text:
Abo kōmiks, a sprawa ślōnsko.
"Lil i Put. Zawodowe bumelanty". Po ślōnsku pedzieliby my elwry. Gizdy. Chachory.
Ja, ja... To już czworty heft z ich przigodami, a jo durch nadziwić sie niy moga, jak Kur i Bendyk (autory tego kōmiksu) to robiōm, że z czyńści na czyńść, wyłazi im to coroz lepij. Że niyby durch siedzōm we świecie bojek, downych wierzyń i fantasy, a za kożdym razym dowajōm nóm nowe, zaskakujōnce łobrozkowe historie. Niy ino z tytułowymi małoludami, ale i ze śmiertkami, utopcami, heksami, czy diobłami.
I skuli tego mōm te kōmiksy tak rod: bo cołki czos wynojduja w nich wōntki i bohatyrów, kierych kojarza z downych ślōnskich bojek, podań i lygynd. A to przeca filary ślōnskości - tak samo jak biblijki, betlyjki, ślōnskie wice, maszkyty, naszo godka abo nawet fusbal.
A kōmiks?
I łōn, idzie pedzieć, jakoś tam jes ślōnski. Ważny do naszyj tōżsamości.
Przed wojnōm mielimy przeca słynnego, bezrobotnego Frōncka, za kōmuny kultowe, kōmiksowe, gazetowe historki Gwidōna Miklaszewskigo abo Edwarda Tomenko, a i łostatnio cosik sie w tym tymacie ruszyło, skuli SuperHanysa - kōmksowego bohatyra, kierego w miesiynczniku "Twój Chorzów" prōmujōm Marcin Melon i Jacek Zygmunt (posznupejcie sie w internecie za archiwum tyj gazety - w pdf-ach znojdziecie wszyskie jyj wydania, a na łostatnich strōnach, w łodcinkach, łobejrzycie co wyrobio spōmniany już SuperHanys).
Nale nazot do Lila i Puta. Dyć to tym gizdōm prziglōndōm sie tym razym "Łokiym regiōnalisty".
W czwortym tōmie ich przigōd nojbardzij podobo mi sie chyba pōmys, coby śmiertka, tak jak utopiec, tyż mōgła czimać kaś dusze umrzików.
Ze ślōnskich bojek wjymy, że utopiec czimie dusze potopiōnych przez siebie boroków w krauzach, abo bōnclokach, kiere sztapluje pod wodōm. A śmiertka? Ta, w kōmiksie Kura i Byndyka, mo na dusze... szpecjalny bojtlik.
No na to bych niy wpod! Zresztōm na rōmans utopca z topielicōm tyż niy. A i taki epizod znojdymy w czwortym tōmie Lila i Puta.
Beztōż, wydanych przez Egmont, "Zawodowych bumelantów" polecōm, bo, niy ukrywóm, przi tak darymnie grajōncym łostatnio Ruchu, mało co dowo mi pokrzepiynie i pocieszynie.
Lil i Put dowajōm.
A ło fusbalu pogodōmy sie może... nastympnym razym.
*
Felieton z cyklu Okiem regionalisty
aktualna ocena | |
głosujących | | Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |
Ile razy dziennie, pracownicy wielkich firm przewoźniczych, spotykają się z taką sytuacją?
W Płońsku. Nieopodal miejsca, gdzie urodził się i dorastał pierwszy premier Izraela.
Serial pandemiczny? A może, po prostu, przypominający nam, że pieniądze szczęścia nie dają i że bliscy są najważniejsi.
Znakomity włoski dokument opowiada o relikwiach, których historia kryje w sobie wiele tajemnic.
„Lato 1993” ma charakter na wpół biograficzny, bo reżyserka Carla Simon również straciła rodziców w dzieciństwie.
Strój policjanta, okno w toalecie, a nawet dźwig – wszystko to może się przydać, jeśli planujemy... skok stulecia.
To tam koty wychodziły pisarzowi naprzeciw, gdy przyjeżdżał z Pragi autobusem. Jaki los spotka dom Bohumila Hrabala w Kersku?


c: text/html

text:
1. Co Tobie robie - feat. Sebastian Maliszewski i Stanisław Leszczyński
2. Krywaniu - feat. Psio Crew i Stanisław Leszczyński
3. End of a beautiful day - feat. Stanisław Leszczyński
4. Spod tego jawora - feat. Stanisław Leszczyński
5. Wadi Rum - feat. Stanisław Leszczyński
6. Cousco Areas
FUSION:
1. Podróż - feat. Grubson i Stanisław Leszczyński
2. Pokochali - feat. Maciej Szymonowicz (tekst: Krzysztof Trebunia - Tutka)
3. 432 Love - feat. Stanisław Leszczyński
4. Cas siy nom uodmienić - feat. Maciej Szymonowicz i Stanisław Leszczyński
5. Skrzyczne - feat. Stanisław Leszczyński
6. Dzień dobry - feat. Stanisław Leszczyński

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kodi to darmowe i ôtwartozdrzōdłowe ôprogramowanie do granio mediōw tworzōne ôd kōnsorcjum technologicznego XBMC Foundation. Kodi je dostympne na moc systymōw ôperacyjnych i platform sprzyntowych, i je przigotowane do używanio ze telewizorami i pilotami. Przizwolo na granie i ôglōndanie srogij czyńści mediōw, jak wideo, muzyki i ôbrazōw, tak lokalnie, jak tyż zdalnie.
Rozmajte skōry poradzōm zmiynić jego wyglōnd, a setki rozszyrzyń przizwolajōm na używanie serwisōw online, jak Amazon Prime Instant Video, Crackle, Pandora Internet Radio, Rhapsody, Spotify, i YouTube.
Kodi instaluje sie po angelsku, a po zainstalowaniu idzie doinstalować ślōnsko wersyjo z repozytorium rozszyrzyń.


text: Baku (kh/SN). Narodne mustwo Waliziskeje steji na europskich koparskich mišterstwach (EM) před zaćahom do wosmifinala. Mustwo trenarja Roberta Pagea doby w druhej skupinskej hrě suwerenje z 2:0 přećiwo Turkowskej. Jeje wubranka, kotraž bu w Bakuwje wot něhdźe 30 000 přiwisnikow podpěrana, steji z nul dypkami po dwěmaj partijomaj před kóncom. Aaron Ramsey docpě po přihrawce Garetha Balea w 42. min. prěnje wrota za Walizičanow. W druhim połčasu bě Bale jědnatku njezbožownje přetřělił, pomhaše pak krótko do wothwizdanja z wuspěšnej přihrawku Connorej Robertsej trjechić kónčne 2:0.


text:
Brązowy Krzyż Zasługi
Odznaczeni: Andrzej Ignacy Bień, Zofia Blaschke, Zbigniew Piotr Bonderek, Witold Ludwik Brylicki, Zbigniew Krzysztof Fąfara, Jan Marian Kaczmarek, Andrzej Kloska, Jerzy Lis, Stefan Łaciak, Andrzej Łędzki, Janusz Łuksza, Zdzisław Kazimierz Maciejasz, Stanisław Tadeusz Nawrat, Jerzy Ryszard Pasternak, Barbara Sabina Peszko, Robert Rado, Mirosław Jan Rzyczniak, Adam Sławomir Siwik, Stanisław Antoni Stryczek, Jan Szlązak, Robert Stanisław Szyndler, Antoni Śliwa, Eugeniusz Świtoński, Antoni Józef Tajduś, Rafał Grzegorz Wiśniowski, Henryk Leopold Woźniak, Jan Dariusz Ziaja, Wiktor Zin


text:
Po wčerawšim stawje registruja w Budyskim wokrjesu 278 padow gripy. Tydźeń do toho bě jich 143 a w štwórtym kalendrowym tydźenju lěta 76.
Budyšin (SN/mwe) Kaž dr. Ilona Walter, wjednica Budyskeho strowotniskeho zarjada, pisa, njejsu mjenowane ličby přizjewjenja domjacych lěkarjow, ale z labora. Štóž chce strašnu gripu-influencu wotwobarać, měł so tež nětko hišće šćěpić dać. Wšako njeje wirusowa gripa jednore nazymnjenje, ale chutne schorjenje. Wosebje chronisce chori, nad 60lětni a samodruhe dyrbja so šćěpić dać. Maja pak na kóždy pad wobkedźbować, zo šćěpjenski škit hakle po něhdźe dwěmaj tydźenjomaj skutkuje.


text:
Leo XI.
Leo XI. (z byrgarskim mjenom Alessandro Ottaviano de Medici; * 2. junija 1535 we Florencu; † 27. apryla 1605 w Romje) bě florentiniski duchowny, toskanski pósłanc pola bamža Piusa V., wot lěta 1573 biskop w Pistoia a wot 1574 arcybiskop Florenca. W lěće 1583 bu do kardinalskeho kolegija přiwzaty. Wot 1596 do 1598 bě z bamžowskim pósłancom we Francoskej a wot lěta 1600 kardinalski biskop Palestriny a zdobom biskop w biskopstwje Albano. Dnja 1. apryla 1605 bu jako naslědnik Klemensa VIII. wuzwoleny za 231. bamža romsko-katolskeje cyrkwje. Bamžowske mjeno woli po swojim wulkowuju Leo X.
Po jenož 26 dnjach w zastojnstwje zemrě kónc apryla 1605 w starobje 69 lět, prawdźepodobnje na zahorjenju płucow. Jemu slědowaše Camillo Borghese jako bamž Pawoł V.


text:
Szmaterloki
Šmaterloki (Lepidoptera - s gr. λeπίς lepis, dopeuńač gr. λeπίδoς lepidos - "uůska" i gr. πtepόv pteron - "křiduo"; uůskokřidue) – řůnd uowadůw ukřidlůnych, blisko spokrewńůny s chruśćikůma.
Zarozki po chřůnščach stanowjům drůgo pod wzglyndym ličebnośći grupa uowadůw. Uobecńy na śwjeće žyje ůng. 150 tyśyncy gatůnkůw šmaterlokůw, s čygo we Polsce přez 3 tyśůnce. Wystympujům na wšyjstkych kůntynyntach, krům Antarktydy.
Šmaterloki noležům do nojbařij zaawansowanych ewolucyjńy uowadůw. Jejich ćouo, skuodajůnce śe s sygmyntůw, chrůńi chitynowy uoskůrek. Poščygůlne sygmynty pouůnčůne buůńastymi stawůma, ůmožliwjajům swoboda ruchu. Uoskůrek pokrywo warstwa drobnych uůsek.
Budowa šmaterloka[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Ćouo šmaterlokůw zbudowane je s třech tajli (tagm): gowy, tůuowja a uodwuoka.
Gowa[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Kulisto i wyraźńy uoddźelůno uod tuůowja powstowa we wyńiku zrośńjyńća 6 sygmyntůw. Na gowje znojduje śe para uoču zuožůnych, para čůukůw a ssůncy aparat gymbowy.
Tůuůw[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Skuodo śe s třech sygmyntůw. Na tůuowju znojdujům śe tři pary uodnůžy. Sům smukue a pokryte delikatnymi uůskůma abo wuoskůma. Ńykere gatůnki majům na ńich receptory pozwalajůnce uodbjyrać bodźce chymične.
Na tůuowju šmaterlokůw znojdujům śe dwje pary křideu s dwuwarstwowyj buůny rozpjyntej na žůukach znojdujůncych śe půmjyndzy jeji warstwůma. Kštouty a barwy šmaterlockich křiduůw sům růžnorodne, tyž jejich proporcyje we stosůnku do wjelgośći ćoua.
Uodwuok[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Tajla ćoua šmaterlokůw uo widočnyj sygmyntacyji. U samic na kůńcu uodwuoka znojduje śe pokuadeuko teleskopowe suůžůnce do skuodańo jaj.
Cykl rozwojowy šmaterlokůw[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Šmaterloki sům uowadůma, u kerych dokůnuje śe přeobražyńy zupeune. Cykl rozwojowy:


text:
W duchu kralozwěrnosći a politiskego konserwatizma –
Bramborski Serbski Casnik (1848–1918)
Lěto 1848 jo pśinjasło do nimskich krajow njeměr a zběgi. Burja a bergarstwo su pógromaźe chopili zgłosom pominaś reformy w feudalnych nimskich statach, w kótarychž jo se zwětšego kněžył hyšći srjejźowěkowy awtokratiski pórěd. W tom wichorojtem casu, kótaryž jo zajšeł do historije pód mjenim „nimska rewolucija“, jo bergarsko-demokratiske gibanje teke w našych stronach zatśěsło słupy, na kótarež jo se zepěrała konserwatiwna Pšuska, wóścojska dolnołužyskich Serbow. Pšuska narodna zgromaźina doprědkarskich mócow jo pominała mjazy drugim liberalnu wustawu (Verfassung), parlament z wótpósłańcami, ako su se dejali wuzwólowaś wót luda, lichotu (fryjota; Freiheit) buram, wótpóranje casnikarskeje censury a docełego wěcej demokratije a pśikrotcenje kralojskeje mócy. W měrcu togo lěta jo rewolucija se wuderiła w Barlinju. Na drogach města jo běžała kšej: Rewolucionarje su z bronjami wójowali pśeśiwo kralojskim wójakam. Teke w Mužakowje, Grodku, Picnju a hynźi su byli demonstracije a njeměry, a w Chóśebuzu jo magistrat zawołał k pomocy wójnstwo, aby rewolucionarne gibanje pórazyło.
Pód śišćom zběga jo pšuski kral Fryco Wylem IV. se cuł nuźony, někotare pominanja zběgowarjow dopołniś, a jo zlubił dalšne doprědkarske a demokratiske reformy. Swóje zlubjenja pak njejo žednje doźaržał, a ako njeměr jo zasej wuśichnuł, jo wón skóro doprědkarske procowanja demokratow z pomocu wójakow rozbił.
Měrcojska rewolucija: barikada na Alexandrowem naměsće w Barlinju, 1848
To njejo pśipad, až rowno srjejź togo casa jo se naroźiło prědne łopjeno w dolnoserbskej rěcy: 5. julija 1848 jo se wuśišćało prědne wudaśe tyźenika Bramborski Serbski Casnik. Iniciator togo pśedewześa jo był Chóśebuski krajny raźc von Schönefeldt, nimski kněžk we Wjerbnje. Co jo jogo k tomu statkoju pógnuło? Njewěmy kradu, kake wósobinske nastajenje jo von Schönfeldt měł napśeśiwo serbskej rěcy. Wón wšak jo ako zastupnik warsty zemjanow a pśiwisnik pšuskego stata měł pśedewšym tšach pśed tym, až rewolucionarne, demokratiske ideje mógu se mjazy burami rozšyriś a jich pśeśiwo kněžkam naštyriś. Z łopjenom w rěcy tudejšnych wejsanari jo von Schönfeldt kśěł nejskerjej bursku ludnosć serbskeje Dolneje Łužyce pśed idejami „doprědkarskich“ socialdemokratow šćitaś a ju wukšuśiś w kralozwěrnem konserwatizmje.
Głowa prědnego wudaśa Bramborskego Serbskego Casnika
Cełe wudaśe móžośo pśelazowaś w originalu how: bok 1, bok 2, bok 3, bok 4
Nimskim kněžkam njejo było śěžko zwěstkarjow mjazy Serbami namakaś. Fararje – pódla wucabnikow ta jadna wukubłana warsta serbskeje ludnosći – su rowno tak ako kněžki rewoluciju a liberalne změny wótpokazowali a su měnili, až socialdemokratiske gibanje, kótarež se njezepěra na bibliju a Bóžy pórěd, wobgrozujo fromnosć a pócnosć luda. Stakim su to byli rowno serbske fararje, kenž su ideju Wjerbańskego kněžka z połneju wutšobu pódpěrali – z jich krejza toś su wujšli prědne redaktory Casnika.
Wjerbański kněžk jo za swóju iniciatiwu dostał pódpěru wót pšuskego ministarstwa za nutśikowne nastupnosći. Konserwatiwnym kněžarjam ga jo se taka iniciatiwa wjelgin pśigóźeła. Bury njejsu dejali na žeden part se natyknuś wót doprědkarskich idejow, a wšen zběžkarski duch jo se dejał južo w zachopjeńku zadušyś. Pisane słowo w serbskej rěcy jo se za zdaśim kněžkow góźeło nejlěpjej za to, aby ludnosć wót rewolucije wótźaržowali a pśeśiwo demokratiskemu gibanju „agitěrowali“.
Za zagronitego redaktora Bramborskego Serbskego Casnika su pówołali fararja Mata Nowku z Módłeje (1812–1864; jo Casnik redigěrował do lěta 1852). Śišć a pśedawanje serbskego casnika jo měła na starosći firma za śišć knigłow a litografiju Tornow w Chóśebuzu. Redaktor Mato Nowka jo dostawał pódpěru krajnego raźca a lětny pjenježny pśipłaśonk pšuskego stata.
Žurnalizm Bramborskego Serbskego Casnika jo se wuznamjenił pśez to, až artikele a pśinoski su za wětšy źěl wopśimjeli moralizěrujuce elementy. Jogo pśeliš „prjatkarska“ natura jo se pokazowała we tom, až informaciske žurnalistiske formy a formy, źož se jawi subjektiwne měnjenje awtora, njejsu byli kšuśe źělone, ale su byli njerozdźělnje ze sobu změšane a spleśone. Jasna fromno-konserwatiwno-kralozwěrna politiska linija jo wótbłyšćowała nastajenje duchownych a kněžarstwa. Serbske łopjeno jo se měšało kradu do wjelikeje nimskeje politiki a jo pśi tom wustupowało pśecej pó boce krala a pśeśiwo demokratam.
Bramborski Serbski Casnik, 21/1848 (srjoda, 22.11.1848), wuznawa se tak:
„Ja mam mojogo krala lubo ako mojogo nana, a moj vaterland ako sam se“. A redaktor wužywa swóju awtoritu a prjatkujo lazowarjam: „Togodla ja jo njewěrim, a wy jo teke njedejśo wěriś, což młoge luźe gronje, až te Barlinarje su togo krala twingowali, až jo jadnu nowu ordnungu tomu landoju daś musał. Naš kral njedajo se twingowaś.“ W nowemberskem wudaśu pišo se: „[Napominam was rědnje], aby wy njepušćili wot togo, což pšawo jo, njefolgowali niźi tym, kotarež ze šednosću (=šydnosću) kśěli was wotwjasć na njepšawe drogi, na take drogi, kotare su pśeśiwo božej pśikazni! (...)
Z kim cośo stojaś? Z tym kralom, wašym wot Boga wustawjonym knězom, abo z tymi, kotarež jomu njejsu posłušne? (...) wostańśo ako dobre źiśi, wěrne tomu wěrnemu voteroju našogo woścojskego landu až do wašogo końca, njezabyńśo žednje to słowo togo swětego posła: Boj se Boga, cesć togo krala.“
Ceły pśinosk k lazowanju w originalu: wobraz


text:
Na swoju tradicionalnu adwentničku běchu Němčanscy wuměnkarjo tele dny do Grofic galerije přeprošeni. Wjace hač 60 staršich ludźi je přeprošenje sćěhowało.
Zamołwita za dźěło ze seniorami Roswitha Šołćina wšitkich wutrobnje witaše. Zhromadnje spěwachu woni adwentne a hodowne pěsnje. Talerje ze słódnym wosuškom a kofej hižo wabjachu. Po tym postrowichu rentnarjow chowancy Němčanskeje pěstowarnje „Pumpot“. Ze serbskimi spěwami kaž „Swjaty Mikławš“ a wo rumpodichu kaž tež z dalšimi woni přitomnych zawjeselichu. Skupina předšulskich dźěći předstaji mały skeč. Z darom a wulkim přikleskom hosćo małych wuměłcow rozžohnowachu.


text:
Hońtwjerske drustwo wočakuje wupłaćenje wotnajenskich dochodow
Chrosćicy (JK/SN). Wupłaćić we wotwidźomnym času podźělnje pjenjezy z přenajenskich dochodow bě přeće wjacorych čłonow Chróšćanskeho hońtwjerskeho drustwa na jeho wčerawšej hłownej zhromadźiznje. Kaž předsyda Bene- dikt Wjenk rjekny, so w předsydstwje z tym zaběraja a maja wotpohlad, to tež zwoprawdźić. Derje pjelnjena kasa drustwa to bjezdwěla dowola, ale trěbne su dokładne jasnosće wokoło wobsydstwowych poměrow ležownosćow. Trěbny je katasterowy dopokaz. Najpozdźišo klětu spočatk lěta chcedźa započeć podźěle wupłaćić. Hižo loni běchu to wjacori čłonojo drustwa narěčeli, štož pak wosta dotal bjez wuslědka.


text:
Rom (B/SN). Składnostnje 50lětneho wobstaća Rady europskeje biskopskeje konferency (CCEE) wotmě so minjeny tydźeń posedźenje w Romje. Tam su 60lětneho arcybiskopa Vilniusa a předsydu Litawskeje biskopskeje konferency Gintarasa Linasa Grusasa na pjeć lět za noweho prezidenta wuzwolili. W USA rodźeny měšnik naslěduje 78lětneho italskeho kardinala Angela Bagnasca, kiž je gremij wot lěta 2016 nawjedował. Rada europskeje biskopskeje konferency ma swoje sydło w šwicarskim St. Gallenje. Wona chce zhromadne skutkowanje biskopow na cyłym kontinenće spěchować. 1971 załoženemu gremijej přisłuša 39 čłonow. Zhromadnje reprezentuja woni katolsku cyrkej w 45 krajach Europy.
Přihotuja swětowu synodu


text:
English: Bolesław Szańkowski (1873-1953) - Polish portrait painter
Bolesław Szańkowski (es); Bolesław Szańkowski (hu); Bolesław Szańkowski (co); Bolesław Szańkowski (is); Bolesław Szańkowski (eu); Bolesław Szańkowski (ast); Bolesław Szańkowski (ca); Bolesław Szańkowski (cy); Bolesław Szańkowski (lmo); Bolesław Szańkowski (ga); Bolesław Szańkowski (nds-nl); Bolesław Szańkowski (da); Bolesław Szańkowski (tr); Bolesław Szańkowski (nap); Bolesław Szańkowski (rm); Bolesław Szańkowski (sk); БoлecлaB ШaHkoBcbkий (uk); Bolesław Szańkowski (bs); Bolesław Szańkowski (br); Bolesław Szańkowski (gl); Bolesław Szańkowski (gsw); Bolesław Szańkowski (fi); Bolesław Szańkowski (wa); Bolesław Szańkowski (eo); Bolesław Szańkowski (cs); Bolesław Szańkowski (bar); Bolesław Szańkowski (an); Bolesław Szańkowski (sv); Bolesław Szańkowski (vls); Bolesław Szańkowski (it); Bolesław Szańkowski (hr); Bolesław Szańkowski (et); Bolesław Szańkowski (lb); Bolesław Szańkowski (li); Bolesław Szańkowski (sc); Bolesław Szańkowski (gd); Bolesław Szańkowski (scn); Bolesław Szańkowski (pt); Bolesław Szańkowski (pl); Bolesław Szańkowski (pcd); Bolesław Szańkowski (af); Bolesław Szańkowski (lt); Bolesław Szańkowski (sl); Bolesław Szańkowski (nds); Bolesław Szańkowski (pt-br); Bolesław Szańkowski (sco); Bolesław Szańkowski (fur); Bolesław Szańkowski (nn); Bolesław Szańkowski (nb); Bolesław Szańkowski (nl); Bolesław Szańkowski (pms); Bolesław Szańkowski (de); Bolesław Szańkowski (lij); Bolesław Szańkowski (sq); Bolesław Szańkowski (en); Bolesław Szańkowski (fr); Bolesław Szańkowski (vec); Bolesław Szańkowski (ro) pittore polacco (it); পোলীয় চিত্রশিল্পী (bn); peintre polonais (fr); Poola maalikunstnik (et); margolari poloniarra (eu); pintor polacu (ast); pintor polonès (ca); Polinischer Porträtmaler (de); pintor polaco (pt); Polish painter (en-gb); نقاش لهستانی (fa); pictor polonez (ro); polski malarz (pl); צייר פולני (he); Pools kunstschilder (1873-1953) (nl); Polish portrait painter (en); piktor polak (sq); رسام بولندي (ar); pintor polaco (gl); Polish painter (en-ca); péintéir Polannach (ga); pintor polaco (es) Boleslav von Szankowsky, Boleslav de Szańkowski, Bolesław Szańkowski, B. Szankowski, Boleslav Von Szankowski, Boleslaw von Szankowski (en); Boleslaw von Szankowski (de); Boleslaw Szankowski, Boleslaw von Szankowski, Boleslav von Szankowski, Boleslav von Szankowsky (nl)


text:
Siymianowice: Niy umioł sie utrzimać na zicu, a kerowoł autym
Postawōm do naśladowaniŏ wykŏzoł sie miyszkaniec Siymianowic, kery weznōł kluczyki ôżartymu szoferowi i zarŏz zawołoł policyjōnōw. 20 lŏt mody chop bōł tak ôżarty, iże niy poradziōł utrzimać rōwnowŏgi, jak siedzioł na zicu we aucie. Taki sztand sprawiōny wypitymi prōmilami niy przeszkodziōł mu w kerowaniu autym. Żŏdyn problym dlŏ niego niy bōł tyż fakt, iże nigdy niy mioł prawa jazdy. Strach pōmyśleć ô tym co mogło sie trefić, keby 20-latek niy ôstoł w porã chycōny.
Wczorej w Siymianowicach kole 11 na wieczōr policyjōny ôstali zawołani na ulicã Kōmuny Paryskij, kaj autym mioł jeździć ôżarty kerowca. Na cołke szczyńście na jego niyôdpedzialne wyczyny doł pozōr ôbywatel, co wyciōng kluczyki ze stacyjki i niy przizwolōł mu na dalszõ jazdã. 20-latowy szofer niy umioł sie utzimać prosto na zicu we aucie. Policyjōny zbadali go alkōmatym. Wynik skazowoł na 2,7 prōmila. Pokŏzało sie tyż, iże chop nigdy niy posiadoł prawa jazdy. Jak widać nic niy strzimało 20-latka ôd jazdy autym. Na cołke szczyńście zaryagowoł miyszkaniec i możno dziynki jego ôpowŏdze i ôdpedzialności, niy doszło do tragedyje na drōdze. Chop hned usłyszu ôbskarżynie kerowaniŏ w sztańdzie niytrzyźwości. Za to przestympstwo grożōm mu nawet 2 lata heresztu.
Zdrzōdło: KMP Siymianowice


text:
Przeczytaliście nasze artykuły już 2.000.000 razy!
Zapōmnieli my napisać ô naszym drugim geburstaku (ôd lutym 2020 sōm my 2 lata starzi), zapōmnieli my spōmnieć, jak mieli my 2000 i 2500 artykułōw na naszej strōnie, ale dzisiej już my sie pilnowali. Dzisiej rano na naszŏ strōna wachtyrz.eu zajrzeliście 2.000.000 rŏz! Tōż DZIYNKUJYMY, że nŏs czytŏcie!
Do dzisiej ôpublikowali my 2608 artykułōw, kere napisało 68 autorōw, z czego 48 % bōło po ślōnsku, 50% po polsku, 2% cuzamyn po niymiecku, czesku i angielsku. Ôkrōm założycieli (Rafał Szyma, Grzegorz Kulik i Pejter Długosz) nojbarzij regularnie piszōm dō nŏs: Mōnika Neumann, Marcin Musiał, Stanisław Neblik, Aleksander Lubina, Mirosław Syniawa, Piotr Zdanowicz, Henryk Jaroszewicz, Piotr Kaczmarczyk, Jan Lubos, Arkadiusz Poźniak, Tomasz Kamusella, Józef Porwoł, Ewa Grzesik, prof. Gerhard Bartodziej i Bernhard Soika.
Dziynki Waszej finansowej pōmocy doszli my do sytuacyje, kaj mogymy co miesiōnc 5 nojbarzij poczytnym autorōm wypłacić symboliczne hōnorarium (po 100 złotych) a być spokojni ô ôpłaty serwerowo-dōmynowe.
Naszŏ misyjŏ mōmy durch takŏ samŏ:
“Informacyjŏ mŏ siyła. Siyła pokazowaniŏ prŏwdy. Siyła zmiynianiŏ świata naôbkoło nŏs. Siyła łōnczyniŏ ludzi. Beztōż ôtwiyrōmy Wachtyrz.eu – ślōnski serwis z informacyjami.
Wachtyrz.eu je lokalny. Dŏwŏ plac, coby sie trefić. Dŏwŏ nŏrzyńdzia, coby znojś partnyra do geszeftu, usugi, do spōlnego działaniŏ sam-tukej, u nŏs.
Wachtyrz.eu je regiōnalny. Zasuwŏ granice, co sōm w gowach. Niy zaglōndŏ na wojewōdztwa i kraje. Stŏwŏ na pozycyji ślōnskij – i żŏdnyj inkszyj.
Wachtyrz.eu je globalny. Toć, dōm je ważny, ale niy idzie durch siedzieć w dōma. Wachtyrz spōminŏ, co sōm my czyńściōm Europy i świata. Co Ślōnsk to je Europa i świat.
Wierzymy, iże potrzebny je ślōnski serwis z informacyjami – ciekawy, przidajny, po blisku – beztōż ôtwiyrōmy Wachtyrz. Patrzymy, coby była sam siyła informacyji, ale tyż coby zrobić ś niego sroge nŏrzyńdzie, co poradzi postarać sie ô lokalne, regiōnalne i globalne ślōnskie sprawy.
Bydź z nami. Spōlnie użyjymy dobryj siyły ôd informacyje.”
Tōż liczymy, że bydziecie regularnie zaglōndać na naszŏ strōna www.wachtyrz.eu a w miara możliwości tyż cojś ciekawego na ślōnske tematy napiszecie abo nŏs inakszyj wesprzecie.


text:
Měto Nowak je nastorčił diskusiju wo zestajenju masterskeho plana za rewitalizaciju delnjoserbšćiny. Milenka Rječcyna je so z koordinatorom za serbsku akcisku syć rozmołwjała.
Domowina je před lětami wobzamknyła, zdźěłać rěčny plan. Wy namjetujeće zestajeć masterski plan za přichod delnjoserbšćiny. Što wobzamknjenje a ideju zwjazuje?
M. Nowak: Fakt je, zo trjebamy w Serbach rěčne planowanje. Domowina hižo wjacore lěta wo tym rěči a w lěće 2014 su byli k tomu prěnje iniciatiwy. Před lětomaj je so rěčna rada z temu zaběrała. Na kóncu pak dale šło njeje. Mjeztym smy so jako syć z Domowinu, kotraž wšak je jeje čłonka, wothłosowali. Mamy nadźiju, zo zjawna diskusija tak daloko powjedźe, zo směrnicy Domowiny wo zestajenju rěčneho plana zwoprawdźimy.
Orientujeće so w swojich idejach na Delnju Łužicu a rěčiće z tym za přichod delnjoserbšćiny. Hdźe wostanjetej po směrnicach Domowiny potom hornjoserbšćina a slepjanšćina?


text:
Wotnětka maja ludźo koronatesty płaćić. Wuwzaća postaja testowanski porjad Zwjazka, kotryž je wčera płaćiwosće nabył. Što Serbja wo tym mysla?
Kira Hrjehorjec z Noweje Wjeski: Zo njejsu koronowe testy wjace darmotne, je w porjadku. Wšako móže so kóždy šćěpić dać. Nimo toho je logiske, zo dyrbja testy jednotliwe wosoby płaćić, kotrež je trjebaja, a zo njewotćahnu kóšty za nje město toho wot dawkow cyłkowneje ludnosće.
Bogusz Bujnowski z UIma: Myslu sej, zo je w porjadku, hdyž ma nětko jednotliwc kóšty za testy přewzać. Při tym pak mam za wažne so tež zawěsćić, zo jenož ći płaća, kotřiž to woprawdźe tež zamóža. Dale měli na to dźiwać, zo potrjecheni jenož test zapłaća a nic ludźi, kotřiž je přewjedu. W normalnym padźe test sam štyri do pjeć eurow płaći. Za ludźi, kotřiž maja na přikład wjac hač 2 000 eurow kónc měsaca w kapsy, je to akceptabelne. Hdyž pak tajki test za dźěło trjebaš, dyrbi so na kóždy pad dźěłodawar wo to starać.


text:
Petra Kvitová wygrała 28. turniyj WTA we kariyrze
Petra Kvitová, kerŏ narodziōła sie we Bilovcu na Ślōnsku, wygrała 28. turniyj WTA we kariyrze. Jyj wygranŏ to nojlepszy geszynk, jaki mōgła szafnōnć na geburstak, kery fajeruje 8 marca. Latoś bańdzie 31 lŏt starŏ.
We finale turnieju we Katarze wygrała ze Garbiñe Muguruza ze Hiszpanije 2-0 (6-2, 6-1).
Warciyj we halbfinale wyeleminowała Jessica Pegula z USA, z kerōm wygrała 2-0 (6-4, 6-4)
We sztwierćfinale wygrała ze Anett Kontaveit ze Estonije we trzech setach: 2-1 (6-3, 3-6, 6-2)
We 1 rōndzie wyeleminowała Anastasija Siergiejewna Pawluczenkowŏ ze Rusyje we dwōch setach (6-3, 6-1).
Foto tytułowe: Pavel Lebeda / Česká sportovní [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons


text:
Buks Francek Fyrtok, 10.02.1922
Wachtyrz prezyntuje teksty z dŏwnych ślōnskich cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Wszyjske artykuły trzeba rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd Redakcyje.
Nasz Karlik, co to maluje naszego Kocyndra, pedzioł, iże zrobi mi nowo fotografio. Chciołech, żeby zrobił ze mnie taki ôbrozek, coby mie poznali i ci, co mnie jeszcze nie widzieli. Tak to jest z malerzami. Łupy przirzykajōm, a potym to nie namalujōm! A już sztyry libsty pisały mi, żebych im mōj ôbrozek posłoł.
Naczelno Rada Ludowo pojechała se do Cieszyna pod ôlejander. Mie nie chciała zabrać, żeby sie też ucieszyć. Najbardziej sie jej podoboł „hotel Bochyńskego”, bo tak napisała w gazetach. Prezydynt sōndu Bochyński jest gryfny Karlus, bo mo pokoj do ôdstōmpiynio. Jego hotel w Cieszynie mo z fajnowskich sztobōw gardinki, ale do tego hotelu dostanie sie jyno tyn, jeśli go zamōwi, niby poleci ôbersztacanwalt Kobyliński. Tōż do hotelu Bochyńskego, a mo ôn kupa takich hoteli, przi każdym sōńdzie można sie dostać bez Kobylińskego, a to też jest koleks, co poradzi sztanga trzimać. Bez dobrego słowa Kobylińskego to ani sōm Bochyński nie wpuści żodnego do tego hotelu. Dziwno mi jyno, że Naczelno Rada LUdowo już tak zawczasu staro sie ô łaska Bochyńskego, przeca pierszyństwo do jego łaski powinni mieć porzōndniejsi ludzie, a mōmy ich dość na Gōrnym Ślōnsku.
Kedy se tak Naczelno Rada w Cieszynie chodziła po Jelynie, to jo poszełech do Katowic ôbejrzeć, co tam myszy robiōm jak niyma Naczelnej Rady w chałupie. Tak ech sie chcioł przypytać i popatrzeć. Ale tegoch robić niy potrzebowoł, bo jeszczech był w siyni, jak jedyn wysoki urzyndnik kōnierowoł niższego i krziczoł: „Jeżeli p. myślisz żeś jest tym czym ja, to pan jesteś ôsłym!” Pōmyślołech se, mo prawie, powiedzioł prawdziuśko prowda. Naczelno Rada powinna jednak takego wysokego urzyndnika ukarać za zdradzynie tajymnicy urzyndowej.
Sōm jeszcze insi urzyndnicy i kajindziej, bo sie w Katowicach nie poradzōm pōmieścić. Ci urzyndnicy jyno tak ciepiōm 100 markowymi scheinami, choćby jyno na papierze w rozporzōndzyniach. Tyn urzyndnik jest prawdziwy. Scheinwerfer.
Dziouchy ski tych mrozōw chodzōm zababulōne i nie zaprosiły mie na żodyn bol ani na kreple. Stare matki też jakoś nie dbajōm ô swoje cery, bo nie robiōm lo nich ani lo chłopcōw ani takego starczynego weselo. Jak ech sie w Łagewnikach przipytoł do jednej gryfnej dziouchy, kedy to bydōm kreple, sprzezywała mie ôd Fyrtoka i buksa, ale zrobiła to jyno na ôko, coby tym drugim nie było żol. Tak doprowdy, to bych se chcioł naszafnōńć jako nowo libsta.
Choć sōm mrozy, to jak se pōmyśla, iże na Gōrnym Ślōnsku sōm nojgryfniejsze dziouchy, to sie mie ani izma nie chyto. Teroz ku ôstatkōm ludziska sie bawiōm, ale jyno pōmiyndzy sobōm. Cudzych nie wpuszczajōm. Jyno w niekerych wsiach jest jeszcze stara gościnność. To też jest napisane w starej śpiewce:
„Poszechech tam na Szōmbierki,
Dali mi tam micha ścierki,
Za to dalej, tam ku Rudzie,
Tam sōm lepsi ludzie.
W Chropaczowie, Ôrzegowie,
Ludzie majōm kepsko w głowie”.
Dalej sie gwizdo. Ani w Chropaczowie ani w Ôrzegowie jeszczech nie znojd ani jednej libsty. Tyn, co ta śpiewka ułożył mioł recht. W Chropaczowie i Ôrzegowie to jyno chłopi trzimajōm sztanga, a dziouchy to nie, bo sie jeszcze ani jedna do Fyrtoka nie zgłosiła. Jak tak dalej bydzie, to pokocyndruja do Gynuji i na ôstatki nie bydōm miały z kim fyrtać. A trojok jest teroz w modzie, bo go i w Warszawie dziouchy tańczōm.
Dowōm wszystkim dziouchōm do wiadōmości, że sie majōm poprawić i na kreple zaprosić swojego
Francka Fyrtoka.


text:
Carrie
Carrie to bůł pjyrszy růman Stephena Kinga, wydany we 1974 roku uod Doubleday. Skiż uůnygo stoł śe znůmy jako autůr uod horrorůw. Růman uosprawjo uo modyj frelce, Carrie White, kero bůła chowano uod matki - religijnyj fanatyczki. We szuli ja uobśmjywano a inksze szkolorze jům ńy mjeli radźi. Jak pjyrszy roz mjała mjeśůnczny czas, prziszła na to, co mo paranormalno grajfka. Ńyskorzi prziszła na idyjo, co grajkům do telekinezy poradźi půmśćić śe na tych co jům sztruchali. Růman mjoł dwje filmowe adaptacyje - we 1976 kero reżyserowoł Brian De Palma (rola Carrie zagrała Sissy Spacek), a we 2002 we reżyseryji Davida Carsona.


text:
Wikipedija:Mjezynarodna Wikipedija
Wikipedisća z rozdźělnych krajow wužiwaja ke koordinaciji Wikipedijow w rozdźělnych rěčach en:Wikipedia:Intlwiki-L. Rěč dorozumjenja je jendźelšćina. Pohladaj tež do wulkopósłanstwa Wikipedije a přidruž so, jeli maš zajim při koordinaciji našeho projekta pomhać.
Zhromadźenstwo Wikipedije ma zajim kotružkuli rěč zapřijeć, za kotruž so Wikipedisća namakaja, kotřiž su zwólniwi w nim sobu dźěłać. Smy sej wědomi toho, zo wjele z 6500 rěčow swěta w Interneće dosć zastupjene njeje, a tohodla smy rozsudźeni z maćernorěčnymi rěčnikami a z kompjuterowymi organizacijemi za podpěru tak wjele kaž móžno rěčow hromadźe dźěłać.
Kóžda rěčna warianta Wikipedije ma swoju sadźbu wužiwarskich kontow. Wotkazy mjez nastawkami w rozdźělnych rěčach rěkaja mjezyrěčne wotkazy. We Wikipediji nadeńdźeš je jako mjeno rěče nad a pod přisłušnym nastawkom w hornjoserbšćinje.
Internetowa adresa (URL) za Wikipediju w datej rěči je xx(x).wikipedia.org, hdźež xx(x) je dwu- abo třipismikowy kod rěče po normje ISO 639. Tutón kod wužiwaja někotři Wikipedisća w diskusijach abo při pisanju zjeća nastawka za woznamjenjenje konkretneje rěčneje warianty Wikipedije.
Kak Wikipediju w nowej rěči započeć? Wobhladaj sej nawod w jendźelskej Wikipediji. Skrótka prajene: za jednoho čłowjeka je to přewjele dźěła, tak zo je lěpje skupinku znajmjeńša pjeć ludźi měć. Njedźiwajo na to, jeli maš lóšt, čas a zmužitosć, tuž pój!
Dalše projekty[žórłowy tekst wobdźěłać]
Eksistuja tež dalše swobodnnje přistupne encyklopedije na zakładźe softwary Wiki, njewotwisne wot Wikipedije:
- Enciclopedia Libre - w španišćinje
- Susning.nu - we šwedšćinje


text:
Skate punk
Skate punk (téż: Skatepunk, Skate-punk, Sk8 Punk) je baro chùtczi ë energiczny ôrt punk rocka.
Doszłi do tégò miona je przez wiôlgą pòpularnotã ti mùzyczi w skaterowsczi scenié. Nôbarżi znônym karnã jaczé grô skate punka je Suicidal Tendencies - zdobëlë pòpùlarnotã wëdónym w 1983 rokù albùmie z tim chùtczim punkã.
Jinszima znônëma karnama tegò sztélu sã: Bad Religion, Pennywise, NOFX, The Vandals, Lagwagon, SNFU, MxPx, The Offspring, Millencolin czë Guttermouth, chòc trza pamiãtac ò tim, że Bad Religion jakno ë Pennywise barżi do hardcorowégò zôrtu przënôlëżą.
Platowi wëdowizne z skate punka to m.jin. Epitaph Records czë téż Fat Wreck Chords.
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Awto je za toho abo tamneho cyle prosće wobchadny srědk, z kotrymž přińdźeš poměrnje jednorje wot A do B. Mnohim pak je awto tež wosebity objekt, za kotryž so hori. Hač wosebje wupikany outfit abo wurjadna wukonliwosć motora, hač rafinowana elektronika abo njewšědny komfort wozydła – wšo to a wjace zbudźa mjez přećelemi awtomobila zajim a zahoritosć. A nochcu zaprěć, zo słušam tež hižo wot časa, w kotrymž započach so z awtami zaběrać, k lubowarjam dwu- a štyrikolesatych mašinow a korejtow.
Připad chce, zo směm so w tutej prawidłownej kolumnje runje dźensa jubilejej wěnować, z tutym metjejom wusko zwjazanym. Awtomobilowy sport zhladuje dźensa mjenujcy na 125. róčnicu wobstaća. Za tym chowa so historiski podawk 22. julija 1894 w Francoskej.
Na wonym dnju přewjedźechu prěnje awtomobilowe wujězdźowanje w stawiznach čłowjestwa, a to wot Parisa do Rouena. Pariski žurnalist Pierre Giffard bě, z pomocu nowiny Le Petit Journal, tele premjerne wurisanje awtomobilow do žiwjenja zwołał.


text:
30. julija
30. julija abo 30. pražnika je 211. dźeń gregorianiskeje protyki (212. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 154 dnjow hač do kónca lěta.
PodawkiWobdźěłać
NarodninyWobdźěłać
- 1853: Julian Fałat – pólski moler a profesor
- 1870: Měto Wjeńcko – delnjoserbski farar, składnostny spisaćel
- 1953: Marko Suchy – serbski inženjer, direktor Załožby za serbski lud
- 1956: Jan Malink – serbski ewangelski farar a superintendent
WumrěćeWobdźěłać
- 1951: Jan Wjela – serbski wikowanski pomocnik, zapósłanc strony SPD w Sakskim krajnym sejmje
- 1981: Jurij Völkel – serbski wučer, dołholětny předsyda Domowinskeje skupiny
Swjate dnyWobdźěłać
- katolski: Pětra Chryzologa
- ewangelski: Williama Penna


text:
Ślōnzŏki na Euro 2020: po dwōch szpilach
We drugich szpilach na Euro 2020 zagrali ci sami fusbalŏrze ze Ślōnska, kerzi grali już we piyrszej rōndzie. Nasz torman puściōł piyrszego tora, durch żŏdyn fusbalŏrz nie trefiōł do tora przeciwnego manszaftu.
– 90 minut grali tera – Vaclik (Ôstrawa – 1 puszczōny tor), Coufal (Ôstrawa), Glik (Jastrzymbie-Zdrōj), Zieliński (Zōmbkowice Ślōnske), Puchacz (Sulechōw)
– 16 minuty groł – Sevcik (Jesioniki)
– zajś nie wyleźli na fusbalplac Skorupski (Zŏbrze), Kędziora (Sulechōw), Helik (Chorzōw), Świerczok (Tychy)
Statystyka po dwōch szpilach:
180 minut grali – Vaclik (Ôstrawa), Coufal (Ôstrawa), Glik (Jastrzymbie-Zdōj)
175 minut groł – Zieliński (Zōmbkowice Ślōnske)
106 minut groł – Puchacz (Sulechōw)
19 minut groł – Sevcik (Jesionik)
Naszykowoł: Wojtek Banasiuk


text:
Hrańca
Hrańca (němsce Gränze) je wjeska z połsta wobydlerjemi[2] w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži 150 m nad mórskej hładźinu při Klóšterskej wodźe w serbskich Delanach. Hač do lěta 1957 bě Hrańca samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Sernjan a wot lěta 1974 Róžanta.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Hrańca leži něhdźe dźesać kilometrow wuchodnje Kamjenca a 17 kilometrow sewjerozapadnje Budyšina w ratarsce wužiwanej łučinje Klóšterskeje wody při jeje prawym boku. We wokolinje běchu hač do 19. lětstotka rybjace haty.
Susodne wjeski su Sernjany na sewjeru, Hórki na juhowuchodźe, Haty a Nowa Wjeska na juhozapadźe a Horni Hajnk na zapadźe.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Grenicz sta so w lěće 1352.[3] Młódše alternatiwne mjeno je Rainsdorf, kotrež je přełožk serbskeho, wot słowjanskeho słowa granica/hranica pochadźaceho mjena (Rain = „hranica, mjeza“). Tute poćahuje so prawdźepodobnje na połoženje wjeski při tehdyšej wuchodnej hranicy wobsydstwa Kamjenskich knjezow, kotrymž słušachu wulke dźěle zapadneje Hornjeje Łužicy.[4] Hišće w cyrkwinskich knihach 19. lětstotka wužiwaše so němska forma Reintz.
1486 płaći Hrańca jako sydło ryćerja, nanajpozdźišo wot 1617 wukonješe pak Worklečanske ryćerkubło ležownostne knjejstwo we wjesce.
Wobydlerstwo[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 49 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.[5] Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 wot 50 wobydlerjow jenož dweju Němcow. Hač do dźensnišeho so w Hrańcy serbsce rěči.
Hrańčanscy křesćenjo su přewažnje katolscy a słušeja do Chróšćanskeje wosady.
Kulturne pomniki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Jako kulturne pomniki škitane stej dwaj modlerskej stołpaj z 18. lětstotka (jedyn sewjernje wjeski a tamny wosrjedź wsy), twarjenja třoch burskich statokow (čisła 6, 9/11, 18), křižny kamjeń při Delanskej dróze a dwaj swjatej křižej.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ staw: 31. decembra 2020; am-klosterwasser.de
- ↑ staw: 31. decembra 2020; am-klosterwasser.de
- ↑ Hrańca w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
- ↑ Informacije wo Hrańcy na stronach gmejny Ralbicy-Róžant]
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 97. → wšě wjeski


text:
Mała Boršć
Mała Boršć (němsce Kleinförstchen) je wjes ze 77 wobydlerjemi[2] w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša wot lěta 1974 ke gmejnje Hodźij a leži w hornjołužiskich honach 213 m nad mórskej hładźinu zapadnje Budyšina. Hač do lěta 1974 bě samostatna gmejna z Dźiwoćicami, Praskowom a Třomi Hwězdami jako wjesne dźěle. Wot lěta 1934 přisłušeše tež Hornja Boršć Małoboršćanskej gmejnje.
Susodne wjeski su Nowe Błohašecy a Tři Hwězdy na sewjeru, Hornja Boršć na sewjerowuchodźe, Dźiwoćicy na juhu a Praskow na sewjerozapadźe.
StawiznyWobdźěłać
Prěnje historiske naspomnjenje jako Parvum Forschin (parvum = „małe“) je z lěta 1374 abo 1382[3]. Znajmjeńša z 15. lětstotka bě wjes tež knježe sydło.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 135 wobydlerjow, mjez nimi 115 Serbow (85 %).[4] Křesćanscy Małoboršćenjo su přewažnje protestanća, kiž přisłušeja Hodźijskej wosadźe.
Při puću do Praskowa dopomina prosty wopomnjenski kamjeń na ludoweho basnika Pětra Młónka, kotrehož na tutym městnje w februarje 1887 Boža ručka zaja.
WosobinyWobdźěłać
- Jan Hejna (1816–91) – wjednik serbskeho burskeho hibanja 1848/49, ludowy basnik
ŽórłaWobdźěłać
- ↑ staw: 31. decembra 2019; Podaća gmejnskeho zarjada Hodźij
- ↑ staw: 31. decembra 2019; Podaća gmejnskeho zarjada Hodźij
- ↑ Mała Boršć w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 54. → wšě wjeski


text:
Kafyj
Kafyj to je napitek, kery je robjůny ze shajcůnych a mlůnych abo poddanych instantyzacyji źorkůw kawowca. Podowo śe go nojczyńśći na gorko. Napitek pochodźi ze Etjopije, we Ojropje je używany uode XVI stolećo. Je to jedno zy nojwywołańszych używkůw a zdrzůdło kofejiny. We śwjeće bez rok je wyrobjane 6,7 miljůna tůnůw kafyju. Nojwjynkszymi jeji producyntůma sům Brazylijo, Wjetnam, Indůnezyjo a Kolůmbijo. We handlu idźe trefić 3 zorty: bůnkafyj, mlůny a rozpuszczalny (lijofilizowany). Bezkofejinowy kafyj spůrńy ze jeji mjanym tyż mo kofejina, ino we uobńiżůnym werće. Krům kofejiny, kafyj mo tyż we śa przećiwutlyńocze. Piće kafyju poprowjo kůncyntracyjo, polepszo trowjyńy, filowo dźwigo inteligencyjo (IQ), a dotlyńo uorgańizmus. Ze drugi sztreki, uprzikrzo usypjańy, dźwigo tyntńiczy druk krwje, źdźebko uobńiżo plymność (u uobuch gyszlechtůw) a moge zwjynkszyć możebność porodzyńo potratka.


text:
Před lětomaj zhladowaše I. serbska kulturna brigada na 70. róčnicu swojeho załoženja. Jako wjeršk jubilejneho lěta předstaji so 28. a 29 septembra 2019 nowa chórosinfoniska twórba z reju, oratorij »Hrodźišćo«, z něhdźe 120 sobuskutkowacymi w Chróšćanskej wjacezaměrowej hali »Jednota«. Někotre dny pozdźišo wuhotowachu brigadnicy z modernej twórbu w stilu rocka a popa sobu swjatočne wotewrjenje Lěta Łužiskich Serbow w Liberecskim kraju. Hudźbu bě spisał Měrćin Weclich na tekst Madleny Nasticcyneje. Aranžementy za cyłkownu twórbu z chórom, orchestrom, band a solowej fujaru stwori Drježdźanski instrumentalist, komponist a wysokošulski wučer Malte Rogacki. K tomu zdźěła rejowar a pedagoga za balet Kornel Kolembus rejowansku choreografiju. Cyłkowny hudźbny nawod měješe dołholětny dirigent Budyskeho serbskeho gymnazialneho chóra, cyrkwinski hudźbny direktor Friedemann Böhme. Koncertaj w Chrósćicach kaž tež premjera w Čěskej so wot mnoholičbneho publikuma jara derje a zdźěla samo entuziastisce přiwzachu.
Nawjazanje na prapremjerny wuspěch
Na wuspěch před lětomaj akterojo lětsa nawjazachu. Terminaj za znowapředstajenje oratorija běštej sobotu, 5., a njedźelu, 6. septembra.


text:
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
You are here
Irena Skórska
dr Irena Skórska
Starszy wykładowca
Email >>here<<
Phone:
Employees ahve emails with username name.surname in domain wat.edu.pl.
Email addresses are not given explicitly to protect against spam programs.
Email addresses are not given explicitly to protect against spam programs.
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
- Aktualności
- O Instytucie
- Struktura
- Dydaktyka
- Badania i nauka
- Publikacje
- Rozwój kadry
- Pracownicy
- Czasopisma ISI
- Seminarium ISI
Jesteś tutaj
Karty podstawowe
Wyszukiwanie
Najnowsze projekty
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Najnowsze monografie
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Dobrze mieć zamrożōne1 trocha bani, bo jak na wiosna Wōm sie ji zachce, to mołcie2 już ôbiołd3 prawie fertich4. Jak żech rychtowoł5 ta zupa, to czasu za wiela niy bōło, a wtynczos sie czowiek myśli, co tam moł w dōma6 leżeć. Bōło7 trocha zelera8 naciowego, kōnsek boreju9 i jedyn banan… zaroz10 w gowie mi sie narychtowoł recept i żech sie wziōn do roboty. Z tego boreju bōło wiyncyj zielōnego, jak biołego- biołe poszło do szałołtu11, a zielōnego szkoda mi bōło wyciepnōńć, bo tam przeca tyż sōm roztomajte 12fetaminy13 i tak tyn mōj miszōng zrobiōł sie ździebko14 zielōny. Moja Teściowo, jak żech potyn z niōm godoł15, to pedziała, że ôna by te zielōne wyciepła16 i tak to sie ôkołzało17, że ziyńć je barzi szporowliwy18 ôd Teściowyj 😉
Co potrza?
0,5 kg bani
1/3 mańszego19 boreju
połra łodygōw ôd zelera naciowego
1 banan
1 cebula
trocha oliwy
1 łeżeczka tymianku
0,5 łeżeczki kurkumy
ździebko20 gałki muszkatałowyj
ździebko chili
połra listkōw lubczyku (jak mołcie suszōny, to mogecie dać tak ze pó łeżeczki)
sok ze poły citrōłny21
sōl i pieprz
prażōne mandle22 na wiyrch
Na oliwie zeszklić cebula, niyskorzi23 dociepnōńć do tego pokrajanoł24 bania, boryj i zeler. Jak to sie tak chwila podsmażi, to wlyjcie tam 0,7- 1litra wody, wciepcie prziprawy i niech sie powarzi25. Jak już bania i zeler bydōm miynke, to mogecie to zblyndować, wlołć26 sok ze citrōłny, dosmakować i fertich. Jak już bajecie mieć ta kryjmzupa na talyrzu, to mogecie to po wiyrchu27 posuć28 prażōnymi mandlami abo, jak takich niy mołcie, to płatkami ze mandli. A jak już sie szczelicie takoł zupa, to sie mogecie potyn nawet poasić29, żejście naparszczyli30 wegańske danie. Smacznego 🙂
1ō- samogłoska w wymowie między o i u
2macie
3obiad, ô= ło
4gotowy
5przygotowywałem
6domu
7było
8selera
9kawałek pora
10zaraz
11sałatki
12różne
13witaminy
14trochę
15rozmawiał
16wyrzuciła
17okazało
18bardziej oszczędny
19mniejszego
20szczyptę
21cytryny
22migdały
23później
24pokrojoną
25pogotuje
26wlać
27na górze
28posypać
29pochwalić
30ugotowali


text:
Woidke za wokrjesnu reformu
Choćebuz (dpa/ch/SN). Ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) sej žada, zarjadniske struktury w Kraju Braniborskej hižo do prašenja njestajeć. „Njesměli tu a dźensa po wjele měsacach a lětach zasadnych diskusijach wjace wo tym rěčeć, hač skutkowny reformowy paket za braniborske zarjadniske struktury nastorčimy“, praji wón kónc tydźenja na kongresu w Choćebuzu tysacam wobdźělnikow. Woidke na to skedźbni, zo tři bjezwokrjesne města Choćebuz, Frankfurt nad Wódru a Brandenburg nad Habolu hižo lěta pod woteběracym wobydlerstwom ćerpja. Zhromadnje bychu wone kasowe kredity wjace hač miliardy eurow dóstali. CDU pak je chětro iritěrowana a měni, zo Woidke kraj wusměšuje, zo by reformowe plany wopodstatnił. Braniborske čerwjeno-čerwjene krajne knježerstwo chce tuchwilne 14 wokrjesow na maksimalnje dźesać zjednoćić. Choćebuz, Frankfurt a Brandenburg pak maja swoju bjezwokrjesnosć zhubić.
Smjertne njezbožo


text:
Stwórtk do prědnego adwenta jo za wucabnice našeje šule kšuty termin. Wótpołdnja se zmakaju ceptaŕki tradicionelnje na zgromadne baslenje. My wugótujomy adwentne wěnce, wětšowe swěcki w głažkach, keramikowe flaški, janželske figury z drjewa abo postowe kórtki.
Pětk do prědnego adwenta su wšykne starjejše, stare starjejše a pśiswójźbne na adwentny bazar pśepšosone. Tradicionelnje naše šestkarje pśedawaju basleńske źěła našych ceptaŕkow.
Mamy pśecej wjeliki tykańcowy bazar, wjele móžnosćow za gódowne baslenje a, se wě, jawišćowy program za wšyknych gósći. Casy jo to bajka, a młogi raz talentowa show. Z nabranymi pjenjezami financěrujomy projekty w našej šuli abo wzejomy pjenjeze na pśikład za kupjenje nowego sound załožka.
Stwórtk do prědnego adwenta jo za wucabnice našeje šule kšuty termin. Wótpołdnja se zmakaju ceptaŕki tradicionelnje na zgromadne baslenje. My wugótujomy adwentne wěnce, wětšowe swěcki w głažkach, keramikowe flaški, janželske figury z drjewa abo postowe kórtki.


text:
Deep Purple
Deep Purple – brytyjsko skupina hard rockowo ze miszůngym heavy metala a prog rocka. Powstoła we 1968 roku we Hertfordshire. Kole Led Zeppelin a Black Sabbath je uważano za nojbarzij wpływowo skupina lo rocku a metalu[zdrzůdło?]. Tryfjili tyż do Guinessowyj kśyngi rekordůw skiż srogigo larma jejich lajery.
Gyszichta[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Pjyrwy skupina tworzili: Rod Evans (śpjyw), Jon Lord (uorgany Hammonda), Ritchie Blackomre (gitara), Nick Simper (basowo gitara) a Ian Paice (szlagcojg). Bez rok nagrali trzi albůmy, ńyskorzi Blackmore chćoł, co by zauostrzyli zorta muzyki a zwolńůł Evansa i Simpera. Na jich plac przilyźli: Ian Gillan (śpjyw) i Roger Glover (basowa gitara). Uostali znůmi grajůnc ze uorkestrům i nagrali albům Deep Purple In Rock (zawjyroł uůn Child In Time, śl. tum. Bajtel we czaśe), kery stoł śe sukcesym. Bez trzi lata nagrali ńyskorzi Fireball, Machine Head a Who Do We Think We Are. Chnet stali śe fest znůmi. Ńyskorzi przilozło do haje půmjyndzy Blackmore'ym a Gillanym. Skuli tego Gillan wylećoł, a zarozki tyż Glover. Do Deep Purple prziszoł David Coverdale i Glenn Hughes. Uoba spjywali, a krům tego Hughes tyż groł na basowyj gitarze. Wydali Burn i Stormbringer, a dalij Blackomore ńy mjoł lustu a uodloz. Na gitara wźůnli Tommy'ego Bolina. Tako grali bez rok, potym śe rozwjůnzali. We 1984 roku zaśik śe tryfjyli we klasycznym skłodźe: Gillan, Blackmore, Lord, Glover a Paice. Wydali Perfect Strangers a The House of Blue Light i skiż haji Gillan zaś wylećoł. Nowym spjywokym uostoł Joe Lynn Turner, ze kerym Blackmore groł we skupińe Rainbow bez 1980-84 rok. Dwa roki ńyskorzi wrůćůł Gillan, ino Blackmore zaś uodloz. Na gitara prziszoł Steve Morse. Jeszcze ino Jon Lord we 2002 poszoł na pynzyjo i na jigo plac prziszoł Don Airey. Na sztand 4 kwjetńa 2014 szpilajům we takim skłodźe:
- Ian Gillan - śpjyw
- Steve Morse - gitara
- Don Airey - uorgany
- Roger Glover - basowa gitara
- Ian Paice - szlagcojg
Dyskografijo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Shades of Deep Purple(1968)
- The Book of Taliesyn (1968)
- Deep Purple (1969)
- DeepPurple In Rock (1970)
- Fireball (1971)
- Machine Head (1972)
- Who Do We Think We Are (1973)
- Burn (1974)
- Stormbringer (1974)
- Come Taste The Band (1975)
- Perfect Strangers (1985)
- The House Of The Blue Light (1987)
- Slaves And Masters (1991)
- The Battle Rages On... (1993)
- Purpendicular (1996)
- Abandon (1998)
- Bananas (2003)
- Rapture of the Deep (2005)
- Now What?! (2013)
- Infinite (2017)
- Whoosh! (2020)
- Turning to Crime (2021)


text:
Wučer, pčołar, narodny prócowar Jan Bohuwěr Mučink
Swójbje serbskeho hladarja pućow w Njechanju (Nechen) pola Lubija narodźi so 12. požnjenca 1821 prěnje dźěćo, kotrež dachu wukřćić na mjeno Jan Bohuwěr. Bě to dramatiski čas, w kotrymž bě hólc na swět přišoł: čas přełama, čas wójny mjez mocami, kiž so po dobyću nad Napoleonom 1813 na němski narodny stat nadźijachu a tajkich, kotrež chcychu to stare zdźeržeć. Wójna wuliwaše so 1848/1849 w rewoluciji, wona pak swój cil njedocpě. Demokratija bu pobita, w Drježdźanach započatk meje 1849, ale tež w tamnych němskich statach.
Srjedź 19. lětstotka bě pak tež čas industrijneje rewolucije, kotraž njeje so zadźeržeć dała. W lěće 1835 běchu so Drježdźany a Berlin přez železnicu zwjazali, w samsnym času jědźechu prěnje parołódźe po Łobju. Jědnaće lět pozdźišo hižo wjedźeše železniska čara z Drježdźan přez Biskopicy hač do Budyšina a krótko po tym hač do Zhorjelca a Wrócławja. Hornja Łužica bu swětej wotewrjena. Traješe-li jězba z Drježdźan do Budyšina z konjacym zapřahom dotal cyły dźeń, trjebaše ćah jenož hišće hodźinu a 44 mjeńšin.


text:
Jak żech sam połra1 miesiyncy tymu wciep2 mule ze wyndzōnkōm3 i śmietōnkōm, to niyftorzi krynciyli nosym, że a to we Hiszpanii, a to w jakim inkszym landzie4 robiōm je bez takich dodatkōw i sōm nojlepsze. Joł5 powia, że smakujōm trocha inaczyj, ale żebyjście sie niy myśleli, że Chop tych inkszych receptōw6 niy zno, to mołcie sam mule we barzi klasycznyj zōłzie.7 Niy myście8 sie, że to już koniec tych eksperymyntōw ze mulami- mōm jeszcze połra pomysłōw… 😉
Co potrza?
1 kg muli
1 cebula2 zōmbki czosku
pó9 szklōnki biołego wina
trocha masła klarowanego (1 łeżka)
2-3 łeżki oliwy (choć joł tam ji10 zawsze dom na oko 😉 )
natka pietruszki (aby pó pynczka)
pieprz (soli- jak dō mie- to wcale niy trza, bo przeca te mule sie całe życie moczōły we słonyj wodzie 😉 )
Wejście11 sie jako szczotka i kołżdo muszelka sie pod bieżōncōm wodōm fajnie opucujcie.12 Dejcie pozōr:13 jak ftoro14 muszla je otwartoł, to trza jōm wyczajś,15 bo ta mula we środku je zdechniynto! Wczajście16 do gorka trocha masła klarowanego, wciepcie17 tam pokrōno18 cebula, wyciśniynty czosnek i leko19 zeszklijcie ta cebula. Pod kōniec dejcie tyż oliwy- niy lubi srogego hicu.20 Tera wlyjcie wino- niech sie ze 2 razy bluknie,21 wciepcie poła22 pokrōnyj pietruszki, ździebko23 pieprzu i te mule. Przikryjcie gornek i niech sie przez 5 min powarzōm.24 W tym gorku mogecie je tyż od czasu do czasu pomiyszać- nojlepi poszelōntejcie25 tym gorkym, to sie same pomiyszajōm. I jak już bajecie widzieć, że wszyske muszle sōm łotwarte, to mōmy to fertich.26
Kebyście na talyrzu potyn widzieli, że jako muszla je zawarto, ji27 lepi niy jydzcie, bo łona mogła tyż być już pryndzy28 zdechniynto. Nim zaniesiecie te nasze frutti di mare na stōł, posujcie je jeszcze natkōm pietruszki.
Do tego nojlepszo baje bagietka, bo niōm sie idzie fajnie tōnkać29 we zōłzie30… smacznego 🙂
1 kilka
2 wrzucił
3 boczkiem wędzonym
4 kraju
5 powiem
6 przpisów
7 sosie
8 myślcie
9 pół
10 jej
11 proszę wziąć
12 oczyśćcie
13 uważajcie
14 któraś
15 trzeba ją wyrzucić
16 dajcie
17 wrzućcie
18 pokrojoną
19 lekko
20 wysokiej temperatury
21 zabulgocze
22połowę
23 trochę
24 pogotują
25 wstrząśnijcie
26 gotowe
27 jej
28 wcześniej
29 zamoczyć
30 sosie


text:
Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza
Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.
Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.
Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:
- pisać wiyncyj tekstōw
- ôbsztalować teksty u autorōw
- rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
- kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo
Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.


text:
wopisanje
Swójba w Paradizu – što móhło rjeńšeho być!
Paradiz, bajkojty kućik přirody, pjeć domow na kromje hole, je žiwjenske srjedźišćo swójby serbskeho twarskeho mištra Pawoła Šewca z třomi dźěćimi. Pola nich je wšo, kaž ma być, tak najmłódši z nich, Jan-Pawoł husto mysli.
Ale je to woprawdźe? Čehodla Pawoł Šewc na kóncu swojeho žiwjenja konstatuje: Wšo wopak činił?
Inflacija, serbstwo w hitlerskim času a po wójnje, z propagowanjom jeho bujneho rozkćěwa a jeho dóńt we wuchodnych kónčinach Budyskeho kraja, mjez holu a Čornobohom, z wiziju wo přichodźe su wažne mězniki w stawiznach swójby.
Awtor podawa žiwy dohlad do žiwjenja Serbow w 20. lětstotka.
Měnjenja čitarjow ke knize
»[...] Zas a zaso dóstawaš nawočity pohlad do rěčnych a politiskich přeměnjenjow, do serbskich nadźijow a prócowanjow w małym třiróžku narańšeje ewangelskeje Hornjeje Łužicy. W srjedźišću pak wostanje njelochke hospodarjenje bědźeneje swójby, kotruž Krawc z jemu typiskej zamóžnosću za dramatiske zwjazanje ratarskich realijow z čłowjeskimi wosudami zapopaduje a kotrejež rozpad w maličkostnych swójstwowych rozestajenjach z njesmilnym realizmom rysuje.« (Franc Šěn)
»Wuběrnje rysuje awtor socialne a narodne połoženje wosebje ewangelskich Serbow sewjernje a wuchodnje Budyšina, jich rozdźělne stejišća k swojej narodnosći, maćeršćinje a k narodnemu hibanju. [...] Z njeličomnych wopisanych kamuškow nastawa wulkotny mozaik žiwjenja wjesnych ludźi.« (Manfred Laduš)
»Krawcowy roman je dobytk wšitkim, kotřiž su dožiwili wójnu a powójnske lěta, ale tež młodym, kiž nochcedźa jenož bjezstarostnje žiwi być, ale sej tež prašenja stajeć a na nje wotmołwy pytać.« (Cyril Pjech)
»Awtor je elementy wuwićoweho romana do swójbneho integrował a saha zdobom chětro hłuboko do problemow towaršnosće, dokelž zapřijima tež stawiznički přiwuznych po kreji a duchu a politiskich po- a zestupowarjow do swójbneje stawizny.« (Reiner Janec)
Čitanski wurězk
Prolog
Wostajće mje na pokoj! – Byrnjež sej wón, Pawoł Šewc, wot Němcow Zement-Schuster mjenowany, na swoju muskosć tójšto być zdał, so to poskaše, kaž by žona zakřiknyła. Hdyž so rozhněwa, na swoju muskosć zaby. Potom zaprasny durje z tak mócnym dyrom, kaž by so doskónčnje rozsudźił: Ja z nikim wjace njerěču!
Po tym so tyšna ćišina po domje rozlehny. Tola nic předołho, bórze zaso za durjemi pisanska mašina klepotaše, raz nahle pismik po pismiku, raz z dlěšej přestawku.
Pawoł Šewc zaso žiwjenske dopomnjenki pisaše, w bydlenskej stwě, na swojej starej Rheinmetall – za syna.
Žona, jeho druha žona, mjeztym jenička wosoba w jeho bliskosći, wućekny do kuchnje. Běše so jeho woprašała, što by chcył k snědanju měć. Hač měła muku zwarić? W kropje muka jeho změruje. Njezwaži sej, hišće raz k njemu do jstwy zastupić. Wona wě: Hdyž zahe stawa a bjez snědanja pisansku mašinu na blido staji, potom z nim žane rěče njejsu. Potom wšo to, štož jeho w nocy njeje spać dało, do mašiny sklepa.
Hdyž tak njemdrje na mašinje pisa, potom w njej styskne mysle schadźeja. Boji so, zo móhło jeho klepanje na čorne tasty do něčeho złeho přeńć, samo do dyra kaž tehdy před wjele lětami, hdyž jeje muž na knježim dworje z wysokeho wuhenja palencarnje padny. Róštowe žerdźe wrjesnychu wo twjerdu zemju a wona, młoda žona, ani lěto po kwasu, jeho na mjezwoču ležo widźeše, bjez hibnjenja. Na tym dnju a pře wšě lěta po tym wosta sama. Bydleše w swojej komorce na hrodźe jako spušćomna słužowna pola knjeni von Boxberg. Njedyrbješe do wsy, njedyrbješe do ludźi. Tež to bě přičina, zo sej noweho njezhlada. K tomu wójna a po wójnje wjele młodych wudowow a mało młodych muži. Na nju, róžičku w nazymskej zahrodźe, so žadyn njedohlada, tež hdyž po wójnje jako samostatna burowka, nowosydlerka na třoch hektarach z polow rólneje reformy, jara za mužom pytaše. Štó žno sej žonu bjerje, kotraž muža do ratarstwa trjeba? Wosta sama, so sama zežiwjaca, so sama na swojim drějaca, doniž njedaše swoje pola – hač na zbytk poł hektara – wot drustwa wobdźěłać. Poda so zaso do słužby, staraše so w drustwowej hródźi wo ćelata.
Lěta lećachu a nadźija na muža hasny. Tola nadobo, kaž dźiw, so tónle přeco derje zwoblěkany muž k njej sydny. To sta so na cyrkwinskim dnju w žurli, hdźež běchu ludźo k zhromadnemu spěwanju a k wobjedu při dołhich blidach městna zabrali, ewangelscy Serbja, nimale wšo starši ludźo. Po mjenje bě wón jej znaty, na wobdźělenskich lisćinach přeco z jasnym podpismom zapisany – Pawoł Šewc, wot mužow Šewčiko! wołany, dokelž wo hłowu mjeńši hač přerězk. Bě so bjez prašenja pódla njeje sydnył, so k njej přiwobroćił a z posměwkom we wočomaj přispomnił: Hdyž budźeće chcyć, budźeće w paradizu žiwa. Budźeće žiwa kaž kralowna ...
Wona njewědźeše, što jemu na tajke rěče wotmołwić. Dokelž so zaso posměwkny, sej wona mysleše, zo z njej žortuje. Ale njebě žort, wo čimž jej rěčeše. Jeli byšće mje za hódneho měła, bych sej ja móhł derje předstajić, zo byšće móhła ke mni přićahnyć, do ćopłeho hnězda. Tak běše jej rěčał, z jasnym mjechkim rrr na jazyku, kaž Serbja tuteje generacije rěča. K tomu skaza škleńcy wina. Wona jenož połojcu wupi, wón hišće mjenje, zo njeby žaha paliła. Radšo pije babydušku. A zaso so posměwkny: Tu njetrjebam kupić, ta rosće w Paradizu na pěsku.
Ludźo ju warnowachu, jej radźachu, zo njeměła so na stare dny do chomota přahać dać. Wo nim so tajke a hinaše wěcy powědaja. Zo so chětře roznjemdri a zo z nim nichtó njewuńdźe. A zo je jemu žona ćeknyła. Čehodla je so wot njeho dźělić dała?
Wona ludźom wotmołwješe: Jeho žona so njeje wot njeho dźělić dała, wón je so wot njeje dźělić dał.
Wo čimž nikomu słowčka njepikny: Zo je jej přepisanje swojeho zamóženja přilubił, jeli prjedy zemrěje hač wona. A to drje tak budźe, dokelž je wona wo nimale dźesać lět młódša. Dam ći wšitko, štož mam. Dźěćom a prěnjej ničo wjace! Njejsu sej zasłužili.
Potom bě tak daloko. Přišoł bě dźeń – dźeń přesydlenja. Na tym dnju, hdyž sej ju přiwjeze, jej rjekny: Ja dyrbju wědźeć, što so w Praze stawa! Ty hladaj z woknom won do Paradiza! Njeměješe chwile, so wo nju starać. W kuchni, poł na šeslonk zlehnjeny, dźeržeše wucho k Telefunken-radijej. Poskaj, poskaj, Rusa je zapřimnył!
Wona dźěše do jstwy, kaž bě jej kazał, wočini wokno won na słónčny bok, před njej so wotewri zahroda, wulka zahroda. Hdźež hladaše, wšudźe jeho paradiz.
Paradiz, tak tym chěžam na kromje hole praja, dźensa hišće, a to nic bjez přičiny. Bě jej powědał: Paradiz je sydlišćo, pjeć domow w runym rjedźe na kromje hole, kóždy dom ze swislemi k słóncu. Před nimi swětlina, polo a łuka, a dokoławokoło so ćehnje kaž škitna murja ćmowa smuha chójnoweho lěsa. Tam a sem zeleny klinčk rožki do chójnow saha, na nim so we wječornym słóncu sorny pasu. Jenička haska z toho chójnoweho wobkruženja je wuhlad do směra bliskeje wjeski Lipjo.
Wona nygny: To wšo tajke je, kaž je wón mi rěčał. Za Lipjom frinkoleja kaž črjopy špihela w zelenym Haćinjanske haty a za nimi mjez horbami dubow so zabłysknje slěbro so wijateje rěki. A wo čimž je wón tež rěčał: Z woknom druheho poschoda, wottam horjeka, po tej wuskej hasce do daliny su widźeć, hdyž je jasne wjedro, wótrokónčkate wěže města, za nimi pas módrych horow.
Wón bě swój Paradiz chwalił a jej we wšěch barbach z rjanymi słowami molował: W rjedźe tych domow so jedyn doprědka tłóči, dokelž je jenički dwuposchodowy a z napadnej žołtej barbu. To je mój dom, mój byt! Wot spočatka sem, hodźinu po wěrowanju, je mi nan kluče do ruki stłóčił, tehdy w krizowych lětach po prěnjej wójnje tajke twarjenje z dźesać stwami!
Na tym dnju, hdyž jej činić da, kaž so jej chcyše, so słónco staješe kaž w nalěću, byrnjež spočatk oktobra było. Poliza z dołhim jazykom hač do kućikow stwow, samo do fachow kamora. We jstwě z wysokim kamorom, pisanskim blidom a pisanskej mašinu so woprawdźe kaž kralowna čuješe. Jej cyle tak bě na tutym dnju, kaž by tu słónčko na wšě časy takle stejo wostało.
Stupi na koridor a wočini wokno k sewjeru. Tu jenož chójny, mjez nimi tu a tam dźěra w zemi, žołty žłob, zbytk pěskoweje jamy. W chójnach šiški pikotachu. Poskaše a so stróži. Njejapcy před njej žołma zachichota kjaw-kjaw-kjaw. Ptak, tajki wulki, zelenožołty, zadźiwany na žonu pohladny, nachili hłójčku z čerwjenym hrjebjeńkom, kaž by chcył jej woznamjenić: Mojedla, da tu wostań, ale mje wostaj na pokoj! Žona so posmwěkny, žołma wotleća, wótře z kjaw-kjaw-kjaw.
Po tym zo bě w Praze zaso měr, jej pokaza, hdźe što je a wo čo měła so starać. Rěčeše jej nanowsce z přijomnym ćopłym hłosom: Za nakupowanje zežiwidłow je wona zamołwita, tež za wotličenje. Kusk porjada dyrbi być.
Po prěnim wotličenju wučeše jej ličenje, wosebje wotćahowanje. Minus běše jej njezwučeny. Scyła jej ličenje a pisanje njeležeše. Čas žiwjenja njeje ličić, pisać, čitać trjebała. Porsty so jej na suchim wołojniku lěpjachu. Wón jej ličenske nadawki dawaše. Sedźeše před njej, před sobu swój nowy metalowy ličbowak, z kotrymž statiku nakreslenych twarskich objektow wobličowaše. Wón na swojim ličbowaku suwaše a sej ličby wotpisowaše, wona mjelčo ličeše. Spyta pod so pisane ličby zličić. Chwilu wosta sćerpny, potom zdychny a na nju pohladny, zaso z posměwkom: Štož je moja prěnja na šlag móhła, ty drje ženje njenawuknješ.


text:
Handrij Lubjenski
Handrij Lubjenski (němsce Andreas Lubensky; * 11. apryla 1790 w Rachlowje pod Čornobohom, † 19. měrca 1840 w Budyšinje) bě serbski farar, serbowědnik a narodny prócowar.
Lubjenski narodźi so jako syn zahrodnika-hajnika a wopytowaše 1805–12 Budyski gymnazij. Wot 1812 do 1815 studowaše w Lipsku teologiju. Po zakónčenju studija dźěłaše najprjedy dwě lěće jaku wučer w Lipsku, po nawróće do Łužicy sta so z diakonom při Michałskej cyrkwi w Budyšinje. Wot 1827 do 1831 bě tam z fararjom. Wot 1831 hač do zažneje smjerće w lěće 1840 bě pastor primarius při Pětrowej cyrkwi.
Lubjenski płaći jako jedyn ze zbudźićelow serbskeho narodneho hibanja. Hižo jako gymnaziast zběraše serbske pěsnički, přisłowa a stare knihi. Hromadźe z Bjedrichom Adolfom Klinom wobnowi 1814 jako student Serbske prědarske towarstwo w Lipsku. Do nabožinskeho pismowstwa Serbow přinošowaše z nowowudaćom biblije (1821/23) a serbskich kěrlušow (1839). Wón měješe zwisk z wuznamnymi słowjanskimi prócowarjemi z wukraja, kaž z Dobrovským, Hanku, Šafaříkom, Palackým, Štúrom a Purkynjom.
Wobchował je so hornjoserbsko-němski rukopisny słownik z pjera Lubjenskeho.
Spisy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Jězus w domje pobožnych. Štyri prědowanja ze zawostajenstwa ... Budyšin 1847, 1858
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Ludmila Mětškowa: Lubjenski, Handrij. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 355


text:
Jacy by tam ci istni niy byli, a co niy zrobiyli, to teroz już sōm u Pōnbōczka, a ôn ich sōm nojlepij ôsōndzi, bo tam wszyjscy sōm rōwni. Jo pamiyntōm jeszcze te czasy, co sie na nimieckich grobach parki robiyło, a na tym, co ôstało po naszych starszych bratach we wierze, to sie boiska stawiało, coby modzi mieli kaj we fusbal pograć i tak sie straciyło wiela ważnych zabytkōw. Kupa lot nazōd na naszym cmyntorzu tyż przekopali grōb, co w nim nimiecki wojoki leżeli, bo bezmała niy było już naszych ludzi kaj chować, ale eli to była prowda? Eli tam jaki kości znodli tego niy wiym, ale bez pora nocy śniył mi sie wojskowy strzewik, co na tyj kupie piochu leżoł. Ze przodku mioł tako dziura, choby pysk ôtwarty, a miast zymbiskōw, gwoździska wyszczyrzoł! Ze familije ôd mojigo tatulka tyż dwa mode synki we wojnie ôstali. Jedyn pod we trzidziestym dziewiōntym wele Cieszyna, drugi kajsikej we Niymcach pod sōm kōniec wojny, eli jaki tam groby majōm, to żodyn ô tym niy wiy. Jejich ôjcowie (ujek Wiluś a ciotka Tilka) kaj sie yno dało zaroz po wojnie pisali, bo chcieli swoim synkōm chocioż świyczka na grobach zaświycić, ale nic sie niy dowiedzieli. Podwiela żyli, we kożdo Wilijo tych borokōw spōminali, a myśleli se, jaki by po tyj wojnie te synczyska żywot mieli: możnej by byli fesztrami jako tatulek, abo by kaj na grubie robiyli, możnej by dziecka mieli a jejich ôjcowie – gryfne wnuki? A tak wszyjstek im wojna zebrała! Te wszyjski ludzie tyż żyli jako my teroz: ôjcowie mieli dziecka, starziki – wnukōw, dziecka ôjcōw, a wszyjscy mieli swoji starości a radości…
Styknie sie yno podziwać na nasze stare cmyntorze, a mōmy ich we samych starych Żorach aże sztyry! Te dwa nojmodsze majōm kole sto lot, jedyn praje dwiesta, a tyn nojstarszy - doś trocha wiyncy. Tam tyż sōm groby, co ô nich żodyn niy zadbie, bo przociele ôd tych istnych , co tam leżōm, już downo umrzili, abo kaj daleko pojechali. Jak tam bydziecie we Wszyjskich Świyntych abo we Dziyń Zaduszny szli, to zapolcie chocioż jedna lampka pod krziżym, do tych, co ô nich już żodyn niy pamiynto!
Jacy by tam ci istni niy byli, a co niy zrobiyli, to teroz już sōm u Pōnbōczka, a ôn ich sōm nojlepij ôsōndzi, bo tam wszyjscy sōm rōwni. Jo pamiyntōm jeszcze te czasy, co sie na nimieckich grobach parki robiyło, a na tym, co ôstało po naszych starszych bratach we wierze, to sie boiska stawiało, coby modzi mieli kaj we fusbal pograć i tak sie straciyło wiela ważnych zabytkōw. Kupa lot nazōd na naszym cmyntorzu tyż przekopali grōb, co w nim nimiecki wojoki leżeli, bo bezmała niy było już naszych ludzi kaj chować, ale eli to była prowda? Eli tam jaki kości znodli tego niy wiym, ale bez pora nocy śniył mi sie wojskowy strzewik, co na tyj kupie piochu leżoł. Ze przodku mioł tako dziura, choby pysk ôtwarty, a miast zymbiskōw, gwoździska wyszczyrzoł! Ze familije ôd mojigo tatulka tyż dwa mode synki we wojnie ôstali. Jedyn pod we trzidziestym dziewiōntym wele Cieszyna, drugi kajsikej we Niymcach pod sōm kōniec wojny, eli jaki tam groby majōm, to żodyn ô tym niy wiy. Jejich ôjcowie (ujek Wiluś a ciotka Tilka) kaj sie yno dało zaroz po wojnie pisali, bo chcieli swoim synkōm chocioż świyczka na grobach zaświycić, ale nic sie niy dowiedzieli. Podwiela żyli, we kożdo Wilijo tych borokōw spōminali, a myśleli se, jaki by po tyj wojnie te synczyska żywot mieli: możnej by byli fesztrami jako tatulek, abo by kaj na grubie robiyli, możnej by dziecka mieli a jejich ôjcowie – gryfne wnuki? A tak wszyjstek im wojna zebrała! Te wszyjski ludzie tyż żyli jako my teroz: ôjcowie mieli dziecka, starziki – wnukōw, dziecka ôjcōw, a wszyjscy mieli swoji starości a radości…


text:
Zespōł robiōł praje przi jednej rzeczy, jak Andrzej Szczepōnek spytoł sie: „A co byście padali na to, coby zachwolać pisownia, przi kerej robiymy. Na diktand jynzyka ślōnskigo, kaj trza by zapisować ze słōchu dyktowany tekst?” Chyciyli my ta idyjo, a zaczli my jōm rychtować do kupy z NWŚD, ZLNS, kaj my w tym czasie przinoleżeli. Uznali my, co to je piykno zachwolka niy yno samej pisownie jynzyka ślōnskogo, ale tyż samego jynzyka. Wszyjscy zdowōmy se sprawa z tego, co kepski sōm szanse na to, coby we Polsce (przinajmniyj we najbliższym czasie) uznali nas, Ślōnzokōw, za myńszość narodowo, abo etniczno, a jynzyk śłōnski za regijōnalny. Bez jynzyka niy ma norodu, a bez możebności zapisowanio tego jynzyka, ôn sōm straci się pōmału.
A ku tymu, nigdy niy ma za dużo prōmocyje wszytkigo tego, co je ślōnski. Mocka ôrganizacyjōw na Ślōnsku cośnapoczyno, prōbuje coć robić dloôchrōny jynzyka ślōnskigo, ale potym, po udanym poczōntku, ôstawio ta robota ze kodyfikacyjōm.
Ugodali my sie, co diktand bydzie we Rybniku, skuli tego, co sam majōm najbardziyj we zocy taki idyje, a ku tymu rybnicki starosta – Damian Mrowiec zgodziył sie ôstać jego patrōnym. Niy było ale szanse, coby znejś jako izba, abo sala ze miasta, tōż sam ze pōmocōm prziszła nōm pani Grażyna Kohut - dyrechtorka Zespołu Szkōł Technicznych ( szkoła ta mianujōm TYGEL) we Rybniku. We artystycznej tajli diktanda pōmōgli nōm Marian Makula, znany ślōnski kabareciorz a folk-rockowy gōrnoślōnski zespōł „032”. Tekst diktanda napisoł człōnek zespołu kodyfikacyjnego – Andrzej Szczepōnek.
Robota ôd piszōncych diktand ôcyniała kōmisyjo: prof. dr hab. Jolanta Tambor ze Ślōnskigo Uniwersytetu, Andrzej Roczniok, Andrzej Szczepōnek i Józef Porwoł, a miyndzy gościami zaproszōni byli: prof. Tomasz Wicherkiewicz ze Uniwersytetu Adama Mickiewicza we Poznaniu a dr hab. Ewa Michna ze Jagellōńskigo Uniwersytetu a wybrańce ze roztomańtych ślōnskich ôrganizacyjōw. Dziynka nowiniorzōm, w tym „Nowinōm” a „Tygodnikowi Rybnickimu”, telewizyji, a radyju, sama idyjo rozniōsła sie niy yno we Rybnikum, ale, idzie pedzieć, na cołki świat.
We piyrszej edycyji diktanda miyndzy piszōncymi siedzieli: dr Artur Czesak, Aleksandra Gruszka, Łukasz Kohut, Stanisław Neblik, Bernard Mazurek, Dariusz Jerczyński, a tyż jego zwyciynzca – Alojzy Zimōńczyk. To głōwnie ôni zebrali sie potym ze Zespole Kodyfikacyje Jynzyka Ślōnskigo, kery narychtowołech jo ze Dariuszym Jerczyńskim we 2013 roku, a tyż we założōnym potym stowarzyszyniu – Dymokratyczno Unijo Regijōnalistōw Ślōnskich (DURŚ).
Dziynka piyrszymu diktandu godki ślōnskij dwa lata niyskorzij, we 2016 roku, zaczli kludzić edukacyjo regijōnalno we wszystkich sztwortych klasach szkołōw powszechnych we Rybniku, Mysłowicach, Świyrklanach a we Jejkowicach, a tyż we szkołach ponadgimnazjalnych we Rudzie Ślōnskij. Do DURŚ zapisali sie Grażyna Jarząbek i Wojciech Orliński, co dziynka nim narychtowano ôstała piyrszo internrcowo platfoma edukacyjno e-Rechtor, a tyż kwartalnik edukacyjny „Rechtōr”.
Niyskorzij, diktanda niy miały już takigo wielkigo wpływu na ślōnsko działalność, ale cisły do przodku to, co zaczło te piyrsze. Patrōnat nad drugim a trzecim diktandym wziōn na sia Prezidynt Miasta Rybnika Piotr Kuczera, wielki przociel ślōnskij godki. Niy myło już problymu ze salōm. Drugi Diktand narychtowali my we Dōmu Kultury we Rybniku – Niedobczycach, a trzeci, i wszystki inksze, już na Hoym Grubie, we Zabytkowej Kopalni „Ignacy” we Rybniku – Niewiadōmiu. Kludzić te diktanda zaczło już stowarzyszyniy Dymokratyczno Unijo Regijōnalistōw Ślōnskich. Z roku na rok, we kożdym diktandzie, je co roz to wiyncyj ludzi, a sōm diktand stoł sie czymś, co już na dobre wpisało sie do kalyndorza wydarzyń na kulturalnej binie na Ślōnsku.
25 września 2021r.
Latoś bydzie już siōdmy diktand godki ślōnskij. Jak dycko, ôrganizuje go DURŚ ze pōmocōm Alojzego Zimōńczyka, a sztyjc pod patrōnatym Prezidynta Miasta Rybnika – Piotra Kuczery. Po prof. Jolancie Tambor ze UŚ, Izoldzie Czmok ze telewizyjnej jedynki TVP, Eugeniuszu Kosmała, kerego mianujōm „Ojgyn ze Pniokōw”, ze Radia Piekary, już drugi roz czytoł bydzie diktand dr Henryk Mercik, kery terozki przewodzi Ślōnskij Partyji Regijōnalnej. Na czas spradzanio diktanda, kōncert swōj do zespōł „Marek McMakaron Motyka”. Dziynka naszym spōnsorōm na zwyciynzcōw czekajōm niy yno nagrody piniynżne i geszynki rzeczowe, ale tyż rajza do Bruksele, abo Strasburga, kero fōnduje Ojroposeł Łukasz Kohut. Czekōmy latoś na tych, co poradzōm a chcōm sie uczyć pisanio po ślōnsku.
Józef Porwoł, prezes Dymokratycznej Unije Regijōnalistōw Ślōnskich


text:
Njedawno je CD „Hory módre, ja was znaju“ wušła. Z jeje zestajerjom, z bywšim hudźbnym redaktorom Serbskeho rozhłosa Šćěpanom Brankačkom, je so Cordula Ratajczakowa rozmołwjała.
Što bě Wam najwjetše wužadanje projekta?
Š. Brankačk: Loni w meji dóstach mejlku wot Katrin Čornakec z LND, kotrež chcyše wudać CD z woblubowanymi serbskimi spěwami, a to na zakładźe hudźbnych nahrawanjow z archiwa Serbskeho rozhłosa. Zynkonošak bě wosebje mysleny za srjedźnu a staršu generaciju tež nakromnych kónčin serbskeho teritorija a měješe zapřijeć wulki wuběr serbskich chórow, solistow a dalšich hudźbnych cyłkow. Wobroćichu so na mnje, dokelž rozhłosowy archiw ze swojeho powołanskeho časa dosć derje znaju. Nadawk mje zajimowaše, a tak připrajich. Jedne z prěnich wužadanjow běše, zo dyrbjach mejlce připowěsnjenu lisćinu wjac hač 60 popularnych spěwow wo něhdźe połojcu skrótšić. Wšako ma tajka CD jenož wobmjezowane městno.
Pod kotrymi kriterijemi sće CD zestajił?


text:
Zdawna přewodźuja wojerske chorhoje wšelake wójska. Wone su tohorunja w žórłach wo starych pomorskich Słowjanach wobswědčene. Na spočatku 11. lětstotka staj je tež Thietmar z Merseburga1 a Bruno z Querfurta2 naspomniłoj a připisujetaj jim wojerske nadawki. To zwisuje prawdźepodobnje z połoženjom, w kotrymž słowjanske kmjeny tehdom běchu. Słowjanskej kmjenowej zwjazkaj Lutycow a Obodritow, kotrejž sydleštej w teritoriju dźensnišeje sewjerneje Němskeje (přewažnje w Mecklenburgsko-Předpomorskej), wojowaštaj wo kraj a wěru přećiwo křesćansko-germanskej namocy.3 Tójšto lět do toho wotměchu so słowjanske zběžki, při kotrychž mějachu wojerske chorhoje wójskam škit a zbožo w boju4 zawěsćić: »Vexilla quoque eorum [sc. Liuticorum] nisi ad expeditionis necessaria, et tunc per pedites, hinc [sc. de templo] nullatenus moventur.« (Thiet. VI 17 (23)) Mjez nimi běchu chorhoje, na kotrychž běchu někajke znamjenja. Thietmar k tomu zwěsći: »deae … in vexillis formatae« (Thiet. VII 47 (64)) abo »deos suimet praecedentes subsequuti [sc. bellatores Liuticorum].« (Thiet. VI 16 (22)) Z toho hodźi so wotwožować, zo běchu na chorhojach wobrazy bohow. Po měnjenju Bruna zdawaja so chorhoje kaž znamjenja čerta być: vexilla diabolica (hlej Bruno, tež tam), při čimž chowaše so za zapřijećom diabolus pohanski bóh. Kak su tute postawy wupadali, njeje bliže znate. Směmy pak na tym dwělować, zo staj chronistaj na nich woprawdźe bohow w koži čłowjekow5 widźałoj. Tući mějachu chorhoj Słowjanow skerje jako skutk čerta, dokelž buchu pomorscy Słowjenjo jako njekřesćenjo, potajkim jako słužownicy čerta wobhladowani. Wone chowachu so w swjatnišću Lutycow w Radegosće (Thiet. VI 17 (23)), štož na to pokazuje, zo běchu bohej (resp. boham) swjećene, ale w swjatnišću samym njesteješe postawa boha, a tak njewustupowaše na čłowjeka podobny wobraz boha. Bóh Lutycow – Svarog/Svarožič6 – njeměješe tehdom žanu antropomorfnu a z tym tež žanu djabołsku postawu. Tohodla nimamy přičinu wěrić, zo běchu na chorhojach wobrazy bohow w podobje čłowjekow. Přiwšěm njesměmy jich wuznam z tuteje přičiny podhódnoćić. Thietmar rozprawješe wo podawku, při kotrymž bu chorhoj słowjanskich wojakow wobškodźena (hlej Thiet. VII 64 (47)); rozzłobichu so njesměrnje (irati) dla toho, štož znowa dopokazuje, zo bě wona za nich nimale swjata. Wažachu sej chorhoj, dokelž měješe to, štož běše na njej zwobraznjene, bójsku móc, kotraž spožčowaše po jich předstawje pod njej stejacemu wójsku njesměrnu móc. Tohodla ma so Thietmarowe wuprajenje wo bohach na chorhojach jako nadwułožowanje abo zmylk wobhladować. Chorhoje chowachu so w swjatnišćach, hdźež přez požohnowanje bójsku móc nabywachu. Jich móc pak njeje z na nimi zwobraznjenych předstawow bohow wupružować móhła. Jich njebjesko-zemski bóh – Svarog – wukładuje so skerje jako přirodny zjaw (błysk, hrimanje), byrnjež wěste wobrysy wosoby widźomne byli.7 Je wšak tak, zo bu bójska móc ze symbolisce wopřimnjenych a swójski wobswět wobdawacych zjawow přewzata. Tohodla móhli předstawy na chorhojach zjawy přirodneho wobswěta wobsahować. Tule běchu z pomocu bóle njeabstraknych (přirodnych) symbolow do wěsteho porjada zestajene. Woznam předstajenjow njehodźi so jednozmyslnje wukładować, dokelž buchu někotre chorhoje sobu do bitwow wzate, druhe pak wužiwachu so najskerje za pohanske swjedźenje. Jedne mějachu wuspěchej a zbožu w boju přinošować, tamne samsnemu we wšědnym dnju za čas měra: dobrym žnjam a hońtwjerskemu popadej, strowoće, žiwjenskemu zbožu atd. Prawdźepodobne pak tež je, zo pokazuje bóh resp. jeho narunanje (na př. bójska kajkosć jako pars pro toto) we wójnje kajkosće, kotrež wočakowachu wot zmužitych wojowarjow abo kotrež so jim připisowachu: móc ćěła, lestnosć, wutrajnosć, zasakłosć, bojownosć a dalše; w měrnych časach mějachu so towaršne kajkosće spěchować: zwjazanosć w kmjenje, jednota we wěrje, respekt před (přirodnym) prawom. Kotry woznam tež nabywachu, stejachu w znamjenju wotpowědneho boha. Bóh sam měješe wjacore dimensije, wjacore »wobliča«. Tohodla wobstejachu tež wšelake wukładowanja, kotrež buchu wotpowědnje symbolisce na chorhojach zwobraznjene.
Lěsne (dźiwje) pčoły, druhdy borowki (t. r. pčoły z bora1) mjenowane, běchu hižo wot starowěkowskich ludow kaž bytosće z wuběrnymi zamóžnosćemi a kajkosćemi wobdźiwane: »W pčołach je dźěl bójskeje mysle a dych njebjes, bych rjekł.«2 Ale wužitk pčołow je wosebitu kedźbnosć čłowjekow zbudźił, kotřiž su je hajili a škitali z wotpohladom, zo bychu z nich wjetši wužitk měli. Z dohladowanjom lěsnych pčołow buchu jim wjacore kajkosće připokazane: pilnosć, porjad, zhromadnosć, wutrajnosć, sprócniwosć a dalše. Tohodla buchu wobdźiwane a bjerjechu so zdobom w někotrymžkuli nastupanju za přikład.Hadam Bohuchwał Šěrach (1724–1773) běše wuznamny serbski přirodospytnik, pčołar a awtor spisa »Melitto-Theologia. Die Verherrlichung des glorwürdigen Schöpfers aus der wundervolen Biene«. Wobraz: Serbski kulturny archiw
Srjedźowěkowske rozprawy wo tym pak su jara rědke, tola wěste pisomne slědy wo »serbskich pčołach« dadźa so hišće w 10. lětstotku namakać. W tutych zapisach so naspomnja, zo dyrbjachu Serbja němskim zemjanam horncy mjeda jako feudalnu dań wotedawać.3 K tomu zawěsće tež wósk a snadź druhe wužitne wěcy. Dań wopřiješe tež předźěłany měd – mjedowinu (pitny měd), wot łaćonšćinarjow pomjenowany jako aqua mellita, hydromellum, potio mulsi. Na produkciju mjedowiny zapadnych Słowjanow skedźbnja hižo Ibrahim ibn Iacob (10. lětstotk), tež Thietmar pokazuje na wulke mnóstwo mjedowiny na Mišnjanskim hrodźe (Chronicon VII 23) a w lěće 948 jewi so mjedowina jako feudalna dań we wjacorych (serbskich) wjeskach (Diploma Ottonis I 105). Wočiwidnje běše w 10. lětstotku mjedowina Serbam znata a tež jara hódna. Jeje hódnotu wobkrući tež fakt, zo bu wona při wěšćenju wužiwana. Po předstawach tehdyšich kmjenow hodźeše so wěšćenje jenož z pomocu boha zdokonjeć a mjedowina běše prawy srědk k čitanju bójskeje wole. Wo tym rozprawja Saxo Grammaticus (Gesta Danorum XIV 39.3) při nawjazanju stykow pomorskich Słowjanow k bohej TriglawejSwarogej, byrnjež wužiwa wón słowa merum (wašnje wina), tola Słowjenjo tehdom tutón napoj hišće zhotowili njejsu. Derje znate běchu tak mjenowane cornua copiae (rohi nadbytka), w kotrychž so mjedowina składowaše. Słowjenjo na zakładźe jeje wupadanja přichodne derjeměće wěšćachu. Dokelž wobhladowaše so mjedowina jako bójski napoj, dyrbjachu po tehdyšich předstawach jeje sobutworićelki-pčoły kruty zwisk z bohom měć, wšako mějachu podźěl na bójskich wuprajenjach. A bě-li bóh dobry, wobdari swojich wěriwych bohaće, přisporjujo tak jara hódny pčólny wudźěłk. Hadam Bohuchwał Šěrach widźeše w pčołach dźiw bójskeho stworjenja, bójskeje bytosće: »Wšo je w nich bójske, ale z jednym wuwzaćom: Nimaja njesmjertnu dušu.« (Eas [sc. apes] nihil non divinum habere, nisi quod moriuntur – tamle, s. 204).


text:
W Serbskej kulturnej informaciji LODKA w Choćebuskim Serbskim domje je poskitk dobry a poradźowanje přećelne a serbske, jelizo chceš so serbsce posłužować dać. Wjace městna za spisane a spěwane słowo a za wjetši poskitk dalšich wudźěłkow by za kupcow kaž tež za tu dźěłacych lěpje było. Delni Serbja w Choćebuzu měli tola zasadnje přibližnje telko kaž w Budyšinje Horni Serbja dóstać. Ale tole njeje problem, kiž by sej něchtó z wodźacych srjedźodobnje na blido sćahnył, dołhož dźěło pod skromnišimi wuměnjenjemi někak běži. Mi so zda a tež njelubi, zo so přez lěta nimale jenož hišće wo kubłanskich problemach rěči a pisa. Kaž zo njebychmy měli tež hdys a hdys na druhe pohórški a brachi pohladać, wo změnach a polěpšenjach přemyslować a skónčnje znajmjeńša někotre z hrubych zmylkow poprawić.
Hdyž chcu sej w delnjoserbskej »Lodce« literaturu w hornjoserbskej rěči kupić, mam ju husto hakle skazać. Pódla delnjoserbskeho wšak dosć městna za cyłkowny poskitk LND njeje. Najskerje so w Delnjej Łužicy hornjoserbska kniha hižo lědma kupuje. Njewudani so wšitko poskićeć, štož w Budyšinje maja. Hornich Serbow je w Delnjej Łužicy jenož hišće mało. Z tych něhdźe 90 hornjoserbskich wučerjow a kubłarjow, kotřiž su w času NDR tule dele přišli, a jich swójbow je jenož mała horstka serbsce rěčacych potomnikow wušła abo tu w Delnjej Łužicy wostała. Kaž by čas wotběžał. Powójnski spagat mjez tudyšimi třomi rěčemi znaje dotal stajnje jenož jednoho dobyćerja: němčinu.


text:
Moje małe porsćiki rady maju huslič ki. Serbske pěsnje za husle z klawěrnym přewodom, wud. Weclichec hudźbne nakładnistwo, 84 str., 11,95 €
Po tym zo je před třomi lětami we Weclichec hudźbnym nakładnistwje notowa knižka za blokowu fletu wušła, předleži nowa notowa knižka »Moje małe porsćiki rady maju huslički. Serbske pěsnje za husle z klawěrnym přewodom«. Za nju je Měrćin Weclich 40 serbskich adwentnych, hodownych, ludowych a dalšich spěwow kaž »Přadła je Marja kudźałku«, »Dobry wječor maćerka«« abo »Hdźež so módrja, zelenja« zestajał, zo bychu dźěći, kotrež na huslach hrać wuknu, spěwy nazwučować móhli. Sadźba za klawěrny přewod je wot Malte Rogackeho. Zběrka wobsahuje tež spěwne teksty w hornjo- a zdźěla delnjoserbšćinje. Notowa knižka poskićuje so w Serbskimaj kulturnymaj informacijomaj a w Smolerjec kniharni.


text:
Woklečanscy šulerjo w sněhakowarskim lěhwje [01/2016]
19 šulerjow sedmeho lětnika Serbskeje wyšeje šule “Michał Hórnik” Worklecy přebywaše minjeny tydźeń štyri dny w sněhakowarskim lěhwje w čěskim Bedřichovje. Pobrachowaceho sněha dla dyrbjachu lěhwo najprjedy wo jedyn tydźeń přesuhnyć. Zo su so prawje rozsudźili, pokazachu hromady sněha, kotrež běchu so w tym času našli. Pisty běchu spřihotowane a wuměnjenja za sněhakowanje optimalne.
Je hižo z wjelelětnej tradiciju, zo jězdźa Worklečanscy šulerjo do Jizerskich horin a tam sněhakować wuknu. Nimo sportoweju wučerjow Křesćana Bejmaka a Simony Eckertoweje staraštaj so tež čěskaj wučerjej wo nich. Profesionelnje a žortne a přiwšěm čućiwje wobchadźachu wšitcy štyrjo ze strachami šulerjow, kotrež prěni raz horu dele sněhakowachu. Socialna dźěłaćerka Rěčneho centruma WITAJ Franciska Zopic je młodostnych sobu přewodźała.
Při słónčnym wjedrje a temperaturach daloko pod nulu wuknjechu šulerjo na Malinovce zakłady sněhakowanja. Bórze hibachu so cyle samozrozumliwe po arealu, wužiwachu lifty a wuspytachu wšelake pisty. Někotři běchu hižo časćišo ze staršimaj w zymskim dowolu a tak prěni raz na sněhakach njestejachu. Wučerjomaj Woklečanskeje šule bě wažne, zo nawuknu nimo wěsteje techniki tež prawidła, kotrež na sněhakowarskich pistach knježa. Holcy a hólcy 7. lětnika žnějachu při tym wuspěch, zo je jim dobra znamka w sporće wěsta.
Nimo sněhakowanja wubědźowachu so po wječorach tež w bowlingu a pobychu w Liberecskej kupjeli “Babylon”.
Error
fota a tekst: Franciska Zopic
"Moto-tydźeń" dźesatkow - "Moto-Woche" der Zehner [04/2016]
asocialny - asozial / burja + zombije - Bauern + Zombies / změna splaha - Geschlechterwechsel / Nerds / hipije - Hippies
Error
Wotchadna rjadownja - Abschlussklasse
Error


text:
Sznuparka Google
Sznuparka Google - necowo sznuparka zbajstlowano bez hamerikůńsko firma Google Inc.. Ji cwekym je skatalogowańy wszyjskich mogebnych danych a pokozywańy jich bez hilfa interneca.
Wele danych ze lipca 2008 Google mo zaindeksowane wjyncyj kej biljůn zajt WWW. Mocka sznupanych informacyji je zebrano we uproszczůnych formatach na serwerach Google, skiż tego po wyćepańu ze zdrzůdła sům uůne dali dostympne.
Mjano sznuparki połaźi uod matymatycznygo terminu googol, co uoznoczo . Mjano te mjoło ukozać cwek przedśymbjorstwa do objyńco indeksacyjům kej nojwjynkszyj liczby zajt ze śwjatowych danych ze Interneca.


text:
Im Sorbischen evangelischen Verein sind jederzeit neue Mitglieder, die sich für die evangelischen Sorben interessieren und die Vorhaben unseres Vereins unterstützen wollen, herzlich willkommen!
Lube sotry, lubi bratřa!
Jako ewangelscy Serbja směmy zhladować na lětstotki wuznamnych stawiznow, na kotrež směmy z prawom hordźi być. Wjele prócowarjow wo narod a wěru je z našich rjadow wušło! Jednotliwcy a serbske ewangelske towarstwa su w zańdźenosći wažne skutki za naš serbski lud wukonjeli. Wěra a narod tworištej za nich njedźělomnu jednotu, a jich skutki słužachu "Bohu k česći a Serbam k wužitku".
Dźensa być z ewangelskim Serbom, mnohim njeje lochko. Smy w mjeńšinje w swojich wosadach a wsach a husto samo w swójbach. Při wšěm nochcemy zapomnić na naše namrěwstwo a chcemy so hromadźić k skutkowanju w najlěpšej tradiciji swojich prjedownikow. Tehodla smy załožili 18. junija 1994 na Serbskim ewangelskim cyrkwinskim dnju w Njeswačidle Serbske ewangelske towarstwo.
Towarstwo ma zaměr, serbske ewangelske žiwjenje spěchować. Wone zarjaduje kóždolětne Serbske ewangelske cyrkwinske dny. Wone podpěruje serbske wosadne žiwjenje a dźěło ze serbskimi dźěćimi a młodostnymi. Zhromadnje ze Serbskim wosadnym zwjazkom smy zamołwići za wudawanje časopisa "Pomhaj Bóh", ale tež "Serbski lekcionar", spěwnik za dźěći a druhe publikacije smy wobstarali. Podpěrujemy wobnowjenje pomnikow, kiž swědča wo serbskej ewangelskej tradiciji.
W našich rjadach je kóždy witany, kotryž čuje so zwjazany z ewangelskim Serbstwom a chce jo podpěrać. Dalše informacije dóstanjeće pod adresu, wozjewjenej w tutym łopješku, abo w interneće: www.sorbischer-evangelischer-verein.de
Z wutrobnym "Pomhaj Bóh" strowi Was
Měrćin Wirth
Der Sorbische evangelische Verein ist im Vereinsregister des Amtsgerichts Dresden unter seinem sorbischen Namen "Serbske ewangelske towarstwo" registriert und vom Finanzamt Bautzen als gemeinützig anerkannt. Der Verein ist berechtigt Spendenbescheinigungen auszustellen.
Die Hauptversammlung findet jährlich am Reformationstag an wechselnden Orten statt.


text:
Palau
Palau (palausce Belau) je kupowy stat w zapadnym Ćichim oceanje, kotryž je z lěta 1994 njewotwisny. Leži sewjernje kupy Nowa Gineja a wuchodnje Filipinow a słuša k Mikroneziji. Wobsteji z Palauskich kupow, kiž słušeja k Zapadnym Karolinam a z někotrych wotležanych kupow na juhozapadźe. Cyłkownje 356 kupow, wot kotrychž su jenož jědnaće wobsydlene, słušeja k šěsć skupinam. Stolica je wot lěta 2006 Melekeok na najwjetšej kupje Babelthuap, mjeztym zo wostanje stare hłowne město Koror z 12.000 wobydlerjemi najwažniše hospodarske srjedźišćo.
Na kupach knježi włóžna, tropiska klima z přerěznej temperaturu wot 27° C.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wot 1574 słušeše Palau k Španiskej. Po poražce w Španisko-ameriskej wójnje lěta 1899 předachu Španičenjo kupy Němskemu kejžorstwu. Tak słušachu hač do lěta 1914 k němskej koloniji Němska Nowa Gineja. W Prěnjej swětowej wójnje wobsadźi Japanska Palau a zarjadowaše je hač do Druheje swětoweje wójny. Po wójnje stejachu pod zarjadnistwom Zjednoćenych statow. W lěće 1978 rozsudźichu so wobydlerjo přećiwo přizamknjenju k Mikroneziskej a hłosowachu za njewotwisnosć. Po dołhej přechodnej dobje sta so Palau dnja 1. oktobra 1994 z njewotwisnym statom a w decembrje z čłonom Zjednoćenych narodow.


text:
Wjeselo w sněze - Freude im Schnee [01/2017]
30 šulerjow sedmeho lětnika Worklečanskeje wyšeje šule “Michał Hórnik” přebywaše w januarje w sněhakowarskim lěhwje w čěskim Bedřichovje. Wuměnjenja w sněze běchu runjewon optimalne. Nimo sportoweho wučerja Křesćana Bejmaka a jeho bratra Floriana Bejmaka staraštaj so tež čěskej wučerjej wo šulerjow. Wonaj jim na čućiwe a žortne wašnje sněhakowanje nawučištaj. Socialna dźěłaćerka Rěčneho centruma WITAJ Franciska Zopic młodostnych do Čěskeje tohorunja sobu přewodźeše.
Při šćipatymi stopnjemi daloko pod nule nawuknychu šulerjo w třoch skupinkach zakłady sněhakowanja na běžkach kaž tež ski alpin. Bórze hibachu so cyle samozrozumliwe po sněhakowarskim arealu, mějachu wjeselo při wužiwanju liftow a wuspytachu wšelake pisty.
Wšitcy holcy a hólcy 7. lětnika běchu při sněhaowanju wuspěšni, tak zo je jim dobra znamka w sporće wěsta. Nimo wšědneho sněhakowanja wubědźowachu so woni potom na wječorach w blidotenisu a bowlingowanju, wuchodźowachu so po Bedřichovje a podachu so do kupjele “Babylon” w bliskich Liberecach.
Wjeselo při zymskim sportowanju a dobra nalada mjez šulerjemi a wučerjemi polěkowachu tomu, zo bě přebytk jara poradźeny. Je hižo z dołholětnej tradiciju, zo jězdźa Worklečanscy holcy a hólcy do Jizerskich horinow a so tam w sněhakowanju zwučuja. Tak powědaja šulerjo hišće dołho wo přebywanju w Bedřichovje. Kóžde lěto znowa da so wobkedźbować, zo so tajke zhromadne jězby pozitiwne na rjadowniski cyłk a dobru zhromadnosć wuskutkuja.
Error
fota a tekst: F. Zopic


text:
»Přewjele ze swojich wunamakankow a wudobyćow přeradźić,
je jedne a to same, kaž so wupłodow swojeje wunamakarskeje
bohatosće wzdać.«Filippo Brunelleschi (1377–1446)
Blaki
Literarne teksty k twórbam Jana Buka
Njemóžeš rjec, zo njejsym ći swěrny był. Běch ći přeco swěrny a to tež nětko hišće sym. A hdyž tak wupada, jako bych so přećiwo tebi pozběhnył, potom je to jenož zwjeršny, naiwny wid ludźi, kotřiž wo naju poćahu žane zdaće nimaja. Přezměru horliwa konkluzija diletantow. Nichtó njemóže so přećiwo tebi zběhać. Tež hdyž cuze polo woramy, hdyž će přeradźimy, wostanjemy ći wěčnje swěrni, přetož sy přeco něhdźe w pozadku. Naju poměr njehodźi so prosće tak wupowědźić. Sy mje rjemjesło nawučiła, sy mje do potajnstwow wuměłstwa zawjedła. Sy lětdźesatki dołho moja jenička wučerka była. Moja jenička knjeni. Přetož sym dobrowólnje swoju pozdatnu swobodu z twojej kašćikatej syću zaměnił. Sym swět lětdźesatki dołho jenož přez twojej woči widźał, njebě za mnje hinašeje perspektiwy hač twojeje. A běchmoj wuběrny team. Wědźach, zo mje ženje sedźo njewostajiš. Hdźežkuli tež běch – na twarje, w lěsu, na polu, w zahrodźe, w mojim ateljeju – ty sy přeco při mni była.