text:
Macie swoich poetów. Liryka polska urodzona po 1960 roku. Wypisy
Krzysztof Jaworski, Krzysztof Koehler, Andrzej Stasiuk, Tomasz Majeran, Tadeusz Pióro, Wojciech Bonowicz, Sławomir Matusz, Wojciech Kuczok, Jarosław Klejnocki, Jacek Podsiadło, Krzysztof Siwczyk, Jacek Gutorow, Krzysztof Świerkosz, Darek Foks, Marcin Świetlicki, Bartłomiej Majzel, Mariusz Grzebalski, Jarosław Mikołajewski, Dariusz Suska, Maciej Pisuk, Dariusz Bugalski, Grzegorz Wróblewski, Jakub Winiarski, Janusz Koryl, Adam Wiedemann, Marzena Broda, Karol Maliszewski, Krzysztof Ćwikliński, Paweł Konnak, Anna Piwkowska, Krzysztof Śliwka, Zbigniew Sajnóg, Piotr Szewc, Marek Karcerowicz, Cezary Domarus, Jacek Sierpiński, Roman Honet, Paweł Dunin-Wąsowicz, Wojciech Wencel, Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, Maria Cyranowicz, Marzanna Bogumiła Kielar, Ewa Sonnenberg, Maciej Melecki, Wojciech Stamm, Agnieszka Herman, Jan Sobczak, Piotr Gociek, Andrzej Niewiadomski, Dariusz Sośnicki, Marcin Baran, Marcin Sendecki, Miłosz Biedrzycki, Marek K. E. Baczewski,
Paweł Paulus Mazur, Artur Szlosarek, Grzegorz Kaźmierczak, Wojciech Wilczyk, Marek Zgaiński, Filip Zawada, Stanisław Dłuski, Robert Tekieli, Jakub Ekier, Piotr Jasek, Bartosz Muszyński, Juliusz Erazm Bolek, Danuta Błaszak, Zbigniew Chojnowski, Artur Kozdrowski, Robert Mielhorski, Dariusz Eckert, Marian Kisiel, Dariusz Brzóska Brzóskiewicz, Robert Adamczak, Mariusz Baryła, Roman Dziadkiewicz, Mirosław Dzień, Tomasz Hrynacz, Szymon Kantorski, Robert Krajewski, Norbert Kulesza, Paweł Marcinkiewicz, Lesław Nowara, Grzegorz Olszański, Piotr Pawlak, Rafał Rżany, Przemysław Szubartowicz, Marcin Wieczorek, Michał Kaczyński, Tomasz Konrad Augustyniak, Paweł Berkowski, Sławomir Burszewski, Jacek Hans Dachtera, Jacek Dobrzyniecki, Mirosław Drabczyk, Paweł Filas, Jacek Katos Katarzyński, Arek Kobus, Bogusław Kopiec, Marcin Kornak, Wojciech Maria Koronkiewicz, Wojtek Kozak, Artur Krasicki, Dariusz Łukaszewski, Kazik Malinowski, Monika Kopiec, Maciej Mazurek, Yewhen Michnowsky, Grzegorz Midak, Zbigniew Milewski, Marcin Niemojewski, Adrianna Kowalska, Robert Pawlak, Wojciech Płocharski, Andrzej Stefan Rodys, Inga Sieprawska, Andrzej Tokarski, Muniek Staszczyk, Jarek Suszek, Paweł Szwed, Mirosław Tarasewicz, Tomasz Titkow, Ewa Zielińska, Sławomir Żuberek
7,13
(8 ocen i 0 opinii)


c: text/html

text:
Beschreibung
Z předležacym materialom maja wučerjo na serbskich zakładnych šulach móžnosć, wažne a dotal njewobkedźbowane informacije k wuknjenskim ćežam w pisanju a čitanju pola jednotliwych maćernorěčnych serbskich dźěći zaměrnje zběrać a zestajeć. Zmysł materiala leži w prěnim rjedźe w tym, maćernorěčnych šulerjow 2. lětnika, kotřiž su na zakładźe wuknjenskich ćežow za LRS-přepytowanje předwidźane, hladajo na jich rěčnu situaciju wosebitosće pruwować, tak zo móhła so diagnostika za potrjecheneho šulerja hišće polěpšić.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Na codziyń mo rodzina, robota i jesce znojduje czas na bycie Kybicem Ruchu Chorzów. Tym razym znaloz chwila coby z nami pogodać. Fto? Autor ksionżki “Niebieskie Majstry” – Esiu Joszko:
Kiedy abo łod czego zacła sie Twoja pasjo?
G.J: Pasja do Ruchu to je cosik naturalnygo, jak żeś je rodowidy chorzowianin.
Co boło kluczym, że stwierdziołś “Ja. Jo chca łopowiydzieć historio Ruchu”?
G.J: Historio Ruchu chyba nigdy niy boła łopowiedziano do końca. We mojim łodczuciu chyba dzisioj juz je za późno aby to srobić tak rzetylnie ino na podstawie rozmów ze rodzinami przyd wojennych fusbalorzy, cy rylacji ze cajtungów.
Łatwij je ze łokresym po wojnie, ale dalyj uważom, że som niekiere “biołe plamy” kere nigdy niy łostanom łodkryte.
Skond pomysł na ksionżka?
G.J: Niy boło pomysłu na ksionżka. To boła typowo spontaniczno akcja. Wszistkie dane łostały sebrane wcześnij i dopiyro wspólnie ze Neo ze Niebiescy.pl we paździyrniku wpadli my na pomysł wydania tyj ksionżki.
Łocywiście jakby niy szponsory to ta ksionżka niy powstała by we takij formie. Szczygólnie fest mocno pomogła Grupa Kapitałowo Fasing.
Ciynżko boło sebrać matyriały do ksionżki? Cołki czos podkreślosz, żeś je normalny Kybic Ruchu.
G.J: Na codziyń mom robota, rodzina wiync nie ma wcale lekko znalyźć czas na sbiyranie matyriałów.
Cy zatym, jak kożdy kybic, mosz jakigoś swojigo Idola? Ze łobecnych cy ze starszych casów?
G.J: Stawiom wyżyj Ernesta Wilimowskiego nad Gerarda Cieślika, doceniom tego drugigo, ale jednak “Ezi” to fusbalorz kiery zdecydowanie wyprzedzioł swoja epoka pod kontym podyjścia i zachowanio na szpilplacu i poza nim.
W ksionżce som niykiedy łopisy syzonu, cy pojedyńczych szpilów ze perspektywy Kybica. Wykorzystywołś własne wspomniynia. Dalyj mosz żywy łobroz tych casów?
G.J: Ino tego łostatnigo majstra Polski ze 1989 roku. Tyn sezon pamiyntom ze perspektywy świadomygo kybica siedzoncego na trybunie.
Twoja ksionżka to idzie pedzieć taki zbiór nojważniyjszych wydarzyń ze przeszłości Klubu. Idzie jom zatym uznać za obowionzkowo lektura do młodygo pokolynia fusbalorzy, kiere chcom szpilać we Ruchu Chorzów?
G.J: Jak najbarzij. Pojawioł sie pomys we mojij gowie, żeby ksionżka trefioła do kożdyj biblotyki szkolnyj we Chorzowie. Ta inicjatywa je we fazie ryalizacji i powinna sie zakońcyć jesce we tym miysioncu.
Powstowajom pomysły na tłumaczynie Twojij ksionżki, na gwara ślonsko, cy nawet łostatnio padła propozycjo tłumaczynio na angiylski. Ludzie chcom, coby ta historio “Niybieskich Majstrów” trefioła do wszistkich. Co ło tym myślisz?
G.J: Fest dobry pomysł. Ruch mo wiela Kybiców kiere niy znajom polskigo, wiync tłumaczynie na inne jynzyki by sie przidało.
Cy mosz juz jakiś pomysł na nostympno ksionżka?
G.J: Ja, mom. Je juz naszkryflane 100 sztron…treść niech na razie bydzie tajemnicom.
Prymiera ksionżki zbiegła sie ze powstaniym nowygo stowarzyszynio Kybiców “Wielki Ruch”. Obecnie bycie Kybicem Ruchu to nie je tako łatwo sprawa, a stowarzyszynie mo tchnonć nowygo ducha właśnie we Kybiców. Co sondzisz ło tym pomyśle?
G.J: Dobry pomysł. Jo sie juz zapisoł do stowarzyszynio i mom nadzieja, że srobi to wiela Kybiców. To możno bydzie nadziyja na lepsze jutro…
Na koniyc, jakbyś mioł we dwóch zdaniach zachyncić do zakupu Twojij ksionżki?
G.J: Propozycjo łobowionzkowo do Kybiców Ruchu Chorzów, chocioż wiym, że wielu ludzi krynci historia i łone tyż pewnie siengnom po ta ksionżka. Nikogo szpecjalnie nie trza zachyncać do jeij zakupu.
Koniyc
A sama ksionżka kupicie pode tym linkiym: Ksionżka “Niebieskie Majstry”
własne


text:
Keluchowe łopjenko
Kełuchowe łopjenka (sepale) twórje keluch (calyx) kwiśonki pókšytosemjenjoweje rostliny a su wenkowne, wótergi gropnjejše a wótergi zelene kwiśonkowe pśikšywne łopjenka, mógu wšak teke druge barwy měś abo kaž kronowe łopjenka wuglědaś.
Jadna se pśi tom toś wó wenkowne kwiśonkowe pśikšywne łopjenka dwójnego kwiśonkowego pśekšywa (periant), kótarež su južo pśi zacynjonem pupku widobne. Cesto zelene keluchowe łopjenka twórje pśi kwiśonkowych pupkach šćitny pśekšyw za nutśikowne drobnjejše kwiśonkowe źěle. Teke pśi zawrjenju wjele kwiśonkow za noc šćitaju druge kwiśonkowe łopjenka.
Mógu lichotne abo zarosćone byś. Pśi někotarych taksonach su teke zreducěrowane, jo pótakem mjenjej z nich až pśi pśiwójźbnych taksonach abo feluju dopołnje. Su wažne pśiznamje za zarědowanje jadnotliwych taksonow (glědaj teke: taksonomija, zarědowanje rostlinow).


text:
W Choćebuzu wospjet wuchodna Europa ćežišćo – serbski podźěl stabilny
Choćebuz (SN/bn). Němy film „Cuzy ptačk“ twori zakład trailera za lětuši 28. Filmowy festiwal Choćebuz (FFC). Znaty režiser Axel Ranisch je scenu z njeho adaptował a zdobom wocuzbnił: njejapcy je protagonistka wosrjedź Błótow z třomi afriskimi wojowarjemi konfrontowana. „Tak podamy so na jězbu po času z lěta 1911 hač do přitomnosće, wot debita Serbow w kinje hač k strachej před njeznatym a cuzym dźensa“, rozłoži jednaćel festiwal zarjadowaceje firmy pool-productions Andreas Stein wčera na nowinarskej konferency FFC w Choćebuskim Měšćanskim domje. Nimo trailera předstaji wón „dotal najwobšěrniši program“ a připowědźi wot 6. do 11. nowembra dohromady 220 filmow z cyłkownje 45 krajow, mjez nimi 65 němskich a dźesać swětowych premjerow. Do wubědźowanja wo „Lubiny“ su dohromady 31 přinoškow wuzwolili.
111. Kulturny konwent je so wčera na swojim zeńdźenju w Stróži zaběrał mjez druhim z hospodarskim planom a jón wobzamknył. Institucionelne spěchowanje wučinja za lěto 2019 15,9 milionow eurow.Stróža (SN/MiR). Hudźbne šule, mobilne dźěło za młodźinu a Wojerowski kompjuterowy muzej Conrad Zuse maja z etata kulturneho ruma Hornja ŁužicaDelnja Šleska dóstać klětu wjace pjenjez hač dotal. Institucionalnje spěchowane zarjadnišća dóstawaja financy w dotalnej, resp. aktualnym žadanjam, kaž wurunanju inflacije přiměrjenej wysokosći. Za dźiwadła płaći dale wobzamknjenje jednotliwych budgetow z lěta 2014. Tute pak 2019 wuběži. Tuž ma so klětu znowa jednać.
Union Fürstenwalde– FC Energija Choćebuz 0:1 (0:0)Zestawa hosći: Rauhut – Starcew, Stein, Knechtel, Schlüter, Zimmer, Schneider (87. Gehrmann), Kruse, Viteritti (46. Geisler), Mamba, Scheidhauer (63. Zimmer)Po wuspěchu 1:0 pola regionalneho koparskeho ligista Union Fürstenwalde je FC Energija Choćebuz wosmifinale w krajnym pokalnym kole docpěła. Felix Geisler postara so w 76. min. wo to, zo njetrjebaštej mustwje do podlěšenja.Trenar Claus-Dieter Wollitz bě wjacorym koparjam šansu dał, kotřiž hewak tak husto zasadźeni njejsu. Předstajenje pak runjewon dobre njebě. W rjadach FC Energije nasta njewěstosć, dokelž pokazachu domjacy kuražěrowany wukon. Derje, zo wobchowa wrotar hosći Kevin Rauhut měr w swojej klětce a zo přeco wotzady hru natwarješe. Hrajerjo před nim pak bul zhubjachu abo sej jón špatnje přihrawachu. Georg Zielonkowski
Z wopominanskej stražu na Choćebuskich Starych wikach je rězbar Rainer Opolka wčera přećiwo namocy a hidźe demostrował. Za to je tam štyri bronzowe wjelče plastiki a informaciske tafle nastajił. Braniborski wuměłc je wjelki hižo we wjacorych městach Němskeje wustajał, naposledk před monumentom Karla-Marxa w Kamjenicy. Wone symbolizuja namóc, hidu a prawicarskoradikalne nastajenje. Protest Opolki měri so wosebje přećiwo radikalizowanju AfD. Foto: Michael Helbig
Dobry tydźeń je mjeztym wustajeńca z twórbami Carla Lohsy w Kontaktnym běrowje Swobodneho stata Sakskeje w čěskej stolicy přistupna, z kotrejž prezentuja so Biskopicy hač do kónca nowembra. W tym zwisku přebywaše tež hospodarska delegacija města tydźenja srjedu a štwórtk w Praze.Biskopicy (SN/at). Kulturny event w Serbskim seminarje bě takrjec nastork za hospodarske aktiwity Biskopičanow. Pod nawodom wyšeho měšćanosty prof. dr. Holma Großa (njestronjan) porěčachu z předewzaćelemi z Hamburga, ródneho města Lohseho, kaž tež ze zastupjerjemi Němsko-Čěskeje industrijneje a wikowanskeje komory, kaž měšćanske zarjadnistwo zdźěla. Wulkopósłanc ZRN w Čěskej republice dr. Christoph Israng přija delegaciju ze zapadołužiskeje komuny. A na programje stejachu dale rozmołwy na kromje Hamburgskeho přistawoweho wječorka, zetkanja Hamburgskeho, čěskeho a słowakskeho transportneho a logistikoweho hospodarstwa.
Na zahonje mjez Wjerbnom a Rubynom w Delnjej Łužicy je tónle wobraz nastał. Ale hač tam abo w srjedźnej a Hornjej Łužicy, wšudźe su nazymske pólne dźěła tuchwilu z tójšto prochom zwjazane. Łužiscy ratarjo čakaja žedźiwje na dešć, dyrbja pak so z trajacej suchotu wotnamakać. Najebać to wukonjeja wšě dźěła, kotrež su nazymu trěbne. To wobkrući Holger Schulz, za plahowanje rostlin zamołwity w Kulowskej towaršnosći MKH. Najbóle wohrožuje pobrachowacy dešć wusywany rěpik. Tón trjeba mokrotu, zo by schadźał, hewak symješka zeschnyja. Foto: Michael Helbig
Serbske šulske towarstwo chce swoje dźěćace dnjowe přebywanišća kwalitatiwnje dale wuwić. Na njedawnej fachowej konferency staj Stephan Anders-Krummnacker a Susann Seyfarth z přistajenymi SŠT na idejach do přichoda dźěłałoj. Milenka Rječcyna je so ze Stephanom Andersom-Krummnackerom rozmołwjała.Mjeztym hižo dwě lěće přewodźeće Serbske šulske towarstwo. Što je Waš zaměr?S. Anders-Krummnacker: Mam nadawk, zhromadnje z wotpowědnej fachowej poradźowarku a nawodnicami nadźěłać, kak hodźa so jednotliwe dźěćace přebywanišća wobsahowje dale wuwić. Při tym njesteji imersija w fokusu, ale pedagogiske dźěło, a hraje rólu, kak móžemy sakski kubłanski plan w zarjadnišćach hłubšo zeskutkownić, kotre naprawy su w zarjadnišćach hižo derje etablěrowane a hdźe su resursy, pedagogiku kwalitatiwnje dale wuwiwać. Lětuši fachowy dźeń w septembru bě takrjec zahajenje diskusije, tež hdyž hižo dwě lěće hromadźe dźěłamy. Smy sej pak prajili, zo trjebamy zarjadowanje za wšitkich, zo bychmy sej wotkryli p ...
18.10.–24.10.2018 Budyski filmowy palast: Johnny English: wšědnje 16:00, 18:00 a 20:15 (nimo nj) | nj 19:30 | pj a so 22:30 Halloween: nj 20:00 25km/h: srj 19:45 Gundermann: pj a wu 14:30 Die Unglaublichen 2 w 3 D: wšědnje 14:30 (nimo pó a srj) a 17:15 Pettersson und Findus: wšědnje 15:00 (nimo pó a srj) Smallfoot w 3 D: pj a nj 12:00 Smallfoot: wšědnje 14:00 (nimo pó a srj) Ballon: wšědnje 20:00 (nimo pó) | štw, so a nj 14:30 | pj a so 22:15 Venom: wšědnje 17:00 (nimo srj) | srj 16:45 Venom w 3 D: wšědnje 20:00 | pj a so 22:30 The Nun: pj a so 22:30 Hotel Transsilvanien: pj a nj 12:30 Das schönste Mädchen der Welt: pj a nj 12:45 Das Haus der geheimnisvollen Uhren: pj a nj 12:15 Klassentreffen 1.0: wšědnje 17:15 (nimo nj a pó) a 19:30 (nimo nj a srj)Kino-ekstra: Kindeswohl: nj 17:15 | pó 17:15 a 20:15Wojerowski CineMotion:Johnny English: wšědnje štw, pj, so a nj 14:00, 16:10, 18:20 a 20:20 | pó, wu a srj 15:15, 17:45 a 19:50 | pj 22:30 | so 22:40 Ballon: wšědnje 20:00 Halloween: nj 20 ...
Wulkotna premjera z překwapjacymi idejemi za serbskeho klasikarjaZa mnje najrjeńšo je, widźeć napjatosć młodych přihladowarjow na klankodźiwadłowych předstajenjach. Woči přeradźa jich wćipnosć. Woni chcedźa wědźeć, što so na jewišću stawa – a to hnydom a spěšnje. A njetraje dołho, zo su do jednanja dospołnje zanurjeni.Tak bě tomu tež zańdźenu njedźelu popołdnju w Budyskim Dźiwadle na hrodźe, byrnjež skerje dorosćeni rynki stólcow pjelnili. Tam knježeštej bjesada mjez wulkimi a pišpot mjez małymi wopytowarjemi. Premjera inscenacije „Kito husličkar“ bě tak wabjaca, zo běše mała žurla na prěnim poschodźe hrajnišća hač na poslednje městno wobsadźena.


text:
Beschreibung
Po prěnjej knize memoarow „Zabych ći něšto rjec“ (2010) wjedźe Jurij Koch w swojich dalšich dopomnjenkach „Wětrik na třěše“ čitarja do časa swojeje młodosće a zrałych lět. Tónle wotrězk jeho žiwjenja saha wróćo do Hórkow, Dobrošić, Budyšina a Choćebuza, hdźež po wuchodźenju čěskeho gymnazija we Varnsdorfje šulu hač k abiturje 1954 pokročuje a prěnje nazhonjenja lubosće dožiwja. Wón widźi sam sebje, swojich sobušulerjow a wučerjow a rysuje podawki z wěsteho pomjatka, kak bě so na přikład za přistajenje jako redaktor młodźinskeho časopisa „Chorhoj měra“ nawabić dał a pozdźišo w „Nowym Casniku“ dźěłał. Awtor wopisuje swój čas studija žurnalistiki w „małym Parisu“ a serbske internatne žiwjenje w „Zejlerju“, nic naposledk swoje dźěło jako reporter a spisowaćel w Choćebuzu. Wšě za njeho relewantne podeńdźenja a z nimi zwjazanych ludźi předstaja Jurij Koch na pozadku časowych wobstejnosćow a reflektuje je z wědu přitomnosće z wótrym a kritiskim wóčkom. Čerstwosć a wotmach jeho přirodneho powědanja z humorom a ironiju budźetej čitarja znowa putać a z někotrymžkuli wotkryćom překwapjeć.


text:
Beschreibung
W dwanatym měsacu hlada wšěm dźěło do rukow: Mister X chodźi po měsće a rozdźěla mysteriozne hodowne postrowy, palčička Luiza twori w rumpodichowej dźěłarni nanajlubše pleńčatka a zabyćiwy Oliwer pyta kmanu chowanku za maćerny hodowny dar. A naposledk so tež hišće wowcyny Boži narodk pali! Po telko hodownikowanju pak knježi patoržicu mjez dźěćimi sama napjatosć. Je nank tón rumpodich? Hdźe wostanje online skazana jědlenka? Spjelni so són wo kristalowym konju? A dokal je so poprawom hodowna husyca Lejna zminyła? Wotmołwu na wšě te prašenja dóstanu mali čitarjo wuwzaćnje hižo do hód, a to wot 33 awtorow, kiž su lóštne a putace powědki a basnje za nje napisali. Wudawaćelka Ingrid Juršikowa je nimale 40 přinoškow wopřijacu pisanu čitanku zestajała a Jutta Mirtschin stwori k tomu přewšo powabliwe ilustracije. Njeje to krasne wobradźenje?!
Awtorki a awtorojo
Hańža Bjeńšowa, Jurij Brězan, Beno Budar, Andreja Chěžcyna, Jakub Bart-Ćišinski, Jěwa-Marja Čornakec, Měrana Cušcyna, Rejzka Deleńkec, Róža Domašcyna, Benedikt Dyrlich, Monika Dyrlichowa, Pawoł Grojlich, Lubina a Dušan Hajduk-Veljković, Ingrid Hustetowa, Jurij Koch, Křesćan Krawc, Marja Kubašec, Lenka, Kito Lorenc, Lydija Maćijowa, Jan Měškank, Měrka Mětowa, Diana Nagelec, Michał Nawka, Jan Radyserb-Wjela, Sylwija Šěnowa, Madleńka Šołćic, Dorothea Šołćina, Měrćin Wjenk, Alfons Wićaz, Wórša Wićazowa, Jan Wornar


text:
Rada naukowa
- prof. Zbigniew Cieślak, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
- ks. prof. Antoni Dębiński, Katolicki Uniwersytet Lubelski
- ks. abp prof. Andrzej Dzięga, Katolicki Uniwersytet Lubelski
- prof. Jarosław Majewski, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
- prof. Marek Michalski, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
- prof. Krzysztof Pietrzykowski (Uniwersytet Warszawski)
- dr hab. Justyn Piskorski
- prof. Zbigniew Rau, Uniwersytet Łódzki
- ks. prof. Krzysztof Warchałowski, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego


text:
Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza
Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza (Mt) – to je jedna z sztërzëch Ewanielów Nowégò Testameńtu, chterne Kòscół ùznôł za natchnioné ë wprowadzył do knégów Swiãtëch Pismión. W kanonie Nowégò Testameńtu òna je jakno pierszô.
Òbaczë téż[edicëjô | editëjë zdrój]
Lëteratura[edicëjô | editëjë zdrój]
- Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné. Z greczi przełożił na kaszëbsczi jãzëk ò. Adam Ryszard Sikora OFM. Gdańsk 2010; ISBN 9788387258399
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Werra
Werra je rěka w srjedźnej Němskej, kotraž běži přez Durinsku, Hessensku a Delnju Saksku. Wona je prawa a z nimale 300 kilometrami tež dlěša žórlica Wesera, dokelž je zapadna žórlica Fulda jenož 220 kilometrow dołha.
Rěka wužórli so w Durinskich šćěpjelowych horinach při južnej skłoninje Durinskeho lěsa blisko bayerskeje hranicy a běži potom najprjedy přez samón juhozapad Durinskeje a měsće Meiningen a Bad Salzungen. Za Salzungenom běži pak na zapadnej pak na wuchodnej stronje durinsko-hessenskeje mjezy, něhdyšeje hranicy mjez wuchodnej a zapadnej Němskej. Na juhowuchodźe Delnjeje Sakskeje so Werra w měsće Hann. Münden z Fuldu do Wesera zjednoća.
Dla lětdźesatki dołho trajaceho wottwarjenja kalija při srjedźnym běhu Werry bu wona z najsólnišej rěku w srjedźnej Europje, tak zo bě fawna w rěce podobniša morju hač słódkowódnym rěkam.
Wobrazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Zamjerznjena Werra pola Eschwege w januarje 2009


text:
Wobstatk wjelkow pruwować
Drježdźany. Sakski wobswětowy minister Thomas Schmidt (CDU) chcył pruwować dać, hač je kruty škit wjelkow w Němskej w dotalnej formje hišće trěbny. To připowědźa wón w dźensnišim wudaću Sächsische Zeitung. Dotalny škit je tomu polěkował, zo su so wjelki derje rozmnožili. Nětko pak měło zwjazkowe knježerstwo staw a wuwiće jich wobstatka pruwować.
Warnowanski stawk wučerjow
Lipsk. Pedagogojo mnohich zakładnych šulow w Sakskej su dźensa dźěło złožili a stawkowali. Potrjechene běchu kubłanišća w Lipsku, Drježdźanach a Kamjenicy. Po informacijach dźěłarnistwa GEW je so wjace wučerjow wobdźěliło, hač běchu wočakowali. Po rešeršach Serbskich Nowin njejsu wučerjo serbskich zakładnych šulow pódla byli.
Westernske městačko wožiwjenje


text:
Danga
Danga (abo tyż Dynga, Důnga) to je zjawisko uoptyčne a meteorolůgične, kere wystympuje we postaći wjeloborwnygo uůku widočnygo na ńebje. Je uůne spowodowane bez dyspresyjo (rozščepjyńy) śwjotua suonyčnygo we kroplach wody we atmosfeře Źymje.
Śwjotuo (podug antropocyntryčnygo půnktu widzyńo) je widźalnům tajlům průmjyńowańo elektrůmagnetyčnygo a we zaležnośći uod dugośći fali postřygane je we růžnych farbach. Kej śwjotuo suůnečne přeńiko bez kropelki dešču, woda rozprošo śwjotuo bjoue na farby, ślypje ludzke postřego uůk skuodajůncy śe ze šyśću kolorůw: čyrwůnygo, apfelzinůwygo, žůutygo, źylůnygo, modrygo a fjoletowygo. To sům gynau farby dangi.
Roz na kedy do śe zaobserwować drůgo (wtůrno), myńi jasno, danga, znojdujůnco śe na zewnůntř dangi wuaśćiwyj. Danga wtůrno twoři uůk uo ece widzyńo 50-53° a powstowo we wyńiku dwukrotnygo uodbićo śwjotua wewnůntř kropli wody. Skiž tego, co uodbiće zachodźi dwukrotńy, a růžńice we ece rozprošyńo śwjotua we zaležnośći uod mjejsca kaj pado śwjotuo na kropla sům wjynkše, danga wtůrno je myńi intynsywno a šyršo uod dangi pjyrwotnyj.
Řadke sům dangi potrůjne a baři wjelokrotne.


text:
Łuhańsk
Wspůłrzyndne: 48°34' N 39°20' E
Łuhańsk (ukr. ЛyraHcbk, [lu'ɦɑnʲsʲk]) je mjastym we wchodńij Ukrajińe. Je stolicům łuhańskigo uobwodu. We Łuhańsku mjyszko 456 tys. ludźi (2005). Mjasto leży na prawym brzygu Siwerskigo Dońca. Jygo mjano pochodźi uod rzyki Łuhanki, kero wpado do Siwerskigo Dońca na wchodźe mjasta.
Staro tajla mjasta Kamjenny Brůd istńała jako zidlůng Kozakůw zaporoskych uod postrzodka stolećo. Łuhańsk założůno we 1795, kej powstała sam pjyrszo na połedńu Ruskigo Imperyjům hůta żeloza. We 1882 dostoł mjejske prawa. We rokach 1941-1943 bůł pod uokupacyjům mjymjeckům. We rokach 1935–1958 a 1970–1991 sztad mjoł mjano Woroszyłowgrad.


text:
Kaszëbskô klawiatura dlô Linuksa
Kaszëbskô klawiatura je we wszëtczich nowich distribùcëjach ju bënë . Òsta òna zrëchtowónô ë zgłoszonô do freedesktop.org, przez naju (Michôła Òstrowsczégò ë Marka Kwidzińsczégò) w pòłowie 2006 rokù. Òd tegò czasu (przez aktualizacëjã nôslédnëch distribùcëjów) sta òna sã prakticzno ju dzélã wszëtczich ùniksowich sytemów. Aktiwòwanié ji taczé sómé jakno dlô kòżdegò jinegò jãzëka – wëdowiédzé ò tim dô baro wiele w sécë.
Przëmiôrë pòpùlarnëch linuksowich distriùcëjów zamëkającëch w se kaszëbska klawiaturã: Debian GNU/Linux – òd 4.0 (etch), Fedora – òd wersëji 8, OpenSUSE òd wersëji 10.2, Ubuntu (Edubuntu, Kubuntu, Ubuntu, Xubuntu) òd wersëji 7.04.


text:
Sekcja Petanque przy Stowarzyszeniu Domu Miasta Saint-Etienne w Katowicach
Sekcyja Petanque Katowice (kero działo choby klub) to je ślůnsko uorganizacjo petanque, kero gro we polskij pjyrszyj lidze Polskij Federacyji Petanque.
Sekcyja zołożůno we 2009 we Katowicach przi Stowarzyszyńu Domu Mjasta Saint-Etienne we Katowicach. Uůnyj anfang we lidze PFP tyż bůł we 2009.
- 2011 - zdobůła titel wicemajstra drugij ligi a wlozła do pjyrwszyj ligi PFP
- 2010 - sztworty plac we drugij lidze
- 2009 - zdobůła titel majstra trzećij ligi a wlozła do drugij ligi PFP
We 2011 mioła 12 szpilerów (4 baby a 8 chopůw) ze Katowicůw, Śymjanowicůw, Chorzowa a Francyji. We 2012 bez 5 szpilerów ze Sekcyji a 10 inkszych zołożůny zostoł pjirwszy samostanowiyony (lebo bez Klub Sportowy Petanque "Stal" Chorzůw bez inkszych zwony wtórym) Ślůnski Klub Petanque "Carbon".


text:
Policyjne działania „Bezpieczny Wikynd”
Wiyncyj patroli, czyńściyjsze kōntrole trzyźwości, wartkości i stanu technicznego wozidła to działania kludzōne ôd ślōnskij policyje. W czasie dugigo wikyndu trwajōm zwiynkszōne działania ô mianie „Bezpieczny Wikynd” ukierunkowane na zagarantowanie bezpieczyństwa wszyjskich uczestników ruchu drōgowego.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
W czasie dugigo wikyndu, tak jak i w latach piyrwyjszych, nad bezpieczyństwym ôsōb ôbiyrajōncych sie na wypoczynek, bydōm wachować policyjōny z drōgōwki. Na ulicach wylotowych z miast ukŏże sie wiyncyj patroli. Policyjōny bydōm wybadować, eli kerujōncy poruszajōm sie zgodnie z prawidłami i przizwolōnōm wartkościōm. Bydōm kōntrolować tyż sztand trzyźwości kerujōncych, sztand techniczny wozideł jak tyż eli wszyjscy rajzujōncy majōm zapiynte pasy, a dziycia przewożone sōm w zeslikach. Na ulicach bydōm stŏć tyż radiowozy niyôznakowane wyposażōne w wideorejestratory – dziynki użyciu takigo nŏczyniŏ szandarōm niy uciyknie żŏdyn pirat drōgowy. Piykny czas zachyncŏ do motorowych eskapadōw. Kerowcy jednośladów, ôkrōm czyrpaniŏ uciechy z gibkij jazdy, winni przede wszyjskim pamiyntać ô bezpieczyństwie – swojim i inkszych uczestników ruchu drōgowego. Policyjŏ apelujemy ô bezpiecznõ jazdã. Motōr niy mŏ workōw luftowych i pasōw bezpieczyństwa, kask i ôblycze ôchrōnne niy zapobiygnōm zraniyniōm. Ważne je, by kerowcy motorōw w czasie jazdy kerowali sie usōndkym, a niy chyńciōm przeżyciŏ przigody za wszelŏ cynã.
Foto: KPP Cieszyn


text:
Robert Burns – Cieszy serce zŏcne piwo
Robert Burns “CIESZY SERCE ZŎCNE PIWO” (tumaczynie Mirosław Syniawa)
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Refryn
Piwo, strzybłym żeś i złotym,
Ôddoł za ciã bych galŏty
I strzewiki, jako żywo –
Cieszy serce zŏcne piwo!
Mioł żech kejsik take woły,
Co roboty sie niy boły,
Po jednymu żech je zbywoł –
Cieszy serce zŏcne piwo!
Przi piwie sie ważny czujã,
Rŏd z szynkŏrkōm pobŏznujã,
Choć mie niyrŏz ôprzezywŏ –
Cieszy serce zŏcne piwo!
Wiersz pochodzi z tomiku “Wiersze i śpiywki Roberta Burnsa ze ślōnskimi translacyjami ôd Mirka Syniawy“.
Foto tytułowe: Jesenicka Lahudka


text:
Józef Porwoł: Ślōnsk
Tela sie godo ô ślōnskich kobiytach, ô naszych babach we polityce. Kiery zaś z nos pamiynto nasze ōmy, mamy, jaki ône były? To dziynki niym ślōnsko mowa je jeszcze żywo i w zocy, to ône rano budziyły naszych strzikōw a ôjcôw do roboty i kusku przed szychtōm a po niyj dowały. Z ôbiodym a niykiedy już yno ze swaczynōm czekały, dzieci chowali….
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Dlo nich tyn wiersz ô Ślōnsku.
ŚLŌNSK
Kaj zerkna na nosz Ślōnzek piykny aż żol.
Czymu sztyjc Pōn Bōczek, naszym wyjechać kożōm?
Niygospodarność i złość ludzko, biyda.
co inszego?
Jo tu byda przeca, bo żeś mojōm ôjczyznōm
Moga sie Cie ôglōndac codziynnie niczym przoci roztōmiłe,
Moga ôglōndać to, kaj nikaj na świecie niy znojda
Widok hołdy kero tera już na zielōno zakwito,
i pola zalysiōne na żōłto ôd rapsu we pozimie,
Zaglōndōm na was moji zōmki kej z bajki.
lśnicie w dyszczu i pod słōńcym, kopuły kościołōw
co chwila pōmiyszanych ze szybami grubōw.
Jak mōm wyjechać,
kej widza chałupy krzywe i ankrowane,
a kole nich zygrōdki zadbane,
kej widza szyb czerwōny,
z piyrwej cegły budowany ,
nasze już zielōne łōnki,
a czyste kole nich już wody .
Niy ôdjada, bo sam je serce moji,
tukej ziymia wōnglym i dobrociōm wōnio,
Szczyńść Boże wito, ziymia z Boże Pōmogej i Bōg Zapłać ôrano.
Niy ôdjada bo tukej moja Ôma i Ôpa mi przoli.
a Matka i Ôjciec rzykać pokozali i dzieci powoga z przociym dō mie majōm,
I w kōncu je tukej ta jedyno, co mi życie swojōm szwarnotōm umilo,
synsu życia dodowo, swojim ciepłym w biydzie ôkryje.
Niy ôdjada, chyba ze na chwila ino,
bo nikaj ni ma tak piyknie ,
bo to jest nasze.
to je ŚLŌNSK


text:
Lenowe dny, stajnje posledni kónc tydźenja w awgusće, wabja kóžde lěto syły ludźi na rjenje wuhotowanu ležownosć kołowokoło Ramnowskeho hrodu. Tomu tež lětsa zaso tak bě.
Ramnow (SN/BŠe). Kaž swěrni wopytowarjo Ramnowskich lenowych dnjow wědźa, njeposkićeja tam jenož wudźěłki a płaty z lena, ale tež dalše přirodne produkty. Kóžde lěto wobdźěla so Drježdźanske předewzaće Kräuter Seifert na přehladce. Tónle termin ma kruće do swojeje protyki zapisany, wšako sej tam ludźo zaměrnje swoje zela abo čaje wobstaruja.


text:
Wurjadne posedźenje Njeswačanskeje gmejnskeje rady trěbne
Njeswačidło (JK/SN). Samo na sebi chcychu Njeswačanscy gmejnscy radźićeljo lětuši hopodarski plan měć dawno hižo wobzamknjeny a z blida. Za to měł plan dwójce sydom dnjow zjawnje wupołoženy być. Předwidźany čas pak je so wjacorych swjatych dnjow dla podlěšił. Mjeztym nasta trěbnosć, hišće někotre pozicije změnić a doskónčny, korigowany plan nastajić. Dokelž nochcedźa so po słowach wjesnjanosty Gerda Schustera (CDU) komdźić a na dwěmaj posedźenjomaj hłowneho wuběrka kaž tež financneho wuběrka čas brojić, su na zašłym posedźenju gmejnskeje rady wobzamkli, wurjadne posedźenje k hospodarskemu planej 29. meje přewjesć. Potom, tak so nadźijeja, budźe plan w tajkej formje, zo hodźi so Budyskemu krajnoradnemu zarjadej k schwalenju zapodać.


text: Choćebuz (SN/JaW). Po wjac hač dwěmaj lětomaj twarskeho časa bě Choćebuski Serbski muzej wčera prěni raz zaso zjawnosći přistupny. Składnosć, sej jón we wobłuku třoch wodźenjow po „hišće“-twarnišću wobhladać a nadrobnosće wo wustajenskim koncepće zhonić, su wjac hač štyrcećo zajimcy, přewažnje z města samoho, wužili. Mjez nimi běštej tež społnomócnjena města Choćebuza za serbske naležnosće Anna Kosacojc-Kozelowa a předsydka Spěchowanskeho towarstwa Choćebuskeho Serbskeho muzeja dr. Madlena Norbergowa.


text:
Krajny rada Michael Harig namołwja k „regulowanju črjódow“
Budyšin (SN/mwe). W Rěčičanskim kontaktnym běrowje „Wjelči regiona Łužica“ wo tym rozmysluja, zo smědźa hońtwjerjo přichodnje wjelki třěleć. Tole wuchadźa z najaktualnišeje informacije „Měł-li najebać přidatne škitne naprawy wuspěch wuwostać, je wotstronjenje jednoho abo wjacorych wjelkow jako posledni srědk móžne“, w nowinskim wozjewjenju rěka. Takle běrow, kotryž je w nošerstwje Zhorjelskeho krajnoradneho zarjada/wokrjesneho lěsniskeho zarjada, na masiwne kritiki plahowarjow wowcow, politikarjow, hajnikow a wosebje znjeměrnjenych wobydlerjow reaguje. Wšako su wjelki Róžeńčanskeje a dalšich črjódow w minjenym času wospjet wowcy na dosć derje škitanych pastwišćach nadpadowali a morili.


text:
Ślōnski ukłŏd na Linuksie idzie ôbrać przi instalacyji systymu abo we sztelōnkach tastatury.
Instalacyjŏ ma Macu mŏ instrukcyjŏ we zbiorze readme (dziyńki chopcōm ze slaskistyl.pl).
Win: Sztartnij instalatōr, doczkej kole piyntnŏstu sekōnd. We pasku zadań bydzie szło przeciepować miyndzy ukłŏdami tastatur.
Podstawowe:
Ô (uo) jak we słowach “ôkno” abo “ôstuda” – Alt+O
Ō (ů) jak we “dōm” abo “rechtōr” – Alt+U
Ekstra (bez musu):
Ŏ (normalne o na wschodzie, ou wele Ôpolŏ) jak we “trŏwa” abo “jŏ” – Alt+A
à (a/am/nosowe a) jak we “robiã”, “pierã”, “(kogo? co?) krowã” – Alt+E
Õ (nosowe o) kōniec przimiotnika we bierniku i kōniec słōw, co sie kōńczōm na -yjŏ i -ijŏ tyż we bierniku: “(kogo? co?) rewolucyjõ” – Alt+P
Wideo, w kerym ślabikŏrz je wytuplikowany, a niżyj transkrypcyjŏ:
We ślabikŏrzu ôryginalnie je piyńć ekstra liter, ale tych dwōch z welōm używajōm ino hardkorowcy i niy ma ich ani we korektorze, ani we wiynkszości ksiōnżek, bez to wytuplikuja wōm te trzi nojważniyjsze.
Piyrszŏ z nich to o ze cyrkumfleksym, ale bydymy na nia gŏdać o z daszkym. We ślōnskij gŏdce we wiynkszości słōw, co sie zaczynajōm na o, nasza wymŏwa sie tak choby ôtwiyrŏ, prŏwda? Ôna sie ôtwiyrŏ. Ale skuli tego, że w niykerych wariantach we gŏdce idzie pedzieć otwiyrŏ: Ona sie otwiyrŏ (i to niyma błōnd), ôznaczōmy to takōm literōm, coby kożdy mōg sie to przeczytać po swojimu.
Tyn knif wymŏwianiŏ idzie znojść już we brifie Ambrożego Szklŏrza z Ôlesna ze 1574 roku, kery żałuje sie przed ksiyńciym:
[…] ôni na to nic niydbajōncy tego jij niy chcōm wydać z takowyj ôjczyzny i macierzyzny. Gdyż jŏ ubogi czowiek żałowałech sie przed jejich panym, panym Piotrym Biskupskim, a ôn im przikazowoł, aby sie s niōm zgodzili dobrowolnie, a ôni na to jij jyno […] talarōw postymplowali nad testamynt, a testamyntu ôpisanego niy chcōm ôkazać,…
Je ino jedyn wyjōntek, kaj ô niy stŏwŏ na przodku słowa: we nowszych niymieckich zapożyczyniach, jak ōma, ōpa abo ōberiba. Bez to piszymy: ôkno, ôko, ôstuda, ôbalić, ôgyń, ale ōły, ōnmyglich.
I to je ta drugŏ litera we ślabikŏrzowym alfabecie. To je o z makrōnym i niy wiym, jak na nia inakszyj pedzieć. To je głoska, co je nojbarzij typowŏ dlŏ ślōnskij gŏdki. Po polsku ôna sie straciyła pŏra stoleci tymu i bez to ludzie niy wiedzōm, jak ja zapisać. Jedyn ja zapisze jako u, a jedyn jako o, bo to je coś miyndzy o i u, pra?
Ale niy gŏdōmy Ślonsk, niy gŏdōmy Ślunsk, ino gŏdōmy Ślōnsk. Niy gŏdōmy chopcuw, niy gŏdōmy chopcow, ino godōmy chopcōw. Niy rechtor, niy rechtur, ino rechtōr. Po polsku tyż sie kejś tak gŏdało, ale terŏz sie to wymŏwiŏ jako normalne u. Bez to mŏcie u ôtwarte i u zawarte. U ôtwarte sie dycki wymŏwiało jak u, a u zawarte sie wymŏwiało jak po ślōnsku.
Ślōnske ō idzie znojść dycki przed głoskami nosowymi: m, n, ń, i tam, kaj po polsku je u zawarte. Bez to piszymy: wōngel, dōm, siednōńć, chopōw, rechtōr, drōt, bōty. Te dwa ôstatnie to sōm wyjōntki, w kerych po ślōnsku wymŏwiŏ sie blank inakszyj niż po polsku i niy ma na to prawidła. Trza sie tego nauczyć.
I ôstatniŏ litera we tym alfabecie to je o z brewisym, na kero bydymy gŏdać o z ptŏszkym. We gŏdce mōmy trzi knify wymŏwianiŏ tego. Na wschodzie je to normalne o, tak jak gŏdōm jŏ. Ale za Gliwicami, bez Strzelce, aż za Ôpole wymŏwiŏ sie to ou. Tak samo gŏdŏ Jan Roś ze Sowina we tekście z 1956 roku: Joł sie najmnōł do polowanioł i tak samo gŏdŏ Chop w kuchni. Za to miyndzy Koźlym, Raciborzym, Głubczycami i Prudnikym gŏdŏ sie au. Tak gŏdoł Feliks Steuer, stōnd ôd niego dzieło mŏ tytuł Ostatni gwojźdźaurz. Jakby ôn bōł z Bytōmia, toby tytuł bōł Ôstatni gwoździŏrz.
Kedyś, jak po czesku, ślōnsku i polsku gŏdało sie tak samo, to ślōnske o, ou, au wymŏwiało sie inakszyj. To było duge a. I to duge a po polsku sie skrōciyło do normalnego a, po ślōnsku przeszło w to, jak dzisiej gŏdōmy, ale po czesku ôno durch normalnie fōnguje. Bez to po polsku gŏdŏ sie trawa, po ślōnsku trŏwa, a po czesku tráva. Czeskŏ Republika po Czesku to je Česká republika, a po polsku Republika Czeska. Stōnd wiymy, kaj sie dŏwŏ o z ptŏszkym. Jak po polsku je a, a po ślōnsku o, to na 90 procynt tam bydzie tyn brewis. Na 90%, bo sōm dwa wyjōntki: Jak pō nim stoji ł abo j, to piszymy to jako normalne o. Bez to piszymy: kołŏcz, mŏsz, zielōnŏ trŏwa, rewolucyjŏ, ale mioł, cołki, znojść, nojsrogszy.


text:
Prof. Josef Leisen
Johannesa Gutenbergowa uniwersita, Mainz
Statny studijny seminar Koblenz
Za rěč sensibelna wučba – što drje to je?
Spěchowanje rěče je nadawk wšěch předmjetow. Metodiske graty su instrumenty k zmištrowanju rěčnych standardnych situacijow fachoweje wučby. Su to rěčne situacije, kotrež ma kóždy šuler prawidłownje a w nimale kóždej hodźinje fachoweje wučby zmištrować. Metodiske graty su postupowanja, materialije, pomocne srědki, kotrež podpěraja wuwučowanske a wuknjenske procesy w rěčnych standardnych situacijach. Rozeznawamy mjez gratami, při kotrychž wučer sylnje wodźi, a tajkimi, při kotrychž šulerjo aktiwnje dźěłaja.
W přednošku předstajeja so metodiske graty a podawaja a diskutuja so praktiske pokiwy k zasadźenju tutych. Praksy blisko wobjednawaja so slědowace prašenja:
Wo prof. Josefje Leisenje
Profesor Josef Leisen je nawoda Statneho studijneho seminara za wučerstwo na gymnazijach w Koblenzu a profesor za didaktiku fyziki při uniwersiće w Mainzu. Z jeho nazhonjenjow jako fachowy wučer za matematiku a fyziku na bilingualnej Němskej šuli w Španiskej je didaktika a metodika za rěč sensibelneje fachoweje wučby nastała.
Znaty bu wón jako wudawaćel metodoweje přiručki DFU, kotraž njeje jenož němskorěčnu fachowu wučbu na šulach we wukraju skutkownje wowliwowała, ale so tež we wobłuku němčiny jako druheje rěče za šulerki a šulerjow z připućowanskim pozadkom wužiwała. Nowa publikacija Josefa Leisena "Sprachförderung im Fach" chce narokam tuteje skupiny šulerjow hišće lěpje wotpowědować a koncepty a praktiske přikłady za rěčspěchowacu wučbu w zmysle za rěč sensibelneje fachoweje wučby předstajić.
Kristian Raum
Centrum za wučerske kubłanje, šulsko- a powołanskokubłanske slědźenje, TU Drježdźany
Korjenje w domiznje, křidła za swět - impulsy za bilingualnu wučbu
Naš swět je zjaty do rěče - wona je skład našich dopomnjenkow, srědk našeje komunikacije, forma zwuraznjenja našich začućow a stejišćow. Kajka šansa to za tych,
kotřiž dwě rěči wěsće wobknježa, wotewrětej so jim tola hnydom dwaj swětaj! Aktualne přikłady kaž wobchadźenje Francoskeje ze swojimi regionalnymi resp. šulskimi cuzymi rěčemi pokazuja porno
tomu, zo so tež w 21. lětstotku rěčna mnohotnosć přeco jako bohatosć njezapřimnje. Tež my stejimy před wužadanjom, staršim, šulerkam a šulerjam, ale tež zamołwitym w politice a zarjadnistwje
přeco zaso na prašenje za zmysłom z poměrnje wulkim nałožkom zwjazaneje bilingualneje wučby wotmołwić dyrbjeć. Přednošk ma pozbudźić, so tutomu wužadanju stajić a tuž zaměrnje wotewrjene
prašenja narěčeć: W čim wobsteji nadhódnota bilingualneje wučby a kak móžemy ju hišće lěpje zwužitkować? Kotre temy a kotre metody resp. wuknjenske formy měli wosebje w fokusu stać?
Poćahujo so na nazhonjenja w bilingualnej francoskej wěcnofachowej wučbje a konkretne šulerske projekty w němsko-francosko-serbskim konteksće spyta so, impulsy za dalše dźěło a tež za rěče přesahowacu kooperaciju mjez koleginami a kolegami wuwiwać.
Wo Kristianje Raumje
Kristian Raum je gymnazialny wučer za francošćinu a stawizny z dołholětnymi nazhonjenjemi w bilingualnej wěcnej wučbje stawiznow. Wón dźěłaše na Romaina Rollandowym gymnaziju w Drježdźanach, hdźež je mjez druhim němsko-francoske šulerske wuměny přewjedł, do kotrychž je tež elementy serbskeje kultury sobu zapřijał. Je sobu zawjedł němsko-francosku dwójnu maturu „Abibac“. K jeho nadawkam słušeše nimo toho dźěło jako fachowy poradźowar za francošćinu na gymnazijach we wobłuku regionalneje wotnožki Drježdźany. Wot awgusta 2015 skutkuje wón jako powołany wučer při Centrumje za wučerske kubłanje, šulske a powołanskokubłanske slědźenje TU Drježdźany we wobłuku fachoweje didaktiki francošćiny. Wosebje wěnuje so diferencowanej wučbje a interkulturelnemu wuknjenju. W tutymaj wobłukomaj je hižo dalekubłanja koncipował a přewjedł, mj. dr. schadźowanje k bilingualnym a mjezydisciplinarnym modulam a kóždolětnje so wotměwace dny wučerjow francošćiny w Drježdźanach.
Kotre didaktiske metody zmóžnjeja šulerjam wuspěšne wužiwanje rěče? W dźěłarničce so rozjimuje, kak móže wučer w zakładnej šuli z pisanej nitku a rěčnymi mustrami krok po kroku aktiwne
nałožowanje rěče kóždeho šulerja docpěć. Předstaji so planowanje efektiwneho wuknjenskeho a „rěčneho“ časa na zakładźe partnerskeho eksperimentowanja ze słownym materialom. Dale poskića so
lóštne zwučowanja, kotrež su na rozšěrjenje słowneho składa rjadowniskeho cyłka wusměrjene.
Daniela Knoblichowa
Serbska zakładna šula „Michał Hórnik“ Worklecy
Daniela Knoblichowa je wučerka za delni schodźenk a ma dołholětne powołanske nazhonjenja. Wona skutkuje na Serbskej zakładnej šuli „Michał Hórnik“ we Worklecach. Nimo toho dźěła jako powołana poradźowanska wučerka a je fachowa poradźowarka za serbšćinu na zakładnych šulach we wobłuku regionalneje wotnožki Budyšin kaž tež wuwučowarka we wukubłanju studentow wučerstwa (Lehrbeauftragte). Wosebje wěnuje so wona diferencowanemu a na kompetency wusměrjenemu wuwučowanju. Na tutym polu ma mnoholětne nazhonjenja w dalekubłanju wučerjow.
Heterogenita w zakładnej šuli je wot spočatka sem jara wulka. Dźěći přińdu z wuknjenskimi wuměnjenjemi do šule, kotrež wotpowěduja wuwićowemu rozdźělej hač do třoch lět. Naša wučba ma nětko
kóžde dźěćo indiwidualnje spěchować, diferencowana być, kubłać, na kompetency orientowana wužadować a po móžnosći pola kóždeho šulerja stopnjowanje jeho wukonow docpěć.
Wotewrjene wuwučowanske metody zmóžnjeja dźěćom aktiwne, samostatne a kooperatiwne wuknjenje - wot spočatka sem.
Silke Huge
referatna nawodnica, Sakski kubłanski institut
Silke Huge ma wjace hač dwacećilětne nazhonjenja jako nawodnica zakładneje šule. Wona skutkowaše jako referentka na polu kwalifikacije šulskich nawodnicow a nawodow w Sakskej. Tučasnje dźěła
wona jako nawodnica referata „Wuwiwanje kwality w kubłanju“ při Sakskim kubłanskim instituće.
A. Meißner
47. zakładna šula w Drježdźanach
Antje Meißner je wučerka na 47. zakładnej šuli w Drježdźanach a za nowe ideje jara wotewrjena. Swoju wysoku kompetencu při indiwidualnym spěchowanju šulerkow a šulerjow w zakładnej šuli zasadźuje wona w nadawku Sakskeho kubłanskeho instituta we wobłuku dalekubłanjow wučerkow a wučerjow w ramiku projekta „Lětniki přesahowace wuwučowanje na małych zakładnych šulach na wjesce“. K jeje aktualnym nadawkam słuša nimo toho dźěło jako zamołwita za šulskozachodnu fazu kaž tež jako mentorka při wukubłanju referendarow.
Koncept 2plus je so přez lěta w našich šulach zadomił. Přeco zaso pytamy za přiměrjenymi metodami wuwučowanja. Dwurěčnosć we wučbje je wužadanje za kóždu wučerku a kóždeho wučerja, přetož su
předznajomosće a zakłady šulerkow a šulerjow jara rozdźělne. Kak spěchujemy dźěći němskeho pochada, a kak runočasnje dalewuwiće maćernorěčnych dźěći? Kotre metody su móžne, kotre wašnja
wuwučowanja wunošne?
Zhromadnje chcemy so z wšelakimi móžnosćemi dwurěčneho wuwučowanja rozestajić a so z metodami bilingualneje wučby, mj. dr. na přikładźe francosko-němskeje wučby Drježdźanskeho Romain Rolland gymnazija, zeznajomić. Při tym su najwšelakoriše nazhonjenja wšitkich koleginow a kolegow pohon a nastork za nowe ideje žiweje dwurěčnosće w našej wučbje.
Diana Šołćina
Serbska wyša šula „Michał Hórnik“ Worklecy
Diana Šołćina je fachowa wučerka za stawizny a sport. Referendariat wukonješe wot 2003 hač do 2005 w Lipsku. Wot lěta 2005 sem wuwučuje na Serbskej wyšej šuli „Michał Hórnik“ we Worklecach a
je zdobom mentorka. Tuchwilu kubła so na poradźowansku wučerku. Wona ma wobšěrne nazhonjenja w dwurěčnym wuwučowanju, teamteachingu a w organizaciji wšelakich prezentaciskich formow, kotrež
diferencowane dwurěčne wuwučowanje podpěraja.
Kristian Raum
Centrum za wučerske kubłanje, šulsko- a powołanskokubłanske slědźenje, TU Drježdźany
Kristian Raum je gymnazialny wučer za francošćinu a stawizny z dołholětnymi nazhonjenjemi w bilingualnej wěcnej wučbje stawiznow. Wón dźěłaše na Romaina Rollandowym gymnaziju w Drježdźanach, hdźež je mjez druhim němsko-francoske šulerske wuměny přewjedł, do kotrychž je tež elementy serbskeje kultury sobu zapřijał. Je sobu zawjedł němsko-francosku dwójnu maturu „Abibac“. K jeho nadawkam słušeše nimo toho dźěło jako fachowy poradźowar za francošćinu na gymnazijach we wobłuku regionalneje wotnožki Drježdźany. Wot awgusta 2015 skutkuje wón jako powołany wučer při Centrumje za wučerske kubłanje, šulske a powołanskokubłanske slědźenje TU Drježdźany we wobłuku fachoweje didaktiki francošćiny. Wosebje wěnuje so diferencowanej wučbje a interkulturelnemu wuknjenju. W tutymaj wobłukomaj je hižo dalekubłanja koncipował a přewjedł, mj. dr. schadźowanje k bilingualnym a mjezydisciplinarnym modulam a kóždolětnje so wotměwace dny wučerjow francošćiny w Drježdźanach.
DIGITAL krok po kroku – serbski prawopis interaktiwnje wuknyć a zwučować
W dźěłarničce prezentuje so digitalny wučbny srědk k zwučowanju a skrućenju gramatiskich a prawopisnych kmanosćow šulerjow rěčneju skupinow 1 a 2, kotřiž po koncepće 2plus serbsce wuknu.
Wučbny srědk ma indiwidualnemu spěchowanju šulerjow słužić a diferencowane wuwučowanje podpěrać.
Zhromadnje z agenturu za młode medije KIDS interactive wujasni so funkcionalita webstrony a skići so móžnosć, kwalitu prěnich zwučowanskich jednotkow posudźować.
Dźěłarnička słuži zhromadnemu kritiskemu rozestajenju z digitalnymi medijemi we wšědnej šulskej wučbje.
Serbske rěčne znajomosće šulerjow certifikować – přihot na pruwowanje
Dale předstaji so certifikowanje serbskorěčnych kmanosćow po zasadach Zhromadneho referencneho ramika za rěče (ZER), kotrež zmóžni rěčne kmanosće w mjezynarodnje přirunajomnej formje
přepruwować. Certifikacija měri so w prěnim rjedźe na dorosćenych, kotřiž w rěčnych kursach abo awtodidaktisce serbsce wuknu. Tola tež wotchadnikam 10. lětnika doporuča so rěčne pruwowanje na
niwowje B2 a wotchadnikam 12. lětnika na niwowje C1.
Nimo toho prezentuje so internetowy poskitk za testowe pruwowanje. Wobdźělnicy informuja so wo wobsahu, natwarje a hódnoćenju certifikata kaž tež wo rěčnych niwowach a wobdźělenskich wuměnjenjach za pruwowanje RĚČNY CERTIFIKAT HORNJOSERBŠĆINY.
Manuela Smolina
Rěčny centrum WITAJ
Manuela Smolina je wědomostna sobudźěłaćerka a wotrjadnica w Rěčnym centrumje WITAJ.
Do toho wuwučowaše jako wučerka za němčinu a serbšćinu na wyšej šuli w PančicachKukowje a na Serbskim gymnaziju Budyšin.
Wona je mjez druhim zamołwita za spřistupnjenje zakładow serbskeje gramatiki a ortografije za šulsku potrjebu a za nowowudaća maćeršćinow. Dalše ćežišćo jeje dźěła je koncipowanje a nadźěłanje zakładow za certifikowanje serbskorěčnych kmanosćow po Europskim referencnym ramiku za rěče. K tomu wuwiwa so wosebita webstrona za zajimcow, kotřiž wuknu hornjo- abo delnjoserbšćinu.
Jadwiga Dyrlichowa
Rěčny centrum WITAJ
Jadwiga Dyrlichowa je diplomowa přełožowarka za jendźelšćinu a čěšćinu. Wot lěta 2015 sem dźěła w Rěčnym centrumje WITAJ jako projektowa koordinatorka za digitalne wučbne srědki. Při tym skutkuje tež jako awtorka při wuwiwanju interaktiwnych nadawkow.
Mnoho dźěći wotrosće dwurěčnje. Přiswojenje rěče wotběži na zakładźe wšelakich rěčnych biografijow jara indiwidualnje. To rěka, zo su wažne parametry rěče kaž zrozumliwosć, słowoskład a
gramatika jara wšelako wuwite. Přez zaměrne nałožowanje wobkedźbowanskich instrumentow móže so zwěsćić, što šuler derje wobknježi a hdźe ma so zapřimnyć. Dźěći z deficitami při přiswojenju
pisomneje rěče su husto přežadani. Zo by so dołhodobnym wuskutkam a negatiwnym wuwićam zadźěwało, ma so sčasom jednać – ma so wo šulskich a eksternych formach podpěry přemyslować, ale tež
jich hranicy maja so spóznać.
Wanda Wokowa
rěčnoterapeutiska praksa w Budyšinje
Wanda Wokowa studowaše na Martina Lutherowej uniwersiće w Halle rěčne wědomosće a fonetiku. Po postgraduaciji ke kliniskej rěčnej wědomostnicy dźěłaše někotre lěta w praksach za logopediju, doniž so 2002 w Budyšinje na tutym polu njezesamostatni. Dźěła jako akademiska rěčna terapeutka z klientami wšěch starobnych skupin, kotřiž ćerpja pod rěčnymi, rěčenskimi a hłósnymi mylenjemi. Terapija přewjedźe so w sylnej rěči klienta – serbsce abo němsce. Wosebite ćežišćo jeje dźěła je přewod wuwića dźěći hladojo na jich rěčne wuwiće kaž tež poradźowanje a terapija šulskich dźěći, kotřiž maja deficity při přiswojenju pisomneje rěče. Wona poradźuje tež staršich, wučerjow a kubłarjow w pěstowarnjach.
Rozmołwy w předmjeće matematika wjesć rěka zhromadnje a jedyn wot druheho wuknyć, wot idejow a myslow druhich dźěći profitować a sam jasnosć wo swójskich předstawach dóstać.
Kak maja so tajke rozmołwy wjesć? Kotre metody a nadawki so za to hodźa? Kotre rěčne kompetency maja so za to wuwić? Na wšitke tute prašenja ma dźěłarnička wotmołwy dać.
Bärbel Czornack-Menzzer
zakładna šula Reichenberg
Bärbel Czornack-Menzzer skutkuje wot 1992 jako wjednica we wobłuku zakładnych šulow a wuwučuje hłownje matematiku. Wona ma dołholětne nazhonjenja na polu dalekubłanja a je w fachowym časopisu „Matematika w zakładnej šuli“ (Friedrichowe nakładnistwo) publikowała.
Starši su wažny dźěl kubłanskeho procesa. To je w Sakskim šulskim zakonju runje tak zakótwjene kaž w koncepće 2plus. Woni dožiwjeja dźeń wote dnja wuspěchi swojich dźěći w rěčnym wuwiću a so
z prawom nad tym raduja. Runje tak pak registruja starši tež ćeže a dožiwja snadź rezignaciju. Rěči so wo tym? Hdyž haj, štó to organizuje a kak móhli so dobre nazhonjenja šěrić? Hdyž nic,
kak móhło so to w přichodźe zeskutkownić? Rěčna hodźina njech so jako móžnosć wuměny nazhonjenjow wuwije. Wobdźěleni přindu do rozmołwy a pytaja zhromadnje za nowymi pućemi a perspektiwami –
cyle w zmysle hesła zarjadowanja.
Bosćij Handrik
Sakska kubłanska agentura, regionalna wotnožka Budyšin
Bosćij Handrik dźěła z lěta 2001 mjez druhim jako šulski referent w mjenowanym zarjedźe. Aktualnje skutkuje jako wosobinski referent nawody zarjada a jako koordinator za serbske naležnosće. Wón je wučer za chemiju, biologiju a astronomiju. Wot 1990 bě šulski nawoda PWŠ “Dr. Marija Grólmusec” w Radworju a wot 1992 do 2001 nawoda tamnišeje srjedźneje šule.
Rěčny centrum WITAJ
fachowy wotrjad
Domowiny - Zwjazka Łužiskich Serbow z.t.
WITAJ-Sprachzentrum
eine Fachabteilung der
Domowina - Bund Lausitzer Sorben e.V.
Póštowe naměsto 2 / Postplatz 2
02625 Budyšin / Bautzen
Tel.: 03591 550 400
Fax: 03591 550 375
E-Mail: witaj-bautzen@sorben.com


text:
Baršć/Choćebuz (HA/SN). Hač do 10. měrca maja 14 wokrjesow a štyri bjezwokrjesne města w Braniborskej stejišćo k předwidźanej wokrjesnej reformje zapodać. Reforma předwidźi, zo ma cyłkownje dźewjeć wulkowokrjesow nastać. Nimo toho města Choćebuz, Brandenburg nad Habolu a Frankfurt nad Wódru swoju bjezwokrjesnosć přisadźa.
Wčera stej so hnydom dwaj parlamentaj w Delnjej Łužicy z naležnosću zaběrałoj a swoju poziciju k tomu formulowałoj: sejmik wokrjesa Sprjewja-Nysa (SPN) a Choćebuska měšćanska zhromadźizna. A wobaj parlamentaj staj při tym planowane noworjadowanje, kotrež tuchwilu jako „referentowy naćisk“ předleži, jasnje wotpokazałoj.
Na posedźenju wokrjesneho sejmika SPN w Baršću wotbłyšćowaše so zdobom politiska situacija w Braniborskim krajnym sejmje, w kotrymž knježaca koalicija SPD a Lěwicy za noworjadowanje přećiwo woli opozicije wojuje. Po dlěšej diskusiji wupraji so 27 zapósłancow CDU a mjeńšich frakcijow za wotpokazowace stejišćo wokrjesa, 17 zapósłancow SPD a Lěwicy bě přećiwo njemu.


text:
Njeswačanska gmejna chce hród a park tež na swoje dobro wužiwać
Njeswačidło (JK/SN). Na swojim wčerawšim posedźenju su Njeswačanscy gmejnscy radźićeljo nastorčili zaměrnje a chutnje wo tym rozmyslować, w kotrej měrje móhła tež gmejna přichodnje z hrodu a hrodoweho parka wjetši wužitk měć. Pozadk bě próstwa wodźerki po hrodowym arealu, směć swójske suweněry a wobrazki wo hrodźe a parku turistam a wopytowarjam předawać. W Njeswačanskim gmejnskim popłatkowym porjedźe wotpowědne rjadowanje hišće nimaja. Radźićeljo so tuž wčera na to dojednachu rozjimać, w kotrej formje móhła gmejna hród kaž tež park a najwšelakoriše zarjadowanja na swoje dobro wužiwać. Za to budźe trjeba popłatkowy porjad gmejny změnić a w nim rjadować, kotry podźěl ma komuna měć na dochodach z hrodu a parka.


text:
You can read online The Almost Sisters Review full book or download this book, please follow instruction to download, find best book collection on this library.
Click Here to Continue Download
CONTINUE To Download PDF
Recent Books Download
by Magdalena Budzińska, Monika Sznajderman, Marcin Kołodziejczyk, Katarzyna Bielas, Olgierd Budrewicz, Andrzej Chrzanowski, Bohdan Czeszko, Roman Frister, Andrzej Friszke, Dorota Jarecka, Włodzimierz Kalicki, Mirosław Kowalewski, Kazimierz Koźniewski, Hanna Krall, Angelika Kuźniak, Cezary Leszczyński, Cezary Łazarewicz, Piotr Łojewski, Krzysztof W. Malinowski, Karol Małcużyński, Sławomir Mizerski, Jerzy Morawski, Beata Pawlak, Witold Pawłowski, Joanna Podgórska, Krystyna Pytlakowska, Zbigniew K. Rogowski, Marek Sadzewicz, Joanna Solska, Grzegorz Sroczyński, Mariusz Szczygieł, Zofia Uszyńska, Ewa Wilcz-Grzędzińska, Anna Wittenberg, Marta Zielińska
3.29 of 17
by Mariusz Szczygie┼é, Andrzej Krzysztof Wr├│blewski, Krzysztof K─ůkolewski, Krystyna Jagie┼é┼éo, Barbara N. ┼üopie┼äska, Konrad Turowski, Janusz Roszko, Jan Bijak, Jan J├│zef Szczepa┼äski, Lucjan Wolanowski, Edward Redli┼äski, Jerzy Lovell, Ma┼égorzata Szejnert, Ewa Szyma┼äska, Wies┼éaw ┼üuka, Grzegorz Nawrocki, Hanna Krall, Marek Miller, Micha┼é Og├│rek, Andrzej Mularczyk, Barbara Pietkiewicz, J├│zef Ku┼Ťmierek, Ewa Berberyusz, Zbigniew ┼Üwi─Öch, Ewa Owsiany, Ryszard W├│jcik, Wojciech Pielecki, Piotr Gabryel, Anna Ostrzycka, Marek Rymuszko, Wojciech Gie┼é┼╝y┼äski, Andrzej Bartosz, Barbara Seidler, Agnieszka Ostrowska-Metelska, Witold Pasek, Jerzy Morawski, Barbara Stanis┼éawczyk, Dariusz Wilczak, Pawe┼é Smole┼äski, Beata Pawlak, Jacek Hugo-Bader, Lidia Osta┼éowska, Irena Morawska, Micha┼é Matys, Wojciech Tochman, W┼éodzimierz Nowak, Piotr Lipi┼äski, Agnieszka Wr├│blewska, Wojciech Jagielski
4.60 of 103


text:
Wartki bramy. Messi na szwōngu i w kōńcu Argyntyna, na kiero idzie sie dziwać. W Porto Alegre Albicelestes wygrywajōm z Nigeriōm 3:2, ale po szpilu ni ma przegranych. Obie ekipy w 1/8.
Tyn kiery pora minut za niyskoro włōnczōł transmisjo straciōł niy yno śpiywani hymnōw. Po sztyrech minutach szpilu mielimy już na dyć bramkowy rymis. W 3. minucie z lewej strōny szczyloł Di Maria, ale tyn szlag obrōniōł jeszcze torman na spōła ze słupkiym. Przi dobitce Messigo żodyn ni mōg już jednak nic zrobić. 1:0. Uciecha niy zetrwała za długo. Już po minucie piyknym szlagiym idyalnie pod słupek bal zawijo Ahmed Musa i momy forgot ekspresowe wyrownani.
Messi tak tego ni mōg zostawić. W doliczōnym do piyrszej połowy czasie Argyntyńczyk pokozuje, że rychtyk poważnie interesuje go korōna krōla strzelcōw mundialu. Szlag z wolnego miōd-malina! Bal furgnie nad murym i trefio gynał pod słupek. Do szatni z uciechōm cisnōm Argyntyńczycy.
W drugim kōnsku szpilu zaś trza było do porzōndku dować pozōr od piyrszych sekund. Fusbaliści niy kozali nōm długo czakać na nastympne bramy. W 47. minucie drugo brama tego dnia klupnōł Musa. Argyntyńczycy zostawiyli mu fol placu tak, że tyn mōg wlyź cyntralnie w szesnostka jak nabrōszōny nōż w masło. Nigeryjczyk ze spokojym wykōńczōł akcjo i wyrownoł wynik na 2:2.
Tym razym to Argyntyna poradziyła sie wartko spamiyntać. 3 minuty niyskorzij przi cyntrze z roga gola zdobywo niyuwachowany Marcos Rojo. Trza jednak ofyn pedzieć, że było w tym trocha cufalu. Chop, kiery wyskakiwoł do kepki wraziōł bal do siatki… kolanym. W notesie syndzigo tak czy tak sie znoloz, beztōż wypado mu yno pogratulować ustalynio wyniku na 3:2.
Na boisku nic już sie niy zmiyniło. Bez presji szpil zostoł dograny. Śloz nawet Messi, kierego siyły tryner zdecydowoł prziszporować już na nastympno runda. Argyntyna we wtorek zagro ze Szwajcariōm, Nigeria dziyń pryndzyj trefi sie z Francjōm.
Nigeria – Argyntyna 2:3 (1:2)
Bramy: Ahmed Musa (4 min.-1:1 i 47 min.-2:2) – Lionel Messi (3 min.-0:1 i 45+1 min.-1:2), Marcos Rojo (50 min.-2:3).
Nigeria: Vincent Enyeama – Efe Ambrose, Joseph Yobo, Kenneth Omeruo, Juwon Oshaniwa – John Mikel Obi, Ogenyi Onazi, Ahmed Musa – Peter Odemwingie (80. Uche Nwofor), Emmanuel Emenike, Michael Babatunde (65. Michael Uchebo).
Argyntyna: Sergio Romero – Pablo Zabaleta, Ezequiel Garay, Marcos Rojo, Federico Fernandez – Fernando Gago, Javier Mascherano, Angel Di Maria – Lionel Messi (63. Ricardo Alvarez), Gonzalo Higuain (90+1. Lucas Biglia), Sergio Aguero (38. Ezequiel Lavezzi).


text:
„Drach” ôd Szczepana Twardocha po naszymu już w październiku!
Hned wielke wydarzynie literacke dlŏ Gōrnego Ślōnska. Już 10 października prymiera „Dracha” Szczepana Twardocha we ekstra edycyji ślōnskij przigotowanyj ôd Grzegorza Kulika.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
To już informacyjŏ ôficjalnŏ. Wydawnictwo Literackie z Krakowa po naszymu napisało na swojim fanpejdżu na Facebooku: „Po piyrszy rŏz powieść Szczepana Twardocha po ślōnsku! „Drach” we przekładzie Grzegorza Kulika już 10 października!”. Do kupiyniŏ ksiōnżki zaprosiōł tyż sōm Szczepōn Twardoch i nazwoł ślōnskõ gŏdkã jynzykym sobie nojbliższym i tym, co go miyłuje.
Zaprezyntowanŏ była tyż ôbkłŏdka ksiōnżki. Idzie na nij ôbejzdrzeć ôbrŏz „Medytacyje” Erwina Sōwki z Giszowca, ślōnskigo malyrza prymitywisty, ôstatnigo twōrcy Grupy Janowskij.
Co ciekawe, ksiōnżka bydzie dostympnŏ niy ino na Gōrnym Ślōnsku, ale tyż we cołkim krŏju. Przigotowanŏ była tyż wersyjŏ ksiōnżki we formie audiobooka, a czytŏ go Dariusz Chojnacki, aktōr modego pokolyniŏ z Zŏbrzŏ.
Powieść dzieje sie miyndzy 1906 a 2014 rokym i niyma napisanŏ chrōnologicznie. Ôpowiadŏ historyjõ dwōch ślōnskich familiji Magnorōw i Gemanderōw z perspektywy tytułowego Dracha, to znaczy ziymie, co trwŏ i wszyjsko widzi.
„Drach” we ôryginalnyj wersyji bōł ôpublikowany we 2014 roku. Autōr dostoł za niego Nadgrodã Fundacyje m. Kościelskich.


text:
Drětwja/Sprjejcy (JoS/SN). Hižo nětko je spóznajomne, kak so nowy, tak mjenowany Kruwjacy móst w Drětwi (Zerre) do Srjewineje łučiny jónu zarjaduje. Turisća, kotřiž budu přichodnje po kolesowanskej šćežce po puću, nańdu tu potom zawěsće mnoho rjanych motiwow. Tola cyle tak daloko hišće njeje, wšako maja twarscy dźěłaćerjo hišće tójšto činić. Spočatk septembra su woni tam wulke nošaki noweho mosta na sćežory zmontowali a wot toho časa pilnje dale twarili. Zakładne betonowe dźěła su zakónčene, statikarjo běchu hižo na městnje a su za dalše postupowanje zelenu swěcu dali. Wčera a dźensa kidachu beton, kotryž bě ze zawoda KANN z bliskeje Dubrawy (Trattendorf).
Hižo spočatk tydźenja bě předewzaće beton za dalši móst w Sprjejcach (Spreewitz) zhotowił. „Tam mnozy na to čakaja, zo je skónčnje hotowy, zo móža zaso zwisk na wokrjesnu dróhu wužiwać. Tohodla wšak steji Kruwjacy móst na druhim městnje“, wuswětla nawoda Sprjewinodołskeho hłowneho zarjada Frank Fichtner. Stary móst nad Sprjewju dźě je dale wobjězdźomny.


text:
Wo nałožowanju serbskeje rěče je tele dny społnomócnjena za serbske naležnosće města Choćebuza Anna Kosacojc-Kozelowa přednošowała, a to na fachowej konferency nawodow fachowych wobłukow w tamnišim měšćanskim zarjadnistwje.
Choćebuz (SN/at.). Zamołwita za serbske naležnosće města Choćebuza je wažna partnerka, dźe-li wo to zaručić prawo wobydlerjow, swoje naležnosće pisomnje abo ertnje w serbskej rěči měšćanskemu zarjadnistwu zapodać. Kaž Anna Kosacojc-Kozelowa w swojim přednošku wuzběhny, wobroćeja so sobudźěłaćerki abo sobudźěłaćerjo ze serbskorěčnym zapodaćom najprjedy na nju. Wona přełožuje delnjoserbske teksty abo tekstowe pasaže do němčiny a je tež za ertnu rozmołwu k dispoziciji. Tole zhonichu wobdźělnicy fachoweje konferency, mjez nimi Choćebuski wyši měšćanosta Holger Kelch (CDU). Ale tež w jeje njepřitomnosći je trěbna pomoc zaručena, wšako móža dalši kompetentni serbskorěčni sobudźěłaćerjo přełožki wobstarać. Wona pak poruči, zo bychu ju do toho informowali, maja-li so předmjety w ertnej serbšćinje rozjimować.


text:
Bartosz Nowak podpisoł trzi – lytnio umowa ze Stalom Mielec. Niyoficjalnie klub móg zarobić kole 260 tysiyncy złotych.
Kamil Lech podpisoł umowa ze Ruchem i bez nojbilższe 2 lata bydzie szpiloł we Chorzowie.
własne / ruchchorzow.com.pl
Na zgrupowanie do Kamienia – Rybnika ze Ruchem pojedzie dwóch pomagierów – Szymon Cichecki i Krystian Peda.
Cichecki mo 22 lata i groł łostatnio we Szobierkach Bytom, zaś Peda mo 21 lot i łostatnio groł we Termalice Nieciecza, kaj zagroł 7 szpilów we Ekstraklasie, potyn boł wypożycony do GKSu Bełchatów.
Na zgrupowanie pojadom tyż Mateusz Bartolewski i Paweł Brzuzy.
własne / ruchchorzow.com.pl
Dzisioj roczne kontrakty ze opcjom przedłużynio ło kolyjny rok podpisali Tomasz Podgórski i Wojciech Kędziora.
Podgórski to 32 lytni pomagier, groł juz we Ruchu we syzonie 15/16.
Kędziora to 37 lytni napastnik, łostatnio groł we GKSie Katowice kaj szczeloł 10 torów we 27 szpilach.
Witomy we Ruchu i życymy powodzynio!
własne / ruchchorzow.com.pl
Klub poinformowoł, że rozwionzoł kontrakt ze tormanym – Nikolajem Bankovem, za porozumiyniym sztron.
Santiago Villafane niy wróci juz do Chorzowa – tak podowo człowiyk ze mediów klubowych. Formalnie niy zakońcono jesce kontraktu Santiago.
własne / ruchchorzow.com.pl


text:
[…]Już gwiozdeczka piyrszo, łoczkami nom zmrugo,
Starka do stoła nakrywo,
już krzyzyk na stole i Paniynka Świynto,
Starzyk świyce poli, wielke dzisio świynto.
Wonio w cały chałpie, pecynek na stole,
wszyjscy tacy niyjako w modry aureoli,
lonty na niydziela i tacy radośni,
Niy dziwota, przeca Jezusek na świat dzisio przichodzi[…]
(tp)
Ciarki po plecach czowiekowi przechodzom, jak czyto ło tych wszyskich „cudach” co se sami ludzie na sia rychtujom ostatnimi czasy, toż myśla, że dobrze możno by było coś tak, dlo wybrymzowanio ty polityczny „pryndkości”, zaś coś po naszymu naszkryflać.
Niy idzie tak pedzieć, że na cołkim Ślonsku Wilijo wyglondała i wyglondo tak samo pra. Sam co konsek, to te tradycje ździebko inaczy wyglondajom. Jo wom powiym jak to wyglondało u mie w doma jeszcze za bajtla, wtedy jeszcze świat boł normalny, na wszysko boł czas, na Pon Boczka, na figle rozmajte, na śmiych i na płacz. Tera wszyjscy coś robiom tak na skwol. Jedni udowajom że ślimcom, inksi tak na skwol se śmiejom, tak na skwol przajymy – yno umiyromy na richtich, tego to se już łoszukać niy do pra. Zrobiyli my ze życio taki niyjaki żałosny kabaret.
Godomy jednak ło sprawach noj wiynkszy wogi, toż w ta Wilijo łod samego rana trza boło dać pozor, coby niy przekroczyć tych łokropnie ważnych przepisow z tym dniym swionzanych, to boł trza pedzieć taki świonteczny familijny regulamin. Przede wszyskim trza boło wczas stanońć z łożka, ale tyż niy śmiało se żodnego budzić. Kożdy musioł stanońć som, niy śmiało se boczkować jedyn na drugigo ani robić swady, bo jageś boł łopuczony we Wilijo toś taki boł cołki rok, take je przysłowie i tego se trza trzimać. W tyn wieczor wszyjscy dowali se niyjake postanowiynia, na tyn przikłod chopy to se zażykali, że łod nowego roku niy bydom pić gorzoły abo przinojmni trocha myni, mieli tyż take prośby mynske trza pedzieć ło kere Pon Boczka w duchu prosiyli, niy bydymy sam tera ło nich godać pra (Wszyjscy wiymy ło co se rozchodzi, bo wszyske chopy dycko proszom ło to samo).
Kobiyty jako uważajonce się za istoty świynte, raczyj niy prosiyły ło swoja poprawa yno ło to coby noreszcie stary zaczon suchać co se do niego godo i trocha se zajon robotom tom i tam tom tyż pra. Dziecka łobiecowały Pon Boczkowi, że bydom suchać łojca matki i take tam, to i tak niy miało pokrycio w faktach, wiym to ze swoigo doświadczynio. Na wieczerzo wigilijno, przinojmni u mie w doma tak boło, niy prosioło se gości, ani dalszy rodziny, na to boł czas we piyrsze abo druge świynto. Na stole boły szkorupy narychtowane do tego gościa co to mog przijść i zostoł by na wieczerzo przijynty. Na stole zowdy stoł krziżyk tyn som co na kolynda i świycznik ze świyczkami, świyczki zapolała u mie zowdy nojstarszo łosoba we rodzinie przeważnie chop, bo chop dycko mioł sztrachecle w kapsie, ekstra na talyrziku leżały opłatki. Kożdy pod talyrzikym, mioł drobne pijondze niy wiym czamu nojwiyncy zowdy mioł chop, przeca nojwiyncy wydowajom kobiyty, pod krziżykyk na piyknym talerzu mama kładła pecynek chleba, portmanyj na stole leżoł – tych rostomajtych rekwizytow ekstra świontecznych boło moc. U mie w chałpie se jednak tego niy przeszczegało tak na zicher, niy pamiyntom coby se dowało pod serwet siano, ale kaj ińdzi we inkszych rodzinach sam we wsi wkłodali wionska sianka, u mie pod serwet dowało se pijondze, możno skuli tego, że dycko tych pijyndzy brakowało.
Jak już te wszyske dobroci boły porychtowane wszyjscy już byli piyknie połoblykani tak choćby na niydziela, to poleku zasiadali my ku stole, komynda do tego u mie dowała starka jak jeszcze żoła, a potym rola dowodcy tego familijnego plutonu przejmła moja mama, głod my mieli pieroński, bo to przeca post, toż żodnego niy trza boło dugo prosić, wszyjscy mieli swoj plac, podobało mi se to, kożdy taki poważny serdeczny, piyknie to wszysko wyglondało. Na znak starki wszyjscy zrobiyli znak krziża i zaczynała se modlitwa, jak my już pożykali wszyjscy zasiedli do stoła i zaczynała se jazda. Niy boło u nos nigdy ty ilości dań jak to je we tradycji ale boło tego moc, niy boło zupy rybny bo my jakoś za tym niy przepodali, nikej boła siyminiotka to boła za bajtla dlo mie istno droga krziżowo, jak starka żoła toch to musiol jejść, potym już niy.
Boła kapusta z grzibami, zupa grzibowo, boły kartofle z umastom no i karp nigdy niy polywany piwym, bo przeca w tyn dziyń alkohol je zakozany, karp boł z tyglika, pieczony tradycyjnie na umaście – jo se na tym niy znom.
Jak my już pojedli, to nastoł czas na desery, makowki to mi smakowały fest ale nojlepszo boła moczka, mama robioła garniec na pranie tego specijału, z tom moczkom to trza pedzieć je fest ciekawo sprawa, pamiyntom, jak u nos we sklepach szło kupić yno łocet, a moczka boła zowdy, do tego coby moczka zrobić to trza mieć łowoce ze ciepłych krajow take jak ruzynki, mandle, figi, piernik miodowy suszone śliwki.
We sklepie łocet i Trybuna Robotniczo a na stole moczka we Wilijo, istny cud, jak to kobiyty robiyły, to je wielko tajymnica, Ślonzoczka to je richtich taki Koperfild w spodnicy. Jak my już pojedli i popiyli dobrego deseru, a znojść w nim szło konski ananasa, podzimki, konski fyrzichow, datle – Pon Boczku niebo w gymbie.
Posiedzieli my tak, połosprawiali i czas na kolyndy pod goikym i Betlyjkom, co dycko we Wilijo stoła pod świrczynkom abo jedełkom, a potym dugo jeszcze stoła na łoltorzyku aż do Gromniczny pra. Sam u nos na Ślonsku Betlyjka je tak samo ważno jak goik, tak we kościele jak i w domach prywatnych.
Ja – te śpiywanie kolyndowe jagech spomnioł naprzod, rozpoczynała starka, a koniec zażondzoł tata, a potym to co wszyjscy lubiom nojbardzi. Prezynty pod choinkom, tu na Ślonsku prezynty przinosi Dzieciontko, kożdy tu znod coś dlo siebie, łojciec golidło, fuzekle na zima, mama piykno chustka, parfin na niydziela, starka nowe ksionżki do kościoła, abo Żywoty Świyntych, nowe brele – bo dycko se je przisiadła, a jo zowdy moc graczkow, choć w doma biyda, i se niy przelywało to na ta uciecha musiało styknońć. Pamiyntom dycko musiało byść pora ksionżek, bo jo łokropnie przoł czytaniu, jagech już boł taki stary coch czytać umioł pra. Na poczontek boła kolorowo Biblyjka, a potym coroz poważniyjsze woluminy. Piykne som te nasze Ślonske świynta, różniom se trocha łod polskich, wszyńdzie jednak je tyn świynty czas, jednake kolyndy nejfajniyjsze na świecie, „Stiile nacht”, czy „Spakojna nocz”, niby to samo a jednak nasza ”Cicha noc”, jest taka jedyna najpiękniejsza, niby nie Polska, nie Śląska a po naszymu brzmi najpiękniej.
Pasterka ten święty czas, w ten dzień zdarzył się cud; Była pierwsza wojna, wojna pozycyjna, naprzeciw siebie dwie wrogie armie, i nagle… Ale o tym już może innym razem, piękne są bożonarodzeniowe tradycje, tak samo piękne nasze rodzime jak i cała historia tej ziemi. ”Bóg się rodzi”, radujmy się więc podajmy sobie ręce i trzymajmy mocno, cieszmy się każdą chwilą, to trudne, wiem sam jak to jest, bo takie jest życie, ciągłe wyzwania, nieprzerwanie los wystawia nas na próbę.
Pięknie by było, gdybyśmy duchowo mogli przeżywać te święta na co dzień, bez moczki i makówek ale z dobrym sercem i życzliwością dla innych. Na ten prezent od losu w dzisiejszych czasach nie możemy liczyć, śledząc doniesienia ze świata, dzieje się raczej odwrotnie. Łatwo o szczęściu pisać, trudniej nam do tego szczęścia w życiu dążyć, ale nie jest to niemożliwe, dobra wola i znów jak zawsze zresztą – wiara jest nam potrzebna. Wesołych, Spokojnych Pełnych Ciepła i Radości Świąt Bożego Narodzenia”, życzy nieco za wczas Wasz „Ślonzok” toż Pyrsk.
Autor: Tadeusz Puchałka


text:
Z wjacorymi twarskimi nadawkami zaběrała je so Malešanska gmejnska rada na swojim zašłym posedźenju. Při jednym tajkim je sobudźěło młodostnych trěbne.
Malešecy (CS/SN). Młodźinski klub w Połpicy bě tele dny jedna z temow na posedźenju Malešanskeje gmejnskeje rady. Dokelž je jeho twarjenje k zawrjenemu hosćencej „Sprjewina parlička“ přizamknjene, dyrbjachu w zymje wodu zawjertnyć, zo njebychu roły rozmjerznyli. Srjedź apryla su hromadźe ze zastupjerku młodźinskeho kluba a z instalaterom na městnje wo tym rozmyslowali, kak ma tam nětko dale hić. Zo móhli hač ke klubej separatny wodowód kłasć, dyrbja 50 metrow dołhu hrjebju wuzběhnyć. Za to pak twarski zawod gmejny tuchwilu žane kapacity nima. Tuž namjetowachu, zo móhli to młodostni w swójskej režiji zmištrować. Material a techniku za tajke dźěło móhła gmejna přewostajić. Dotal pak w gmejnskim zarjedźe hišće žana reakcija młodźinskeho kluba dóšła njeje. Nimo toho dyrbja třěchu twarjenja ponowić. Młodostni bychu za to blachowu konstrukciju faworizowali.


text:
Na mnohich městnach su wčera wopory pogromoweje nocy 1938 wopominali. Kóždolětnje činja to tež w Budyskim klóštrje klarisow. Tam běchu tohorunja Serbja mjez wobdźělnikami.
Budyšin (CRM/SN). Menora, židowski sydomručny swěčnik, a k tomu někotre kamjenje jako znamjo spomnjeća na wot nacionalsocialistow přesćěhanych a zamordowanych židow pyšachu wčera wječor wołtar cyrkwje swj. Klary. Wospjet běše Židowski kruh Domu biskopa Bena w Smochćicach na wopominanje pogromoweje nocy přeprosył, kotraž sta so před 77 lětami ze signalom systematiskeho zaničowanja židowskeho ludu. Tež črjódka swěrnych Serbowkow a Serbow so stajnje na zarjadowanju wobdźěla, a Petra Kaulfürstowa je přihotuje.


text:
675lětny jubilej Stróža a 650. róčnica Lemišowa steještej wčera w srjedźišću přednoška w Stróžanskim „Domje tysac“ hatow. Woběmaj podawkomaj je tam tohorunja wustajeńca wěnowana.
Stróža (CS/SN). Sieghard Kozel dźěła na knize wo swojej wsy Stróži a wo susodnym Lemišowje. Klětu, so žurnalist a publicist nadźija, ma kniha hotowa być. Jako mjezystaciju prezentowaše wón wčera hromadźe z mandźelskej Měrku w Stróžanskim „Domje tysac hatow“ mału wustajeńcu. Do toho přednošowaštaj mandźelskaj wo najwažnišich podawkach w stawiznach wobeju wsow. Spočatnje wěnowaše so Sieghard Kozel předstawiznam, kotrež su z kupu w Olbaskim jězoru – bywšim słowjanskim hrodźišćom – wšitkim widźomne. Swědki zašłosće su we wustajeńcy tohorunja w formje wurywankow widźeć, kotrež je Budyski muzej přewostajił. Nastupajo załoženje Stróže a Lemišowa pak Kozelec mandźelskaj hišće za załoženskim wopismom slědźitaj.


text:
Chrósćicy (SN). Hižo dźesać lět so Přezpólni na swjedźenjach po wšej Łužicy kaž tež na mjezynarodnych jewišćach derje čuja. W tym času su wjacore dźesatki spěwow zabyću wutorhnychu – zrudne a chutne runje tak kaž žortne a zdźěla samo nješwarne. Nětko hotuja so na jubilejny swjedźeń, kotryž wotměje so jutře za tydźeń, 20. awgusta, na Chróšćanskim Koklic statoku. Započatk budźe w 20 hodź. Po zhromadnym programje z cymbalowej skupinu Vojara z južneje Morawy a z rejwarjemi Wudworskeho folklorneho ansambla přizamknje so zabawa. Morawscy a serbscy ludowi hercy budu hač do nocy hudźić a spěwać.
Musku spěwnu skupinu Přezpólni załožichu 2006 jako dźěl Wudworskeho folklorneho ansambla. Hłowny zaměr cyłka je, pěstować serbski ludowy spěw w jeho prěnjotnej formje. Spěwa so jednohłósnje, přewod přewozmu dwoje husle a kontrabas. Swój repertoire čerpa skupina ze starych zapisow, mjez druhim ze Smolerjoweje/Hauptoweje zběrki pěsničkow z lěta 1841 a 1843.


text: W Hochozy su sobotu byli gódowne wiki, ned pśi grajkanišću. Wjelgin se za to staraju starjejše jsy. We slědnych 12 lětach jo jadna kupka starjejšych to organizěrowała, někak 6 familijow jo to było. „Ale zapšawom su wšykne starjejše jsy byli zapśěgnjone“, jo nam groniła Antje Lejniccyna. Dalej jo wóna groniła: „Lětosa smy to pśepódali nowej starjejšynej generaciji“. Łoni su „te nowe“ južo zachopili to wšo na nogi stajaś, ale te „starše“ organizatory su jich hyšći pódpěrali. K tym nowym, ako to organizěruju, słuša Denis Žonopowa. Ten nowy krejz, jo wóna wulicowała, wobstoj ze sedymich familijow. Wóna groni: „My žeńske mamy to grono a wukazujomy našym cłowjekam.“


text:
Wulkej nakupowanskej nocy Romantica w Budyšinje je sobotu wječor wjedro trochu klubu činiło. Přiwšěm mějachu wopytowarjo rjane dožiwjenje, a wikowarjo běchu tohorunja spokojom.
Budyšin (CS/SN). Dobru naladu we wobłuku nakupowanskeje nocy Romantica rozpřestrěwaše sobotu wječor na Budyskim Póstowym naměsće 1. serbska kulturna brigada. Po tym zo dyrbješe prěni tak mjenowany flashmob w 16.30 hodź. sylneho dešća dla wupadnyć, mějachu holcy a hólcy we 18 hodź. potom swój wulki wustup. Zdźěla w serbskej narodnej drasće předstajichu šulerjo znatu reju Šewca. Z njej spytachu publikum sobu zapřijeć. Tak so tež cityjowa managerka Gunhild Mimuß z předsydu Domowiny Dawidom Statnikom w rejwanju pospyta.
14. romantica pak skićeše hišće wjace serbskeho. SLA přeprosy wopytowarjow na zjawnu probu baletneje skupiny. Jan Cyž zahori připosłucharjow ze swojimi improwizacijemi k němemu filmej „Cuzy ptak“ z Astu Nielsen. Njewobstajneho wjedra dla přepołožichu šminkowanje dźěći do foyera Serbskeho domu.


text:
Radźićelej wokrjesa spřisahanaj
Budyšin. Sejmik Budyskeho wokrjesa ma noweju radźićelow. Jeju je krajny rada Michael Harig (CDU) wčera na spočatku posedźenja sejmika spřisahał. W frakciji FDP naslěduje Matthias Eckstädt loni zemrěteho Steffena Grafe. Thomas Delling přewozmje mandat Maritty Albrecht (wobaj SPD), kotraž je zastojnstwo chorobnych přičin dla złožiła.
Nowa w zastojnstwje
Choćebuz. Theresa Rinecker je nowa generalna superintendentka ewangelskeje cyrkwje Berlin-Braniborska-šleska Hornja Łužica w Zhorjelcu. Minjeny kónc tydźenja wuzwoli ju wólbny konwent w Choćebuzu do zastojnstwa. 54lětna naslěduje Martina Herchu, kiž w oktobrje na wuměnk póńdźe. Z přewzaćom zastojnstwa přewozmje Rinecker zdobom zamołwitosć za serbske naležnosće w přisłušnych wosadach Delnjeje Łužicy, Wojerec a Slepoho.
Stronje žadatej sej wujasnjenje


text:
Sprjewja
Sprjewja (němsce Spree, čěsce Spréva) je něhdźe 400 kilometrow dołha rěka we Łužicy na wuchodźe Němskeje a sewjeru Čěskeje, kotraž běži přez zwjazkowe kraje Sakska, Braniborska a Berlin.
Wužórli so we Łužiskich horach z třoch žórłow: w Habrachćicach, Nowych Jěžercach a při Kotmarje. Z horow běži rěka přez Šěrachow-Korzym, Budestecy a hłuboki doł mjez Hornjej Hórku a Budyšinom do Łužiskeje nižiny a přez holansku a hatowu krajinu kaž tež Łužiski brunicowy rewěr a městačko Grodk dale do Delnjeje Łužicy. Jako znutřkowne delta Sprjewje nadeńdu so za Choćebuzom Błóta, kotrež so w Gójackim jězorje kónča. W Berlinje wuliwa so Sprjewja do Habole.
Na swojim běhu wužiwa so rěka dwójce za zastaranje spjateju jězorow, mjenujcy w Budyšinje a pola Grodka. Wobaj jězoraj słužitej zastaranju łužiskich brunicowych milinarnjow z wodu.
Wódrino-Sprjewiny kanal zwjazuje Sprjewju blisko Přibora z Wódru.
Hlej tež: Nastawki wo při Sprjewi ležacych sydlišćach


text:
Berlin
Wspůłrzyndne: 52°31'07" N 13°24'30" E
Berlin[1] – stolica a nojwjynksze mjasto Mjymjec, na prawach kraju zwjůnzkowygo (landu). Zajmuje 890 km² placu, zamjeszkuje sam blisko 3,5 mln uosůb. We czaśe uode 13 śyrpńa 1961 do 9 listopada 1989 mjasto bůło potajlowane na dwje zorty (Berlin Zachodńi a Wschodńi) bez Berliński mur.
Berlin leży we půłnocno-wschodńij tajli Mjymjec. Położůny je nad rzykůma Szprewům a Hawelům a jejich dopływůma. Rzyka Szprewa we dźelńicy Spandau wpado do Haweli, prowygo dopływu Łaby. Berlin znojduje śe mjyndzy płaskowyžůma Barńim a Teltow. Leży ůng. 70 kilůmetrůw uod grańicy s Polskům.
Przipisy
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958


text:
Z Gór/Guhrow. Row fararja Herberta Cernje (Zerna) (1905–1955) tudy na kjarchobje jo wordował łoni wobtwarźony. Za to jo górjańska gmejna 600 € wułožyła. Teke struski su na smjertnej njeźeli na Cerniny row połožyli. To jo nam na našo pšašanje wulicyła šołtowka Kerstin Jaserowa na woklapnicy pětk wjacor w gmejnskem domje pśi sportnišću.
Šołtowka ma wótglědanje lětosa cesnu toflu pśi Cerninem rowje stajiś, we serbskej a nimskej rěcy. Wóna jo južo wuzgóniła, až to buźo jadnab 500 do 1000 € płaśeś. Pśez to pak, až gmejnska móšyna jo prozna, ga njewě se hyšći, źo budu tych pjenjez dobraś. Šołtowka jo pśeto dobreje mysli a ma naźeju, až to wótglědanje buźo se raźiś.


text:
Naszo wystowka moge pojechać we świat dziynki Ciebie.
na Forum Uczelni Technicznych we Glýwicach
Je żeś Ślůnzok? Poradzisz godać, a może niý? Chcesz poszkryflać po naszymu? Abo miarkujesz sie jako cosik pedzieć abo zrobić, a niý mosz sie kogo spytać?
Tukej pogodosz a pouosprawiosz, spytosz a ôdpowiysz, poznosz nowych ludzi, a trefisz kamratůw. Zocnie zaproszůmy kożdego na Šlůnske Forum!
No i poszło – wtorek 15 augusta 8:45 wyjazd ze Mikołowa. W sumie gibki szpil, bo ô 9:50 juże my tam byli, a jakoś festelnie to my sie niý uwijali. Tam, czyli we Dolnich Vitkovicach, kere sům we Ôstrawie, jakeś 24 km ôd granicy pl-cz. Nawigacjo zakludziůła nos bez problymu. Parkplac srogi choby przi jakim cyntrum handlowym, a że jeszcze rano bůło (po połedniu to już niý byda godać co bůło) to wiela tych autokůw sam niý stoło. Tyn downy industryjny kůmpleks pomiyniůł sie teroźnie we cytrum kultůry, edukacje a turistyki. Dziynka interesantnym idyjům downo huta, gruba a inksze stawiynia tukej nabiyrajům nowego znaczynio a napoczynajům ôdżywać choby Fyniks.
Niýdaleko ôd nos, wele cyrklujůncyj Ôdry leży piykny a tajymniczy land zmianowany Ziymiům Raciborskům. We tym landzie poradzi sie snojś mocka kościołůw ze szerwůnyj fercki a downe palace. Je to land, we kerym stykajům sie roztomajte granice. Sam poradzi sie poczuć historyjo we kożdyj małyj nawet ceście abo na ściyżkach we lesie. Sam we parkach poradzi sie czowiek wyciszyć a choć trocha dychnyć.
Te rejůny to interesantne miyjsce na rajza ze historyjům Ślůnska a noturům we tle. Beztuż zobejrzcie sie, kaj werci sie być we Ziymi Raciborskij.
Zastanowiosz sie jako pedzieć po ślůnsku do swojego kamrata? Abo cery? Chopa? A może oma abo starzik jakoś padali a niý ma żeś blank pewny ô kogo łazi?
Przedstowiůmy luźne zestowiyniý mian po ślůnsku ze jejich zdrobniyniami a polskimi ôdpowiydnikami.
Dzisio przedstowiůmy tajla drugo - B.
Zastanowiosz sie jako pedzieć po ślůnsku do swojego kamrata? Abo cery? Chopa? A może oma abo starzik jakoś padali a niý ma żeś blank pewny ô kogo łazi?
Przedstowiůmy luźne zestowiyniý mian po ślůnsku ze jejich zdrobniyniami a polskimi ôdpowiydnikami.
Dzisio przedstowiůmy tajla drugo - C.
Zastanowiosz sie jako pedzieć po ślůnsku do swojego kamrata? Abo cery? Chopa? A może oma abo starzik jakoś padali a niý ma żeś blank pewny ô kogo łazi?
Przedstowiůmy luźne zestowiyniý mian po ślůnsku ze jejich zdrobniyniami a polskimi ôdpowiydnikami.
Dzisio przedstowiůmy tajla piyrszo - A.
Ta bera żech naszkryfloł skiż tego, co bych můg ja połosprowiać bajtlům. Teroski chca tyż jům Wům przedstowić.
Je tako tradycjo, że zbiyro sie kůnski astůw, żeby nům fajnie zakwitły w důma.
Ta łosprowka je ło tym jak jedyn chop poszoł miyndzy strůmy, czyli do lasa, po pora takich badyli.
Dzioło sie to jakie sto lot do zadku. Żył se tyn chop wele tego lasa, mioł mało chaupka i fajny zegrůdek. Miyszkoł tam ze swojům babeczkům, keryj pszoł fest a fest. Wszysko to było we miyjscu, kere mianuje sie brzeziny, a to skiż tego, że rośnie tam dużo brzůzek.
Tůż poszoł roz miyndzy te strůmy, a było to już tak leko na wiosna, ptoszki gryfnie śpiywały, klara gorała na niebie i w ogóle świot był lepszy. Sam trza łod razu pedzieć, że kożdego roku we noszych paniowskich brzezinach je durch gynał tak samo.
Strona 1 z 2


text: Wulka Dubrawa/Zdźěr (CS/SN). Na swojim zašłym posedźenju je Wulkodubrawska gmejnska rada zelenu swěcu za nowowuhotowanje Zdźěrjanskeje nawsy dała. Při haće za hašensku wodu chcedźa płoninu wuplestrować, zo móhli tam busowe zastanišćo zarjadować. Zo při čakanju na bus nichtó do hata padnył njeby, připrawja škitnu lěsycu. Dale matej městnosć k wotstajenju kolesow a třěcha nastać, zo móhli so ludźo při dešću podstupić. Tež płoninu na tamnym boku puća chcedźa plestrować. Nastajeny budźe tam zornowcowy kamjeń jako studnja, z kotrejež ma so woda do susodneho hata žórlić, a wutworjene budu někotre móžnosće k posydnjenju. Zdźěrjanska nawjes ma so z městnosću zetkawanja stać, rjekny Wulkodubrawski wjesnjanosta Lutz Mörbe (njestronjan). Naprawu financuja nimo swójskich srědkow ze spěchowanskeho programa Leader.


text:
Awtomatizmej w nastajenju hospodarskeho plana zadźěwać
Ralbicy (SN/JaW). Gmejnska rada Ralbicy-Róžant je swój lětuši hospodarski plan wobzamknyła. W nim zakótwjene su předewzaća komuny, kaž mjez druhim ponowjenje Jitkowskeje dróhi w Ralbicach a tamniše nowe hrajkanišćo. W zwisku z hrajkanišćom, kotrež su hakle njedawno zjawnosći přepodali, wupraji wjesnjanosta Hubertus Ryćer (CDU) staršim, nošerjej kubłanišća a wšitkim dalšim pomocnikam a podpěraćelam dźak za dźěło, kotrež běchu wukonjeli. „Ze swojim zasadźenjom su zaměrnje k mjeńšemu financnemu podźělej gmejny přinošowali“, Ryćer wuzběhny. Tak su wšitcy něšto wjac hač 20 000 eurow nadźěłali.


text:
Lotowe wotchilenje
Lotowe wotchilenje je nuhel mjez lotowym směrom a elipsoidowej normalu w krajměrjenskim dypku. Móže w europskich wysokich horinach něhdźe 0,01° (30–50″) docpěć, w płoninje mjenje, a wotpowěduje chilenju geoida k rotaciskemu elipsoidej krajměrjenja.
Tež hdyž lotowe wotchilenje je nul, njepokazuje lotowy směr (realizuje so na př. přez swobodny wisacy šnórowy lot) k srjedźišću zemje, ale wopłonjenja zemje dla (centrifugalna móc zemskeje rotacije!) hač k 0,2° nimo.
Druhdy rěči so tež w twarstwje wo lotowym wotchilenju – hdyž twarjenje abo fasada z lota přińdźe.
Definicija lotoweho wotchilenja[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Po słowniku federacije Fédération Internationale des Géomètres je lotowe wotchilenje nuhel mjez lotowym směrom w dypku a normalu na rotaciskim elipsoidźe přirjadowanej tutomu dypkej přez projekciju.
Rěči so wo astrogeodetiskim lotowym wotchilenju, hdyž so postajenje lotoweho směra z metodami geodetiskeje astronomije přewjedźe a nastawa při transformaciji mjez lokalnymi koordinatowymi systemami. Porno tomu bazuje grawimetriske lotowe wotchilenje na postajenju lotoweho směra přez měrjenja ćežitosće a wobličuje so přez rozrisanje geodetiskeho problema nakromneje hódnoty.
Lotowe wotchilenja wotwisuje wot elipsoidiskich koordinatow a z tym wot parametrow poćahoweho abo referencneho elipsoida a wot jeho połoženja napřećo zemi. Jedna-li so při poćahowym elipsoidźe wo geocentrisce (w ćežišću zemje) ležacy a runočasnje srjedźny zemski elipsoid, rěči so wo absolutnych lotowych wotchilenjach, hewak wo relatiwnych lotowych wotchilenjach.
Wulkosć lotowych wotchilenjow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Kotru wulkosć lotowe wotchilenje móže docpěć, wotwisuje wot wjacorych faktorow:
- wot topografije – wot wysokosće a njerunosće terena. W Alpach móža jednotliwe horinske rjećazy lokalne wotwjedźenja lotoweho směra hač na wšě 60 łukowych sekundow (něhdźe 0,015°) zawinować
- wot geologije – wot podzemskeho přeběha kamjentnych worštow. Hdźež je horicontalne połoženje je mócnje mylene – kaž na př. w molasowych žłobinach abo w Šwicarskej Ivreaskej conje – su samo regionalne wotwjedźenja přez 60″ móžno
- wot połoženja referencneho elipsoida krajměrjenstwa – hlej tež geodetiski datum.
Mjeztym zo we wysokich horinach Europy srjedźne lotowe wotchilenja wostawaja pod 0,5′ = 30″ (maksimalne hódnoty móža na wšě 60″ docpěć), su w Andach a Himalaji nimale dwójce tak wysoke hódnoty móžno.
Dźiwajo na dokładnosć modernych rozměrjenjow wuskutkuje so lotowe wotchilenje w nimale kóždym projekće resp. rozměrjenskej syći, hdyžkuli wizury (linije widźenja) wo wjace hač por stopnjow wot horicontalneje wotchileja. Efekty dyrbja so tohodla zwjetša ličensce redukować, štož je předmjet astrogeodezije a wyšeje geodezije.
W pahórčinje docpěwaja tute efekty na měrjenja něšto łukowych sekundow resp. něšto centimetrow na kilometer, w horach dźesaćore z toho. Zo so na př. prjedawše tunlowe twary najebać relatiwnje dokładnje hromadźe hodźachu, zaleži na přibližnej symetriji najwjace horinskich rjećazow.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěnje měrjenja lotoweho wotchilenja su so wokoło 1800 po teoretiskich přeslědźenjach wot Carla Friedricha Gaußa w běhu Hannoverskeho krajměrjenja přewjedli, a to w kónčinach Smolinow, hdźež Gauß a jeho asistenća najwjetše efekty
wočakowachu. Wokoło 1970 je TU Hannover tu pod W.Torge modernu astrogeodetisku „testowu syć Zapadne Smoliny“ etablěrowała.
Podobne přemyslenja a astrogeodetiske měrjenja běchu wokoło 1820 přez slědźerjej Jean-Baptiste Biot a F.Carlini při Mont Cenis pola Bordeaux. Wokoło 1930 buchu měrjenja z standardnej metodu geodezije a najwažnišim zakładom za požadane astrogeodetiske syćowe wurunanje, dokelž dokładnosć wuměrjenskich syćow tehdyšim potrjebam njewotpowědaše. Mjez 1970 a 2000 docpě slědźenje k temam lotowe wotchilenje, geoid a geodetiska grawimetrija wjeršk, a to z naraz štyrjoch aktualnych potrjebow:
- absolutneje potrjeby po wuměrjenskich syćach z dokładnosćemi lěpšimi jako 1:1 milion (mm na km)
- přiběraceho twarjenja nadróžnych tunlow přez Alpy a druhe horiny, hdźež lotowe wotchilenje druhdy něšto decimetrow n kilometer wučinja
- žadanje za t.mj. centimetrowym geoidom (tute zapřijeće je prěni raz Torge wutworił, hlej deleka), dokelž hižo w lěće 1980 bě rozšěrjowanje cm-dokładneje satelitoweje lokalizacije (GPS, GLONASS, SLR) a kosmiskeje interferometrije (VLBI) wotwidźeć
- potrjeby na potencialnoteoretiskich přepytowanjach zemskeje skory, za kotrež lotowe wotchilenje móže lěpše geologiske worštowe chilenja dodać hač zwučena grawimetrija – hlej na př. dźensniši němski wulkoprojekt „Sedimentowa žłobina“, Gerstbachowe (TU Wien) a Pappowe přepytowanja we Wienskej žłobinje, von Gurtner (Ivrea-ćěleso w Južnej Šwicarskej) a wobšěrneho planowanja TESLA-projekta za linearny 30-km-pospěšak pola Hamburga.
Přez wšelake wulkoprojekty w Srjedźnej Europje (předewšěm Němska, Awstriska, Šwicarska kaž tež Słowjenska a Słowakska), w Južnej Europje (Chorwatska, Grjekska, Turkowska) a w Južnej Americe (předewšěm Argentinska) je so geoid wot 20–50 cm dokładnosće w němskim rěčnym rumje na 2–5 cm, druhdźe na 5–10 cm, polěpšił. W Němskej steji z lotowych wotchilenjow zwěsćeny „astrogeoid“ w konkurency ke „grawimetriskemu geoidej“, mjeztym zo horinske kraje kaž Awstriska, Šwicarska, Słowakska a Grjekska astrogeoid preferuja. W tutych krajach steji wot něhdźe 1990 husta syć tysacow dypkow lotoweho wotchilenja a stow Laplaceowych dypkow k dispoziciji (dypkowe wotstawki mjez 7–10 a 50 km), na cyłym swěće je něšto dźesać tysacow wuměrjenskich dypkow, hdźež je so na zemskim powjerchu dokładny lotowy směr měrił.


text:
Wziynli sie yntlich za te wszyjske szkłōdniki, co nōm tak fest uprzikrzajōm życie. Minister Środowiska zrobiōł już ordnōng z kornikami, kere wyżerały Puszczã Białowiesko. Na ta przileżytość musioł wytnōńć zakażōne strōmy i tak sie rozfechtowoł, że Kōmisja Europejskŏ musiała go prosić, coby yntlich ustoł, bo hned z całego lasu ôstałaby sie yno srogŏ łōnka. Nale z takimi gizdami to inakszyj niy idzie. Dyć znŏcie na zicher niyjednego chachara co czynszu niy płaci, sztrōm i wodã kradnie, nale z chałpy go niy idzie wyciepnōńć. I jak niy zbulicie familoka, w kerym miyszkŏ, to możecie mu skoczyć na pukel. Jednako je z kornikiym drukarzym, jak mu niy zetniecie drzewa, w kerym pomiyszkuje, to sie pierōn nigdy niy wykludzi.
Kej już minister wychytoł piyńć miliōnōw tych ôszkliwych chrobŏkōw, prziszoł dran na trochã wiynkszo gadzinã. We wrześniu ôńskigo roku jegry dostali zwōla na wyszczylanie sztyrdziestu żubrōw w puszczach Boreckij i Knyszyńskij. Rozchodzi sie ô tych rojbrōw, co ôd poruch lŏt terroryzujōm tamesznych bambrōw, rōmplujōm na jejich polach i żerōm wszyjsko, co yno tam wyrośnie. Skirz tego, co żubry to chrōniōnŏ zorta zwiyrzōnt, jegry mogōm szczylać yno do ôsobnikōw chorych, słabych i agresywnych. Dostali klarowno insztrukcjã, a wedle nij jak taki żubr wartko kajś leci i z gymby mu ciyknōm szuminy to pewnikiym mŏ wściekliznã. Szczylać! Jak robi larmo to znaczy się, że kucŏ, bo mŏ gruźlicã. Szczylać! A jak stoi choby knebel i yno gupio filuje na trŏwã, to na zicher mŏ depresjã. Dyć żŏdyn psychiatra jeszcze nigdy niy wyleczōł żubra z depresje, beztōż ani niy werci sie prōbować. Tōż szczylać!
Atoli nojgorsze gizdy to dzikie świnie. To ône sōm winowate roztopiyrzaniu się wirusa ASF, kerōm to niymocōm Pōnbōczek skŏroł ich za wszyjske dotynczasowe grzychy. A jakie to grzychy? Ano po piyrsze, żŏdyn niy wiy po jakiymu, nale dziki niy majōm rade fusbalu. Skuli nich musielimy zawrzić nasz klub fusbalowy ŁKS Łagiewniki, bo tak nōm te pierōny zryły szpilplac, że żŏdnŏ liga niy chciała nŏs z takōm sharatanōm murawōm dopuścić do rozgrywek. Terŏzki mōmy wele szkoły yno boisko ze sztucznōm trŏwōm. Tam już ryć niy poradzōm, beztōż yno gymżōm po szulplacu i naskwol targajōm nece rozwiyszōne naôbkoło boiska. Tak po prŏwdzie żŏdyn ich przi tym targaniu niy widzioł, nale kej inksi niy chcōm sie prziznać to już niych bydzie wina ôd dzikōw, ône zōuwizōu majōm ôkropno reputacjã. I wyglōndŏ na to, że blank niy chcōm tego zmiynić. Zaś niydŏwno kajś w wojewōdztwie pōmorskim stado dzikōw napadło grupã piyńdziesiynćiu kibicōw z Warszawy i Gdyni, kerzi ugŏdali sie w lesie na tref integracyjny. Jedynŏstu pożganych borŏkōw trefiyło potyn do lazarytu.
A już nojbarzij to napochoł tyn dzik, kery rŏzczasu wparzōł do kościoła na Halymbie, kaj szczaskoł szybã, dwie blumwazy i figurã Chrystusa. Jak wōm sie zdŏwŏ, co pierōn się choć aby przeżegnoł abo doł pŏrã złotych na tacã, to żeście sie fest chachli. Yntlich ludzie wyciepli go na plac, kaj już czekało na niego poruch podyjzdrzanych kamratōw.
Skuli tego wszyjskigo jegry wyszczylali ôńskigo roku w Polsce dwiesta piyńdziesiōnt tysiyncy dzikōw. Minister Rolnictwa zachyncŏ kŏżdego, fto yno mŏ giwerã, do polowaniŏ na dzikie świnie, a za zabicie lochy, kerŏ je w ciōnży, idzie erbnōńć szejśset piyńdziesiōnt złotych nagrody. Ferajn Pro-Life niy protestuje, możno jejich zdaniym poniykedy tako cyna za życie niynarodzōne je do przijyńciŏ.
Holokaust dzikōw trwŏ, a terŏzki prziszoł dran na nastympno zortã szkłōdnikōw. Rybiŏrze na Bałtyku fest wajajōm skuli fokōw, kere im utramyntnie zezyrajōm ryby. Choby se gizdy niy mogły pojeść co inkszego, bez przikłŏd morskij trŏwy, abo jeszcze lepij szluknōńć se porzōndnie wody, wtynczŏs żołōndek je nafolowany i głodu sie ani niy czuje. Takŏ foka to sie niy chyci ańfachowyj pangi abo tilapie, ôna sie musi zarŏz rŏczyć łososiym i ani sie niy starŏ ô to, jakŏ ta ryba je w sklepach drogŏ. Kejby jŏ tak prziszła do marketu, wyciōngła z kilszranku takigo łososia i przi ludziach go zezarła, to zarŏz by mie wachtyrze chyciyli i na zicher wylandowała bych w hereszcie. A foka to wszyjsko smoli. Beztōż niydŏwno jedna posłanka z Gdyni pedziała, że do tych rybnych kradziŏkōw tyż trza szczylać, inakszyj śniymi niy idzie. Możno w Bałtyku yntlich tyż zapanuje prawo i sprawiedliwość.
I tak pomału zrobiymy porzōndek ze wszyjskimi szkłōdnikami. Znojdzie sie jeszcze pŏrã zortōw, styknie wlyjść do interneca i trochã posznupać. Prawie żech to zrobiyła i pokŏzało sie, co nojwiynkszym zagrożyniym dlŏ naszego środowiska je gatunek znany pod łacińskim mianym hōmo sapiens. No nic, terŏzki yno trza czekać, aże na tych pierōnōw yntlich tyż przidzie dran.
Foto: Andreas Trepte, licyncyjŏ Creative Commons
Ô autōrce: Miyszkōm na Fytlu, a z tyj perspektywy świat zdŏ sie być trochã inkszy aniżeli Wy go pewnikiym widzicie. Jak chcecie sie ździybko wejrzeć bez moje brele, zaprŏszōm na blog i na fanpage fb.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj


text:
Religijo
Religijo to systym wjeřyń i praktyk, uokreślajůncy relacyjo jydnostki do růžńy pojmowanyj sfery sacrum, jyli śwjyntośći i sfery boskij. Mańifestuje śe uůna we wymjaře doktrynalnym (doktryna, wjara), we čynnośćach religijnych (np. kult), we sfeře spouečno-orgańizacyjnyj (wspůlnota religijno, np. Kośćou) i we sfeře duchowośći indywidualnyj (m.in. mistyka).
Relacyjo jydnostki do sacrům kůncyntruje śe wokůu počuća śwjyntośći - chyńći zbližyńo śe do sacrům, počuća lynku, čći abo dystansu wobec ńygo.


text:
Poland – Group G
Poland FIFA World Cup 2018 Team Squad
Coach: Adam Nawalka
Star player: Robert Lewandowski
Goal Keeper: Bartosz Bialkowski, Lukasz Fabianski, Lukasz Skorupski, Wojciech Szczesny
Defenders: Jan Bednarek, Bartosz Bereszynski, Thiago Cionek, Kamil Glik, Artur Jedrzejczyk , Marcin Kaminski, Tomasz Kedziora, Michal Pazdan, Lukasz Piszczek
Midfielders: Jakub Blaszczykowski, Pawel Dawidowicz, Przemyslaw Frankowski, Jacek Goralski, Kamil Grosicki, Damian Kadzior, Grzegorz Krychowiak, Rafal Kurzawa, Karol Linetty, Maciej Makuszewski, Krzysztof Maczynski, Slawomir Peszko, Maciej Rybus, Sebastian Szymanski, Piotr Zielinski, Szymon Zurkowski
Forwards: Dawid Kownacki, Robert Lewandowski, Arkadiusz Milik, Krzysztof Piatek, Lukasz Teodorczyk, Kamil Wilczek


text:
Psy a wobchadźenje z nimi je w gmejnach zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe po wšěm zdaću wažna tema. Zhromadźizna zarjadniskeho zwjazka znajmjeńša je so wčera wobšěrnje z tejle temu zaběrała.
Pančicy-Kukow (SN/MWj). We wobłuku zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe maja wobsedźerjo psow swoje štyrinohate lubuški we wsy abo při wjetšich zetkanjach ludźi zwonka nich zasadnje za powjazom wodźić. Tole wuprajeja wudospołnjene policajske wustawki, kotrež je zhromadźizna zarjadniskeho zwjazka na swojim wčerawšim posedźenju wobzamknyła.


text:
Na njedawnym cyłoněmskim dnju architektury běchu na wjacorych městnach zajimawe twarjenja widźeć. Mjez nimi bě jedne, w kotrymž maja kriminalni policisća swoje rumnosće.
Wojerecy (AK/SN). Wažny dźěl měšćanskich stawiznow wuchowaja Wojerecy přichodnym generacijam. Tamniša kriminalna policija dźěła w twarjenju na Frentzelowej, kotrež steji pod pomnikoškitom. „Dom nasta wokoło lěta 1916 w reformowym stilu“, rozłoži architekt Stephan Schultze na cyłoněmskim dnju architektury. Tam je wón njedawno wopytowarjow po domje wodźił. Wot lěta 2013 hač do lońšeho bě Swobodny stat Sakska twarjenje za 4,4 miliony eurow ponowić dał.


text:
Budyšin (JK/SN). Mnohe hrjebje, wosebje podłu gmejnskich pućow, njejsu hižo w tym stawje, zo bychu wotpowědowali swojej bytostnej funkciji: wotwodźeć wodu po zliwkach z dróhow a polow do směra na přichodnu wjetšu rěku. Přiběrajcy jewjachu so na wuradźowanjach gmejnskich radow Budyskeho wokrjesa w minjenych měsacach žadanja wobydlerjow a radźićelow za tym, zhromadnje postupować, zo bychu přirowy podłu dróhow zaso fungowali. W zajimje škita ludnosće kaž tež towaršnostnych a priwatnych zajimow je trjeba so tomule nadawkej na wsach zhromadnje wěnować.
W Njeswačanskej gmejnje maja hižo dobre nazhonjenja zhromadnje ze Zarěčanskim ratarskim zawodom. Njedaloko Łuha znowa wuzběhane přirowy zamóža nětko wulke mnóstwa wody přiwzać a bjez stracha za wobsydstwo wobydlerjow wodu do bliskich přirodnych rěčnišćow wotwjesć. Tež ratarske zawody maja swój wužitk z toho. Dobra póda zwostawa na polu abo znajmjeńša w přirowje. Tak njetrjebaja přidatnje dróhi a puće rjedźić a drohotnu zemju zaso wróćo na pola wozyć.


text:
CDU, Zeleni a Pegasus žadaja sej wubědźowanje wo najlěpši koncept
Budyšin (CK/SN). Je hišće wjele potenciala, zo stanu so Budyske Wjacławske wiki jako jedne z najstaršich w Němskej atraktiwniše. Tole praji měšćanski radźićel Měrko Brankačk (Pegasus). Wón na wikach předewšěm serbske elementy paruje. Wojerowske dźěćatko drje kóžde lěto adwentne wiki wopytuje a při jednotliwych předawanišćach Brankačk tež někotrych Serbow wuhlada, ale serbskeho předawanišća njeje. „Kak hodźał so tajki organizować, wo tym zadani so hladajo na serbskich wopytowarjow a mnohich hosći z Pólskeje a Čěskeje rozmyslować“, praji dźiwadźelnik NSLDź. Zo so wiki kaž loni nimale tydźeń do hód nadobo kónča, njesměło so wospjetować. Přirunajomne města kaž Annaberg-Buchholz pokazuja, zo lěpje dźe. Dokelž dyrbjało so na tudyšich adwentnych wikach kulturnje a koncepcionelnje wjace stać, podpěruje Měrko Brankačk namjet, kotryž frakcija CDU, Claus Gruhl (Zeleni) a wón na jutřišim posedźenju Budyskeje měšćanskeje rady předpołoža.


text:
Misspell n0blistka był odwiedzany 305 razy w internecie.
Pokrewne misspelles dla:
noblistka
boblistka , hoblistka , joblistka , moblistka , n9blistka , nblistka , nbolistka , niblistka , nkblistka , nlblistka , nnoblistka , nobblistka , nobilstka , nobistka , nobkistka , nobl8stka , nobl9stka , nobliatka , noblidtka , noblietka , nobliistka , noblis5ka , noblis6ka , noblisfka , noblisgka , nobliska , nobliskta , noblisrka , noblisstka , noblista , noblistak , noblistia , noblistja , noblistk , noblistkaa , noblistkka , noblistkq , noblistks , noblistkw , noblistkz , noblistla , noblistma , noblistoa , noblisttka , noblisyka , noblitka , noblitska , nobliwtka , noblixtka , nobliztka , nobljstka , noblkstka , nobllistka , noblostka , noblsitka , noblstka , noblustka , noboistka , nobpistka , noglistka , nohlistka , nolbistka , nolistka , nonlistka , nooblistka , novlistka , npblistka , oblistka , onblistka


text:
Ôpole: Baba sprała chopa i porwała mu pijōndze i dokumynta
Już na drugi dziyń ôd zgłoszyniŏ kryminalni z Ôpolŏ chyciyli podyjzdrzanych ô rozboje. 30-letniŏ miyszkanka Ôpolŏ społym ze swojim 38-latowym partnyrym miała sprać 78-latka, a potym weznōńć mu pijōndze i dokumynta. Podyjzdrzani usłyszeli już ôbskarżynie.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Wszyjsko trefiyło sie na poczōntku lipnia w Ôpolu. Podle ôbsztalowań policyje, na jednym ze skwerōw dwōch chopōw i kobiyta pospōł piyli alkohol. Niyskorzij miyndzy modōm miyszkankōm Ôpolŏ i 78-latkym zaczła sie breweryjŏ. Kobiyta zażōndała ôd starszego chopa pijyndzy. Jak ôn niy chcioł jij ich dać, 30-latka społym ze swojim partnyrym miała sprać swojã ôfiarã i porwać jeji pijōndze jak tyż dokumynta.
Szandarzi, co się zajmujōm sprawōm, zabezpieczyli ślady i stworzyli rysopisy ôsōb ôdpedzialnych za tã breweryjõ. Na nastympny dziyń policyjōny chyciyli kobiytã i jeji partnyra. Miyszkańcy Ôpolŏ usłyszeli trzi ôbskarżynia rozboju. Terŏz sprawa skōńczy sie w gyrichcie.
Zdrzōdło: KMP Ôpole, foto: KPP Wodzisław


text:
Misspell szpicle był odwiedzany 19 razy w internecie.
Pokrewne misspelles dla:
szpicel
azpicel , dzpicel , ezpicel , sapicel , spicel , spzicel , sspicel , sszpicel , sxpicel , sz-icel , sz0icel , szicel , szipcel , szlicel , szoicel , szp8cel , szp9cel , szpcel , szpciel , szpic3l , szpic4l , szpiccel , szpicdl , szpice , szpiceel , szpicek , szpicell , szpiceo , szpicep , szpicl , szpicrl , szpicsl , szpicwl , szpidel , szpiecl , szpiel , szpifel , szpiicel , szpivel , szpixel , szpjcel , szpkcel , szpocel , szppicel , szpucel , szzpicel , wzpicel , xzpicel , zpicel , zspicel , zzpicel


text:
Nawodnistwu Budyskeje radnicy přisłuša přichodnych sydom lět žona. Z wulkej wjetšinu je měšćanska rada Julianu Naumann za twarsku měšćanostku woliła. 39lětna je we Wismarje a Weimaru architekturu a europsku urbanistiku studowała. Wona skutkowaše pola nošerjow saněrowanskich naprawow w Němskej, Francoskej a Jendźelskej a ma wulke nazhonjenja při wuwiću bydlenskich štwórćow. Z modernymi bydlenjemi chce wona Budyšin za młode swójby atraktiwniši sčinić, žiwe stare město zachować a při twarskich předewzaćach wobydlerstwo sčasom zapřijeć. „Wosebity charme Budyšina je, zo su ludźo tule blišo při wěcy“, wona rjekny.
Juliane Naumann nastupi w decembru naslědnistwo Petera Hessy, kiž njeje hižo kandidował. Jako twarska měšćanostka budźe wona zamołwita za wysoko- a hłubokotwarski zarjad z wobłukami měšćanske planowanje, twarske dohladowanje a měšćanskotwarske spěchowanje. W předewzaćach a zaměrowych zwjazkach pak njebudźe wona sprjewine město hižo zastupować. Tónle nadawk přewozmje wyši měšćanosta.


text:
Saudyjsko Arabijo
Arabja Saudyjsko, Krůlestwo Arabje Saudyjskij (ar. المملكة العربيّة السّعوديّة; trb. As-Su'udijja; Al-Mamlaka al-Arabijja as-Su'udijja) – państwo pouožůne we zachodńij Azyji, na Půuwyspje Arabskym. Grańičy s Irakjym, Jordańijům, Kuwejtym, Uůmůnym, Katarym, Zjydnočůnymi Ymiratůma Arabskymi i Jymynym. Stolica znojduje śe we Rijadźe. Arabja Saudyjsko je jydnym s państw zouožyćelskych Ligi Państw Arabskych.
Krůlestwo Arabii Saudyjskij uobejmuje prawje 80% placu Půuwyspu Arabskigo, co uodpowjado we přibližyńu 1/3 placu Stanůw Zjydnočůnych. Krůlestwo znojduje śe we pouedńowo-zachodńij tajli kůntynyntu azyjotyckigo. Wschodńo tajla kraju to puaskowyž začynojůncy śe na půunocy pustynjům Wjelgi Nafud i ćůngnůncy śe wzduž Zatoki Arabskij, až do nojwjynkšej na śwjeće pustyńi pjaščystyj Rub Al-Chali (Pusto Ćwjortka) na pouedńu. Na zachodźe tygo puaskowyžu znojduje śe Nadžd, serce Půuwyspu Arabskigo, znůne s widowiskowych urwisk a pustyń žwirowych a pjaskowych. Stolica Rijad pouožůna je wuaśńy we Nadždźe. W zachodńij tajli kraju, růwnolygle do Mořa Čyrwůnygo, bjygńy uańcuch gůrski. W rygjůńy Hidžaz, kery mo plac nad Mořym Čyrwůnym, znojdujům śe śwjynte mjasta islamu Mekka a Medyna, mjasto portowe Džudda a letńo stolica kraju Taif.