text:
Już po feryjach Już feryje sie skōńczyły I do szkoły trza by gnać Roczek minie, wartko sleci I feryje bydōm zajś Kjery robi,do roboty Chociŏż ni mŏ sie ôchoty Bo tera se ôdpoczywŏł I robota be….nazywŏł Tera wszysko sie zmjyniło Markerowani sie skōńczyło Bo już wrzesiyń klupje w dwjyrze Musisz robić bo nadbydziesz Bo […]
Już po feryjach
Burza
Burza Burza idzie grzmi i bluskŏ zaro bydzie już je blisko Wjetrzysko sie fest porwało Djŏblŏ burza sam przygnało Urszula Oślislok
Gorko
Gorko Hyca gorko trza do wody mono Dorko chcesz tyż lody Ale żeś sie wyczochrała Dyć ze lodōw ufifrała Urszula Oślislok
Hyca
Hyca Srogŏ hyca przytargała a jŏ rycha niy strzymałach Dejcie kibel zimnej wody Ôbleja sie do ôchłody Urszula Oślislok
Wywczasy
Wywczasy Wszyndzi yno skały,lasy A my mōmy sam wywczasy Bo tu fajnie i wesoło I sorniki locōm nałokoło Na balkōnie sie siedzymy Zista z kawōm se pijymy Tyż widoki podziwjōmy Babjo Gōra naprzeciwko mōmy Tu tak fajnie wōnio lasym Trza by wylyjź tyż kaj czasym Tuż na grzyby se idymy I borōwki z krzŏczka zjymy […]
KONIEC SZKOLY PODSTAWOWY
DOCZKALACH KONCA SZKOLY PODSTAWOWY Od piyrszy klasy musieli my zbiyrac makulatura. Jo niy bardzo wiedziala, co to jest, ale Mama spokopiola i zbiyrali my stare cajtungi. Bez colki rok kozdy uczen musiol oddac 10 kg tych papiorow. Mama dziynnie kupowala jakis cajtung, toz niy bolo problymow z uzbiyraniym, a jeszcze trocha sie przionioslo od mojich […]
Do Matki Boskiej Zielnej
Dla Matki Bożej Zielnej Pierwszym promykiem zorzy zbudzisz sierpniowy poranek z owoców tego lata upleciesz zdrowia wianek Dasz ziołom zapach słonka a listkom świeżość wiosny zaś kwiatom podarujesz tęczy koszyczek radosny Ciepłem nakarmisz zioła żar chłodem wiatru ukoisz kroplami rosy srebrzystej pragnienie zaspokoisz Rozlejesz woń po ogrodzie rumianku i lawendy ususzysz skwarem południa liście szałwii […]
Latowo wyliczanka
Latowo wyliczanka Wyliczanka wyliczómy pjykne słówka łukłodómy a kjej lato se dychniecie u wos bydzie wypoczniecie kofry już stojóm ,lónty rychtujóm u wos w walizki wszysko spakujóm tera do rajzy trza sie szykować u wos na podróż trza przygotować potym wywczasy a u wos wczasy inksi zajś w dóma bo ni ma kasy nie byda […]
MOJ KUZYN PYJTER
MOJ KUZYN PYJTER Moj kuzyn Pyjter to bol pieronski gizd. Ale my sie zgodzali, bo jo mu dycki ustympowala, coby yno niy poklachol ciotce Angeli, ze jo bardzi przaja ciotce Lyjnie. Bezmas jego ojciec, moj potek ujek Izydor tyz za bajtla bol taki dziobol. Toz po kim Pyjter miol byc lepszy? Opa osprawiali mi gyszichta, […]
Wóń lata
Wóń lata Lato lato wóń łobjylo kwjotków polnych łónków lasów i borówek i malinów kjere sie ze krzoków wcino gorkigo słóneczka kjej na dworze dziecka łodpoczynku i dychanio na wywczasach przebywanio Lato lato tyż robota na gónch łobjyli chnet bydzie sieczyni a na płachcie siano czeko do skłodanio niych słóneczko to łogrzywo lato lato kjery […]


c: text/html

text:
Ruda Śląska 29.11.2013r.
IX REGIONALNY KONKURS POETYCKI – PO ŚLONSKU IM.KS.BONCZYKA
Na gripa
Na gripa Smarko, psiko, kucnoł roz Fiber tyrpie ,zdrzity nos Barbara Politaj
Mōj rym
Mōj rym W duszy mi zagrało Rym na forum gości A mie ciyngym mało Szukōm w nim radości Pocieszynio nikej we markotnych dzionkach Kej na placu cimok szukōm w rymie słōnka. Barbara Politaj 2011-12-08
Na figura
Na figura Fest turnuje ,ździybko jy Eli schudnie fto to wiy? Barbara Politaj
Szkopyrciok
Szkopyrciok Ôszeredzioł i kamrata Siostra ,ojca, szwigra ,brata Barbara Politaj
Chyrlawo
Chyrlawo Kej go widza we alkowie Rzykōm gorko – dej mi zdrowie Barbara Politaj
Kopidoł
Kopidoł Kej uśmiyrknie jako bydzie? Fto mu dziura kopać przidzie? Barbara Politaj
Zoziyrok
Zoziyrok Ujzdrzeć jōm sagato , istnego marzynie Cōż kej napolyniec widzi yno ciynie Barbara Politaj

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mato Kósyk
Mato Kósyk (*18. 6. 1853 we Wjerbnje, † 22. 11. 1940 w Albionje ) - dolnoserbski basnik, spisowaśel, faraŕ, farmaŕ, klasikaŕ dolnoserbskeje literatury.
Roźony ako syn srjejźnego bura jo Kósyk w lětach 1867 do 1873 chójźił na gymnazium w Chóśebuzu. Pótom jo tśi lěta dłujko statkował ako zeleznicaŕ w Lipsku. Pózdźej jo wopytał se žywiś ako literat we Wjerbnje a wót 1880 jo sobu redigěrował Bramborski Casnik. 1883 do 1885 jo w ameriskem Springfielźe a Chicagu študěrował teologiju. Wótglědajucy wót krotkich woglědow we Łužycy, jo basnikaŕ pón až do kóńca žywjenja wóstał w pódpołnocnej Americe. Wót 1885-86 jo był faraŕ we Wellsburgu. Wót 1887 do 1907 jo statkował we wšakorakich wósadach w staśe Nebraska (Ridgeley 1887-89, Princeton 1889-95, Roca 1895-96, Stamford 1896-97, 1897-07 Ohiowa). Wót 1907 až do wuměńka 1913 jo był faraŕ w El Renou w Oklahomje, pótom jo žywy był ako farmaŕ w Albionje.
W lichem casu w Lipsku ako zeleznicaŕ jo se Kósyk awtodidaktiski zakłady poetiki nawucył. Jogo prědne zdźaržane basnje su ze slědnego lěta w Lipsku. Dla chórosći jo Kósyk 1877 musał swójo źěło pśi zeleznicy skóńcyś a se domoj nawrośiś. W tom casu su se teke wuwijali jogo kontakty z drugimi serbskimi procowarjami ako M. Hórnikom, H. Jordanom a A. Muku. Mimo togo jo nawězał kontakt z G. Surowinom, kenž jo jogo do dalšnego literarnego źěła pógnał, a z pólskim spěchowarjom A. Parczewskim, kenž jo sobuiniciator załoženja Maśice Serbskeje, na kótaremž jo se 1880 teke Kósyk wobźělił.
Dłujke pśebywanje w rodnej jsy Wjerbno jo było nejpłodnjejšy cas literarnego twórjenja Mata Kósyka. Wón jo napisał wjele lyriskich basnjow a baladow, kótarež su se pózdźej do cełkow zarědowali: Pytajcy duch, Źiśecy raj, Wóstań pobožny, Z paradiza wšyknych swětow, Ze stwórjenja jo mój spiw, Cysta roža serbojska, Serbskich duchow kralejstwo. Do šyršeje epiki słušatej jogo w heksametrach spisana tśiźělowa idyla Serbska swajźba w Błotach (Wórjejce 1880, 1955) a jogo historiska trilogija Serbskich wóścow śerpjenja a chwalba z episkimi spiwami Pśerada Markgroby Gera (ČMS 1881, 1924, 1955), Branibora pad a Jacsław (hyšći njewózjawjonej). Kósyk jo se teke póspytał w dramatice: Cesć łužyskego ryśarja (1881) a Bóžemje serbskich wójakow (1882). Wjele proce jo teke inwestěrował do pśeglědowanja a basnikarskego wuspórjeźowanja Dolnoserbskich spiwarskich knigłow a do redigěrowanja Casnika, do kótaregož jo teke dodał swóje pśinoski.
Dokulaž njejo spisowaśelske źěło za zežywjenje dosegało, jo wón 1883 do Ameriki wudrogował. Tam jo teke študěrował teologiju, což jomu w Nimskej bźez matury njejo móžno było. Teke w Americe jo na zachopjeńku dalej basnił. Tak jo nastał cyklus W cuzej zemi z wjele nowymi impresijami. Bóžko njejo wóstał taki produktiwny. W běgu dalšnego žywjenja w Americe jo jano hyšći napisał dwa cyklusa: Serbske bratśi pśistupimy (1892-99) a Droga do njebja (1922-33). Weto jo měł wjeliki wuznam za dolnoserbsku literaturu a jo jej wugótował městno mjazy drugimi słowjańskimi literaturami. Eksistujo wěcej ako 50 pśełožkow jogo jadnotliwych twórbow do drugich słowjańskich rěcow.
Dalšne materialije[wobźěłaś]
Marti, R. (wud.), Mato Kosyk 1853–1940. Materialije prědneje Kosykoweje konference. Wjerbno 15.–18. 6. 2003. Budyšyn, 2004.
R. Dalitz/G. Stone, Mato Kosyk in Amerika - Lp A 24/1 (1977), str. 42-79
F. Mětšk, Zu einigen Fragen der Legendenbildung in der Kosyk-Biographie - ZfSl 22 (1977), str. 142-148; ts., Serbski basnik kónčaceho so 19. lětstotka w Americe - R 28 (1978), 6, str. 212-217; ts.. Wo Kosykowych basniskich rukopisach a jich wuznamje za ZSMK - R 29 (1979), 6, str. 216-220; ts., Wo Kosykowej episkej trilogiji ze serkeje starodawnosće - R 29 (1979), 9, str. 324-332; ts., Aktualnosć Kosykoweje biografije wčera a dźens - R 31 (1981), 9, str. 318- 321
Eksterne wótkaze[wobźěłaś]
- http://www.mato-kosyk.de (Wobšyrna biografija a bibliografija. Teke teksty how skóro budu)


text:
Skopje
Koordinaty: 42°00′0″N 21°26′0″E /  42, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *
Skopje (makedonsce Ckoпje) je stolica a najwjetše město Makedonskeje. Ze swojimi 540.000 wobydlerjemi móže so Skopje zarjadować do srěnjowulkich městow Europy a je tróšku wjetši hač Lipsk.
Stawizny[wobdźěłać]
Město Skopje so prěni raz naspomni přez Klaudiusa Diolomeja pod swojim starym mjenom Skupi. W třećim lětstotku do Chrystusa bu Skupi wot Dardancow załoženy, pozdźišo, z přijězdom Romancow, bu Skupi z dźělom Romskeho mócnarstwa. W tutej dobje rozkćě město mócnje na wšelakich polach a bu z wažnym cyrkwinskim srjedźišćom ze sydłom biskopa. W lěće 518 bu město přez wulke zemjerženje zničene. Hač do dźensnišeho dnja pak su rjane romske twarjenja kaž zjawne kupjele a amfiteatry w měsće dodźeržane. Po zemjerženju běše město swoje wobličo dospołnje zhubiło a je nastało město Justiniana prima. Na kóncu 6. lětstotka zasydlichu so słowjanske kmjenje z Karpatow. Wokolina Skopja bě wot kmjenow Beregheziti wobydlana, kiž spožčichu městu nowe mjeno Skopje.
Dnja 26. julija 1963 zemrě jako wuslědk ćežkeho zemjerženja mjez 1.000 a 1.100 ludźi, mjez tym zo bu znajmjeńša 3.000 ranjenych. 200.000 ludźi wosta bjez swojeho domu. Njeposrědnje po zemjerženju rjekny prezident Juhosłowjanskeje Josip Broz Tito: „Skopje njewidźanu katastrofu dožiwi, ale budźe znowa natwarjene. Skopje so stanje z hordosću bratrowstwa a jednoty, juhosłowjanskeje a swětoweje solidarity.” Dźensa naspomnja hišće ruiny stareho dwórnišća na katastrofu.
Wot lěta 1991 je Skopje stolica njewotwisneje Makedonskeje.
Partnerske města[wobdźěłać]
- Bradford, Zjednoćene kralestwo, wot 1961
- Dijon, Francoska, wot 1961
- Drježdźany, Němska, wot 1967
- 1971: Tempe, Arizona, USA
- 1971: East York, Toronto, Kanada
- 1973: Roubaix, Francoska
- 1974: Waremme, Belgiska
- 1982: Nürnberg, Němska
- 1983: Ech Cheliff, Algeriska
- 1985: Nančang, Chinska
- 1985: Manisa, Turkowska
- 1985: Suez, Egyptowska
- 2001: Pittsburgh, Pennsylvania, USA
- 2003: Istanbul, Turkowska
- 2005: Lecce, Italska
- 2005: Craiova, Rumunska
- 2006: Blagoewgrad, Bołharska
- 2006: Běłohród, Serbiska


text:
Jan Bok
Jan Bok (němsce Johannes (tež Hans abo Hanns) Bock, łaćonsce Johannes Bocatius) (* 25. decembra 1569 we Wětošowje; † 12. nowembra 1621 w Uherskim Brodźe) běše delnjoserbski basnik, diplomat Sedmihródskeho wjerchowsta a pedagoga.
Žiwjenje[wobdźěłać]
Jan Bok narodźi so jako syn překupca Pětša Boka we Wětošowje. Wón studowaše w Drježdźanach a pozdźišo tež we Wittenbergu, hdźež běše Serb a kurwjerchowski lěkar Kaspar Peuker jeho wučer.
Bok skutkowaše w Prešovje a Košicach. W Košicach přewza wón w lěće 1599 wjednistwo ewangelskeje šule a 1604 bu z městowym sudnikom. Za madźarsko-sedmihródskeho hrabju Bocskaj běše w diplomatiskej słužbje. Kejžor Rudolf II. zasudźi jeho za to k wjacorym lětam jatby w Praze.
Jan Bok liči k najwuznamnišim basnikam swojeho časa. Wón njeseše kejžorski titul Poeta laureatus ceasareus („skrónowany basnik”).
Česćenja[wobdźěłać]
Při cyrkwi we Wětošowje dopomni taflička na Jana Boka, tohorunja w Košicach. Tam buchu tež dróha, srjedźna šula a měšćanska knihownja po Boku pomjenowane.
Literatura[wobdźěłać]
- Frido Mětšk: Bok, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, s. 62f.


text:
Allianz Arena
Allianz Arena – fusbalowy sztadjůn rozlygowany we půłnocnyj tajli Můnachjum we Mjymcach, na kerym uod sezůnu grajům dwa manszafty - Bayern i TSV 1860, a roz a kedy tyż reprezentacyjo Mjymcůw. Uůnygo mjano pochodźi uod jednygo ze jigo szponsorůw - Allianz. Cołko pojemność stadjůnu to 69 901 (kaj 13 769 to place stojůnce), wjelgość fusbalplacu to 105x68 m, a prajza budowy to 340 mln €. Allianz Arena bůła jednym ze sztadjůnůw na Mistrzostwa Świata we Fusbalu 2006 a grony bůł na ńij finoł UEFA Champions League 2012.
Panůrama[Sprowjej]
Finoł Champions League 2012[Sprowjej]
19 moja 2012 bůł sam grony finoł Ligi Majstrůw sezůnu 2012, a Bayern Munchen groł na důmowym fusbalplacu:
(po elwrach. 3:4)


text:
Chemiska wjazba
Chemiska wjazba je pomjenowanje za krutu zwjazanosć mjezy najmjeńšimi dźělkami, a to móžeja być atomy, iony abo molekule. Zwjazanje a wotwjezanje chemiskich wjazbow je zakład za přetworjenje maćiznow. Rozrjaduja so do sylnych a słabych wjazbow.
Wobsah
Sylne wjazby[wobdźěłać]
Sylne wjazby so do slědowacych typow rozrjaduja:
W periodiskej tabulce přiběra metalowy charakter wot prawa na lěwo a wot horjeka dele. Přechody mjezy njekowami a metalemi su tohodla běžne, runjež tak je z přechodami mjezy tutymi třomi wjazbowymi typami.
Ionowa wjazba[wobdźěłać]
Metale a njekowy z diferencu elektronegatiwity wyše hač 1,7 wutworje ionowu wjazbu. Dokelž maja metale nišu elektronegatiwitu hač njekowy, přepodaja wone wšě swoje walencowe elektrony na njekow. Potajkim zwjazuja so metale jako pozitiwne nabite iony (kationy) z negatiwnje nabitymi ionami (aniony) njekowow. Iony so mjezy sobu elektrostatiski přićahuja a tworje ionowy lěsycu. Čim wyše su iony nabite a čim mjeńše su jich radiusy, ćim stabilniši je lěsyca a ćim wjetši je toś škrějny dypk tutoho zwjazanja. Ionowe lěsycy wodźa milinu jenož w škrjenju a w rozpušćonce. Njejsu to pak elektrony, kotrež wodźa milinu, ale rozpušćene iony. Wšitke zwjazanja, kotrež su z ionowych lěsycow natwarjene, so pomjenuja w chemiji sele. Přikłada stej NaCl a AlCl3.
Metalowe wjazba[wobdźěłać]
Metale maja nisku elektronegatiwitu a tohodla su wonkowne elektrony słabje na metalowe atomy wjazane. Wone so lochko wot atomow pušćeja. Atomowe tyłowy metala (atomy bjez wonkownych elektronow) so zwjazuja k metalowemu lěsycy. Elektrony so jako tak pomjenowany elektronowy płun w lěsycy swobodnje pohibuja. Tohodla móžeja metale jara derje milinu a ćopłotu wodźić. Je to tež přičina za duktilnosć (daja so lochko formować). Swobodnje so pohibowace elektrony móžeja wšě žołmowe dołhosće swětła, kotrež zapromjenja, zaso njepřeměnjenje wotpromjenić (emitować). Tohodla so metale tak błyšća – wšo swětło so mjenujcy reflektujo.
Atomowa wjazba[wobdźěłać]
Njekowy wěžu so mjezy sobu přez elektronowe poriki. Po tutej wašni zwjazane atome pomjenjujomy molekule. Atomowe wjazby móžeja być polarne abo njepolarne. To wotwisuje wot diference elektronegatiwity wobdźěleneju njemetalneju elementow. Pola polarnych wjazbow je wjetšina hustoty wjazbowych elektronow pola njemetala z wyšej elektronegatiwitu. Molekule maja niski škrějny dypk a su izolatory (njewodźa milinu). Synonyma za atomowu wjazbu stej kowalentna wjazba a wjazba elektronowych porikow.
Słabe wjazby[wobdźěłać]
Słabe wjazby so w zasaźe mjezy molekulemi wutworja a wobwliwuja fyzikaliske kajkosće jako škrějny abo zawarjenski dypk. Pola słabych wjazbow njepřechadaja elektrony wot jednoho atoma na druhi a so tež njewutworja wjazbowe elektronowe poriki. Jedna so jow wo přesunjenje negatiwneho nabitka w molekulu. Při tym nastanje elektriski dipol, to rěka, zo ma molekul w sebje pozitiwnje nabity a negatiwnje nabity pol. Dipol móže druhe dipole přićahować a tak so wutworje słaba wjazba mjezy molekulemi. Słaba wjazba je na přikład:
Wodźikomostowa wjazba[wobdźěłać]
Hdyž je wodźik na kislik, dusyk abo fluor wjazany, přesuwa so hustota wjazbowych elektronow k tutym elementam, dokelž maja wone wyšu elektronegatiwitu hač wodźik. Wutworje so potajkim dipol z pozitiwnje nabitym wodźikom a negatiwnje nabitymi atomami kislika, dusyka abo fluora. Kislik, dusyk a fluor maja nimo wjazbowych wonkownych elektronow tež swobodne elektronowe poriki na wonkownej cerje elektronoweje wobalki. Pozitiwnje polarizowany wodźik móže nětko tak pomjenjene wodźikomostowu wjazbu z tutymi swobodnymi elektronowymi porikami wutworić.
Dalšne słabe wjazby su Van-der-Waalsowe mjezsobne wobwliwowanje a dipol-dipolowe mjezsobne wobwliwowanje.
Přehlad[wobdźěłać]
Zakład wšitkich wjazbow je potajkim elektrostatiske přićahowanje. Tabulka dajo přehlad sylnych a słabych wjazbow glědajo na pozitiwnje a negatiwnje nabite partnerje.


text:
Małe wnuki Kiedy dziecko sie rodzi radość rodzinie przynosi. Oma chodzi uradowano, bo z radościom na wnuka czeko. Bo oma, to taki wulkan pszocio w jeji sercu wnuk,swoj plac mo Na rynki biere, w płaczu utuli. Zaśpjywo kolybanka ,luliluli Popszaje mu i fest rozpieszczo po Śłonsku mu fajno bojka opowiado. Opowjy o starzikach kerych już […]
Małe wnuki
Dyplom
We naszej krajinie
We naszej krajinie – bŏjka rymowanŏ We naszej krajinie sam na Kolōniji kjeś dŏwnymi czasy Były yno pola,łōnki i rosły srogi lasy Kjej po rokach wojny pokōj już nastŏwŏł Władca Ślōnska Czŏrnymu Jastrzymbjowi Za ôdwaga w bojach ziymja ta darowŏł Wystawjōł sam Jastrzōmb zōmek ôkozały Nałokoło wodōm łokolōł go cały Słōżba sam robotnŏ wszysko […]
JAK JO BOLA CHORO…
JAK JO BOLA CHORO Juz po Wszystkich Swiyntych, ale to niy znaczy, ze dziepiyro zas za rok pojdymy na kerchowy odwiedzic groby naszych Bliskich. Kozdy roz, jak stoja nad grobym od mojich Ojcow, to mi sie bele co przipomino z dziycinstwa. Tak tyz wspomnialo mi sie, jak moj Papa jeszcze robiol na grubie, to […]
Starzikowe łosprowjani
Starzikowe łosprowjani Czy to straszki czy potwory ?sama nie wjym co za mory ! Kjejś sam u nos grasowały tak mi starzik łosprowjali Jak kjejś jeszcze młodzi byli i na zolyty łazili Było to kjeroś niydzieliczka jak przybrali se troszyczka Na kole se pyndalujóm i ku chałpje swoji drałujóm Aż tu naroz cojś sie stało […]
Wierszyki o srokach
Wadziły sie sroki z wroblym Wczoraj kajś na kraju lasa haja rozpoczyny sroki, wadziły sie z wroblym tak że, pióra furgały na boki. Słyszały tyn butel wrony, sroki klachule z natury padały im ,że to wrobel wygonioł kota ze dziury. We samym pojstrzodku lasa co je rzeczom niemożliwom, wrobel czasym tyż zadziorny grzeszy naturom płochliwom. […]
Wierszyki dlo bajtli
Wierszyki dlo bajtli „Po Naszymu” Pod dymbowym stromym siadła żaba na kamiyniu, bo doś miała żabi godki i dychnoć se chciała w ciyniu. „-Chyba puda sie łopolić, bo żech je łokropnie blado, yno czy mje małej żabie w słoneczku leżeć wypado-.” „-Nie pedziała ci mamulka żaby sie nie łopalajom, bo jak w słońcu se poleżom […]
Utopek i muzykanty
Utopek i muzykanty Tam ,kole Ławczoka Na wysokim dymbje Siedzioł se utopek Trzymoł fajfka w gymbje Czerwono mjoł mycka Zielony kabocik Na droga poglóndoł Muzykantów tam wyglóndoł Najfajniejszo cera mjoł Weselisko robić chcioł Potańcować by se chcieli Muzykantów tam ni mjeli Aż tu roz we nocy Z Rogoźnej do Osin Muzykanty trzy szłapały I na […]
DOBRY ŁOJCIEC
Dobry łojciec Downo downo tymu za górami za lasami Żoł se łojciec ze swojimi cereczkami Przoł tym cereczkom nad swoji życie Wszysko jim dowoł, a płakoł skrycie Bo ból mu serce targoł wielki Żoneczka umarła ostały dwie frelki Jedna Berbelka a drugo Krystynka Wdziynczne te miana dała Paulinka Bo take żoneczka miano miała Chopku , […]
Ślonski Dom – SD
Zapraszamy was nasi czytelnicy ,,Ślonskij Godki,, do ,,Ślonskigo Domu,,SD naszej społeczności. Domownicy SD to jedna wielka rodzina,która zrzesza wszystkich tych,którzy chcą coś zrobić dla naszej ,,godki,, dla naszego Śląska.Nie musisz być znanym poetą,pisarzem czy artystą.Tutaj skupiamy ludzi ,którzy mają dobre chęci i ochotę pokazać Śląsk swoimi oczami,swoim pisaniem.Możesz tutaj napisać o tradycjach,obyczajach twoich rodzinnych stron, […]


text:
Łod prziszłygo pióntku bydymy mieli wiesna. Chocia ino we kalyndôrzu, ale zawdy to już wiesna. Ludziska majóm przeca już za tela tyj latośnyj zimy. Tela, iże jakij zimy. Przeca, tak prôwdóm, latoś żôdnyj zimy niy bóło u nôs. A ludzióm sam sie już tyż ckni do tyj richticznyj wiesny, do tych ptôszków-świyrgoloszków, kiere ze dalekij […]
Wiesna, Kuba i tónkanie Marzanny – audio
Wiesna, Kuba i tónkanie Marzanny….
Wiesna, ptôki i stary knaker – audio
Wiesna, ptôki i stary knaker…
Nó, tóż mómy już za piyńć dni wiesna, i fajrant ze zimóm. Ale, eźli to latoś na isto bóła zima? Szłoby sam mocka ło tych wszyjskich pogodowych falach gôdać, ino po jakiego dioska? Wszyjskie sam u nôs na Ślónsku ta zima jakosik przetrzimali (chocia, tak po prowdzie to niy bóło co przetrzimać) a terôzki ludzie […]
Ynglynder we Chorzowie – audio
Ynglynder we Chorzowie…
Co to jes wytrzyźbiôłka miarkuje pewnikiym kôżdy Polôk (coby już niy gôdać ło samtyjszych, ło Ślónzôkach). Ale, niy kôżdymu tyn przimusowy hotyl sie na isto zdô. Bo dejcie sie pozór! Taki na tyn przikłôd Ynglynder abo Szkot. Kiej ci łóne kcóm sie karnóńć na zapióntek, na ichni weekend sam dó nôs do Polski (festelnie ci […]
Modziokowe tańcowanie – audio
)
Modziokowe tańcowanie…
Nó, tóż mómy już richtik szlus ze karnewalym, szlus ze tańcowaniym, szlus ze faszingowymi uciechóma. Ale pogôdać ło tańcowaniu… mogymy. Słówa tych terôzki modernych śpiywek „rapowych” prosto do łócz gôdajóm ło „zeksie” a dzisiejsze modzioki tańcujóm pôrami, trzikóntami abo i srogszymi hormijóma. I łociyrajóm sie ło sia – festelnie procnie jes łopisać jejich ruchy tak, […]
Dziyń Kobiyt – audio
Dziyń Kobiyt
Mómy już marzec i skuli tego marca idzie sam terôzki ździebko połozprawiać ło takim gryfnym marcowym zwyku, ło tym, iże fajrujymy, jak kôżdego roka, tyn gryfny „Dziyń Kobiyt”, dziyń freli, samotnych, wydanych, zowitek eli tyż klôsztornych pannów. Znôcie już to? Znocie! I, co z tego? Byda juzaś dzisiôj ło tym berôł a to skuli tego, […]


text:
Cug
Cug – skupina transzportowych uobjektůw (cestowy, banowy, bankowy, wodny, metra, kosmiczny itp.); skupinowy cug - zestawjůny s uobjektůma przirychtowanych do wyłůncznyj roboty we skupińy (poszczygůlne człůny majům roztomajte fůnkcyje): banowo skupina trakcyjno (jydnostka cugowo)- wyposażůno we swůj napynd a sygnalizacyjo, skupina maszyn do uobsugi techńicznyj banowych glajzůw (usuwańy chwastůw, śńyga), naprawy, śodłowy ćůngńik s naczepům. Słowo cug fůnguje tyż kej przejazd (kurs) pojydynczygo banowygo pojazdu abo jejich skupiny podug rozkłodu jozdy. Roz na kedy cugowi dowone je mjano - głůwńy do stale kursujůncych pasażerskych cugůw, rzadźij towarowych cugůw.
Zobocz tyż[Sprowjej]


text:
Tyrrenske mórjo
Tyrrenske mórjo jo źěl Srjejźnego mórja pśi pódzajtšnem brjoze Apenninskeje połkupy, kótara jo wótźělujo wót Jadrańskego mórja.
Na pódzajtšu a dłujkem zajtšu granicujo Tyrrenske mórjo z italskeju twardeju zemju, na pódpołdnju z italskeju kupu Siciliska a na pódwjacorje z italskeju kupu Sardiniska a z francojskeju kupu Korsika. Na pódpołdnju jo pśez Messinsku wuscynu zwězane z Ioniskim mórjom a na pódpołnocu jo zwězane z Ligurskim mórjom.
Tyrrenske mórjo ma maksimalnu dłymokosć wót 3840 metrow a płoń wót 231 000 kwadratnych kilometrow.


text:
Cimpel ciyrczy – Znocie wici Kasztōn chyrczy Straciōł kwici Chrobok zjodo jego czoska Borok pódzie chnet do dioska Kasztōn kwynko I chrōmoli – Jo sie lynkōm Jak to smolić Pōdźcie do mie tu dziyńdziołki Chnet jo byda sagi cołki Przileciały Ptoszki chmōrōm Pomoc dały Kasztōn gōrōm Kwici sie roztopierzyło Do matury na czas bōło […]
Kasztōn
KASZTAN
JESIYŃ
JESIYŃ Ścielom sie liście mechtajom farbom Tepichym przepiyknym ziymia przikryto Dymbiok ryszawy sie kulo z kasztonym Wiater we stromach gro cichom muzykom Jesiyń paniczka idzie przez lasy Zaglondo we parki i pola Furgajom liście jak szmaterloki Dyć tako jest jeji wola Słonko przebijo przez kalne niebo Kej dzionek jesiynny sie budzi W zżołknionyj dymbach siado […]


text:
Klup! Klup! Fto tak klupie w śniygowo pierzina Że aż kfap sie bioluśki łozrywo? – To my, śniygotki malućke Na trowka nos już wypuście! Bo my chcymy radować wos ludzi Kiej prōmyczek nos woło i budzi A jak słōnko pokilo krokusy Wtedy wiosna już prziść tukej musi! Urszula Pilny
Śniygotki
MALUĆKE SERDUSZKA
MALUĆKE SERDUSZKA Już grudniowe Świynta, Jezusek sie rodzi, idōm Go nawiedzić i starzi i modzi. Hej, nōm czas już sie weselić! Gwiozdeczka na niebie, pokazuje kerōm drōgōm nojbliży do Ciebie. Idōm do kościoła Franek i Maryjka ôglōndać Jezuska i Jego betlyjka. Hej… Dzieciōntko tam czeko na bajtliki grzeczne, bo yno z grzecznymi czuje sie bezpieczne. […]
BYZUCH
BYZUCH Już Mikołoj sie rychtuje, już do nieba chciołby bram. Mo frasunek, niy ma śniega, jak dojechać miołby tam? Niy uwijo sie do nieba, chce ziymskigo zaznać chleba. Tōż Mikołoj w dźwiyrze klupie, Ula drap z pierziny hupie. Wszysko wczoraj pucowałach, na tyn tref sie radowałach. Ciynżko szychta mioł szōstego, byda chodzić wele niego. Tu […]
Fraszki
MIKOŁOJ Siupnōł se Mikołoj, łotar z czoła pot, łobdzielōł łebōniōw, potym biydok pod. * * * Siupnōł se Mikołoj, zajynkały sanki: – Zrobia do sia gyszynk. Pojechoł do Hanki. * * * Po Mikołaju, dzieciōm jak w raju. * * * Ôd Mikołaja i słodki tyty, zymby zepsute już przez maszkyty. Urszula […]
Rrr…
rrr… Roz struś straciōł piōrko w trowie Keryj krowa gryzła mrowie Piōrko dropsła drap jynzorym Dropie piōrko w karku sporym Krowie grozi teraz chrypa Kruk wykrakoł ôstro grypa. autor – Urszula Pilny
Dziury
DZIURY Bergmōn pod ziymiōm wōngel fedruje a nōm sie kolybiōm dōmy to ślōnsko ziymia tak fest sie nerwuje aż lecōm szolki ze rōmy Ślōnzok ta ziymia ciyngym rabuje już czas pomyśleć, niy zgobić Szwajcar we kyjzie dziury boruje i na tym umi zarobić. autor – Urszula Pilny
Dyskoteka
DYSKOTEKA Kamiynicznik z miyszkaniym w Krakowie, mo, skiż słodōw, syndziego na gowie. Dyskoteka mioł w dōma, niy sczimała już ōma… Słody trach! Spiłowała je ponoć w połowie. autor - Urszula Pilny
STRINGI
STRINGI Nasza Doda, w listopadzie, w Katowicach, stringi wdzioła, pokozała gołe lica. Hej, niy boji sie zimnicy, kiej publiki łoczy ćwiczy! Śpiywo licym, coby w chopōw wlazła hica. Z Bykowiny, gryfno cera ôd Ecika, to szkolorka, drap sie uczy ta Marika. Naszyj Dodzie kibicuje, łaszki, stringi tyż kupuje… Ôjciec w nerwach zrobiōł ji wyćwika. W […]
MIKOŁOJ
MIKOŁOJ Szpryciol jedyn w Bielszowicach Pedzioł: – Fara dobro chyca. Chcioł skiż uciechy Mieć ciynżke miechy Tōż Mikołoj doł mu popelmyca. Urszula Pilny
FRASUNEK
FRASUNEK Mikołoj sie fest fasuje Czym dojechać mo do dzieci Wiater chmōry rozciepuje Dyszcz na ziymia ciyngym leci. Rynifery wypasiōne Zaglinglały już ratkami Sanie połne, zawalōne Rozlicznymi gyszynkami. Niy ma śniegu, kajś sie podzioł Zima dzisiej nōm zaspała. Czy pierzina z gwiozdek biołych Rozesłać nōm przepōmniała? Już Mikołoj fest spocōny Znerwowany na całego: – Trza […]


text:
Pożegnani Starego Roku- bojka dlo bajtli Łod pora już godzin szukom jo starego z długom siwom brodom starzika zocnego czy wy bajtle wiycie ło kogo mi idzie kto tak po połnocy s nami już niy bydzie Niy mog se tak łodynś pryndzy niż powiniyn przeca pora godzin je nom jeszcze winiyn żeby nom niy uciyk […]
Pożegnani Starego Roku- bojka dlo bajtli
Bale, bale, balowanie
Bale, bale, balowanie Jak sie Francik ze Maryjkóm Na maskynbal wybiyrali To nasamprzód wszyske szranki Dokumyntnie przekopali Łón znod ancug ze żyniaczki Czorny cylinder łojcowy Kryka z gołkóm łod starzika Maszka – i Francik gotowy Maryjka ze zamtu szaty Złoto ketka, załuśniczki Taśka, parfin i lipynsztift I na krómflekach szczewiczki We żdrzadle sie przeglóndajóm Tu […]
ROK ZA ROKIEM
ROK ZA ROKIEM Znużony, stary, idzie powolutku, co raz wolniej. Ledwo trzyma się na nogach, Zgarbiony, ledwo udżwiga ciężar przeżytych dni. I w końcu znika, rozpłynął się. A w tym pojawia się znowu, lecz rażny i młody. Lecz nie wiadomo jaki on będzie? No i co nam też przyniesie? NOWY ROK 2014. Hubert Mojżesz
Sylwester
Sylwester We Sylwestra tańcowajōm grŏ ôrkestra wypić dajōm Niy ma kōńca tyj zabawje Nowy Rok trza witać prawje Urszula Oślislok
Nowy Rok 2014
Szczęśliwego Nowego Roku 2014!!!
PRZEMIJANIE CZASU
PRZEMIJANIE CZASU Ze kalyndorza okładka została, łobrozek kolorowy. Łostatnio kartka dzisio śleciała, jutro trza powiesić nowy. Zdo mi sie, że łostatnimi laty, wiyszóm go jakby czyńścij. Jak pogupiałe śmigajóm daty – - czy Ziemia sie drapci krynci? Dyć kaj tam! Krynci sie, jak krynciyła, milióny lot, tak samo! Nic gibciejszo łostatnio niy była – […]
NOWOROCZNE POWINSZOWANIA
NOWOROCZNE POWINSZOWANIA Zaś rok za nami, kryje sie w dali, czas choćby coroz to bardzi gzuje! Zdo sie, dziepiyro my go witali, a tu już nowy na próg wlazuje! „Przejcie drap ludzióm, tak gibko łodchodzóm”… …take jest ksiyndza – poety przesłanie. Dyć przeca wszyscy ludzie to wiedzóm, że nojważniyjsze jest w życiu przónie! […]
Styczniowo Audycja Urodzinowo
Drodzy czytelnicy, goscie i przijaciele 3-go Stycznia o godzinie 19-tyj na Radio_Bercik bydzie nasza piyrszo audycja urodzinowo. Mieli my juz audycje urodzinowe dlo poszczegolnych czlonkow. Jednak z biegym czasu przibywalo czlonkow, autorow, przijaciol, czytelnikow, gosci i wspolpracownikow. Niy som my w stanie zrobic audycja dlo kozdego z osobna bo musieli by my miec tako […]
NASZO PIYKNO ŚLONSKO GODKA
NASZO PIYKNO ŚLONSKO GODKA Jak jo śłysza ślonsko godka, To miy w sercu w duszy gro. Tak godali Łujec, Ćiotka, Tak tyż godom dzisio jo. Dyć po ślonsku my godomy, Czytomy, no i piszymy. Łuczmy dziecka nasze tego, Przeca na Ślonsku żyjymy. I niy dejmy żeby godki ślonskij, Wnuki nasze niy łumialy. Dyć to richtig […]


text:
USB-tykač
USB-tykače (tež: USB-kluč, USB-stick) mjenuja so USB-nastroje we wulkosći zapalaka, kotrež hodźa so do wotpowědnych USB-tykačkow tykać.
Skład[wobdźěłać]
Najčasćišo wužiwaja so USB-tykače jako składowanski medij. Po podaćach producentow hodźa so na nich daty hač do 10 lět dołho składować. Daty so elektronisce na flash-składźe zapisuja. Hinak hač starše wersije (na př. Windows 95 a 98) spóznawaja Windows ME, Windows 2000, Windows XP a Windows Vista USB-tykače bjez eksternych ćěrjakow. Nowše unixowe systemy (FreeBSD, NetBSD, OpenBSD, linuxowe distribucije wot žra (kernela) 2.4.x) tohorunja tajku podpěru poskićuja. Hižo do Windowsa poskićeše Mac pod Mac OS 9.1 a Mac OS X awtomatiske spóznawanje USB-tykačow.
-
-
Nutřkowne USB-tykača (3). Nalěwo chip flash-składa.
Móžne kapacity su 1GB, 2GB, 4GB, 8GB abo wjace.


text:
Łužica
Łužica (dsb. Łužyca, něm. Lausitz, pól. Łużyce, čěs. Lužice) je historiski kraj w srjedźnej Europje, kotryž wobsteji z Delnjeje Łužicy w sewjeru a Hornjeje Łužicy w juhu. We woběmaj dźělomaj Łužicy su Serbja domoródni, čehoždla su tež mnohe městne a rěčne mjena kaž tež mjeno Łužicy sameje serbskeho pochada. Najwjetši dźěl Łužicy słuša dźensa k Němskej, mjeńši k Pólskej.
Něhdyši wuchodny dźěl słuša dźensa k pólskimaj wójwodstwomaj Województwo lubuskie a Województwo dolnośląskie, kotrejuž najwjetše města su Žarow (Żary), Lubań a Zgorzelec.
Wobsah
- 1 Hymna Łužicy
- 2 Stawizny Łužicy
- 3 Wotkazy
Hymna Łužicy[wobdźěłać]
Njeoficielna hymna (serbskeje) Łužicy je spěw Rjana Łužica na hudźbu Korle Awgusta Kocorja.
Stawizny Łužicy[wobdźěłać]
Wot starowěka do 9. lětstotka[wobdźěłać]
Mjeno Łužica (Losicin, Lonsicin) je prěni raz w lěće 932 dokładźene, kmjen Łužičanow pak hižo w druhej połojcy 9. lětstotka. Mjeno Łužica woznamjenješe prěnjotnje, do započatka 15. lětstotka, jenož teritorij Delnjeje Łužicy (bywšeje Wuchodneje marki).
W starowěku bu teritorij wot germanskich Hermundurow, Langobardow a Wandalow wobsydlene, na kóncu 6. a na spočatku 7. lětstotka so słowjanske kmjeny Serbow zasydlichu: w Hornjej Łužicy předewšěm Milčenjo (Budyšin) a Bjezunčenjo (Zhorjelc), w Delnjej Łužicy pak Łužičenjo. Hižo wot wobrota 8. a 9. lětstotka so wuchodny namjezny region Łužicy z cilom ekspansije Frankowskeho mócnarstwa, pozdźišo Wuchodnofrankowskeho mócnarstwa stawaše. Te tu w połojcy 9. lětstotka Wuchodnu marku wutwori. Pod wjednistwom zwjetša sakskich feudalnych knjezow bu zapadnje rěki Łobjo nowa Serbska marka załožena. W samsnym času w lětach 883–897 móc Wjelkomorawskeho mócnarstwa sem sahaše.
10. lětstotk[wobdźěłać]
Po nastaću Němskeho kralestwa bu Łužica wot sakskeho wójwody Hendrich I. Ptačnik (912 – 936) wobsadźena a do Wuchodneje (sakskeje) marki zarjadowana wobknježeneje wot markhrabje Siegfried (sewjerny dźěl) a do Marki Mišno (južny dźěl). Na Budyskim teritoriju nasta marka, kotruž wot kónca 10. lětstotka Wettinojo zarjadowachu (wot lěta 1031 markhrabjojo Wuchodneje marki).
Wot 11. lětstotka do Třicećilětneje wójny[wobdźěłać]
Wot spočatka 11. lětstotka so w Łužicy mócne němske, pólske a čěske zajimy zetkawachu. Konflikt mjez pólskim kralom Bolesław I. Chrobły a Hendrichom II. (wot 1003) so w Budyšinje kónčeše, přez čož Budyske kónčiny buchu jako mócnarske leno k Pólskej přizamknjene. Po smjerći Bolesława I. Chrobłeho a rozpadźe centralneje mocy w Pólskej słušeše Budyski region wot 1033 zaso wot kejžorej. W lěće 1076 dósta wjerch a pozdźiši kral Wróćisław II. dźěl teritorija pozdźišeje Hornjeje Łužicy a dźěl Delnjeje Łužicy (Wuchodnu marku) jako leno, ale njeje so jemu poradźiło jón do 1081/1086 wobknježić. Hakle w lěće1036 (hač do lěta 1253) za Soběsława I. bu teritorij pozdźišeje Hornjeje Łužicy znowa k Čěskemu statej přizamknjeny. Krótko po tym (w lěće 1268) dóńdźe tež prěni raz k dźělenju Zhorjelskich wot Budyskich kónčin, kotrež so potom hač do kónca 14. lětstotka samostatnje wuwiwachu. Delnja Łužica bu w 11. - 12. lětstotka wot sakskich Wettinow dobyta (bytostny dźěl - Wuchodna marka abo Ostmark w lěće 1031), wot 1303/1304 słušeše Askanjanam, kotřiž běchu so hižo prjedy w lěće 1253 z čěskej princesnu Božena Budyške a Zhorjelske kónčiny naženili. Po wotemrěću braniborskich Askanjanow dobywachu Luksemburgčenjo poněčim teritorij Łužicy: w lěće 1319 Budyske kónčiny , w lěće 1329 Zhorjelske kónčiny a w lěće 1346 Luban, kotrež prjedy z čěskimi Žitawskimi kónčinami jednotny teritorialny cyłk tworjachu, kotryž je wot lěta 1410 pod mjenom Hornja Łužica znaty. W lětach 1348 a 1364 – 1368 přikupi Korla IV. Čěskej Krónje Delnju Łužicu (wot 1378 trajnje), kotraž bu hižo w lěće 1356 do wobłuka krajow Čěskeje Króny zarjadowana a do čoła markhrabinstwa bu bohot postajeny, wot 16. lětstotka buštej dwaj bohotaj mjenowanej.
Wuznamnu poziciju we wobłuku Łužicy měješe Zwjazk šesćiměstow.
Delnjołužiske markhrabinstwo w lětach 1445/1462 město Choćebuz ze šěršej wokolinu na přeco zhubi (teritorij dósta braniborski kurwjerch). W lětach 1471 – 1490 dźeržeše Maćij Corvinus jako krónowany čěski kral wobě Łužicy ze Šleskej a Morawu. Po jeho smjerći znowa dźěl krajow Čěskeje Króny tworjachu.
Wot Třicećilětneje wójny do Wienskeho kongresa[wobdźěłać]
Za čas Třicećilětneje wójny doby sakski kurwjerch Jan Jurij wot kejžora Ferdinanda II. cyłu Łužicu (nimo teritorija wokoło Choćebuza, kotryž wot 15. lětstotka Braniborska wobknježi), najprjedy jako zastawk (1624), potom přez Praski měr z lěta 1635 jako leno Čěskeje Króny.
Wot Wienskeho kongresa do kónca druheje swětoweje wójny[wobdźěłać]
Po postajenju Wienskeho kongresa (1814-1815) cyła Delnja Łužica a sewjerowuchodny dźěl Hornjeje Łužicy Pruskej připadnještej. Znutřka Pruskeje bu Delnja Łužica do prowincy Braniborska zarjadowana, mjeztym zo so Hornja Łužica z wobstatkom prowincy Pruska Šleska sta. Zbytk Hornjeje Łužicy zwosta Sakskej a tworješe jedyn z jeje krajow („Markhrabinstwo Hornja Łužica, w lětach 1835 - 1932 „Budyski kraj“). Sakski dźěl Hornjeje Łužicy měješe rozsahłe samozarjadowanje swójski sejm inkluziwnje. Po Prěnjej swětowej wójnje so hibanje zjewi, kotrež wutworjenje jednotneho Łužiskeho zwjazkoweho stata we wobłuku Němskeje požadowaše, štož wšak realizowane njebu a tak přetraješe rozdźělenje Łužicy do Pruskeje a Sakskeje z časa Wienskeho kongresa hač do kónca druheje swětoweje wójny. Potom w lěće 1932 dóńdźe k wotstronjenju Budyskeho kraja a jeho zjednoćenju ze sakskim krajom Drježdźany do Drježdźansko-Budyskeho kraja.
Wot kónca druheje swětoweje wójny do přitomnosće[wobdźěłać]
Na Podstupimskej konferency bu teritorij Łužicy znowa rozdźěleny. Teritorij na wuchod wot rěki Nysy bu k Pólskej přizamknjeny (dźensa je tutón dźěl Łužicy do Lubuskeho a Delnjošleskeho wojewódstwa) rozdźěleny, mjeztym zo so teritorij na zapad wot njeje z wobstatkom Sowjetskeje wobsadźeneje zony sta. W samsnym času sej Łužiscy Serbja, kotřiž běchu w Čěskosłowakskej žiwi, přizamknjenje Łužicy k Čěskosłowakskej žadachu, štož wšak njebu zwoprawdźene. Domowina (třěšna organizacija Łužiskich Serbow) pak požadowaše zarjadowanje cyłeho němskeho dźěla Łužicy do Sakskeje. W referendumach w do toho pruskim dźělu Łužicy hłosowachu wšak jenož wokrjesy na teritoriju dotalneje Hornjeje Łužicy (wobstatk dotalneje pruskeje prowincy Šleska za přizamknjenje k Sakskej), mjeztym zo wokrjesy na teritoriju Delnjeje Łužicy (wobstatk dotalneho pruskeje prowincy Braniborska) to wotpokazachu. Tohodla bu dotal pruski dźěl Hornjeje Łužicy do Sakskeje zarjadowany, mjeztym zo Delnja Łužica Braniborskej zwosta, kotrejež status bu pozdźišo na kraj změnjeny (Pruski stat bu přez rozsud zwjazkarjow 25. februara 1947 wotstronjeny).
7. oktobra 1949 bu na teritoriju Sowjetskeje wobsadźeneje zony Němskeje nowy wot komunistow wobknježeny statny wutwor Němska demokratiska republika (NDR) wozjewjeny, kotraž bě na spočatku hač do 22. julija 1952 federacija 6 krajow (Berlin, Braniborska, Durinska, Mecklenburgska, Sakska, Saksko-Anhaltska). 23. julija 1952 buchu kraje wotstronjene a NDR so z centralistiskim statom stawaše, w kotrehož wobłuku Delnja Łužica bu do wobwoda Choćebuz zarjadowana, mjeztym zo Hornja Łužica bu do wobwoda Drježdźany (wjetšina teritorija) a wobwoda Choćebuz (sewjerny dźěl) rozdźělena. W času NDR bu wotbagrowane wjace hač 70 łužiskich wsow za brunicowe jamy (hlej tež lisćinu wotbagrowanych wsow).
W lěće 1989 bu po zběžkach komunistiski mócnarski monopol wotstronjeny. 3. oktobra 1990 dóńdźe k zjednoćenju NDR ze Zwjazkowej republiku Němska. Toho dnja dóńdźe tež k wobnowjenju krajneho rozrjadowanja na teritoriju bywšeje NDR; w tym času skutkowaše na teritoriju němskeho dźěla Łužicy regionalistiske hibanje „Iniciatiwa za njerozdźělenu Łužicu“ (Inititative „Für eine ungeteilte Lausitz“), kotraž wšak dosć wothłosa njenamaka. Nimale cyły němski dźěl Hornjeje Łužicy bu znowa do wobnowjeneho kraja Sakska zarjadowany a Delnja Łužica z małym dźělom Hornjeje Lužicy do Braniborskeje. Tutón staw do přitomnosće traje.
Wotkazy[wobdźěłać]
- Serbski portal (de) (dsb) (en)
- Domowina (dsb) (hsb) (de) (en)
Staty
• Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Republika Makedonska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo
Rozkorne teritorije:Kosowo • Podnisterska
Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Kalmyska • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska
1 Leži zdźěla w Aziji.


text:
Strům
Strůmy to je grupa źelinůw, do keryj zaliczo śe nojsrogsze źeliny lůndowe. Ńy je taksůnym, yno grupuje źeliny uo podanyj na śa morfologiji a funkcyjach. Tajla botańiki, kero zajmuje śe strůmůma je mjanowano dendrologijo. Ńykere nojstarsze a nojsrogsze strůmy sům chrůńůne bez prawo jako przirodńicze denkmale.
Morfologijo[Sprowjej]
Strůmy majům zrůżńicowano budowa nadźymnyj tajli. Ze zola wyrasto jeim pjyń, kery uod pewnyj wysokośći uobtoczůny je bez korůna kero skłodo śe s rozdźelajůncych śe gałynźůw pokrytych liśćůma. Pjyń a starsze, rube gałynźe sům zdrzewjałe, mode drzewjejům na kůńec wegetacyjnygo uokresu. Ze pńa mogům wyrastać kůnary abo cołki może uůn iść pjonowo we gůra - tako budowa je mjanowano "strzała" abo "kłoda". Strůmy mogům růść pojedyńczo abo we grupach (parki, losy). Uogůlny ksztołt nadźemnyj tajli strůmu mjanuje śe pokrojym strůmu a wyrůżńo jygo zorty: stożkowaty, kolumnowy, uokrůngławy abo paryzolowaty.
Zastosowańy[Sprowjej]
Strůmy połńům ważno rola we przirodźe jako producynty tlynu . Pozyskujy śe ś ńich drzewo s ńykerych gatůnkůw inksze substancyje - kauczuk, żywica a inksze. Ńykere strůmy majům zjodliwe uowoce, kora (zinamůnowjec), naśůna a ańi kwjoty (goźdźikowjec). Jeich skupiska uosłabjajům wjatry a powstrzimujům erozyjo.


text:
Astrůnůmijo
Astrůnůmijo (gr.: ἀσtpovouίa) – nauka uo ćouach ńebjeskych, jejich budowje, ruchach, pochodzyńu a ewolucyje uoroz uo materyje rozprošůnej we přestřyńi kosmičnyj (mjanowanyj tyž kosmosym). Astrůnůmijo, a po prowdźe jeji tajla mjanowano kosmologjům, zajmuje śe tyž Wšechśwjotym kej coukośćůn. Nazwa astrůnůmijo pochodźi s greki: gr. ἄσtpov astron (gwjozda) + vόuoς nomos (prawo).
Astrůnůmijo možno inačy uokreślić kej nauka uo wšelkych uobjektach a zjowiskach znojdujůncych śe poza Źymjům.
Dźiśijšo astrůnůmijo je gynau zwjůnzano s astrofizykům, kera je zastosowańym prow fizyki do interpretacyje wyńikůw uobserwacyje astrůnůmičnych. Zwjůnzek tyn je tak guymboki, aže dźiś uobje dźedźiny sům ale jydnośćům. Můg uůn powstoć skuli uodkryću, aže ćoua ńebjeske skuadajům śe s takij samyj materyje, kej wšyjske inkše uotačajůnce nos uobjekty.
Uobjekty, kerymi zajmuje śe astrůnůmijo, to ćoua ńebjeske: planety, Mjeśůnčki, planetojidy, gwjozdy, gwjazdozbjory, asocjacyje gwjazd, grůmady gwjazd, galaktyki, mguawice, grůmady galaktyk, materja mjyndzygwjazdowa, gaz mjyndzygalaktyčny, materja ygzotyčno, antymaterja, materja ćymno, kwazary, čorne dźury i wjela inkšych. Astrůnůmijo zajmuje śe badańym procesůw dotyčůncych tych ćou.
Bibljografja[Sprowjej]
- Jadwiga Waniakowa "Polska naukowa terminologia astronomiczna" 2003, Wyd. IJP PAN, Krakůw ISBN 83-87623-67-0 (pl.)


text:
Reunion.com > Mario Arciga - Sandi Armstrong > Ricardo Armijo - Alondra Armilla
Classmates from Ricardo Armijo to Alondra Armilla
Ricardo Armijo Ricci Armijo Richard Armijo Richelle Armijo Rick Armijo Ricky Armijo Rita Armijo Rob Armijo Robbie Armijo Robert Armijo Roberta Armijo Roberto Armijo Robin Armijo Robyn Armijo Rochelle Armijo Rocky Armijo Rodney Armijo Rodrigo Armijo Roger Armijo Rome Armijo Ron Armijo Ronald Armijo Ronda Armijo Ronnie Armijo Rosa Armijo Rosalie Armijo Rosanne Armijo Rose Armijo Roseann Armijo Rosemarie Armijo Rosemary Armijo Rosendo Armijo Rosie Armijo Rosita Armijo Ross Armijo Rossi Armijo Roxann Armijo Roxanne Armijo Roy Armijo Ruben Armijo Ruby Armijo Rudolph Armijo Rudy Armijo Rumaldo Armijo Russell Armijo Ruth Armijo Ryan Armijo Sabra Armijo Sabrina Armijo Sadie Armijo Sally Armijo Salvador Armijo Sam Armijo Samantha Armijo Sammy Armijo Samuel Armijo Sandra Armijo Sandy Armijo Santiago Armijo Santos Armijo Sara Armijo Sarah Armijo Sarai Armijo Scott Armijo Sean Armijo Sebastian Armijo Selina Armijo Serena Armijo Sergio Armijo Serina Armijo Shana Armijo Shannon Armijo Shantel Armijo Shara Armijo Sharon Armijo Shaun Armijo Shauna Armijo Shawn Armijo Shawna Armijo Sheila Armijo Shelley Armijo Sheri Armijo Sherie Armijo Sherri Armijo Sherry Armijo Shilo Armijo Shirley Armijo Sidney Armijo Silvia Armijo Simon Armijo Socorro Armijo Sonia Armijo Sonya Armijo Sophia Armijo Stacey Armijo Stefanie Armijo Stella Armijo Stephan Armijo Stephanie Armijo Stephen Armijo Steve Armijo Steven Armijo Sue Armijo Susan Armijo Susana Armijo Susanna Armijo Susie Armijo Suzanna Armijo Suzanne Armijo Suzette Armijo Sybil Armijo Sylvia Armijo Tabitha Armijo Tamara Armijo Tami Armijo Tammy Armijo Tamra Armijo Tanya Armijo Tawnya Armijo Ted Armijo Teddy Armijo Teresa Armijo Terra Armijo Terri Armijo Terry Armijo Theodore Armijo Theresa Armijo Thomas Armijo Tiffany Armijo Tillie Armijo Tim Armijo Timothy Armijo Tina Armijo Tito Armijo Toby Armijo Tom Armijo Tomas Armijo Tommy Armijo Toni Armijo Tonie Armijo Tony Armijo Toribio Armijo Toynette Armijo Travis Armijo Trish Armijo Trisha Armijo Truitt Armijo Tyler Armijo Ursula Armijo Val Armijo Valerie Armijo Vanessa Armijo Vasti Armijo Velma Armijo Verda Armijo Veronica Armijo Vic Armijo Vicente Armijo Vicki Armijo Vicky Armijo Victor Armijo Victoria Armijo Vince Armijo Vincent Armijo Viola Armijo Violet Armijo Virginia Armijo Vivian Armijo Waldo Armijo Walter Armijo Wendy Armijo William Armijo Willie Armijo Xavier Armijo Yolanda Armijo Yvette Armijo Yvonne Armijo Zach Armijo Zachary Armijo Victor Armijo-garcia Nagib Armijo-hussein Alejandro Armijos Ana Armijos Andrea Armijos Angel Armijos Antonio Armijos Carlos Armijos Carmen Armijos Celia Armijos Celso Armijos Cristian Armijos Diana Armijos Diego Armijos Dolores Armijos Edison Armijos Eduardo Armijos Elsa Armijos Enma Armijos Erwin Armijos Esmeralda Armijos Gabriel Armijos Galo Armijos Gonzalo Armijos Graciela Armijos Hector Armijos Holger Armijos Ivan Armijos Jack Armijos Jennifer Armijos Jessica Armijos John Armijos Jorge Armijos Jose Armijos Juan Armijos Judith Armijos Luis Armijos Manuel Armijos Marcelo Armijos Marco Armijos Marcos Armijos Maria Armijos Mariana Armijos Marlene Armijos Miguel Armijos Mike Armijos Patricia Armijos Pedro Armijos Rosa Armijos Segundo Armijos Sergio Armijos Sonia Armijos Tania Armijos Walter Armijos Wilmer Armijos Xavier Armijos Danny Armil Steve Armil Anthony Armile Alan Armili Andrea Armilio Cassidee Armilio David Armilio Jacqueline Armilio John Armilio Luciana Armilio Melissa Armilio Michael Armilio Mona Armilio Alondra Armilla


text:
Przekąski Przepis na:
Ślunski galert (galareta z nóżek)
Przepisów: 217 Ocena: 1594
Dodano: 23.10.2013
Odsłon: 9051
Składniki
- dwie świńskie szłapy
- jedna golona (najlepiyj zadnio, mo mo wiyncyj miynsa)
- jarzina jak na rosół, ino dej wiencyj ziela i listków bobkowych
- ze dwie łyżki łoctu.
Przygotowanie
-
Szłapy i golono umyj gryfnie. Szłapy wciep do gorka, zalyj zimnom wodom i zagotuj. Kiej zawrze, dodej golono. Warz kajś z godzina, potym wciep jarzina i przyprawy, dolyj zedwie łyżki łoctu i trocha zalcu do smaku. Warz, aż miynso bydzie blank mienkie.
Miynso wyciong z gorka, połobiyrej.
Pożniyj na małe koncki.
To, co ci sie wywarziło łodcedź.
-
Posiekane miynso wciepej do miskii zalyj wywarym.
Odstow do zimnego. Kiej łostygnie - wsadź do lodówki.
Nie jydz, aże bydzie zgynstniałe!
Podowej z cytryną, ale barzi po ślonsku bydzie z łoctym.
Mie nojlepiyj pasuje z zynftem.
... a lorneta... czymu niy?


text:
Starzikowe ôczy W starzikowych ôczach Widza modre niebo Słōnko i zegrōdka Rozparziste drzewo. Tynsknica za frelkom Ze gryfnōm buzinkom Kej targała wiśnie Na maszkytne winko. Flugi gołombeczkōw Kere sztartły z rana Biesiady do nocy Piwa połno kana W starzikowych ôczach Janioł sie ukozoł Starziku kochany! Kaj żeś chopie poszoł? Barbara Politaj
Starzikowe ôczy
Siyrota
Siyrota Pōnbōczku miyłosierny Padōm na kolana Płaczki wartko lecōm Jo w tym bōlu sama Siyrota jo wielgo Bez ôjca bez matki Niy pōmogo słowo Nojlepszy kamratki Wszysko tłamsza w siebie A ślimtōm po nocy W dziyń pogodne liczko A tak parzōm ôczy Pomōż mi Pōnbōczku Dej chwila wytchniynio Spragniono żech ulgi […]
Serce warcij bije
Serce warcij bije Mŏsz ôczy jak heksa Kej na mie filujesz Ôfiary szukosz? Czy richtig miyłujesz? Rod mōm ta launa Kej serce mi bije Wartko , festelnie Jak we bymbny kije Zachabia ci kusik Zaś trowi mie fiber Dyrgōwki chytajōm A ruby mōm cwiter Mŏsz ôczy jak heksa A liczko janioła Dej pozōr i niy […]


text:
Nirvana
Nirvana – amerikańsko skupina muzyčno grajůnco lajyra ze zorty grunge. Zouožyli ja wokalista a gitařysta Curt Cobain a baśista Krist Novoselic we Aberdeen we stańy Washington. Skupina s anfaga fest čynsto zmjyńoua perkuśistůw, na důžyj za šlagcojgym zaśod we ńij dźepjyro Dave Grohl, kery začůn grać we Ńirvańy we 1990. Přeuomym lo grupy bůu singel "Smells Like Teen Spirit", kery wydano we 1991. Dou uůn anfang do rozkwitu couyj raje skupin kere grou wywodzůncy śe rocka altenatywnego grunge, jako Soundgarden, Pearl Jam, Alice in Chains a inkšych. Frontman skupiny, Curt Cobain, uostou mjanowany "řečńikym pokolyńo", a samo Nirvana "guosym pokolyńo X". Cobain ńy bůu zadowolůny s komercyjnygo sukcesa grupy, bez tůž we 1993 skupina wydoua antykůmercyjno puyta "In Utero". Po śmjyrći Cobaina, skupina ješče bez jaki čos wydowoua puyty, nale pjyršy ńypublikowany wčeśńij utwůr, "You Know You're Right" ukozou śe dźepjyro we 1994 roku. Uod čosu debjutu, spředano wjyncyj kej 50 mln roztůmajtych nośńikůw s lajyrům Ńirvany.
Treść
Dyskografijo[Sprowjej]
Albůmy studyjne[Sprowjej]
Minialbůmy/Kůmpilacyje[Sprowjej]
- 1989: Blew (EP)
- 1992: Hormoaning (EP)
- 1992: Nevermind: It's An Interview
- 1992: Incesticide
- 1995: Singles (Box Set) (Box)
- 2002: Nirvana
- 2004: With the Lights Out (Box- Set)
- 2005: Sliver - The Best of the Box
Albůmy kůncertowe[Sprowjej]
VHS/DVD[Sprowjej]
- 1992: 1991: The Year Punk Broke (VHS)
- 1994: Live! Tonight! Sold Out!! (VHS)
- 2004: With The Lights Out (DVD)
- 2005: Classic Albums - Nirvana - Nevermind (DVD)
- 2006: Live! Tonight! Sold Out!! (DVD)
- 2007: MTV Unplugged in New York (DVD)


text:
Walentynki u Agatki Przyszeł Hanys do Agatki w grabach trzymoł do ni kwiotki. Przed dwjyrzami stanył, włosy se poprawjył. Poluzowoł jeszcze kragel i nerwowo przicis dzwonek. Jeji ojciec mu otwjyro o co chodzi,se go pyto No jo prziszoł do Agatki chca ji dać oto te kwiotki. Agatko, byzuch mosz , zawołoł, mrugnoł do ni i […]
Walentynki u Agatki
Ecikowe przonie
Ecikowe przonie Wielkim przoniym ôd Ecika Była Julka z Panewnika Mioł fest karlus „za uszami” Pisza to tak miyndzy nami. Tōż roz prziszoł na zolty Nale cołkiym niydomyty Seblyk jupa i koszula Czorny kark mosz! – Wrzaskła Jula. Ech dioblicōm byla Jula Potargala mu koszula Ôczy chnet by wydropała Kej ze Cilkom go zejrzała Idź […]
Nasz tata
Nasz tata Nasz tata to je chłop z marzyniami. Zolyt se mu zachciało, pomyście sami. Dłogie roky z mamom dokupy przeżyli. Roz se pszoli , a roz se wadziyli. Kożde rano tata na kole po rzymły gnoł. Zrobić mamie śniodani uciecha mioł. Jak mioł zły dziyń z mamom nie godoł. Koło zostawjył i pieszky do […]
Starzikowe łosprowjani
Starzikowe łosprowjani Czy to straszki czy potwory ?sama nie wjym co za mory ! Kjejś sam u nos grasowały tak mi starzik łosprowjali Jak kjejś jeszcze młodzi byli i na zolyty łazili Było to kjeroś niydzieliczka jak przybrali se troszyczka Na kole se pyndalujóm i ku chałpje swoji drałujóm Aż tu naroz cojś sie stało […]
Kjeś a tera
Kjeś a tera Kożdo starka młodo była I za młodu sie strojiła W synkach se tyż przebjyrała Niż chłopeczka se wybrała Potym w dóma sie schodzili Nie jak tera moji mili Dziołchy se tam kanś lotajóm Mamulce nic nie padajóm W tym sie moda też zmjyniła Dziołcha na zolytach była Kjeś by zżarli jóm z […]
ZOLYTY
ZOLYTY U Francika w szranku ancug już wisi Bo idzie na zolyty do lipsty, do Krysi Cołki sie łokompoł i wyparfinowoł Bydzie teroz Francik panisko udowoł Krysia przed żadłym dugo sie sztigluje Tapiruje kudły, wargi se maluje Kryski pod łoczami i czepie rzynsami Bydom sie wszyjscy łoglondać za nami Francik w końcu prziszoł i Krysia […]
Zolyty-Autor nieznany
Piekna piosenka o mlodych zakochanych razem spedzajacych czas. Zolyty,fto tego niy lubi jak sie wylazi na randki i pokryjomu dostowo kusiola .


text:
Hajiti
Hajiti, Republika Hajiti (fr. Haïti, République d'Haïti; hait. Ayiti, Repiblik d Ayiti) – państwo we Americe Půunocnyj, na Mořu Karajibskim. Zajmuje zachodńo tajla wyspy Hajiti. Grańica mo s Důmińikanům. Je to kraj gůřysty, srogo jygo tajla zajmuje puaskowyž, ńiżiny sům ńywjelge a ino na wybřežu. Dowńij ůng. 60% placu zajmowouy sam losy, nale bezma 90% ś nich wyćynto. Skiž tygo postympuje sam jouowjyńy gleby a yrozyjo. Je to nojstaršy ńypodleguy kraj we Americe Střodkowyj. Walki uo samostanowjyńy mjouy sam anfang we 1790 roku, a we 1804 uoguošůno ńypodleguość. Bez lota 1822-1844 Hajiti bůuo potajlowane na tajle lo Negrůw na půunocy a tajla lo Mulatůw na pouedńu. Ńyskoři wzmogouy śe sam ajnflusy USA, aže přišuo do amerikůńskij uokupacyje we lotach 1915-1934. Sytuacyjo polityčno je sam durś ńystabilno.
Je to jedyn s nojbjydńejšych krajůw na Źymje, we kerym 80% ludźi žyje we ubůstwje.


text:
Nowo Zylandyjo
Nowo Zylandyjo (ang. New Zealand, maorysko godka Aotearoa – Kraj Dugij Bjouyj Chmury) – państwo wyspjarske na pouedńowo-zachodńim Pacyfiku, kere skuodo śe s dwůch srogich (Wyspa Půunocno a Wyspa Pouedńowo) a raje mjyńšych wyspůw, we tym Wyspy Steward a Wyspy Chatcham. Je to nojdalij na pouedńe wysuńynto tajla Uoceańije. Do Nowyj Zelandyje noležům tyž Wyspy Cooka, Niue, Tokelau, Dependencyjo Rossa, s kerych Wyspy Cooka a Niue majům wuasne samořůndy.
Mimo aže Nowo Zylandyjo formalńy je můnarchijům kůnstytucyjnům, ńy mo ůuna kůnstytucyje we ojropejskim rozumjyńu, yno kupa roztůmajtych a we růžnym čośe uchwolanych aktůw prawnych.
Kraj s anfanga besludny, zaśedlůny bez Maorysůw kole 1000 roku, lo Ojropejčykůw uodryu go we 1642 Abel Tasman. Kolůńizacyjo začua śe we 1769, kej wyspy uodkryto drugi roz, co zrobjyu James Cook. Bůuo při tymu kupa kůnfliktůw mjyndzy Maorysůma a Brytyjčykůma, a dźepjyro Traktat Waitangi šrajbńynty 6 lutygo 1840 přińus na chwila stabilizacyjo. Dokumynt tyn je powažany za anfang Nowyj Zelandyje. Ročńica jygo šrajbńyńćo je sam uobchodzůno kej śwjynto państwowe. We II pouowje XIX wjeku mjouy plac dwje wojny maoryske, kere Maorysy přegrouy. Uod 1907 Nowo Zylandyjo mjoua status důmińjům, a uod 1947 je ńypodleguo.
Gospodarka je fest zrůžńicowano. Tradycyjńy, fest sroge znočyńe mo hodowla uowcůw. We eksporće nojsrogšy udźou mo mjynso a jygo přetwory, a tyž produkty bauerske a leśńictwa. Nale je sam tyž rozwińynto industryjo, we tym zaawansowane technolůgije, jako l. b. elektrůńika.
We Nowyj Zelandyje uobowjůnzuje ruch lewostrůnny.


text:
Śnieżne gwiazdeczki Chodźmy razem na saneczki Choćcie chłopcy i dzieweczki Pojedziemy sobie z górki Z nieba lecą białe wiórki A może to srebrne gwiazdeczki? Spadają nam na czapeczki Pięknie się mienią w słonku Jak brylanciki w pierścionku Na ziemię spadają Wszystko wokół przykrywają Białe już są pola,lasy,domy i ulice A ja teraz patrzę w […]
Śnieżne gwiazdeczki
MODERNE MIANA
MODERNE MIANA Eli wos tyż nerwujóm i tak jak mie – szterujóm, miana dziecek, co teroz sóm w modzie? Te Alany,Patryki, Angeliki,Jessiki… Wiyncyj u nos ich, niż na Zachodzie! Przikładowo, w niydziela – krzcinów było niywiela – możno sztyry, czy piyńć – niy pamiyntóm. Dyć same cudze miana: Sara,Daria,Dajana… Fto z wos słyszoł, że jes […]
Wjelki grani WOŚP
Wjelki grani WOŚP Ôd rana już ôrkjestra grŏ Kŏżdy jakijś grosik dŏ Do szkarbōnki,do puciynki Ciepejcie dziołchy i synki Jak co roku już tak grajōm Chorym dzieciōm pomŏgajōm Do szpitali sprzynt kupujōm No i życi tym ratujōm Bo do wszyjskich dzieci grajōm Serduszka za datek dowajōm Znani już sōm w cŏłkim śwjecie Wjelko Ôrkjestra – […]
Na roraty
Na roraty Czy deszcz padze Czy śniyg suje Na roraty rano Kŏżde dziecko gzuje Lampjōniki niesōm Drōga ôśwjytlajōm Na Dzieciōntko małe S radościōm czekajōm Wyczymajōm jeszcze Te ranne stŏwani Bo je corŏz lepsze Te ôczekowani Dyć Dzieciōntko przydzie Chneda s geszynkami Pod pjyknŏ chojinka Co migŏ lampkami Jeszcze yno trocha Wczas rano stŏwaniŏ I bydzie […]
dzieci
Jaś i Małgosia spacerują z babcią i Małgosia pyta: -Babciu skąd się biorą dzieci? Babcia na to: -Wnusiu dzieci przynoszą bociany…. Na to Jaś szepce Małgosi do ucha; -Powiedz jej prawdę, bo umrze i nie będzie wiedziała Haaaaaa(*-*)
Sōmsiŏd
Sōmsiŏd A mōj sōmsiŏd je morowy Chowje świnie ,doji krowy Kokota mŏ tak pjyknego Że zadziubać chce kŏżdego Gospodarka mu sie krynci Bo dokupjōł se tyż gynsi Kaczki,kury i pultoki Wszysko to sōm jego ptŏki Psa też mŏ tam kulawego Wachuje dobytku jego Nie dopuści tam żŏdnego Yno kota ryszawego A w chałpje mŏ […]
Już po feryjach
Już po feryjach Już feryje sie skōńczyły I do szkoły trza by gnać Roczek minie, wartko sleci I feryje bydōm zajś Kjery robi,do roboty Chociŏż ni mŏ sie ôchoty Bo tera se ôdpoczywŏł I robota be….nazywŏł Tera wszysko sie zmjyniło Markerowani sie skōńczyło Bo już wrzesiyń klupje w dwjyrze Musisz robić bo nadbydziesz Bo […]
Nasza szkoła
Nasza szkoła Nasze starziki cie murowali Cegła za cegłōm procnie dŏwali Jeszcze przed wojnōm cie postawili By jejich dziecka sie sam uczli I za patrōnka ôbrali św Jadwiga Co by żŏdyn ôd nauki sie sam nie migŏł Już dużo rokōw ciebje klupnyło Dziecek dużo sie wyszkoliło Rechtorōw tyż żeś zŏcnych wydała I dyrechtorōw sie […]
ZIMA
ZIMA Wycie jak jo lubia zima To chyba kożdy bajtel je rod kej śniegym suje. Zaroz leca do pywnicy coby wypucować sanki , bo skurzoły sie bez te wszyske miesiōnce. Jo mom wielgo uciecha posjyżdżać ze gōrek chocioż niyroz i rzić poczaskom nale co tam idzie strzimać. Jeszcze kej na placu szkolnym wylejōm woda […]
Bal Przedszkolaka
Bal Przedszkolaka ڿڰۣڿ Znów w przedszkolu bal nad bale Dzisiaj wszystkich Was zaskoczę Nie w strój wróżki ani myszki Ja w futerko zebry wskoczę! ڿڰۣڿ Jestem dzisiaj czarno – biała Mam kopytka i ogonek Wierzgam ,psocę ,rżę jak konik Aż z choinki spada dzwonek ڿڰۣڿ Już policjant przebieraniec Panią zebrę w tany prosi Zebra z […]


text:
Nerwowy wiater Zima zaczła śniegym sypać. Wiater musioł prawie drzymać. Kej zmiarkowoł że je bioło. Było wtedy za nieskoro. Zacznył fuczeć ,śniyk zdmuchiwać. Aż se stromy zaczły kiwać. Zomjyntow nadmuchoł, kaj yno umioł. Ze złości w kominie głośno gwizdoł. Co zima przistojyła fajnie śniegym. Rozjuszony wiater zdmuchoł bjegym. Fuczoł, jynczoł ,durch mioł mało. Aż to […]
Nerwowy wiater
Strómy
Strómy Szumjōm wszyndzi strōmy i listki ściepujōm że jesiyń już blisko tak sie pogadujōm Urszula Oślislok
Lamynt starego Gołymbiorza
Lamynt starego Gołymbiorza Kaj żeś sie stracioł mój gołombku już wieczor zaro bydzie cima darymnie na niebo filuja kaj żeś polecioł kej cie ni ma Jak trefisz tu do mje kamracie kej gołymbnik gizdy zbulili padali że takigo niy trza toż nowy wele postawili Mje jakoś tesno za tym starym co s łokna dziynnie […]
Zimne ôgrodniki
Zimne ôgrodniki Te zmarzluchy już sam idōm Jako bydzie ? s czym zajś przydōm ? Czy kożuchy trza szykować ? Czy przymrōzki bydōm dŏwać ? Czy powjeje zajś zimnica ? Czy pomrozi nasze lica ? Kjej w pojszczodku maja sie sam kludzōm Dycki cojś na przekōr wytwŏrzajōm ludziōm Chocioż było gorko kićkŏ sie pogoda […]
Wjosyneczko dej słōneczko
Wjosyneczko dej słōneczko Ôj ty wjosno wjosyneczko Zajś skukałaś nōm słōneczko Deszczym kropisz po tym śwjecie Co by pryndzyj kwitło kwjeci Chcesz po strōmach spłukać kurz Poôbmywać krzŏki rōż Tuż sie śpjychej wjosyneczko A potym dej zajś słōneczko Niych nōm mrugŏ prōmyczkami Cŏluśkimi łuzajś dniami Tak do życiŏ nōm go czeba Jak dziynnie krajiczki chleba […]
Przy jesiyni
Przy jesiyni Jakojś mglisto je na dworze I tak bywŏ przy tyj porze Bo jesiynnŏ to pogoda Liści leży już w zegrodach Na gałynziach farby złote Mjyniōm sie tam i czerwōne Choby pyndzlym wyfarbjōne I brōnotne sōm machniōne Jak tu pjyknie ,kolorowo Śwjat wyglōndo bŏjkowo Na strōmach wiszōm jabuszka Żółci sie tyż kŏżdŏ gruszka Pod […]
Nocny wjater
Nocny wjater Za ôknami noc zimny wjater wjeje słyszeć jak rōmpluje czaskŏ,gwizdŏ naôkoło wszysko rozwaluje Gałynzie sie ôgibajōm druty na mastach huśtajōm liści w lufcie tańcujōm chociōż cima w śwjetle ampli widać jak pofurgujōm Wyje wjater za ôknami straszy ludzi nocami czy ôn musi sam tak wjŏć!? by już było tego dojś ! Urszula Oślislok
Tylko w maju
Tylko w maju Tylko w maju kwitną bzy Tylko w maju świat tak lśni Kwitną krzewy,kwitną drzewa Słowik pieśń miłosną śpiewa Kwitną wiśnie i jabłonie Zieleń łąki w kwiatach tonie Lila ,biało i różowo Wszędzie jest tak kolorowo Bo to przecież miesiąc maj Świat wygląda jakby raj Rzepakowe żółte pola Jak dywany jest ta rola […]
Pjykno wjosna
Pjykno wjosna Wjosna słóńce kwjotki Już rosnóm siyrotki Boczónie furgajóm Jaskółki śpjywajóm Dziyndzioł klupje w pjyń A pod strómym ciyń Tam sie siednij i podychej Ze ptoszkami se pośpjywej Kajś rechocze żabka mało Bo do stawu by sie chciało A ty siedzisz,nasłuchujesz Pjyknej wjośnie sie radujesz Urszula Oślislok
Jesiynny deszcz
Jesiynny deszcz Deszcz padze Cupje po szybach I na dworze je zima Strómy łopłakane Gałynzie z liści łoblecane Wjater podmuchuje Liści rozwaluje Chocióż deszczym pokropjone To furgajóm jak szolóne Brzimy jegły straciły Wszyndzi naśmjeciły A deszcz padze Niy przestowo Na jesiynne kwjotki Tyż kapeczki dowo Szare chmury rozcióngnione Niebo cołki zachmurzóne Yno ciyrlipki ćwjyrkajóm W […]


text:
WALYNTYNKOWY GYSZYNK
Niy poradza godać, jak inksi godajóm,
swojim żónkóm co dziyń, jak fest im przajóm.
Choć tego niy godóm, to wiysz, nojmilejszo,
że Ty w mojim życiu, jest żeś nojważniyjszo!
Możno piwo bardzij troszyczka gelduje,
wiysz przeca, jak bardzo mi „Tyskie” smakuje!
Ło gołymbiach niy spómna, przeca wiysz sama,
żech do tyj gowiedzi, jak dlo dzieci mama!
Króm tego, nic dlo mnie niy ma ważniyjszego,
łod moji babeczki, dziubeczka mojego!
Niy ma takij rzeczy, co bych niy móg zrobić,
coby ino Tobie, dziubeczku, dogodzić!
Dlo Cia móg bych nawet ciepnóńć cigarety,
kebych kurzół, cóż, kej niy kurza, niestety!
Nawet z piwa dlo Cia moga zrezygnować,
i co dziyń, miast sztyry, ino trzi kupować!
Co do Walyntynek, łody mnie w gyszynku,
łobiecuja skorzij prziść dzisio ze szynku!
Autor:Bernard Śmigała


text:
Nerwowy wiater Zima zaczła śniegym sypać. Wiater musioł prawie drzymać. Kej zmiarkowoł że je bioło. Było wtedy za nieskoro. Zacznył fuczeć ,śniyk zdmuchiwać. Aż se stromy zaczły kiwać. Zomjyntow nadmuchoł, kaj yno umioł. Ze złości w kominie głośno gwizdoł. Co zima przistojyła fajnie śniegym. Rozjuszony wiater zdmuchoł bjegym. Fuczoł, jynczoł ,durch mioł mało. Aż to […]
Jesteś tutaj:Strona główna / Archiwum dlazomjynta
Nerwowy wiater
27 stycznia 2014 przez Maria Kostrzewa
W kategorii:Cztyry pory roku, J, K, L, Maria Kostrzewa, O pogodzie, Piszemy, Tematycznie, Wierszem, Wszystkie wpisy, Wykonawca/Autor, Zima Tagi:buczoł, fuczoł, gwizdol, kamrat, las, maria kostrzewa, mroz, nerwowy wiater, slonsko godka, slonskogodka, sniyg, stromy, wiater, zima, zomjynta


text:
Wrocław
Wrocław jo z něźi 640 000 wobydlarjami stwórte nejwětše město Pólskeje a jo stolica wójwodstwa Dolnošlazyńska.
Wrocław twóri ze sedłom romsko-katolskego arcybiskopa, ewangeliskego dioceznego biskopa, 10 wusokošulami z 130 000 studentami, kopicu slěźerskich institucijow, 11 źiwadłami, 9 muzejami, jadneju operu a filharmoniju kulturne a wědomnostne srjejźišćo cełego šlazyńskego ruma.
Město lažy pśi Odrje wósrjejź wunosnego rolnikarskego a górnistwowego regiona, jo pak teke we wobłuku mašinotwari a metaloweje industrije wuznamne stojnišćo.
Mě a wopon[wobźěłaś]
Mě se wótwóźijo wót českego wójwody Wratislawa I (888-921), kótaryž jo był zazdaśim załoźaŕ města. Inicial W namakajo se we woponje města, kótaryž jo kejžor Korla V. 1530 městu pósćił.
Wopon jo kwadrěrowany šćit. W prědnem pólu jo česki law, w drugem šlazyński hodlaŕ, w tśeśem inicial W a w stwórtem głowa Jana Ewangelista. Srjejźi jo głowa Jana Dupjarja na slobranem talarju. Wobej Jana stej pódla swěteje Jadwigi wósebnej patrona Šlazyńskeje.
Stawizny[wobźěłaś]
Město Wratislawa se prědny raz w lěśe 900 naspomnjejo.
990 jo pólski wjerch Mieszko I. Wrocław a cełu Šlazyńsku dobył. W 13. stolěśu su nimske sedlarje zachopili se na městnje źinsajšneje uniwersity zasedlowaś. 1261 jo město dostało Magdeburske měsćańske pšawo.
Wót srjejź 14. stolěśa jo Wrocław słušał k Českej a z tym teke k Swětemu romskemu mócnarstwu. Wót 1526 su Habsburgske kněžyli nad Wrocławom. 1702 jo Awstriska Wrocław Pšuskej pśepódała.
Južo 1840 bu Wrocław z 100 000 wobydlarjami wjelike město. 1910 su bydliło we Wrocławju 510 000 luźi, z kótarychž su byli 95,71% Nimce a 2,95 % Pólaki. Wót 1919-1945 jo Wrocław był stolica nowo wutwórjoneje prowince Dolnošlazyńska.
Pó drugej swětowej wójnje jo se zastojnistwo města a cełeje Šlazyńskeje Pólskej pśepódało. Wšykne nimske wobydlarje su musali Wrocław wopušćiś. Južo 1948 jo jano hyšći 7 000 Nimcow we Wrocławju bydliło.


text:
Prostokůnt
Prostokůnt – we plańimetryji je czworokůnt, kery mo wszyjstke eki proste (skiż tygo mo take mjano). Prostokůnt je ekstra růwnoleguobokiem. Ekstra prostokůntym je kwadrat, kery mo wszyjske boki tyj samyj dugośći. Przekůntne prostokůnta sům take same a przerzynajům śe we połowje. Prostokůnt kery ńy je kwadratym mo dwje uośe symetryje růwnoległe do bokůw a przerzynajůnce śe we půnktach przerzynańo przekůntnych. Suma ekůw we prostokůnće je dycki 360° = (2π) rad.
Wzory[Sprowjej]
- - dugośći bokůw.
Dugość przekůntnej:


text:
Dadajizm
Dadajizm to bůł artystyczny nurt we sztuce XX stoleća, kery mjoł anfang we 1916 roku. Same mjano pochodźi, podug szyroko przyjmowanyj wersyji, uod "dada" co uoznaczo drzewjanne bawidołko abo beblańy bajtla, kery ńy zno jeszcze żodnyj godki. Dadajizm negowoł artyzm a twůrczy wysiłek artysty, kej dźeła sztuki dadajisty przedstowjali gotowe wyroby, l. b. pisuar abo reprodukcyjo uobrozu s domalowanymi wůnsoma a brodům. Tworzyli collage, uobrozy na kerych przedstowjali roztomajte ukłody tajli uod maszynůw a gydichty ze losowo dobranych słůw. Kůmponowali tyż "muzyka larma". Skiż tygo dadajizm bywoł mjanowany "antysztukům", keryj cechůma bůły absurdalność a przipadkowość. Dadajisty wydowali pisma: Cabaret Voltaire a Dada (we Zurichu), Litterature (Paryż), Dada Club a Der Dada (Berlin) a tyż The Blind Man (Nowy Jork). Kůńec dadajizmu uogłoszůno we maju 1922 we Weimarze na "Kůnferencyje we sprowje kůńca dada". Ńyskorzi srogo tajla dadajistůw zwjůnzoła śe ze surrealizmym.
Dadajisty[Sprowjej]
Necowe uodwołańa[Sprowjej]
- "Sztuka czy antysztuka" we magazyńe Histmag (we polskij godce)


text:
Suchi čas
Suchi čas je w tropiskich a subtropiskich kónčinach swěta tón počas, kotryž je bjez abo nimale bjez spadkow. Mjeze sewjernym a južnym wobrotnikom so přibližnje potom njedešćuje, hdyž steji słónco nad druhej połkulu w ceniće, potajkim w sewjernych tropach mjez oktobrom a aprylom a w južnych tropach mjez aprylom a oktobrom. W někotrych krajach blisko ekwatora maja tuž dwaj suchej časaj w jednym lěće.
Počasy so potajkim w tropach na temperaturach njeorientuja. Město zymy a lěća maja tam suchi a dešćowy čas.


text:
São Paulo
Wspůłrzyndne: 23°30' S 46°37' W
São Paulo – nojsrogše mjasto Brazylije a Ameriki Pouedńowyj. Ležy we pouedńowo-wschodńij tajli kraju na řykům Tietê (dopuyw Parany), ńydoleko uod Uoceanu Atlantyckigo. Je stolicům stanu São Paulo. Zouožůne 1554 kej misyjo jezuicko św. Paula, a skiž tygo mo take mjano. Prawa mjejske erbuo we 1712. Uod 1815 stolica prowincyje. We 1822 uoguošůno sam samostanowjyńy Brazylije. Terozki je to srogi uostřodek industryje, kultury, nauki a handlu (cyntrum brazyliskigo handlu kawům). Kluby športowe: São Paulo FC, SE Palmeiras, SC Corinthians, Portugesa.


text:
Tańczonce Gawrony Mroźno Zima za oknym sypie biołym śniegiym. Mały synek do okna zaglondo , jak na dworze śnyg pado. Naroz mu serduszko radośnie, zatańczyło jak płatki na wietrze. Jego oczy jak gwiazdki zaśwjyciyły i figlarnie w szybie odbjyły. Mamo , mamo uradowany woło. Śniegu napadało i już je bioło. A dwa Gawrony przyfjurgały, rozglondajom […]
Tańczonce Gawrony
Wiater z zimom tańcowali
Wiater z zimom tańcowali Zatańcowoł wiater z zimom Zaszeleściył brzózkom krziwom Polecieli oba chnet do lasu Tam ośnieżyli chojinki do szpasu Wroble ze strachu pouciekali Jak zima z wiatrym tańcowali A tym dwom rady nie było Bo tak fajnie se im tańczyło Zawioli pola i wszystkie drogi Zomjynta narobjyli i głośno se śmioli Zima piszczała, […]
Nerwowy wiater
Nerwowy wiater Zima zaczła śniegym sypać. Wiater musioł prawie drzymać. Kej zmiarkowoł że je bioło. Było wtedy za nieskoro. Zacznył fuczeć ,śniyk zdmuchiwać. Aż se stromy zaczły kiwać. Zomjyntow nadmuchoł, kaj yno umioł. Ze złości w kominie głośno gwizdoł. Co zima przistojyła fajnie śniegym. Rozjuszony wiater zdmuchoł bjegym. Fuczoł, jynczoł ,durch mioł mało. Aż to […]
Ze wiosny
Bracik Marzec
Bracik Marzec Mōj braciku , mōj kochany Czamuś taki je ôklany Wciskosz ciyngym zimne dzionki I sztrabujesz nōm szkowronki W gorku miyszosz i welujesz Śniyg ze dyszczym zaś „serwujesz” Niebo zaciōngosz chmurami Kondzisz wiatrym nad gōrami Wypuś na wiyrch te śniygotki Te krokuski ,bazie kotki Nale cie przimurowało Zimy ,mrozu sztyjc ci mało? Ustoń prosza […]
Zima je nazot
Zima abo Wjosna
Zima abo wjosna Zima s Wjosnōm sie smŏgały Bo ôbje rzōndzić chciały Zima już słabnie,Wjosna jeszcze siły nie nabrała Kjero je mocniyjszŏ ? Kŏżdŏ wygrać chciała Tak sie czubjōm jedna s drugōm Zima pado – śniegym śwjat zasuja ,yno ôczami pomrugōm Wjosna dłużnŏ i nie była – tak padała Słōnko ci to stopi,psinco […]
ZIMA
ZIMA Wycie jak jo lubia zima To chyba kożdy bajtel je rod kej śniegym suje. Zaroz leca do pywnicy coby wypucować sanki , bo skurzoły sie bez te wszyske miesiōnce. Jo mom wielgo uciecha posjyżdżać ze gōrek chocioż niyroz i rzić poczaskom nale co tam idzie strzimać. Jeszcze kej na placu szkolnym wylejōm woda […]
Krokusek
Krokusek W śniygowo zumiynta Słōnko blade blysko A tam spode śniyga Łebek sie wycisko Wycisko sie łebek W śniygowym kragliku Tako chce już luftu We słōnku ôdychu Marzec sie znerwowoł Śniygym jeszcze sypnōł Aże nasz krokusek Mało co niy zipnōł Nale sie spamiyntoł Malućki rufijok Stoł we zimnym śniygu Prosty jako kijok Wychynōł ze śniyga […]
Świonteczno noc
Świonteczno noc Przikryto biołym puchym śniega po ciynżkim dniu ziymia zasnyła, na ciymnym niebie kajś śród gwiozdek ta Betlejymsko zaświyciła. W koncie chojinka światłym mrugo, skrzipi i trzeszczy mroz na dworze, świonteczno noc radościom blysko, Bydź pochwalony malućki Boże. Znikły kajś utropy i bole, topiom sie serca jak lod twarde, to miłoś przeca jich złonczyła […]


text:
Wichita
Wichita je najwjetše město w ameriskim staće Kansas a namaka so praktisce w geografiskim centrumje Zjednoćenych Statow. Město ma dźensa nimale poł miliona wobydlerjow. Klimat je tam najskerje kontinentalny – w zymje móže hustodosć jara zyma być, tola druhdy móže skerje ćopło a sucho być. W lěću je nimale přeco jara horco, husto nad 40 stopnjow. Na zbožo so pola Američanow praktisce wšudźe klimatizuje – w domach, w awtach, we wobchodach, na uniwersitach (Wichita ma tři uniwersity) a – wot njedawna – tež w zakładnych šulach. Wichita mjenuje so "powětrowe hłowne město swěta" w zmysle, zo je tam cyły rjad předewzaćow, kaž Boeing, Bombardier, Cessna, Learjet a tež jedyn projektowy běrow europskeho towarstwa Airbus.


text:
Efekt Coriolisa
Efekt Coriolisa - efekt kery do śe uobserwować we tych ukłodach uodńeśyńo, kere śe zwyrtajům. Uobjawjo śe tym, co ćoła we takim ukłodźe ńy poruszajům śe po prostyj, ino zakryncajům. Zdowo śe, co zakryncajům skiż dźołańo jakij śůły. Je to śůła pozorno, kero lo uobserwatora s poza ukłodu ńy fůnguje. Lo uůnygo to ukłod zmjyńo rozlygowańy a ćoło poruszo śe po prostyj, do zgody ze pjyrszům zasadům dynamiki.
Śůła Coriolisa idźe porachować podug mustra:
Ze uůnům śůłům je zwjůnzany szwůng Coriolisa:
Uoznaczyńo: m – masa ćoła, v – uůnygo gibkość, w – gibkość kůntowo ukłodu, a – wektorowy iloczyn.
Na Źymji skirz dźołańo uůnygo efektu woda we badywańe kej ślatuje do gulika zwyrto śe do zgody ze ruchym wskozůwek zygora na połedńowyj půłkugle, a na uopy do ńij na půłnocnyj půłkugle. Na růwńiku ślatuje rajn, bes zwyrtańo. Tak samo zwyrto śe wjater we cyklůnach.
Skirz efektu Coriolisa we balistyce bjere śe poprowka, coby ńy trefić mino.


text:
Geburstak Momy tukej w internecie tako strona po naszymu co Ślonzokow trzimie w kupie a podobo się kożdymu Ta strona to Slonski Dom chnet geburstak bydzie miała prawie sztyry lata klupnie kej sie dlo nas łotwiyrała My tu som jak familijo i kamratow momy wiela kerzy tak piyknie szkryflajom w piontek świontek i niedziela Ło […]
Geburstak
Jak by starziki stanyły s grobu
W tym wydaniu gazety SZ przypomnimy czytelnikom jak to kiedyś było a jak teraz , jak na przestrzeni lat zmieniały się nasze obyczaje i poglądy. Jak by starziki stanyły s grobu Co by było jak by te nasze starziki stanyły s gobow. Czy poznali by ta ziymia kaj sie urodzili i tych swojich wnukow .Myśla […]
Rola kobiyt na Ślonsku downi a dzisiej .
W dzisiejszym wydaniu SZ przypomnimy naszym czytelnikom rolę jaką spełniały kobiety na Śląsku . Rola kobiyt na Ślonsku downi a dzisiej . Jako była rola ślonski kobiyty we familiji downi a jako je dzisiaj .Mogymy pedzieć że sie wiela zmiyniło. Piyrwej typowo Ślonzoczka była podporzondkowano życiu swoji familiji a szczególnie swojimu ślubnymu. To Łon boł […]
Rajza nad jezioro Garda
Rajza nad jezioro Garda U nas już prawie jesiyń ale na połedniu jeszcze ciepłe lato. Toż na zakończyni latowych feryji szkryfna co nieco ło takich piyknych miejscach nad jeziorym Garda we Włochach . Miano jeziora pochodzi łod samej miejscowości ale do 12 wieku nazywało sie Benaco. Nad jeziorym je klimat śródziymnomorski toż wszystko rośnie […]
O mądrym skrzacie Zielniku i nie tylko
January 28, 2011 Tym razem w naszym kąciku literackim będzie coś dla dzieci .Cała Polska czyta dzieciom dlatego i my prosimy rodziców by zechcieli poświęcić kilkanaście minut swojego cennego czasu i poczytać im bajeczki Mamy nadzieję że zarówno rodzice jak i dzieci nie będą się nudzić . O mądrym skrzacie Zielniku Było samo południe .Ciepłe […]
Urszula Oślislok
Urszula Oślizlok Ptoszki ćwjyrkajóm Ptoszki z rana już ćwjyrkajóm I ło wjośnie rosprowjajóm Że już je kajś blisko Bo już słónko bardzi blysko Łod rana nóm przygrzywo I śniega sie już pozbywo Chocioż taji pomalutku Wjosna idzie po cichutku Dziyń już coroz długszy je Noc zajś krótszo robi sie I słóneczko bardzi śwjyci Chneda bydzie […]


text:
Terôzki my sóm przi lutym, a na te piyrsze trzi miesiónce we roku nasze starki i staroszki sporze powiarków zawdy gôdali. Rzykna tyż je terôzki podle raji: „Styczyń – do kachloka sie prziczyń”, „Pytô luty, czyś dobrze łobuty” , „We marcu jak w garcu”. Nale, za blank starego piyrwyj, to na Podhalu (sam u nôs […]
Luty, Móngoły i chorzowske utopce…
Ślōnski Dom mo 4 lata!
Ślōnski Dom 100 lŏt 100 lŏt piykno strōnko Chociŏż wiek twōj mody Pomyślności Ci winszuja Na bok wszyske kłody Ludzi kupluj tyż ku siebie Co Ślōnzkowi przajōm Niychej wprawy we pisaniu Ciyngym nabiyrajōm Ślōnzek piykny nōm pokazuj Chwol go wierszym , pieśniczkami Wspiyrej naszo piykno godka Być na zŏwdy z Ślōnzokami! Barbara Politaj
DJOBOŁ PYRTOŃ
DJOBOŁ PYRTOŃ W piekle jakoś cicho sie zrobiyło Bo pod kotłami ognia nie było Ogyń wygaszony pod kotłami Djobły tańcowały z djoblicami Bo „Pyrtoń”-djoboł co im sztajgrowoł Wcale ich nie wachowoł Zamias patrzeć roboty To sie go czimały gupoty Siedzioł w piekelnej pywnicy Przi jednej młodej djoblicy Ona dopiyro dwiesta lot miała I ogromnie sie […]
Briwy i chorzowsko tragedyjo…
Nó, tóż mómy juzaś luty. Chocia tak na isto, tyn luty to nóm sie napocznół – jesce we styczniu – festelnie jaknkornie, po czôrnu dlô mocki ludzi sam niy ino lod nôs, ale i ze inkszych krajów. Łóński tydziyń pizło côłke łoziym lôt (we wtorek 28 stycznia) kiej praskła nóm, zbulyła sie srogô hala wystawiynniczô […]
Briwy i chorzowsko tragedyjo – audio
Uroki zimy
Uroki zimy Zima śniegiem wybieliła Dróżki, pola, łąki Srebrnym szronem wystroiła Wszyściutkie gałązki Całe niebo zasłoniła Białymi chmurami Dachy domów upiększyła Lodu sopelkami Wszystkie krople wody Chłodem zamroziła I kwiatami w oknach Szyby ozdobiła Choć na dworze bardzo zimno Zaspy, zawierucha W izbie ciepło i przytulnie Żar z kominka bucha Tańczą iskry w popielniku, Wesoło […]
Ida do szynku…
Rółzczasu jedna pôra bóła zarôzki po żyniacce – dwa tydnie skorzij mieli wiesieli. Chop, po prôwdzie festelnie przôł swojij babeczce, ale prziszło mu smacysko, coby trefić sie ze swojimi starymi kamratami i deczko śniymi pobalandrować we jejich umiyłowanym szynku. Napocznół sie łoblykać do wyjńściô i gôdô opaternie do swojij babeczki: – Wiysz ty moja roztomiyło, […]
Śnieżne gwiazdeczki
Śnieżne gwiazdeczki Chodźmy razem na saneczki Choćcie chłopcy i dzieweczki Pojedziemy sobie z górki Z nieba lecą białe wiórki A może to srebrne gwiazdeczki? Spadają nam na czapeczki Pięknie się mienią w słonku Jak brylanciki w pierścionku Na ziemię spadają Wszystko wokół przykrywają Białe już są pola,lasy,domy i ulice A ja teraz patrzę w […]
Tańczonce Gawrony
Tańczonce Gawrony Mroźno Zima za oknym sypie biołym śniegiym. Mały synek do okna zaglondo , jak na dworze śnyg pado. Naroz mu serduszko radośnie, zatańczyło jak płatki na wietrze. Jego oczy jak gwiazdki zaśwjyciyły i figlarnie w szybie odbjyły. Mamo , mamo uradowany woło. Śniegu napadało i już je bioło. A dwa Gawrony przyfjurgały, rozglondajom […]
KRET I ZAJONC
KRET I ZAJONC Jednymu kretowi co sie nazywoł „Bercik Kopała „ Roz głowa z kretowiny wylazowała Wystyrczył se kichol na chwila, na słońce Zaroz prziszły ku nimu dwa zajonce Tyn jedyn ni mioł zymba , nazywoł sie ” Florek Szczyrbaty „ A tyn drugi „Jorgel Buła „- miano erbnył od taty „Jorgel” pozdrowiył piyknie kreta […]


text:
Japanšćina
Japanšćina (日本語; Nihongo) je rěč, kotraž rěči wjace hač 127 milionow ludźi zwjetša w Japanskej, ale tež zhromadźenstwa japanskich emigrantow po cyłym swěće. Japanšćina je aglutinaciska rěč z mnoha niwow stopnja zdwórliwosći narěči.
Pismo[wobdźěłać]
Město alfabeta japanšćina ma tři pismowe systemy. Dwaj z tych stej złóžkowej pismje. Třeći je znamješka ze chinšćiny, ale ze cyle druhim wurěkowanjom.
Gramatika[wobdźěłać]
Japanšćina nima žadyn genus ani numerus, ani pad. Město padow ma partikle po substantiwje.


text:
Wszystkie wideo
-
Z pasją kopią zośkę [wideo]
footbag wrocław footbag antoni szczaniowski polskie stowarzysznie footbagu szymon Kawałak Hania Mickiewicz footbag wideoDodane 2011-08-15 15.22 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło We Wrocławiu z pasją kopie się zośkę [wideo]
-
Tak rzecze Orest Lenczyk: g.wno i stadion na Maślicach
orest lenczyk lenczyk diaz lenczyk cytaty lenczyk śląsk wrocław lenczyk wrocławDodane 2011-08-12 10.22 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Tako rzecze Orest Lenczyk: G...wno, money, money... i stadion na Maślicach
-
Jak Tomasz Adamek walczy z Witalijem Kliczko na YouTube
tomasz adamek witalij kliczko adamek kliczko adamek youtube adamek kliczko youtubeDodane 2011-08-11 15.44 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Jak Tomasz Adamek walczy z Witalijem Kliczko na YouTube
-
Jan Gałek: Highline w Warszawie
slackline slackline wrocław highline wrocław longline wrocław Jan Gałek Jan Gałek wrocław jan gałek youtubeDodane 2011-08-05 15.55 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Jan Gałek o medytacji nad przepaścią [foto]
-
Srebrny Śląsk Wrocław: Waldemar Sobota
śląsk wrocław waldemar sobota śląsk wrocław sobota wks waldemar sobota youtubeDodane 2011-07-30 15.58 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Srebrny Śląsk Wrocław: Waldemar Sobota
-
Śląsk Wrocław vs. Lokomotiv Sofia - Doping kibiców
sląsk wrocław lokomotiv sofia śląsk gra z lokomotivem mecz liga europejska wrocław lokomotiv wks lokomotiv 28 lipca eliminacje le ślask 28 lipca 2011 oporowskaDodane 2011-07-28 22.51 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Śląsk Wrocław zremisował z Lokomotiv Sofia 0:0
-
Rafał Kaleta: Wrocław jest kolebką zośki
footbag footbag wrocław rafał kaleta zośka wrocław zośka strzelinDodane 2011-07-17 11.28 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Rafał Kaleta: Ma słabość do zośki
-
Śląsk Wrocław - Dundee United: Doping kibiców
śląsk wrocław dundee united śląsk wrocław kibice śląsk wrocław youtube śląsk dundee youtube wks kibice śląsk dopingDodane 2011-07-15 07.22 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Śląsk Wrocław wygrał z Dundee United 1:0
-
Prezentacja Śląska Wrocław
śląsk wrocław prezentacja śląsk wrocław prezentacja wks śląsk youtube wks youtube prezentacja śląska youtubeDodane 2011-07-11 14.15 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Mistrzowska prezentacja drużyny Śląska Wrocław [foto, wideo]
-
SKNY Jam we Wrocławiu
skny jam we wrocławiu skny jam wrocław shimmy wrocław bmx wrocław jazda na bmx wrocław jazda na bmxDodane 2011-07-11 08.25 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło SKNY Jam we Wrocławiu: Pokazali, jak latać na rowerze [foto, wideo]
-
Szykuje się rewolucja w piłce nożnej
stadiony w katarze mś 2022 katar fifa katar 2022Dodane 2011-07-07 17.42 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Piłka nożna: zagrają trzy razy po 30 minut [wideo]
-
Johan Voskamp po podpisaniu kotraktu ze Śląskiem Wrocław
Dodane 2011-07-07 12.18 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Johan Voskamp nowym piłkarzem Śląska Wrocław [wideo]
-
Srebrny Śląsk Wrocław: Sebastian Mila
sebastian mila sebastian mila śląsk wrocław sebastian mila ciekawostki sebastian mila prywatnie sebastian mila wrocław sebastian mila youtubeDodane 2011-07-05 20.15 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Srebrny Śląsk Wrocław: Sebastian Mila
-
Srebrny Śląsk Wrocław: Przemysław Kaźmierczak
przemysław kaźmierczak śląsk wrocław przemysław kaźmierczak śląsk wrocław 2011Dodane 2011-07-03 15.23 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Srebrny Śląsk Wrocław: Przemysław Kaźmierczak
-
Srebrny Śląsk Wrocław: Rok Elsner
rok elsner youtube elsner wideo rok elsner śląsk wrocław elsner wrocław rok elsner śląsk śląsk wrocław wicemistrzostwo polskiDodane 2011-07-02 17.49 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Srebrny Śląsk Wrocław: Rok Elsner
-
Piłka poszła w ruch, czyli mistrzostwa bezdomnych we Wrocławiu [foto, wideo]
bezdomni grają w piłkę nożną Wrocław mistrzostwa piłki nożnej bezdomnych piłka nożnej bezdomni mistrzostwa w piłce nożnej bezdomnych wrocławDodane 2011-07-02 16.10 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Piłka poszła w ruch, czyli mistrzostwa bezdomnych we Wrocławiu [foto, wideo]
-
Srebrny Śląsk Wrocław: Piotr Ćwielong
piotr ćwielong śląsk wrocław ćwielong śląsk wrocław piotr ćwielong śląsk wrocław piotr ćwielong youtubeDodane 2011-07-01 16.25 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Srebrny Śląsk Wrocław: Piotr Ćwielong
-
Krzysztof Żukowski nowym piłkarzem Śląska Wrocław
Krzysztof żukowski śląsk wrocław żukowski śląsk wrocław bramkarz śląsk wrocław transfer śląsk wrocław śląsk wrocław 2011Dodane 2011-06-15 17.07 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Krzysztof Żukowski nowym bramkarzem Śląska Wrocław
-
Ceremonia otwarcia The World Games 2009 w Kaohsiung w Tajwanie
the world games 2009 World Games Opening Ceremony 2009 Kaohsiung otwarcie zawodów world games w tajwanie turniej gier nieolimpijskichDodane 2011-06-15 07.42 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło World Games 2017 we Wrocławiu z żużlem i powożeniem? [wideo]
-
Adam Małysz we wrocławskim Rynku
Dodane 2011-06-07 16.48 autor $mmWebTool.getUserName($userInner) źródło Adam Małysz we Wrocławiu: Życie jest krótkie, warto ryzykować [wideo, foto]


text:
Biblijo Krůla Jakuba
Biblijo Krůla Jakuba (ang. King James Version, we skrůće: KJV), Biblijo Autoryzowano – to protestancke, angelske tuůmačyńy Biblije zaštalowone na potřeby Kośćoua Anglije bez krůla Jakuba I. Pjyrše wydańy pochodźi s roku 1611. Tuůmačyńy to mjouo guymboki ajnflus ńy ino na wšyjske nastympne angelske tuůmačyńo Biblije, nale tyž na couům literatura angelsko. Dźeua takych autorůw kej John Bunyan, John Milton, Herman Melville, John Dryden i William Wordsworth sům wypeuńůne treśćůma, do kerych inspiracyjo we uočywisty sposůb bůua ta wersyjo Bibliji. Na marginesach KJV ůmjyščůne bůuy Ročńiki Śwjata Jamesa Usshera (zoboč Tradycyjno chrůnolůgijo biblijno).


text:
Berlin
Berlin je stolica a samostatny zwjazkowy kraj Němskeje. Z wokoło 3,3 milionami wobydlerjemi na 892 km² je wone po wobydlerjach najwjetše město kraja. Berlin je jedne wot politiskich, kulturelnych a medijowych srjedźišćow Europy. Wón je dospołnje wot Braniborskeje wobdaty. Přez Berlin běžitej rěce Sprjewja a Habola. Nimo toho namaka so na měšćanskim teritoriju wjele jězorow a lěsow. Prěni raz naspomni so město w lěće 1244, měšćanski dźěl "Cölln" pak hižo w lěće 1237.
W běhu stawiznow běše Berlin stolica a rezidencne město Braniborskeje, Pruskeje a wot 1871 Němskeho mócnarstwa. Po lěće 1949 běše wuchodny dźěl města faktisce ze stolicu Němskeje demokratiskeje republiki. Mjez 1961 a 1989 běše město přez Berlinsku murju dźělene. Po přewróće a němskeho znowazjednoćenju w lěće 1990 bu Berlin zaso cyłoněmska stolica a pozdźišo tež sydło knježerstwa, zwjazkoweho prezidenta, zwjazkoweho sejma, zwjazkoweje rady kaž tež wjele ministerstwow a wulkopósłanstwow.
Mjeno Berlin bu najskerje wot słowjanskeho słowa brlo/berlo wotwodźene a woznamjenja z kóncowku -in telko kaž „město w bahnje“. Po legendźe pochadźa mjeno wot Berlinskeho woponoweho zwěrjeća, mjedwjedźa, štož je pak ludowa etymologija. We woprawdźitosći bu woponowe zwěrjo wot mjena wotwodźene.
Wobwody[wobdźěłać]
Wot zarjadniskeje reformy w lěće 2001 wobsteji němska stolica ze slědowacych dwanaće wobwodow:
- [01] Mitte (z něhdyšimaj wobwodomaj Tiergarten a Wedding)
- [02] Friedrichshain-Kreuzberg
- [03] Pankow (z něhdyšimaj wobwodomaj Prenzlauer Berg a Weißensee)
- [04] Charlottenburg-Wilmersdorf
- [05] Spandau
- [06] Steglitz-Zehlendorf
- [07] Tempelhof-Schöneberg
- [08] Neukölln
- [09] Treptow-Köpenick
- [10] Marzahn-Hellersdorf
- [11] Lichtenberg (Hohenschönhausen)
- [12] Reinickendorf
Wotkaz[wobdźěłać]
Badensko-Württembergska • Bayerska • Berlin • Braniborska • Bremen • Delnja Sakska • Durinska • Hamburg • Hessenska • Mecklenburgsko-Předpomorska • Porynsko-Pfalca • Posaarska • Sakska • Saksko-Anhaltska • Schleswigsko-Holsteinska • Sewjerorynsko-Westfalska
1952 k Badensko-Württembergskej fuzionowali: Südbaden | Württemberg-Baden | Württemberg-Hohenzollern
Koordinaty: 52°31′0″N 13°24′0″E /  52.51667, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *


text:
SOMSIADY Antek i Francek miyszkali na kupie Oba w tej samej chałupie. Antek na wiyrchu chłop spokojny z życia zadowolony Francek na dole, tyn durch lotoł jak nakryncony. Przeganioł Antka utropami rozmańtymi Roz słożył fojera na dole w siyni. Drzewo we wannie cingowej sie polyło A do gory sie kurzyło. Antek na wiyrchu kuckoł […]
SOMSIADY
25 luty SD – 4 roki
Moj kamrat Hanek
HANEK Moj Papa robiol na grubie za sztajgra. Dycki ze wszystkimi kamratami zol we zgodzie, niy wadziol sie z zodnym, jak jedyn abo drugi bol w potrzebie, to piyrszy wyciongol rynka do pomocy, a jak kery niy miol co jesc, to Papa oddowol mu pola swojego chleba. Ale onego tyz wszyscy mieli radzi i jak […]
WYPAD FERAJNY ZE ZABYTKOWEJ HOYM-GRUBY !
WYPAD FERAJNY ZE ZABYTKOWEJ HOYM-GRUBY ! Hej te nasze wypady, My ze Hoymy emeryci. We Tatry czy we Bieszczady, Taki to nasze życi. Kożdy mjyłe mo wspomniynia, Marzi by tak było stale. Przeca my jedna wielko rodzina, Kaj siy jyno spotykomy, dycki je wspaniale. Starziki dumnie brzuszki wciongajom, Starki, by niy być gorsze, piersi […]
Kamrat niy żyje – audio
Jô już kiejsik łozprawiôł taki jedyn fal ło chopie, ftory przeżół, chocia wszyjsko skazowało na to, iże już na zicher umrził. Terôzki móm inkszô gyszichta, kierô mi sie przitrefiyła łóńskigo roka na podzim. Spichli my sie ze jednym mojim kamratym Ernstym, ftory miôł pierónym rôd gorzôłecka (i piwo tyż) a poradziół przi tymu gryfnie […]
Kawa
Kawa kawę kawę polecam każdą i tą z expresu śmietanki doleję posłodzę kawę kawę polecam do niej kosteczkę gorzkiej czekolady dla pań kieliszek słoneczka czerwonego zaklętego latem w nalewki smaku kawę kawę rozdaję proszę miłe panie i oczywiście panowie na kawę i coś jeszcze proszę wybrać sobie Leszek K.
Rajza na Hameryka
Rajza na Hameryka Ślōnzŏk w rajza sie szykuje Za wjelkōm wodōm wylōnduje Kaj kamrata mŏ dobrego Co wywandrowŏł wjeku łńskigo Ale staroś wjelki mŏ Co sie w kofry wrazić do ? Bo krupnioka niy zawjezie Dyć we rajzie sie rozlezie Cojś tam jednak skōmbinuje Z pustym kofrym niy pogzuje Jak sie zyńdōm wyściskajóm Ło kamratach […]
Zaduma
Zaduma Tyle jest słów o przyjaźni Tak dużo słów o miłości A gdzie jest wierność,nadzieja Gdzie uśmiech,trochę radości? Płaczemy,gdy nikt nas nie kocha I smutne są nasze twarze Pękają,serca zdradzone Nadzieja pryska,brak marzeń Kiedy ogarnie Cię rozpacz Ciemność wokoło otoczy Jutrzenka – Gwiazda Poranna Rozjaśni blaskiem,mrok nocy I chociaż Ci ciężko na duszy W słoneczku […]
Mojimu
Mojimu Pszocie,to jedyno Rzecz na cołkim świecie Co ino we drugij Połówce znojdziecie Jak łón wejrzy w łoczy Swojimi ślypkami To jakby serduszko Łobsypoł kwiotkami I niy musi godać „Fest Ci pszaja żónko” Troszyczka przituli Łogrzeje,jak słónko Gibko czas ucieko Swoje lata mómy I jedyn drugigo Zawsze pocieszómy Łón w kożdyj potrzebie Zawsze przi mie […]
Łogródek
Łogródek Hyjdla mo łogródek Niywielki – niymały Na wiosna go z Tilkóm Cołki przekopały Potym ziymia pograbióły I posioły piykne kwiotki Posadzióły tómaty i szałot Biołe leluje łod ciotki Pościnały trowa Wymiótły chodniczki A jak sie łoporzóndziły Zicły jak paniczki Pijóm se bónkawa Makróny wcinajóm Robota zrobióno Teroz fajrant majóm Autor : Maria Kotula


text:
Sztrahecle
Sztrahecle – krůtke kůnski drzewa abo tektury taplane we parafińe abo inkszyj substancyji podatnyj na hajcowańy, kerych jedyn kůńec je pokryty masům, kero rozhajcowuje śe uod tarćo.
Sztrahecle wynejdźůno we Chinach we 508 roku. We Ojropje pjyrsze sztrahecle zrobjůno we 1805, a jejich fabrika, we keryj pakowano je we kisty ze wysuwanům szuflodům (take kej wjymy terozki) uodymknůł we 1855 we Jonköping Szwed John Edvard Lundström.
We kulturze znůmo je bojka Dźouszka ze sztraheclůma, kero napisoł Hans Christian Andersen. Po ślůnsku śpjywo ja skupina "Ausdruk".


text:
Půłnocno Koryjo
Koryjańsko Republika Ludowo-Dymokratyczno, (kor. 조선민주주의인민공화국, hancha 朝鮮民主主義人民共和國, MCR. Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk, Půłnocno Koryjo, we skrůće KRLD) – państwo kůmůńistyczne powstołe we půłnocnyj tajli Koryjańskigo Půłwyspu po II wojńe śwjatowyj na terynach zajyntych uod Czyrwjůnyj Armiji. Totalitarno władza sprawuje uoparta na idei dżucze můnopartyja, Partja Roboty Koryje. KRLD grańica mo ze: Rusyjům na půłnocnym wschodźe, Chinůma na půłnocy, Republikům Koryje (Połedńowům Koryjům) uod połedńa. We Chinach a we samej Půłnocnyj Koryje krej mjanowany je Pukchosŏn ("Půłnocny Chosŏn"; 북조선; 北朝鮮). Bukhan ("Han Půłnocny"; 북한; 北韓) to mjano popularne postrzůd mjyszkańcůw Połedńowyj Koryje.


text:
Libijo
Libijo (ليبيا, Libija), uoficyjolńy do 2011: Wjelgo Arabsko Libijsko Dżamahirijja Ludowo-Socyjalistyczno (الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى, Al-Jamāhīriyyah al-`Arabiyyah al-Lībiyyah aš-Šabiyyah al-Ištirākiyyah al-`Udhmā) – państwo we půłnocnyj Africe, nad Strzůdźymnym Morzym (Zatoka Wjelgo Syrta). Grańica mo s Egiptym, Sudanym, Czadym, Ńigrym, Algeryjům a Tůnezyjům. Důminuje sam sunnicki islam, kery wyznowo 97% mjyszkańcůw. Przez 90% kraju zajmujům pustyńije (Sahara, Pustyńijo Libijsko) a půłpusyńije, na kerych idźe trefić uoazy. Ńy ma sam stołych rzykůw.
Libijo do 2011 bůła dżamahirijjům, co uoznaczało republika socyjalistyczno, we keryj po prowdźe wuadza mjoł Muammar al-Kadafi.
Gospodarka je uoparto na wydobyću ropy naftowyj, kero dostarczo ůng. 80% dochodu narodowygo. Je sam tyż indystryjo petrochymiczno a hutńictwo, nale kraj bezma cołko żywnośćmuśi skiż braku własnygo bauerstwa importować.
Przipisy


text:
Sahara
Sahara jo ze źewjeś milionow kwadratnymi kilometerami nejwětša pusćina na zemi. Wupśestrěwa se w pódpołnocnej Africe mjaz Atlantiskim oceanom a Cerwjenym mórjom a jo z pódwjacora do pódzajtša wokoło 5000 km šyroka, z pódpołnocu do pódpołdnja wokoło 2000 km. Jeje połoženja dla płaśi Sahara kaž ako wobrotnošyrinowa pusćina. Rěcna oaza Nila pśetergujo Saharu w Egyptojskej.
Na pódpołnoc Sahary namaka se Maghreb (arabski za „pódwjacor“), na pódpołdnjo tak mjenjowany sahel („pśibrjog“). Staty w Saharje su Egyptojska, Libyska, Mali, Niger, Čad, Sudan, Mawretanska, Pódwjacorna Sahara, Marokko, Algeriska a Tuneziska.
Nejwětšy źěl Sahary zestaji se z kamjeńtneje abo skalneje pusćiny (hammada) abo teke ze jědernikoweje pusćiny (serir). Sławna pěskowa pusćina (erg) twóri jano pěśinu cełeje płoni. Nejwuše městno w Saharje jo Emi Koussi w górinach Tibesti (3.415 m). Jadnučka stawna rěka jo Nil.
Klima w Saharje jo sucha a wódnjo góruca, cełolětnje z pasatowym wětšom. Nocy pak mógu byś wjelgin zymne, w zymje samo z temperaturami pód nul stopnjami. Pśerězna pitśa spadkow jo jano 45 mm; w někotarych lětach se scełego njedešćujo.


text:
Islandyjo
Islandyjo, Republika Islandyje (Ísland, Lýðveldið Ísland) – państwo rozlygowane we Půłnocnyj Ojropje, kere uobejmuje wyspa uo takim samym mjańe a raja myńszych wyspůw, kej Vestmannaeyjar, Grimsey a inksze. Islandyjo przinoleży do nordyckich krejůw, a Islandczyki noleżům do skandynawskich ludůw.
Na Islandyji je srogo wulkańiczno aktywność a wykorzistywano je geotermalno ynergijo - same słowo "gejzer" pochodźi ze islandzkij godki. Mjano kraju uoznoczo "źymja lodu" a je lo Islandyje akuratne, lodowcůw je sam kupa, nojsrogsze: Vatnajökull - 8300 km², Langjökull - 953 km², Hofsjökull - 925 km², Mýrdalsjökull - 596 km² a Drangajökull - 160 km².
Bezma 60% ludnośći pomjyszkuje we stolicy - Rekjavíku a jygo mjejskij skupińe, pozostało tajla nojczyńśći uostrzodki wele wybrzeżo Atlantyckigo Uoceanu.
Anfang uosadńictwa bůł sam we 847 roku. Uod 930 fůngowoł Althing - zorta wjeca, kery połńůł fůnkcyjo stanowjyńo prawa. Po uokreśe samodźelności, kery trwoł 300 lot, Islandyjo popadła we zoleżność uod Norwygije, a ńyskorzi Dańije. Ńypodlygłość dostała we 1918 roku, a uod 1944 je rybublikům.
Mimo, iże podstawům gospodarki a dźiśej je łůw, nojwjyncy (69%) Islandczykůw mo robota we bedynterowańu, nojczyńśći we turystyce.


text:
Johannesburg
Wspůłrzyndne: 26°08' S 27°54' E
Johannesburg (mjanowane ńyuoficyjolńy "Joburg" a "eBoli" - "plac kaj je zuoto") – mjasto we Republice Pouedńowyj Afriki, we zaguymbju Witwatersrand, uod 1994 stolica prowincyje Gauteng. Třeće podug ličby mjyškańcůw mjasto we Africe a nojsrogše we RPA.
Industryja chymično, metalowo, mašynowo, wuůkeńńičo a inkše. Uostřodek wydobyćo a šlifowańo djamyntůw. Wynzeu drogowy a banowo, mjyndzynarodowo hawyna lotńičo Jan Smuts International Airport. 2 ůńiwersytety.
We 2010 bydům sam grane špile we Mistřostwach Śwjata we Fusbalu.


text:
Rusyjo
Rusyjo (Rusyjsko Federacyjo, rus.: Poccийckaя Фeдepaция) – państwo we Ojropje a Azyji, we Ojropje je nojwjynksze jeli chodźi uo powjyrzchńa a wjelość mjyszkańcůw. Rozćůngo śe uod wschodńij Ojropy, aż po Pokojny Uocean.
Do Rusyje noleży tyż Uobwůd kalińingradzki - ynklawa położůno půmjyndzy Litwům a Polskům.
Rusyjo tajluje śe na 46 uobwodůw, 21 republik, 9 krajůw, 2 mjasta wydźelůne, 1 autůnůmiczny uobwůd a 4 uokryngi autůnůmiczne. Krům ruskij godki, kej urzyndowe dopuszczůno lokalńy godki licznych myńszośćůw norodowych.
Jeli chodźi uo polityka, Rusyjo je nastympcům prawnym Sojusza Socjalistycznych Sowjeckich Republik.


text:
Pani prosi dzieci, aby powiedziały, jakie mają zwierzęta w domu. Padają odpowiedzi: – Ja mam kotka, no a ja pieska. Ja mam rybki w akwarium. Wreszcie przychodzi kolej na Jasia. – A Ty Jasiu, jakie masz zwierzę? – My mamy kurczaka w zamrażarce Haaaaa(*-*)
szkola !!!
Szkoła
Szkoła Kjej do szkoły Dziecka idōm Czy matoły ? Orły bydōm ! By do szkoły niy łaziły Tłukami by w życiu były Urszula Oślislok
Już po feryjach
Już po feryjach Już feryje sie skōńczyły I do szkoły trza by gnać Roczek minie, wartko sleci I feryje bydōm zajś Kjery robi,do roboty Chociŏż ni mŏ sie ôchoty Bo tera se ôdpoczywŏł I robota be….nazywŏł Tera wszysko sie zmjyniło Markerowani sie skōńczyło Bo już wrzesiyń klupje w dwjyrze Musisz robić bo nadbydziesz Bo […]
Nasza szkoła
Nasza szkoła Nasze starziki cie murowali Cegła za cegłōm procnie dŏwali Jeszcze przed wojnōm cie postawili By jejich dziecka sie sam uczli I za patrōnka ôbrali św Jadwiga Co by żŏdyn ôd nauki sie sam nie migŏł Już dużo rokōw ciebje klupnyło Dziecek dużo sie wyszkoliło Rechtorōw tyż żeś zŏcnych wydała I dyrechtorōw sie […]
Czas do szkoły czas
Czas do szkoły czas Czas do szkoły czas 1 wrzesień wito nas. W piórniku gumka do ołowka przytulono, wjy że bydzie do pomocy używano. Tymperowka złośliwie na ołowek zaglondo nieraz popalić mu swoim ostrzym do. Pióro z okrongłym brzuszkym, syte, odpoczywo w przedziałce skryte. W pogotowiu długopis jedyn i […]
Rozpoczecie roku szkolnego
Robota dlo Francika -bojka dlo starszych
Robota dlo Francika- bojka dlo Tych starszych Umrzyło sie Francikowi Ponboczek go wzion do nieba mosz tu heft blajsztift i szkryflej po naszymu kej tak trzeba Raj to ciynżki konsek chleba to niy to co je na ziymi tam żeś sie łobijoł chłopie tu niy zniesa takich lyni Bo jo godka mom we zocy jo […]
DZIYN KOBIYT – wspomnienia z dziecinstwa.
SWIYNTO KOBIYT – wspomniynie z dziecinstwa Jak kozdego roku 8 marca na colkim swiecie fajruje sie Dziyn Kobiyt. Zaliczo sie do nich wszystke frele, wydane, rozwodki, wdowy, lipsty, to znaczy kozdego czlowieka, kery nosi babske miano i nosi kecka. No ja…terozki prawie wszystke baby oblykajom galoty, ale na Dziyn Kobiyt i tak dostowajom kwiotki i […]
BARBORKA
BARBORKA Przeminol rok i zas bydymy fajrowac Dziyn Gornika, abo jak kto woli, Barborka. Bo to jest tak, ze Gornik niy moze fajrowac bez Barborki, a Barborka niy moze sie obynsc bez Gornika. Oba fest ze sobom czimiom. Bo sw. Barbara jest patronkom Gornikow i na kozdyj grubie stoi jeji figura, a Bergmony, co idom […]
Mała paniowska szkoła otwarła duże okno na świat
Mała paniowska szkoła otwarła duże okno na świat. Od od 1 do 5 października 2012 r. Szkoła Podstawowa nr 8 im. Wojciecha Korfantego w Mikołowie-Paniowach woj.śląskie była gospodarzem międzynarodowej wizyty w związku z realizacją projektu “ECOLOGY AND RECYCLING WASTE MATERIALS” (Ekologia i recykling odpadów) w ramach programu sektorowego „Uczenie się przez całe życie” (Lifelong Learning […]


text:
Nó, tóż możno terôzki blank ze inkszyj zajty. Bo, kuknijcie ino, im jô jes barzij zdziadziały, tym barzij mi we śniku (i niy ino) roztomajte gupoty przilazujóm. Na tyn przikłôd: dziewiytnôstego paździyrnika bóła ci półniô miesiónczka. Pół drugij nad ranym, a mie ci tyn miesiónczek napocznół we łokno, i we ślypia, blyndować. I tak jakosik, […]
Nasz ślónski dómb, dymbiok – audio
Nasz ślónski dómb, dymbiok…
Nó, tóż możno terôzki blank ze inkszyj zajty. Bo, kuknijcie ino, im jô jes barzij zdziadziały, tym barzij mi we śniku (i niy ino) roztomajte gupoty przilazujóm. Na tyn przikłôd: dziewiytnôstego paździyrnika bóła ci półniô miesiónczka. Pół drugij nad ranym, a mie ci tyn miesiónczek napocznół we łokno, i we ślypia, blyndować. I tak jakosik, […]
JESIYŃ
JESIYŃ Ścielom sie liście mechtajom farbom Tepichym przepiyknym ziymia przikryto Dymbiok ryszawy sie kulo z kasztonym Wiater we stromach gro cichom muzykom Jesiyń paniczka idzie przez lasy Zaglondo we parki i pola Furgajom liście jak szmaterloki Dyć tako jest jeji wola Słonko przebijo przez kalne niebo Kej dzionek jesiynny sie budzi W zżołknionyj dymbach siado […]


text:
DZIYN WSZYSTKICH SWIYNTYCH Jak co roku, tak i dzisiej swiyntujymy Dziyn Zmarlych. W tyn szczegolny dziyn wspominomy naszych Bliskich, Przijocieli i Znajomych, kerzy odeszli. Kozdy z nos musiol kedys pozegnac kogos kochanego, kozdy z nos przezywol zaloba w sercu. Piyrwy laziolo sie na kerchow, strojolo groby zielonymi astami, stowialo kwiotki i swiyciolo swiyczki, blank normalne […]
WSZYSTKICH SWIETYCH
Rajza na Hameryka
Rajza na Hameryka Ślōnzŏk w rajza sie szykuje Za wjelkōm wodōm wylōnduje Kaj kamrata mŏ dobrego Co wywandrowŏł wjeku łńskigo Ale staroś wjelki mŏ Co sie w kofry wrazić do ? Bo krupnioka niy zawjezie Dyć we rajzie sie rozlezie Cojś tam jednak skōmbinuje Z pustym kofrym niy pogzuje Jak sie zyńdōm wyściskajóm Ło kamratach […]
Wakacje w Hajmacie
Odwiedziny u kolezanki Marysi w Toszku ,bardzo milo spedzilam czas i duzo zwiedzilam . Tutaj przed zamkiem w Toszku.
NACYJO
Jada tam – Ed’Mans
Piosenka spiewana w drodze do miasta rodzinnego z tesknota w sercu. Spiywka w drodze do rodzinnego Hajmatu z tysknotom w sercu


text:
Ńil
Ńil to je nojdugszo rzyka we Africe, podug ńykerych zdrzůdłůw je tyż nojdugszo na Źymji (podug inkszych dugszo je Amazůnka). Płyńe bez Burůndi, Ruanda, Tanzańijo, Uganda, Sudůn a Egipt. Je 6695 kilomyjtrůw dugo a wjyrch jeji dorzyczo mo 2 870 000 km². Zdrzůdła Ńilu průgowali nolyź już za czasůw Nerůna (54-68 n.e.), nale noloz je dźepjyro Henry Morton Stanley we XIX stoleću. Za zdrzůdłowo rzyka lo Ńilu je powożano Kagera. Wele dolnygo bjygu Ńilu rozwijała śe egipsko ciwilizacyjo. Ńil mo deltowe ujśće do Strzůdźymnygo Morzo.