text:
W krajnoradnym zarjedźe za spadany sad žadyn wužitk nimaja
Budyšin (SN/mwe). Přistajeni brěčkownjow a móštownjow maja tele dny ruce połnej dźěła. Najebać wulku horcotu a ekstremnu suchotu jim ludźo sad woža, zo bychu jón na brěčki a nektary předźěłali. Za to móža sej kupcy z wulkeho wuběra napojownistwa brěčki kaž z kisałych wišni, jabłukow, brěškow a z wjele dalšich družin sobu domoj wzać.
Kaž Mario Schäplitz z móštownje w rozmołwje ze Serbskimi Nowinami praji, móhli ludźo při dróhach spadane jabłuka abo krušwy zezběrać a w jeho móštowni w Reichenbachu kaž něhdy w měchach wotedać a na brěčki zaměnić.


c: text/html

text:
Kóžde lěto wuznamjenjeja kameradow za 25-, 50- abo 60lětne spomóžne skutkowanje w dobrowólnej wohnjowej woborje. W Ralbicach su zawčerawšim jednoho wobornika wosebje počesćili.
Ralbicy (aha/SN). Jako je wutoru w Ralbicach Teodor Lepiorc 86. narodniny swjećił, běchu mjez gratulantami tež wjesnjanosta gmejny Ralbicy-Róžant Hubertus Ryćer (CDU), bywši hašenski mišter Kamjenskeho wokrjesa Helmut Libs a nawoda woborow delanskeje gmejny Achim Měrćink. Wupřawši narodninarjej zbožo přepodachu jemu čestnu taflu wohnjowych wobornikow za 70lětne spomóžne skutkowanje we wohnjowej woborje.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- Aktualności
- O Instytucie
- Struktura
- Dydaktyka
- Badania i nauka
- Publikacje
- Rozwój kadry
- Pracownicy
- Czasopisma ISI
- Seminarium ISI
Jesteś tutaj
ISAT 2017
Data:
Od 17-09-2017 do 19-09-2017
Tematyka:
The event is addressed to the scientific community, people involved in variety of topics related to information, management, computer and communication systems and to people involved in the development of business information systems and business computer
Rodzaj:
Referaty:
Typ:
Wyszukiwanie
Najnowsze projekty
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Najnowsze monografie
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski
Maciej Kiedrowicz
Marek Sawerwain, Joanna Wiśniewska
Marian Chudy
Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Zbigniew Tarapata
Tadeusz Nowicki, Zbigniew Tarapata
Zbigniew Wesołowski
Andrzej Walczak
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer


text:
Wojerecy (SN). Wot spočatka awgusta běži třeća projektowa namołwa, zwoprawdźić wuwićowu strategiju programa Leader tež w spěchowanskim regionje łužiska jězorina. K tomu słušeja mjez druhim gmejny Hamor, Halštrowska Hola, Łuty, Łaz, Slepo a město Wojerecy.
Wo spěchowanje za swoje projekty we wobłuku koncepta požadać móža so wobydlerjo, předewzaća, towarstwa a komuny. K spěchowanju projektow za wjesne wuwiće ma Leaderowy region 9,3 miliony eurow hač do lěta 2020 k dispoziciji.
W minjenymaj dwěmaj wotrězkomaj bu hižo 22 projektow k spěchowanju namjetowane. Mjez druhim dźe wo to, polěpšić turistisku infrastrukturu a wutworić načasne bydlenja na wsach na zakładźe wutwara a přetwara starych chěžow. Spěchowali su naprawy, kotrež žiwjenske wuměnjenja na wsy polěpšeja. Na mnohich wsach zarjadowachu městnosće, hdźež haja a skrućeja wjesnu zhromadnosć, hdźež pěstuja kulturne namrěwstwo z wosebitym widom, zachować w spěchowanskim regionje serbsku rěčnu a kulturnu substancu.


text:
Najstarši simultany Boži dom prezentuje so w nowym błyšću
Budyšin (UM/SN). Piły drišća, hamory klepaja hozdźe do drjewa, ławki su z běłymi płachtami zakryte, wołtarje a wobrazy z planami. Połdra tydźenja do planowaneho znowawotewrjenja po dwulětnym saněrowanju prezentuje so Budyska tachantska cyrkej swj. Pětra přeco hišće jako twarnišćo. Předewšěm na ławkach – hromadu stajene je to dohromady 750 metrow – hišće mócnje dźěłaja. Ale tež w tachantskej cyrkwi budźe tak, kaž na wulkich twarnišćach často je: Dypkownje na planowanym dnju so chaos zhubi a bywše twarnišćo pokaza so w nowym błyšću. Christian Schaufel změje potom napinacej lěće za sobu. „Je žno wosebite wužadanje, z dwěmaj twarskimaj knjezomaj naraz hromadźe dźěłać“, rozłoži na cyrkwinske twary specializowany Drježdźanski architekt. Boži dom je domicil dweju wosadow – ewangelskeje a katolskeje –, kotrejž tu jenož přez mału lěsycu dźělenej kemše swjeća. „Wot měšćanskotwarskeho spěchowanja podaty časowy wobłuk dweju lět bě jara wuski. Wjeselu so, zo smy nětko nimale hotowi“, architekt Schaufel wuznawa.


text: Brětnja/Michałki (HH/SN). „Na pućowanja do přirody, bjezposrědnje před domjacymi durjemi so zrědka abo scyła njenastajam. Jeli pak nazhonity fachowc tajke wuprawy nawjeduje, nazhoniš wjele zajimaweho“, praji Heidrun Biesold ze Sepic. Podobnje mysleše 30 dalšich lubowarjow přirody, jako so njedźelu rano zhromadnje z Hagenom Rothmannom, nawodu Kulowskeje městneje skupiny němskeho přirodoškitneho zwjazka (NABU) na puć po Dubrjenskim bahnu nastajichu. Při rjanym wjedrje pućowachu po 1 700 hektarow wulkej, třećej najwjetšej přirodoškitnej płoninje Sakskeje. Za dowolowy a prózdninski čas poskića Kulowska skupina NABU organizowane pućowanja po Dubrjenskim bahnu. Na 4,5 kilometrow dołhej čarje po přirodoškitnej krajinje dóstachu wobdźělnicy pola Michałkow z wuhladneje wěže přehlad wo bahnu. Dale dźěše podłu łučinow hač k hatam pola Klóšterskeje Noweje Wsy. Po puću rozłoži Hagen Rothmann wobdźělnikam zajimawostki wo nastaću a tuchwilnym stawje škitneho pasma.


text:
Keluškowe łopješko
Kełuškowe łopješka (sepale) tworja keluch (calyx) kćenja krytosemjenjoweje rostliny a su wonkowne, druhdy hrubše a druhdy zelene kćenjowe přikrywne łopješka, móža wšak tež druhe barby měć abo kaž krónowe łopješka wupadać.
Jedna so při tym tuž wo wonkowne kćenjowe přikrywne łopješka dwójneho kćenjoweho přikrywa (periant), kotrež su hižo při zawrjenym pupku widźomne. Často zelene keluškowe łopješka tworja při kćenjowych pupkach škitny přikryw za nutřkowne drobniše kćenjowe dźěle. Tež při zawrjenju wjele kćenjow za nóc škitaja druhe kćenjowe łopješka.
Móža swobodne abo zarosćene być. Při někotrych taksonach su tež zredukowane, je potajkim mjenje z nich hač při přiwuznych taksonach abo faluja dospołnje. Su wažne přiznamjo za zarjadowanje jednotliwych taksonow (hlej tež: taksonomija, zarjadowanje rostlin).


text:
Zběhnu wodoškitne pasma
Podstupim. Braniborska je cyłkownje 34 wodoškitnych pasmow zběhnyła, dokelž njejsu za zastaranje wodarnjow z pitnej wodu hižo trěbne. To płaći tež za Błóta. Wodarnje w potrjechenych kónčinach su hižo dawno zawrjene, kaž rěčnik wobswětoweho ministerstwa dźensa w Podstupimje zdźěli. Wodoškitne pasma pochadźeja hišće z časa NDR.
Pytaja dale za ludźimi
Nürnberg. Naprašowanje za dźěłowymi mocami w Němskej je w meji dale přiběrało. Dobreho hospodarskeho połoženja dla maja zawody zaso wjace njewobsadźenych městnow, informuje Zwjazkowa agentura za dźěło. Wosebje wjele ludźi pytaja w managemenće ćěkancow. Tež w strowotnistwje, socialnych powołanjach a we wikowanju ludźi trjebaja.
Posledni sněh hišće leži


text:
Moskwa (dpa/SN). Ruski prezident Wladimir Putin je dźensa móst mjez přiswojenej něhdyšej ukrainskej połkupu Krim a ruskim teritorijom wotewrěł. Twar je z 19 kilometrami najdlěši Ruskeje. Poprawom chcychu móst hakle kónc lěta dotwarjeny měć, wot jutřišeho pak móža jón awta hižo wužiwać. Železniski wobchad budźe wot klětušeho móžny.
Nahrawanja wužiwajomne
Karlsruhe/Magdeburg (dpa/SN). Nahrawanja minikamerow w awtach hodźa so při wuhódnoćenju wobchadnych njezbožow jako dopokaz wužiwać. To je Zwjazkowe sudnistwo w Karlsruhe dźensa rozsudźiło. To pak njerěka, zo smě so permanentnje awtomatisce filmować. Wšako to prawa njewobdźělenych rani. Přiwšěm su nahrawanja w ciwilnych procesach wužiwajomne. Skoržił bě šofer awta z Magdeburga, kiž chcyše z pomocu filma swoju njewinowatosć dopokazać. Ani hamtske ani krajne sudnistwo pak nochcyštej nahrawanja widźeć.
Sejm debatuje wo etaće
Budyšin (SN/bn). Serbska kulturna informacija je wot spočatka měsaca wutoru a štwórtk dlěje wotewrjena. Tej dnjej SKI wotnětka hakle we 18 hodź. durje zamka. „Smy ze wšelakich stron naprašowanja dóstali, na přikład wot wjesnjanow, kotřiž bychu sej rady tuchwilnu wosebitu wustajeńcu tu wobhladali, swojeho dźěłoweho časa dla pak k tomu dotal składnosć njemějachu. Po internych wuradźowanjach smy so rozsudźili, na tak mjenowanych dołhich dnjach wotewrjenske časy podlěšić a je wjetšinje zarjadow přiměrić. Nětko wočaknjemy, kak so rozšěrjenje přiwozmje a kajki budźe wothłós. Mamy nowe wotewrjenske časy za prěnju kročel a chcemy w awgusće wo tym porěčeć, hač při tym wostanjemy a hač by zmysłapołne było, SKI ewentualnje tež tamne dny hač do wječora wotewrjenu měć. Jeničce kónc tydźenja njeje nam tarifowych postajenjow dla dale móžno rumnosć spřistupnić“, rozłožuje za zetkanišćo nic jeno za turistow zamołwita Michaela Mošowa ze Załožby za serbski lud.
VSG Altglienicke
– FSV Budissa Budyšin 0:1 (0:1)
VfB Germania Halberstadt
– FSV Budissa Budyšin 5:1 (1:1)
Zestawa hosći: Schulz – Kunze (82. Gehrmann), Hausdorf (65. Kloß), Hoßmang, Heppner, Mack, Weiß, Pfanne, Milde (59. Krawčik), Bönisch, Schmidt
Po tym zo běchu prěnju nachwatansku koparsku dypkowu hru po 17 sekundach wothwizdać dyrbjeli, je so při třećim pospyće hrać hodźało. Budissa chcyše na kóždy pad dypkować, zo by w poslednjej hrě přećiwo VSG Altglienicke lěpše karty w boju přećiwo zestupej měła. Hrajersce sylny hosćićel najprjedy jónu wočakny a sej wobhlada, što maja Budyšenjo w poskitku. W 25. min. pak swoju prěnju móžnosć wuži. Po wólnym kopje Tima Oschmanna trjechi Florian Eggert k 1:0. 315 ludźi widźeše spěšnu partiju, kotraž wothrawaše so mjez šěsnatkomaj. Hišće do połčasa móžachu hosćo přez Tonyja Schmidta (41.) wurunać.
Kónčna tabulka regionalnych seniorskich mišterstwow we wolejbulu
1. VZ Nordhausen 6 6:2
2. FSG Budyšin/ST Mar. hwězda 4 5:2
3. SZ Motor Thurm 2 3:4
4. VZ Königstein 0 0:6
Po dobyću bronzoweje medalje na sakskich mišterstwach seniorow w Lubiju pohosćichu wolejbulisća Budyskeje FSG a ST Marijineje hwězdy dalše tři cyłki w sportowej hali Serbskeho šulskeho a zetkawanskeho centruma Budyšin, zo bychu so wo jězdźenku za němske zwjazkowe mišterstwa w Berlinje wubědźowali.
Nimale by so Budyskim serbskim a němskim senioram sensacija poradźiła, woni pak su finalnu partiju přećiwo durinskemu mištrej VZ Nordhausen z 1:2 snadnje přěhrali.
W turněrowej formje hraješe kóždy přećiwo kóždemu dwě dobyćerskej sadźbje. Po wulosowanju nastupichu Łužičenjo najprjedy přećiwo VZ Königsteinej, aktualnemu sakskemu wicemištrej. Tón pak njeměješe tónraz wšitkich hrajerjow k dispoziciji a bě w přijimanju nadaćow a w nadběhu słabši. Přěhra tuž wobaj přechodaj z 19:25 a 18:25.
Choćebuz (SN). Pod hesłom „Rěč je přichod“ su so wčera zastupnicy frakcijow Lěwicy krajneju sejmow Sakskeje a Braniborskeje zhromadnje ze serbskimi gremijemi a institucijemi w Choćebuzu k mjeztym 13. serbskemu dnjej zešli. W srjedźišću prawidłownje wotměwaceho so cyłodnjowskeho wuradźowanja steješe tónkróć serbskorěčne kubłanje w zwjazkowymaj krajomaj.
Z nowym serbskim zakonjom je Braniborska wažne wuhibki za zachowanje a wožiwjenje regionalnych a mjeńšinowych rěčow stajiła. Serbski zapósłanc Lěwicy w Sakskim krajnym sejmje Hajko Kozel, rěčnik frakcije za naležnosće narodnych mjeńšin, rjekny: „Braniborska je hladajo na Saksku mjeztym wodźacu rólu nastupajo zesylnjenje prawow mjeńšin přewzała, kotrež hižo lětstotki rěč a kulturu našeje domizny wobohaćeja. Sakska krajna politika móhła z toho wuknyć. Moja frakcija chce dźensnišu diskusiju dokładnje wuhódnoćić a swoje prawo na próstwy a iniciatiwy wužić.“
New York (dpa/SN). Po najnowšich namócnosćach z dźesatkami morjenych Palestinjanow USA wotpokazuja, konfrontacije njewotwisnje přepytować. Mjez čłonami Bjezstrašnostneje rady UNO su wčera dokument rozšěrjeli, w kotrymž sej zhromadnje tajke přepytowanje žadaja. USA pak naćisk blokuja, kaž diplomat powěsćerni dpa wobkrući. Rada chcyše dźensa wo namócnosćach wuradźować a so wot społnomócnjeneho UNO za Bliski wuchod Nikolaja Mladenowa informować dać.
Při zdźěla namócnych protestach dźesaćitysacow ludźi při namjeznym płoće w Gazaskim pasmje běchu israelscy wojacy znajmjeńša 58 Palestinjanow zatřělili a wjace hač 2 700 ludźi zranili.
Prezident USA Donald Trump bě w decembru Jerusalem jako stolicu Israela připóznał. Wčera wotewrěchu USA nowe wulkopósłanstwo w Jerusalemje, štož wjedźeše k masowym protestam Palestinjanow. Wotewrjenje pósłanstwa na 70. róčnicy załoženja Israela su w Tel Avivje porno tomu wulce woswjećili.
Drježdźany (dpa/SN). Braniborski ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) wuchodoněmske kraje namołwja, sebjewědomišo wustupować a mjezsobnosć pěstować. „Je přewšo wažne so do cyłka zjednoćić a swoje zajimy zhromadnje přesadźić“, rjekny Woidke na kromje konferency w Drježdźanach powěsćerni dpa. Při tym njesměli ani na zajimy swójskeje strony ani zwjazkoweho knježerstwa dźiwać. „Dyrbimy na wuchodźe – najebać hordosć na wšo docpěte – bóle swoje łochće wužiwać“, politikar SPD podšmórny. Wón je sej toho wědomy, zo su tež na zapadźe wšelake kónčiny w ćežkim połoženju. Tola tři lětdźesatki po politiskim přewróće w NDR je rozdźěl mjez wuchodom a zapadom přeco hišće wulki, na hospodarskim polu runje tak pola dawkowych dochodow a druhdźe. „To njeje akceptabelne.“
Smochčanski hudźbny swjedźeń pod hołym njebjom wotměje so lětsa 14. raz. Mjez twórbami z nimale wšitkich wuměłskich dobow a žanrow zaklinča tež kompozicije Jurja Pilka.
Budyšin/Smochćicy (SN/bn). Hudźbny swjedźeń pod hołym njebjom na dworje Smochčanskeho Doma biskopa Bena wěnuje so lětsa pod hesłom „Měsačne nocy“ twórbam, kotrež so na najwšelakoriše wašnje z jeničkim trabantom zemje zaběraja resp. kotrež su wot njeho wobwliwowane.


text: Mjeśůnček je jydynym stouym naturalnym satelitůmŹymje. Je uůn pjůntym co do wjylgośći kśynžycym we Ůkuodźe Suůnečnym. Středńo uodlyguość uod postřodka Źymje do postřodka mjeśůnčka je 384403 km, elli myńi wjyncyj tela, co třidźestakrotność šyřki źymskij. Šyřka Mjeśůnčka wynośi 3474 km, eli trocha wjyncyj uod 1/4 šyřki Źymje. Uoznočo to, aže uobjyntość Mjeśůnčka to ůngyfer 1/50 uobjyntośći kugli źymskij. Přispjyšyńy grawitacyjne na jygo placu je blisko 6 razy suabše. Mjeśůnček wykůnuje pouny uobjyg Źymje we čaśe 27,3 dńo, a uokresowe zmjany we geůmetryje ukuadu Źymja-Mjeśůnček-Suůńce powodujům wystympowańy powtařajůncych śe we cyklu 29,5-dńowym faz Mjeśůnčka.


text:
Niy ma co cyganić. Statystyczny Ślōnzok Warszawie za fest niy przaje. I to je yno tak leko pedziane. Skōnd sie to biere? Trefiōm sie tacy, kerzi stolicy gorolyji niy lubiōm skuli historyje, inksi skirz regiyrōnku, kery tamek urzynduje, a jeszcze inksi pogodali pora razy z rychtycznymi warszawiokami i dali se śnimi po pyskach mieli rōżne zdania na roztōmaite tymaty, tōż wiyncyj do stolicy sie niy wybiyrajōm.
Yno co za to może same miasto? Czymu sōm winowate te wszyjskie stawiynia a ta miyjsko mora? Warszawskie place już tela razy dostały po gymbie, tela już razy ôstały poharatane i pobulōne, że jak se czowiek ô tym kapka pomedykuje, to sie aż żol robi. Toć, idzie pedzieć, że miasto to niy stawiynia, yno ludzie. I to je recht. Ale pōdźcie sprōbujymy dzisiej skupić sie yno na tym kōnsku ziymie, na ôd niego drōgach, geszeftach, muzyjach a inkszych sztelach. Pōdźcie pomedykujymy skuli czego Ślōnzok umi mieć w zocy Warszawa. Pōdźcie na rajza.
Warszawa na weekynd – aparat do taszy i cisnymy
We Warszawie bylimy już pora razy. Roz skuli sztudiōw, roz coby pozaglōndać na fusbal, a roz tak se połazić bez cweku. Yno jakoś tak sie to poskłodało, że zawdy rajzowalimy tamek bez aparatu. Tōż jak terozki dostołech ajnladōnek na byzuch we DDTVN, to zaro wciepołech naszego starego, zocnego nikona do taszy. I bez cołki tyn proszōny weekynd, przi -12-stopniowym mrozie, po leku se łaziłech a kōmbinowołech co umi Ślōnzok znojś gryfnego we Warszawie. I wiycie co? Je tego moc!
1. Historyjo – Muzyjum Polin i masa inkszych
Gryfne Muzyjum Polin to je sztela dlo kożdego, fto chce sie dowiedzieć trocha wiyncyj ô świecie jak to, ô czym godajōm we telewizorze, radyjoku a internecy. Muzyjum Historyji Żydōw Polskich to je nojpiykniyjszo (z dworu i ze strzodka) tako sztela w Polsce. Superowo zaprojektowano i poplanowano, perfekt i dlo starych, i dlo modych, i dlo cołkich familiji. Mocka fajnie pokozanych informacyji, a ku tymu ajntryty po… 1zł (dlo tych, kerzi majōm do 26 lot i sztyjc sie uczōm; reszta ôd 15 do 25zł). Werci sie, forgot. Zabuchujcie se ze dwie godziny i niy przepasujcie żodnej izby!
Inksze muzyja we Warszawie? Fest fajnie narychtowane je Muzyjum Powstania Warszawskigo, a kamraty czynsto zachwolajōm Muzyjum Narodowe. Mocie inksze ôblubiōne? Piszcie!
2. Klimat – stare miasto z rynkiym
Jak my już przōdzij spōmnieli, trefilimy już mocka ludkōw, kerzi godali, że Warszawy w zocy niy majōm. Ale niy trefilimy sztyjc żodnego, fto by pedzioł, że mu sie tamek stare miasto niy podobo. Dyć na rynek a plac Zōmkowy sie niy idzie nadziwać. Bez zima majōm tamek taki choby godni torg a klojzdōwka, tōż bai przi minus dwanoście robi sie czowiekowi jakoś tak cieplij. Chocioż to możnej skirz tych poru szolek grzotego wina? 😉
3. Fusbal – Stadiōn Narodowy
Kery Ślōnzok niy mo w zocy fusbalu? Wszyjscy chutnie zaglōndōmy na szport, pra? A trza se ofyn pedzieć, że na polskim Stadiōnie Narodowym roz za kedy idzie trefić richtich zwiedowny szpil. Tōż jak niy mōmy na razie ślōnskij repryzyntacyji, to fajnie je sie wybrać do Warszawy i pozaglōndać na szpilajōncych Ślōnzokōw – Piszczka z Goczałkowic, Milika z Katowic abo Glika z Jasztrzymbio. A jak kerymu chybio Ligi Misztrzōw, to roz na szesnoście lot idzie sie podziwać na europejski fusbal na stadiōnie ôd Legie. 😉
4. Baukōnszt – moderne szkło a stalinowsko cegłōwka
Dobre, tukej mōmy taki pōnkt ô kery sie idzie leko powadzić. Bo z baukōnsztym we Warszawie je tak, że abo sie mu przaje, abo go niy idzie strowić. U nos tyż pōł na pōł – dlo Julie szpetne, dlo Matisa cudne. Ale kuknyć na tyn miszōng modernych, srogich stawiyń ze szkła ze stalinowskim, epnym Pałacym Kultury i Nauki werci sie zawdy. Gryfnie wyglōndo na szkartkach pocztowych i robi superowy efekt na wszyjskich auslyndrach, kerzi piyrszy roz do Polski przijyżdżajōm. Pozoziyrejcie se yno na ôd nich gymby jak wylazujōm z banhofu!
5. Dizajn – gryfne grafiki i fol roztōmaitych geszeftōw
Bezmaś polski dizajn nojsrogszej jakości biere sie zawdy abo z Łodzi, abo z Warszawy. I to we stolicy widać, bai przi ajnfachowym szpacyrze po mieście. Mini-galeryje, geszefty, ale tyż zocne grafiki we kafyjach abo i na drōdze. Dlo tych, kerym sie ckni za dizajnym z czasōw PRL-u, tyż co chwila znojdzie sie cosik fajnego. A ku tymu stare auta – syrynki, trabanty, maluchy – na kere szłoby kukać bez cołki dziyń. Warszawa to na zicher je miasto nafolowane inspiracyjami dlo kożdego, fto ônaczy jakie malōnki, bildy abo plakaty.
6. Nauka – Cyntrum Nauki Kopernik
Niy mōmy bildōw, bo w Cyntrum Nauki Kopernik bylimy pora lot do zadku. Ale jak terozki pytōmy sie kamratōw, kerzi rajzujōm do Warszawy, to kożdy godo, że ta sztela sztyjc je jednako piykno. Idzie zebrać bajtle na wycieczka abo dzioucha na zolyty. Podjechać z cołkōm klasōm abo familijōm. I kożdy nauczy sie cosik nowego. Wszyjsko je tamek fajnie poplanowane i wyônaczōne, dobrze to wyglōndo i przijymnie sie łazi. Tōż jak już bydziecie na weekynd we Warszawie, to naprowda musicie tamek zōnś!
Jodło – tradycyjne polskie szynki a moderne kafyje
Tradycyjno polsko kuchnia, recepty ôd Magdy Gessler, wygańskie burgery abo jakie inksze mimry z mamrami? 😉 We Warszawie je wszyjsko, knajpōw je tamek choby grzibōw we palowickich lasach. Nasze ôblubiōne? Na ôbiod wygańsko knajpa Krowarzywa, w kerej idzie dobrze pojeś za małe pijōndze. Fajne sōm tyż bary mlyczne, kerych we stolicy je fol. No a po ôbiedzie niy przepōmnijcie czasym ô Zygmōntōwce! Takigo maszketu niy posmakujecie nikaj indzij.
Warszawa na weekynd
Dufōmy, że te pora powodōw styknie, cobyście wybrali sie do Warszawy. Choby yno na weekynd. Co by niy godać, to je tamek co napochać i kaj pomaszkecić, a do tekstu na wiyrchu – tak po prowdzie – wciślimy yno jakieś 10% warszawskich atrakcyji. Tōż jako, siodocie do cuga i docie szansa gorolyji? 😉
Umi Ślōnzok mieć w zocy Warszawa? Podobo Ci sie te miasto?
Dej znać na Facebooku!


text:
Lětuša 48hodźinska akcija bě, je a budźe wulki wuspěch! Wo tym njeswědča jenož ličby (wjace hač 1 500 młodostnych angažuje so w 93 projektach), ale tež pisana wotměna ekologiskich, kulturnych a socialnych projektow.
Budyšin (mk/SN). Serbscy młodostni běchu w lětušej 48hodźinskej akciji přewšo kreatiwni a pilni. Tak natwarichu šulerjo Kulowskeje zakładneje a wyšeje šule 18 kašćikow za hnězdźenje kačkow při měšćanskim haće. Pod nawodom wučerki Doris Altmann a socialneho dźěłaćerja na šuli Lorenca Jankowskeho šulerjo po wučbje rězachu, šrubowachu a barbjachu. „Bjez dobrowólnosće šulerjow a podpěry mnohich staršich, swójbnych a sponsorow njebychmy projekt zwoprawdźić móhli“, rjekny Doris Altmann.


text:
Hižo před lětami bě raz direktny busowy zwisk z Budyšina do Małowjelkowskeho prazwěrjenca wobstał. Pobrachowaceho zajima dla pak poskitk zaso cofnychu. Nětko su so na nowy pospyt zwažili.
Budyšin (CS/SN). Cyle nowy bus předewzaća Regiobus je zawčerawšim z Budyskeho busoweho dwórnišća k prěnjej jězbje do Małowjelkowskeho prazwěrjenca wotjěł. Sobu jěłoj stej předšulskej skupinje Budestečanskeje pěstowarnje „Hummelburg“ a Hućinjanskeje „Při łučnym lěsu“. Dźěći běchu so z rjanymi idejemi na kreatiwnym wubědźowanju wobdźělili. Wupisała bě je Budyska wobhospodarjenska a wobdźělenska towaršnosć (BBB), kotraž tohorunja prazwěrjenc wobhospodarja. Budestečanske dźěći spaslichu z papjerca bus, kotryž je runje tak kaž wulki bus z wobrazami prazwěrjatow wupyšeny. Hućinjanske dźěći zhotowichu rjanu kolažu z prazwěrjatami a busom. Wobě skupinje njesmědźeštej jeno z busom sobu jěć, ale móžeštej cyły dźeń w prazwěrjencu přežiwić, hdźež běchu póndźelu sezonu zahajili.


text:
W Choćebuzu ze swojimi 100 000 woby- dlerjemi je tuchwilu 5 400 wukrajnych ludźi, kotřiž pochadźeja z dohromady 130 krajow, štož wučinja 5,5 procentow wšeho wobydlerstwa.
Choćebuz (HA/SN). Najwjetši dźěl wukrajnych žonow, muži a dźěći pochadźa ze Syriskeje, Pólskej, Ruskeje, Ukrainy a Afghanistana. Nimo toho studuje na Braniborskej techniskej uniwersiće BTU něhdźe 2 000 młodych ludźi z 80 krajow. Wo tym rozprawješe na wčerawšim posedźenju měšćanskeho parlamenta Serb Jan Šurman, kiž je w měšćanskim zarjadnistwje zamołwity za integraciju. Nastupajo ličbu aktualnych ćěkancow wón informowaše, zo maja předewšěm w bydlenjach něhdźe 1 500 ćěkancow zaměstnjenych. Lětsa je 280 z nich do města přišło. Podźěl swójbow wučinja 60 procentow. Šurman w tym zwisku zdźěli, zo w Choćebuzu tuchwilu koncept za integraciju ćěkancow zdźěłuja. Hač do kónca lěta chcedźa jón wobzamknyć.


text:
Druhe městno Budyšanej
Wojerecy. Na sakskim wurisanju ,,Młodźina hudźi“ we Wojerecach je sej kónc tydźenja serbski hudźbnik 2. městno zawěsćił. W starobnej klasy 4. lětnika zamó Filip Budar z gitarowym trijom jurorow přeswědčić. Skupina předstaji pjeć hudźbnych kruchow. Pjatk z wurisanjom staršich lětnikow pokročuja. Na nim wobdźěli so tež Józef Hantuš z Radworja.
Rubježnistwo wujasnjene
Budyšin/Zhorjelc. Rubježny nadpad na złotnikarja 20. nowembra 2015 w Budyšinje je wujasnjeny. Zastojnicy zhromadneje policajskeje komisije móžachu w Zgorzelecu dweju muži w starobje 23 a 28 lět zajeć. Polakaj staj we wobchodźe na Serbskich hrjebjach drohotne časniki rubiłoj, po tym zo běštaj wobsedźerja a jeho dźowku z płunom zraniłoj.
Dyrbja hišće raz wolić


text: Lětoń (CS/SN). Wopytowarjo Budyskich lětanskich dnjow, kotrež so wot dźensnišeho na Budyskim lětanišću w Lětonju wotměja, drje ju wuhladać njebudu. A tola změje Blanka Wićazowa na wšěch dnjach ruce połne dźěła. Jako nawodnica na toweru lětanišća ma so wona wo to starać, zo móža lětadła porjadnje startować a přizemić. Hdyž ma wona na normalnych dnjach něhdźe sto tak mjenowanych lětanskich pohibow koordinować, je jich na kóždym z třoch dnjow lětanišćoweho swjedźenja něhdźe 1 500 startow a přizemjenjow. Přetož mnozy wopytowarjo wužija składnosć za kołolět. Nimo toho pokazaja wuměłstwowi lětarjo swoje kmanosće a wopytowarjo móža sej tež historiske mašiny na zemi a w powětře wobhladać.


text:
Dagestōn
Dagestōn (ru. Pecпyблиka ДarecTaH) - je autōnōmicznōm republikōm we Rusyje. Republika znŏjduje siy we regiōniy Pōłnocnegŏ Kaukazu. Stolicōm Dagestanu je Machaczkala.
Dagestōńskŏ populacyjŏ posiydzŏ 2,910,249 perzonōw (2010) a republika mŏ fest roztomajte nacyje, dōminujōncymi sōm: Awary, Darginy, Kumyki a Lezginy. Regiōn mŏ 14 ôficyjnych gŏdek, nale Ruski je nŏjczynściyj użiwōny mimŏ iże Ruskōw je ino kole 3%.
Geografijŏ[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Dagestōn s 50,300 km2 placym je usitułowōny we Pōłnocnŏ Kaukaskich Wiyrchach. Znŏjduje siy na połedniyu Rusyje. Republika mŏ dostymp do Kaspijskego Morzã. Nŏwyższy pōnkt to Wiyrch Bazardüzü (4,466 m).
Regiōn graniczy ze Azerbejdżōnem a Gruzyjōm, a wewnōntrz ruskej federacyje s Kałmycyjōm, Czeczeniyjōm a Stawropolskim Krajem.
Rzeki[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Dagestōn mŏ wiyncyj niźli 1800 rzekōw, hlawne to:
Naturalne Surowce[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Republika mŏ srogie surowce[2]:
- Miydziy ( kole 1mln tōny)
- Ropy (kole 10mln tōny)
- Naturalnych gazōw (kole 44 miliardōw m3)
Regiōn mŏ tyż 530km plaż, 1200 hektarōw terapeutycznej ciyapy a 300 źrōdył uzdrowiskowyj wody.


text:
24-26 listopada 2017 w Opolu odbył się IV Opolski Festiwal Tańca. Łącznie tancerze Royal Dance Center wywalczyli 29 medali: Międzynarodowy Turniej Tańca 18 medali (9 złotych, 6 srebrnych i 3 brązowe) oraz Bitwy Taneczne 11 medali (5 złotych, 3 srebrne i 3 brązowe). Ogromne brawa dla wszystkich tancerzy Royal Dance Center oraz dla trenerów: Tomasz Nawrocki, Anna Nawrocka oraz dla młodszego trenera Natalii Kawy.
Sukcesy z Międzynarodowego Turnieju Tańca IV Edycji Opolskiego Festiwalu Tańca
Złote medale
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Tap Dance Solistki 11- –Cichocka Hanna– trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Performing Arts Improvisation Solistki 11- –Hanna Cichocka– trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 11- –Kozioł Martyna – trener Anna Nawrocka
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Soliści Open 11- –Szejner Aleksander– trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Wójcik Wiktoria– trener Kawa Natalia
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 12-15 lat –Luiza Lelińska– trener Anna Nawrocka
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Duety Open 12-15 lat –Lelińska Luiza i Oliwia Prus – trener Anna Nawrocka
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Caribbean Show Solistki 12-15 lat –Paulina Piekarz, „Śnieżka”– trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Tap Dance Solistki Open 16+ –Sobczak Magdalena– trener Tomasz Nawrocki
Srebrne medale
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Tap Dance Solistki 11- –Wiktoria Słodowicka– trener Tomasz Nawrocki
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Caribbean Show Solistki 11- –Julia Partyka, „Hunter” – trener Anna Nawrocka
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Pawlik Aleksandra– trener Kawa Natalia
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Duety 11- –Sowa Dominika i Kozioł Agata – trener Anna Nawrocka
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Modern Solistki Open 16+ –Judyta Pakulska– trener Tomasz Nawrocki
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Jazz Dance Solistki Open 16+ –Pakulska Judyta – trener Tomasz Nawrocki
Brązowe medale
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Duety 11- –Kowalczyk Wiktoria i Larska Dominika– trener Anna Nawrocka
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Rosińska Julianna– trener Kawa Natalia
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 12-15 lat –Paulina Piekarz– trener Anna Nawrocka
Finaliści
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Cichocka Hanna– trener Anna Nawrocka
- 5 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Bochen Victoria– trener Kawa Natalia
- 5 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Modern Solistki 11- – Cichocka Hanna– trener Tomasz Nawrocki
- 5 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 12-15 lat –Oliwia Prus– trener Anna Nawrocka
- 6 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Rosa Laura– trener Kawa Natalia
- 6 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 11- –Partyka Julia– trener Anna Nawrocka
- 7 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Marmon Julia– trener Kawa Natalia
- 7 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Open 12-15 lat –Maja Grygierczyk– trener Anna Nawrocka
- 8 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Wodausch Lea– trener Anna Nawrocka
- 9 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Larska Dominika– trener Anna Nawrocka
- 10 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Salsa Shines Solistki Debiuty 11- –Kapusta Weronika– trener Anna Nawrocka
Pozostałe sukcesy
- 10 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Performing Arts Improvisation Solistki 12-15 lat –Luiza Lelińska– trener Tomasz Nawrocki
- 13 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Performing Arts Improvisation Solistki 12-15 lat –Paulina Piekarz– trener Tomasz Nawrocki
Sukcesy z Bitew Tanecznych w trakcie IV edycji Opolskiego Festiwalu Tańca
Złote medale
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 15- –Rafał Nozdryn-Płotnicki– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Tap Dance Solo 15- – Joanna Nozdryn-Płotnicka– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Contemporary Solo 15- – Bednarski Marcel– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Contemporary Solo 16+ – Pakulska Judyta– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Mistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 16+ – Kawa Natalia– improwizacja – trener Anna Nawrocka
Srebrne medale
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Jazz Dance Solo 11- – Joanna Nozdryn- Płotnicka– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Tap Dance Solo 15- – Anna Nozdryn-Płotnicka– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 16+ – Janiec Martyna– improwizacja – trener Anna Nawrocka
Brązowe medale
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 15- –Bednarski Marcel– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Tap Dance Solo 15- –Rafał Nozdryn-Płotnicki– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- II Wicemistrzostwo na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 16+ - Pakulska Judyta– improwizacja – trener Anna Nawrocka
Finaliści
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 15- –Anna Nozdryn-Płotnicka– improwizacja – trener Anna Nawrocka
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Tap Dance Solo 15- – Cichocka Hanna– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Tap Dance Solo 15- – Sobczak Magdalena– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Contemporary Solo 15- – Piekarz Paulina– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Contemporary Solo 16+ – Kozołub Joanna– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Salsa Solo 16+ – Haładus Dominika– improwizacja – trener Anna Nawrocka
- 4 miejsce na IV Opolskim Festiwalu Tańca w kategorii Battle Jazz Dance Solo 16+ – Kawa Natalia– improwizacja – trener Tomasz Nawrocki


text:
Mój kolega niy móg dzisioj kopać, bo go kciuk boloł i poszoł do dóm. Kopia tak som ze dwie godziny i wroz słysa, ize idzie kóń. Niy łoglondom się ino słychać jako trzasko kopytóma po sztangach. Prziszoł fórt wele mie, aż na koniec glajzu. Postoł chwila, łobróciył się i polecioł nazod. Za jakie 5 minut leci drugi roz. Teroz mie już strach zebroł. Niy łoglondóm się jesce, ino pociyrz rzykom, a kopia coroz bardzi. Kóń zaś przilecioł, postoł i uciyk nazod. Polecioł aż na koniec sztreki. Zaś się łobróciył i leci trzeci roz. Jo rzykom pociyrz dali, kopia aż się leje zy mie, a ze strachu, to jużech jest cały struchlały.
Jak przilecioł trzeci roz, toch pociep kilof, wzión karbidka i uciekóm wiela ino wykopać umia. Poszołech do kolegów, co robiyli na drugi sztrece i tam przesiedziołech do rana. Niy wiym, jeśli to był kóń, abo co inksze, boch niy mioł odwagi się łobrócić.
[„Zarania Śląskie” R. 1932 z. 2, s. 12; Ligęza J.: Podania górnicze z Górnego Śląska, Bytom 1972, s. 114-115]


text:
Němske dny w Uljanowsku
Drježdźany. Wothladajo wot napjateje politiskeje situacije so Drježdźanske towarstwo Kultur aktiv dale za němsko-rusku kulturnu wuměnu zasadźa. Tak pósćelu wot 19. do 25. awgusta wuměłcow na „němske dny“ w Uljanowsku. Nawopak budźe ruska reggae-rockowa skupina Napass 1. septembra na swojej hudźbnej busowej turje w Drježdźanach.
Swjatočne sluby złožiła
Pančicy-Kukow. W klóštrje Marijinej hwězdźe w Pančicach-Kukowje je sotra Cora Küfner wčera swoje swjatočne sluby złožiła. Tak je so na přeco za rjadniske žiwjenje w klóštrje zawjazała. 32lětna rjadnica pochadźa z Glauchauwa a je so před jědnaće lětami wukřćić dała. W lěće 2008 je wona do cistercienskeho klóštra wosrjedź Serbow zastupiła.
Jednaćelstwo maltezow změnjene


text:
Djalekt
Djalekt (uode greckigo słowa διάλektoς, dialektos) – zorta godki kero je charakterystyczno lo danyj skupiny społecznyj używoczůw jakij godki. Słowo to je używane do rygjůnalnych wzorcůw godki, nale djalekt moge śe tyż wyrůžńić bez inksze czyńńiki, kej ntp. socjalno klasa.
We popularnym użyću, słowo djalekt je uodnoszůne tyż do myńi-znůmyj godki (uokryślanyj tyż kej rygjůnalno godka), uosobliwje kej ńy je uůna usztandaryzowano a ńy mo uoficjalnyj formy szrajbůnku (taki przipadek je lo ślůnskij godki). To znoczyńy je brane kej pejoratywne uod godajůncych we takij rzeczy, iże uokryślyńy wespůłidźe zy myślyńym, co tako godka je wybrakowano we słowach, gramatyce a ważnośći.


text:
Bezmała piyrszô ornitologicznô wandrówka po ślónsku
Ujzdrzeć małégo ptôszka we chrańściach abo we tich pómatlanich gałańziach na kraju lasa nie je leko, ale ptôszi śpiyw dycko słychać z daleka. Tymu ptôkôrze znajóm mocka ptôszich głosów na spamiyńć. Każdégo ptôka poradzóm poznać po głojsie, a ani go niy muszóm dojzdrzeć.
A òsobliwie teraz, na wiosnã, ptôki już od samégo rana śpiywajóm aże śpiywajóm. Na polu, w lôsku, na graniczkach, we sicie, na łónkach i przi rzyce – napotkać idzie jé wszandzie. Na ti ranni wandrówce przi Odrze poznómy mocka naszich krzidlatich przôcieli i nauczymy se jejich ślónskich miónów. Isto obôczymy sztyrnôla, pluskwã, ptaszégo króla, raszkã, kowôlika i moc inszich ptôków. Nauczymy se je rozeznôwać po śpiywie i po piyrzu. O jejich życiu i obyczajach bańdziymy rozprawiać blank po ślónsku.
Tôwarzistwo Piastowaniô Ślónskij Môwy „Danga“ w Czyszkach projsi Wôs piyknie na ranni szpacyr przi Odrze i na spólné śniôdanié na Ketzlerowym statku w Kotlinach – we gniôździe naszégo tôwarzistwa.
Kedy? W sobotã, 4. kwietnia, o godzinie 6.00.
Kandy? Na parkingu przi kaczmie „Garden Cafe” w Czyszkach (Cisek) wele Kojźlô.
Continue reading →


text:
Manfred Starosta
Manfred Starosta (* 20. junija 1941 w Janšojcach) jo dolnoserbski rěcywědnik, słownikaŕ a pśełožowaŕ. Jogo nejwažnjejše źěła su dolnoserbska wucbnica Niedersorbisch – schnell und intensiv, Dolnoserbsko-nimski słownik (tak pomjenjony Starosta) a běgajucy projekt Nimsko–dolnoserbski słownik (DNW). Až do źinsa Starosta se zasajźijo za zachowanje a wuwiśe dolnoserbskeje rěcy a jo jaden ze slědnych, kótarež su zamóžne za twórjenje dopołnej leksikografiji w dolnoserbskej rěcy. W lěśe 2001 jo dostał Myto Ćišinskego.
Wopśimjeśe
Žywjenje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Manfred Starosta jo se naroźił na 20. junija 1941 w Janšojcach. Dokulaž jogo nan jo padnuł we wójnje pśeśiwo Rusojskej južo pśed jogo naroźenim, Starosta jo wótrosł pśi staryma starjejšyma. Tam wón jo musał nejpjerwjej nimski powědaś, ale weto wón jo słuchał dolnoserbsku rěc wót swójeju stareju starjejšeju. Tak jo měł prědny kontakt ze serbskeju rěcu, až wón jo mógał něga raz małe sady w dolnoserbskej rěcy powědaś. Pópšawna pśicyna za zachopjeńk aktiwnego trjebanja serbskeje rěcy jo akle była stara žeńska, kótaruž Starosta jo zmakał. Wóna njejo mógała powědaś nimski a to jo było prědny raz, až wón jo musał wugroniś na serbski. Z tym rěcna zamóžnosć Starosty jo se wuwiła a wón jo nawuknuł nałožyś rěc, kótaruž won jo jano znał wót słuchanja.
Wót 1948 až do 1956 Starosta jo woglědał do zagrodneje šule w Janšojcach. Tam jo měł na zachopjeńku wjele problemow z pšaweju nimskeju rěcu a gramatiku. Cesto wón jo rozměšał wobej rěcy w jadnej saźe a jo było wjelgin śěžko se wótwucyś rěcne zmólki. Až do źinsa wón mysli w dwěma rěcoma. Wót 1956 až do 1960 Starosta jo był na Dolnoserbskej wušej šuli w Chóśebuzu, kótaraž jo źinsa Dolnoserbski gymnazium. W šuli Starosta nejpjerwjej njejo měł ambicijow za slawistiku, ale pśez zajm za ludowědu wón jo zachopił studium slawistiki w lěśe 1960 na uniwersiśe w Lipsku a jo pśistajił ned pótom pśidatny studium ludowědy a sociologije, kótaryž Starosta jo absolwěrował na uniwersiśe Poznań w Pólskej wót 1965 až do 1966. Swój studium Starosta jo dokóńcył ako diplomowy slawistikaŕ, ale južo wob studiumje – w lěśe 1964 – wón jo se ženił žeńsku z Litawskeje a góle jo se naroźiło. Tak Starosta jo pśišeł nejpjerwjej do sedymnasteje wušeje šule ako wucabnik za rušćinu wót 1966 až do 1968. Normalnje wón njejo směł wuwucowaś, dokulaž njejo cynił studium pedagogiki, ale jo był njamaš wucabnikow za rušćinu. Starosta jo měł tencas móžnosć za dorowanje felowanego studiuma, ale pón jo dostał pórucenje z Lipska. Togodla wón jo šeł do instituta za Sorabistiku na uniwersiśe w Lipsku a jo był wucabnik we wusokošulskej słužbje. Tam Starosta jo źěłał wót lět 1968 až do 1992, jo wuwucował serbšćinu a jo teke naźěłał materialije za wucbu, kak wucbnica za póstupjone a zajmowane sorabistiki Niedersorbisch – schnell und intensiv. W Lipsku Starosta jo był samućki Dolnoserb na uniwersiśe, ale weto wón jo powědał konsekwentnje dolnoserbski, dokulaž won njejo kśěł měšaś rěcy. Pó paźe murje wucbne městno jo stojało krotko pśed rozpušćenim a togodla Starosta jo se procował pśi Serbskem instituśe w Chóśebuzu a jo se pśistajił.
Na prědnem septemberje 1992 wótnoga Serbskego instituta jo pśiwzeła źěłabnosć w Serbskem domje w Chóśebuzu. To jo było we wósebnem wědomnostna institucija za dolnoserbske slěźenja. Tam Starosta jo źěłał ako rěcywědnik wót 1992 až do 2006 a jo zaběrał z wšakorakimi nadawkami a tematiskimi wobłukami. Głownje jogo wobłuki su byli dolnoserbska leksikografija, terminologija, gramatika a ortografija, ale teke wuwiśe dolnoserbskeje pisneje rěcy a rěcna wucba w dolnoserbšćinje. Weto wón jo bydlił dalej w Lipsku a źěłał ako gósćowy wucabnik na uniwersiśe a togodla wón jo jězdźił tam a zas až do źinsa.
W lěśe 2001 Starosta jo dostał Myto Ćišinskego za "za jogo rěcywědne a rěcspěchujuce statkowanje"[1]. Lěcrownož Starosta jo wót junija 2006 na wuměńku, wón jo pśecej hyšći ako eksterny sobuźěłaśeŕ a wjednik projekta Nimsko–Dolnoserbski słownik (DNW), a mimo togo wón a Fabian Kaulfürst stej pśedsedarje Dolnoserbskeje rěcneje komisije.
Dolnoserbsko-nimski słownik[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Za tym až Starosta jo pśišeł do Chóśebuza, jo se diskutěrowało, až Dolnoserbski–nimski słownik wěcej njedosega a jo pśestarany. Jo se kśěł jaden słownik, kótaryž jo se planował wót zachopjeńka ako wězanje. Starosta jo se pśewzeł ten projekt a w lěśe 1999 toś ten słownik jo se wuzjawił w ludowem nakładnistwje Domowina. To jo až do źinsa nejwobšyrnjejšy słownik dolnoserbskeje rěcy ze cełkownym wopśimjeśim wót něźi 45.000 lemata. „Starosta” jo pasiwny słownik k pśełožowanjeju a rozměśeju dolnoserbskich tekstow, pótakem nic za spisanje. Wopśimjejo frazeologizmy a póžyconki a teke pśestaranu a lokalnu leksiku, ale nic mjenja, mimo dolnoserbskich městnostnych mjenjow. Leksikon „Starosty” bazěrujo na ekcerpcijonem dolnoserbskem pismojstwje ze 19. a 20. stolěśa a se pódprějo teke na Thesaurus wót Muki, słownikach wót Bogumiła Šwjele a Pětša Janaša. Mimo togo „Starosta” wopśimjejo někotare nowe słowa, kótarež su nastali akle w 20. stolěśu. Źinsa „Starosta” jo nejwažnjejšy słownik za serbšćinu.
Nimsko–dolnoserbski słownik – DNW[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jadnučki nimsko–dolnoserbski słownik – słownik wót Pětša Janaša – njejo tak wobšyrny a wopśimjejo teke stary pšawopis. Togodla jo se pśemysliło južo dłujko wó aktiwnem słowniku, za spisanje dolnoserbskich tekstow a aby zmólki se wobijało. Nejpjerwjej ideja jo se zachyśiła, dokulaž njejo se zjadnało, až do lěta 2001, ako źěła na słowniku su se zachopili. Pód wjednistwom Manfreda Starosty źěłaju hyšći Erwin Hanuš, Hauke Bartels a teke druge pśi projekśe. Naźěłanje cełeje leksiki trajo dłujcko a jo wjelgin wjelike, dokulaž kuždy sobuźěłaśeŕ pśeźěła kužde słowo słownika a wšykne wopowědaju změny a kótare słowa se pśiwzeju. K prědnemu cil projekta jo dejał byś jano šulski słownik z 20.000 lemata. Ta wersija jo se rozšyriła na 40.000 lemata w lěśe 2004. Něnto słownik ma wopśimjeśe wót něźi 60.000 lemata a śišćana wersija změjo wěcej ako 2000 boki. Na zakłaźe togo słownika dej se naźěłaś rownocasnje šulski słownik z wšakorakimi wopśimjeśami a wšakorakim wugótowanim jadnotliwych artiklow. Wót julija 2007 wšykne gótowe artikele słownika móžoš namakaś w interneśe na www.dolnoserbski.de. Zakłady leksikografiskego wobźěła su maminorěcna kompetenca awtorowu Starosta a Hanuš, wobšyrne zběrki ekserptow dolnoserbskeje rěcy, elektroniski korpus teksta a teke konsultacije z maminorěcnymi pomagarjami. Śěžkosć togo słownika jo było wótekšywanje modernych słowow, dokulaž dolnoserbska rěc jo jano mała rěc a njejo se standardizěrowana. Na pśikład za Nowy Casnik jo wjelgin wažne, až móžo powěźeś wó aktualnych temach teke z techniki a politiki, ale na tych pólach se musy hyšći wuwiś wjele dolnoserbskich słowow. To njejsu pšawe „nowe” słowa, ale cesto kompenzacije znatych abo starych słowow. Wósebnje jo wjelgin wažne, aby maminorěcne luźe mógali akceptěrowaś a rozměś nowu leksiku. Tak Nimsko–dolnoserbski słownik dej byś teke pomocny srědk wósebnje za njemaminorěcnych luźi k aktiwnemu wužywanjeju dolnoserbskeje rěcy, gaž se pśigótujo słownik.
Pśełožki do dolnoserbšćiny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Jurij Koch, Gaž wišnje kwitu (pśełožk knigłow Wišnina)


text:
Jězdźidła najwšelakorišeho razu móža ludźi na wosebite wašnje zwjazować. To bě kónc tydźenja w Komorowje pytnyć. Tam zetkachu so znowa wobsedźerjo awtow typa VW Käfer.
Komorow (HN/SN). Swoje 30lětne wobstaće swjećeše kónc tydźenja Budyski Käferowy klub na swjedźenišću při bywšej šuli w Komorowje pola Klukša. Po wšěm zdaću je to najstarše towarstwo tohole razu we wuchodnej Němskej. Něhdźe 300 awtow typa VW Käfer z Němskeje, Čěskeje a Pólskeje bě na jubilej do hole přijěło. Z 800 kilometrami najdlěši puć měještaj mandźelskaj z Mazurow.
Sobuzałožer a wjelelětny předsyda towarstwa kaž tež kóždolětnych zetkanjow je dźensa 72lětny Ehrenfried Toppe, kiž měješe wjele lět w Delnjej Hórce zamkarnju za VW Käfery. Wón so hišće derje dopomina, zo běchu na prěnich zetkanjach za čas NDR stajnje někotři wuskušowarjo stasi pódla. Po 25 lětach je Ehrenfried Toppe nawodnistwo do młódšich rukow přepodał. Andrea Jurk, Katrin Toppe-Servos a Katrin Linke maja mjeztym ze swojimi mnohimi pomocnikami wšitke nitki kruće w horšći.


text:
Italijo
Italijo, Republika Italsko (it.: Italia, Repubblica Italiana) – państwo położůne we Połedńowyj Ojropje, na Apyńińskim Půłwyspje, je ůune człůnkym wjelu uorgańizacyjůw, m.in.: Ojropejskij Uńije, NATO. Italijo noleży do uoźmju nojbarźi industryjowonych a bogatych państw śwjata - G8.
Cołkowito dugość lůndowyj grańicy Italije wynośi 1932,2 km. Sůmśaduje uůna s Francyjům – 488 km grańicy, Szwajcaryjům – 740 km, Austrijům – 430 km i Słowyńijům – 232 km). Wnůntzr terytorjům Italije znojdujům śe tyż dwa państwa-ynklawy: San Marino (39 km grańicy) a Watykůn (3,2 km).
Dugość wybrzeża italskigo wynośi aże 7600 km. Uoblewajům je wody poru akwynůw Strzůdźymnygo Morza: Liguryjske Morze, Tyrryńske Morze, Jůńske Morze a Adrjatycke Morze.
Nojwyższy půnkt połožůny je na nojwyższym masywje Ojropy, Můnt Blanc. Nośi uůn mjano Můnt Blanc de Courmayeur – jygo wysokość to 4807 m n.p.m.
Italijo podźelůno je na 20 rygjůnůw (5 ś ńich na szczygůlnych prowach), 109 prowincyji (s kerych 2 sům autůnůmiczne) a 8092 gminy.


text:
Angažowani wjesnjenjo znowa nowolowětne pućowanje přewjedli
Róžant (jh/SN). Mjez wulkimaj dubomaj wisachu wjacore plany na dołhimaj powjazomaj, transporteraj skićeštej dalši škit před wětřikom, na njewšědnej hałzowej konstrukciji pražachu so nad wulkim wohenjom rjebleška dźiwiny a we wulkim kotole warješe so poliwka z mjasom dźiwiny.
Wobraz to, kotryž so wobdźělnikam třećeho nowolětneho pućowanja Róžeńčanskich młodych swójbow prěnju njedźelu 2016 při Starym haće mjez Pěskecami a Smjerdźacej skićeše. Wupadaše kaž pola nomadow abo wandrowskich, kotřiž bjez kruteho bydlenja abo doma po swěće ćahaja a tu a tam pozastawaja.


text:
Wo imersiji so wobhonił
Pančicy-Kukow. Na swojim wčerawšim wopyće w klóštrje Marijinej hwězdźe zetka so šef sakskeje statneje kenclije dr. Fritz Jaeckel (CDU) z Janom Bartom. Jaeckel wobhoni so wo nazhonjenjach a wuspěchach dwurěčneho kubłanja po koncepće imersije, kiž bě Jan Bart před lětami na wusahowace wašnje nastorčił a kotryž dźensa wuspěšnje nałožuja.
Žane dowolowe lěty
Moskwa. Najwjetša lětanska towaršnosć Ruskeje Aeroflot je předań lisćikow za lěty do Istanbula a Antalyje přetorhnyła. Ruski lětanski zarjad bě to wukazał, dokelž ma połoženje w Turkowskej po wojerskim puču za njewěste. Lěty wottam do Ruskeje su porno tomu hišće móžne. Minjeny kónc tydźenja bě so 2 000 ruskich dowolnikow z Turkowskeje wróćiło.
Do jastwa na čas žiwjenja


text:
Wosobowy železniski bliskowobchad mjez Zhorjelcom a Wojerecami je wohroženy. Po Zhorjelskim wokrjesnym sejmiku wupraji so wčera tež Budyski sejmik za to, čaru zachować.
Budyšin (SN/at). Budyskemu wokrjesnemu sejmikej přisłuša dalši Serb. Dr. Pětš Milan Jahn-Brězan z Debsec je nowy wokrjesny radźićel frakcije SPD/Zelenych. Wón naslěduje Katju Altmann, kotraž bě do Drježdźan přećahnyła. Dokelž nětko hižo w Budyskim wokrjesu njebydli, je wona mandat wróćiła. Krajny rada Michael Harig (CDU) je noweho radźićela na spočatku wčerawšeho posedźenja wokrjesneho sejmika spřisahał, při čimž skónči Jahn-Brězan swój slub ze serbskimi słowami „Dalokož mi Bóh pomha“. Hač naslědnik tež městno předchadnicy w kulturnym a kubłanskim wuběrku přewozmje, abo w hinašim wuběrku skutkuje, wo tym ma wokrjesny sejmik hišće rozsudźić. Nowa zestawa wuběrkow bu hakle w juniju wobzamknjena.


text:
Guarana Group, Katowice, dla Katowice, Katowice dla, dla w Katowicach, ciała, ciała Katowice, Katowice ciała, ciała w Katowicach, kosmetyka, kosmetyka Katowice, Katowice kosmetyka
Kontakt
Katowice, ul.
Podobne posty:
- “Ewan” S.C. Andrzej i Ewa Bienieccy, Warszawa, kosmetyki, kosmetyki Warszawa, Warszawa kosmetyki, kosmetyki w Warszawie
- Kupijaj-Kasprzak Anna Dermatolog, Rososzyca, dermatologia, dermatologia Rososzyca, Rososzyca dermatologia
- “W Dobrym Stylu” Salon Urody Małgorzata Sadza, Katowice, henna Katowice, Katowice henna, henna w Katowicach, kosmetyka, kosmetyka Katowice, Katowice kosmetyka, kosmetyka w Katowicach
- “Eris Partner Katowice” Sp. z o.o. Sklep Kosmetyczny, Katowice, kosmetyki, kosmetyki Katowice, Katowice kosmetyki, kosmetyki w Katowicach, hurt Katowice, Katowice hurt, hurt w Katowicach
- Biskup Henryk Kiosk Wielobranżowy, Katowice, kosmetyki, kosmetyki Katowice, Katowice kosmetyki, kosmetyki w Katowicach


text:
Horcota a suchota tež zelenišćam w městach jara přisadźatej
Budyšin/Wojerecy (SN/mwe). Budyska wobdźělenska a wobhospodarjenska towaršnosć (BBB) je jeničce za hladanje měšćanskich zelenišćow zamołwita – nic pak za dróhi a ležownosće, kotrež mjez druhim Zwjazk, kraj abo priwatni wobsedźerjow wobhospodarjeja. Na starosći ma mjenowana towaršnosć něhdźe 800 000 kwadratnych metrow zelenišćow, 100 000 kwadratnych metrow rostlinowych płonin a šěsć měšćanskich pohrjebnišćow. W měšćanskich dźělach dyrbja tuchwilu dwanaće wulkich měnjenskich wobsadźenskich arealow krjepić, kotrež wučinjeja něhdźe tysac kwadratnych metrow. Nimo toho dyrbja tež při tuchwilnej horcoće wšědnje kwětki w něhdźe 30 horncach města kidać.
Ruce połnej dźěła maja přistajeni BBB při ekstremnej suchoće nimo naspomnjenych naprawow z krjepjenjom nowozwosadźanych kerčkowych ležownosćow a alejow.


text:
Kolektyw
Gruba to inicjatywa kero zrodziła sie z tego, że pszajymy sztuce, dizajnowi i inkszym przyoblyczkom. Ze pasyji do arbajtu i tego coby durś sie rozwijać. Cylujymy w tych, kerzy som ambitni, wyzgerni, durś by fantazyjrowali i pokazali to, co umiom najlepiej łonaczyć. Gruba je dlo tych, kerzy festelnie pszajom swoimu hajmatowi i chcom pokazać jaki potencjał majom Ślonzoki. Gruby u nos fedrujom i skludzajom najwiynkszy skarb Ślonka ¬– wongel. Takim bajszpilym noszo Gruba bydzie łodnajdywać ludzi, co richtig cosik umiom i bydzie im pomogać. Gruba to kopalnia, kopalnia to Gruba. Idzie pedzieć, że Gruba to tyż może być tako richtig Ślonzoczka. Tako baba, co zawżdy wiy co sie kaj dzieje, fto z kim i kaj, a czymu, a po co, a na co, na ja… I zawżdy mo na dycki łodpowiydź. Ale to tyż tak niy do końca. Spomniano Ślonzoczka to tako troskliwo i pszajonco swoim bajtlom matulka. I dicht taki bydzie nosz kolektyw. Podług zasad crowdfundingu, to sami bydymy sie ło sia starać, tajlować preba i łorganizować cajt.
Frank Zappa pedzioł rozcasu, że noszo gowa je echt jak spadochron. Kej je zawarty to łon niy działo. My go akuratnie łotuorzyli fest wysoko nad Ziymiom i jak tak furgomy, torozwijomy nasze skrzidła.
JAK DO NOS DOŁONCZYĆ?
Pszajesz Ślonkowi, mosz gowa cołko roztomajtych idyji, mosz wzocne szprymy? Poaś sie nom i pokoż swój talynt.
Szrajbnij czymu chcesz łostać wroz ze nami, pokoż nom coś już złonaczył. Somy tego pieronowo zwiedowne.


text:
ST Marijina hwězda – HZ Łaz/Běły Chołmc 2:1 (1:1)
Zestawa domjacych: O. Schmidt – Peschmann, Škoda, Rab, Cyž (69. Lipič), Pjetaš, Kuring, O. Hawš, R. Hawš, Eldor (83. Bělk), Pakoßnick (77. P. Schmidt)
Při přijomnych wonkownych wuměnjenjach nastupištej w Pančicach prěnje koparske mustwo Sportoweho towarstwa Marijina hwězda a cyłk Hrajneho zjednoćenstwa Łaz/Běły Chołmc přećiwo sebi. Hosćićeljo móžachu partiju na wysokim niwowje, w kotrejž nasta tójšto rjanych dwubojow, z 2:1 dobyć. Woboje wrota třěli Jakob Pakoßnick. Porjadny natwar hry pak na woběmaj stronomaj spočatnje móžny njebě, dokelž w srjedźnym polu wo kóždy bul wojowachu. Z wobhladanjahódnymi wrotami hosćo po 16 mjeńšinach nawjedowachu, štož pak Pančičanow njezatraši. Hnydom přewzachu woni režiju na hrajnišću. Wosebje kapitan Pakoßnick torhaše přeco zaso na rjećazach. W 21. min. so jemu hišće njeporadźi wurunać, w 39. min. pak to lěpje sčini. Foulowany bě sej Pakoßnick kulowatu kožu sam za wólny kop na trawnik połožił a ju ze zdalenosće 21 metrow do šibjeńcy třělił. Z remisom dźěše do přestawki.


text:
Multikulturowo “Kornelōwka” – Jak mode Szpanioki i bajtle ze Litwy trefiyły utopce we Tychach
– Teacher, can I go to toilet? (Rechtorze, moga iś do haźla?) – pyto sie syneczek. – Yes, you can go (Ja, idź) – pado rechtor i bajtel ciśnie weg. Nale za nim drałujōm już sztyry utopki. Za chwila bydzie ino słychać bajtla ryczeć na siyni, a niyskorzyj utopki przismyczōm nazod krauza, w keryj zawarto bydzie dusza ôd tego boroka. Na cōłko ta scyna filujōm bajtle ze Bułgarii, Hiszpanii, Litwy, Portugalii i Rumunii. Kaj? We Szkole Podstawowyj nr 37 im. Kornela Makuszyńskigo we Tychach. Filujōm i już wiedzōm, co na tym pofyrtanym Ślōnsku psinco ich zdziwuje. Pora minut przōdzij dwie połednice ciepły sie na bajtla, kerego brało spanie. A za chwila bydōm wiedzieć, co to sōm beboki i trefiōm prawego jaroszka.
– Uczniowie z pięciu państw partnerskich przybyli do nas w celu wspólnej realizacji projektu programu Erasmus Plus (Te bajtle z piyńciu krajōw przijechały do nos skuli projektu Erasmus Plus, kery spōlnie bajstlujymy) – pado Patrycja Lampart, rechtorka, kero koordynuje cōłki projekt – Naszą intencją było pokazanie im realiów naszego życia, stąd zaproszenie na lekcje m.in. WOS, chemii czy edukacji regionalnej, prowadzone po angielsku. A zaraz po nich wycieczka do Nikiszowca, Giszowca oraz Muzeum Śląskiego. (Chcieli my, coby zoboczyli jak to richtiś żyje sie u nos, beztōż pokozali my im roztōmajte lekcje po angelsku, miyndzy inkszymi WOS-u, chymii i edukacyji regionalnyj. A za chwila bierymy ich na Nikisz, Giszowiec i do Muzyjum Ślōnskigo.)
Ftoś możno by sie dziwowoł: co to je za maszketno szkoła, kaj wszyske bajtle poradzōm godać po angelsku za tela, co niy ma im ciynżko wziōnć i pytać modych Szpaniokōw, Portugalokōw abo Litwinōw? Ino we „Kornelōwce” to sōm blank ańfachowe lekcyje. Jejich rechtory już ôd hań downa aszōm sie swojōm klasōm dwujynzycznōm, kero niy ino mo wiyncyj lekcji ôbcyj godki, nale tyż niykere inksze lekcje sōm ino po angelsku.
– Sądzę, że to jeden z powodów popularności naszej klasy dwujęzycznej (Myśla, co skirz tego bajtle rade cisnōm do tyj klasy) – tuplikuje Patrycja Lampart –Uczniowie wiedzą, że w niej nie tylko nabędą solidnych umiejętności językowych, ale będą mieć też okazję poznać przyjaciół z najodleglejszych części świata. (Wiedzōm, co u nos niy ino poradzōm sie nauczyć richtiś godać po angelsku, nale tyż trefiōm nowych kamratōw z roztomajtych tajlōw świata.)
Kej bajtle z erasmusowego projektu pojadōm weg do dōm, do „Kornelōwki” przijadōm dwa karlusy z Kanady i Malezji, kere tyż bydōm poznować naszo kultura i ôsprowiać ô swojij. Idzie pedzieć, co Szkoła Podstawowo nr 37 we Tychach durś je wierno wizji multikulturowego Ślōnska, bōntnego choby danga.
Adam Papierniok


text:
Robin Hood
Robin Hood – postać ze powjarkůw, strzedńowjeczny bohatyr kery habjůł bogoczom a rozdowoł bjydokom. Bůł to banita, kery pomjyszkiwoł we leśe wele Sherwood uoroz ze swojimi kůmpanůma, do kerych należeli braćik Tuck, Will Stuteley, mody David ze Doncasteru, Mały John s Hathersage, Much syn młynorza, Allan ze Doliny a Will Szkarłatny. Jygo lipstům bůła Lady Marion. Podug powjarki, Robin Hood uprzikrzoł żywot szeryfowi Nottingham Robertowi de Rainault a pozostoł wjerny krůlowi Richadowi Lwje Śerce, uod kerego uostoł na kůńec ułaskowjůny. Nojbarzi znůmo adaptacyjo powjarki we literaturze napisoł Howard Pyle, powjarka mo tyż mynga adaptacyji filmowych, we tym "Robin of Sherwood" Kevina Costnera.


text:
Přichodny tydźeń wuńdźe w Ludowym nakładnistwje Domowina nowa kniha basnika a spisowaćela Benedikta Dyrlicha. Je to prěni dźěl wobšěrneje awtobiografiskeje twórby z titlom „Doma we wućekach“, w kotrejž rysuje Dyrlich z putacymi wurězkami z dźenikowych zapiskow, listow a pojednanjow mězniki a etapy swojeho žiwjenja kaž tež wobstejnosće w kraju, wosebje w Serbach.
Prěni dźěl dwudźělneje twórby wobjednawa lěta 1964 do 1989. Hač jako student teologije a filozofije w Erfurće, jako hladar chorych w Kamjenicy, jako student dźiwadłowych wědomosćow w Lipsku, jako dramaturg při Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle w Budyšinje abo jako talentowany młody basnik, husto dyrbješe Dyrlich njesměrnje wojować, zo móhł po swojim puću dale kročić, dokelž jemu kamjenje do puća walachu. Čitar zhoni, kak wobćežne za awtora bě, po złoženju studija w Erfurće zdobyć nowu powołansku perspektiwu. Zhoni tež, kak wobchadźeše serbske nakładnistwo z młodym awtorom, kiž po swojim, nic po „zwučenym“ wašnju basnješe.


text:
k startowej stronje | archiw | impresum | kontakt
wutora, 23.10.2018 | k dolnoserbskej wersiji
Manfred Hermaš, Rowno 10.04.2006
Rozmyslowanje
Hač bě to připad, njewěm, ale zawěsće nic. Před dwěmaj tydźenjomaj zazwoni naš regionalny biskop a wuprosy sej serbski tekst po Janje 12, 20-26. Njebě ćežko próstwu spjelnić – ale te słowa wo symjenju wostachu w pomjatku.
»Zawěrno, zawěrno praju wam: Jeli njepadnje pšeńčne zorno do zemje a njewotemrěje, wostanje samotne, jeli pak wotemrěje, přinjese wjele płodow.« (Jan 12,24)
Smy my Serbja Slepjanskich stron docyła hišće hódni jako symjo Božeje stwórby? Abo njejsmy so přez naše zwučenosće za zorno rozsudźili, ale za tu słomu? W swjatym pismje je wjele přirunanjow, kak so ze słomu a zornom wobchadźa. A tež, hdyž bychmy so za zorno rozsudźili, njeby přichod zawěsćeny był. Zaleži wšak na tym, na kotru pódu symjo padnje a hač nowe žiwjenje z wjele płodami narosće.
Što pak je ze Serbow wurostło? Kotre płody móža so pokazać?
Je rozum a bije wutroba hišće serbska? Kak wjele druheho ducha je so hižo do nas zadobyło, ducha toho noweho časa, hdyž kóždy jenož na sebje sameho hlada, hdyž dyrbiš jenož swoje mócne boki w zjawnosći pokazać? Smy hišće w tych kolijach abo na tych pućach, kotrež su naši prjedownicy z wulkimi woporami za nas kładli? Smy sej nowe lochše puće wupytali a smy herbstwo dźědow a wowkow won na deponije donjesli?
Njebudu ženje z porstom na druheho pokazować, dokelž tři porsty samsneje ruki při tym přeco na tebje sameho pokazuja.
Tež hdyž jara wjele wobžaruju, pak wobhladuju něšto jako najwjetši brach noweho časa. Ta lubosć k sobučłowjekoju abo sobuSerbej je so nimale zhubiła. W swójbje ju hišće namakaš, ale hižo ze susodom je kónc.
A hdyž čuješ so přez někotre funkcije hišće legitimowany, potom je móžno, zo z mócnym ertom rěčiš, ale přisłuchar hižo widźi wulki retl w twojich rukach, dokelž twoje słowa so tak bolace sadźa.
Lědma pak słyšiš słowa, hdyž jedyn z lubosću chce tebje přeswědčić abo će wo korekturu swojeho stejišća prosy. Abo wočakuje so docyła přeco twoje prošenje a zo na kolena padnješ, tež hdyž něšto cyle normalne wočakuješ. Hdyž hladaš do mjezwočow diskutowacych, njewidźiš wobličo lubosće – widźiš zymne woči mocy, mócnosće a politiskeho wliwa abo čuješ samo smějkotanje nadutosće – a dožiwiš twoju bjezradnosć a bjezmócnosć!
1995 je so wědomostne slědźenje Humboldtoweje uniwersity wo serbskosći Bělkowskich kónčin w knize předstajiło.
Znajmjeńša je z tym kóždemu znate było, kak je so jedna kónčina z wuhlom zadomiła. Kóždy lěkar pak wě: Čłowječa zwučenosć ma sćěhi. Něšto skutkuje jako lěk, druhi srědk pak ma wonkownje samsne wuslědki, tola skutkuje jako droga. Hdyž potajkim je w tajkej bliskosći wuhla hižo pjata generacija narostła, potom je so z pomjatka zhubiło, kotre zwěrjo so hižo dawno na našich dworach žiwi. My z nim wobchadźamy kaž z psom – wón za nas stražuje a wokolina ma tu a tam z tym lěpšiny. Nadobo pak zwěrjo pokaza swój schowany instinkt. Wjele lět je so lědma pokazał, nětko pak pokazuje so wjelk.
Ale čehodla njejsmy straty widźeli, mějachmy pak druhe alternatiwy?
A su so nam druhe wupuće ze zašłosće wotewrjeli?
Namołwy, wobzamknjena abo wulke protesty našeje regiony njepokazuja wupuće z dilemy. Dokelž – z čeho potom žiwi być?
Kak sej bjez dźěła abo wulkeho spěchowanja přichod zawěsćić?
Što pak je nam nětko nanajwažniše?
Hdyž so kóždy do našeje kónčinje zalubuje, abo znajmjeńša kóždemu te kuzłapołne mocy a swójoraznosć Rownoho, Mułkec, Miłoraza a Trjebinka předstaja. We wjeskach bije hišće serbska wutroba, prócuja so wo serbski raz. Tež za rěč so zaso wjele čini ...
Što by nětko pomhało?
Protesty, te móže politika wusedźeć. Ma za to dobre sydło – zakonje. A zakonje nastaja politika sama.
Z tym su perspektiwy za dobyće tamneje strony snadne.
Ale napřećo tym słabym mocam lubosće je tež politika nimale bjezmócna. Za swóju „lubku“ so tak zasadźiš a druhe wěcy přisadźiš, jenož zo móžeš při lubce wostać a lubka při tebi!
Ideje w tutym zmysle a akcije, kotrež bychu našu jónkrótnosć w cyłej Němskej wuzběhowali, bychu najwjetši signal za politiku byli, hinak wo přichodźe Slepjanskeho regiona přemyslować.
Před 10 lětami su wjele dwělowali, hač zornjatko „WITAJ“ rozkćěje –dźensa hižo płody njese.
Mějmy tola dale nadźiju do mocy małeho zornjatka.
Kóždy ma we sebi samym tu móc lubosće, nic jenož potrjecheni sami, tež tón, kotryž něhdźe drudźe bydli.
Jedyn wobdźěła pódu, druhi plahuje, třeći krjepi, dalši staja płót, zo so mała rostlinka njezežerje ... Tak stwori so woprawdźe nadźijepołny přichod.
Dalšej nastawkaj z tutej problematiku:
Štóž mjelči, woteda swoje prawo druhim
Chceće swoje měnjenje k tutemu přinoškej wozjewić?
Wobdźělće so na našej diskusiji!


text:
Starši móža so nowosćow nasrěbać a wo swojich nazhonjenjach rěčeć
Chrósćicy/Budyšin (SN/MiR). Postupowanje při zwoprawdźenju koncepcije 2plus na serbskich a serbšćinu wuwučowacych šulach je zasadny wobsah fachoweho dnja 2plus. Lětuše zarjadowanje přichodny kónc tydźenja steji pod hesłom „Diskursy pozbudźowaca wučba – empatiska a za žiwjenje wuznamna“. Regionalna wotnožka Sakskeho krajneho zarjada za kubłanje a šule (LaSuB) fachowy dźeń w kooperaciji z Budyskim Rěčnym centrumom WITAJ w nadawku Sakskeho ministerstwa za kubłanje při- a wuhotuje.
Koparski derby w RadworjuRunje w najnjepřijomnišim wokomiku přijědu do Radworja na serbski derby Sokoljo z Ralbic, dokelž njeje młody Radworski cyłk dotal w aktualnej hrajnej dobje žanu z wosom hrow dobyć móhł. Nimo toho nastupi z Ralbičanskim cyłkom w Radworju mustwo, kotrež je so zašłu njedźelu přećiwo Bukecam blamowało. Sudnik Robert Heinrich zahwizda duel njedźelu w 15 hodź. Dale hraja:20.10. 15:00 Módro-běli Kulow – SG Großnaundorf20.10. 15:00 Rakečanske ST – TSV Połčnica21.10. 12:30 SJ Chrósćicy II – Wojerowski FC II21.10. 14:00 ST Marijina hwězda – HZ Rakecy II/Šćeńca21.10. 15:00 SJ Chrósćicy – TSV Rotacija Drježdźany21.10. 15:00 SJ Njebjelčicy – SV Haselbachtal21.10. 14:00 ST Hlinowc – SJ Njebjelčicy IISerbski derby při zelenych blidachDruhe blidotenisowe mustwo Viktorije Worklecy, kotrež hraje w prěnjej wokrjesnej klasy stafla 4, nastupi wutoru, 23. oktobra, w 19.30 hodź. doma we Worklecach přećiwo rezerwje ST 1922 Radwor. Wobaj cyłkaj staj dotal štyri króć h ...
Na połkupje Krim žaruja wo wopory masakra na šuli z cyłkownje 20 mortwymi. Zawčerawšim, srjedu, bě 18lětny wučomnik w połowanskej šuli w měsće Kerč na šulerjow a wučerjow třělał a so po tym sam morił. Postupowanje młodostneho přirunuja ze šulskimi masakrami w USA. Foto: dpa/Maxim Grigorjew
Magacin Łužyca w RBBPodstupim. Jutře wusyłaja w telewizijnym sćelaku RBB w 13.30 hodź. połhodźinski delnjoserbski oktoberski magacin Łužyca. Wěnuja so w přinoškach nimo wuhlowej jamje Choćebuz-sewjer a dalšemu tež iniciatiwje „Serbski sejm“ .Nazymski koncertRadwor. Skupina Wólbernosće wuhotuje zajutřišim, 21. oktobra, w Radworskim hosćencu „Meja“ w 15.30 hodź. nazymski koncert. Do programa su hosćo na zhromadne kofejpiće přeprošeni.Swjedźenski tydźeńWojerecy. Wojerowska chorownja swjeći lětsa swój 120lětny klinikowy jubilej. K tutej přiležnosći přewjedźe so wot 22. do 26. oktobra swjedźenski tydźeń. Wšědnje su zajimcy wot 16 hodź. na přednoški wo diagnosticěrowanju, lěkowanju a terapijach přeprošeni.Staršiski wječorkChrósćicy. Dźeń do 3. fachoweho dnja 2plus wotměje so pjatk, 26. oktobra, w 19.30 hodź. w Chróšćanskej wjacezaměrowej hali „Jednota“ staršiski wječor pod hesłom „Wučba – empatiska a wuznamna za žiwjenje“. Porěči k reformaciji ...
Dźensa před 60 lětami podaštaj so Jan Wowčerk ze Šunowa a Marja Wjacławkec z Konjec do Ralbic na stawnistwo a zwěrowaštaj so hamtsce. 21. oktobra 1958 spožči jimaj farar Jakub Žur w Ralbičanskej wosadnej cyrkwi sakrament mandźelstwa. Zajutřišim zhladujetaj zhromadnje z přiwuznymi a mnoho přećelemi na žadnym dejmantnym kwasnym jubileju na to rjane a spomóžne minjenych šěsć lětdźesatkow. Někotružkuli ćežu staj na nic přeco hładkim žiwjenskim puću w mjezsobnej lubosći a dowěrje jedyn druhemu pomhajo přewinyłoj.Dźensa z dejmantami pyšena jubilarka Marja narodźi so 5. awgusta 1935 do Wjacławkec swójby w Konjecach, hdźež zastupi 1941 do šule. Za čas dźěćatstwa dožiwi surowosć wójny. Kajkosće kaž skromnosć, agilnosć, přećelne wustupowanje a runje tak swój kruty narodny a nabožny rjap je sej do dźensnišeho zachowała. Wuchodźiwši šulu dźěłaše w domjacym ratarstwje a něšto časa tež w Budyskej chorowni swj. Bena, hdźež je sej warjenje přiswojiła. ...
Pod titlom „MineLife“ su wčera we Wochožanskim parku błudźenkow pućowansku wustajeńcu wo stawiznach, wuwiću a perspektiwje hórnistwa w namjeznym regionje wotewrili.Wochozy (AK/SN). „Sym połna nadźije, zo sposrědkujemy z pućowanskej ekspoziciju inspiraciju k rozmyslowanju. Njech je to zakład dalšeho zhromadneho skutkowanja“, dr. Miranda Ptak, wiceprezidentka Wrócławskeho hórniskeho zarjada na wotewrjenskim zarjadowanju podšmórny. Wochožanski park błudźenkow je hač do 15. nowembra prěnja stacija wustajeńcy. Přehladka nasta jako zhromadny projekt Sakskeho wyšeho hórnistwoweho zarjada, wobwodneho hórnistwoweho zarjada Wrócław, wyšeho hórnistwoweho zarjada Katowice a maršaloweho zarjada delnjošleskeho wójwodstwa. Financowanje bě so přez spěchowanski program „Ziel 3. Interreg Pólska-Sakska“ zmóžniło. Hač do kónca lěta 2020 projekt traje.
Měrko Šołta z Budyšina: Serbski sejm – nowa šansa abo spočatk kónca?Wěsty njeměr knježi tuchwilu w Budyskim Serbskim domje. Něšto so hiba, ale nic w nim. Něšto nowe serbske chce so załožić, a to bjez wotžohnowanja zarjada abo samo zwjazkoweho předsydstwa. Serbja maja sej swój sejm wolić. Wězo je to najprjedy jónu jeno zhromadźenstwo, něšto, štož ma a budźe so hakle skonstituować. Čehodla pak tajke přećiwnistwo? Čehodla sobu nječinja? Někotři maja tele wólby skoro za statnu aferu.Wšelacy hižo nětko sejmej wumjetuja, zo njebudźe serbski dosć – cyła Domowina wobsteji hižo po połojcy z němsce rěčacych Serbow – a zo njebudźe jednanska rěč serbska – w zwjazkowym předsydstwje wjetšina sobustawow ze srjedźneje a Delnjeje Łužicy lědma něšto zapřimnje, hdyž so tam hornjoserbscy mjez sobu wurěčuja – atd. Dale šěri so strach před němskej zjawnosću – zo móhli Němcy přewjele zhonić wo serbskej realiće, serbskich wobstejnosćach, snano samo napřećiwnych měnjenjach. A to w medijowym lětstotku! ...
Na wopyće pola organista Chrystofa Mikławška w Serbskich PazlicachKralownu instrumentow wobknježić je wulki dar. Dobry interpret zamóže přez nju ludźom do duše rěčeć, jich emocionalnje pozbudźeć a sensibilizować. Serbske katolske a ewangelske wosady smědźa zbožowne być, zo maja wuběrnych organistow, kotřiž su sej na hudźbnej šuli a w priwatnym wukubłanju přiswojili hraće na krasnje klinčacym instrumenće.Mjez tymi, kotřiž zamóža jako interpreća technisce a sensibelnje hudźbu pišćelow kemšerjam a připosłucharjam do wutroby rěčeć dać, je bórze 35lětny Chrystof Mikławšk ze Serbskich Pazlic. W dźěłarni jeho rjaneho, nowonatwarjeneho swójbneho domu hnydom začuwaš, zo je młodemu Serbej a nanej třoch dźěći – dźewjećlětneje Heleny, sydomlětneje Luizy a dwulětneho Gabriela – hudźenje jara wažny žiwjenski eliksěr. Tutón zaćišć zwuraznjeja tam tři keyboardy, na blidźe ležace noty, při blidźe stejacy akordeon, na kamorje tačele a tačelak. ...
„Hornjołužiska knižna nazyma“ rěka zarjadowanje, kotrež předewzaće Lubijska kulturna a dalekubłanska towaršnosć a Dittelsdorfske Hornjołužiske nakładnistwo sobotu w Žitawje wuhotujetej. Tež Ludowe nakładnistwo Domowina budźe tam z hosćom. Bosćan Nawka je so ze sobudźěłaćerjom Smolerjec kniharnje Měrćinom Korjeńkom, kotryž je ze stron LND za koordinaciju zamołwity, rozmołwjał.Knježe Korjeńko, wo čo so při „Hornjołužiskej nazymje“ jedna?M. Korjeńk: Dokelž wuhotuja zarjadowanje lětsa prěni raz, móžemy jenož prajić, što je zakładna mysl: Skićić zajimcam přiležnosć, wosobinsce wobhonić so wo portefeuillu kaž tež nowostkach regionalnych nakładnistwow a wuměnić so z tudyšimi kulturnymi akterami.Čehodla so na zarjadowanju wobdźěliće?
Kabul/Praha (ČŽ/K/SN). W Afghanistanje je přez ataku nadpadnikow z bombu w awće pjeć čěskich wojakow zranjenja poćerpjeło, jedyn z nich ćežke. Jeho su mjeztym dwójce operowali, a po hódnoćenju lěkarjow njeje hižo strach wo jeho žiwjenje. Třoch zranjenych su z chorownje zaso pušćić móhli, jedyn dyrbi dalšeho wobkedźbowanja dla hišće w njej wostać. Načolnik čěskeho generalneho staba Aleš Opata zdźěli, zo nadpad talibanskich atentatnikow w ciwilnym awće njedaloko zepěranišća Bagram njeje wuraznje na čěsku motorizowanu patrolju zaměrjeny był, ale prosće na kolonu wozydłow kontingenta NATO, na kotrejež čole su ameriscy wojacy jěli. Na internetowej stronje čěskeho wójska je zhonić, zo přebywaše spočatk oktobra w kraju pod Hindukushom 346 čěskich wojakow. Předwidźane je, pósłać tam dalšich z nadawkom wuwučować afghaniskich wojakow we wobchadźenju z najwšelakorišimi modernymi brónjemi. Talibanojo maja wukrajnych wojakow za zadobywarjow a njepřećelow. ...
Z přiwzaćom nowych čłonow, zhromadnej wječerju a zabawu je Lipšćanske studentske towarstwo Sorabija tele dny w swojim internaće kermušku swjećiło. Mjez hosćimi běchu zastupjerjo spřećeleneho studentskeho towarstwa Destille. Jich wosebity darik bě drjewjana tafla, do kotrejež běchu dźěrki točili a tak emblem Sorabije z rapakom stworili. Foto: Matej Dźisławk


text:
Jedna z temow na zašłym posedźenju gmejnskeje rady Ralbicy-Róžant wěnowaše so znowa wjelkej. Radźićeljo schwalichu list sakskemu knježerstwu, kotrehož pak so jeho podpěraćeljo změny dla nětko zaso zdaluja.
Róžant (SN/MWj). Gmejna Ralbicy-Róžant sakske knježerstwo namołwja, swój teren we wjelčim managementowym planje jako njekmany za wobsydlenje z wjelkami wupokazać. Přičina su škit wobydlerjow, bjezstarostne wužiwanje přirody a přirodźe bliske plahowanje skotu. Wotpowědny list su delanscy gmejnscy radźićeljo na swojim zašłym posedźenju w Róžeńće z jednym wzdatym hłosom schwalili.


text:
Wulke lětadło nad Łužicu
Kamjenc. Wjele zadźiwanja zbudźiło je wulke nakładne lětadło dźensa dopołdnja nad Kamjencom a Wojerecami, jako tam hodźiny dołho w kruhu lětaše. Mašina typa Boeing 747 bě sej při wotlěće w Lipsku wobruč wobškodźiła. Dyrbješe tuž nad městomaj kružić, zo by ćěriwo přetrjebała. Připołdnju móžeše na Lipšćanskim lětanišću zaso přizemić.
Radio a telewiza dale prědku
Fankfurt n. M. Něhdźe dwě třećinje swojeho medialneho časoweho budgeta wěnuja ludźo nad 14 lětami w Němskej telewizy a rozhłosej. To je wuslědk reprezentatiwneho woprašowanja. Tak hladaja ludźo wšědnje přerěznje 208 mjeńšin telewizor, 173 mjeńšin słuchaja radijo a su 107 mjeńšin w interneće. Wšědnu nowinu čitaja ludźo runje hišće 23 mjeńšin.
Kopacz: Test přistojnosće


text:
Žurla Worklečanskeho hosćenca na bydleni přetwarjena
Worklecy (SN/MWj). Mjeztym połdra lěta je zašło, zo staj Chróšćanskaj Szczepaniakec bratraj Henry a Marcus při nanuzowanym přesadźowanju Worklečanski hosćenc Ke kupowemu hatej přewzałoj. Tehdy bě nadźija wulka, zo namaka so korčmar, kiž hosćenc ze žurlu powjedźe a na te wašnje wjesne žiwjenje dale wobohaći. Dokelž hosćenc jako tajki njedźěła, njezadźiwa, zo so ludźo prašeja, kajka je tuchwilna situacija a kak tam dale póńdźe. To chcychu tež Serbske Nowiny wědźeć a su so z nowymaj wobsedźerjomaj na městnje zetkali.


text: Jaseńca (LZ/SN). Po tym zo běchu młodostni srjedź nazymnika teren wokoło Jasčanskeho kulturneho domu wurjedźili a na mnohich wječorach někotři w „Bjesadźe“ nowu hru nazwučowali, móžachu wjesnjenjo sobotu tradicionalnu adwentničku woswjećić. Młodźi a stari běchu połni wočakowanja přichwatali. Při ćmičkanju zawjeselichu dujerjo Njeswačanskeje wosady přitomnych z dohodownymi a zymskimi melodijemi. Je to hižo dlěje hač 20 lět, zo dujerjo w adwenće do Jaseńcy přijědu. W 1990tych lětach běchu na nawsy hudźili. Po dotwarje kulturneho domu w lěće 2000 činja to nětko w kulturnej rumnosći.


text:
Wot 1. junija digitalizuja w jobcenteru Budyskeho wokrjesa wšitke akty. To zmóžnja spěšniše wobdźěłanje padow. Mnóstwo składowanych papjerjanych aktow potom dale njepřiběra.
Budyšin (CK/SN). Papjera budźe w jobcenteru Budyskeho wokrjesa bórze material zašłosće. Kóždužkuli dochadźacu póštu, a teje njeje po słowach načolnika jobcentera Mathiasa Bielicha mało, potom skenuja. Podłožki jenož hišće tři tydźenje wobchowaja, na to je zniča. Tohodla měli wobydlerjo jenož hišće kopije zapodać. W jednotliwych padach, w kotrychž trjebaja dokumenty w originalu, to potrjechenym zdźěla. Po skenowanju jim dokumenty wróća.


text:
Financielne fundamenty europskich statow su wohrožene – jedyn kraj po druhim před kolapsom steji, ale w Němskej je po wšěm zdaću swět w porjadku: Samo naš Jědlowy puć we Łuze so hižo tydźenje dłóžbuje.
Nichtó při puću bydlacy njeje sej přał abo takrjec komunalnopolitisce skazał resp. sej žadał, zo so lětdźesatki dołho mjenje abo bóle błóćana hasa z plesternakami wusadźi. Ale gmejna Njeswačidło da to w zwisku z Łuhowskim dróhotwarom sčinić. A to nas wšěch wězo jara wjeseli.
Sčasom do Europeady drje njeje puć dotwarjeny, ale hač do prózdnin budźe skutk zawěsće zdokonjany. A awta hosći, kotřiž potom na grilwanje přichwataja, budu po wopyće porno prjedawšim časam tak wupadać kaž do toho :-).


text:
The Beatles
The Beatles (czyt. De Bityls) to bůła brytyjsko muzyczno skupina ze Liverpoolu, podug wjynkszośće notůw nojzocńyjszy a nojsrogszy we gyszichće, kery fůngowoł uod 1960 (kej The Quarry Men uod 1957) do 1970.
Skłod[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Zac zespůła we kerym uodńůs uůn sukces:
- John Lennon – gitara, śpjyw
- Paul McCartney – gitara basowo, śpjyw
- George Harrison – gitara, śpjyw
- Ringo Starr – szlagcojg, śpjyw
Pjyrwy we zespole:
- Stuart Sutcliffe – basgitara
- Pete Best – szlagcojg
Ansamblowo gyszichta[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Zespůł napoczynoł uod wystympůw we liverpoolskym ferajńe The Cavern. Autorstwo jejigo mjana je przipisowane Lennonowi a Sutcliffe'owi. Za namowům menadżyra, Briana Epsteina zespůł zmjyńůł swůj uobroz a lajermůny uoblykli śe we ancugi. W uůny czas podpisali kůntrakt ze wytwůrńům EMI. Jejich pjyrszy albům, Please Please Me, wypuszczůny uostoł 11 lutygo 1963. Na jejich kůncertach zaczyno dołaźić do scynůw grupowyj histeryje, czymu dane uostoło mjano Beatlemańijo. Lajergyszeft USA grupa zrobjůła rok ńyskorzi, pjeśńiczkům I Want To Hold Your Hand. We aprilu 1964 pjyńć pjyrszych placůw za rajům na liśće Billboardu zajyny szlagry The Beatles. Aże do dźiśoj żodyn zespůł ńy powtůrzůł tygo uośůngńyńćo.
We rokach 1965-1966 zespůł dozdrzoł lajerowo, a jygo teksta stały śe uwożńiyjsze. Skiż zapatrzyno śe na Harrisonowo lajera indyjsko we nograńach pokozały śe exotiszinsztrumynta. 6 śyrpńa 1965 uodbůła śe prymjera singla Yesterday, kero je jydnům ze nojczyńśći puszczanych we radijoku a nojczyńśći coverowanům pjůsynkům we historyji. Ku gyszichće przeloz tyż kůncert 15 śyrpńo 1965 na stadijůńy She Stadium we Nowym Jorku, na kery przilazło 55 600 jejich fanůw. 26 paźdźerńika 1965 człůnki zespoła erbły uod krůlowy Hażbjyty II Uorder Imperyjům Brytyjskigo. We roku 1966 John Lennon pedźoł we jydnym ze wywjadůw, co "Beatlesi sům barzi popularńi kej Jezus Kristus". Ta wyrwano ze kůnteksta wypowjydź stała śe powodym polyńo jejich platůw, a sprawa stoła śe fest uwożno, kej Ku-Klux-Klan zapedźoł "zajůńć śe problyjmům". Uostatńi kůncert grupa doła 29 śyrpńo, a uodtůnd zajůna śe ino sztudyjowům robotům. Plata Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, wydano 1 czyrwca 1967 je uznowano za prekursorsko lo zorty progresivrocka. Dolsze zdorzyńy, to pjyrszo transmisyjo satylitowo na cołkej źymji, we keryj wystůmpjůły tyż Beatleśi. Pokozali wtyczos pjůsynka "All You Need Is Love", kero ńyskorzi stoła śe hymnym hippisowskigo gmyra. Anfangym rozlecyńo śe grupy bůła śmjyrć jeji menadżyra, skupina ńy umjoa sům dać se rada we lajergyszefće. Człůnkowje pohatruśůły śe uo to, fto mo być nowym menadyrym. Po prowdźe, kůńcym trwńo zespołu bůo uodyńśće Johna Lennona we wrześńu 1969, nale uoficjalńy podowo śe datům 10 kwytńa 1970, kej ze grupy poszoł Paul McCartney.
Dyskografijo (yno albůmy)[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- Please Please Me - 1963
- With the Beatles - 1963
- A Hard Day's Night - 1964
- Beatles for Sale - 1964
- Help! - 1965
- Rubber Soul - 1965
- Revolver - 1966
- Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band - 1967
- Magical Mystery Tour - 1967
- The Beatles (podwůjny LP) – 1968
- Yellow Submarine - 1969
- Abbey Road - 1969
- Let It Be - 1970
Linki zewnyntrzne[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Przipisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 The Beatles Biography www.allmusic.com/


text:
Sobu najwjetše twarske předewzaće Łazowskeje gmejny je tuchwilu wobšěrne saněrowanje Wulkoždźarowskeje zakładneje šule. Za to su čłonojo gmejnskeje rady wčera dalše nadawki přepodali.
Łaz (AK/SN). We wobłuku cyłkowneho saněrowanja Zakładneje šule „Při Hórnikečanskim jězoru“ Wulke Ždźary su čłonojo Łazowskeje gmejnskeje rady na swojim wčerawšim posedźenju wjacore nadawki za ponowjenje tamnišeje sportownje přepodali. Tak ma twarski zawod z Łaza za 36 000 eurow kachlicy skłasć, a Delnjowujězdźanske předewzaće přewozmje za 42 000 eurow suchotwar. Jednohłósnje wobzamknychu tohorunja wudawki za planowanje projekta a za mjeńše předdźěła w cyłkownym wobjimje 111 000 eurow.


text:
Dejcie tyż pozōr na nojnowsze felietōny na Ślōnskim Fusbalu. Tōż do zaś…
Jo dziynkuja wszyjskim i już tera zaproszōm na marcowy Szpil Miesiōnca.
Górnik bydzie musioł wartko sie spamiyntać. Terozki punktōw tracić już ni mogōm, bo w tabeli piyknie to niy wyglōndo.
Bez godki lepszy bōł dzisio Ruch. 3 punkty jadōm do Chorzowa
90 + 4 min. – Kōniec szpilu. Waldi Fornalik dźwigo rynce do gōry!
90 + 2 min. – Na ostatni sekundy Efir zmiynio Stępińskigo
90 + 1 min. – Jeszcze roz Kante. Piyknie zrobiōł obrōńcy, śloz do środka, ale tam już tela placu ni mioł. Niy udało sie skutecznie wykōńczyć akcji
90 min. – Próbowoł spōmnieć o sia Kante, ale bal w rynkach tormana
89 min. – Z boiska śloz Mazek. Za niego niydowno skludzōny do Chorzowa Łukasz Hanzel
88 min. – Jedyny knif grubiorzy na zaistniyni w syndziowskim hefcie to dzisio faule. Kartka zbiyro Magiera.
86 min. – Po rogu – po ptokach. Faulowany Surma
85 min. – Źle wybijo Putnocky. Hneda za kragiel wciepnōł by mu bal Golański. Bydzie rōg.
84 min. – Niy zdo sie coby Górnik mioł sie jeszcze dzisio spamiyntać. Sztyjc atakujōm Niebiescy.
83 min. – Zieńczuk pocylowoł z wolnego pod lata. Na rōg wybijo Janukiewicz
Ruch wyloz ataku dwóch na dwóch i hneda Mazek przeżōł deja vu. Drugi roz stanōł przed pustōm bramōm wele piōntego metra, ale tym razym sie niy sfifroł
80 min. – 0:2 Mazek wrażo bal do bustej bramy!
78 min. – Mocne zagrani do Kante. Tyn przepuszczo se bal. Wciepuje 5. bieg, ale Koj je przi balu pryndzyj
76 min. – Odpowiydź Fornalika. Za Podgórskigo wkludzōny Zieńczuk
75 min. – Zafyrloł w składzie tryner Górnika. Wyżyj gro tera Danch. Na szpicy Korzym. Co to do?
74 min. – Zamloło sie pod bramōm gości! Ruch ratuje sie wybiciym na rōg.
73 min. – Podwójno zmiana w Górnika. Janota za Sobolewskigo i Korzym za Madeja
72 min. – krōtko po grali. Ostro cyntra, ale bal w kōńcu wybity.
71 min. – Bydzie rōg do górnika
69 min. – Goście trzimiom Grubiorzy daleko od swojij bramy, ale muszōm zaczōnć wykorzystywać lagi, bo jeszcze rozmancie sie to moge skōńczyć.
68 min. – Górnik sztyjc ni mo pōmysłu na przekludzyni porzōndnej akcji.
66 min. – Jakim cudym tera ni ma bramy??? Stępiński znod sie w szesnostce. Źle przijōn bal, ale i tak przeszoł przeciwnika i wycofoł na piōnty meter do Mazka. Piōnty meter, pusto brama, ale jeszcze wraziōł tam szłapa obrōńca. Laga szpilu!
64 min. – Piykno cyntra Podgórskigo. Z biydōm opanowuje sytuacjo defynsywa gospodorzy
63 min. – c.d. haji Widanow vs Podgórski. Tym razym grocz Ruchu zbiyro szlag w gowa łokciym. Widanow dorobiōł sie w kōńcu żōłtej kartki.
61 min. – NI ma taryfy ulgowej. Widanow coby utrzimać sie przi balu robi se plac wszyjskimi kōńczynami. Ucierpioł Podgórski.
59 min. – Syndzia znod chyba w szatni kartki i terozki chyntnij dzieli. Tym razym za zagrani nakładkōm spamiyntany Gergel.
58 min. – Wartko akcjo Ruchu. Stępiński zagroł „klepa” z obrōńcōm Górnika i bez cufal znod sie sōm na sōm… Yno rōg do Niebieskich
57 min. – Praje stargoł tera koszulka przeciwnikowi Koj, beztōż w kōńcu ujrzelimy żōłto kartka.
55 min. – Dobro Cyntra Stępińskigo. Defynsywa gospodorzy czyści
54 min. – Górnik tera czynścij na połowie gości, ale sztyjc bez efektōw.
52 min. – Atakuje Górnik. Na zolu leży Podgórski, ale ni ma przerwy, w tym samym czasie Gergel szczylo „Pōnbōczkowi w okno”
50 min. – Wolny do Górnika. Cyntra Kwieka i szlag Kepkōm Widanowa. Wszyjsko piyknie, ale bal wisioł w lufcie za długo.
49 min. – Głymboky cyntra z roga. Janukiewicz piōnstkuje
48 min. – Ruch w ofynsywie. Mazek na fol szwōngu wlecioł w szesnostka i wycofoł przed brama na piōnty meter. Wybijajōm Grubiorze.
46 min. – Grōmy. Jeszcze do porzōndku sie niy zaczło a już sōm ofiary. Na murawie swijo sie Iwański.
Zaro zaczynōmy. Luft przinajmij klarowny. Miyjmy nadziejo, że bydzie na co zaglōndać.
45+ 3 min. – I to tela. Brama do szatni kōńczy piyrszo połowa. Pora minut na popisy grubskich orkiestrōw. Zapraszom nazod za chwila…
Ruch w kōńcu wykorzystuje cyntra z roga. Szlag na raty, ale bal w necu. Oleksy wykorzystoł złe zachowani Janukiewicza, kiery stoł jak przispawany do linii bramkowej.
45 + 3 min. – Brama! Paul Oleksy!
45 +1 min – Wiyncyj placu mo tera Ruch z przodku. Akcjo kōńczōm niyudanym szlagiym.
45 min. – Piyrszo połowa zetrwie jeszcze dodatkowe 3 miuty.
44 min. – Nastympny rōg do gości. Pomału po bal idzie Podgórski… Cyntra i wyjazd. Aus do Ruchu
43 min. – Mōgło byc groźnie po drugij strōnie, ale gwizdniynty faul na Sobolewskim
42. min. – Widanow wywalczōł se plac na prawym skrzidle i dogroł mocno po zolu przed brama. Ni mioł tego kto skōńczyć
41 min. – Madej faulowany wele środka boiska
39 min. – Górnik terozki chce wciōngnōnć gości na swojo połowa, ale wszyjsko kōńczy sie wykopniynciym bala na oślep przez Szeweluchina.
37 min. – Jaki miszōng terozki po ausie Górnika! Bal leci fōrt pod bramkorza. Tyn wysztrekowany wybijo. Dobitka z szesnostego metra zablokowano. W kōńcu wyjazd. Bramy już z tego niy bydzie…
35 min. – Fusbaliści po obu strōnach lygajōm na zol jedyn po drugim. Syndzia pozwolo forgot na mynski szpil…
33 min. – Koj chyba za fest sie sztachnōł „gynstego luftu” i zaś niybezpiecznie majtnōł sie z balym. Rōg do Górnika.
32 min. – Bal nazod w grze. Od bramy zaczyno Ruch
30 min. – Fusbaliści na ausie. Sztyjc „mlyko” na Roosvelta
29 min. – Syndzia koże doczkać aż sie rozwidni.
28 min. – Ruch cyntruje z wolnego. Bal traci sie w mgle pod bramkōm Górnika. Niystety kibice Górnika za fest zainwestowali w pirotechnika. Grubiorze majōm za dużo szczałowych.
27 min. – Faul Dancha. Przi balu goście
25 min. – Nastympn akcjo Niebieskich. Tym razym kōńczy sie niydokładnym podaniym. Od bramki torman.
24 min. – Ciekawie rozfechtowywała sie ta akcjo Ruchu, ale zaś doł sie chycić na spolōnym Podgórski.
23 min. – Ewidyntnie spolōł tera Podgórski
22 min. – Zaś wōniało elwrym. Napastnik Ruchu ostro potraktowany, ale to za mało na 11. meter.
21 min. – Strata Ruchu. Co tera sie pocho. Syndziowie chyba sie niy dogodali. Akcja przerwano.
19 min. – Mazek ciśnie sie miyndzy trzech chopōw. Wszyjskich oroz jednak niy ofōmluje.
18 min. – Przi balu Grubiorze. Po leku wykludzajōm atak.
17 min. – Prawōm strōnōm zaś próbuje fechtnōnć sie Ruch. Oroz w szesnostce na zolu spektakularnie lygo, kieryś z ich groczy. To niy plaża. Grōmy dalij…
16 min. – Górnik wyłazi 3 na 2. Steblecki decyduje sie na szlag. Torman zaś pewnie chyto.
15 min. – Zza szesnostka klupnōł Stępiński, ale bal z biydōm dokuloł sie do bramki.
14 min. – Podani miōd-malina i sōm na sōm znod sie Widanow! Ni mioł jednak wiela placu i czasu. Dobrze wyloz Putnocky.
13 min. – Szlag z wolnego wychycōny bez problymu.
12 min. – Trocha darymnej jakości tyjatru w wykōnaniu Mazka. Syndzia jednak doł sie zrobić za błozna. Wolny do Ruchu.
11 min. – O samym rogu ni ma co godać. Sōm my już na drugij połowie. Szczylo Kante! Rykoszet… To mōgło zaskoczyć Putnockygo. Wynik sztyjc bez zmian.
10 min. – Idealno cyntra na gowa Stępińskigo. Bal odbijo sie jeszcze od zola tak, że torman z biydōm wybijo na rōg!
9 min. – Tera Ruch trocha spróbowoł „tiki-taki”. Na razie jeszcze do porzōndku sie to niy klei.
8 min. – Zaś groźnie pod bramkōm Ruchu. Szlag z dystansu Kwieka mnimalnie mijo słupek.
6 min. – Niy bydzie samek dzisio delikatnie. Iwański wloz przed chwilōm ostrym wślizkiym. Przeciwnik praje wytargany z fusbalokōw.
4 min. – Po cyntrze do kepki nojlepij wyskoczył Sobolewski. Bal mijo słupek o pōł metra
4 min. – Faul i bydzie piyrszy wolny do gospodorzy, Do bramy Ruchu jakiś 40 metrōw
3 min. – Po darymnie kopniyntym rogu gospodorze wykludzajōm kōntra
2. min. – Na razie yno pora niydokładnych zagrań
1 min. – Bal sie kulo. Zaczyli Grubiorze
Chocioż oba nojbardzij utytułowane kluby w Polsce latoś niy bydōm grać miyndzy sobōm o majstra, jak to bywało downij, to i tak to bez godki szlagier kolejki.
Yno sekundy dzielōm nos od 105. Wielkich Derbōw Ślōnska. Latoś w forgot wyjōntkowej oprawie! 24 a pōł tys. kibicōw na „nowym-starym” stadiōnie Górnika.
Zaczynōmy chwila niyskorzij po lekkich problymach technicznych, ale terozki relacjo już je durś LIVE
Składy:
GÓRNIK
- Radosław Janukiewicz,
- Paweł Widanow,
- Adam Danch,
- Oleksandr Szeweluchin,
- Mariusz Magiera,
- Radosław Sobolewski,
- Aleksander Kwiek,
- Roman Gergel,
- Sebastian Steblecki,
- Łukasz Madej,
- Jose Kante
RUCH
- Matus Putnocky,
- Martin Konczkowski,
- Rafał Grodzicki,
- Michał Koj,
- Paweł Oleksy,
- Łukasz Surma,
- Maciej Iwański,
- Kamil Mazek,
- Patryk Lipski,
- Tomasz Podgórski,
- Mariusz Stępiński


text:
Pozdrowienia na telefon
Drodzy Sluchacze!
Do usprawnienio audycji na telefon momy pora informacji i uwag.
- Prezynter dzwoni do Sluchaczy ino na Telefon Stacjonarny
- Prezynter NIY dzwoni na zodne Komorki / Handy
- Proszymy podac kompletny numer Telefonu ( tzn. lacznie z kierunkowym )
- Proszymy podac imie osoby do ftoryj mo sie zadzwonic
- W tekscie proszymy podac z jakiej okazji momy dzwonic
- Prezynter zadzwoni ino na jedyn numer Telefonu przez Wos podany i proszymy niy podowac wiyncy numerow bo Prezynter niy je w stanie w czasie audycji wydzwaniac i szukac danyj osoby do ftoryj mo zadzwonic.
- Czas oczekiwanio na przekozanie zyczyn na telefon moge nawet do 2 godzin trwac.
- Zyczynia telefoniczne na konkretno godzina niy zawsze som mozliwe do spelniynia.
- W czasie audycji Prezynter niy je w stanie odbiyrac eMaile.
Czymu niy dzwonimy na Komorki / Handy?
- nie mozna sie na wszystkie Komorki / Handy dodzwonic
- duze koszty polonczynia dlo Radia Slask i dlo osoby do ftoryj sie dzwoni za granica
- zlo jakosc dzwiynku ze starszych Komorek / Handy


text:
Potrjechene komuny maja so na strukturnej změnje we Łužicy wobdźělić
Budyšin (SN/at). Łužica steji před wulkim přełamom. Wokrjesy Sprjewja-Nysa, Dubja-Błóta, Hornje Błóta-Łužica, Łobjo-Halštrow a bjezwokrjesne město Choćebuz w Braniborskej kaž tež wokrjesaj Budyšin a Zhorjelc w Sakskej chcedźa towaršnosć Hospodarski region Łužica zwr wutworić, zo bychu trěbnu strukturnu změnu srjedź lěta 2017 zmištrowali. Nastać ma wona z dotalneje towaršnosće Energijowy region Łužica-Błóta ze sydłom w Choćebuzu.
Budyski wokrjesny sejmik je na posedźenju minjenu póndźelu z třomi hłosawzdaćemi wobzamknył, zo so Budyski wokrjes z podźělom 5 000 eurow na nowej towaršnosći bjezposrědnje wobdźěli a jej přistupi. Wuměnjenje je, zo Braniborska a Sakska hoberske předewzaće dlěšodobnje podpěrujetej. „Produkcija miliny je w narodnym zajimje, tohodla měła so tudyša strukturna změna w narodnej zamołwitosći přewjesć“, podšmórny krajny rada Michael Harig (CDU).


text:
Niy udało sie wygrać, ale momy rymis i nostympny, cynny punkt do tabyli ligowyj. Po szpilu byli my na konferyncji prasowyj i poniżyj mocie ja po Ślonsku:
Artur Skowronek (Wigry): “Zagrali my dobry szpil i szanujymy tyn punkt, ale mogli my to wygrać. My grali lepij i fest żol tyj łostatnij łokazji kaj sie chopcy podowali bala. Rywol zostawioł kupa zdrowo coby nom wyciongnonć tyn punkt, a my nostympne szpile zagromy lepij i bydymy siyngać po pełno pula”.
Juan Ramon Rocha (Ruch): “Szpil boł dobry do kybiców, mom wrażynie, że wiela klubów zmiynio taktyka i to je gut. Goście som chyba nojlyprze ze wszistkich drużin jakie groły na Cichyj łodkond jo sam je. Moim chopcom gratuluja gry bo ciśli do końca. Pokozali, że sie do. My musiyli grać inaczyj bo kontuzja fusbalorza, bo jedyn chop sie poczuł trocha gorzyj, ale dali my rada zrymisować i za to mom do nich szacunek”.
własne


text:
Nie tak cołkiym to beło, bo pobiło nie dwók, nie trzok, nie śtyrek ino ze śtyry setki tyk góroli. A wsyćko skrony strasnego smoka, co to se grasuwoł w dolinach i do chałpy kozdymu właził. Co go ludziska wypuscali kominym, to dźwiyrzami i łoknami właził z powrotym. I kozdom jednom małom nawet śparkom sie wepchoł. A kiej fto zapolił w piecu wynglem, mokrym drzewem abo nie daj Bók śmiyciami, to smokowi beło w smak. Wtej rós jesce wiynksy i strasniyjsy. Strach beło wiecór z chałpy wyńść. Ludziska się boli tego smoka. A sprytny beł telo tyn smok, ześ go widzioł, cuł a nie ułapił. Kozdyn jedyn cłek se myśloł:
- No jakos to tak? Widzis gada blisko, zamachnies sie, co by łodegnać abo ułapić a tu w rynce dali pusto.
W lecie smok sie chowoł. Ludziska nawet na chwile ło nim zapominali, ale na pocontku zimy nad całom dolinom zaś zalygała smoco mgła. I tak wej to się ciongło ładnyk pare lot. Ludziska ze strachu i z bezradności sie zarli miyndzy sobom, bo wiadomo, ze jak ni mozes nic poradzić to nolepi zwalać wine jedyn na drugiygo.
Rózni mieli rozne rady na łodpyndzenie złego. Jedni pedzieli, ze łolyj pomoze. Trza go palić w piecu, łon ci chałpe łogrzeje a smok sie go ponoć straśnie boi. Znalozło się paru łodwoznyk, co sprugówali. Pokupili łolyje, pobudowali nowe piece i tak cekali nostypnyj zimy. Ale kiej prziysła, to i smok wrócił i łokazało się, ze łon se nic z tyk ik carów marów nie robi. Jak siedzioł w dolinie, tak siedzi. Reśta ludzisków przypatrziyli sie z ciekawościom, pokiwali głowami ale jak to na smoka nie pomogło, to nic nie zrobili. Na koniec łolyj łokropnie podrozoł i wscyćka polili znowu cym popadło.
Minyno pore roków i znowu zebrali sie co bogatsi gazdowie. Wymyśli, ze trza smoka łodpyndzić bez słońce. Jedyn bez drugiygo zacyni montować na dachak takie lustra, co przyciongajom słonecko a smoka łodpyndzajom. No i wiycie, byłoby to nawet dobre ino, ze łokazało sie, ze słonecko dobrze to ino w lecie grzeje. W zimie tyz ale nie telo, co by się go smok boł. Słonecko wode nagrzoło, co by dzieciska mozno było kompać nie ino roz tygodniu ale nawet i co dziyń, ale dym z komina dalyj smoka kormił i smok kozdziutkom zime w doline se wracoł. Bo mu tam dobrze było i znajomo. Kie sie ludzie jedyn bez drugiego wyzywali i łobrozoli, to siedzioł i śmioł sie.
Co roz to były we wsi zebrania i narady. A to ze gaz na smoka dobry. Hej, gaz dobry, ale skond go wziońć? Duzo by kopać, daleko sukać. Długo cekać. A tu trza juz, bo smok coroz to straśniejsy. Ftórysi słysoł ło wiatrakak. Ale inny pado, ze wiatraki niy. Za duze. Ze hucom, ptoski bałamucom. Ze u nos nie wolno, bo pony gdziesi hań na górze zakazali. No dobre, to wiatraki niy. Po zebraniak kozdy łozchodził się do chałupy zły i łobrozony.
Poru pobudowało nowe piece i poliło ino cyściutkim drzewem. Inni pokopali w ziymi. Naciongli wody, co by łona chołpe grzoła a nie tyn wyngiel dziadowski, co smoka kormi. Ale to wsyćko było ino tak trosecke smokowi nie w smak. A we wsi zwada jak była tak była dali.
Wreście wtórysi rozumniyjsi nie wytrziymoł i zawezwoł dochtora - myndrola. Tyn przyjechoł ze światu i godo tak:
- Słuchojcie chopy, jak tak dali bedziecie robić bele fto, bele co, sami się pryndzyj podusicie, a tego smoka nie łopyndzicie. Tu trza się wziońć wsyćka kupom! Te dziady z zza góry, co to ło Bozym świycie nic nie wiedzom, a lepsi łod wos. Smoka ni majom i mieć pewnie nie bedom. I trza po łapak bić tyk co smoka kormiom. Ten Stasek z brzyzku taki hruby i wozny gazda a nie wiy, ze smok nowiycy skrony jego w dolinie siedzi? To ni mo fto mu tego pedzieć? Niek se mo piece, kominy i co tam jesce fce ale smoka niek se swojego trziymo w chołpie jak lubi. Bo turysty jak jadom do wase wsi to jej ni mogom znajś i do niyj trafić tako zamglono i wy tys łostatnio jak po łomacku chodzicie.
Gazdowie pedzieli: - Dobrze godo! Uradzili i zrobili tak:
Kozdy gazda zrobił ftóromsi z tyk rzecy: abo poli teroz suchućkim ładniućkim drzewym, abo se chołpe grzeje wodom, abo se chołpe grzeje gazym, abo se chołpe grzeje słonkiym, abo se chołpe grzeje łolyjym, abo se chołpe grzeje prondym. Nolepse ze tego som dwie rzecy: prond ze słonka abo wykopać w ziymi dziure i ciagnońć wode. Nołodwozniyjsi i nobogatsi jeni się za to. Jedni z drugimi sie dogadali, pomogali se i było toniyj. A smok sie telego luda zacon boć, robił sie z dnia na dziyń coroz to mniyjsy jaz cołkiem zniknon. Wsyckim ulzyło a w dolinie scynśliwość zapanuwała, hej!


text:
Na krawędzi (serial telewizyjny)
Na krawędzi – polski serial kryminalno-sensacyjny w reżyserii Macieja Dutkiewicza, emitowany od 28 lutego 2013 w stacji Polsat. W 2014 rozpoczęto emisję kontynuacji serialu pod nazwą Na krawędzi 2.
Bohaterowie[edytuj | edytuj kod]
- Marta Sajno - Sylwia Sztern
- Tomasz Kamiński – szef grupy specjalnej.
- Anna Sajno - córka Marty Sajno
Obsada[edytuj | edytuj kod]
- Urszula Grabowska jako Marta Sajno z domu Orpik
- Marek Bukowski jako Tomasz Kamiński
- Maria Niklińska jako Anna Sajno
- Przemysław Sadowski jako Andrzej Czyż
- Maja Hirsch jako Tamara Madejska
- Agnieszka Wagner jako Dorota Wolańska
- Krzysztof Stelmaszyk jako sędzia Edward Zawada
- Joanna Kulig jako Sylwia Zawada
- Mariusz Bonaszewski jako mecenas Jerzy Niemczyk
- Mateusz Damięcki jako prokurator Marek Frydrych
- Agnieszka Warchulska jako Jolka Kamińska
- Karolina Chapko jako Karolina Wolańska
- Jacek Kopczyński jako Cichy
- Mirosław Baka jako mecenas Adam Karski
- Piotr Fronczewski jako prezes Mirosław Leszczyński
- Łukasz Simlat jako Robert Protasiewicz "Protas"
- Jakub Wieczorek jako policjant Wiesław Potocki
- Olga Bołądź jako Krystyna Janicka-Potocka
- Robert Koszucki jako Robert Majerski"Mayer"
- Krzysztof Pieczyński jako Ryszard Kołtun vel Wolański
- Aleksandra Szwed jako Bayo Akijame
- Maciej Robakiewicz jako Marek Leszczyński "Kulawy"
- Artur Dziurman jako Zbigniew Jarosz
- Emilia Krakowska jako Janina Orpik , matka Marty Sajno
- Piotr Grabowski jako Maciek
Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]
- Na krawędzi w bazie stopklatka.pl
- Na krawędzi w bazie filmpolski.pl
- Na krawędzi w bazie Filmweb
- Strona i odcinki serialu w Ipla


text:
Jenisej
Jenisej (rusce EHиceй) je wulka aziska rěka a přitok Sewjerneho polarneho oceana, kotryž běži přez srjedźnu Sibirsku w Ruskej a twori jako tak mjenowany „sibirski meridian“ wuznamny łódźnistwowy puć přez srjedźnu Sibirsku. Z 3487 kilometrami (wot žórła Wulkeho Jeniseja samo 4092) słuša k najdlěšim rěkam na swěće. Jeho přitočnišćo je z 2.580.000 km² sydomkróć wjetše hač Němska.
Wo mjenje rěki wobsteja wšelake teorije. Po jednej je wotwodźene wot słowow ana („mać“) a say („rěka“) z turkskich rěčow, po druhej wot yeni („nowa“) a su („woda“). Dalše teorije widźa sibirski pochad mjena. Ruske stawizny rěki započachu so hakle w lěće 1607 z přichadom prěnich Kozakow.
Rěka wužórli so w južnosibirskej republice Tuwa mjez horinami Zapadneho Sajana (3121 m), Wuchodneho Sajana (3492 m) a Tannu-Ola (2895 m) a nastanje přez zjednoćenje Wulkeho a Małeho Jeniseja pola města Kyzyl, něhdźe 135 kilometrow wot sewjerneje hranicy Mongolskeje. Běži potom stajnje do sewjerneho směra, najprjedy přez Chakasku a potom přez Krasnojarski region. Při Jeniseju nadeńdu so tři wulke rěčne zawěry, mjez druhim najwjetša w Ruskej, kiž wutwori Sajano-Šušenski spjaty jězor. W Krasnojarsku, najwjetšim měsće nad Jenisejom, přeprěča jón Transsibirska železnica.
Za Jenisejskimi horinami wuliwa so wotprawa z Bajkalskeho jězora pochadźaca Angara do Jeniseja, kotraž je dlěša a na wodu bohatša hač wón sam. Rěka twori nětko – w jeje srjedźnym a delnim běhu – přirodnu hranicu mjez Srjedźosibirskim hórskim krajom na wuchodźe a Zapadosibirskej nižinu na zapadźe. Blisko přistawa Igarka přeprěča Jenisej polarny kruh. Za přistawom Dudinku njedaloko nikeloweho města Norilsk wuliwa so Jenisej do 225 kilometrow dołheho Jenisejskeho golfa, słušaceho ke Karaskemu morju. Jenož 200 km zapadnje nadeńdźe so wuliw rěki Ob.
Wotliw Jeniseja je – kaž pola wšitkich sibirskich rěkow – jara wotměnliwy a wučinja w Igarce při delnim běhu mjez 6000 m³/s w decembrje a 81.000 m³/s w juniju (přerězny wotliw Łobja we Wittenbergu: 365 m³/s).[1] Z tym je Jenisej na wodu najbohatša rěka cyłeje Sibirskeje. Wot nowembra hač do meje je rěka zamjerznjena. Wulka woda po taću sněha stupa při srjedźnym běhu wo 10 metrow, při delnim běhu samo wo 20 metrow.
Najwažniše přitoki su:
- Angara (1779 km, 1.039.000 km², wotprawa při km 2137 wot wuliwa do Karaskeho morja)
- Kamjentna Tunguska (1865 km, 240.000 km², wotprawa při km 1571)
- Delnja Tunguska (2989 km, 473.000 km², wotprawa při km 990)