text:
, we wsi mieszkali gospodarze: Wilhelm Fuchs, Friedrich Wehran, Erns Porschke, Rudolf Engling cieśla Fritz Grunwald, murarze: Fruedrich Kloss, Paul Kuss, Wilhelm Bart, Brunon Poschadel, Friedrich Drabe, Willi Lewandowski, Fritz Krispin, robotnik budowlany Hermann Gruhn, robotnik drogowy Otto Lewandowski
Gdynia 3:50,64 Jan Huruk Gryf Słupsk 3:51,31 Mariusz Ługowski Gwardia Warszawa 3:51,35
Bieg na 3000 m Leszek Bebło Oleśniczanka 8:00,51 Jan Huruk Gryf Słupsk 8:01,44 Sławomir Majusiak Stal Ostrów 8:02,77
Bieg na 60 m przez płotki Tomasz Nagórka AZS Łódź 7,70 Rafał Cieśla AZS Katowice 7,74
Wisła Kraków 8:13,08 Waldemar Lisicki Flota Gdynia 8:13,79 Piotr Gralak AKS Chorzów 8:15,58
Bieg na 60 m przez płotki Tomasz Nagórka Legia Warszawa 7,69 Rafał Cieśla AZS Katowice 7,82 Paweł Grzegorzewski Górnik Zabrze 7,85
Chód na 5000 m Andrzej Chyliński Polonia Warszawa 21:34,91
Warszawa Tomasz Jędrusik Dariusz Grad Krzysztof Jaźwiński Arkadiusz Głowiesa 3:14,56 Wawel Kraków Ryszard Stoch Janusz Cieśla Ryszard Jaszkowski Wojciech Zawiła 3:14,95 Gwardia Olsztyn Marek Symerowicz Mariusz Ciota Ryszard Osiński Piotr Skrzyński 3:15,34
Skok wzwyż Artur Partyka ŁKS Łódź
Gliwice 14,7 Mieczysław KolejwaAZS Warszawa 14,8
Olsztyn 1960 Roman MuzykWisła Kraków 14,5 Edward BugałaStart Katowice 14,6 Tadeusz NiemczykZawisza Bydgoszcz 14,8
Nowa Huta 1961 Roman MuzykWisła Kraków 14,4 Edward BugałaStart Katowice 14,7 Wiesław KrólAZS Gliwice 14,9
Warszawa 1962 Edward


c: text/html

text:
Antonina Rejment (zd. Kupczyńska), Ludwik Kupczyński, Franciszek Kupczyński, Antoni Kupczyński, Tomasz Kupczyński, Józef Kupczyński, Marianna Kupczyńska, Waleria Michalska (zd. Kupczyńska), Jan Kupczyński, Józefa Kupczyńska
Pawel Kupiec vel Kupczyński, Ewa Kupiec vel Kupczyńska zd.Walczak
Siblings:
Franciszek Kupczyk vel Kupczyński, Marjanna Marosek zd.Kupiec, Katarzyna Stoperek zd.Kupiec, Maciej Kupiec vel Kupczyński, X. Szymon Kupczyński
Wife:
Julianna Kupczyńska zd.Duszyńska
Children:
Antonina Rejment zd.Kupczyńska, Ludwik Kupczyński, Franciszek Kupczyński, Marcjanna Jędrzejewska zd.Kupczyńska, Antoni Kupczyński, Tomasz Kupczyński, Józef Kupczyński, Marianna Szmidt zd.Kupczyńska, Waleria Michalska zd.Kupczyńska, Jan Kupczyński, Józefa Kupczyńska
Paweł Kupczyk vel Kupczyński, Ewa Kupczyk vel Kupczyńska (zd. Walczak)
Brother:
Szymon Kupczyński
Wife:
Julianna Kupczyńska (zd. Duszyńska)
Children:
Antoni Kupczyński, Franciszek Kupczyński, Józef Kupczyński, Marianna Schmidt (zd. Kupczyńska), Waleria Michalska (zd. Kupczyńska), Józefa Kupczyńska, Jan Kupczyński, Tomasz Kupczyński, Antonina Rejment (zd. Kupczyńska), Ludwik Kupczyński

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Faborka Möbiusa
Faborka Möbiusa to je dwuwymjarowo zwarto topologiczno roztůmajtość kero fůnguje we trziwymjarowyj przestrzyńi. Jeji charakterystycznům cechům je to, iże mo ino jydna strůna - idźe przelyźć na jeji drugo strůna bez przełażyńo bez rant. Idźe ja zrobjyć bez sklejyńy gurta kůńcůma "na uopy". Sklejyńy ranta faborki Möbiusa, kerygo ńy idźe zuůnaczyć we trziwymjarowyj przestrzyńi, dowo flaszka Kleina. Faborka uopisali mjymjycki matymatiker August Ferdinand Möbius a Johann Benedict Listing we 1858 roku.


text:
Stolica
Stolica abo głowne město jo politiski, gusto teke stawizniski centrum kraja abo stata a toś zwětšego sedło nejwušych politiskich institucijow, kaž n. pś. kněžarstwa, sejma abo monarcha. W někotarych krajach na zemi njejo stolica rownocasnje teke sedło kněžarstwa, n. pś. w Nižozemskej (stolica: Amsterdam, sedło kněžarstwa: Den Haag), Boliwiskej (La Paz/Sucre) a Tansaniji (Dodoma/Daressalam). W zwězkowych statach kaž w Nimskej su wažne institucije cesto we wšakich městach zasedlone. Stolica njejo pśecej nejwažnjejšy góspodarski, kulturny abo wobchadny centrum kraja.
Dajo teke kraje, kótarež de jure žednu stolicu njamaju, a to su Monaco, Nauru, Šwicarska, Liechtensteinska a Vatikanske město.


text:
Kristus nauczajůncy ze gůry
Uojczynasz (ze łaćiny, Pater Noster) je mjano krześćijańskigo poćyrza, kerům doł do poznańo Jezus ze Nazarytu podle relacyje Mateusza a Łukasza Wańelisty. Roztomajte istńijůnce wersyje rzykańo bjerům śe ze tygo, co sům jake porůżńyńo mjyndzy uobyma relacyjami wańelistůw. Tyż inksze wersyje sům używane uod krześćijańskich kośćołůw.
Uojczynasz je powożane jako spůlny krześćijański poćyrz bez mołwjyńy uo głůwnych zachach religijůw. Lo Katyjmusa Katolickigo Kośćoła je podsůmowańym krześćijańskich doktrynůw a mustrym rzykańo we zgodźe ze protestantůma a poćyrzym uodpedńim lo prawosławnych.
Trza wskozać, iże ńy mo uoficjalnygo tumaczyńo uojczynasz na ślůnsko godka.
Tumaczyńy ślůnske[Sprowjej]


text:
Australijo
Australijo, Zwjůnzek Australijski – państwo uobejmujůnce couki kůntynynt australijski, ležůnce nad Uoceanym Indyjskym i Spokojnym. Je uůne šůste pod wzglyndym powjeřchńi państwym śwjata.
Pochodzyńy nazwy[Sprowjej]
Mjano Australijo uodnošůnce śe do kůntynyntu pochodźi uod uokreślyńo Terra Australis, kerygo užywali Ojropejčycy až do pouowy XVIII w. Je to uokreślyńy uaćińske i znočy: terra - źymja, australis - pouedńowy.
Připisy[Sprowjej]
- ↑ Dane šacůnkowe za CIA The World Factbook [1], World Gazetteer šacuje ličba mješkańcůw w 2007 roku na ůngyfer 20 985 000 [2]


text:
Michaił Gorbaczow
Michaił Sergejewicz Gorbaczow (rus. Mиxaил CepreeBич ГopбaчëB; rodz. 2 marca 1931 we Stawropolu) – radźecki a ruski polityk, uostatńi prziwůdca Kůmůńistycznyj Partyji Sowjeckigo Sojusza a jedyny prezydynt Sojusza Socjalistycznych Sowjeckich Republik. Uod 1952 bůł partyjnym funkcyjonarjuszym we KPSS. Po umrzyńu Kůnstantina Czerńenki uostoł Generalnym Sekrytorzym we Centralnym Kůmiteće KPSS, a uogłośił nowo polityka "głastost'i" a "pjerjestrojki" (uotwartośći a przebudowy). Cechůma tyj reformy bůło złagodzyńe cenzury a wjynkszy liberalizm we gospodarce a polityce. Stoł śe fest popularny na Zachodźe. Jygo polityka doła możliwość ku pokojowym przemjanom we Strzodkowyj a Wschodńij Ojropje, we tym zjydnoczyńo Mjymcůw. We 1990 roku dostoł pokojowo nadgroda Nobla.


text:
Lotowe wotchilenje
Lotowe wotchilenje je nuhel mjez lotowym směrom a elipsoidowej normalu w krajměrjenskim dypku. Móže w europskich wysokich horinach něhdźe 0,01° (30–50″) docpěć, w płoninje mjenje, a wotpowěduje chilenju geoida k rotaciskemu elipsoidej krajměrjenja.
Tež hdyž lotowe wotchilenje je nul, njepokazuje lotowy směr (realizuje so na př. přez swobodny wisacy šnórowy lot) k srjedźišću zemje, ale wopłonjenja zemje dla (centrifugalna móc zemskeje rotacije!) hač k 0,2° nimo.
Druhdy rěči so tež w twarstwje wo lotowym wotchilenju – hdyž twarjenje abo fasada z lota přińdźe.
Definicija lotoweho wotchilenja[wobdźěłać]
Po słowniku federacije Fédération Internationale des Géomètres je lotowe wotchilenje nuhel mjez lotowym směrom w dypku a normalu na rotaciskim elipsoidźe přirjadowanej tutomu dypkej přez projekciju.
Rěči so wo astrogeodetiskim lotowym wotchilenju, hdyž so postajenje lotoweho směra z metodami geodetiskeje astronomije přewjedźe a nastawa při transformaciji mjez lokalnymi koordinatowymi systemami. Porno tomu bazuje grawimetriske lotowe wotchilenje na postajenju lotoweho směra přez měrjenja ćežitosće a wobličuje so přez rozrisanje geodetiskeho problema nakromneje hódnoty.
Lotowe wotchilenja wotwisuje wot elipsoidiskich koordinatow a z tym wot parametrow poćahoweho abo referencneho elipsoida a wot jeho połoženja napřećo zemi. Jedna-li so při poćahowym elipsoidźe wo geocentrisce (w ćežišću zemje) ležacy a runočasnje srjedźny zemski elipsoid, rěči so wo absolutnych lotowych wotchilenjach, hewak wo relatiwnych lotowych wotchilenjach.
Wulkosć lotowych wotchilenjow[wobdźěłać]
Kotru wulkosć lotowe wotchilenje móže docpěć, wotwisuje wot wjacorych faktorow:
- wot topografije – wot wysokosće a njerunosće terena. W Alpach móža jednotliwe horinske rjećazy lokalne wotwjedźenja lotoweho směra hač na wšě 60 łukowych sekundow (něhdźe 0,015°) zawinować
- wot geologije – wot podzemskeho přeběha kamjentnych worštow. Hdźež je horicontalne połoženje je mócnje mylene – kaž na př. w molasowych žłobinach abo w Šwicarskej Ivreaskej conje – su samo regionalne wotwjedźenja přez 60″ móžno
- wot połoženja referencneho elipsoida krajměrjenstwa – hlej tež geodetiski datum.
Mjeztym zo we wysokich horinach Europy srjedźne lotowe wotchilenja wostawaja pod 0,5′ = 30″ (maksimalne hódnoty móža na wšě 60″ docpěć), su w Andach a Himalaji nimale dwójce tak wysoke hódnoty móžno.
Dźiwajo na dokładnosć modernych rozměrjenjow wuskutkuje so lotowe wotchilenje w nimale kóždym projekće resp. rozměrjenskej syći, hdyžkuli wizury (linije widźenja) wo wjace hač por stopnjow wot horicontalneje wotchileja. Efekty dyrbja so tohodla zwjetša ličensce redukować, štož je předmjet astrogeodezije a wyšeje geodezije.
W pahórčinje docpěwaja tute efekty na měrjenja něšto łukowych sekundow resp. něšto centimetrow na kilometer, w horach dźesaćore z toho. Zo so na př. prjedawše tunlowe twary najebać relatiwnje dokładnje hromadźe hodźachu, zaleži na přibližnej symetriji najwjace horinskich rjećazow.
Stawizny[wobdźěłać]
Prěnje měrjenja lotoweho wotchilenja su so wokoło 1800 po teoretiskich přeslědźenjach wot Carla Friedricha Gaußa w běhu Hannoverskeho krajměrjenja přewjedli, a to w kónčinach Smolinow, hdźež Gauß a jeho asistenća najwjetše efekty wočakowachu. Wokoło 1970 je TU Hannover tu pod W.Torge modernu astrogeodetisku „testowu syć Zapadne Smoliny“ etablěrowała.
Podobne přemyslenja a astrogeodetiske měrjenja běchu wokoło 1820 přez slědźerjej Jean-Baptiste Biot a F.Carlini při Mont Cenis pola Bordeaux. Wokoło 1930 buchu měrjenja z standardnej metodu geodezije a najwažnišim zakładom za požadane astrogeodetiske syćowe wurunanje, dokelž dokładnosć wuměrjenskich syćow tehdyšim potrjebam njewotpowědaše. Mjez 1970 a 2000 docpě slědźenje k temam lotowe wotchilenje, geoid a geodetiska grawimetrija wjeršk, a to z naraz štyrjoch aktualnych potrjebow:
- absolutneje potrjeby po wuměrjenskich syćach z dokładnosćemi lěpšimi jako 1:1 milion (mm na km)
- přiběraceho twarjenja nadróžnych tunlow přez Alpy a druhe horiny, hdźež lotowe wotchilenje druhdy něšto decimetrow n kilometer wučinja
- žadanje za t.mj. centimetrowym geoidom (tute zapřijeće je prěni raz Torge wutworił, hlej deleka), dokelž hižo w lěće 1980 bě rozšěrjowanje cm-dokładneje satelitoweje lokalizacije (GPS, GLONASS, SLR) a kosmiskeje interferometrije (VLBI) wotwidźeć
- potrjeby na potencialnoteoretiskich přepytowanjach zemskeje skory, za kotrež lotowe wotchilenje móže lěpše geologiske worštowe chilenja dodać hač zwučena grawimetrija – hlej na př. dźensniši němski wulkoprojekt „Sedimentowa žłobina“, Gerstbachowe (TU Wien) a Pappowe přepytowanja we Wienskej žłobinje, von Gurtner (Ivrea-ćěleso w Južnej Šwicarskej) a wobšěrneho planowanja TESLA-projekta za linearny 30-km-pospěšak pola Hamburga.
Přez wšelake wulkoprojekty w Srjedźnej Europje (předewšěm Němska, Awstriska, Šwicarska kaž tež Słowjenska a Słowakska), w Južnej Europje (Chorwatska, Grjekska, Turkowska) a w Južnej Americe (předewšěm Argentinska) je so geoid wot 20–50 cm dokładnosće w němskim rěčnym rumje na 2–5 cm, druhdźe na 5–10 cm, polěpšił. W Němskej steji z lotowych wotchilenjow zwěsćeny „astrogeoid“ w konkurency ke „grawimetriskemu geoidej“, mjeztym zo horinske kraje kaž Awstriska, Šwicarska, Słowakska a Grjekska astrogeoid preferuja. W tutych krajach steji wot něhdźe 1990 husta syć tysacow dypkow lotoweho wotchilenja a stow Laplaceowych dypkow k dispoziciji (dypkowe wotstawki mjez 7–10 a 50 km), na cyłym swěće je něšto dźesać tysacow wuměrjenskich dypkow, hdźež je so na zemskim powjerchu dokładny lotowy směr měrił.


text:
Giacomo Puccini
Na 22.12.1858 jo w Lucca w Toskanje snaž nejwažnejšy komponist w stawiznach italskeje opery se naroźił: Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini. Mamy jomu muzikaliske dožywjenja ako „La Bohème“, „Tosca“ abo „Madama Butterfly“ se źěkowas. Arije ako „Nessun dorma“ wot opery „Turandot“ abo „Dovunque al mondo“ wot „Madama Butterfly“ stej teke hyšći źinsa popularneje kure klasiki.
Wopśimjeśe
Žywjenje a twórjenje[wobźěłaś]
Žywjenje až do casa prědnych kompozicijow[wobźěłaś]
Popšawny fakt, až Giacomo Puccini jo był muzikaŕ, njejo njezjapki. Slědkoju won pochada wot familije z muzikaliskimi korjenjami, někotare wot swojich wósćow su teke komponisty byli. Woni zu zwětšego cerkwinsku muziku komponěrowali. Teke nejsławy Puccini jo zachopił swoju karieru ze sakralneju muziku. Won jo organist a wjednik chora w Lucca był a jo w lěśe 1880 do Mailand pśeśěgnuł za studium kompozicije na konserwatoriumje. W tom lěśe won jo teke swoju „Messa di Gloria“ (mša mimo Credo, Sanctus a Agnus Die) spisał. Tworba pśedstajijo wažny kšac w źěle Giacoma Puccini. Napśeśiwo drugej mšy, solopartije za tenor a bas w „Messa di Gloria“ Puccina stej tak dramatiskej, až wonej pokazujotej zgromadnje z opulentnym orchestrěrowanjom južo wjelgin mocne znamje pozdźeje lubosći Puccina za dramatiku. Južo w tom casu někotare muzikaliske motiwy su take teatraliske, až woni dopomnjeju na operu. Slědny postark, kenž jo młodego Puccina ku komponěrowanjoju operu sporał, jo był woglěd opery „Aida“ wot Giuseppa Verdi w Pisa. Togodla won jo w lěśe 1882 swoju prědnu operu skońcył. Pśicyna za kompoziciju jo wuběźowanje było. Lěcrownož Puccini njejo był dobyśaŕ wubězowanja „Le Villi“, jo 1884 prědny raz na jawišću był. A to jo był podłožk za karieru Giacoma Puccini.
„Edgar“ a cas w Torre del Lago[wobźěłaś]
Za tym až Puccini jo pisał „Le Villi“, won jo w lěśe 1889 swoju drugu operu „Edgar“ komponěrował. Tśi lěśe pózdźej komponist jo do Torre del Lago (blisko Viaregio w Toskanje) pśeśěgnuł a to jo był zachopjeńk wjelgin płodneje faze w swojom tworjenju. Teke źinsa woglědanja „Villa Museo Puccini“- doma, zo Puccini jo žywy był a zo won jo teke zakopowany, su možne. W 30 lětach, w kotarychž Puccini jo w Torre de Lago žywy był, won jo sedym wot swojich źaseśich operow spisał, teke nejsławnjejše ako „Tosca“ a „La Bohème“.
Cas twórjenja 1890- 1917[wobźěłaś]
Manon Lescaut[wobźěłaś]
W lěśe 1893 opera „Manon Lescaut“ jo nastała a jo była prědny wjeliki wuspěch za komponista. W casu wot wosymych lětow su mrocniki stawiznow opery slědowali: 1896 „La Bohème“, kotara jo znata ako wjelgin romantisku operu z pśekšasneju rolu za tenorow. Pśedstajone we wobcerjenju chudych Bohemianow w Parisu, jawišćowa tworba wulicujo wo tragiskej lubosći mjazy Mimi a Rodolpho, kotarejž końcy ze smjerśu.
Tosca[wobźěłaś]
„Tosca“ z lěta 1900 ma teke tšojenje wo lubosći ako temu. Tam słuchamy wo pogu mjazy spiwarnice Floria Tosca a molarja Mario Cavaradossi. W tom paźe mamy podla lubosći teke wjelgin wjele namocow, wjeliki źěl figurow zemrěł.
Madama Butterfly[wobźěłaś]
Teke se njesmějo "Madama Butterfly" zabyś, Puccini jo skóńcył operu 1904. Hyšći raz bolosna a komplikowana lubosć jo zakład jadnanja. Amerikanaŕ B. F. Pinkerton pśiźo do Japańskeje a se woźenijo geishu Butterfly. Na końcu Butterfly wzejo sebje žywjenje dokulaž wona jo mura nazgonjona až Pinkerton jo južo woženił a jo ju jano ako geishu wiźeł. Nejznaty kusk opery jo „Dovunque al mondo“.
Dalšne tworby[wobźěłaś]
Po 1904 kompozicije Puccina su byli rědše, won jo źěłał ze změnijich libretistach a jo až do swojeje smerśi w lěśe 1924 hyšći styri opery komponěrował. 1910 „La fanciulla del West“ jo prědny raz pokazał na jawišću- tworba, kotara pśedstajijo w kaliforniju.
Partitura wot „La Rondine“ jo 1917 gotowa była a jano lěta pozdźej opera “Il Tritico“ jo měła premjeru w New York. Pśi tom se jadnaje wo tśiźělny opera, zestajijona z tworbow „Il Tabarro“, „Suor Angelica“ a směšneje opery „Gianni Schicci“. Wo tym jano „Schicci“ jo hyšći źinsa kšuty źěl grajnych planow źiwadłow.
Slědne lěta[wobźěłaś]
Giacomo Puccini jo spušćił Torre del Lago w lěśe 1921 a jo pśeśěgnuł do Viareggio. Jano dwě lěśe pozdźej gojce su pla Puccina gjardłowy rak diagnosticěrowali.
Po diagnozy muzikaŕ jo hyšći mało lětow žywy był. Po operaciji w Brüssel su se namakali njedocakane komplikacije, kotare su wjedu k infektoju wutšoby. Giacomo Puccini jo na 24.11.1924 w starstwje wot 66 lětow mrěł. K prědnemu won jo pśewoźujo do rowa w Mailand, ale swoj syn jo pozdźej pśewoźył śěło do Torre del Lago, zo jo hyšći źinsa row Giacoma Puccini we „Villa Puccini“.


text:
Boliwijo
Boliwijo, Republika Boliwije (hišp. Bolivia, República de Bolivia) – państwo we Americe Pouedńowyj. Grańica mo s Brazylijům, Paragwajym, Argyntynům, Čile a Peru. Ńy mo dostympu do mořa. Teryn sam uobnižo śe ze zachodu na wschůd. Nojwyžšy wjyrch - Sajama, 6520 m n.p.m. Uod uzyskańo ńypodlegueśći we wyńiku wojyn Boliwijo utraćiua tajla swego dowńijšygo terytorjům: we 1884 dostymp do Uoceanu Spokojnygo na řeč Čile, we 1903 rygjůn Acre, kery zajyua Brazylijo, a we 1935 Chaco, kery zajůn Paragwaj. Wjynkšość ludnośći to Indjanery s plemjůn Kečua (33%) a Ajmara (30%), krům ńich Metysy (25%) a bjoli (25%). Důminůje katolicyzm wyznowany bez 92,5% Boliwjanůw. Bez dugi čos podstawům gospodarki bůuo wydobyće cyny, a spodek jeij cen wyouou sam srogi kryzys we gospodarce.


text:
Bana
Bana – zorta transzportu lůndowygo uo sztraśe wytyczůnyj glajzům banowům abo linům, kerům poruszajům śe cugi abo pojydyncze wagůny/kabiny. Bano je zortům transzportu sztywnoglajzowygo, tzn. jeji pojazdy mogům poruszać śe ino przirychtowanym lo danyj technologiji torym.
W szerokym znoczyńu mjano "bana" uobjymuje cołko infrastruktura – lińy banowe, stacyje (banhofy, przistanki), zaplecze techńiczne; tabor banowy – pojazdy a instytucyje banowe – przewoźńikůw banowych, admińistratorůw infrastruktury (zarzůndy banowe). Potoczńy mjano to może śe uodnośić do kożdygo s uůnych elymyntůw, szczygůlńy lińi banowyj abo firmy banowyj.
Nojszerzij rozpowszychńůno we krajach rozwińyntych je bano na torze dwůglajzowym (bano kůnwyncjůnalno), zwykle uo przeświće 1435 mm, mjanowano tyż normalnotorowům. Bano kůnwyncjůnalno uo napyńdźe mechańicznym rozwijoła śe uod II ćwjerći XIX wjeka a je to forma transzportu, kerej rozwůj poprzedźiu upowszychńyńy śe wszyjskych inkszych mechańicznych środkůw transzportu.
Zobocz tyż[Sprowjej]


text:
Szpoki
Szpoki (łać. Sturnidae) je familijo ptokůw ze raji ćamplowatych. Szpoki sům uobyczńe małe lebo strzedńij srogośći a chrobokożerne. Mocka gatůnkůw żywobyje na uoddykńůnych przestrzyńach a kupluje śe we stada.
Poradzům uůne udować roztomajte klangi, we tym inksze ptoki, ludzko mowa abo klang maszynůw (mimetyczne ptoki), a skirz tygo ńykere gatůnki sům trzimane we důmowej hodowli (ntp. Gracula religiosa).
Dowńij familijo szpokůw tajlowała śe na dwje podfamilije: szpoki prawe (Sturninae) a Buphaginae, te druge terozki uznowo śe za uosobno familijo.


text:
Blido
Blido jo mebla, kótaraž wobstoj z platy, kótaraž se wót jadneje abo wšakorakich nogow abo z deski, kótaraž se wót dweju abo tśich bokow njaso.[1]
Materialije a wužyśe[wobźěłaś]
Materialije za blido su na pśi. drjewo, glažk, metal abo drugi. Blida se w blidarnjach zgótuju. Moderne blida se gusto wubarwiju we wšakich barwach. Na bliźe góźe se wjele aktiwity pśewjasć kaž n. pś.: jěsć abo piś a něco druge.
Žrěła[wobźěłaś]
- ↑ Definicija za blido w knigłach "Nova Plena Ilustrita vortaro de Esperanto", bok 1128


text:
Kijůw
Wspůłrzyndne: 50°27' N 30°30' E
Kijůw (ůkr. KиïB – Kyjiw) – stolica a tyž nojwjynkše mjasto Ůkrajiny. Kijůw poúožůny je nad řekům Dńyprym.
Zouožůny na počůnku V wjeku kej placůwka handlowo na šlaku uůnčůncym Kůnstantynopol ze Skandynawjům. W IX wjeku znony kej Könugard bůu cyntrům normańskigo handlu na Ruśi. Pod kůńyc IX wjeku zostou stolicům Ruśi Kijowskij. W 1240 mjasto zostouo nojechane bez Tatarůw a uostřodek ruskij państwowośći přyńjůsu śe do Ruśi Halicko-Woúyńskij. W 1363 mjasto znolazuo śe we Wjelgim Kśynstwje Litewskym, a nastympńy po Uńije Lubelskij (1569) – Korůny Polskij, stolica wojewůdztwa kijowskigo. W 1648 zostouo uopanowane bez kozokůw Chmjelńickigo a wůnčůne we 1667 do carstwa Rosyjskigo. W XVIII a XIX wjeku Kijůw bůu wažnym wynzuym kůmůńikacyjnym a uostřodkym wojskowym Rosyji, podlygou skiž tygo intynsywnyj wymjańy kulturowyj mjyndzy narodůma suowjańskymi a inkšymi narodůma zamješkujůncymi Imperjům Rosyjske. Na počůntku XX wjeku wjynkšość we Kijowje stanowili Rosyjůńy. W 1918 we Kijowje uoguošůno stwořyńy Ůkraińskij Republiki Ludowyj a stočůno ćynžke boje s bolšewikami, keři uostatečńy podbili mjasto we 1920. W 1934 do Kijowa přyńyśůna zostoua s Charkowa stolica Ůkrajińskij SRR. Uod 1991 stolica ńypodleguyj Ůkrajiny.


text:
Ligurske morjo
Ligurske morjo (italsce Mar Ligure, francosce Mer Ligurienne) je małe morjo při zapadnym brjoze Apenninskeje połkupy. Bu wažene za dźěl Srjedźneho morja a słuša tuž k Atlantiskemu oceanej.
Mjezuje na wuchodźe z italskej twjerdźu a na juhu z francoskej kupu Korsika a italskej kupu Elba. Na sewjeru mjezuje z francoskej twjerdźu, z Monacom a z italskim regionom Ligurskej.
Ligurske morjo je na juhu zwjazane z Tyrrenskim morjom a na zapadźe ze šěrokim Srjedźnym morjom. Ma přestrjeń wot něhdźe 120.000 kwadratnych kilometrow a maksimalnu hłubokosć 2569 metrow.


text:
Ius soli
Ius soli (śl. prawo źymje) to je knif, jakim dostowo śe uobywatelstwo jakigo kreju. Podug ńigo uobywatelstwo dostowo tyn, kery bůł rodzůny na terytorjům tygo państwa, przi tymu wrachowuje śe tyż rodzůnych na statku, we fligrze abo ambasadźe uůnygo państwa. Ius soli je stosowane we USA, ńykerych państwach Połedńowyj Ameriki, Meksyku, Pakistańy a inkszych. We ńykerych krejach kere używajům ius sanguinis dowo śe tyż uobywatelstwo podug ius soli tym, kere ńy majům inkszego a bůły rodzůne na uůnygo terytorjům.


text:
Błota
Błota (nim. Spreewald) - su lěsowata krajina w Dolnej Łužycy kołowokoło Sprjewinych tšugow.
Wopśimjeśe
Wažnosći[wobźěłaś]
Błota su ako wjelike strony nižynow tak teke historiska a kulturska krajina w krotkem zajtšu Bramborska. Wažne su how tšugi a grobli, kotare su wuzrědłe z Sprjewje pśi Brjazynje a se zjadnośiju w Starem Škodowje. Serby, kotarež bydle w Błotach, su twarili kanaly, Błota su něnto wětše ako něga. Mjazy kanalow jo bagnišćo. Błota su wjelgin wažne a zajmne za pśijaśelow pśirody, ornitologow a teke za turistow.
Geografija[wobźěłaś]
Błota su we wokrejsach Sprjewja-Nysa, Górne Błota-Łužyca a Dubja-Błota, wobstoje z Dolnych a Górnych Błotow. Pódpołdnjowa granica Górnych Błotow jo łužyski granicny nasyp. Na pódpołnocy jo góla wokoło Luboraza. Na pódzajtšu a na pódwjacorje jo granica Górnych Błotow njejasna. Wót Lubina gronimy wó Dolnych Błotach. W Lubinje eksistěrujo jano jadna rěcyna wótnoga Sprjewi. Akle pód Lubinom eksistěruju tšugi grobli a koncujoty pśi Nowsańskem jazorje. Błota su we wokrejsach Sprewja-Nysa, Górne Błota-Łužyca a Dubja-Błota, wobstoje z Dolnych a Górnych Błotow. Pódpołdnjowa granica Górnych Błotow jo łužyski granicny nasyp. Na pódpołnocy jo góla wokoło Luboraza. Na pódzajtšu a na pódwjacorje jo granica Górnych Błotow njejasna. Wót Lubina gronimy wó Dolnych Błotach. W Lubinje eksistěrujo jano jadna rěcyna wótnoga Sprjewi. Akle pód Lubinom eksistěruju tšugi grobli a koncujoty pśi Nowsańskem jazorje. Tšugi a grobli su 970 km dłujke. Za regionalna gospodarstwo jo se załožyło “Wirtschaftsraum Spreewald” ako zjadnośeństwo. Wikowarje su pśedali gorki, kśen a druge regionalne produkty. W EU ma mě “Błota” šćit za “Wirtschaftsraum”, kotary jo wetšy ako pśirodne Błota.
Błota su 3.173 km² wjelike a maju 285.000 wobydlarjow. Wažne městna su Tšupc, Lubin, Lubnjow, Lědy, Wětošow, Borkowy.
Stawizny[wobźěłaś]
W powěsći jo gronił, až cart jo worał swojo polo. Woł stoj a cart chyśi šapku za nim. Woł jo se zapłošył a źo do wšykny směry a wora Błota.
Z to powesću Serby su wopytali nastanje Błośe wusjasniś.
Ale wědomnistniki maju teke pśirodne wujasnjenje za nastanje: W lodowje dobje Sprewja jo bežoś mjazy tšugi lodojce wodu. Błota su nastali. W Błotach njedaju gory wo sto metrow.
Wjedro[wobźěłaś]
Wjedro jo dobre za wšykny turistow w nalěšu, lešu a nazymje. Temperatury su mjazy 5° C a 30 °C w tom casu. Ale w zymje mjazy –10 °C a 0 °C. Spadki su dłymoki 550 mm/m² w leše.
Pśiroda[wobźěłaś]
W Błotach eksistěrujo 18.000 družynow zwěrjetow a rostlinow. 1991 dostali Błota wót UNESCO titel "biosferowy rezerwat".
Žywjenje[wobźěłaś]
Domy w Błotach su na wjelike źěl z drjewa, bolane domy a wobwězbowy domy. Typiske su teke kšywa, kotarež su z słoma abo sćiny. Pokońce stej pyšniś z głowu wužowego krala. Za Serbow to jo symbol gluki. Take pyšnjenje na domach su znamje Błotow. Głowny wobchad Błotow jo na woźe ze cołnami. W cełych Błotach su cołny z motorom zakazane. Wuwześe wobstoje na dłymokich tšugach a za bury. Na drogach a sćažkach možoš derje kolasowaś, dokulaž w Błotach jo mało gorkow a žedne gory. Wjele městow možośo z awtom dośěgnuś, ale młoge městna jano z cołnom. Cołny goni z wjasłom. To jo žerź (4m) kotara štapi do wody (woda njejo dłymoki, cesto jano 20 cm -200 cm) a pon wotstarcyś se dalej. Na Lědach jěźo apryla až do oktobra postowy cołn. To jo jadnoraznje w Nimskej.
Za turistow[wobźěłaś]
Ty moźoś sam padlowaś abo w kupce cołnowaś abo teke kolasowaš a se pśechójźowaś. Pśiroda jo wjelgin rědna a jadnorazna w Nimskej.
Glědaj teke[wobźěłaś]
Žrědła[wobźěłaś]
Meine Lausitz/ Moja Łužica, Christian Schneider, Ludowe nakładnistwo Domowina, 2000, Bautzen


text:
FC Hansa Rostock
Stawizny mustwa
1954 přikaza so rudnohórskemu mustwu z Lautera pola Auwy přećahnyć do Roztoka. Knježerstwo NDR chcyše tak spěchować kopańcu w sewjernym dźělu republiki (teritorij dźensnišeje Mecklenburgskeje). Přez nóc přemjenowa so mustwo potajkim wot Empor Lauter na Empor Rostock a hraješe wot tutoho časa w prěnjej koparskej lize NDR.
28. decembra 1965 wutwori so naslědne mustwo FC Hansa Rostock. Hač k politiskemu přewrótej 1990 hraješe zwjetša w najwyšej lize, zestupi pak dohromady pjeć króć. 1967 do 1969 bě trójce zasobu wicemišter za mustwom Dynamo Drježdźany a steješe zdobom trójce w finalu FDGB-pokala.
Po politiskej změnje sta so Hansa Rostock z poslednim mištrom a pokalnym dobyćerjom něhdyšeje NDRskeje wyšeje ligi a skwalifikowa so tak hromadźe z Drježdźanskim mustwom za zwjazkowu ligu. Tam wšak so mustwo dźeržeć njemóžeše, hačrunjež doby dwójce přećiwo mustwu Bayerow z Mnichowa a na spočatku sezony samo pjeć razow zasobu tabulku nawjedowaše.
Po zestupje hraješe mustwo tři lěta w druhej zwjazkowej lize a nawróći so 1995 do prěnjeje ligi. Tam wosta 10 lět, doniž w lěće 2005 znowa njezestupi. W druhej lize hraje nětko zaso přećiwo staremu riwalej Dynamo Drježdźany.


text:
Parafia św. Wawrzyńca w Wodzisławiu Śląskim
Parafia Świętego Wawrzyńca w Wodzisławiu Śląskim - Wilchwach - erygowana 2 marca 2014 r. rzymskokatolicka parafia w Wodzisławiu Śląskim Wilchwach w dekanacie wodzisławskim.
Mieszcząca się przy ul. Armii Ludowej kaplica p.w. św. Wawrzyńca wybudowana na cześć patrona miasta[1] została poświęcona w 2010 r. przez arcybiskupa Damiana Zimonia. Do czasu powołania parafii duszpasterstwo przy kaplicy prowadzili księża z parafii pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Wodzisławiu Śląskim - Wilchwach. Obecnie jest budowany kościół p.w. św. Wawrzyńca.
Przypisy
- ↑ Dzień świętego Wawrzyńca - patrona Wodzisławia Śląskiego. Urząd Miasta Wodzisława Śląskiego, 2012-08-10. [dostęp 2013-08-17].


text:
Sztrům
Sztrům – kożdy uporzůndkowany (skerowany) ruch sztrůmowych ładůnkůw. Ruch tyn zauobycz je powodowany uobecnośćům sztrůmowygo pola (růżńicy potyncjołůw).
Wjelgośćům uopisujůncům sztrům je natynżyńy sztrůmu I, kere defińuje śe kej pochodna ładůnku sztrůmowygo q, kery przepływo bez poprzeczny przekrůj przewodńika, po czaśe t przepływu tygo ładůnku:
abo
Jednostkům natynżyńo sztrůmu we ukłodźe SI je amper [A].
Natynżyńy sztrůmu I idźe wyraźić tyż bez liczba ładůnkůw przepływajůncych bez powjerzchńa S, majůncych gibkość v
kaj: n - kůncyntracyjo nośńikůw sztrůmu wyrażůno bez jejich liczba na jydnostka uobjyntośći (poruszajůncych śe we ta sama strůna), q - ładůnek kożdygo s nośńikůw, v - składowe gibkośći nośńikůw we kerůnku prostopadłym do powjerzchńi S, bez kerům płyńy sztrům uo natynżyńu I.


text:
X Ogólnopolski Konkurs Tańców Polskich MAZUR
Galerie foto
-
Mazur 2014
-
Mazur 2013
XIII Ogólnopolski Konkurs Tańców Polskich, XIII Mistrzostwa Polski w Tańcach Polskich oraz VIII Konkurs Kar Mazurowych MAZUR 2013
-
Mazur 2012
XII Ogólnopolski Konkurs Tańców Polskich, XII Mistrzostwa Polski w Tańcach Polskich oraz VII Konkurs Kar Mazurowych MAZUR 2012
-
Mazur 2011
XI Mistrzostwa Polski w Tańcach Polskich oraz XI Ogólnopolski Konkurs Tańców Polskich „MAZUR” 2011
-
Mazur 2010
X Ogólnopolski Konkurs Tańców Polskich MAZUR 2010
-
Mazur 2009
IX Mistrzostwa Polski w Tańcach Polskich MAZUR 2009 - Wieliszew 3-5 kwietnia 2009
-
Mazur 2008
VIII Mistrzostwa Polski w Tańcach Polskich MAZUR 2008 - Wieliszew 5-6 kwietnia 2008
-
Mazur 2007
VII Ogólnopolski Konkurs Tańców Polskich MAZUR 2007 - Wieliszew 31 marca - 1 kwietnia 2007
-
Mazur 2006
VI Ogólnopolski Konkurs Tańców Polskich MAZUR 2006 - Wieliszew 1-2 kwietnia 2006
-
Mazur 2005
V Mistrzostwa Polski w Tańcach Polskich MAZUR 2005 - Wieliszew 9-10 kwietnia 2005


text:
Kerala
Kerala (Malayalam: കേരളം, Keralam, po słowje: „Kraj kokosnikow“) je zwjazkowy stat w juhozapadźe Indiskeje. Ma 33,3 milionow wobydlerjow na přestrjeń 38.863 km², potajkim wjace hač 850 wobydlerjow na kwadratnym kilometru. Statna stolica je Thiruvananthapuram. Kerala ma drawidski Malayalam jako jeničku zarjadnisku rěč, ale tam so tež Tamil (1,9%) a dalše rěče rěči.
Tropiski stat Kerala mjezuje z Karnataku na sewjeru a Tamil Nadu na wuchodźe. Na zapadźe je pobrjóh Arabskeho morja přirodna hranica. We wuchodnym dźělu so horiny zapadnych Ghatow namakaja.
Kerala ma wot lěta 1957 komunistiske knježerstwo a bě prěni kraj na cyłym swěće, hdźež je komunistiska strona swobodne wólby dobyła.
Eksterne wotkazy[wobdźěłać]
- Webstrony Keralskeho knježerstwa (jendźelsce)
- Turistiske informacije (němsce, jendźelce, francosce)


text:
Tonga
Kralojstwo Tonga jo kupowy stat w pódpołdnjowem źělu Śichego oceana, kótaryž słuša geografiski k Polyneziskej. Dnja 4. junija 1970 bu njewótwisny wót Zjadnośonego kralojstwa. Tonga jo až do źinsajšnego jadnučka monarchija w Oceaniji a jadnučki cłonk Commonwealtha, kótaryž ma swójsku dynastiju.
Geografija[wobźěłaś]
K tongaskemu archipelu słušaju 176 kupow a atolow, kótarež su gronili w zachadnosći pla Europejarjow teke Kupy pśijaśelstwa. Wót nich su jano 36 stawnje wobsedlone. Wóni namakaju se w Pacifiku na pódzajtšo Fidžija, na pódpołdnjo Samowy a na pódpołnoc Nowoseelandskeje. Tongaske wulkanowe kupy lice k Pacifiskemu wulkanowemu kołoju. Na pódzajtšo wót jich namaka se až 10.882 metrow dłymoka Tongaska grobla, kótaraž słuša k nejdłymšym mórskim groblam na swěśe. Nejwušy wjeršk kraja jo wěcej ako 1.000 metrow wusoki a lažy na kupje Kao.
Stolica a nejwětše město Tongy jo Nuku'alofa na głownej kupje Tongatapu z něźi 24.000 wobydlarjami.
Wobydlarstwo[wobźěłaś]
98 % tongaskego wobydlarstwa su Polynezijarje. Tamne wobydlarje su zwětšego Europejarje, Chinezarje a Indarje. Wjele tongaskich bergarjow jo stawnje we wukraju žywe, pśedewšym w Awstralskej, Nowoseelandskej a w Zjadnośonych statach.
Tongašćina słuša k polyneziskim rěcam, kenž su gałuz Awstroneziskich rěcow.
Infrastruktura[wobźěłaś]
Mjazynarodne lětańske linije zwězuju Tongu z Awstralskeju, Nowoseelandskeju, Samou a Fidžijom. Teke mjaz tongaskimi kupami jo lětadło nejwažnjejšy wobchadny srědk.
Internet[wobźěłaś]
Tonga wobsejźi Top Level Domain .to, kótaraž jo w pódwjacorje wósebnje dla wužywanja za (ilegalne) wideostreaming-słužby znata.


text: ekstowo, hekstowo, jekstowo, qekstowo, tikstowo, tlkstowo, tenstowo, tepstowo, terstowo, tezstowo, tekdtowo, tekhtowo, tekltowo, tekssowo, tekstgwo, tekstkwo, tekstobo, tekstoco, tekstouo, tekstowh, tekstowt, ctekstowo, dtekstowo, ztekstowo, tdekstowo, tgekstowo, thekstowo, tlekstowo, tnekstowo, teekstowo, teknstowo, tekpstowo, tekxstowo, tekystowo, tekzstowo, teksotowo, teksqtowo, teksytowo, teksteowo, tekstjowo, tekstrowo, tekstzowo, tekstonwo, tekstotwo, tekstouwo, tekstowwo, tekstowmo, tekstowvo, tekstowyo, tekstowos,


text:
Alfonsa Muttathupadathu
Alfonsa Muttathupadam, Śwjynto Alfonsa (godka malajalam: അല്ഫോണ്സാ മുട്ടത്തുപാടം; Alphonsa dell’Immacolata Concezione; rodz. 19 śyrpńo 1910, um. 28 lipca 1946) – śwjynto katolicko, pjyršo Hinduska kanońizowano bez Kośćou. Přinoležoua do Syromalabarskigo Kośćoua katolickigo, kery uznowo papjyža a pozostowo we uńije s Watykůnym.
Alphonsamma, jako jům we Indjach mjanowano, za bajtla bůua bjydno a dośwjodčyua pořucyńo a ćyrpjyńo. Jei matka umorua kej Alfonsa mjoua tři mjeśůnce a beztůž chowoua jům ćotka. Ńyskoři, kej bůua 17 lot staro, wstůmpiua do zakona Klarysek uod wječystyj Adoracyje. Bez krůtki čos učůua bajtle we šule podstawowyj, nale skiž ńymocy muśoua ta robota poćepać. Uod 1936 na tři lata jeij ńymoce ustůmpiuy, co je připisywane cudownymu wstawjynńictwu m. in. św. Teresy s Lisieux. Bez rešta žyćo couki čos ćyrpjoua skiž ńymocůw, nale swoje ćerpjyńe uofjorowoua za nawrůcyńy gřešńikůw.
Wstawjenńictwu Afonsy je připisywano raja cudownych uzdrowjyń, kerych dośwjodčali řykajůncy při jeij grobje, a skiž tygo zostoua ůuna beatyfikowano bez Jůna Paula II 8 lutygo 1986, a ńyskoři kanůńizowano bez Benedykta XVI 12 paźdźerńika 2008.


text:
Otto I Wjelgi
Otto I Wielgi (* 23 listopada 912, † 7 maja 973 w Memleben) – ksiōnżã Saksōnije w rokach 936-961, miymiecki krōl ôd 936 a rzimsko-miymiecki cysŏrz ôd 962, z dynastyje Ludolfingōw.
Bōł uōn synym Heinricha I Ptŏcznika, krōla Miymiec a jego drugij żōny Matyldy z Ringelhaim, cery ôd saksōńskigo grŏfa Dietricha.
Otto sie stoł krōlym Miymiec bez elekcyjõ w roku 936. Fajernŏ koronacyjŏ bōła we tym samym roku w Aachen. Po korōnacyji musioł pokōnać rebelijõ saksōńskich, bajerskich, lōtaryńdzkich a frankōńskich ksiōnżōnt, kerym pomŏgali braty Otto – Thankmōr a Hajna. Kej wygroł w roku 939 napoczōn potyngować swojã władzã – pōmŏgały mu w tym Kościōł a skuplowania we dynastyji.
Polityka Ottōna była ekspansywnŏ wōczy Słowianōm – na jejich ziymi tworził poczetne marchije a jego państwo ôbsadziyło teryn aże do Ôdry. Na Miymcach znŏleżoły Italijŏ, Czechy a Danijŏ. Podbite ludy chrystianizowoł. 10 siyrpnia 955 pokonoł Madźarōw na Lechowym Polu wele Augsburga a zastawiył jejich angryfy na strzodkowõ Ojropã. Ôd 963 podle Thietmarowyj kroniki Otto dostŏwoł trybut ôd ksiyncia Polan, Miyszka I.
2 lutygo 962 papiyż Jōn XII koronowoł Ottōna w Rzimie na rzimskigo cysŏrza. Bezto że chcioł uznaniŏ Bizancjum, używoł jyno tytuły „cysŏrz” bez przimiotnika. Jeszcze za swojigo życiŏ zrobiył cysŏrzym swojigo syna, Otto II. W roku 972 wynokwjoł ôddać Bizantyjskimu Cysŏrstwu podbite ziymie w Italiji za wzajymne uznaniy cysŏrskich tytułōw. Coby to podsztrychnōńć Otto II hajtnōn sie z Theofano z familije bizantyjskigo cysŏrza Jana I Tzimiskesa.
Otto bōł żyniaty dwakroć. Piyrszōm jego żōnōm była Edyta Angelskŏ, cera krōla Edwarda Starszygo. Drugi rŏz sie ôżyniył we paździyrniku 951 z Adelōm, cerōm krōla Burgōndyje – Rudolfa II.
Z piyrszygo małżyństwa byli:
- Ludolf, 930 – 6.09.957, ksiōnżã Szwabije
- Ludgarda, † 18.11.953, ôd 947 żōna Konrada – ksiyncia Lōtaryngije
Z drugigo małżyństwa byli:
- Heinrich, 952 – 7.04.954
- Bruno, 953 – 8.09.957
- Otto II, 955 – 7.12.983, cysŏrz rzimski
- Matylda, 955 – 6.02.999
Z niyformalnyj relacyje bōł:
- Wilym, † 968, arcybiskup Majncu
Otto I umrził w 973 roku (bōł 61 rokōw stary), jego grōb je we katedrze w Magdeburgu.


text:
Robin Hood
Robin Hood – postać ze powjarkůw, strzedńowjeczny bohatyr kery habjůł bogoczom a rozdowoł bjydokom. Bůł to banita, kery pomjyszkiwoł we leśe wele Sherwood uoroz ze swojimi kůmpanůma, do kerych należeli braćik Tuck, Will Stuteley, mody David ze Doncasteru, Mały John s Hathersage, Much syn młynorza, Allan ze Doliny a Will Szkarłatny. Jygo lipstům bůła Lady Marion. Podug powjarki, Robin Hood uprzikrzoł żywot szeryfowi Nottingham Robertowi de Rainault a pozostoł wjerny krůlowi Richadowi Lwje Śerce, uod kerego uostoł na kůńec ułaskowjůny. Nojbarzi znůmo adaptacyjo powjarki we literaturze napisoł Howard Pyle, powjarka mo tyż mynga adaptacyji filmowych, we tym "Robin of Sherwood" Kevina Costnera.


text:
Hůnduras
Hůnduras (Hůnduras, Republika Hondurasu; República de Honduras) – państwo we Strzodkowyj Americe, mjyndzy Karajibskim Morzym a Pokojnym Uoceanym (Zatoka Fonseca), do kupy mo 820 km wybrzeżo. Hůnduras mo grańica na zachodźe ze Gwatymalům (dł. grańicy 256 km), na połedńowym wschodźe ze Ńikaraguům (922 km) a na połedńowym zachodźe ze Salwadůrym (342 km). Do Hůndurasu przinależům tyż przybrzeżne wyspy, ze kerych nojsrogsze to Wyspy Bahia (Islas de la Bahia). Uod 1972 roku do Hondurasu przinoleżům Islas Santanilla.
Bezma 90% mjyszkańcůw hůndurasu to Metysy, 6,7% Indjanery, 2,1% Negry a 1,3% bjołe. 24% ludźůw sam je analfabetůma.


text:
Wotrow
Wotrow (nimski Ostro) jo stare sedlišćo. Na to pokazujo teke nimske mě Ostro. Wóno njejo pópšawem nimske, ale zdźaržane staroserbske pomjenjowanje ostrow ("kupa", "insula", pśir. rusojske "ocTpoB"). Teke wjelike Wotrowske groźišćo pokazujo na to, až su byli toś te strony jěsno wobydlone. Lětstotki jo słušał Wotrow do wósady Hodźij. Bliskosći dla jo ale wjele luźi z źinsajšneje Wotrowskeje wósady chójźiło do Chrósćic namšu. Pó reformaciji jo Wotrow se pśirědował Chróšćańskej wósaźe. Status samostatneje wósadneje jsy jo dostała wjas w lěśe 1758, cerkwja jo se dotwariła 1772.
Cerkwja a wósada[wobźěłaś]
Pó załoženju wósady 1758 su se wótměwali namše nejžpjerwjej na farje. Swóju cerkwju maju Wotrowske wót 1772. 1934 jo se pśitwariła pód fararjom Justom wołtarnišćo. Cerkwja jo wuswěśona swětemu Benoju, kótaryž jo zrazom patron Mišnjańskego biskupstwa a (katolskich) Serbow. Póstawa swětego jo teke na wołtarnem wobrazu wiźeś.
Do Wotrowskeje wósady słušaju źinsa slědujuce jsy: Wotrow, Kanecy, Kašecy, Krěpjecy, Žuricy, Wujězd, Mały Wosyk, Jědlica, Wulki Wosyk, Hłupońca, Bukowc, Nowy Dwór, Njeradecy, Ledźborjecy, Panecy.
Na Wotrowskem kjarchobje jo zakopowany serbski basnikaŕ a procowaŕ Jakub Bart-Ćišinski.
Žywjenje we jsy[wobźěłaś]
Mimo cerkwinego źěła eksistěrujo we Wotrowje młoźinski klub O2 (ob origem), kótaryž jo 2004 pśistupił Domowinje.
We jsy eksistěrujo źiśownja, kótaraž jo pśejšła 2005 do nosarstwa SŠT.
W lěśe 1758 pód biskupom Wóskim natwarjona a wěcej razow pówětšona šula južo njeźěła.
Literaturne wótkaze[wobźěłaś]
- Jan Meškank: Wotrow a wokolina. Přinošk k wjesnej chrónice. Budyšyn 1958.
- Pawol Šołta: Wotrow lužiska Troja. Budyšyn 1922.


text:
Tyrrenske mórjo
Tyrrenske mórjo jo źěl Srjejźnego mórja pśi pódzajtšnem brjoze Apenninskeje połkupy, kótara jo wótźělujo wót Jadrańskego mórja.
Na pódzajtšu a dłujkem zajtšu granicujo Tyrrenske mórjo z italskeju twardeju zemju, na pódpołdnju z italskeju kupu Siciliska a na pódwjacorje z italskeju kupu Sardiniska a z francojskeju kupu Korsika. Na pódpołdnju jo pśez Messinsku wuscynu zwězane z Ioniskim mórjom a na pódpołnocu jo zwězane z Ligurskim mórjom.
Tyrrenske mórjo ma maksimalnu dłymokosć wót 3840 metrow a płoń wót 231 000 kwadratnych kilometrow.


text:
Madama Butterfly
„Madama Butterfly“ jo japańska tragedija w tśich aktow wot Luigi Illica, Giuseppa Giacosa a wosebnje Giacoma Puccini, kotaregož jo komponěrował muziku.
Wopśimjeśe
Role[wobźěłaś]
Solisty[wobźěłaś]
- Cio- Cio- San, pomjenowa Butterfly(młody- dramatiski sopran, teke lyriski koloraturny
sopran)
- Suzuki, swoja słužabnica(mezzosopran, teke dramatiski alt)
- Benjamin Franklin Pinkerton, leutnant mariny zjadnośonych statow(lyriski tenor, teke
młodny ryśaŕ- tenor)
- Sharpless, konsul ze zjadnośonych statow w Nagasakem(charakter- abo lyriski bariton)
- Goro, Nakoda(tenor buffo)
Małe role[wobźěłaś]
- Kate Pinkterton (mezzosopron)
- Wjerch Yamadari (tenor abo bariton)
- Wujk Bonze (charakter- bas)
- Kejžorski komisaŕ (bariton abo bas)
- Stawnik (bas)
- Maś Cio- Cio- Sany (sopran)
- Śota (sopran)
- Śeśenica (sopran)
- Gole (něme)
Chor[wobźěłaś]
- Stawnik, maś Cio- Cio- Sany, śeśenica a śota
- Swojźbne, pśijaśelki a pśijaśele Cio- Cio- Sany a słužabniki
- Jano źeńscyny chor a tenorow
Jadnanje[wobźěłaś]
1. akt[wobźěłaś]
Terasa pśed dom na gorce pśi Nagasakem. Amerikański leutnant Pinkerton jo najmał dom wot japańskego posrědnika w bliskosći pśistawa. W casu, w kotarejž won jo ze swojej łozu w Nagasakem stacioněrowny, won co se ženi z geishu Butterfly, kotaru jo 15 lět stara. Prědny gosć na swajźbje jo konsul Sharpless. Won warnujo Pinkertona pśed lažkomsylnym jadnanjom, dokulaž won jo słuchał, až Butterfly bjerjo zjadnośenje za wažne. Butterfly pśiźo z pśijaśelkami a ze swjoźbami. Wona jo wjelgin glucna, až možo Sharplessoju wulicowaś, až wona pochada z bogateje familije. Ale nan Cio- Cio- Sany jo musał cyniś „Harakiri“, dokulaž won jo zejgrał bitwu a togodla wona jo musała byś geisha.
2. akt[wobźěłaś]
3. akt[wobźěłaś]
Tworba[wobźěłaś]
Slězyna[wobźěłaś]
Zawěsće „Madama Butterfly“ jo tworba Puccina, kotarejež tšojenje jo take wěrne, tšasne a bliske realnosći kak žednych swojich operow. Komponist jo se wjelgin za cuzy japański swět zajmował. Skoro 1867 jo se dało rewoluciju, pśez kotarejuž kraj jo był konstitucionelnu monarchiju. Japańska jo něnto chwjała mjazy srjejźo- wěkoskim pśedstajenjom Samurai- kastow a pozdatneju gluku paradiza za Yankee- a to jo historiska slězyna „Japańskeje tragedije“. 1900 jo se dało kus na Broadway, w kotaremž jo se wulicowało njeglucne stawizny wobšuźiwaneje geisha Cio- Cio- San. Pśedstajenje jo pognuło Puccina pisaś operu.
Tekst[wobźěłaś]
Jo se dało pěś wšakich posłownych tekstow mjazy drugimi wot slěźara Japańskeje John Luther a wot francojskego oficěra Pierre Loti (roman „Madame Chrysanthème“). 1901/02 Puccini jo pisał libreto z pomocnikoma Luigi Illica a Giuseppe Giacosa.
Muzika[wobźěłaś]
Charakteristiski za operu jo balansa mjazy skrupuloznosću a cusinosću. Popšawna partitura jo wjelgin jadnora, ale minimalnosć nacerijo rosłamnosć wot „Butterfly“. Typiske eksotiske harmonije za podzajtšnu muziku pśecej kresle wobraz japańskeje krajne a teke pokazuju cuśe wobšuźowanja. Weto Puccini se njewotchyla wot swojogo typiskego parta: slědy cełych tonow, pśewušone tśizuki a kwintowe paralele. Komponist jo se teke na stare japańske ludowe spiwy orientěrował. Wosebnosć jo, až amerikańska narodna hymna zazněwa casy, gaž Pinkerton powěda abo gaž Butterfly groni, až wona ma naźeju na wrośenje leutnanta. Taka tema mocni rozgorjenje pśiglědowaŕa na amerikańskego Pinktertona, dokulaž wona spi z takeju nutśinosć a lubosć k njomu.


text:
Rujany
Rujany[1][2] (stare mě jo było Rjana[3]; nimski Rügen) su kupa pśi baltiskem mórju a źěl Pśedpomorskeje w Nimskej. Wóna jo nejwětša kupa Nimskeje. „Wrota“ ku kupje Rujany su hanseatiske město Stralsund. Kupa, pśez Rügendamm a Strelasundbrücke nad 2 km šyroki Strelasund z twardeju zemju zwězana, ma maksimalnu dłujkosć wót 52 km (wót pódpołdnja do pódpołnocu), maksimalnu šyrokosć wót 41 km w pódpołdnju a płoń wót 926 km². Cełkowna dłujkosć pśibrjoga Rujanow jo 574 km. Jeje póstawa jo pśez młogolicbne mórske zalewy ale teke wustupne połkupy a krajne jězyki wjelgin mócnje rozcłonkowana.
Kupa Rujany jo stwóriła až do 3. septembra 2011 gromaźe z kupu Hiddensee a někotarymi mjeńšymi kupami zastojniski krajny wokrejs Rujany z wokrejsneju stolicu Bergen auf Rügen. Z 4. septembra 2011 kupa Rujany jo źěl wokrejsa Pśedpomorska-Rujany ze wokrejsneju stolicu Stralsund.
Dalšne města su Sassnitz, Putbus a Garz/Rügen. Ale teke słušaju Baltiskomórske kupjele Binz, Sellin, Göhren, Baabe a Thiessow. Rujany se dla jich wšakich rědnosćow krajiny a dłujkich, drobnopěskojtych kupańskich brjogow wót wjele dowolarjow wopytuju.
Nožki
- ↑ Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, ISBN 3-7420-1096-4, bok 430
- ↑ W internetowem słowniku: Rügen
- ↑ Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, ISBN 3-7420-1096-4, bok 408


text:
Chicago
Wspůłrzyndne: 41°54' N 87°39' W
Chicago – mjasto we USA, pouožůne nad jeźorym Michigan we stańe Illinois. Chicago je třećym co do wjelgośći a zaludńyńo mjastym we Stanach Zjydnočůnych zarozki po Los Angeles a Nowym Jorku.
Chicago wroz s předmjeśćůma twoři guůwno metropolijo mjejsko pouožůno na střodkowym wschodźe Stanůw Zjydnočůnych. Je tyž guůwnym cyntrům biznesowym, kulturalnym a naukowym, a samo mjasto a uokolice přežywajům uokres gwoutownygo rozwoju a ekspansyje. Nojbližšymi a nojwjynkšymi předmjeśćůma sům mjasta Niles, Elmhurst, Melrose Park, Franklin Park, Cicero, Joliet, Addison, Evanston, Schaumburg i Wood Dale.
Chicago je uokreślane mjanym "Wjetřne mjasto" (ang. Windy City).
Nojwjynkše poza Polskům skupisko Poloków a ludnośći pochodzyńo polskigo (ůng. 1,1 mln osůb polskigo pochodzyńo, we tym ůngyfer 250 tyś. godajůncych na co dźyń we polskij godce). Uobezdřij tyž: Jackowo.


text:
Afrika
Afrika – drugi podug wjyrchu kůntynynt na Źymi, mo 30,316 mln km² wjyrchu - 20,3% cołkowitygo wjyrchu lůndowygo Źymje. Půmjyszkuje go bezma 14% populacyji Źymji t.j. 920 mln ludźůw (2006). Przechodźi bez ńa połudńik 0°, uobadwa zwrotńiki, a tyż růwńik.
Je nojbjydńijszym kůntynyntym na źymskij kugli, dotkńyntym wjelůma plagůma, kej malaryjo a AIDS – a tyż placym, kaj nojwjynkszo tajla ludnośći ćerpi ńydożywjyńy abo nawet głůd.
Na půłnocy Afriki je rozlygowano nojsrogszo pustyńijo śwjata – Sahara, a na połedńu nojstarszo pustyńijo śwjata – Kalahari. Nojdali wysůńyntym na půłnoc půnktym Afryki je Bjoły Przilůndek (37°20' N), na połedńe Igelny Przilůndek (34°50' S), na wschůd Przilůndek Hafůn (51°29' E) a na zachůd Przilůndek Almadi, położůny na Půłwyspje Źylůnygo Przilůndka (17°33' W).
Nojwyższy wjyrch to wulkůn Kibo (5895 m.n.p.m.) we masywje Kilimandżaro. Nojdugszo rzeka to Ńil (6 671 km dugośći), a nojwjynksze jeźoro to Jeźoro Wiktorji (pow. 68,8 tyś. km²). Nojńiższy půnkt to depresyjo jeźora Assal (173 m p.p.m.). Śtrzedńo wysokość kůntynyntu wynośi 658 m. Nojgłymbsze je jeźoro Tangańika (1435 m). Nojwjynkszym půłwyspym we Africe je Sůmalijski Půłwysep. Nojwjynkszo wyspa Afriki to Madagaskar.


text:
Waszbret
Waszbret – narzyńdźe wykorzistywane do prańo uodźeży; kůnstrukcyjo we postaći falistyj blachy (abo inkszyj sfołdowanyj powjerzchńi - ntp. s glasu abo plastikowyj), uobyczńe zastyrczůnyj we drzewjanyj abo metalowyj ramje. Waszbret bůł uobyczńe ůmjeszczůny we baliji, perzůna kero proła we ryncach przesuwoła (tarła) namaczano bjelizna po powjerzchńi waszbreta. Waszbret praktyczńy wyloz s użyćo po pojawjyńu śe waszmaszyny.
Falisto powjerzchńo waszbreta poćerano rynkům abo jakymś przedmjotym wydowo charakterystyczny klang, co je wykorzistywane uod ńykerych muzycznych skupin (nojczyńśći tych co grajům muzyka country) do wzbůgacyńo klangu wykůnywanych utworůw.


text:
Pokojny Uocean
Uocean Spokojny, Pacyfik, Uocean Wjelgi to uocean znojdujůncy śe půmjyndzy Azyjům, Amerikům Půunocnům i Amerikům Pouedńowům, Antarktydům a Australijům. Uocean tyn je nojwjynkšym, nojguymbšym i nojstaršym na śwjeće zbjorńikym wodnym. S powjeřchnjům růwnům 179,7 mln km² zajmuje jydno třećo coukej Źymje. Pouedńikowo rozćůngo śe půmjyndzy Mořym Beringa, a Antarktyčnym Mořym Rossa na ůngyfer 15500 km. Nojwjynkšo rozpjyntość růwnoležńikowo Pacyfik uośiůngo mjyndzy Indůnezyjům, a wybřežym Kolůmbijům i je to 19,800 km.
Mjano (hišp. pacífico - spokojny) zostou nadany bez žyglořa portůgalskigo we sůužbje hišpańskij Ferdynanda Magellana. Bez wjynkšość jygo wyprawy uocean tyn faktyčńy pozostawou spokojny. Jednokže pacyfične wyspy nynkane sům bez lične šturmy i tajfůny, a uotačajůnce lůndy našpikowane sům wulkonůma. Čynsto spotykane sům třyńśyńo źymje, a te podwodne powodujům wjelge fale zwane tsůnami.


text:
Nůmera
Nůmera je abstrakcyjno zacha, użiwano we matymatyce. Nojbarźi ajnfachowo idźe pedźeć, co nůmera uodpado na pytańy "wjela". Z anfanga używono do rachowańo wjelośći jakich zachůw – naturalno nůmera. Je do sporu, aże zero je naturalno nůmera eli ńy, kej przijmjymy co zbjůr naturalnych nůmerůw mo anfang uod zera, tak kożdo nastympno nůmera je srogszo uo 1. Dali můmy cołkowite nůmery - do uůnych zbjoru wlazujům ujymne nůmery, t.j. wszyjstke nůmery kere rachujymy uod zera co jedyn do zadku a dowomy uůnym ze przodku znok "-". Dali můmy wymjerne nůmery, je to zbjůr wszyjskich nůmerůw kere idźe zaszrajbować kej iloczyn ze tajlowańo przez śa dwůch naturalnych nůmerůw, przi tymu we mjanowńiku ńy idźe dać zera. Dali sům rzeczywiste nůmery, kerym idźe prziszrajbować jaki půnkt na uośi nůmerůw, do kerych wlazujům tyż ńywymjerne nůmery, kerych ńy idźe zaszrajbować kej uobyczny ułomek.
Skuplowane nůmery to je zbjůr do kerygo wlazujům rzeczywiste nůmery a wynukwjůne nůmery, uoznaczůne ze nůmerům, kerych jydnostkům je lo kerygo .
Sům tyż inksze roztomajte zbjory nůmerůw, jako algebrajiczne nůmery, ńilpotyntne nůmery, dopeltowe nůmery a inksze.
Zobejrzij tyż[Sprowjej]


text:
Kinshasa
Koordinaty: 4°20′0″S 15°19′0″E /  -4.33333, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *
Kinshasa (hač do 3. meje 1966 francosce Léopoldville a nižozemsce Leopoldstad) je stolica a najwjetše město afriskeje Demokratiskeje republiki Kongo a po Lagosu druhe najwjetše cyłeho kontinenta. Leži w samym zapadźe kraja při južnym pobrjóze rěki Kongo we wysokosći wot 350 metrow a ma wokoło 10 mio. wobydlerjow. Hospodarske a zarjadniske srjedźišćo Konga namaka so w tropach, tuž je klima cyłolětnje relatiwnje ćopła - přerězne temperatury leža pola 22 do 27 °C.
Sydlišćo bu dnja 3. decembra 1881 wot jendźelskeho slědźerja Henryja Mortona Stanleyja jako wikowanske stejnišćo załožene a dóstaše k česći belgiskeho krala Leopold II. mjeno Léopoldville. Wot lěta 1929 bě Léopoldville stolica Belgiskeho Konga, wotměniwši město Boma při Atlantiskim oceanje. Srjedź 1930tych lět měješe město wokoło 40.000 wobydlerjow, wot toho něhdźe 2.500 Europjanow. Hač do spočatka 1950tych lět stupaše ličba na něhdźe 250.000 (15.000 Europjanow) a prěnja wysoka šula so natwari. Nimo toho bu w tym času tež najwjetši stadion kraja z 70.000 městnami natwarjeny. Po přewzaću mocy přez generala Mobutu Sese Seko přemjenowachu město w lěće 1966 do Kinshasa, zo bychu europske mjeno wotpołožili.
Kinshasa ma mjezynarodne lětanišćo z mjenom Ndjili.


text:
Kwantowŏ mechanika
Kwantowŏ mechanika (znōmŏ tyż jako kwantowŏ fizyka abo kwantowŏ teoryjŏ) to je part fizyki, kery tykŏ sie fizycznych zdŏrzyń we skali mikroskopowyj, kaj akcyjŏ trefiŏ sie podle ôbstōnyj Plancka. Kwantowŏ mechanika ôdłazi ôd klasycznyj mechaniki nŏjbarzij we kwantowyj sferze skal atōmowyj i subatōmowyj. Kwantowŏ mechanika lifruje matymatyczny ôpis interakcyjōw energije i materyje.
Matymatyczne formulacyje kwantowyj mechaniki sōm abstrakcyjne. Funkcyjŏ matymatycznŏ mianowanŏ funkcyjōm wele lifruje informacyjõ ô amplitudzie prŏwdopodobności pozycyje, gibkości i inkszych fizycznych włŏsności ôd tajlikōw. Matymatyczne manipulacyje funkcyje wele porzōnd ôbjymujōm notacyjõ Diraca, kerŏ wymŏgŏ pokopiyniŏ kōmpleksowych nōmerōw i linijowych formōw. Funkcyjŏ wele uznŏwŏ obiekt za linyarny harmōniczny oscylŏtōr, a matymatyka je skuplowanŏ ze tōm, kerŏ ôpisuje akustyczny rezōnans. Mocy wynikōw kwantowyj mechaniki niy idzie pokŏzać podle klasycznyj mechaniki, btp. podstawowy stan we kwantowym mechanicznym modelu je stanym niyzerowym, kery je nŏjniższym stanym energije systymu. Je to ôpaczne do "tradycyjnygo" systymu, w kerym podstawowy stan to ańfach pokōj ze zerowōm kinetycznōm energijōm.
Piyrsze wersyje kwantowyj mechaniki bōły sformułowane we piyrszyj dekadzie XX stoleciŏ. We tym samym czasie atōmowŏ teoryjŏ i korpuskularnŏ teoryjŏ światła (rozszyrzowanŏ ôd Einsteina) ôstały przijmniynte za naukowy fakt. Na piyrszõ z nich idzie patrzeć jak na teoryjõ materyje, a na drugõ jak na teoryjõ elektromagnetycznygo prōmiyniowaniŏ. Starŏ kwantowŏ teoryjŏ była moc zmiyniōnŏ we postrzodku lŏt 20. ôd Wernera Heisenberga, Maksa Borna i Pascuala Jordana, kerzi złōnaczyli maciyrzowõ mechanikã; Louisa de Broglie'a i Erwina Schrödingera (welowŏ mechanika); i Wolfganga Pauligo i Satyendry Nath Bosygo (statystyki subatōmowych tajlikōw). Kopynhaskŏ interpretacyjŏ ôd Nielsa Bohra ôstała szyroko zaakceptowanŏ. Przed 1930 rokym, kwantowŏ mechanika była ulicōnŏ i sformalizowanŏ prŏcami Davida Hilberta, Paula Diraca i Johna von Neumanna, ze srogszym naciskym na mierzyniy we kwantowyj mechanice, statystycznõ naturã naszyj wiedzy ô realności i filozoficznõ spekulacyjõ ô roli cichtyrza. Ôd tego czasu kwantowŏ mechanika rozkrziła sie do bezma kŏżdygo aspektu fizyki XX stoleciŏ, a tyż inkszych dyscyplin, jako kwantowŏ chymijŏ, kwantowŏ elektrōnika, kwantowŏ optyka i kwantowŏ informatyka. Moc fizyki XIX stoleciŏ ôstała ôsztrychowanŏ za "klasyczny limit" kwantowyj mechaniki i ôd niyj rozszyrzowań we kategoryjach kwantowyj teoryje pola, teoryje zajtōw i spekulatywnych teoryjōw kwantowyj grawitacyje.
Bibliografijŏ[Sprowjej]
- Richard P. Feynman: Feynmana wykłady z fizyki. T. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004.
- Michał Gryziński: Sprawa Atomu. Warszawa: Homo sapiens, 2001.
- Ramamurti Shankar: Mechanika kwantowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.


text:
Opowieść wigilijna (ujednoznacznienie)
Powieść:
- Opowieść wigilijna – powieść Karola Dickensa z 1834 r.
Filmy:
- Scrooge, or, Marley's Ghost - brytyjski film z 1901 roku
- Opowieść wigilijna (film 1908) – niemy film Thomasa Edisona
- Opowieść wigilijna (film 1910) – niemy film w reżyserii J. Searle'a Dawley
- Scrooge - film z 1935 roku
- Opowieść wigilijna (film 1938) – amerykański film w reżyserii Edwina L. Marin
- Opowieść wigilijna Myszki Miki – amerykański film animowany
- Opowieść wigilijna (film 1970) – brytyjski film w reżyserii Ronalda Neame'a
- Opowieść wigilijna (film 1984) – amerykańsko-brytyjski film w reżyserii Clive'a Donnera
- Opowieść wigilijna Muppetów – amerykański film lalkarski w reżyserii Briana Hensona
- Opowieść wigilijna Czarnej Żmii – brytyjski film komediowy
- Opowieść wigilijna (film 1997) – amerykański film animowany
- Opowieść wigilijna (film 1999) – amerykańsko-brytyjski film w reżyserii Davida Jonesa
- Nieznana opowieść wigilijna (2000) – polski film obyczajowy
- Opowieść wigilijna (film 2001) – brytyjsko-niemiecki film animowany
- Opowieść wigilijna (film 2004) – węgiersko-amerykański film w reżyserii Arthura Allana Seidelmana
- Opowieść wigilijna (film 2006) – amerykański film animowany
- Barbie w Wigilijnej Opowieści – amerykański film animowany z lalką Barbie
- Opowieść wigilijna (film 2009) – amerykański film w technologii 3D, w reżyserii Roberta Zemeckisa


text:
Ioniske mórjo
Ioniske mórjo (grichiski Iόvιo ΠέλaYoς – Ionio Pelagos, italski Mar Ionico , albański Deti Jon) jo źěl Srjejźnego mórja a pótakem teke źěl Atlantiskego oceana.
Lažy mjaz Italskej, Albańskej a Grichiskej. Na pódpołnocu granicujo z Jadrańskim mórjom. Na pódwjacorje granicujo z Siciliskej a je zwězane pśez Messinsku wudcynu z Tyrrenskim mórjom. Ma pódzajtšu jo zwězane pśez Korintski kanal z Egejskim mórjom.
Ioniske mórjo ma płoninu 169 000 kwadratnych kilometrow a maksimalnu dłymokosć 5121 metrow.


text:
Wokrjes Budyšin
Wokrjes Budyšin (něm. Landkreis Bautzen) we wuchodnej Sakskej je najwjetši wokrjes Swobodneho stata. Ma něhdźe 320.000 wobydlerjow (2011). Wulke wokrjesne města su Budyšin, Biskopicy, Kamjenc, Radeberg a Wojerecy.
Wokrjes mjezuje na sewjeru z braniborskim wokrjesom Sprjewja-Nysa, na wuchodźe ze Zhorjelskim wokrjesom, na juhu z Čěskej a wokrjesom Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory, na juhozapadźe z Drježdźanami, na zapadźe z Mišnjanskim wokrjesom a na sewjerozapadźe z wokrjesom Hornje Błóta-Łužica (Braniborska).
Najwjetšej rěce na wokrjesnym teritoriju staj Sprjewja a Čorny Halštrow. Tamne naspomnjenja hódne rěčki su Čornica, Klóšterska woda, Lubata, Połčnica a Wjazońca. Najwyša hora je Sokolnik (587 m) blisko Wjazońcy.
Města a gmejny[wobdźěłać]
Bohotski wokrjes | Budyšin | Drježdźany | Kamjenica | Lipsk (město) | Lipsk | Mišno | Rudnohórski wokrjes | Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory | Sewjerna Sakska | Srjedźna Sakska | Šwikawa | Zhorjelc


text:
Włodzimierz Smolarek
Włodzimierz Smolarek (rodz. 16 lipca 1957 we Łůdzkim Aleksandrowje, um. 7 marca 2012 we Łůdzkim Aleksandrowje) – polski fusbalok, reprezyntant Polski. Groł kej napadźor a pomager.
Zaczynoł we manszafće Włókniarz Aleksandrów Łódzki, ńyskorzi przelozł do Widzewa, potym groł we Legiji Warszawa, Eintrachće Frankfurt, Feyenordźe Rotterdam a FC Utrecht.
Lo repryzyntacyji zagroł we 60 szpilach a trefjůł 13 torůw. Uůnygo synek, Euzebiusz Smolarek, tyż zostoł fusbalokem a groł lo reprezyntacyji Polski.
Zdrzůdła[Sprowjej]
- 90minut.pl (we polskij godce)


text:
Sikim
Sikim (Nepali: सिक्किम, Sikkim) je zwjazkowy stat Indiskeje. Ma 640.000 wobydlerjow a přestrjeń 7.096 km², potajkim jenož 90 wobydlerjow na kwadratnym kilometru. Statna stolica je Gangtok. Sikim ma Nepali, Bhutia, Lepcha a Limbu jako zarjadniski rěče, ale tam so tež Hindi, Sherpa a wjele małych rěčow rěči.
Je druhi najmjeńši stat Indiskeje, leži w horach Himalaje a mjezuje z Tibetom (China) na sewjeru a wuchodźe, Bhutanom na juhowuchodźe, Zapadnej Bengalskej na juhu a Nepalom na zapadźe a Orisu na sewjerowuchodźe.
W sewjerozapadnym dźělu Sikima so Kangčendźonga (8586 m) - třeća najwyša hora swěta - namaka.
Zaćišće[wobdźěłać]
Eksterne wotkazy[wobdźěłać]
- Webstrony Sikimskeho knježerstwa (jendźelsce)


text:
Mecklenburg-Pśedpomorska
Mecklenburg-Pśedpomorska[1][2] (nim. Mecklenburg-Vorpommern; dolnonimski. Mäkelborg-Vörpommern) jo zwězkowy kraj Zwězkoweje republiki Nimska. Jogo stolica jo Zwěrin.
Geografija
W Mecklenburg-Pśedpomorskej lažytej nejwětšy jazor a nejwětša kupa Nimskeje. Jazor se groni nimski Müritz, kótaregož mě póchada wót słowjańskego słowa morica, a kupa jo Rujany.
Pśez Mecklenburg-Pśedpomorsku běže wjelika rěka Łobjo, a teke małe rěki Elde, Habola, Warnow a Peene. Elde a Habola do Łobja běžytej, ale Warnow a Peene do Baltiskego mórja. Łobjo běžy pśez zwězkowy kraj Šleswig-Holštejnska, pśez Hamburg a pótom zasej pśez Šleswig-Holštejnsku a skóńcnje do Pódpołnocnego mórja.
Nejwětše města su
- Rostock (blisko Baltiskego mórja pśi wulewje Warnowa),
- Zwěrin[3]; nim. Schwerin (w pódwjacorje zwězkowego kraja),
- Wismar (pśi Baltiskem mórju),
- Stralsund (blisko kupy Rujany),
- Greifswald
- Neubrandenburg.
Stawizny
Mecklenburg-Pśedpomorska jo se zasej w lěśe 1990 załožył. Toś ten zwězkowy kraj jo eksistěrował juž raz mjazy lětami 1945 a 1952. W lěśe 1952 bu rozwězał a pótom su se wobwody Rostock, Zwěrin a Neubrandenburg nastali.
W lěśe 1945 jo se nastał z Mecklenburgskeje a pódwjacorneje źěla Pomorskeje na pódwjacor źinsajšneje granicy mjaz Nimskeju a Pólskeju.
Mjenja sedlišćow
W Mecklenburg-Pśedpomorskej eksistěrujo wjele mjenjow, kótarež ze słowjańskeje rěcy póchada. Toś ta słowjańska rěc wěcej njeeksistěrujo, ale wóna jo była pśiswójźbna z Kašubšćinu, Pólšćinu, ale tež z Górnoserbšćinu, Dolnoserbšćinu, Češćinu a Słowakšćinu. Wóna słuša k lechiskej kupce pódwjacornosłowjańskich rěcow. Pak tež mjenja z nimskego póchada eksistěruju tam.
Nožki
- ↑ Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, ISBN 3-7420-1096-4, bok 227
- ↑ W internetowem słowniku: Mecklenburg-Vorpommern
- ↑ W internetowem słowniku: Schwerin
- ↑ Die Slawen in Deuschland, Akademie-Verlag Berlin 1985
- ↑ Erwin Schulz: Ortsnamen in Mecklenburg-Strelitz, Greifswald 2004, ISBN 3-86006-218-2
- ↑ Bernd Hahn: Mirower Geschichte(n), bok 15
Eksterne wótkaze
Baden-Würtembergska | Barliń | Bayerska | Bramborska | Brema | Dolnosakska | Durinska | Hamburg | Hesseńska | Mecklenburg-Pśedpomorska | Nordrhein-Westfalska | Rheinland-Pfalcojska | Saarlandska | Sakska | Saksko-Anhaltska | Šleswig-Holštejnska
1952 k Baden-Würtembergskej fuzionowali: Südbaden | Württemberg-Baden | Württemberg-Hohenzollern


text:
Južnochinske morjo
Južnochinske morjo (chinsce 南海, pinyin Nán Hǎi, vietnamsce Biển Đông) je nakromne morjo w zapadźe Ćicheho oceana při juhowuchodnej kromje Azije. Mjezuje z Chinu na sewjeru, z Chinskej republiku na sewjerowuchodźe, z Filipinami na wuchodźe, z Malajziju a sultanatom Brunei na juhowuchodźe, z Indoneskej na juhu a zapadźe a z Vietnamom, Kambodźu a Thailandskej na zapadźe. Je zwjazane z Wuchodochinskim morjom na sewjerowuchodźe, z Filipinskim morjom na wuchodźe, ze Suluskim morjom na juhowuchodźe, z morjom Java na juhu a přez Malakkaski přeliw z Andamanskim morjom w Indiskim oceanje na zapadźe.
Přestrjeń Južnochinskeho morja je 3,5 miliona kwadratnych kilometrow, maksimalna hłubokosć je 5559 metrow.
Eksterny wotkazy[wobdźěłać]
-
Commons: South China Sea – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow


text:
Tvzarzis, Zarzis Tv, Zarzis Tv Védio, Zarzis Tv Fb, Zazis Tv, Zarzis Tv 2011, Zarzis Tv Live, Zarsistv, Zarziz Tv, Zarzis Tv, Tv Zarzis, Zarzis Tv Video, Zarzis Tv Facebook, Facebook Tunesien Zarzis Tv, Www.zarzis Tv.com, Liberté 302 Zarzis Tv, Www.zarzis.tv.com, Alrahma;zarzis, Zarzistv, Zarzis.tv, Search Engine Net 257626187593555, Zarzis/tv.com, Facebook Zarzis Tv, Tv Zarzis Benguerden, Zarziz.tv, Zaraistv, Z A R Z I S T V .c O M , Zarzis Tv, Zarzis Tv.com, Benguerdentv, Jarzis Tv, Www.jarjis Tv, Benguerden TV, Wwwzarzis Tv Live, Zarzis Tv.comt, Tv Zarzis Facebook, Tunesien Zarzis Tv, Www.zarzis Tv, Www Zarzis Tv, Www.tv Zarzis.info , Zarzis Info, Video Zarzis Tv, Zarzis Tv Hq, Info Trust-engin.com Loc:FR, Zarzis Tv -18, Zarzis.info.live, Zarzis+tv, Info Trust-engin Com, Zarzis Info Tv, Zarzis T V
Ne Touchez Pas ma RévOLutiOn


text:
Kościół św. Antoniego
Bazyliki
Kościoły
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Babsku
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Bydgoszczy
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Chorzowie
- Kościół św. Antoniego Padewskiego i Teresy od Dzieciątka Jezus w Częstochowie
- Kościół św. Antoniego z Padwy w Dąbrowie Górniczej
- Kościół św. Antoniego w Elblągu
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Gądkowicach
- Kościół pw. św. Antoniego Padewskiego w Gdańsku
- Kościół św. Antoniego z Padwy w Gdyni
- Kościół św. Antoniego w Gliwicach
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Jarocinie
- Kościół św. Antoniego w Jaśle
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Karwi
- Parafia św. Antoniego z Padwy w Katowicach
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Koziegłówkach
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Krakowie
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Kraśniku
- Kościół św. Antoniego z Padwy w Lasówce
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Lesznie
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Lublinie
- Kościół św. Antoniego z Padwy w Łodzi
- Kościół św. Antoniego w Łodzi
- Kościół św. Antoniego z Padwy w Mińsku Mazowieckim
- Kościół św. Antoniego w Nowej Soli
- Kościół św. Antoniego w Niemstowie
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Osieku Drawskim
- Kościół św. Antoniego w Ostrołęce
- Kościół św. Antoniego z Padwy w Ostrowie Wielkopolskim
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Pieszycach
- Kościół św. Antoniego w Pile
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Poznaniu
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Przemyślu
- Kościół św. Antoniego w Przeźmierowie
- Kościół św. Antoniego z Padwy w Psarach
- Kościół św. Antoniego w Radecznicy
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Różańcu
- Kościół św. Antoniego w Sokółce
- Kościół św. Antoniego w Toruniu
- Kościół św. Antoniego z Padwy w Wojkowicach
- Kościół św. Antoniego z Padwy we Wrocławiu
- Kościół św. Antoniego we Wrocławiu-Karłowicach
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Warszawie (Czerniaków)
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Warszawie (Śródmieście)
- Kościół św. Antoniego w Zabrzu
- Kościół św. Antoniego w Zdzieszowicach


text:
Adolf Hitler
Adolf Hitler (ur. 20 kwjetńa 1889 we Braunau am Inn, zm. 30 kwjetńa 1945 we Berlińe) – polityk mjymjecki, kanclyrz Mjymjec uod 1933, führer i kanclerz Rzeszy uod 1934, prziwůdca Narodowo-Socjalistycznyj Mjymjeckej Partii Robotńikůw (NSDAP), ideolůg mjymjeckej uodmjany faszyzmu zwanyj uod jygo nazwiska hitleryzmym abo narodowym socjalizmym (naźismym), twůrca a dyktator III Rzeszy mjymjeckij, zbrodńorz wojynny, uodpedźalny za zbrodńy przećiw ludzkośći.
Po uobjyńću uobu fůnkcyji zmjyńůno nazwa jygo stanowisko na "Führer und Reichskanzler" (Wůdz i kanclyrz Rzeszy). Ůznowany je bez wjynkszość historykůw za uosobiśće uodpedźalnygo za polityka rasowům naźistowskych Ńymjec, Holocaust a za śmjerć miljůnůw ludźi zabitych podczas jygo rzůndůw. Agresywno polityka zagrańiczno, kerům stosowoł doprowadźiła do rozpyntańo bez Ńymcy II wojny śwjatowyj, we wyńiku keryj zginyło 55 miljůnůw ludźi.


text:
Shamrock
Shamrock – przedstawjyńy trziliśćatygo kraśikůńa, kery je symbolym a zaregistryjrowanym znakym towarowym Irlandyje. We irlandzkij godce kraśikůń je mjanowany seamróg, "shamrock" to je zanglicyzowano forma. Irlandczyki używali kraśikůńa we leczńiczych cylach, kej symbol przi fajerze Dńa Śwjyntygo Patryka a bůł to tyż popularny motyw we czasach wiktorjańskich. Uważajům uůne, iże kraśikůń sprawjo, co jejim śe darzi. Shamrock bywo mylůny ze sztyrolistnym kraśikůńym, co je feler, skiż tygo co trzi liśće we shamrock sům tyż symbolym Śwjyntyj Trůjcy. Symbola shamrocka używajům irlandzke fligrowe lińje Aer Lingus, mynga firm a roztůmajtych insztytucyjůw. Je uůn tyż uobecny we heraldyce, l. b. we wapyńe Můntrealu uoznaczo mjyszkańcůw uo irlandzkim rodowodźe.


text:
A to pjyknie!
Jak jo chodziol do szkoly, to na tabletach roznosiyli tran, kery my musieli pic, coby byc silnymi...Polokami malymi... Na biksach s tym tranym stolo ...UNRRA ...Made in USA...Handle with care!... - bestosz nom tyn tran tak niy smakowol, bo bol ot wroga klasowego - jak godala pani ot polckigo (made in Podkrakow).
No ale teroski czas goni do przodu - bestosz zeszyty som jusz dobre ino na makulatura (modziki to nawet niy wiedzom, co to jest).
Teroski dziecka bydom klimprac we szkole po tablecie - gramatyka i ortografia im niy bydzie poczebno, bo tablet som poprawi - a we mozgach bydzie bestosz wjyncy miejsca na gry komputerowe, grane na lekcji.
Choc fto wjy.
Pamjyntocie jak we firmach bola rewolucjo bespapiorowy administracji i biurokracji? Wszyjstko bydzie w komputerze - niy cza szrankow na segregatory - bo zodnych papiorkow niy bydzie cza wpinac!
No ale - pomyslol szef - kaj byda rombol moj sztympel?.... No to zrobta tam jedno kopie, no bo wjyta - jak by co, to zawsze mamy podkladke...
I bes tosz juzajs momy polne skoroszytow szranki we biurach.
Dziecka tego niy poczebujom - ale jak im sie dysk zapolni grami, to zmazajom pora lekcji - i juzajs bydzie szlo normalnie grac.
Pozdrowiom!
A tak na boku: Coby bolo wiadomo, fto szponzoruje artykul, to na jednym tablecie, to napis wylazi nawet za obrys monitora!


text:
Dakel
Dakel (mjym.: Dackel) to je rasa, a wuaściwje 9 ras psůw, kere charakteryzujům śe krůtkymi nůgůma, wydužůnym tuowjym, pyskym a tyž dość dugim, prostym šwancym. Uůmaščyńy nojčyńśći rudobrůnzowe abo čorne podpalane. Rozrůžńůmy rasy podug śerśći (dakel krůtkokuduy, dakel dugokuduy i dakel šorstkokuduy) i wjelgośći (krůličy (karuowaty), mińaturowy i standardowy). Kůmbinacyje tych cech dajům we sůmje 9 ras.
Dakle pochodzům ze Ńymjec, nale ńymal identyčńy wyglůndajůnce psy znejdźono we Egipće na rysunkach we śwjůntyńi Bescheb. W Ńymcach bouy uone opisane we XIV wjeku.
Cechy ras daklůw:[Sprowjej]
- wysokość we kuymbje: 17 do 25 cm.
- uobwůd klotki pjerśowyj: jamńik krůličy uod 30 cm; mińaturowy do 35 cm; standardowy powyžej 40 cm i uo wadze 8 kg.
- přećyntno dugość žyćo - 13-14 lot.
Dakel je psym myśliwskym.
Charakter[Sprowjej]
Dakel to pjes fest žywy, uodwažny, čujny a inteligyntny. Půmimo, aže je fest přiwjůnzany do swojigo uopjekůna, nadal zachowuje wrodzůno ńyzaležność. Uod ščyńjyńća wymogo kůnsekwyncyji při wychowańu a dobrygo kůntaktu s uopjekůnym, skuli tygo co inačyj možno śe rozwinůńć u psa zuośliwy i ńypřijymny charakter.
Linki zewnyntřne[Sprowjej]
Wzorce rasy:


text:
The Beatles
The Beatles (czyt. De Bityls) to bůła brytyjsko muzyczno skupina ze Liverpoolu, podug wjynkszośće notůw nojzocńyjszy a nojsrogszy we gyszichće, kery fůngowoł uod 1960 (kej The Quarry Men uod 1957) do 1970.
Skłod[Sprowjej]
Zac zespůła we kerym uodńůs uůn sukces:
- John Lennon – gitara, śpjyw
- Paul McCartney – gitara basowo, śpjyw
- George Harrison – gitara, śpjyw
- Ringo Starr – szlagcojg, śpjyw
Pjyrwy we zespole:
- Stuart Sutcliffe – basgitara
- Pete Best – szlagcojg
Ansamblowo gyszichta[Sprowjej]
Zespůł napoczynoł uod wystympůw we liverpoolskym ferajńe The Cavern. Autorstwo jejigo mjana je przipisowane Lennonowi a Sutcliffe'owi. Za namowům menadżyra, Briana Epsteina zespůł zmjyńůł swůj uobroz a lajermůny uoblykli śe we ancugi. W uůny czas podpisali kůntrakt ze wytwůrńům EMI. Jejich pjyrszy albům, Please Please Me, wypuszczůny uostoł 11 lutygo 1963. Na jejich kůncertach zaczyno dołaźić do scynůw grupowyj histeryje, czymu dane uostoło mjano Beatlemańijo. Lajergyszeft USA grupa zrobjůła rok ńyskorzi, pjeśńiczkům I Want To Hold Your Hand. We aprilu 1964 pjyńć pjyrszych placůw za rajům na liśće Billboardu zajyny szlagry The Beatles. Aże do dźiśoj żodyn zespůł ńy powtůrzůł tygo uośůngńyńćo.
We rokach 1965-1966 zespůł dozdrzoł lajerowo, a jygo teksta stały śe uwożńiyjsze. Skiż zapatrzyno śe na Harrisonowo lajera indyjsko we nograńach pokozały śe exotiszinsztrumynta. 6 śyrpńa 1965 uodbůła śe prymjera singla Yesterday, kero je jydnům ze nojczyńśći puszczanych we radijoku a nojczyńśći coverowanům pjůsynkům we historyji. Ku gyszichće przeloz tyż kůncert 15 śyrpńo 1965 na stadijůńy She Stadium we Nowym Jorku, na kery przilazło 55 600 jejich fanůw. 26 paźdźerńika 1965 człůnki zespoła erbły uod krůlowy Hażbjyty II Uorder Imperyjům Brytyjskigo. We roku 1966 John Lennon pedźoł we jydnym ze wywjadůw, co "Beatlesi sům barzi popularńi kej Jezus Kristus". Ta wyrwano ze kůnteksta wypowjydź stała śe powodym polyńo jejich platůw, a sprawa stoła śe fest uwożno, kej Ku-Klux-Klan zapedźoł "zajůńć śe problyjmům". Uostatńi kůncert grupa doła 29 śyrpńo, a uodtůnd zajůna śe ino sztudyjowům robotům. Plata Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, wydano 1 czyrwca 1967 je uznowano za prekursorsko lo zorty progresivrocka. Dolsze zdorzyńy, to pjyrszo transmisyjo satylitowo na cołkej źymji, we keryj wystůmpjůły tyż Beatleśi. Pokozali wtyczos pjůsynka "All You Need Is Love", kero ńyskorzi stoła śe hymnym hippisowskigo gmyra. Anfangym rozlecyńo śe grupy bůła śmjyrć jeji menadżyra, skupina ńy umjoa sům dać se rada we lajergyszefće. Człůnkowje pohatruśůły śe uo to, fto mo być nowym menadyrym. Po prowdźe, kůńcym trwńo zespołu bůo uodyńśće Johna Lennona we wrześńu 1969, nale uoficjalńy podowo śe datům 10 kwytńa 1970, kej ze grupy poszoł Paul McCartney.
Dyskografijo (yno albůmy)[Sprowjej]
- Please Please Me - 1963
- With the Beatles - 1963
- A Hard Day's Night - 1964
- Beatles for Sale - 1964
- Help! - 1965
- Rubber Soul - 1965
- Revolver - 1966
- Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band - 1967
- Magical Mystery Tour - 1967
- The Beatles (podwůjny LP) – 1968
- Yellow Submarine - 1969
- Abbey Road - 1969
- Let It Be - 1970
Linki zewnyntrzne[Sprowjej]
Przipisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 The Beatles Biography www.allmusic.com/


text:
Łůdź
Wspůłrzyndne: 51°47' N 19°28' E
Łůdź (pol.: Łódź) – mjasto we centralnyj Polsce, stolica łůdzkigo wojewůdztwa, stanowi grodzki krys. Jedno s nojwjynkszych mjast Polski, srogi uostrzodek akadymicki a industryje (industryjo włůkynńiczo a uoblyczyńowo). Uod przez dwudźestu lat mo stoły spadek liczby ludźůw.
Nojbarźi znůmům hulicům Łodźi je Pjotrkowsko hulica – jedyn s nojdugszych deptakůw Ojropy, a wele ńij eklektyczne i secesyjne kamjyńice s XIX a XX stolećo.
Mjasto rozwinyło śe na przełůmje XIX i XX stolećo jako uostrzodek industryje.
Znůme tyż s dwůch tutejszych szportowych klubůw: Widzewa Łódź a ŁKS-u.
Necowe uodwołańa[Sprowjej]
Przipisy
- Mapy: Autopilot | Google Maps | Szukacz | Targeo | Zumi
- Zdjynća satelitarne: Google Maps | Wikimapia | Zumi
Przipisy


text:
Adolf Hitler
Adolf Hitler (* 20. apryla 1889 w Braunau am Inn, Awstriska; † 30. apryla 1945 w Berlinje přez suicid) bě wot lěta 1921 stronski šef NSDAP, wot lěta 1933 mócnarstwowy kancler a wot lěta 1934 (po smjerći němskostatneho prezidenta Paul von Hindenburg) kaž „Führer a Reichskanzler“ zdobom knježerstwo šef a hłowa stata Němskeho reicha.
Pod wjednistwom Hitlera su nacionalsocialisća zawjedowali w Němskim reichu diktaturu „Třećeho reicha“. Woni dachu wšě opoziciske strony zakazować, politiske přećiwnicy přesćěhać a zamordować. Rozputachu Druhu swětowu wójnu a systematisce wšitke prawa rubachu a zamordowachu europskich Židow kaž tež hinaše religiozne, etniske a towaršnostne skupiny. Přez tutu politika zahinychu w Europje něhdźe 30–35 milionow ludźi. Němska a Europa buštej we wulkich dźělach rozbiwanej. Bě čas bipolarneho swětoweho porjada a horceje wójny započał.


text:
Kambodża
Kambodža, Krůlestwo Kambodžy (khmersko godka (trl.: Kâmpǔchéa, Preăhréachéanachâkr Kâmpǔchéa), we lotach 1976-1989 Kampuča – państwo we pouedńowo-wschodńij Azyji, na Půuwyspje Indochińskym, nad Zatokům Tajlandzkům. Grańica mo uod zachodu a půunocy s Tajlandyjům (dugość grańicy – 803 km), uod půunocy s Laosym (541 km), a uod wschodu s Wjetnamym (930 km).
Prawje couki kraj znojduje śe we dořeču Mekůngu. Dźou wodny I stopńa stanowjům pasma Gůr Kardamůnowych a Gůr Elefanta. Řyki na wschodńich zbočach tych gůr spuywajům do jeźora Tůnle Sap, a na zachodńich do Zatoki Tajlandzkij.
Bez pora deščowo nadmjar wody we Mekůngu powoduje cofka wůd řyki we kerůnku jeźora, kere rozlewo śe we cyntralnyj tajli ńiźiny. Jygo guymbokość wzrasta wůunčas s 1–3 m do 12 m. Skiž tygo zbjorńik tyn mo jydne s nojličńijšych zasobůw ryb suodkowodnych na śwjeće.
Kambodža to jydyn s nojbjydńijšych krajůw na śwjeće. Uod 1986 začůu śe proces prywatyzacyji předśebjorstw państwowych a zakuodůw řymjeślńičych. Industryjo je suabo rozwińjynto – fůnkcjůnujům yno moue fabryki kaučuku, tartaki a zakuody přymysúu spožywčygo, bez tůž wjelce wažnym elymyntym gospodarki kraju je rolńictwo. W mjastach žyje jedźińy 13% mješkańcůw kraju.


text:
Azowske morjo
Azowske morjo (ukrainsce AзoBcbke Mope - Azowske more, rusce AзoBckoe Mope - Azowskoje more, krimskotatarsce Azaq deñizi) je małke morjo w juhowuchodnym dźělu Europy. Mjezuje na zapadźe z Ukrainu a na wuchodźe z Ruskej federaciju. Słuša k morjam Atlantiskeho oceana a je wažene za dźěl wjetšeho Čorneho morja, wot kotrehož je na juhozapadźe wotdźělene połkupu Krim a z kotrymž je zwjazane na juhu přez Kerčsku wužinu njedaloko Kerča.
Azowske morjo ma přestrjeń nimale 40 tysac kwadratowych kilometrow a maksimalnu hłubokosć 15 metrow. Jeho najwjetši přitok je Don. Azowske morjo ma jara nisku sólnosć.
Wuznamne přistawy su Mariupol a Berdjansk na Ukrainje a Taganrog a Jejsk w Ruskej federaciji.


text:
Důnaj
Důnaj (łać. Danubius, mjym. Donau, słow. Dunaj, madź. Duna, chor. Dunav, serb. a buł. ДyHaB, rum. Dunărea, ukr. ДyHaй) – drugo (pjyrszo je Wołga) nojdugszo rzyka we Ojropje. Je 2845 (uod Donaueschingen) lebo 2888 (uod Furtwangen) km dugo a mo 795 686 km² wjyrchu śćykańo.
Zdzůdło mo we Mjymcach a płyńe uod zachodu na wschůd bez 10 państwůw: Mjymcy, Austrijo, Słowacyjo, Madźary, Chorwacyjo, Syrbijo, Růmůńijo, Bułgaryjo, Mołdawijo a Ukrajina. Důnaj wpado do Czornego Morza. Nojwjynkszym dopływym Důnaju je Ćisa, a nojwjynkszym mjastym nad rzykům - Budapeszt.


text:
Jan Ignacy Niecisław Baudouin de Courtenay
Jan Ignacy Niecisław Baudouin de Courtenay (rusce ИBáH AлekcáHдpoBич Бoдyэ́H дe KypTeHэ́;[A 1] * 13. měrca 1845 w Radzyminje blisko Waršawy; † 3. nowembra 1929 we Waršawje) bě pólski slawist, rěčespytnik, uniwersitny profesor, publicist a zakitowar prawow narodnych mjeńšinow.
Wobsah
Žiwjenje[wobdźěłać]
Jan Baudouin narodźi so jako syn pólskeho zarjadnika blisko Waršawy, hdźež gymnazij wopytowaše. W lěće 1862 bu Baudouin student słowjanskeje filologije při Waršawskej uniwersiće Szkoła Główna, hdźež 1866 magisterski studij wotzamkny. Ze stipendijom ruskeho ministerstwa za kubłanje wopušći wón Pólsku a pokroči z dodatnym studijom slawistiki a rěčespyta w Praze (1867), Jenje (1868) a Berlinje. Tam wopyta mjez druhim čitanja pola Augusta Schleichera a Ernsta Haeckela. Mjez 1868 do 1870 běše wón mjez druhim šuler Srjeznjewskeho w Pětrohrodźe. Pod Augustom Leskienom zdoby sebi wón 1870 w Lipsku stopjeń doktora. Tam da tež swoje w rušćinje spisane magisterske dźěło Wo staropólšćinje do 14. lětstotka (O дpeBHe-пoлbckoM языkѣ дo XIVro cToлѣTия) ćišćeć, kotrež krótko po tym w Pětrohrodźe zakitowaše. Jako priwatny docent přirunowaceje gramatiki indoeuropskich rěčow wón po tym při tamnišej uniwersiće wuwuči.
Mjez lětomaj 1873 a 1874 dojědźe sebi Baudouin do juhosłowjanskich krajow a sewjeroitalskeje Rezije, zo by tam terenowe slědźenje słowjanskeje mjeńšiny přewjedł. Hižo 1874 přistajeny jako docent při wučbnym stole za přirunowacu gramatiku a sanskrit w Kazani, zakitowaše wón 1875 swoje doktorske dźěło Pospyt fonetiki rezijanskich dialektow (rusce OпыT фoHeTиkи peзbяHckиx roBopoB) a powoła so hišće w samsnym lěće na wurjadneho profesora (wot 1876 porjadny profesor) na tamnišu uniwersitu. Wot 1883 do 1893 wuči Baudouin při uniwersiće w Dorpaće, wot 1894 do 1900 při Jagiellonskej uniwersiće w Krakowje a wot 1900 do 1917 w při uniwersiće w Pětrohrodźe, hdźež běštaj Lew Ščerba a Max Vasmer mjez jeho šulerjemi.
Baudouin, kotryž so čas žiwjenja jako Polak widźeše, běše zakitowar prawow narodnych mjeńšinow. Dokelž so w lětaku wo připóznaće mjeńšinowych prawow zasadźi, bu wón 1913 k dwěmaj lětomaj jastwu zasudźeny. Po třoch měsacach so wón zaso pušći, zhubi pak profesuru. Hakle 1918 smědźeše zaso jako profesor w Pětrohrodźe dźěłać.
Po tym, zo druha republika Pólskeje 1918 njewotwisnosć zdoby, wróći so wón do Waršawy. Tam skutkowaše jako profesor za indoeuropski rěčespyt při uniwersiće. Bjez jeho wědy so wón 1922 wot narodnych mjeńšinow na prezidentskeho kandidata namjetuje. Něhdźe pjećina zapósłancow a senatorow jeho spočatnje podpěrowachu, w třećim wólbnym přechodźe pak wón wupadnje a Gabriel Narutowicz so na prěnjeho prezidenta woli.
Styki do Łužicy[wobdźěłać]
Baudouin de Courtenay wudźeržowaše wuski kontakt z Michałom Hórnikom a Adolfom Černým. Wón zasadźi so z Vratoslavom Jagićom wo ćišć Mukoweho delnjoserbskeho słownika přez Pětrohródsku akademiju wědomosćow a pomjenowanje Muki na čłona Pětrohródskeje a Krakowskeje akademije. Wón zdoby swojeho šulerja Lewa Ščerbu za wopyt Łužicy a studij serbšćiny. Na jeho iniciatiwu pósła so 1922 memorandum wo połoženju Serbow na Zwjazk ludow do Genfa, kotryž 94 wědomostnikow podpisachu.
Akademiske skutkowanje[wobdźěłać]
Baudouin, kotryž wosebje na polu linguistiki směrodajne impulsy poda, běše wot čłon Pólskeje akademije wědomosćow (stajny sobustaw wot 1887), Pětrohródskej akademije (wot 1897), akademije w Praze a wot 1882 tež čłon Maćicy Serbskeje. W lěće 1925 załoži wón Pólsku rěčespytnu towaršnosć.
Wuběr twórbow[wobdźěłać]
- Versuch einer Theorie phonetischer Alternationen, 1895. (PDF; 7,0 MB) (něm.)
- Materialien zur südslavischen Dialektologie und Ethnographie I, 1895. (PDF; 49,0 MB) (něm.)
- MaTepиaлы для южHocлaBяHckoй дiaлekToлoriи и эTHorpaфiи II, 1904. (PDF; 8,8 MB) (rus.)
- Materialien zur südslavischen Dialektologie und Ethnographie III, 1913. (PDF; 9,2 MB) (něm.)
- Der Dialekt von Cirkno (Kirchheim). W: Archiv für slavische Philologie 7 (1884) a 8 (1885). (Z rěčnymi přikładami.) (něm.)
- Liliana Spinozzi Monai: Il Glossario del Dialetto del Torre di Jan Baudouin de Courtenay, 2009 (z rukopisom Baudouina). (PDF; 8,6 MB) (it.)
Wotkazaj[wobdźěłać]
- Simone Düwel: Leben und Werk von Baudouin de Courtenay. (něm.)
Žórle[wobdźěłać]
- Helmut Faska: Baudouin de Courtenay, Jan Ignacy Niecisław. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, s. 44sl.
- Josef Zubatý: Baudouin de Courtenay, Jan Ignacy Niecisław. W: Jan Otto (wud.): Ottův Slovník Naučný. Zwjazk 3: B–Bianchi. Praha 1890, str. 493sl.
Přispomnjenje[wobdźěłać]
- ↑ Transkribowane mjeno Iwan Alexandrowitsch Boduen de Kurtene, wědomostna transliteracija Ivan Aleksandrovič Boduėn de Kurtenė.


text:
Provided by FoxColors - Color hex code related information and conversions
dekstowo, fekstowo, oekstowo, xekstowo, zekstowo, tckstowo, tskstowo, tzkstowo, temstowo, tekftowo, tekmtowo, tekrtowo, tekytowo, teksiowo, tekslowo, teksuowo, tekstfwo, tekstjwo, tekstmwo, tekstoio, tekstozo, tekstowm, tekstown, tekstowp, tkestowo, thekstowo, tiekstowo, tenkstowo, teskstowo, tekastowo, tekhstowo, tekystowo, teksatowo, teksetowo, teksktowo, teksrtowo, teksttowo, teksvtowo, tekstiowo, tekstlowo, tekstobwo, tekstoswo, tekstowbo, tekstowco, tekstowjo, tekstowpo, tekstowog, tekstowoh, tekstowov, tekstowoz,


text:
Kaszubsko godka
Kašubsko godka (kaš. kaszëbsczi jãzëk) – godka s grupy zachodńosuowjańskij godek suowjańskych, kerym posůguje śe we Polsce koždy dźyń přez 50 tys. Kašubůw. Kašubsko godka je jydnům s godek půmorskych – uo uodrymbnej godce do śe godoć juž we wjeku XIV. Za nojstarše druki kašubske uwažane sům Duchowne piesnie Dra Marcina Luthera i inszich naboznich męzow Šymůna Krofeya s roku 1586. Užywano uobecńy forma pisano kašubskij godki je ewolucyjům zapropůnowanyj we 1879 roku bez Floriana Ceynowe we wydanyj we 1879 roku we Poznańu kśůnžce Zarés do Grammatikj Kašébsko-Słovjnskjè Mòvé. Podšukowoč kašubskigo Friedrich Lorentz wyuodrymbńiu we tyj godce 47 guoskůw, kere terozki śe zapisuje 34 buchštabůma, tajla ś ńich (ch, cz, dz, dż, rz, sz) bez pouůnčeńy dwůch buchštab, podańy na polsko godka.
Treść
Užyće[Sprowjej]
Zaśyng kašubskigo uode downa bez přerwy śe půmyńšo (uobezdřij: Kašuby).
Do ńydowna panowouo, a postřůd tajli godkoznawcůw we Polsce panuje šyroko rozpowšychńůne překůnańy uo tym, co kašubski stanowi djalykt abo gwara polskij godki.
We roku 2003 dano kašubskij godce třibuchštabowy mjyndzynarodowy kod CSB podug normy ISO 639-2.
Terozki we Polsce istńije kilkadźeśůnt šuli, we kerych bajtle učům śe kašubskigo. Uod 2005 roku istńije možebność zdawańo ś ńigo ygzamina maturalnygo. We kašubskim wydawane sům kśůnžki a cajtůngi, ymitowane sům rygjůnalne průgramy radyjowe a telewizyjne.
Podug ustawy s dńa 6 styčńa 2005 r. uo myńšośćach narodowych a etńičnych a uo rygjůnalnych godkach, do śe užywać před uorganůma gminy, kole godki uřyndowyj, kašubskigo kej půmocńičo godka – pjyršo dokůnoua tygo pouožůno we kryśe bytowskym gmina Parchowo.
Uopińije[Sprowjej]
We 2005 we ůsmym tomje yncyklopedyje douůnčanyj do Gazety Wyborczyj nolozua śe nastympujůnco treść (tumačeńy na ślůnski): "kašubski djalykt, [to] djalykt užywany bez Kašubůw na Půmořu Gdańskim a we wsch. tajli Půmořa Zach.; nojbaři uodrymbny s djalektůw polslij godki (choć śilńy gynet. ś ńim zwjůnzany), uznowany tyž za godka lebo djalykt přejśćowy mjyndzy polskim a wymaruymi godkůma Ranůw, Uobodrytůw a Dřewjan [...]"
Hanna Dalewska-Gryń myśli, iže literacko godka uoparto na djalyktach kašubskich do śe uznoć za mikrogodka[1].
Alfabyt kašubski[Sprowjej]
Alfabyt kašubski mo we śe mastympujůnce buchštaby:
- Aa Ąą Ãã Bb Cc Dd Ee Éé Ëë Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł
- Mm Nn Ńń Oo Òò Óó Ôô Pp Rr Ss Tt Uu Ùù Ww Yy Zz Żż
We ślůnskij godce s tygo nie wystympujům
- ą [ą] (IPA: [õ]) (ó nosowe)
- ã [an] (IPA: [ã]) (tzw. a ze blewiązką)
- é [yj] (IPA: [e], [ej]) (tzw. e ze striszkã)
- ë [e/a] (IPA: [ə]) (tzw. "šwa")
- ł [u] (IPA: [w]) ("u" ńyzguoskotwůrče)
- ò [łe] (IPA: [wɛ]) (tzw. labializacyjo)
- ô [o/e] (IPA: [ɞ]) (tzw. o ze dakã)
- ù [łu/łi] (IPA: [wu]).
Buchštaba "u" je ńykedy čytano kej postředńo mjyndzy u a i, kej mjymjecke "ü".
Na uodwyrtka do ślůnskij godki, guoski cz, sz, ż, dż, rz wymawjo śe baři mjynko, kej [ʧ], [ʃ], [ʒ], [ʤ], [ʒ] (jak we angelskij godce).
Djalykty[Sprowjej]
Wyrůžńo śe 4 zespouy djalyktalne kašubskigo, we ramach kerych wystympuje ůngyfer 50 gwar.
- Djalykt půunocny (krys pucki a půunocno tajla wyjherowskigo)
- Djalykt střodkowy (pouedńowo tajla krysa wyjherowskigo a krys kartuski)
- Djalykt pouedńowo-wschodńi (teryny na pouedńy uod Kośćeřiny)
- Djalykt pouedńowo-zachodńi (uokolice Bořiškůw, Břeźna Šlacheckigo we kryśe chojńickym a ńylične wśe we bytowskim).
Wuaściwośći kašubskij godki[Sprowjej]
- Tajlowe utřimańy formy TarT s prasuowjańskigo TărT,: ntp. kaš: gard, parmiń, szl: grůd, průmjyń.
- Zmjynkčůno spůuguoska bez ar,ntp. kaš: cwiardi, czwiôrtk, szl: twordy, štwortek
- Ńy mo "ruchůmygo" e, ntp. kaš: pòrénk, kùńc, szl: poranek, kůńec
- Stwordńyńy ś,ź,ć,dź, ntp. kaš: swjat, zëma, zymia, rodzëc pl: śwjot, źima, źymja, rodźić
- Tajlowe utřimańy formy TłoT we plac ślůnskigo TleT, np.: młoc, płoc, szl: mleć, pleć
- Zachowańy akcyntu ruchůmygo we djalykće půunocnym
- Akcynt ińicjalny we djalyktach pouedńowych
Bajšpil (Uojčynaš)[Sprowjej]
Òjcze nasz, jaczi jes w niebie,
niech sã swiãcy Twòje miono,
niech przińdze Twòje królestwò,
niech mdze Twòja wòlô
jakno w niebie tak téż na zemi.
Chleba najégò pòwszednégò dôj nóm dzysô
i òdpùscë nóm naje winë,
jak i më òdpùszcziwómë naszim winowajcóm.
A nie dopùscë na nas pòkùszeniô,
ale nas zbawi òde złégò. Amen
Literatura[Sprowjej]
- Aleksander Labuda : Słownik polsko-kaszubski/Słowôrz kaszëbskò-pòlsczi Gdańsk 1981
- Fryderyk Lorentz : Gramatyka pomorska t. 1-3 Wrocuaw 1958-1962
- Bernard Sychta : Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. t. 1-6 Wrocuaw – Waršawa – Krakůw 1967 – 1976
- Gustaw Pobłocki: Słownik kaszubski z dodatkiem idjotyzmów chełmińskich i kociewskich, Cheumno 1887
- Hanna Popowska-Taborska, Wiesław Boryś: Słownik etymologiczny kaszubszczyzny t.1-4 Waršawa 1994 – 2002 (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy ) ISBN 83-901394-9-9, ISBN 83-86619-81-3, ISBN 83-86619-28-7, ISBN 83-86619-74-0
- Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego, Krakůw 1893
- Jerzy Treder : Język kaszubski. Poradnik encyklopedyczny. Gdańsk 2002 ISBN 83-7326-037-4
- Jan Trepczyk : Słownik polsko-kaszubski t. 1-2 Gdańsk 1994 ISBN 83-85011-73-0
Denkmale šrajbowańo kašubsko-půmorskigo[Sprowjej]
- 1536 Kronika T. Kantzowa o wendyjskich ludach zwanych Wendami a między nimi Kaszuby. Chronik von Pommern in Hohdeutscher, hrsg. v. G. Gaebel, Stettin 1897.
- 1586 Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode, Tetzner 1896: s tumačeńo bytowskigo pastora S. Krofeja, Suowińca (?) s Důmbja
- 1643 Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá, Gdańsk 1643. Pastor smoudźiński M. Mostnika (Michał Pontanus), rodem ze Suůpska.
- Perykopy smołdzinskie, uopracowane a wydane bez Friedhelma Hinze, Berlin (wschodńi) 1967
- Śpiewnik starokaszubski, uopracowany a wydany bez Friedhelma Hinze, Berlin (wschodńi) 1967
- Przysięgi słowińskie z Wierzchocina
Linki zewnętrzne[Sprowjej]
- Kašubsko Wikipedyjo
- Projekt swobodńy dostympnygo dykcjůnořa kašubskigo
- Kašubske Werkštaty Literacke
- Òdroda ònlajn – kašubski cajtůng internecowy
- serwis Nasze Kaszuby
- serwis Kaszubia.com
- Kašubsko katygoryjo Uodymkńyntygo Kataloga ODP
- Muzyjům Šrajbowańo a Muzyki Kašubsko-Půmorskij we Wejherowje
- Kaszubi.pl – uoficjalno zajta ZK-P
- Cassubia Slavica
- Projekt Rastko Kaszuby
- Radio Kaszëbë – pjyrše radyjo pů kašubsku
- Kašubski Linux
Przipisy
- ↑ Dalewska-Greń H., Języki słowiańskie, PWN, Warszawa 2007, ISBN 978-83-01-12391-8, str. 586


text:
Linuxcsb – Archiva
Ùniższé archiwa zamëkają w se wãzłowatą wëdowiédzã ò kaszëbsczim Linukse jakno ë lopczi z jegò wëdôwkama, chtërné darzëło sã nama ùsôdzëc. Mómë nadzejã, że to co sã nama ùdało we dwóch zrëchtowac w ne 6 lat bãdze dobrim przëmiôrã dlô jinszich co dostóną chãc do robòtë przë kaszëbsczim softwôrowich ùdbach.
Linuxcsb to nick jinszegò jakno kaszëbsczi remix distribùcëji Kubuntu, dofùlowóny kaszëbsczim jãzëkã, dodôwnyma programama ë kąsk zmòdifikòwóny.
Linuxcsb bëł pierszą òperacjową systemą pò kaszëbskù – miejmë nôdzejã, że nie slédną!
Mark Kwidzińsczi ë Michôł Òstrowsczi


text:
Łaćina
Łaćina (łać. lingua Latina) je indoojropejsko godka używano we Starożytnym Rzimje, kero wywodźi śe ze rygjůnu Lacyjům. Bůła to znamjynno a urzyndowo godka Imperyjům Rzimskigo. Łaćina, jako godka latynofalisko, dało anfang familiji godek růmańskich, eli mjyndzy inkszymi szpańelskij, francuskij, portugalskij a italskij. Bez dugi czas łaćina fůngowała we Ojropje jako lingua franca, ńyskorzi zastůmpjůno jům atoli godkům francuskům.
Dźiśej łaćina je już umarto a lo ńikogo ńy je uojczystům godkům. Je atoli używano we medycyńe, bjologiji a prawje, beztůż ńykedy uokryślo śe ja mjanym "wygetujůncyj godki".


text:
Uunartoq Qeqertoq
Uunartoq Qeqertoq (s inujickij godki, ślůnsko godka: "Wyspa Uoćeplyńo") – uodkryto we wřeśńu 2005 bez Dennisa Schmitta wyspa, kero uostaua uodsuońynto bez cofajůncy śe lodowjec. Zdjyńća satelitarne potwjerdzajům, aže do 2005 wyspa bůua dekńynto bez lůd. Wyspa Uoćeplyńo je pouožůno ůng. 550 km na půunoc uod koua podbjygůnowygo půunocnygo. Jei uodusońyńće naukowcy připisujům efektowi ćeplarńanymu. Wyspa mo tři guymboko wćynte zatoki, a skiž tego jei kštout je podany na cyrylicko buchštaba Щ.


text:
Wojsławice
9 miejscowości w Polsce:
- Wojsławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Niemcza
- Wojsławice – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wojsławice
- Wojsławice – przysiółek w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Brzeźnica
- Wojsławice – część wsi w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gmina Goszczanów, w sołectwie Chlewo
- Wojsławice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola
- Wojsławice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd
- Wojsławice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
- Wojsławice – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
- Wojsławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka
- Wojsławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Złota
Dawne nazwy:
- Wojsławice – dawna nazwa osady Retnica w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice
1 miejscowość na Ukrainie:
- Wojsławice – wieś w obwodzie lwowskim


text:
Liverpool
Koordinaty: 53°24′0″N 2°59′0″W /  53.4, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *
Liverpool je wulke jendźelske město w Zjednoćenym kralestwje. Město same ma nimale poł miliona wobydlerjow, ale cyła aglomeracija ma wjace hač milion wobydlerjow. Liverpool je wuznamny přistaw Atlantiskeho oceana (w 19. lětstotku waženy za druhi najwjetši přistaw Britiskeho imperija) a tež něhdyši wuznamny přemysłowy centrum.
Sławna hudźbna skupina The Beatles pochadźa z Liverpoola.
Eksterne wotkazy[wobdźěłać]
- Oficialne stronki (jendź.)


text:
Media Control Charts
Media Control Charts – uoficyjalno lista szlagerůw uobowjůnzujůnco na tereńy Mjymjec. Lista pjyrszy roz uostoła uopublikowano bez magazin Der Automatenmarkt we 1953. Terozki (2009) zestawjeńa sům publikowane bez firma Media Control GfK International. Lista je tyż emitowano za pośredńictwem telewizyji i interneca (lb. stacyjo VIVA założono we 1993[1] a witryny internecowe MusicLoad[2] i MIX 1[3], publikujůnce wyńiki cotydńowo ze strzodkůw Media Control GfK International).
Zorty notowań[4][Sprowjej]
- 100 nojlepszich singli
- 100 nojlepszich albůmůw
- 50 nojlepszich albůmůw dance
- 20 nojlepszich albůmůw poważnyj muzyki
- 30 nojlepszich albůmůw jazzowych
- Nojlepsze Kompilacyje
- 20 nojlepszich wydań DVD
Przipisy
- ↑ "Official_Charts_Presented_by_VIVA".viva.tv.
- ↑ "Official_Charts_Presented_by_musicload".musicload.de.
- ↑ "Official_Charts_Presented_by_MIX1".mix1.de'.
- ↑ Musik-charts – Charts


text:
Football can unite a whole Nation
How to say Polish footballers’ names:
the following names:
Artur Boruc, Łukasz Fabiański, Łukasz Skorupski, Wojciech Szczęsny, Kamil Glik, Artur Jędrzejczyk, Paweł Olkowski, Łukasz Piszczek, Jakub Wawrzyniak, Maciej Wilusz, Grzegorz Wojtkowiak, Paweł Dawidowicz, Kamil Grosicki, Mateusz Klich, Grzegorz Krychowiak, Karol Linetty, Krzysztof Mączyński, Maciej Rybus, Waldemar Sobota, Filip Starzyński, Paweł Wszołek, Michał Żyro, Jakub Błaszczykowski, Robert Lewandowski, Arkadiusz Milik, Łukasz Teodorczyk
i earned 50 followers after matches against Germany and Scotland xD
Poland 2 - 2 Scotland


text:
Turecke godki
Godki turecke lebo turkijske – nojličńijšo podfamilijo godek autajskych, uobejmujůnco ůngyfer 140 mln godajůncych. Zamješkujům uůńi uobšar Azyji Myńšyj (Turcyjo), Zakaukaźa (Azerbejdžan), Azyji Střodkwyj (Kazachstan, Kirgistan, Tadžykistan, Turkmyńistan, Ůzbekistan, Rusyjo a Chiny) a Syberyje (Jakucyjo), a tyž Ojropy Wschodńij (Karaimi, Tataři, Baškiři, Čuwaše). Dźelům śe na nastympujůnce grupy: bůugarsko (dźiś ino čuwasko godka), uoguzyjsko, kipčacko, karucko eli krachańidzko, půunocnosyberyjsko (ino jakucko a dougańsko godka) a pouedńowosyberyjsko.


text:
Skopje
Skopje jo głowne město Makedońskeje. Skopje lažy pśi górnem źělu rěki Wardara. Ze swójimi 700.000 wobydlarjami móžo se Skopje zarědowaś do wjelikich městow Europy. To jo politiski, kulturny, góspodarski a akademiski centrum kraja. W romskem casu jo było Skopje znate ako Scupi. Město jo se wuwiło pó drugej swětowej wójnje, ale ten trend jo se skóńcył w lěśe 1963, z mócnym zemjerdžanim. Źinsa jo Skopje moderny centrum.
Stawizny[wobźěłaś]
Městno modernego Skopje jo było zasedlone 3500 pśed Christom. Neolitiske sedlišća su se namakali teke na starej twardnicy Kale. W 3 stolěśu su tam južo Pajonce byli. Scupi jo pó pórazce generala Andriscusa macedona w lěśe 148 prědny raz było źěl Romskeje prowince Makedońskeje.
Bycantiniski mócnaŕ Justinian 1 jo se naroźił blisko Scupi, w Tauresium, w lěśe 483. W lěśe 518 jo było pśisamem znicone pśez jadnogo zemjerdžanje. Justiniam jo pomagał luźam natwariś nowe sedlišćo z mjenim Justiniana Prima pódpołnocnje wót Scupi. Howacej Justiniana Prima jo teke była znicona pśi zasedlenju słowjáńskich rodow na kóńcu sedymego stolěśa. Słowjany su město pomjenili Skopje.
W běgu casa jo město było pśecej zasej wopor mjazy Bycantiniskim a Bulgarskim mócnarstwom.
Do 1905 je měło Skopje 32.000 wobydlarjow. W lěśe 1910, jo se w Skopje naroźiła romokatoliska sotša Agnes Gonxha Bojaxhiu, znata ako Maś Tereza. Skopje jo był centrum rewolty pśeśiwo Otomańskemu mócnarstwoju.
Pózdźej Serbiska a Bulgarska stej se wótměnjałej pśi wobkněženju Skopje. W lěśe 1944 jo było póstajone Skopje ako głowne město nowonatwarjoneje Narodneje republiki Makedońskeje a teke Jugosłowjańskeje socialistisikeje republiki Makedońskeje. W lěše 1963 jo wjeliki zemjerdženje Skopje znicyło. 1000 njabogich a 120.000 bźez doma. Pó pśewrośe w lěśe 1991 jo Skopje głowne město samostatneje Makedońskeje.
Partnarske města[wobźěłaś]
- Bradford, Wjelikobritaniska, wót 1961
- Dijon, Francojska, wót 1961
- Drježdźany, Nimska, wót 1967
- 1971: Tempe, Arizona, USA
- 1971: East York, Toronto, Kanada
- 1973: Roubaix, Francojska
- 1974: Waremme, Belgiska
- 1982: Nürnberg, Nimska
- 1983: Ech Cheliff, Algeriska
- 1985: Nančang, Chinska
- 1985: Manisa, Turkojska
- 1985: Suez, Egyptojska
- 2001: Pittsburgh, Pennsylvania, USA
- 2003: Istanbul, Turkojska
- 2005: Lecce, Italska
- 2005: Craiova, Rumuńska
- 2006: Blagoewgrad, Bulgarska
- 2006: Běłogrod, Serbiska


text:
Olszyny
10 miejscowości w Polsce:
- Olszyny - wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Kamienna Góra
- Olszyny - wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Łęki Szlacheckie
- Olszyny - gajówka w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Drwinia
- Olszyny - wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice
- Olszyny - wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Rzepiennik Strzyżewski
- Olszyny - wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wojnicz
- Olszyny - wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Myszyniec
- Olszyny - osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Myszyniec
- Olszyny - wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Piątnica
- Olszyny - wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk
- Olszyny - osada leśna w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk
- Olszyny - wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
Zobacz też: Koziki-Olszyny, Nagórki-Olszyny, Nowe Olszyny, Olszyny-Kolonia, Stare Olszyny


text:
Blinker
Blinker je tajla autoka lebo inkszygo pojazdu, kerům śe dowo znać uo zamjyrzyńu půmjyńyńa kerunku jazdy lebo pasa ruchu. Uobyczńe je to byrna dekńůno bez pomarańczowy abo żůłty kůnsek plastika (we USA czyrwjůny). Blinkery sům zastyrczůne po dwa na przodku a zadku, ńykej tyż ze uobu bokůw na szucblechach, a idźe je tyż trefić zastyrczůne pode zdzrzadołkůma. Blinkery kere můmy terozki zaczli rychtować we 1951 roku, jedne ze pjyrszych mjoły je Fordy Taunusy. Dowńij uo půmjyńyńu kerunku dowało śe znać rynkůma lebo bez mechańiczne ramje.


text:
Bhutan
Bhutan (Dzongkha: Krůlestwo Bhutanu - འབྲུག་ཡུལ་, "Druk Jul") – państwo we Azyji, we wschodńich Himalajach. Sůnśaduje uod půłnocy, zachůdu a wschůdu s Chinůma, a uod połedńa ze Indjami; krej ńy mo dostympu do morza.
Bhutan je gůrzistym krejem. Jigo 20 szczytůw je rozlygowane na wysokośći srogszyj uod 7000 m n.p.m., a nojwyższi wjyrch - Gangkhar Puensum je na 7570 m wysoki. Na tych terenach je wjele rzyk, wszyjske wlatujům do rzyki Brahmaputry, kero płyńe bez Indje. Klimat zwrotńikowy wilgotny, můnsunowy; tropikalny na połedńu.
PKB Bhutanu wynośi[1] 2,1 mld USD, co je we przyliczyńu na jedno perzůna 6664 USD[2]


text:
Australijo
Australijo, Zwjůnzek Australijski – państwo uobejmujůnce cołki kůntynynt australijski, leżůnce nade Uoceanym Indyjskym a Spokojnym. Je uůne szůste pod wzglyndym wjyrchu rozlygowańo państwym śwjata.
Pochodzyńy nazwy[Sprowjej]
Mjano Australijo uodnoszůnce śe do kůntynyntu pochodźi uod uokreślyńo Terra Australis, kerygo używali Ojropejczyki aż do połowy XVIII w. Je to uokreślyńy uaćińske a znoczy: terra - źymja, australis - połedńowy.
Przipisy
- ↑ Dane szacůnkowe za CIA The World Factbook [1], World Gazetteer szacuje liczba mjeszkańcůw w 2007 roku na ůngyfer 20 985 000 [2]


text:
Brzozowo
8 miejscowości w Polsce:
- Brzozowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
- Brzozowo - wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie
- Brzozowo - wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Kolno
- Brzozowo - wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka
- Brzozowo - wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
- Brzozowo - wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo
- Brzozowo - wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
- Brzozowo - wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Przybiernów
Zobacz też: Brzozowo Małe, Brzozowo Stare, Brzozowo Wielkie, Brzozowo-Antonie, Brzozowo-Chabdy, Brzozowo-Chrzczonki, Brzozowo-Chrzczony, Brzozowo-Czary, Brzozowo-Dąbrówka, Brzozowo-Korabie, Brzozowo-Maje, Brzozowo-Muzyły, Brzozowo-Panki, Brzozowo-Solniki, Brzozowo-Łęg


text:
Provided by FoxColors - Color hex code related information and conversions
fekstowo, gekstowo, iekstowo, rekstowo, wekstowo, tkstowo, tekstowo, tpkstowo, tepstowo, teqstowo, terstowo, tetstowo, tekhtowo, tekqtowo, teksowo, tekshowo, tekssowo, tekszowo, tekstiwo, tekstvwo, tekstoao, tekstodo, tekstoeo, tekstoro, tekstoxo, tekstowe, tekstowf, tekstowh, tekstown, tekstowv, etekstowo, tiekstowo, tyekstowo, tzekstowo, tevkstowo, texkstowo, teykstowo, tektstowo, tekzstowo, teksctowo, teksntowo, tekstpowo, tekstsowo, tekstojwo, tekstonwo, tekstowbo, tekstowdo, tekstowon, tekstowop, tekstowoy,


text:
Krzest
Krzest – to je sakramynt praktykowany we mocce religijůw krześćijańskich. Udźelo śe uůnygo na uodpuszczyńe grzychůw. To rytuał, we kerym leje śe woda, abo śe toplo krzczůno perzůna. Krzest we wodźe to je sakramynt, kery uodradzo. Perzůna, kero uostała okrzczůno we wodźe a we Duchu Śwjyntym przijmuje krzest we mjańy Pana Jezusa Kristusa.
Etymologijo słowa[Sprowjej]
Pochodzyńe ńy je blank jasne. Wywodzi śe uůne we ostatecznym rechnůngu uod mjana Kristusa (łać. Christus, grecke Khristos – od khrein – namaszczać).
Zwyki[Sprowjej]
Na Gůrnym Ślůnsku skirz krztu familijo urzůndzo fajer, mjanowany radośnik.