy znŏdli: 157 ajmrōw, żberōw, grocicōw, krużlikōw i becherōw.
Mōg bych sam jesce dugo łozprawiać ło piwie, bo tyn nŏpitek skuplowany bōł we strzydniowiyczu i ze zŏkōnnymi braciaszkōma, i ze ypidymijōm cholyry i wielōma inkszymi zachami, ale to, coch do siela napisŏł, to pewnikym już styknie, prŏwda?


text:
Idzie to tyż posuchać na www.ojgyn.blog.onet.pl
Rōłzczasu jednymu pampōniowi tak z nŏgła, ze dnia na dziyń ustŏł stŏwać ciulik. Borok ze jankuryji napocznōł słepać, prać swoja baba, i tak gyneralnie popŏd we depresyjŏ. Nic ci mu niy spōmŏgało. Jak mu tyn „interes” wisiŏł, tak wisiŏł. Jednakowōż miŏł ci łōn mazel i keregoś dnioszka , kej wrŏcŏł łod dochtora, we autobusie PKS-u podsuchŏł łozprŏwka ło jednym maściorzu, łowczorzu, kery czyniōł prōmp cuda, a mieszkŏł ci łōn poblisku. Na drugi dziyń bōł ci już tyn pampōń pod dźwiyrzami tego cudotwōrcy. Tyn wysuchŏł ze pozornościōm łopowiyści ło problymach naszego pampōnia i pedziŏł:
– Mōm na to szimel. Dōm ci chopie takigo jednego maluśkigo trōłla, keregoch chyciōł kejsik we Norwegiji. Weź go ze sia do chałpy i dej mu jakosik procno robota. Bez tyn czŏs kej tyn trōłl bydzie zajimany, to tobie twōj ciulik bydzie styrcŏł jak palica abo jak falyta ze płota. Nale, kej łōn bydzie już fertik ze robotōm, to juzaś ci tyn twōj chopski interes łoklapnie i bydzie wisiŏł.
Borok deczko niyrŏd wrŏcŏł po lekuśku ku chałpie, bo tak prŏwdōm niy za tela wierzōł tymu łowczorzowi. Nale, kej już wrōciōł do dōm uzdŏł, iże sprōbuje. Kŏzŏł ci łōn tymu trōłlowi łozhakować, przekopać łogrōdek. I ło dziwo, kej tyn trōłl wbiōł we ziymia piyrszŏ łopata, ciulik stanōł mu jak palica, jak maczuga. Chop ze uciychōm ciepnōł na prykol swoja baba, napocznōł ściepywać śnij przilodziynie i... łorŏz wlazuje rajn do szlafcimra tyn trōłl i rzōndzi:
– Jeżech fertik, skōńczōłech robota.
Ciulik tego chopa wrōciōł do piyrwōtnygo stanu.
– Ło żesz kurwa! – wrzesknōł tyn pampōń. – Tōż bier sie za stŏwianie garaży!
Ciulik juzaś napocznōł mu styrczeć... już sie zabiyrŏł juzas za swoja baba i... juzaś wlazuje tyn trōłl...
– Mōm fajrant! Skōńczōłech stŏwianie garaży. – rzōńdzi tyn trōłl i zaziyrŏ na łoklapuciały ciulik tego wsioka.
Wtynczŏs sztrekła ci sie ze prykola baba tego pampōnia, pedziała ci cosik cichuśko do dakla tego trōłla, tyn ino pokiwŏl gowōm i wartko wylŏz ze izby. Ciulik ci juzaś tymu istnymu stanōł jak falyta. Ciepli sie łoba do prykola i tak ci dupczyli sie bez jŏdła i spaniŏ cŏłke trzi dni. Na łostatku chop spytŏł sie mocka dociyrnie:
– A rzyknij ty mi, moja roztomiyło, cōżeś ty dała za robota tymu trōłlowi, iże już bez cŏłke trzi dni niy wrŏcŏ?
Baba pociōngła tego swojigo chopa za graca ku jyzioru poblisku. Podlazujōm... zaziyrajōm... kukajōm... a tam tyn trōłl siedzi nad brzygym rybnika cŏłki we lace, we mydlinach. Co i rōłz wyciōngŏ ze wody spodnioki tego pampōnia, łobaduje je pod słōńce i ze złōściōm mrōncy:
– Kurwa! Cŏłki czŏs żŏłte... cŏłki czŏs żōłte na rzici!


text:
Ceuta
Ceuta jo špańske město a špańska enklawa na pódpołnocy Afriki. Lažy na pódpołdnjowem brjoze Gibraltarskego pśelewa naprěki Gibraltaroju. Granicujo na pódzajtšu ze Srjejźnym mórjom, na dłujkem wjacorje z Atlantiskim oceanom a na pódwjacorje z Marokkom. Ceuta ma dobry pśirodny pśistaw.
Źinsa jo Ceuta awtonomne město, ale až do lěta 1995 jo była z źělom prowincy Cádiz. Ceuta ma něźi 75 tysac wobydlarjow a cełkowna pśestrěń enklawy jo 18,5 km², gustosć wobydlaŕstwa jo togodla něźi 4000 wobydlarjow na kwadratny kilometer. Nejwuša góra enklawy jo Monte Hacho (starowěke mě Mons Abila) z wusokosću 204 metrow nad mórskeju głaźinu. Monte Hacho lažy nad pśistawom na połkupje Peninsula de Almina a na jeje wjeršku jo wójaŕske zepěranišćo špańskego wójska.


text:
Serbske mýstne mjena su we t°och dobach Ŕasach nasta│e. Po mojich p°epytowanjach nastachu najprjedy wsy, kiż maju swoje mjena po serbskich swˇjbach abo splahach - potom w druhej dobje wsy, kiż maju swoje mjena po leżomnosŠach abo swojim po│ożenju - a w t°eŠej dobje wsy, kiż dˇstachu swoje mjena po jich wobsed╝erjach, t. j. jich knjezach abo knjeżkach.
Na╣i Serbja mjenujcy njejsu, każ nýmscy stawiz˝arjo rad wudawaju, hakle w Ŕasu p°eŠahowanja ludow abo po nim do swojich sydli╣Šow zaŠahnyli, po tym zo býchu je pjeŔa Nýmcy wopu╣Šili, ale Serbja su prýnjotni wobydlerjo, autochtonojo, w krajinach srjed╝ rýkow Wˇdry a Solawy a wot úużiskich a Rudnych hˇr haŔ k po│nocy do niżinow: wot nýtŔi╣eho mýsta Frankfurta p°i Wˇdrje p°ez Barlin a Branibor haŔ k úobju b│izko D╝ýwina, a tohorunja býchu autochtonˇjo w╣itcy S│owjenjo, kiż dale k po│nocy wot Serbow srjed╝ rýkow Wis│y a úobja haŔ k nara˝semu abo baltyskemu morju sydlachu, tak mjenowani Po│objenjo a baltyscy Serbja, kot°iż w splażnym a rýŔnym nastupanju jenak blizko stojachu Serbam każ Polakam.
Na╣i Serbja wobd╝ý│owachu jako twjerd╝e zasydleni ratarjo hiżo wjele lýtstotkow do Khrystusoweho naroda tutˇn swˇj rˇdny kraj mjez Wˇdru a úobjom a mjenowachu so tehdy pow╣itkownje, dokelż swoju rˇdnu zemju wobd╝ý│achu, Zemjane, t. j. Zemjenjo, w star╣ich romskich spisaŠelach "Semnones", - rozeznawajcy so z tym wot swojich nawjeŔornych susodow Nýmcow-Germanow, kiż býchu pastyrjo a rubjeżni wojowarjo, t. j. nomadojo. Jako tajcy p°iŠahowachu woni też hiżo do Khrystusoweho naroda husŠi╣o do serbskeho a s│owjanskeho kraja srjed╝ úobja-Solawy a Wˇdry-Wis│y, podŠisnychu sebi mjenje a wjacy s│owjanskych splahow a p°ebywachu mjez nimi, tak do│ho hac so jim to spodoba╣e a jim to jich njemýrna, wojowniska krew┤ dowoli, jako knjezojo a knjeżerjo, spokojom z tym, zo jim Serbja-Zemjenjo żadane dawki wobstojace w p│odach polow dawachu, a jich stad│am - hdyż żadnych sobu p°iŠýrichu - pastwy poskiŠachu. Na to wa╣nje so wujasni, hdyż nam Tacitus podawa, zo za jeho Ŕas Suebojo - nýmski splah, kotrehoż prýnjotne syd│a su a býchu w nýtŔi╣ej ęwabskej - też srjed╝ úobja a Wˇdry sydlachu: býchu so tam jako njemýrni dobywarjo na Ŕas zaŠi╣Šeli. Tu wobsad╝ichu woni jako swobodni knjeżerjo hrody a hrod╝i╣Ša Zemjanow a żiwjachu so każ knjeżkojo z dawkow swojich poddanow, z ho˝twy a pastwy, lýhajo, każ jich potomnicy d╝ensa rad╝i spýwaju, na kożach mjedwjed╝ow a srýbajo piwo, serbske piwo. - A tak so też wujasni, hdyż nam Jornandes powýda, zo w spocatku ludoŠahow Gothojo p°i wuliwje Wis│y w d╝ensni╣ej Pomorskej a nawjýŔornej Pruskej bydlachu: býchu tam w wonym Ŕasu z jużneje ęwedskeje, hd╝eż maŠe hi╣Še d╝ensa krajinu Gothland, p°iŠahnyli a Šehnjechu potom w ludoŠahach dale k ╚ornemu morju a skˇnŔnje do Italskeje a k Pyrenejam.' Mjeno Serbja bý╣e tehdy jenoż pomjenowanje ma│eho splaha Zemjanow-Semnonow, kotryż mýje╣e swoje sydli╣Šo w nýtŔi╣im Voigtland╝e, mjenowanym w starych żˇr│ach stajnje "Serbsko".
Tak khýt°e haŔ Serbja-Zemjenjo poŔachu woraŠ, syŠ a żnýŠ, za│ożichu sebi też stajne sydli╣Ša abo wsy, a to kˇżda swˇjba abo kˇżdy splah wosebje, wýzo najprjedy w najp│ˇdni╣ich stronach kraja a po mˇżnosŠi daloko rˇzno, zo by kˇżdy splah dosŠ wobsydnosŠe mý│. W╣ý hona, pola, │uki a lýsy býchu zhromadne wobsed╝enstwo cy│eho splaha, tohodla ma wuraz "wjes" tˇn samy korje˝ każ s│owo w╣ˇn = cy│y. Z toho też wukhad╝a, zo njebý tehdy hinak mˇżno, hac zo tajka wjes dosta mjeno Šy│eje swˇjby, cy│eho splaha, kiż pak mýje╣e zaso swoje mjeno po swojim prawˇtcu a za│ożerju. Tak nastachu na╣e najstar╣e wjesne mjena na -icy, delnjoserbski -ice, haż na p°. ╚emjeÓcy, Dobro╣ecy, Lutyjecy t. j. sydli╣Šo swˇjby Ăemjera abo ChoŠýmýra, Dobro╣a abo Dobros│awa, Lutyja abo Lutoborja, t. r. m│ody wojownik. Tute mjena nastachu wýsŠe wjacy wýkow abo lýtstotkow do Khrystusoweho narod╝enja.
╚im bˇle so tajka swˇjba powjet╣i, Šim bˇle roz╣ýrje╣e so też jeje wobsydnosŠ. A zo bychu Serbja tutych wsow d╝ýle swojeje wobsydnosŠe rozeznawali, dawachu jim po jich wa╣nosŠi a ważnosŠi w╣elake p°iprawne mjena, a tak nastachu na╣e leżownostne smjena. Hdyż pak bý so tajki zhromadny splah z Ŕasom p°ejara rozrost│ a rozmnożi│, wot╣Šýpi so wot njeho wotnoha nýkotre swˇjby, a sŔini so pak cyle samostatna, pak wosta hi╣Še z d╝ýla pod rozkazom zhromadneho splaha. W prýni╣im pad╝e wuzwoli sebi tutˇn wot╣Šýpk nowu h│owu, noweho wˇtca abo starostu, mjenowa╣e o nýtko po nim a p°ipo│ożi też nowej wsy, kotruż sebi za│ożi, tuto nowe swˇjbne mjeno. W druhim pad╝e pak zasydli so ta wotnoha nýhd╝e z boka na leżownosŠach, kiż mýje╣e cy│y splah hiżo za swoje, a za│ożiw╣i tam nowu wjes, da ji mjeno, kotreż leżownosŠ wot dawna hiżo mýje╣e; tak nastachu na p°. wjesne mjena úaz (= nýmski "Gehege, Hag, Gereut"), Wˇl╣ina ("ErlengebŘsch"), Brýzyna ("Birkenbusch"), Dubc ("Eichenhain"), Hory ("Bergen"), Wysoka ("Hochdorf"), Kamjenna ("steiniges Gefilde"), Wjazo˝ca ("Rusterbach"), Sprjowje ("Sprey = Dorf an der Spree") a tak dale; tuto nastaŠe spˇznaje so też hi╣Še z ludoweho na│ożka, zo so praji: ja du na Hory, wˇn bydli na Horach, ╣toż je samo ze serbskeje rýce do nýmskeje p°ý╣│o, hdyż Nýmcy woko│o Drjeżd╝an praja: er geht in die Lossnitz, er wohnt in der Sebnitz atd. ZapoŔatk za│ożowanja tajkich wsow smýmy drje hi╣Še do Ŕasa p°ed Khrystusowym narodom po│ożiŠ.
W prýnich lýtstotkach na╣eho liŔenja Ŕasa p°estawachu a p°estachu drje bˇrzy do Ŕista za│ożenja sydli╣Šow z mjenami swˇjbow, a tehdy mýjachu swˇj zapoŔatk za│ożki sydli╣Šow t°eŠeje doby abo nastachu wjesne mjena t°eŠeje rjadownje, t. j. wsy dostawachu mjena po swojim wobsed╝erju abo knjeżku; tola pak za│ożachu so pˇdla p°eco hi╣Še też wsy druheje drużiny. P°ez wobkhad Serbow z Nýmcami mjenujcy a p°ez poddanosŠ w╣e│akich serbskich splahow a żupow Nýmcam, kiż býchu so do jich kraja dobyli, w Ŕasu p°ed a po Khrystusowym narod╝enju, nawuknychu też Serbja, zo to njeje runje tak ╣patne a h│upe z knjezom byŠ, a tak wuwi so też pola nich staw knjeżkow, runjeż w╣ak drje tajki serbski knjeżk tak kruŠe a surowje knjeżiŠ njerozumje╣e każ jeho p°ik│adnicy. Tak nastachu skˇnŔnje roboŠanske wsy abo wsy knjeżkow, kotreż też po swojich knjeżkach swoje mjeno dˇstachu, zo by so też tak knjeżkowe swˇjstwo woznamjeni│o; sem s│u╣eja wjesne mjena każ Mýrkow, Hunjow, Stachow, RadwoÓ, Mi│oraz, t. j. wjes abo wobsed╝e˝stwo Mýrka abo Mýros│awa, Unija, t. j. Dobreho abo Unis│awa = Dobros│awa, Stacha abo Stanis│awa, Radibora, t. j. rady wojowaceho a Mi│orada. - Tute roboŠanske abo knjeże wsy p°emýnjachu z wjet╣a swoje mjena ze swojimi wobsed╝erjemi, ╣toż so też tu a tam z lisŠinow hod╝i dopokazaŠ. -
Dr. E. Muka, úużica 1903.
zpýt na obsah Dal╣Ý: Nad╝ýja, lubosŠ, wýra


text:
17.08.2008
… haj, bědźimy so kaž wy wotměnjejo z kuntworami a dešćikojtym wjedrom a mjeztym? Mjeztym přihotujemy w pozadku nowy, dalši rum, „zawrjenu komorku“ za literarny dorost. W njej móžeće waše teksty wozjewić a to najprjedy raz za woči a wuši lektorow. Hakle potom, hdyž staj wonaj korigowałoj a wy spokojom, móžeće teksty zjawnje na konopeju – za wšěch widźomnje – wozjewić. Mějće hišće tróšku sćerpnosće a wužiwajće waš dowol – my was potom do pisaneje nazymy witamy.
Apropos: witać. Přihotujemy dalše čitanje. Kriminalistiske abo ... ? To je cyle na wami, na čo maće lóšt? Kak da by było z prěnim originalnym serbskim „science fiction“? Wuhrjebali smy powědančko Pětra Malinka z lěta 1959 – wone ma klětu potajkim swój 50-lětny jubilej – z wami a nami snano swój comeback. Madleńka Šołćic je skrótšenu werziju přihotowała a trjeba nětko hišće čitarjow. To rěka, žadyn strach, je jich dosć wosobow z jednej sadu a druhe snano z něšto wjac. Tuž přizjewće so, maće-li lóšt sobučinić a přichodne čitanje přihotować (). W poskitku pak mamy tež hišće krawne balady a štučki … něšto za chrobłych. Tež to móhli na rjanym wječoru při horcym winje před kaminom čitać. Na – kapa wam hižo zub?
Konopej na was čaka!


text:
25 stycznia na Okurayamie w Sapporo mioł szósty plac przed Ahonynym o dwa place. Dziyń nieskorzi na tej skoczni Adam Małysz zajś mioł szósty plac, a Ahonyn był jedynosty. 1 lutego na Kulm w Bad Mitterndorf stanył na nejwyższym placu na pudle, a przegroł yny s Lieglym a s Hannawaldym. Na drugi dziyń był sztworty. Po konkursie Adam Małysz fórt mioł drugi plac w klasyfikacyji Pucharu Świata, a przegroł yny s Janne Ahoynym o jedyn punkt. Potym nieskorzy nie skokoł w kónkursach we Willingyn, yny sie uż rychtowoł do Mistrzostw Świata we Val di Fiemme. Spod na sztworty plac w klasyfikacyji, a przed nim był eszcze Svyn Hannawald (zustoł liderym Pucharu Świata) a Andreas Widhölz. Piyrsze zawody po mistrzostwach świata to były trzi konkursy w Turnieju Nordyckim. We wszystkich wygroł Adam Małysz, a drugi ros w karyjerze wygroł w całym turnieju. 9 marca 2003 roku na skoczni Holmenkollbakken w Oslo wyskokoł 133,6 punktów (była yny jedna seryja kónkursowo), a był przed Florianym Lieglym o 14,8 punktów. Adam piyrszy ros wygroł puchar w sezónie. Słabo skokali trze nejwiynksi kónkurynci na ceście do kryształowej kule - Andreas Widhölz był 10, Svyn Hannawald 14, a Janne Ahonyn 19. Adam piyrszy ros w sezónie był liderym w punktacyji Pucharu Świata. Piynć dni nieskorzy na skoczni w Lahti wygroł, a dostoł 267,4 punktów, o 4,8 punkta wiyncyj, jako Matti Hautamäki.
Na ostatnim kónkursie, 15 marca w Lahti wygroł o 8,1 punkta s Mattim Hautamäkim.22 marca na Velikance w Planicy był drugi, a przegroł o 1,2 punkta s Mattim Hautamäkim. W ostatnim kónkursie, 23 marca Adam Małysz był sztworty, a przegroł s Hautamäkim, Hannawaldym, a Hideharu Miyahiróm. W całym sezónie dostoł 1357 punktów a wygroł ze Svenym Hannawaldym o 122 punkty. Tóż Adam zustoł piyrszym skijorzym, kiery trzi razy wygroł po sobie w Pucharze Świata. Na jednym tryningu na nejwiynkszej skoczni na świecie – Letalnicy w Planicy wyskokoł swój nowy rekord a rekord Polski – 225 m. Wyrownoł nieoficyjalny rekord świata Andreasa Goldbergera. 2 dni nieskorzi skoczuł ganc tela samo. Do dzisia to je nejdłukszy skok polskiego skijorza. Sezón 2003/2004 Adam Małysz zaczyn od dwóch drugich placów w kónkursach Pucharu Świata w Kuusamo. 28 listopada przegroł s Mattim Hautamäkim, a dziyń nieskorzi ze Sigurdym Pettersynym. Po dwóch piyrszych kónkursach był piyrszy w klasyfikacyji Pucharu Świata. 6 grudnia na skoczni w Tróndheim mioł dziewiónty plac. 8 dni nieskorzi w Titisee – Neustadt mioł 12 plac. Na skoczni w Engelbergu 20 grudnia był dziewiónty, a straciuł koszulke a plac lidera Pucharu Świata. W Turnieju Sztyrech Skoczni w sezónie 2003/2004 Adam Małysz yny ros mioł plac w piyrszej dziesióntce skijorzi. 29 grudnia 2003 w Oberstdorfie był dziewiónty. 1 stycznia 2004 roku w Garmisch – Partenkirchen mioł 19 plac, 4 stycznia w Innsbrucku był 25, a 6 stycznia w Bischofshofyn mioł 20 plac. W całym turnieju mioł 15 plac a dostoł 908,6 punktów, o 158 punktów miyni jako skijorz, kiery wygroł – Sigurd Pettersyn. 17 a 18 stycznia 2004 na Wielkucnej Krokwi w Zakopanym Adam Małysz był dwa razy drugi. W piyrszym kónkursie przegroł yny s Michaelym Uhrmannym, a w drugim yny s Martinym Höllwarthym. 23 styczna na skoczni w Hakubie mioł 23 plac, piyrszy ros od wiyncyj jako trzech roków nie dostoł się do drugij seryji. Skijorze jednako skokali, jak był zły czas – ros wioło, ros padało. Adam skoczuł wtynczas 91,5 m (na skoczni K - 120). Trzicaty skijorz piyrszej seryji polecioł na 94 metry. Na drugi dziyń w Okurayamie w Sapporo skijorz s Wiseł był 12. 25 stycznia na tej skoczni mioł 11 plac.
7 lutego na mamucij skoczni w Oberstdorfie mioł 22 plac. 14 lutego w Willingyn był dewatnosty. W pióntek na tryningu na skoczni w Park City, 27 lutego 2004 Adam Małysz fest sie obaluł. Na poredziesiónt sekund zustoł bes siebie, jednako skończyło sie yny na siniokach a aji sie podropoł. Ze skoczni skijorza zebrało pogotowi. Do kóńca sezónu Adam Małysz nie skokoł a mioł 12 plac w końcowej klasyfikacyji Pucharu Świata. W 2005 roku na mistrzostwach świata olimpijskich Oberstdorfie Adam Małysz nie poradziuł obrónić tytułów mistrza świata, kiere mioł dwa roki tymu w Predazzo. Mioł 6 plac na skoczni K – 90, a 11 plac na skoczni K – 120. Na inauguracyji sezónu 2004/2005 27 listopada na Ruce w Kuusamo mioł 19 plac. Na drugim kónkursie na tej skoczni zajś był 19. 4 grudnia na skoczni w Tróndheim mioł 15 plac. Na drugi dziyń na tej skoczni mioł siódmy plac a wyszkroboł sie do piyrszej patnostki Pucharu Świata a nie musioł uż skokać w kwalifikacyjach. 11 grudnia na wielkucnej skoczni w Harrachovie wygroł a przedtym sztyry razy wygrywoł Janne Ahónym. Na drugi dziyń skijorz s Wiseł mioł 11 plac. 18 grudnia w Engelbergu mioł ósmy plac. Na drugi dziyń w kónkursie na tej skoczni był piónty. W Turnieju Sztyrech Skoczni w sezónie 2004/2005 Adam Małysz mioł sztworty plac, a przegroł yny s Janne Ahónynym, Martinym Höllwarthym a Thómasym Morgensternym. W piyrszym kónkursie, 29 grudnia na Schattenbergschanze mioł trzeci plac. 1 stycznia 2005 na skoczni w Garmisch – Partenkirchen był siódmy. Dwa dni nieskorzi na Bergisel mioł drugi plac, chned za Janne Ahónynym. Na ostatnim kónkursie na skoczni w Bischofschofyn był siódmy. W całym Turnieju dostoł do kupy 985,3 punktów, o 58 miyni jako tyn co wygroł – Janne Ahónyn. 9 stycznia w Willingyn mioł dziewiónty plac. Szejść dni nieskorzi na Kulm w Bad Mitterndorf skijorz s Wiseł stanył na nejniższym placu na pudle. Wtynczas przegroł yny s Andreasym Widhölzlym Robrem Roarym Ljøkelsøyym. Na drugi dziyń na tej skoczni Adam Małysz wygroł.
22 stycznia 2005 na Hochfirstschanze w Titisee – Neustadt mioł siódmy plac. Na drugi dziyń na tej skoczni był drugi, chned za Jakubym Jandóm. 29 stycznia na Wielkucnej Skoczni wygroł rasym s Roarym Ljøkelsøyym. Na drugi dziyń zajś wygroł. W nastypnych dwóch kónkursach, kiere były w Sapporo, Adam nie skokoł. 11 lutego na próbie przedolimpijskij na skoczni w Pragelato był dziewiónty, dwa place za Kamilym Stochym. W sezónie 2004/2005 skijorz s Wiseł mioł 11 plac w Pucharze Skandynawskim. W piyrszym kónkursie, 6 marca mioł siódmy plac (125 m a 122 m). Potym nieskorzi w Kuopio pospołu s Jakubym Jandóm stanył na pudle a mioł trzeci plac. W Lillehammer mioł 22 plac, a skokoł na 125,0 a 114,0 metrów. W ostatnim kónkursie w Oslo skoczuł na 117,5 a 118,5 metra, a mioł 19 plac. Turniej skóńczuł, kiej mioł 976,9 punktów. 19 marca na Letnicy, Adam mioł piónty plac, a przegroł yny s Mattim Hautamäkim, Andreasym Widhölzlym, Bjørnym Einarym Romørynym a Roarym Ljøkelsøyym. Na ostatnim kónkursie w sezónie, 20 marca w Planicy, Adam Małysz mioł 15 plac. Sezón 2004/2005 skóńczuł na sztwortym placu, a dostoł do gromady 1201 punktów do klasyfikacyji Pucharu Świata. Adam Małysz skokoł na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Turynie na skoczniach w Pragelato, ale moc się mu tam nie darziło. W piyrszym kónkursie na strzednij skoczni mioł 7 plac. Do medalu mu chybiło niewiela, ale aji Norweg Lars Bystøl w dwóch seryjach skoczuł yny o meter wiyncyj jako Małysz (101,5 i 103,5 metra przi 101,5 i 102,5 metra Adama). Eszcze sie zdało, że Małysz bydzie mioł medal w kónkursie na wielkucnej skoczni. Ale Polok skokoł słabo a mioł dziepro 14 plac, a do skijorza, kiery wygroł Thómasa Morgensterna. Straciuł do niego 55 punktów. Do skijorza, kiery był trzeci straciuł 28 punktów. Piyrszy kónkurs Pucharu Świata w sezónie 2005/2006 mioł być 25 listopada w Kuusamo, jednako skuli silnego wiatru zawody było pore razy przekłodane. 26 listopada były dwa kónkursy. W piyrszym Adam Małysz mioł siódmy plac, a w drugim był piónty. 3 grudnia na skoczni w Lillehammer był dziesiónty. Na drugi dziyń na tej skoczni był piónty. 10 grudnia na wielkucnej skoczni w Harrachovie skijorz s Wiseł mioł ósmy plac.
Dziyń nieskorzi był 7. Tydziyń nieskorzi w zawodach na skoczni Gross – Titlis w Engelbergu mioł 13 plac. W sezónie 2005/2006 Adam Małysz skokoł yny w dwóch piyrszych Turnieju Sztyrech Skoczni. Po skokaniu w kónkursie w Oberstdorfie, kany mioł 13 plac a w Garmisch – Partenkirchen mioł 21 plac. Tryner, kiery trynowoł wtynczas polskich skijorzi przirychtowoł Adama do kónkursów na olimpijadzie w Turynie. Adam mioł 35 plac w kóńcowej klasyfikacyji 54 Pucharu Świata. 28 stycznia na Wielkucnej Krokwi w Zakopanym „Oreł s Wiseł” mioł sztworty plac, a przegroł yny s Mattim Hautamäkim, Tami Kiuru a Janne Ahonynym. Na drugi dziyń w kónkursie na tej skoczni był 14. Tydziyń nieskorzi były dwa kónkursy w Sapporo, w kierych uż tradycyjnie Polok nie skokoł. W sezónie 2005/2006 „Oreł s Wiseł” mioł piónty plac w Turnieju Skandynawskim. 5 marca na skoczni Salpausselkä w Lahti był szósty. Dwa dni nieskorzi w Kuopio mioł piyrszy w sezónie plac na pudle, był trzeci hned za Andreasym Küttelym i Thomasym Morgensternym. 10 marca na skoczni Lysgårdsbakkyn w Lillehammer był 11. Dwa dni nieskorzi na Holmenkollbakken w stolicy Norwegiji Adam wygroł sztworty ros w karyjerze na tej skoczni. W tym kónkursie skoczuł w piyrszej seryji 130,5 metra, a w drugij 124,5 metra. W całym Turnieju dostoł 1068,7 punktów a traciuł do sztwortego Andreasa Koflera 0,1 punkta. 18 marca na Letanicy w Planicy mioł szósty plac. Dziyń nieskorzi w ostatnim kónkursie sezóny był ósmy. W kóńcowej klasyfikacyji Pucharu Świata w sezónie 2005/2006 Adam Małysz mioł dziewiónty plac, a dostoł do grómady 634 punkty. W 2007 r. na mistrzostwach świata w Sapporo wyskokoł złoty medal na skoczni K – 90 a mioł o 21,5 punktów wiyncyj jako Simon Amman. Adam uż wtynczas był skijorzym, kiery mioł nejwiyncyj medali w mistrzostwach (4 złote medale a jedyn strzybny). Nigdy przedtym miyndzy mistrzym a wicemistrzym nie było tak kupa punktów. W drugim kónkursie Adam mioł sztworty plac. Sezón 2006/2007 Adam zaczyn od 34 placu na skoczni w Kuusamo 24 listopada. Kónkurs był jednako w szpatnym czasie. S piyrszej patnostki skijorzi Pucharu Świata sezónu 2005/2006 do seryji finałowej przeszoł yny Thomas Morgenstern a Matti Hautamäki. 2 grudnia w Lillehammer Adam Małysz mioł patnosty plac, ale w piyrszej seryji sie obalił. Na drugi dziyń na tej skoczni stanył na nejniższym placu na pudle a przegroł yny s Gregorym Schlierenzauerym a Andersym Jacobsynym. 16 grudnia zajś był trzeci w Engelbergu. Dziyń nieskorzij na tej skoczni Małysz skóńczuł na szóstym placu. W sezónie 2006/2007 mioł siódmy plac na Turnieju Sztyrech Skoczni. 30 grudnia 2006 roku na piyrszym kónkursie turniejowym na Schattenbergschanze w Oberstdorfie mioł trzeci plac a dostoł 280,3 punktów (132 m a 134 m). Wtynczas przegroł yny s Gregorem Schlierenzauerym a Andreasym Küttelym. 1 stycznia 2007 roku w kónkursie na skoczni w Garmisch – Partenkirchen mioł 12 plac a dostoł 123,9 punktów (120,5 m, drugóm seryje skokanio odwołali). 4 stycznia 2007 roku na Bergisel w Innsbrucku mioł szósty plac a dostoł 249,9 punktów (124 m a 126,5 m). 6 stycznia na ostatnim ze sztyrech kónkursów Turnieju Sztyrech Skoczni w Bischofschofyn był ósmy, chned za Kamilym Stochym. Adam Małysz dostoł wtynczas 252,4 punktów po tym jak skoczuł 129,5 a 135,5 metrów.
Do kupy w klasyfikacyji dostoł 906,5 punktów, o 55,4 miyni jako Anders Jacobsyn. 13 stycznia mioł ósmy plac na mamucij skoczni w Vikersund. 20 stycznia na kónkursie na Wielkucnej Krokwi w Zakopanym mioł piónty plac, a przegroł yny s Rokiym Urbancym, , Roarym Ljøkelsøym, Mattim Hautamäkim a Tomym Hilde. Tydziyń nieskorzij na skoczni w Oberstdorfie wygroł piyrsze zawody w sezónie. To było 30 ros jako wygroł w kónkursach Pucharu Świata. Na drugi dziyń na tej skoczni był sztworty. 3 a 4 lutego w Titisee – Neustadt skijorz s Wiseł dwa razy był piyrszy. 7 lutego na skoczni w Klingenthal był trzeci, a przegroł yny ze Schlierenzauerym a Ammanym. Trzi dni nieskorzij na skoczni w Willingyn mioł siódmy plac. W sezónie 2006/2007 Adam Małysz po trzeci w karyjerze wygroł Turniej Nordyck. Srobiuł to jako piyrszy skijorz w historyji. 11 marca na kónkursie w Lahti wygroł 33 ros w kónkursach Pucharu Świata podobnie jako Niymiec Jyns Weißflog, kiery na liście skijorzi mo drugi plac. Dwa dni nieskorzij na Puijo w Kuopio zajś wygroł. 17 marca na Holmynkollbakkyn w Oslo piónty ros w karyjerze wygroł zawody Pucharu Świata, a awansowoł na piyrszy plac w klasyfikacyji Pucharu Świata. W drugim kónkursie na tej samej skoczni mioł 54 plac, jednako skokoł, jak był szpatny czas. Skoczuł 89 metrów, a musioł się brónić, coby się nie obalić. Uż nie był piyrszy w Pucharze Świata a wyprzedziuł go Anders Jacobsyn. W klaszfikaczji generalnej turnieju dostoł 822,4 punktów, o 2,1 wiyncyj jako drugi w klasyfikacyji Anders Kofler.
W ostatni łikynd w sezónie w Planicy (23 – 25 marca) Adam Małysz wygroł wszyjstki trzi kónkursy. Piyrszy ros w karyjerze wygroł na tej skoczni. Piyrszy ros w karyjerze wygroł trzi kónkursy Pucharu Świata przes jedyn łikynd. W kóńcowej klasyfikacyji Pucharu Świata Adam wygroł a dostoł 1453 punkty, przed Andersym Jakobsynym kiery mioł o 134 punkty miyni. Przes to Adam Małysz sztworty ros dostoł kryształowóm kule, podobnie jako Matti Nykänen. Sezón 2007/2008 Pucharu Świata w skokaniu na skijach Małysz zaczón o 16 placu w kónkursie, kiery był 1 grudnia 2007 roku w Kuusamo w Finlandyji. W kónkursach 8-9 grudnia w Tróndheim Adam mioł siódmy a ósmy plac. 13 grudnia na skoczni Alpenarena HS98 w Villach mioł 10 plac. 14 grudnia był dziewiónty a skoczuł na 91 a 90 metrów. W kónkursach przed Godnimi Świyntami w Engelbergu – 22 a 23 grudnia mioł 10 a 13 plac. W piyrszym kónkursie w Oberstdorfie na Schattenbergschanze Małysz mioł 17 plac. W kónkursie na Nowy Rok na nowo postawiónej skoczni w Garmisch – Partenkirchyn był piónty. Gwóli silnego wiatrziska zawodów w Innsbrucku nie było, ale za to skijorze skokali w Bischofschofyn, w kierym Małysz mioł dziewiónty plac. W ostatnim kónkursie Adam był szósty. Turniej Sztyrech Skoczni skóńczuł na sztwortym placu. Tydziyń po ostatnich zawodach Turnieju Sztyrech Skoczni, w kónkursie w Predazzo, Małysz skoczuł szpatnie, a mioł 46 plac. Na drugi dziyń na tej skoczni nie dostoł się do drugij seryji skokanio, a mioł 40 plac, po tym jak skoczuł 111,5 metra. Tydziyń nieskorzij na mamucij skoczni w Harrachovie Małysz skoczuł 130 m. Skokani jednako było przerwane, gwóli szpatnego czasu. Na drugij dziyń Małysz nie dostoł sie do seryji finałowej. Skoczuł na 36 plac. Na nastympny łikynd skijorze skokali na Wielkucnej Krokwi w Zakopanym. W kónkursie w pióntek Małysz mioł 11 plac. W kónkursie kiery mioł być w niedziele, ale go posunyli na sobotym mioł 4 plac. W nastympnym skokaniu w japóńskim Sapporo Małysz nie skokoł. Do skokanio Małysz sie wróciuł spadki 8 lutego w Libercu, kany mioł 7 plac. Na drugi dziyń był dziewiónty. Na nastympnym kónkursie, kiery był 17 lutego w Willingym Małysz mioł 11 plac. W sezónie 2007/2008 Adam Małysz mioł ósmy plac, a dostoł do gromady 820,2 punktów. W Kuopio mioł siódmy a dwanosty plac, w Lillehammer a w Oslo był jedynosty. Małysz skóńczuł sezón na dziewióntym a dwanostym placu na skoczni mamucij w Planicy. W klasyfikacyji końcowej Pucharu Świata mioł 12 plac. Na mistrzostwach w skokaniu w czeskim Liberce Adamowi Małyszowi sie nie podarziło obrónić tytułu, kiery wyskokoł dwa roki tymu. 21 lutego na skocznij normalnej skoczuł na 96 a 89,5 metra a mioł 22 plac. 6 di nieskorzij na skoczni K-120, polski skijorz w kónkursie, kiery mioł jednóm seryje skoczuł na 127 metrów a dostoł 12 plac.
W kónkursie drużynowym Polocy – Adam Małysz, Stefan Hula, Kamil Stoch a Łukasz Rutkowski mieli sztworty plac, a przegrali o 9,2 punkta ze skijorzami s Japonii, kierzi mieli 3 plac. Sezón 2008/2009 zaczón od 14 placu w Kuusamo (29 listopada). Na nastympny łikynd (6 – 7 grudnia) w Tróndheim mioł 25 a 27 plac. Skokoł annielsko, tóż w nastypnych zawodach (13 a 14 grudnia) w Italiji w Pragelato uż nie skokoł. Do skokanio sie wrócił spadki przed świyntami w Szwajacryji w Engelbergu (20 a 21 grudnia). W piyrszym kónkursie mioł 21 plac w w drugim 18 plac. W piyrszym kónkursie niemiecko – rakuskigo skokanio Wiślok mioł 27 plac. Do drugij seryji konkursu w Oberstdorfie wloz jako lucky loser, a przegroł yny s Rómanym Koudelkóm. W Garmisch – Partynkirchen Adam Małysz mioł jedyn s najgorszych wyników w historyji swojego skokanio w Turnieju. Nie dostoł sie do drugij seryji, bo przegroł s niemieckim skijorzym Andreasym Wankiym a dostoł sie na 37 plac. Trzeci kónkurs był w Innsbrucku, a Adam go skóńczuł na 15 placu. Po zawodach we stolicy Tyrolu, Adam sie sóm sie wycofoł wycofał Turnieju Sztyrech Skoczni a uż nie skokoł w Bischofschofyn. Małysz nie skokoł uż ani w lotaniu na skijach w rakuskim Bad Mitterndorf (10 – 11 stycznia). Skojorz chcioł, coby mu pómóg jego były szkolyniowiec Hannu Lepistoe. W nastympnych kónkursach w Zakopanym (16 – 17 stycznia) Małysz mioł 8 a 12 plac. Na próbie przed olimpijadóm we Whistler (24 – 25 stycznia) Małysz zajś skoczuł na ósmy plac jako w Zakopanym a dostoł tytuł „Man of the Day”. W drugi kónkursie Małysz skoczuł dwa razy dobrze a dostoł sie na sztworty plac a zajś dostoł tytuł skijorza dnia. W nastympnych kónkursach w Japónii w Sapporo (31 stycznia – 1 lutego) Małysz nie skokoł. 8 lutego Polok w kónkursie w Willingyn mioł 27 plac. Trzi dni nieskorzij w Klingenthal był 9. W nastypnym skokaniu na wielkucnej mamucij skoczni w Oberstdorfie (14 lutego) nie skokoł. W piyrszym skokaniu w turnieju na obyczejnej skoczni w Lahti, Małysz dostoł 24 plac. Dwa dni nieskorzij, 10 marca Adam skokoł trzisetny ros w Pucharze Świata a mioł 3 plac w Kuopio w Finlandyji. Był to jego piyrszy plac na pudle w skokaniu Pucharu Świata od prawie dwóch roków. W nastypnym skokaniu W Norwegiji w Lillehammer był sztworty. 15 marca na mamucij skoczni w Vikersund, skokoł na 186 metrów a na 190 metrów a dostoł 8 plac. Po Turnieju Skandynawskim prziszoł czas na łikynd w Planicy. 20 marca polski skijorz w kónkursie, w kierym była yny jedna seryja mioł 2 plac. Dziyń nieskorzij pospołu ze Stefanym Hulóm, Łukaszym Rutkowskim a Kamilym Stochym wyskokali 2 plac. Wygrali Norwegowie. W ostatnim kónkursie w sezónie 22 marca mioł 2 plac, a przegroł we finale yny s Harrim Ollim. Dostoł aji tytuł Man of the Year, kiery dowajóm za to jak gdo dostanie nejwiyncyj tytułów Man of the Day w sezónie. Adam Małysz w kwalifikacyjach do piyrszego kónkursu w Kuusamo skokoł we szpatnym czasie, a dolecioł na 101 metrów a to było za mało, coby skokać w zawodach. Tego samego dnia był aji kónkurs drużynowy, w kierym pospołu s Kamilym Stochym, Krzysztofym Miyntusym a Pietrym Żyłóm mioł piónty plac. Skokoł 141, 5 a 143 m. Tydziyń nieskorzij (5 – 6 grudnia) w Norwegiji w Lillehammer wiślok mioł 3 a 8 plac. Skokani, kiere było 18 grudnia na skoczni w Engelbergu skóńczuł na 12 placu. Na drugi dziyń mioł 23 plac.
W kónkursie, w kierym była yny jedna seryja, 20 grudnia Małysz mioł 8 plac. W piyrszym kónkursie 58 Turnieju Sztyrech Skoczni, kiery był w nimieckim Oberstdorfie, mioł 8 plac a traciuł 35,5 punktów do skijorz, kiery wygroł – Andreasa Koflera. W skoskaniu na Nowy Rok na skoczni w Garmisch – Partenkirchen mioł 11 plac. 2 dni nieskorzij skijorz s Wiseł na skoczni Bergisel w Innsbrucku po tym jak skoczuł 123,5 a 118 m dostoł 7 plac. W ostatnim kónkursie Turnieju Sztyrech Skoczni w Bischofshofyn Polok mioł 18 plac. W klasyfikacyji kóńcowej 58 Turnieju Sztyrech Skoczni Adam dostoł 9 plac. Kónkórs lotanio na skijach 9 stycznia 2010 na skoczni w Bad Mitterndorf Polok skóńczuł na 7 placu. Skoczuł na 187,5 m a na 190,5 metra. Dostoł za to 357,6 punktów, a do skijorza, kiery wygroł – do Roberta Kranjca straciuł 24,9 punkta. W kónkursie 10 stycznia na tej skoczni skoczuł na 187,5 a na 190,5 metra, a dostoł 8 plac. Adam nie skokoł w Japóniji w Sapporo. Skokoł dziepro 22 a 23 stycznia na Wielkucnej Skoczni w Zakopanym. W piyrszym kónkursie mioł 5 plac, a w drugim był sztworty a straciuł dwa punkty do trzeciego Thómasa Morgynsterna. Kónkurs lotanio w Oberstdorfie Adam skóńczuł na 6 miejscu a straciuł 20 punktów dp skijorza, kiery wygroł Andersa Jacobsyna. 3 lutego na skoczni w Klingenthal Małysz był drugi a był to jego najwyższy plac w sezónie. Przegroł yny s Simónym Ammanym. 13 lutego we Vancouver na olimpijadzie w kónkursie na obyczajnej skoczni Adam Małysz dostoł strzybny medal a przegroł yny ze Simónym Ammanym 7 punktów. 20 lutego Polok skoczuł na 137,5 a 133,5 m a zajś dostoł strzybny medal a zajś przegroł s Ammanym. Kónkurs drużynowy Polocy skończyli na szóstym placu, a przegrali s Austryjóm, Niymcami, Norwegami, Finami, a Japóńczykami. Adam Małysz skoczuł na 136,5 m a 139,5 m. Jak Adam przijechoł spadki s olimpijady to skokoł w Kóntynyntalnym Pucharze Świata, kiere były we Wiśle na skoczni imiynia Małysza. Adam wygroł w tych zawodach, a dwa razy skoczuł na 126,5 m. 7 marca 2010 w piyrszym kónkursie Turnieju Nordyckigo na skoczni w Lahti Adam Małysz mioł srugi plac, a zajś podobnie jako na olimpijadzie przegroł ze Szwajcarym Simónym Ammanym. To był 80 plac na pudle Poloka w jego karyjerze. W nastympnym kónkursie turnieju 9 marca w Kuopio Małysz skoczuł na 123 a 123,5 m a zajś przegroł yny s Ammanym.
W Lillehammer w Norwegiji Adam zajś stanył na pudle. Terazy był jednako trzeci. Zajś nejlepszy był mistrz s Vancouver, a na drugim placu stanył Rakuszan Grego Schlierenzauer. Na skoczni Nye Holmenkollbakkyn w Oslo Małysz mioł zajś drugi plac ze Simónym Ammanym, choć po piyrszej seryji był trzinosty. Za swoji skokani dostoł 258,7 punktów ze skijorzym, kiery wygroł przegroł o 9 punktów. 19 marca 2010 były dwie seryje w mistrzostwach świata w lotaniu w Planicy. W piyrszej próbie Adam Małysz dostoł 217,5 m a wygrywoł . Drugi skok Poloka był 2,5 m krótszy, a Małysz spod na drugi plac. Dziyń nieskorzij lóndowoł na 21 a 211,5 m a mistrzostwa skóńczuł na sztwortym placu. Do trzecigo w zawodach Andersa Jacobsyna straciuł yny 0,4 punkta. Adam Małysz jako jedyny skijorz w historyji trzi razy wygroł Letni Grand Prix na sztucznej trowie. Przedtym dwa razy wygroł yny Masahiko Harada. Na swojim piyrszym letnim Grand Prix w skokaniu na skijach Adam Małysz mioł 66 plac. We wszyjstkich kónkursach, w kierych skokoł dostowoł niski noty a place. Ani ros nie dostoł sie do seryji finałowej kónkursu. W Letnim Grand Prix 1996 Adam Małysz dostołszósty plac, 18 siyrpnia w Tróndheim. Trzi dni nieskorzij na Hans – Renner – Schanze w Oberhofie stanył na nejwyższym placu na pudle, chned za Mikóm Laitinynym a Ari- Pakka Nikkolóm. 25 siyrpnia na Adlerschanze w Hinterzartyn Małysz zajśbył trzeci, zajś za Nikkolóm a Alitinynym. 28 siyrpnia na skoczni w Predazzo Adam Małysz dostoł18 plac. 1 września 1996 na ostatnim kónkursie Letnigo Grand Prix w Stams Adam Małysz dostoł 49 plac kiej skoczuł na 62 metry. W 1997 roku Adam Małysz mioł 21 plac w Letnim Grand Prix w skokaniu na skijach na sztucznej trowie. Był wtynczas o jedyn plac lepszy jako Wojciech Skupiyń, kiery był 22. Na piyrszym kónkursie, 14 siyrpnia na skoczni w Courchevel Małysz był 23. Trzi dni nieskorzij na skoczni w Tróndheim nie skokoł. 24 siyrpnia na kónkursie w Predazzo mioł 23 plac. Na kónkursie na skoczni Stams (31 siyrpnia) mioł 18 plac. Do kupy Adam dostoł 61 punktów, 7 punktów miyni od skijorza, kiery był chned przed nim Kynta Johanssyna. W 1999 roku Adam Małysz mioł 54 plac w klasyfikacyji generalnej mioł 54 plac. Yny 11 września w Hakubie sie dostoł do drugij seryji skokanio, kany mioł 29 plac. W Hintyrzartyn a w Sapporo mioł 46 a 43 plac. W Courchevel a Stams nie dostoł sie do kónkursu. W letnich Grand Prix 2000 oreł z Wiseł mioł 19 plac w klasyfikacyji generalnej, a dostoł 93 punkty. W piynciu kónkursach wlos do finału. 12 siyrpnia w Villach mioł sztworty plac. W Hakubie na K-120 skoczuł na 101,5 a 94,5 metra a dostoł 24 plac. Piynć dni nieskorzij na tej skoczni polecioł na 114 metrów a dostoł 27 plac. W Sapporo był dwanosty, a skoczuł 113,5 a 117,5 metra. W 2001 roku Polok piyrszy ros w karyjerze wygroł w Letnim Grand Prix. Uż w piyrszym kónkursie w Hinterzartyn Adam Małysz wygroł a był przed Martinym Schmittym o 4,5 punkta. W drugim kónkursie na skoczni Adlerschanze w Hinterzartyn Małysz był dziewiónty, a siódmy tam był Wojciech Skupiyń. W nastympnym kónkursie kiery był w Courchevel na skoczni Tremplin Le Praz skijorz s Wiseł, stanył na drugim placu na pudle, a przegroł s Andreasym Widhölzlym o 1,1 punkta. Ciekawe je to, że po piyrszej seryji piyrszy był Skupiyń, kiery mioł potym sztworty plac. 18 siyrpnia w Stams Małysz mioł dziewiónty plac.
5 września na skoczni w Sapporo był chned za pudłym, na sztwortym placu. 8 września w Hakubie był drugi, wygroł Stefan Horngacher. Dziyń nieskorzij w Hakubie trzei ros był dziewiónty, ale to mu nie wadziło coby był piyrszy w klasyfikacyji generalnej. W klasyfikacyji generalnej w Letnim Grand Prix 2002 Adam Małysz mioł 10 plac, a dostoł do grómady 126 punktów, a traciuł do nejlepszego skijorza Andreasa Widhölzla 434 punkty. Nejlepszymi skokami Adama były skoki w Hinterzartyn (K-95) a Courchevel (K-120), kany w obu kónkursach mioł sztworty plac. W 2004 roku wygroł Letni Grand Prix. W całych zawodach dostoł 520 punktów. Sztyry razy stanuł na nejwyższym placu na pudle. Wygroł w Hinterzartyn (K-95), Courchevel (K-120), Zakopanym (K-120) a Predazzo (K-120). W Letnim Grand Prix 2005 mioł 42 plac. Skokoł w trzech kónkursach. W Hinterzartyn mioł 18 plac. W Zakopanym był 26. Kónkurs w Bischofshofyn skóńczuł na 20 placu. W Letnim Grand Prix 2006 Adam Małysz trzeci ros wygroł jako piyrszy skijorz w historyji. W piyrszym kónkursie, 6 siyrpnio na skoczni w Hinterzartyn mioł szósty plac. Dwa dni nieskorzij w Predazzo wygroł. 12 siyrpnio dostoł piónty plac za Andreasym Koflerym, Gregorym Schlierenzauerym, Simónym Ammanym a Wolfgangiym Loitzlym. 14 siyrpnio w Courchevel Małysz był trzeci. Nastzmpne trzi kónkursy 26 siyrpnia w Zakopanym, 30 siyrpnia w Klingynthal a 3 paździyrnika w Oberhofie Adam Małysz wygroł. W Piyrszym kónkursie Letnigo Grand Prix 2007, 12 siyrpnia 2007 w Hinterzartyn Adam Małysz mioł drugi plac a przegroł s Thómasym Morgynsternym. Dwa dni nieskorzij na skoczni w Courchewel Polok zajś był drugi, a zustoł liderym klasyfikacyji generalnej. 16 siyrpnia w Pragelato Małysz był trzeci, chned za Gregorym Schlierynzauerym a Morrynsternym. Dwa dni nieskorzij w Einsiedeln Adam Małysz mioł drugi plac, a przegorł yny s Morgynsternym. 24 siyrpnia w piyrszym kónkursie na Wielkucnej Krokwi Małysz mioł trzeci plac. Dziyń nieskorzij wygroł. W nastypnych konkursach Letnigo Grand Prix nie skokoł, a skuli tego przegroł w klasyfikacyji generalnej a mioł drugi plac za Morgynsternym. Letni Grand Prix skóńczuł na 34 placu w klasyfikacyji końcowej. Polok skokoł w piynciu kónkursach. W Hinterzartyn był na 22 plac. W Zakopanym mioł 30 a 15 plac. W Klingynthal był 18. W ostatnim skokaniu w Libercu Małysz skóńczuł skokać w Letnim Grand Prix 2008 na 9 placu. Adam zaczón skokani w Letnim Grand Prix ogrómnie dobrze, mioł 6 plac 9 siyrpnia w Hinterzartyn a trzi dni nieskorzij w Pragelato stanył na drugim placu na pudle, a przegroł yny s Simónym Ammanym. Tymu mioł potym drugi plac w klasyfikacyji generalnej Letnigo Grand Prix a Turnieju Sztyrech Narodów.
W trzecim kónkursie w Courchevel 14 siyrpnia Polok zajśbył drugi a zajś przegroł s Simmónym Ammanym. W Einsiedeln 16 siyrpnia Adam mioł uż plac za piyrszóm dziesióntkóm. Nie zawadziło mu to jednako coby mieć drugi plac w klasyfikacyji generalnej. Tydziyń nieskorzij w Zakopanym były dwa kónkursy skokanio, w kierych Adam mioł trzeci a dwacaty piyrszy plac. 29 a 30 siyrpnia w Hakubie a 3 paździyrnika w Klingynthal Małysz nie skokoł. 8 siyrpnia 2010 w Hintyrzartyn piyrszy ros od 2007 roku wygroł w skokaniu Letnigo Grand Prix. Był przed drugim Thomasym Morgensternym o 3,8 punkta, a przed trzecim Kalle Keiturim o 14,9 punkta. 13 siyrpnia 2010 w Courchevel Adam Małysz był 4, a przegroł yny s Daiki Itō a dwóma Rakuszanami - Zaunerym i Morgensternym, kierzi mieli drugi plac. 15 siyrpnio 2010 w Einsiedeln Małysz mioł 2 plac a przegroł o 1,7 punkta s Japóńczykiym Itō a był przed trzecim Maciejym Kotym. Przes to że wygroł mioł piyrszy Plac w klasyfikacyji Turnieju Sztyrech Narodów. 20 siyrpnio we Wiśle mioł 1 plac przed Kamilym Stochym o 0,6 punkta. Małysz 38 razy mioł indywidualny tytuł mistrza Polski syniorów w skokaniu na skijach (20 w zimie a 18 w lecie). Szejść razy dostowoł strzybro (6 razy w zimie) a dwa razy brónz (jedyn w lecie a jedyn w zimie). W skokaniu w kupie w kónkursach mistrzostw Polski dostoł 8 złotych, 5 strzybnych a jedyn brónzowy. W mistrzostwach Polski juniorów Adam Malysz dostoł szejść medali (3 złote, 2 strzybne a 1 brónzowy). Adam Małysz skokoł w 30 kónkursach zimowych mistrzostw Polski w skokaniu na skijach. Dostoł 20 tytułów mistrza Polski, 6 razy był druga a jedyn ros trzeci. Do grómady dostoł 27 medali. Małysz dostoł aji 18 złotych medali w letnich Mistrzostwach Polski w skokaniu na skijach a jedyn brónzowy. Do grómady 19 medali. Skokani Adama w Pucharze Świata w sezónie 2000/2001 było przeogrómnie dobre, tóż ludzie sie zaczli coros barży dziwać na skokani, a o Małyszowi naros zaczli wszyjscy wyrzóndzać – w aryndach, w telewizorze, radiju a na internecie. Na skokani Adama sie dziwało milijóny ludzi w Polsce z na świecie – baji 17-18 stycznia 2004 sie na niego dziwało 11 milijónów ludzi. Rekord to była olimpijada w Salt Lake City w 2002 roku, kiej na kónkurs w kierym skokoł Adam sie dziwało 14 milijónów ludzi. Na telewizory sie dziwali ludzie w aryndach, a gor w tej nejbarży znanej Brackij u Baciana we Wiśle. Ludzie aji prawili, że to je małyszomania. W gazetach była taki tytuły: Król Adam, Król Adam piyrszy, abo Polski Obiekt, kiery loce. W magacynach a obchodach zaczli przedować rostomajte drobne rzeczy na kierych był wymalowany Małysz – breloki, gorki, kartki pocztowe, maskotki, lebo plakaty. Ludzie porobili kupe kawałów o Adamie, a kabarety robióm se ś niego srande, baji Ani Mru Mru. Małyszomania je w 109 czynści Włatców Móch, kiero sie mianuje Małamysz (w telewizorze była w czerwcu 2010 roku). Zbigniew Łyncki, psycholog społeczny tak prawiuł, czymu skijorz s Wiseł je taki popularny: „Przeogrómnie dobre skokani Małysza, a to że tak kupa razy wygroł to dlo ponikierych sóm cuda. Ón wyskoczuł wyżyj, jako sóm nasze problemy a nieszczynścia - to że nasi fusbaliści przegrywajóm, abo że nasi ni mieli moc madali na olimpijadzie. Wszyjstkim sie zdało o Jónku Muzykancie, tóż naros skónsikej wyskoczuł Małysz. Ludzie majóm radzi jak gdosi wygrywo, a chcóm mieć takigo bahatera na kierego sie bydóm dziwać, a kiery bydzie wygrywoł dlo nich.
Jak Adam zaczón wygrywać to kupa wielkucnych firm sie tym chłapcym zainteresowało. Reklamowoł sieć kómórkowóm Idea a czekulade Goplana. Terazy reklamuje firme Generali a firme kiero robi oblyczki 4F Sport Performance. Adam był aji w poru seryjalach kómediowych: w Świecie podle Kiepskich – w czynści 169 – Adam sie tam mianuje Adał Miłosz, a w poru czynściach spóminajóm o nim. W Miodowych Rokach we specyjalnej czynści z 2002 roku, kiery sie mianowoł „Przeogrómnie biołe Godni Świynta” wszyjscy jadóm na zawody Pucharu Świata w skokanu na skijach w Zakopanym coby kibicować Adamowi Małyszowi, bo se myślóm że tak trzeja srobić a miołby tak srobić każdy Polok. W poru inkszych czynściach spóminajóm o nim. We Szpitolu na Perypetiach w 9 czynści je taki sóm synek jako Adam kierego przikludzili tukej dochtorzi, coby pokozać że we szpitolu sie lyczóm aji sławni ludzie. 25 kwietnia 2002 roku razy ze swojóm żónóm Izabelóm srobiuł fundacyj, kiero sbiyro grejcary na dziecka, kiere majóm jakisi talynta sportowe. Taim dzieckóm sie za darmo pojczuje sprzynt sportowy a płaci trynerów. Pómogajóm aji tym, kierzi mieli wypadek jak uprawiali sport a terazy uż nie poradzóm baji jejżdzić na skijach abo na kole. Fundacyj dowo grejcary na szkoły, kluby sportowe, dómy dziecka a inksze. Adam Małysz dostoł kupa odznaczyń: za skokani na skijach a za to, że wygrywoł dostoł:
Krziż Oficerski Orderu Odrodzynio Polski – 5 kwietnia 2002 mu go doł prezydynt Aleksander Kwaśniewski.
Krziż Kómandorski Orderu Odrodzynio Polski – 3 moja 2007 mu go doł prezydynt Lech Kaczyński.
Krziż Kómandorski s Gwiozdóm Orderu Odrodzynio Polski – 27 marca 2010 mu go doł prezydynt Lech Kaczyński.
Piyrszy plac w Plebiscycie Przeglóndu Sportowego na Nejlepszego Sportowca Polski w 2001, 2002, 2003, 2007 roku, 5 plac w 2004, 12 plac w 2005 roku.
Dostoł Strzybne Skije w 2004 roku.
Dostoł 6 Wiktorów – w 2001 w kategoryji Odkryci telewizyjne, Sportowiec Roku a Wiktor Publiczności. W 2002 roku w kategoryji Sportowiec Roku, a Wiktor Publiczności, w 2003 roku w kategoryji Sportowiec Roku.
1 plac w plebiscycie Głosu Ziymi Cieszyńskij na Nejlepszego Sportowca Powiatu Cieszyńskigo za rok 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, a 2006.
W rokach 90 XX wieku jak Adam piyrszy ros wygrywoł to we Wiśle to zorganizowali kónkurs skokanio na skijach kiery sie mianowoł tak jako ón (Adam Małysz pozywo do Wiseł). Tyn kónkurs był na to, coby wykorzystać to, że Adam sie stowo popularny a dobrze skocze, a coby skokani na kijach zajś prziszło spadki do Wiseł.
Po skóńczyniu sezónu 2006/2007 Adam Małysz dostoł statuetkym łod burmistrza Wiseł Andrzeja Molina, na kierym było napisane: Mistrzowi Świata Adamowi Małyszowi – Wiślocy. Dostoł aji pióro s orła łod burmistrza Zakopanego Jana Gónsiynicy Walczaka.
W 2008 roku przerobiónej skoczni we Wiśle – Malince dali miano Adama Małysza.
5 lipca 2010 zustołambasadorym Ślónska.
Ci kierzi majóm radzi Adama a mu kibicujóm dali w 2007 roku zamówiyni na jego herb włośny, a srobiuł go heraldyk Andrzej Brzezina Winiarski. Herb zarejestrowali w Piyrszej Powszechnej Odewrzitej Ksiyndze Herbowej Nova Heraldia. Na tym herbie sóm dwa skije kiere sóm skrziżowane jak litera V, a w nich eszcze je oreł w korónie.


text:
Wolontariusze Sektora Rodzinnego organizują wyjazd Niebieskich Bajtli na mecz z KKS-em Kalisz, który odbędzie się w…
Tag: #SzpileWyjazdowe
Inwazja na Kalisz!
Rozpoczynamy wielką mobilizację na wyjazdowy mecz z KKS-em Kalisz, który odbędzie się w sobotę, 11 września,…
[SKRÓT]: Pogoń Grodzisk Mazowiecki – Ruch Chorzów 1-1
RUCH TV przigotowało skrót ze szpilu 6 raji szpilów eWinner II Ligi, kaj na wyjyździe –…
Kolyjny niydosyt po szpilu Ruchu
Mimo fest przewogi we statystykach, „Niebiescy” zaś ino zrymisowali. Tym razym ze Pogonią Grodzisk Mazowiecki. Tora…
Zaś rymis… [KONFERYNCJA PRASOWO]
Ruch Chorzów walczōł, ale niy stykło na to coby wygrać i prziwieźć do Chorzowa trzi punkty.…
Ślōnski LIVE ze szpilu Pogoń Grodzisk Mazowiecki – Ruch Chorzów
28 siyrpnia – we sobota – przijdzie szpilać Ruchowi na wyjyździe ze Pogonią Grodzisk Mazowiecki. Szpil…
Bez sfalonygo po roz czworty!
We 4 raji szpilów eWinner II Ligi prziszło jechać Ruchowi do… Wronek, kaj na codziyń trynujom…
Ruch wygrywo ze Motorem!
Skazani na porażka fusbalorze Ruchu srobiyli niy lada niyspodzianka i we szpilu II Raji eWinner II…
Z Gwarkiem o awans? Jest to bardzo prawdopodobne! [ZAPOWIEDŹ]
Wszystko wskazuje na to, że w najbliższą sobotę „Niebiescy” będą w stanie zapewnić sobie awans do…
Niebiescy odpadają z Pucharu Polski
W meczu I Rundy Wojewódzkiego Pucharu Polski, drużyna Ruchu Chorzów poległa w Pawłowicach Śląskich z Pniówkiem…
Polonia Nysa – Ruch Chorzów [ZAPOWIYDŹ]
Polonia Nysa łobecnie walczy ło utrzimanie we III Lidze, ale rozpyndzony Ruch Chorzów zagro ło dwanoste…
Lechia Zielona Góra – Ruch Chorzów [ZAPOWIYDŹ]
Osłabiono brakami kadrowymi drużina trynera Berety zagro na wyjyździe szpil ze Lechią Zielona Góra, kero mocno…


text:
Łužiska wuhroda
Łužiska wuhroda (tež Łužiski wal; němsce Lausitzer Grenzwall) je přirodny rum w sewjerowuchodnej Sakskej a južnej Braniborskej. Wona twori přirodnu hranicu mjez Delnjej a Hornjej Łužicu. Łužiska wuhroda słuša k Južnej hórčinje a rozpřestrěwa so wot Łužiskeje Nysy pola Běłeje Wody hač k Dubi zapadnje Łukowa, hdźež je z Flemingom zwjazana. Na wuchodnym boku Nysy rěka pokročowanje Łužiskeje wuhrody pólsce Wał Trzebnicki. Tam, dokładnje blisko Žarowa, namaka so tež najwyši kopc cyłeho rjećaza, 227 metrow wysoka Góra Żarska (němsce Rückenberg).
Łužiska wuhroda wobsteji z něhdźe 150.000 lět starych kónčnych morenow ze Solawskeje lodoweje doby. Dla geologiskich stawiznow wuhrody namakaja so tamle wulke brunicowe składy. Tohodla je dźensa wulki dźěl přirodneho ruma přez brunicowe jamy Łužiskeho brunicoweho rewěra přeformowany.


text:
We Bielsku planujōm drōgã bielskij bŏjki
We Bielsku-Biołyj stojōm już dynkmale Reksia i Bolka i Lolka, ale jak wszyjsko pōdzie podle planu, już hned dalsze figury ukŏżōm sie w cyntrum miasta. Wiceprezydynt miasta, Przemysław Kamiński, padŏ, iże bydzie to stymp do stworzyniŏ we mieście „drōgi bielskich bŏjek”.
Idyjŏ drōgi turystycznyj, co pokazowała by ôbrŏzy bohaterōw bŏjek zgłosiyli na marcowej sesyji Rady Miejskij rajcy Agnieszka Gorgoń-Komor i Marcin Lisiński. Jejich zdaniym, postacie wyprodukowane we bielskim Sztudiu Filmōw Rysunkowych mogōm ôstać postawiōne w ciekawych pōnktach miasta, a turysty nawiydzaliby je podle ekstra narychtowanych mapek.
Zastympca prezydynta miasta Przemysław Kamiński we pisymnyj ôdpowiedzi na interpelacyjõ poinformiowoł rajcōw, iże podwiela ôni jã słożyli, wziynte były kroki, żeby postawić trzeciõ figurã zwiōnsanõ ze bŏjkami animowanych wyprodukowanymi we SFR w Bielsku-Biołyj. Za sprawã ôdpowiadŏ je Wydzioł Prōmocyje Miasta, co zaplanowoł, coby w cyntrōm miasta stanyła figura bohatyra filmu „Porwanie Baltazara Gąbki”.
Serial ô przigodach profesora Baltazara Gąbki podle ksiōnżki Stanisława Pagaczewskigo bōł wyprodukowany w latach 1969-70 we Sztudiu Filmōw Rysunkowych w Bielsku-Biołyj. Autorym figur plastycznych do tyj produkcyje bōł Alfred Ledwig. Twōrca umrził w 2006 roku, a erbkōm praw autorskich je Yvonne Ledwig, jego cera.
Na poczōntku marca bielscy urzyndnicy napisali do Ledwig, co terŏz miyszkŏ w Niymcach, prośbã ô przizwolynie na użycie ôbrazu postaci ze serialu. Je już tyż gotowy stympny kosztorys inwestycyje.
We prziszłości miasto planuje postawiynie dalszych figur. Jak stanie czwŏrtŏ, planowane je zôrganizowanie drōgi turystycznyj.
Fotografijŏ na wiyrchu: Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku, fot.: Plushy / Wikimedia Commons CC BY-SA 4.0


text:
Stracōnŏ przewŏga Trzińca [+fotogaleryjŏ]
We sztwŏrtym szpilu HC Oceláři Trziniec straciyli swojã przewaga we szpilach ze Bílí Tygři Liberec i remisujōm 2-2. Wszystko skuli przegranego we dogrywce wczorajszego szpilu 1-2 (0-0, 0-1, 1-0, d.: 0-1).
Bōł to zajś fest wyrōwnany tref, kaj ôba manszafty miały mało klarownych sytuacyjōw do strzelyniŏ tora. Juzaś aktywniejszy bōł Trziniec, bo strzeloł na tor ôd Liberca 34 razy, a Liberec na tor Hrubca 24. No ale liczōm sie tory, a tych wiyncej trefiyli goście. Nojpiyrw na prowadzynie dlŏ Liberca trefiōł Radan Lenc. Gospodŏrze dugo musieli czekać na wyrōwnaniy i szafli to dopiyro na dwie minuty do kōńca. Trefiōł David Cienciala.
We dogrywce napoczōn przewŏżać Liberec i to ôni we 74 minucie po torze Tomáša Havlína radowali sie ze wygranej.
Tera we piōntek szpil we Libercu, a do Trzińca hokeisty przijadōm nazŏd we niedziela na szōsty szpil.
Grŏ sie do 4 wygranych.
Ôbejrzicie tyż fotorelacyjŏ fanklubu HCO Gōrny Ślōnsk.


text:
Nawjazujo na přinošk šefredaktora našeho wječornika w rubrice „Mój wid“, wozjewjeny 9. septembra 2020 pod nadpismom „To njerozumju!“, piše Jan Wjenk z Wotrowa:
Běch njedawno na wopyće pola kolegi w Zemicach. Tón so mje prašeše, čehodla nimamy jako katolscy Serbja žanu šulu w swobodnym abo cyrkwinskim nošerstwje kaž w Rakecach, Wóslinku a na dalšim městnje w Biskopičanskim wokrjesu. Wězo maja něšto małe připłaćić. Katolscy pak maja jenož Gymnazij swj. Bena w Drježdźanach. Jako to jednomu wučerjej Budyskeho Serbskeho gymnazija wuswětlich, so wón mi wusmja, měnjo, zo je lěpje přistajeny stata być. To nimaš žane starosće z pjenjezami a starši njemóža ći znapřećiwjeć kaž pola cyrkwje, a pjenjezy su wězo tež lěpše. To su naši přeswědčerjo. W Chrósćicach chcychu tež jónu serbsku katolsku šulu wočinić, nětk maja tam kulturny centrum! Serbja sej z cyrkwinskej wyšnosću sami row ryja, hdyž njemóža to zwoprawdźić. Šula w Pančicach-Kukowje bě po mojim zdaću jónu najlěpša, hdyž dźěše wo wotchadnikow na Serbski gymnazij. Tamniša srjedźna šula pak bu začinjena.


text:
Napisz to po ślōnsku – test ôd Fojermana
Naszykowoł żech taki prosty test do tłōmaczynio z polskigo na ślōnski. Prosza, coby to wypisać, a posłać nōm nazod. Test je anōnimowy, niy trza podować swojigo miana, ani inkszych danych.
Za pora dni (za tydziyń) naszykujymy sam tako ôgōlno ôdpowiydź na tyn test z naszymi uwagami. Niy bydymy sie dziwać na literki, abo słōwka, piszcie po swojimu, chocioż namōwiōmy do pisanio podle ślabikorza. Ważne je, coby było po ślōnsku. Może być: serwet, może tisztuch, ale już możno niy ôbrus. Jak pisze krzesło, tōż – stołek, sztul, ale niy ryczka. Niy bydymy żodnymu godać, kaj mo feler, yno napiszymy, jako my by to przetłōmaczyli.
Jak sie Wōm to spodobo, to naszykujymy wiyncyj takich testōw, możno tyż do tłōmaczynio ze ślōnskigo na polski.
Link do testu:
https://docs.google.com/forms/d/1F7SwobCWYQ4nzdNQ4JcA9w4CAGiu0WRtySLEVe3UcYs/edit
Stasiek Neblik, ps.”Fojerman” – Ślōnzok, fojermōn na pynzyji, autor ksiōnżki ”Do rymu po naszymu, abo ślōnski miszmasz” a autor „Dykcjōnorza Godki Ślōnskij”, człōnek DURŚ.


text:
Stach Kropiciel, 6.06.1924
Wachtyrz prezyntuje ślōnske artykuły ze starych cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Trzeba je rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd redakcyje.
Niech bydzie pochwalōny J. Chrystus!
Jednak to jeszcze niektōrzi ludzie nie wiedzōm jakby najlepiej nōm Polakōm dokuczyć. I w swojej pustej mōzgownicy wysilajōm sie na rozmajite sposoby, ktōrymi by polskich ôbywateli z rōwnowagi wyprowadzić. Ale na nic sie przida złość, bo keby złość, zazdrość i niynawiść zabijała, to dalibōg ani jedyn z nas by już nie żył. Takōm to niynawiściōm do Polski trzynsōm sie niektōre kobiety, matki gōrnoślōnske, ktōre prowadzōm w ôbecnym czasie dzieci do szkoły a kōniecznie żōndajōm niymieckej szkoły. Prziznōm sie, że nie moga sie u tych mynżōw ôwych germanizatorek dopatrzić ani za grosz rozsōndku, bo kedy pozwalajōm kobietōm rozstrzigać ô losie dzieci, to take tulity nie sōm wart ani fajki tabaki.
Zewszōnd dowiaduja sie, że najwiynksza czyńść dzieci, ktōre sōm zameldowane do szkōł mniejszości, należōm rodzicōm, ktōrzi nierzadko źle po niymiecku szwargocōm. Najwiyncej to te baby ze wsiōw ôd Ôpolo, Raciborzo i Koźlo germanizujōm swoje dzieci i myślōm sobie że straszne mōndrości fabrykujōm. Przidzie ci tako młodo kobieta ze wsi do miasta – to by ci w chałupie po polsku nie godała – bo to pōnoś nie fajnie – ale łōmie sobie jynzyk i klekoce do dzieci po szwabsku co sie przisłuchuje, jakby tam ktosikoj tykōm po płocie proł. I co tako matka ô to dbo, że teraz, kedy dziecko do niymieckej szkoły posyło, to gdy ôno ze szkoły wyjdzie nie bydzie miało sposobu do pozyskania sobie stanowiska. Co jōm to ôbchodzi, że, aby dogodzić swojej pysznej kapuścianej głowie i aby uczynić na złość „Polokōm”, ôdbiero dziecku na prziszłość chleb z rynki, bo skoro ôno ze szkoły niymieckej wyndzie, to nie bydzie ôno poradziło czytać i pisać po polsku. A kto to przijmie takego klipy do pracy, ktōry państwowego jynzyka nie zno. Przeciwnie w szkole polskej nauczy sie też cosikoj po niymiecku, aby 2 jynzyki poznać. Toż też radza wszystkim ôbywatelōm naszym, aby przi zameldowaniu dzieci do szkoy, je do polskej szkoły zgłosili, zaś te dzieci, ktōre już do niymieckej szkoły chodzōm, z tej szkoły ôdebrali a do polskej posłali. Do niymieckich szkōł niech posyłajōm sobie Niymcy swoje dzieci – nasze dzieci należōm do polskich szkōł.
Kochani czytelnicy „Gościa Niedzielnego” mi darujōm, żechsie ô sprawie szkolnej tak rozmachoł, ale myślołech sobie, że ta sprawa jest tak bardzo ważna, że jej należy dużo uwagi poświyńcić.
Z Tarnowskich Gōr mi sam pisze jedyn czytelnik „G. N.”, N. F., że w tamtejszej szkole gōrniczej pozwolił sobie jakiś uczyń zerwać ôrła białego, zniweczyć i podrzeć. Słusznie jest ōw czytelnik rozgniewany, i pyta sie mnie, coby to Niymcy takymu gałganowi zrobili, gdyby ktosik im czarnego ôrła tak podarł. Mōj kochany przijacielu! Niymcy by już tam wiedzieli, coby z takim draniym zrobić, bo ôto dowiaduja sie, że w Szōmbierkach polacy sobie jyno w izbie przi zamkniyntych ôknach powstańczōm piosynka śpiewali a za to ich spotkała sōndowa kara każdego po 150 marek złotych. Kto nōm nasze godło narodowe znieważa, tyn pluje nam w twarz, tedy musza sie jyno przejechać w Tarnowske, aby tam tymu niymieckymu liziłapie po grzbiecie przejechać. Myśla, że i nasza władza ukarze należycie takego ôrgesza.
Kedych był w dni krziżowe na procesji u nos na wsi, to po skōńczōnym nabożyństwie, kiwał mi nasz ksiōndz proboszcz abych tam do niego zajrzał. Ôtōż, kedych tam przibył, uskarżał mi sie na niektōrych ludzi, ktōrzi to naszych ksiynży ciōngle w zymbach majōm. Czy ksiōndz siedzi w dōmu, czy idzie miyndzy ludzi czy sobie wejdzie na szpacer lub zajrzi do towarzistwa – czy jest abstynynt, lub czy używa z miarōm napoji – ze wszystkego niektōre jynzyki kryncōm bicz na skōra ksiyndza. Jest poważny – źle! jest wesoły też źle – a dlaczego, bo u ludzi cosikoj nie rychtyg. Eh – to bardzo brzidka moda, kedy z braku inkszej roboty ôbgaduje sie kapłanōw, przez co sie szkodzi religii. Przeca kady po swojej robocie powiniyn mieć swōj wolny czas, bo każdy człowiek musi miećjakaś rozrywka i nie może tego żodyn żōndać, aby kapłan nic nie mioł ze życia jak robota i plotki za nia. To wyraźnie tuplikuje, że jak trefia na tako kupka bob, ktōre melōm jynzykami i innych ôbgadujōm to mojim synkatym w nie tak zamieszōm, aże sie kurz zrobi. Wiyncej wychowania! kochani czytelnicy – rzeknijcie to wszystkim tym, kaj tego brakuje.
Pyta mie sie sam jedna czytelniczka z Ôrzegowa kaj to mo adresować listek, ktōry chce do mnie napisać. Ôtōż prosza adresować do Redakcji „G. N.” do Wiel. ks. dr. Kubiny w Katowicach, ktōry mi wszystke listki do chałupy posyło, bo jo sie tak dużo włocza, że mnie ani rusz nie zastanie w chałupie.
Moje machanie w gawyńdzie w strōna karczm na G. Ślōnsku ôdniosło już dobry skutek. Bo ôto dowiaduja sie, że Szan. pan Wojewoda wydal ôstry zakaz udzielynia nowych kōncesji na knajpy, zaś przi najmniejszym przewiniyniu nakaza debranie kōncesji. I tak w tyn sposōb bez tyn przikłod w Katowicach ôdebrano cosikoj 23 kōncesji, a pōnoś w Krōl. Hucie, 18 czy 19 kōncesyj. Dobrze tak! im mniej bydzie tych nor zepsucia tym lepiej bydzie miyndzy ludźmi. Bo też to niektōre chłopiska ślewajōm ta ôchmara do swych gordzieli i trwōniōm swōj grosz zamiast go przinieść żōnie i dzieciōm. Jacy też to ci ludzie głupcy – toż ze swojōm rodzinōm nie mo miłosierdzia ale rodzina karczmarza tak kocha, że tam z kolegami cały geltag przepije.
Wszyńdzie kaj sie jyno pokoża, pytajōm mnie sie ludziska, jakto jeszcze bydzie z tym bezrobociym na Ślōnsku.
Chodziech tam jest chłopisko proste i nosza buty i szeroki kapeusz, jednak cisna sie do tych wysokich głōw,ktōre to niby wszyckym kerujōm i pytōm ich sie, aby mi cosiki powiedzieli jak to ôni na te rzeczy patrzōm. I ôd nich to sie dowiaduja, że rzōnd polski całōm siłōm sie staro, aby bezrobocie zażegnać. Ale nie jest to tak lekko, kedy na te bezrobocie 3 rzeczy sie składaj.
Najprzōd silni i dobrze zorganizowani pracodawcy, potym rozbici i miyndzy sobōm sie bijōncy robotnicy, ktōrzi stare ôrganizacje swoje rozbijajōm a przez to robotnikōw ôsłabiajōm i wkōńcu drożyzna wyrobōw przymysłowych, przez ktōrōm nie możymy kōnkurować z inkszymi wyrobami.
Brewider każdym powia, że ida za robotnikym, bo sōm jako stary inwalida, ktōry 40 lot na kopalni robił a teraz na starość przi swej małej chudobie życie prowadzi, wie co to jest robić a być wyzyskanym. Jednak aby take bezrobocie zażegnać, trzeba ôfiar z dwuch strōn. Jednōm ôfiara pōnieśli robotnicy, ktōrym zarobek zmniejszōno, a drugōm muszōm pōnieść pracodawcy, ktōrzi sie muszōm kōntyntować mniejszymi zyskami – wtynczas wyroby bydōm tańsze i można je bydzie sprzedawać. A za tym idzie ruch, praca i chleb.
To też mōm nadzieja, że jak ta gawynda czytać bydziecie, bezrobocia już nie bydzie.
Życzył bych to każdymu na świynta Zielōnych Świōntek.
Jedno z najpiynkniejszych świt chcymy ôbchodzić w skupiyniu i z nadziejōm, że tak jak wiosna zwyciynżyła zima, tak też i nasza praca zorganizowana i mōndra zwyciynży bieda wśrōd naszego ludu czego sie szczerze spodziewa wszystkim Wesołych Zielōnych Świōnt życzōnc
uniżōny sługa
Stach Kropiciel.


text:
Paulek i Gustlik22 marca 2021
Inna wersja klasycznego wiersza Alexandra Fredry “Paweł i Gaweł”, tym razem w tłumaczeniu Marka Szołtyska. Recytuje Dawid Tomala.
Paulek i Gustlik razym se miyszkali.
Swady niy mieli, ani sie niy prali,
Bo Gustlik to chop pieronym spokojny.
Niy cis sie nigdy ku swadzie, do wojny.
Dycki gazeta czytoł lub groł w szkata,
Bądź se legnął, jak to na stare lata.
W swyj izbie na wiyrchu był w niebo wziynty,
Jak mioł co lubioł, czyli spokój świynty.
Paulek w tyj chałpie na dole mioł izba
I choć do tego niy chcioł sie prziznać,
Waryjot z niego był fest pofyrtany.
Myśliwca udowoł dycki nad ranym.
Trąbioł w goń sygnały, chytoł hazoki,
Na fazany szczyloł i inne ptoki.
Lotoł drap przy tym z izby do antryja
I na leżanka skokoł ze bifyja.
Biydok Gustlik skiż tego wyrobiania,
Gowa mioł wielgo jak na jesiyń bania.
Leci po prośbie: Pauleczku kochany!
Byćże tak choć ciszyj trocha nad ranym,
Bo żyje sie ciynżko i usnąć niy idzie.
Czamu rojbrujesz tak bez cołki tydziyń?
A Paulek na to: Ciś stąd gupia małpo,
Przeca se moga co chca robić z chałpą!
Możno dwa tydnie od zdarzynio tego,
W tyj chałpie dzioło sie coś blank inkszego.
Paulek sie jeszcze pod pierzinką grzeje
I mu sie na łeb coś z gipsdeki leje.
Bestoż klnie zmierzły i ślypia łotwiyro,
A tu je mokre praje cołkie wyro.
Drap na góra leci fest znerwowany,
Że niy poradzi poleżeć nad ranym.
Klup! Zawrzyte dźwiyrza. Bez dziurka kuknął
I praje zarozki z nerwów niy puknął.
Co ujrzoł? Woda? Co to je? – sie pyto.
Czamu ty Gustlik w chałpie ryby chytosz?
Na co woda w izbie i guminioki,
Na co wędki, kibel, hoczyk, chroboki…?
A Gustlik na to: Ciś stąd gupia małpo,
Przeca se moga co chca robić z chałpą!
Taki z bojeczki tyj morał płynie:
Gdyś wieprzkiem – inksi ci jak świnie!
Copyright ©http://sempersilesiana.pl


text:
Spliner
Uo sobieEdytuj
Na Wikipedii je žech uod ńydowna. Pojawiou žech śe w celu dopracowańo artykli uo moij wśi, a we přyšuośći možno zrobia tyž inne artikle.
Generalńe terozki ńy mom za wiela wolnego času. Z kiž tego terozki ńy moga za wjela pomůc. Uod času do času moga coś naškryflać abo zrobić jako grafika.
We realuEdytuj
W tyj chwili je žech we klaśe maturalnyj mat-fizu we I LO im. Edwarda Dembowskiego we Gliwicach. Potym chca studjować na Politechnice Ślůnskij we Gliwicach na kerunku "Informatyka".
Pasjonuja śe informatykům, muzykům, špielom we zespole špielajůncym rock progresywny (na instrumyntach klawišowych a na gitaře elektryčnyj). Je žech tyž čuonkiym Ruchu Śwjotuo-Žyće.
Co mogaEdytuj
- Poprawić byki we godce
- Robić grafiki (žodko)
- půźńij (po skůńčyńu šuli a půźńij studiůw) robiyńe wiyncyj na Wiki (wiyncyj artykli i ńy ino)
PlanyEdytuj
- Skupić śe na artyklach uo moij uokolicy
Co škryflomEdytuj
Jak mie chyćićEdytuj
- e-brief: spliner21 (at) gmail (dot) com
- GG: 7243022


text:
Njezapomnity pomocnik
Grodk (SN/ch). Fararjej Johannej-Jakobej Werdinej spožča čestnu medalju „Wosebite zasłužby za město Grodk“, a to we wobłuku wobydlerskeho swjedźenja składnostnje 25. róčnicy němskeje jednoty 3. oktobra na Grodkowskim torhošću. Ze swojim njesprócniwym dźěłom a wulkim socialnym angažementom je farar Werdin žiwjenje města na mnohich polach sobu postajał. Přez swoje něhdźe 4 000 Božich słužbow je wón w Grodku znaty a njezapomnity. Werdin pochadźa z Gubina a přewza 1977 z hakle 25 lětami wosadu Michałskeje cyrkwje w Gubinje. Wón bě tež farar we Łojowje (Groß Luja), Lěšćach (Hornow) a Małych Dobrynjach (Klein Döbbern).
Wo reformaciji so wuměnjeć