text:
Zebnica (město)
Koordinaty: 50°58′0″N 14°17′0″E /  50.96667, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *
Zebnica (serbsce Sebnitz) je wot 1. awgusta 2008 wulke wokrjesne město w krajnym wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory a sydło zarjadniskeho zhromadźenstwa Zebnica. Do 31. julija 2008 słušeše ke krajnemu wokrjesej Sakska Šwica, kotryž wot 1. awgusta 2008 hromadźe z něhdyšim krajnym wokrjesom Weißeritzkreis dźensniši krajny wokrjes twori. Je statnje připóznate wočerstwjenišćo we wuchodnej Sakskej na kromje Narodneho parka Sakska Šwica. Zebnica so tež „město kumštnych kwětkow“ abo „město židźanych kwětkow“ mjenuje.
Wobsah
- 1 Geografija
- 2 Stawizny
- 3 Hospodarstwo
- 4 Partnerske města
- 5 Rozčłonkowanje města
- 6 Prawidłowne zarjadowanja
- 7 Wuwiwanje měšćanskeho terena
- 8 Kultura a zajimawosće
- 9 Wšelčizny
- 10 Sport
- 11 Čestni měšćenjo
- 12 Literatura
- 13 Žórła
- 14 Wotkazy
Geografija[wobdźěłać]
Město Zebnica leži w dole rěki Zebnicy a jeho bóčnych dołach mjez 250 a 460 m nad NN mjez Sakskej Šwicu a Łužiskimi horami. Přirodorumje leži měšćanski wobwod w Zapadołužiskej pahórčinje, mjezuje pak ze samym přirodnym rumom Hornjołužiski hórski kraj. Dokelž přirodny rum Sakska Šwica je tohorunja jara blisko, je krajina wokoło Zebnicy jara wotměnjawa. Domjaca hora Zebnicy je Tanzplan (čěsce: Tanečnice), kotraž leži hižo w Čěskej. Měšćanski dźěl Hinterhermsdorf leži nad dołom rěki Kirnitzsch něhdźe 5 km juhowuchodnje wot hłowneho wobwoda města. Wobaj měšćanskej dźělej stej přez gmejnu Kirnitzschtal dźělenej.
Stawizny[wobdźěłać]
Zebnica je najskerje słowjanske załoženje. Mjeno dźe najskerje na mjeno Sebenica (= *Zybnica, zybjaca rěčka) wróćo. Najstarši dokumentariski dokład namaka so w Hornjołužiskim hraničnym wopismje z lět 1223/1241, w kotrymž bu hranica mjez kralestwom Čechi a biskopstwom Mišno postajena. Tamniše naspomnjenje mjena Zebnicy poćahuje so jenož na rěčku Zebnicu. W běhu wuchodneje kolonizacije postupuja Frankojo do tutych kónčin a město wuwiwa so k městačku rólnikow a tkalcow. Jako srjedźišćo wičneho sydlišća nastawa w druhej połojcy 12. lětstotka praworóžkate torhošćo jako srjedźišćo hospodarskeho žiwjenja wičneho městna, pozdźišeho města. Měšćanski status so w lěće 1451 prěni raz dokumentarisce jako stetlin naspomnja. Radnica, natwarjena w lětomaj 1714/15 w srjedźiznje torhošća, so w lěće 1854 přez woheń zniči. Šupiznojty domčk pódla, jětki jako předawanišća rěznikow, zniči so w lěće 1804 přez wulku wodu. Wosrjedź 19. lětstotka ma město 4.000 wobydlerjow a 375 domow, w lěće 1881 je to 6.354 wobydlerjow a w lěće 1900 8.648 wobydlerjow. 15. septembra 1854 niči wulki měšćanski woheń cyłe měšćanske žro a starozwučeny srjedźowěkowski měšćanski wobraz. Dohromady padny 72 bydlenskich domow, 42 bróžnjow a zadnich domow, radnica a šula płomjenjam za wopor. Ze spadom manuelneho tkalcowstwa, předewšěm přez industrializaciju tuteje industrijneje hałuzy w Jendźelskej zawinowany a přez wulki měšćanski woheń lěta 1854 pospěšeny, při kotrymž su so nimale wšě krosna zničili, nabywa pod wliwom čěskich rjemjeslnikow zhotowjenje kumštnych kwětkow wjetši wuznam. Bě wyše 100 mjeńšich a wjetšich kwětkowych fabrikow z kruće přistajenymi dźěłaćerkami a dźěłaćerjemi a nimo toho z tysacami tak mjenowanych domjacych dźěłaćerjow. 17. měrca 1894 namjetuje domizniski slědźer Alfred Meiche w lokalnej nowinje "Grenzblatt" (Namjezne łopjeno) domizniski muzej załožić. W nalěću 1908 so přemysłowe towarstwo wo tutu wěc stara a prěnje eksponaty buchu w měšćanskej šuli při cyrkwi zaměstnjene. W lěće 1909 so natwar wustajeńcy stawa a 23. meje 1909 bu měšćanski muzej zahajeny, kotryž w lěće 1930 nowe rumnosće dósta. 11. meje 1945 so měšćanosta Dr. Steudner wotsadźa a z nowym měšćanostu sta so lěkar Dr. Muder. 30. septembra 1945 měješe Zebnica 14.500 wobydlerjow. 12. nowembra 1945 so Karl Seewald z nowym měšćanostu sta. 1. junija 1946 měješe Zebnica 13.203 wobydlerjow, 1304 bydlenskich domow a 183 zawodow. 16. februara 1948 wopyta 1.847 dźěći w 47 klasach z 35 wučerjemi zakładnu šulu. Na nowozałoženej fachowej šuli za hospodarstwo a zarjadnistwo bu 12. julija 1948 prěni raz matura złožena. Za časy NDR bě VEB Kunstblume Sebnitz jedyn z najwjetšich dźěłodawarjow w regionje. Po zasozjednoćenju a wotłamanju wotbytnišćow so wšak zawody nimale dospołnje zhubichu. Dźensa so jenož w snadnej měrje a předewšěm w pokazkich dźěłarnjach "kwětkuje". W lěće 1952 so Zebnica z wokrjesnym městom Zebničanskeho wokrjesa sta. Tutón status so přez wokrjesnu reformu w lěće 1992 zhubi. W lěće 1995 sta so Zebnica z wulkim wokrjesnym městom. W lěće 2003 wuhotowa město Dźeń Saksow.
Hospodarstwo[wobdźěłać]
Wobchad[wobdźěłać]
- 1877: Zahajenje železniskeje čary Sebnitztalbahn: Žandow–Zebnica–Budyšin
- 1905: Zahajenje železniskeje čary Zebnica–Dolní Poustevna–Šluknov–Rumburk přez Čěsku sewjernu železnicu, wobchad bu po kóncu wójny w lěće 1945 mjezy Zebnicu a hraničnej wjesku Dolní Poustevna na čěskej stronje zastajił, znowawotewrjenje tutoho zwiska je za junij 2014 wotpohladany.
- wot lěta 1995 nadróžny hraničny přechod do Dolneje Poustevny
- wot lěta 2003 wjedźe Oberelbische Verkehrsgesellschaft Pirna-Sebnitz (OVPS) historiski bus, kotryž je po měsće pomjenowany: Rose von Sebnitz
Tudyše předewzaća[wobdźěłać]
- Robert Bosch Elektrowerkzeuge GmbH Sebnitz, 455 dźěławych
- Tillig Modellbahn GmbH & Co. KG, 180 dźěławych
- Sebnitzer Fensterbau GmbH, 110 dźěławych
Partnerske města[wobdźěłać]
Rozčłonkowanje města[wobdźěłać]
Oficielne měšćanske dźěle su Zebnica, Schönbach, Hainersdorf, Hertigswalde a Hinterhermsdorf.
Prawidłowne zarjadowanja[wobdźěłać]
- Koncertowa serija w Zebničanskej ewangelsko-lutherskej měšćanskej cyrkwi
- Kwětkowy a hudźbny swjedźeń
Wuwiwanje měšćanskeho terena[wobdźěłać]
Zagmejnowanja[wobdźěłać]
- 1920: Hofhainersdorf
- 1935: Schönbach
- 1950: Amtshainersdorf, Hertigswalde
- 1997: Hinterhermsdorf
Wuwiwanje ličby wobydlerjow[wobdźěłać]
- 1772: 1.648 (285 domow)
- 1832: 2.843
- 1871: 5.216 (377 bydlenskich twarjenjow)
- 1892: 8.476 (549 bydlenskich twarjenjow)
- 1900: 8.649 (626 bydlenskich twarjenjow)
- 1905: 9.743
- 1914: 12.000
- 1918: 8.906
- 1990: 11.705
- 1998: 10.203
- 1999: 10.063
- 2000: 9.882
- 2001: 9.670
- 2002: 9.496
- 2003: 9.304
- 2004: 9.159
Žórła: 1444-1871: Meiche 1927 / 1892-1918: Schober 1988 / 1990-2004: Statistisches Landesamt des Freistaates Sachsen
Kultura a zajimawosće[wobdźěłać]
- Prawěkowy park z 400 plastikami prastawizniskich cycakow a małožiwochow. Załožer tutoho prawěkoweho parka je Franz Gruß, załožer znaćišeho prawěkoweho parka w Małym Wjelkowje
- Muzej modelowych železničkow firmy Tillig
- Westernvillage
- Wudrjeńca rěčki Kyrnicy pola Hinterhermsdorfa z čołmikowanjom na Wyšim přepławje
- Rozhladna wěža na horje Weifberg (drjewjena wěža 36,9 m wysoka)
Muzeje[wobdźěłać]
- Muzej kumštnych kwětkow a domizniki muzej "Prof. Alfred Meiche" w byrgarskim domje natwarjenym w lěće 1731
- Dom Afriki
- Dom "Deutsche Kunstblume Sebnitz"
Dom Afriki[wobdźěłać]
Muzej Afrikahaus (Dom Afriki) w Sebnitzu je etnografiska zběrka, kotraž stawizny a přitomnosć afriskeho kontinenta předstaja. Wopřijima multimedialnu wustajeńcu a knihownju Nold-Namibia.
Stajny dźěl wustajeńcy pokazuje eksponaty ze štyrjoch zběrkow.
Zběrka Nold pokazuje eksponaty z doby němskich kolonijow a entografiske objekty z Namibije a Južneje Afriki. W druhim rumje čaka zběrka Siegfried NEUKIRCH na wopytowarjow. Tam widźa maski z Gabuna a fotodokumentaciju wo pralěsnej klinice Alberta Schweitzera. Ze zběrki Werner KÜPPER so etnofrafiske objekty předstajeja, kotrež ze zapadneje a wuchodneje Afriki pochadźeja. W rumje, hdźež so Heinrich BARTH česćuje, kotraž so ze swojimi dyrdomdejstwami a slědźenjemi w Africe zeznajomi, su objekty ze zběrki towarstwa Heinrich-Barth-Gesellschaft.
Stajnu wustajeńcu wudospołnjeja mjeńše wuměłske eksponaty, na př. fota Leni Riefenstahloweje a wo zaznaću Afriki w myslach Němcow.
Kontakt:
Afrikahaus Sebnitz
Hertigswalder Str. 14
01855 Sebnitz
Tel. 035971 - 80590
Faks 035971 - 80830
Webstrona: http://www.afrikahaus-sebnitz.de
Twary[wobdźěłać]
- Měšćanski wobraz so přez byrgarske domy a produkciske twarjenja natwarjene po měšćanskim wohenju w lěće 1854 ze załožerskeho časa twori. Twarski ansambl torhošća nowonatwarjeneho w pózdnjoklasicistiskim stilu steji pod pomnikoškitom. Chěže ze stołom a stykowane chěže, kotrež prěnjotnje běchu mnoholičbne, su so jenož w nakromnym wobwodźe nutřkowneho města zachowali.
- Wiadukt natwarjeny za Sebnitztalbahn (1874/75) bě prěni wiadukt, kotryž je so we wobłukom (radius 224 m) a w nachilnosći (nachilenje 1:50) w cyłej Němskej natwarił. Je 150 m dołhi a 21 m wysoki. Jeho prěnjotnje dźesać kamjentnych wobłukow buchu kónc 1980ych lět při generalnym saněrowanju přez dźewjeć betonowych stołpow.
Sportnišća[wobdźěłać]
- Wot 1970ych lět je centrum za modelowy lět na započatku města (na dróze z Neustadta), hdźež so kóžde lěto w juniju Mjezynarodny Cup Sakska Šwica lětarjow sputanych modelow wotměwa.
Wšelčizny[wobdźěłać]
- Zebnica je najwjetše statnje připóznate wočerstwjenišćo (titul wot lěta 1997) w Sakskej.
- W Zebnicy bu najwjetša židźana róža swěta zhotowjena, z wysokosći 3,7 m, jeje kwět ma přeměr 1,5 m a waži 10 kg.
- W Zebnicy nasta započatk 19. lětstotka ludowe wuměłstwo jónkróćne w swěće, Sebničanska sćinohra.
- Měšćanski dźěl Hinterhermsdorf doby w lěće 2002 titul "Najrjeńše sydlišćo Němskeje" a wobsadźi druhe městno w europskim přirunanju.
- W nowembrje 2000 so Zebnica přez „pad Joseph“ do wšěch nowin dósta. Nowina Bild bě „wotkryła“, zo bu šěsćlětny Joseph Kantelberg-Abdullah pječa 13. junija 1997 w Zebničanskej kupjeli pod hołym njebjom wot rasistiskich młodźencow zatepjeny. Po mało dnjach je so wšak wupokazało, zo ta stawizna bě wot sotry a maćerje hólca wunamakana. [1]
Sport[wobdźěłać]
- BSV 68 - BürgerSportVerein 68: ma sekcije kopańca, tenis, blidotenis a kolesobul
- SRV 1897 - Sebnitzer Radfahrerverein 1897: Nadróžny a mountainbikowy sport
- Flugmodell - Club e.V. Sebnitz Centrum lětoweho modeloweho sporta a lětarjow sputanych modelow
Čestni měšćenjo[wobdźěłać]
- Alfred Meiche, stawiznar - 1946
Literatura[wobdźěłać]
- Meiche, Alfred (1927): Historisch-Topographische Beschreibung der Amtshauptmannschaft Pirna, Dresden
- Schober, Manfred (1988): Faktensammlung zur Geschichte von Sebnitz in den Jahren 1891-1918. in: Heimatmuseum Sebnitz [Hrsg.] (1988): Die Stadt und der Kreis Sebnitz in Vergangenheit und Gegenwart. Beiträge zur Heimatgeschichte Heft 5, Sebnitz, S. 10-27
Žórła[wobdźěłać]
Wotkazy[wobdźěłać]
Altenberg | Bad Gottleuba-Berggießhübel | Bahretal | Bannewitz | Dippoldiswalde | Dohma | Donin | Dorfhain | Dürrröhrsdorf-Dittersbach | Freital | Geising | Glashüttel | Gohrisch | Hartmannsdorf-Reichenau | Heidenau | Hermsdorf/Erzgeb. | Höckendorf | Hohnstein | Kirnitzschtal | Kralowc | Kreischa | Liebstadt | Lohmen | Müglitztal | Neustadt w Sakskej | Pěrno | Porschdorf | Pretzschendorf | Rabenau | Rathen | Rathmannsdorf | Reinhardtsdorf-Schöna | Rosenthal-Bielatal | Schmiedeberg | Stadt Wehlen | Stołpin | Struppen | Tharandt | Wilsdruff | Zebnica | Žandow


c: text/html

text:
Niebjeski Dōm
Ôni już poszli
My sam zostali
Dzisio stojymy nad jejich grobami
Wjater we lampce płōmjyń kolybje
Kjery w pōjszczodku pjyknie sie kiwje
Tak choby mrugŏł praje na ciebje
I chciŏł ci pedzieć
Niy trop sie – jŏ już je w niebje
Bo swoja drōga mōm już przyndzōnŏ
I śwjyczka życiŏ tyż wygoranŏ
Po licu płaczka ci poleciała
Jakojś tak sama sie wykulała
We sercu dali żŏl jakijś ściskŏ
Przeca my kjeś byli tak blisko
A możno tera blisko my sōm ?
Przeca we sercu jŏ ciebje mōm
I tam już bydziesz aż sie spotkōmy
W Niebjeskim Dōmje kaj mjyjsce mōmy
Urszula Oślislok

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ŁOSTATKI Jak łostatki to łostatki Niych sie czynsóm babski zadki Niych szłapeczki se skokajóm Jeszcze gro muzyczka To niych wszyjscy wywijajóm Do północy balujymy I se fajnie tańcujymy Muzykanty pjyknie grajóm Karlusy frele zaproszajóm Tak tańcujóm i balujóm ! Nogów wcale nie żałujóm Ji skokajóm i gwizdjóm Bo poleczka tera grajóm Tańczy Karlik,fest wywijo Ana […]
Krepel
Łostatki
ŁOSTATKI
ŁOSTATKI „Jak łostatki, to łostatki, niych sie czynsóm babske zadki”. W tusty sztwortek sie spotkały, babski cómber urzóndzały. Wszystkie gdowy i wydane, na hóch-glanc wysztiglowane, chłopóm zostowiajóm garce, zaczynajóm swoje harce. Jak kawaler sie nawinie, już sie babóm niy wywinie! Z łoblyczo go seblykajóm, potym lónty sprzedowajóm. Za szczewiki i galoty- Musi płacić po sto […]


text:
Starzikowe ôczy W starzikowych ôczach Widza modre niebo Słōnko i zegrōdka Rozparziste drzewo. Tynsknica za frelkom Ze gryfnōm buzinkom Kej targała wiśnie Na maszkytne winko. Flugi gołombeczkōw Kere sztartły z rana Biesiady do nocy Piwa połno kana W starzikowych ôczach Janioł sie ukozoł Starziku kochany! Kaj żeś chopie poszoł? Barbara Politaj
Starzikowe ôczy
Siyrota
Siyrota Pōnbōczku miyłosierny Padōm na kolana Płaczki wartko lecōm Jo w tym bōlu sama Siyrota jo wielgo Bez ôjca bez matki Niy pōmogo słowo Nojlepszy kamratki Wszysko tłamsza w siebie A ślimtōm po nocy W dziyń pogodne liczko A tak parzōm ôczy Pomōż mi Pōnbōczku Dej chwila wytchniynio Spragniono żech ulgi […]
Serce warcij bije
Serce warcij bije Mŏsz ôczy jak heksa Kej na mie filujesz Ôfiary szukosz? Czy richtig miyłujesz? Rod mōm ta launa Kej serce mi bije Wartko , festelnie Jak we bymbny kije Zachabia ci kusik Zaś trowi mie fiber Dyrgōwki chytajōm A ruby mōm cwiter Mŏsz ôczy jak heksa A liczko janioła Dej pozōr i niy […]


text:
SPORT TO ZDROWIE czyli plusy gimnastyki Po tyj mojyj wizycie u dochtora zaczoł żech myśleć o tyj gimastyce, co mi o niyj dochtor godoł. Za młodu to sie grało i w fuzbal, i w siatka. Jak żech sie ożyniył, trza było izby do nos przyrychtować. Potym dziecka były małe. Cały czos robota, a po robocie […]
SPORT TO ZDROWIE
BÓL W KRZIŻU
BÓL W KRZIŻU czyli jak mi wlazła heksa Jakiś czas tymu budza sie rano, a tu w krziżu niymożliwy ból. Myśla se, musioł żech sie wczoraj przemożyć. Bo dziyń pryndzy przywiyźli nom muł na zima i trza go było trocha podciepać. Ale nic. Jakoś żech sie zwlykł z wyrka i ida taki pokrziwiony do łaziynki. […]
PRZESONDY
PRZESONDY czyli o wróżkach i ludzki ciekawości Taki tu u nos sie zwyczaj zrobiył, że jak baby idom rano do kościoła, bo jest mszo za kogoś znajomego akurat, to potym jak idom nazot, to tyla majom do godki, że muszom se do kieryjś zonść na kawa. Na szczyńście niy jest to za czynsto. Siadajom se […]
WYCIECZKA DO CZYNSTOCHOWY
WYCIECZKA DO CZYNSTOCHOWY czyli chłopskie mynki W niydziela po mszy farorz ogłosiył, że parafia organizuje wyjazd do Czynstochowy i mogymy sie zapisywać. Jako że obiycoł żech Maryjce, że z okazji tych naszych złotych godów pojadymy do Matki Boskiej Czynstochowskiej, zaros po mszy leca do zakrystyji, coby niy brakło miejsc. Farorz biere ta lista, patrza, a […]
NIEDZIELNO MSZO ŚWIYNTO
NIEDZIELNO MSZO ŚWIYNTO czyli o katolickim obowionzku Ci, co mie znajom, to wiedzom, że może nojpobożniejszy we wsi to jo niy jest, ale som rzeczy zwionzane z wiarom, kerych całe życie se pilnuja. Niy było na tyn przykład roku, co bych niy wpuściył do chałupy ksiyndza z kolyndom (ale o kolyndzie to wom opowiym kiedy […]
TELEFON
TELEFON czyli komórkowe wariactwo Jak już wiycie, łońskiego roku mielimy z Maryjkom te nasze Złote Gody. Wtedy tyż nasze dzieci przyszły na pomysł, że muszymy mieć swoje telefony. Padali, że som my już niy nojmłodsi (fajnie to wymyślyli, zamiast pedzieć starzy, padali niy nojmłodsi) i jak kaj idymy albo jadymy muszymy mieć przy sobie telefon. […]
RINGI I OBROZKI
RINGI I OBROZKI czyli o dziurkowaniu i malowaniu Dwa tydnie tymu, w niydziela, była nos odwiedzić nasza Anka z chłopym i dzieciami. Na te odwiedziny to jo sie nojbardziyj raduja dwa razy. Piyrszy roz jak przijeżdżajom, że moga se te moje dzieci wyściskać. I drugi roz jak już jadom do dom, bo zawsze po poru […]
12 opowieści Starego Bugle z Gorzyc
Nazywam się Piotr Będziński. Mieszkam w Gorzycach k/Wodzisławia Śl. Jestem autorem książki „12 opowieści Starego Bugle z Gorzyc”. Książka napisana jest w gwarze śląskiej jakiej używają mieszkańcy Gorzyc. Książka ukazała się w księgarni Orbita Rybnik.
Piotr Będziński
Nazywam się Piotr Będziński. Mieszkam w Gorzycach k/Wodzisławia Śl. Jestem autorem książki „12 opowieści Starego Bugle z Gorzyc”. Książka napisana jest w gwarze śląskiej jakiej używają mieszkańcy Gorzyc. Książka ukazała się drukiem przed miesiącem. All posts by Piotr Będziński
ZŁOTE GODY
ZŁOTE GODY czyli małżyński fajer Z tym ożynkiym, to jo mioł problym od bajtla. Nojpiyrw, to jo myśloł se tak: ojciec, to mo sie fajnie, bo sie ożyniył z mamom. A jo mom wzionć se cudzo baba? Nigdy! Potym, jako mody synek, to żech durch myśloł, że jak już mi sie jakoś dziołszka spodobo, […]


text:
Arnold Schwarzenegger
Arnold Alois Schwarzenegger (rodz. 30 lipca 1947 we Thal) – austryjocko-amerikański kulturysta, aktor a polityk, gubernator stanu Kaliforńijo. Rodzůny we wśi Thal kole Grazu we Austryje. We 1968 wyjechou do USA a we 1983 erbnyu amerikůńske uobywatelstwo. We 1986 hajtnyu śe s Maryjkům Shriver, prezynterkům TV a kuzynkům prezydynta J.F. Kennedy'ego. Mo ś ńům dwůch synkůw a cera.
Karjera začynou kej kulturysta a zebrou mynga nadgrodůw we kůnkůrsach Mr. World, Mr. Universe, Mr. International, Mr. Europe, a tři razy Mr. Olympia. Jygo muskle a sylwetka (wzrost 1,88 m, woga 115 kg, uobwůd klotki pjyrśowyj 155 cm, uobwůd we paśe 86 cm) sprowiuy, co lo ńykerych stou śe "kulturystům wšech čosůw" ("Mr. Everything").
Kej aktor, debjut mjou we filmje "Hercules in New York". Inkše filmy we kerych grou to m. in. "Conan the Barbarian", "The Terminator", "Predator", "Kindergarten Cop", "Batman and Robin" a inkše.
Kej polityk, noležy do Partyje Republikańskij, a s jei ramjyńo kandydowou na gubernatora stanu Kaliforńija we 2003 roku. Wygrou te wybory, a tyž i nastympne we listopadźe 2006 i do terozki je gubernatorym. Spekulowano uo jygo kandydatuře na prezydynta USA, nale při uobecnyj konstytucyje ńy je to možliwe, skiž tygo co bjerne prawo wyborče we wyborach prezydynckich majům ino rodzyńi we USA.


text:
Malawi
Malawi, Republika Malawi (ang. Republic of Malawi; čičewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) downij Ńjasa – państwo we wschodńij Africe, bez dostympu do mořa. Grańičy s Tanzańjům, Mozambikym a Zambijům.
S půunocy na pouedńe kraju rozćůngo śe Wjelgi Růw Zachodńi, we uobrymbje kerygo znojduje śe třeće co do wjelgośći jeźoro afrikańske - Ńjasa, powstoue we wyńiku ruchůw tektůńičnych na placu Wjelgich Rowůw Afrykańskych. S pouedńowych krańcůw jeźora wypúywo řyka Shire, kero je dopuywym Zambezi. Na wschůd a zachůd uod jeźora Ńasa we krajobraźe důminujům wysoke puaskowyže. Pouožůna na půunocy kraju wysočyzno Nyika śyngo 2600 m n.p.m. Na pouedńe uod jeźora Ńjasa rozćůngo śe wyžyna Shire wyžyna), kero přechodźi we masyw gůrski Mlandži, uośůngajůncy wysokość 4000 m n.p.m. Klimat Malawi na přewažajůncym uobšaře podzwrotńikowy.


text:
Alojs Andricki
Alojs Andricki (němsce Alois Andricki, tež Aloys Andritzki; * 2. julija 1914 w Radworju; † 3. februara 1943 w koncentraciskim lěhwje Dachau) bě serbski katolski duchowny a martrar Mišnjanskeho biskopstwa. Wón běše wurazny přećiwnik nacionalsocializma a zamorduje so w Dachauskim koncentraciskim lěhwje. Andricki bu 2011 jako prěni Serb zbóžnoprajeny. Jeho wopomnjenski dźeń je 3. februar.
Wobsah
Žiwjenje[wobdźěłać]
Pochad a studijne lěta[wobdźěłać]
Alojs Andricki, syn wučerja Jana Andrickeho a Madleny (rodź. Cyžec) a bratrowc Mikławša Andrickeho, narodźi so 1914 jako štwórte ze šěsć dźěći w Radworju. Třo bratřa (Jan, Gerat a Alfons) studowachu tohorunja teologiju. Najmłódši bratr Alfons, kotryž přisłušeše jezuitskemu rjadej, padny jako wojak w druhej swětowej wójnje.
Andricki wopytowaše 1921 ludowu šulu w Radworju, hdźež běše jeho nan šulski nawoda. Po štyrjoch lětach změni wón na Budysku Katolsku wyšu a natwarjacu šulu, hdźež maturu z wuznamjenjenjom złoži. Wot 1934 do 1937 studowaše na filozofisko-teologismkej akademiji w Paderbornje a zastupi po tym do měšniskeho seminara w Smochćicach. Dnja 30. julija 1939 wuswjeći biskop Petrus Legge Alojsa Andrickeho w Tachantskej cyrkwi w Budyšinje na měšnika. Swoju primicu woswjeći wón 6. awgusta 1939 w domjacej wosadźe w Radworju.
Jako šuler běše Andricki sobustaw a mjez 1931 do 1933 starši gymnazialneho towarstwa Włada. W Radworju wutwori so 1933, po tym zo sportowe zjednoćenstwo Sokoł swoju dźěławosć zastaji „Radworska katolska hólčina“. Mjez 1933 a 1934 běše Alojs Andricki prěni nawoda hólčiny, kotraž měješe młodostnych nabožnje a narodnostnje kubłać a sportowsce hromadźe zwjesć. Za čas swojeho studija wuzwoli so wón 1936 na redaktora a staršeho serbskeho studentskeho časopisa Serbski student.
Kapłanstwo w Drježdźanach[wobdźěłać]
W lěće 1939 nastupi Andricki kapłanstwo při Drježdźanskej Dwórskej cyrkwi, hdźež wukonješe předewšěm nadawki dušepastyrja za młodostnych, prefekta Drježdźanskich kapałnikow a prezesa Drježdźanskeje Kolpingoweje swójby. Swojeje sprawnosće, wotpokazowaceho wustupowanja napřećo nacionalsocialistiskej ideologiji w zjawnosći a serbskeho pochada dla, běše dušepastyr Andricki NSDAP a statnym organam njepřijomny. Andricki a dalši kapłanojo předstaja z Drježdźanskej młodźinu 5. januara 1941 Oberufersku hru wo Jězusowym narodźe („Oberuferer Weihnachtsspiele“) w Drježdźanskej Dwórskej cyrkwi. Při dalšim předstajenju 12. januara 1941 w Pěrnom kontroluje gestapo hru, na čož sćěhowachu wótre rozestajenja.
Zajeće[wobdźěłać]
Alojs Andricki dyrbješe so spočatnje z přesłyšowanjemi zatrašić, zaja pak so 21. januara 1941 wot gestapo. Po dalšich přesłyšowanjach dowjedźechu jeho 7. februara 1941 do přepytowanskeje jatby do Drježdźanskeho přepytowanskeho jastwa na George-Bährowej dróze. Před Drježdźanskim wosebitym sudnistwom bu 15. julija 1941 dla „zachribjetnych nadpadow stata a strony“ (t. mj. „Zakoń wo zachribjetnosći“) wobskorženy a k šěsć měsacam kłódy zasudźeny. Dokelž so jemu přepytowanska jatba přiliči, měješe so Andricki hižo w awgusće 1941 do swobody pušćić, přewjeze so pak so 27. awgusta hnydom zaso do škitneje jatby. Andricki so wobstajnje spjećowaše z nacionalsocialistami hromadźe dźěłać a bu 2. oktobra 1941 z Drježdźan do Dachauskeho koncentraciskeho lěhwa transportowany. Tam bě z druhimi duchownymi w „farskim bloku“ zaměstnjeny. Nawod lěhwa připokaza jemu čisło jateho 27829.
Wotpowědnje swojemu měšnistwu prócuje so kapłan Andricki, najebać njepřihódnych wuměnjenjow za čas přebywanja w lěhwje, wo wědomje křesćanske zmyslenje a žiwjenje. Hromadźe z druhimi duchownymi studowaše prawidłownje Swjate pismo a wutwori z nimi liturgiski kruh. Andricki přizamknje so skupinje měšnikow Schönstattskeho duchowneho hibanja a zezna załožerja hibanja Josefa Kentenicha, kotryž so 13. měrca 1942 do Dachauskeho farskeho bloka zapokaza.[1] W decembru 1942 wudyri hubjenych hygieniskich wuměnjenjow dla tyfus pola njedozežiwjenych w lěhwje. Krótko po hodźoch lěta 1942 schori tež Alojs Andricki, přizjewi so pak hakle 19. januara w rewěrje chorych. W tutym času ležeše hromadźe z Hermannom Scheipersom w barace za chorych na brjušny tyfus. Próstwu wo spožčenju swjateho woprawjenja na smjerć choremu Andrickemu wotpokaza hladar jatych a jeho na to z injekciju zajědojći. Andricki zahiny w starobje 29 lět.
Popjelnicu morjeneho měšnika, kotruž Dachauske zarjadnistwo swójbje připósłała, pochowachu 15. apryla 1943 w Drježdźanach na Starym katolskim kěrchowje při Bjedrichowej dróze. Dnja 5. februara 2011 přenjesechu popjelnicu w přitomnosći tysacych wěriwych w swjedźenskim procesionje do Drježdźanskeje katedraly.
Kanonizacija[wobdźěłać]
Zbóžnoprajenje Alojsa Andrickeho zahaji biskop Joachim Reinelt z informatiwnym procesom 2. julija 1998 na putniskej Božej mši w Róžeńće. Po tym zo so proces na płoninje biskopstwa 2001 zakónči, přepoda vatikanski postulator jurist Andrea Ambrosi 6. meje 2003 w Drježdźanach biskopej poziciju wo martrarstwje, „Positio super martyrium“. Dnja 10. decembra 2010 zdźěli kongregacija za zbóžno- a swjatoprjenje w Romje, zo je proces zbóžnoprajenja wotzamknjeny. Hižo 5. februara 2011 běchu so w swjedźenskim procesionje smjertne powostanki duchownych Alojsa Andrickeho, Bernharda Wenscha a Aloysa Scholzy wot Stareho katolskeho kěrchowa do Katedrale swjateje Trojicy (katolska Dwórska cyrkej) přenjesli, hdźež so popjelnicy na martrarskim wołtarju namakaja. Swjatkownu póndźelu 13. junija 2011 bu Alojs Andricki w pontifikalnej Božej mši, kotrejž slěduja wjace hač 2000 wěriwych, před katedralu zbóžnoprajeny.[2] Z tym je Andricki prěni zbóžny Serb a zdobom prěni zbóžny rodźeny Saksa.
Spomnjenja a počesćowanja[wobdźěłać]
Wopomnišća[wobdźěłać]
Na prěnjej Schadźowance po druhej swětowej wójnje, kotraž wotmě so jutry 1946 w Radworju, počesćichu serbscy studenća swojeho něhdyšeho staršeho z wopomnjenskej taflu při cyrkwi. Při Kukowskim hrodźišću připrawichu 1984 serbscy młodostni křiž, kotrehož napismo złoži so na primicny wobraz Alojsa Andrickeho. Wot tutoho časa je hrodźišćo zdobom zetkanišćo katolskeje młodźiny. W samsnym lěće připrawi so tež při ródnym domje Andrickeho w Radworju koporowy relief grafikarja Wernera Juzy jako wopomnjenska tafla. W zwisku z přihotowanjemi jeničkeho zjězda katolikow w NDR, so w februaru 1987 w Drježdźanach dróha po Andrickim pomjenowa,[3] ale tež w Budyšinje a Radworju stej dróze po nim pomjenowanej. W Drježdźanskej Katedrali swjateje Trojicy a wot lěta 1993 tež w Dachauskim muzeju stej tafli k wopominanju Alojsa Andrickeho připrawjenej.
Radworska katolska pěstowarnja nosy mjeno „Dom Alojsa Andrickeho“ a w delnjošleskim Rząsiny je zakładna šula wot lěta 2005 po Alojsu Andrickim pomjenowana. K wopominanju Alojsa Andrickeho dari Radworska farska wosada zwón, kotryž so 4. februara 1990 wuswjeći a jako šesty zwón na cyrkwinej wěži připrawi. Dokelž měješe wona brach w materialu, so wona zwonkownje identisce znowa złije. W Radworčanskej kapałce, hdźež namaka so tež Njeswačanska madona, je wot lěta 2010 wokno z jeho podobiznu. Při wołtarju je popjeł třoch martrarjow Alojsa Andrickeho, Bernharda Wenscha a Aloysa Scholzy zaměstnjeny, kotryž so ze Stareho katolskeho kěrchowa w Drježdźanach wuwza. Lipšćanska Katolska studentska wosada woli 2013 Alojsa Andrickeho jako patrona za nowu kapałku na tamnišej Harkortowej dróze.
Wopomnjenski dźeń[wobdźěłać]
Zhromadnje z towarstwom „Münchner-Platz-Komitee e. V.“ wěnowaše Drježdźanska załožba „Stiftung Sächsische Gedenkstätten zur Erinnerung an die Opfer politischer Gewaltherrschaft“ wopomnjenski dźeń Spomnjenja woporow nacionalsocializma 27. januara 1998 Alojsej Andrickemu a čěskej žurnalistce Milenje Jesenskej.
W zwisku ze zbóžnoprajenjom postaja so 3. februar jako katolski wopomnjenski dźeń Alojsa Andrickeho.
Recepcija[wobdźěłać]
W lěće 1967 wuda Marja Kubašec literarnu biografiju Alojs Andricki, w kotrejž bój wojowarja, martrarja přećiwo fašizmej a wo dostojny přichod čłowjeka skicuje.[4] Kniha wuńdźe 1979 a 1999 w Ludowym nakładnistwje Domowina znowa.
We wuměłskej wideowej instalaciji Andricki. Wuznaće rozestaji so Sonja Toepfer na eksperimentelne wašnje ze žiwjenjom Alojsa Andrickeho. Prapředstajenje filma, kotryž so w nadawku biskopstwa Drježdźany-Mišno zdźěła běše 18. januara 2011 w Drježdźanach.
Składnostnje stotych posmjertnych narodninow Alojsa Andrickeho předstajitaj Budyske Němsko-Serbske ludowe dźiwadło a Serbski ludowy ansambl 12. apryla 2014 prapremjeru serbskeje hudźbneje dramy Chodźić po rukomaj Jěwy-Marje Čornakec a Ulricha Pogody.[5]
Literatura[wobdźěłać]
- Marja Kubašec: Alojs Andricki. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1999.
- Hermann Scheipers: Gratwanderungen. Priester unter zwei Diktaturen. St. Benno-Verlag, Lipsk 1997, ISBN 3-7462-1221-9.
- Joachim Reinelt: Ein Lichtzeichen für unsere Zeit. W: Kirchliches Amtsblatt für das Bistum Dresden-Meißen. Lětnik 8 (1998), zešiwk 14, str. 188–192.
- Siegfried Seifert: Kaplan Alois Andritzki. W: Helmut Moll (wud.): Zeugen für Christus. Das deutsche Martyrologium des 20. Jahrhunderts. 1. zwjazk, Schöningh, Paderborn 2001, str. 154-156.
- Marcus Knaup: Zeuge für Christus: Alois Andritzki (1914–1943). W: Theologie und Glaube. Zwjazk 4, 2010, str. 493–498.
- Alojs Andritzki, Benno Schäffel (wud.): Alojs Andritzki. Ein Lebensbild. St. Benno-Verlag, Lipsk 2011, ISBN 3-7462-3063-2.
- Šćěpan Delan, Benno Schäffel (wud.): Alojs Andricki. Wobraz žiwjenja. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2011, ISBN 978-3-7420-2206-6.
Wotkazy[wobdźěłać]
- Alojs Andricki – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki
- Biografija: Alojs Andricki – Alois Andritzki
- Wjacerěčna webstrona wo žiwjenju a procesu zbóžnoprajenja Andrickeho
- Alojs Andricki w Ekumeniskim leksikonje swjatych
- Widejowa instalacija k zahajenju zbóžnoprajenja (Sonja Toepfer)
Žórła[wobdźěłać]
- Marja Kubašec: Andricki, Alojs. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, s. 28sl.
- ↑ Der Märtyrer, der auf den Händen ging. W: Schönstatt-Nachrichten. Schönstatt, 21. apryla 2011. (online, wotwołana 15. apryla 2014) (něm.)
- ↑ Prozession zu Ehren von Alojs Andritzki. W: Lausitzer Rundschau. Wojerecy, 01. měrca 2012. (online, wotwołana 22. apryla 2014) (něm.)
- ↑ Dietrich Scholze: Stätten und Stationen religiösen Wirkens: Studien zur Kirchengeschichte der zweisprachigen Oberlausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2009, str. 327. ISBN 978-3-7420-2136-6 (books.google.de) (něm.)
- ↑ Lucija Hajnec: Rozestajenje z wójnu a fašizmom. Nazhonjenja luda we wosudźe jednotliwca. Marja Kubašec. W: Měrćin Völkel (red.): Spisy Serbskeho instituta 5 – Přinoški k stawiznam serbskeho pismowstwa lět 1945–1990. Ludowe nakładnistwo Domowina. Budyšin 1994. str. 56sl. (hsb.)
- ↑ Chodźić po rukomaj na webstronje Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła. (online, wotwołana 15. apryla 2014) (hsb.)


text:
Wiersz Szukom cie wyno w zegrodzie marzyń We gorkim sercu i snożny duszy Niy trza mi przeca festelnych wrażyń Jyno słōneczka po wielgi burzy Coby sie strofy tak ukłodały Jako pod tiulym wele paniczki Coby na krzidłach janiołōw leciały Huśtały na uszach jak zauszniczki Wszysko we jedyn wiersz poskłodōm Jako te sznitki w powszednim chlebie […]
Wiersz
Nagrody i publikacje
Śląski Kalendarz Katolicki „Z tej Ziemi ” a w nim parę wierszy Po Naszemu . Oto jeden z nich Jak to ptoszek budowoł gniozdo Pojstrzodku liści na wysokim stromie, jakiś ptok do sia gniozdko szykowoł, bez przerwy świyrgoloł i lamyntowoł, że niewygodno chałupa wybudowoł. Że za wysoko na jego skrzidła, że trocha ciasno do wielki […]
Dyplomy i wyróżnienia
Tomik wierszy wydany w pięciolecie konkursu im.ks.Norberta Bończyka a w nim wyróżniony wiersz Wierność Moj ty gołombku wierny kamracie ratuj mie prosza ,szukej pomocy pod tym betonym co mie przywaloł nie moga przeca umrzeć tej nocy. Poleć wysoko do samego nieba powiydz Ponboczkowi że jo tu czekom i chocioż bydom niedzielne loty jo na msza […]


text:
2008 GZ111
2008 GZ111 to je asterojida s głůwnygo pasa asterojid, uodkryto wjosnům 15 kwjetńa 2008 bez Zofia Adamus, Kornela Gibińskigo i Angelika Mucha s katowickigo VIII LO im. Marii Skłodowskiej-Curie podczas kampańi uobserwacyjnej (NEO Confirmation Campaign) prowadzonyj bez Astronomical Research Institute. Uodkryća liceatůw bůły koordynowane bez nauczićela fizyki i astronomii Bogusława Lanusznego.
Czas objegu wokůł słońca tyj asterojidy to 4 lota, 36 dni, 12 godzin, a ji numer kolejny to 295299.


text:
Serakòjce (pl. Sierakowice) – kaszëbskô gminnô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Srôkòjce. W 1906 rokù béł tu w szkòle sztrejk, bò dzece miałë sã ùczëc religie pò miemieckù, a ni mògłë gadac ani pò pòlskù, ani pò kaszëbskù. Tu je kam z kaszëbsczima nótama. Tu rosce kaszëbskô wika. M. jin. tądkã jidze turistny, Kaszëbsczi Szlach.
LëteraturaEdytuj
- Żëcé i przigodë Remusa. Zvjercadło kaszubskji, Toruń 1938, Pòwiesc w internece w kaszëbsczim pisenkù z lat 30. XX stalata
- 1909
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Generał - zamach na Gibraltarze
Generał – zamach na Gibraltarze – polski film historyczny z 2009 roku w reżyserii Anny Jadowskiej. Film jest kinową wersją czteroodcinkowego serialu telewizyjnego pt. Generał.
Opis fabuły
Film jest subiektywną wizją ostatnich dni życia generała Władysława Sikorskiego i katastrofy w Gibraltarze.
Obsada
- Krzysztof Pieczyński jako Władysław Sikorski
- Kamilla Baar jako Zofia Leśniowska, córka generała Sikorskiego
- Jerzy Grałek jako gubernator Mason Macfarlane
- Tomasz Borkowski jako porucznik Ludwik Łubieński
- Tomasz Sobczak jako Jan Gralewski
- Marcin Bosak jako Józef Ponikiewski, adiutant Sikorskiego
- Mirosław Haniszewski jako kapitan pilot Eduard Prchal
- Marieta Żukowska jako Alicja Iwańska
- Łukasz Simlat jako Zygmunt Biały
- Paweł Ciołkosz jako Adam Kułakowski
- Ireneusz Czop jako Perry
- Maciej Marczewski jako King
- Michał Grzybowski jako Max
- Wojciech Gdynia jako Czarny
- Piotr Nowak jako Edi
- Marcin Tyrol jako Tom
- Przemysław Bluszcz jako porucznik Jan B. Różycki
- Gabriela Muskała jako Sally
- Tomasz Piątkowski jako Bob
- Edward Kalisz jako aktor
- Mariusz Drężek jako aktor
- Rafał Kosiński jako aktor
- Wojciech Leonowicz jako aktor
- Piotr Miazga jako major William S. Herring
- Marcin Adamowicz jako pułkownik Victor Cazalet
- Andrzej Stendel jako generał Tadeusz Klimecki
- Jagoda Stach jako hiszpańska służąca
- Krzysztof Pluskota jako Bolek
- Barbara Kurzaj jako pani Ala
- Adam Ciodyk jako Adaś
- Grzegorz Milczarczyk jako adiutant Majskiego
- Cezary Majdański jako Bronek
- Paweł Tchórzelski jako Franek
- Albert Osik jako mirandczyk
- Łukasz Pruchniewicz jako mirandczyk
- Bartosz Turzyński jako mirandczyk
- Adam Szarek jako żołnierz
- Wiktor Loga-Skarczewski jako żołnierz
- Anna Radwan jako Marcysia Malesa
- Łukasz Szymanek jako mechanik


text:
Ubuntu
Ubuntu jo dermotna distribucija Linuxa, kenž bazěrujo na distribuciji Debian a wužywa swójski grafiski pówjerch Unity. Wuwija se wót firmy Canonical pódpołdnjoafrikańskego pśedewześarja Marka Shuttlewortha. Mě distribucije jo słowo w afrikańskej rěcy zulu, źož wóznamjenijo "cłowjecnosć za drugich".
Prědne wudaśe systema jo było w oktoberje 2004. Pódla plana, nowa finalna wersija Ubuntu wuchada kužde połlěto. Numer wersije wobstoj z lěta a mjaseca wudaśa, na pśikład Ubuntu 13.10 jo wujšło w oktoberje 2013. Wersije Ubuntu maju teke kodowe mjenja, kótarež wobstoje z dweju słowowu, kótarejž zachopijotej se z tym samskim pismikom a pomjenjuju zwěrjeta: 13.10 jo "Saucy Salamander", to jo na engelski "njeplecny salamander".
Ubuntu słuša k nejpopularnjejšym distribucijam Linuxa za PC. Pó pódaśach wó woglědach na bokach załožby Wikimedia Foundation z oktobera 2013, mjazy distribucijami Linuxa, kenž jo se dało wopóznaś, Ubuntu jo był na prědnem městnje.[1]
Aby rozšyrjował Ubuntu, Canonical jo póbitował dermo CD z rozesłanim na ceły swět; w ten cas pó takej samej wašni jo se dało CD Kubuntu skazaś. Akcija jo se w aprylu 2011 zakóńcyła; něnto w wobchoźe na websedle Ubuntu dej se płaśiś za CD (sam system jo dermotny).
Wobraze .iso Ubuntu daju se wupaliś na CD abo DVD. Su to teke live-CD, to groni, wužywaŕ móžo zastartowaś Ubuntu z CD, bźez instalacije. Instalaciju systema dajo se zachopiś mjazy drugim z CD abo USB.
Warianty[wobźěłaś]
Ubuntu za serwery jo Ubuntu Server, źož instalacija w normalnem modusu wótměwa se bźez grafiskego pówjercha. Canonical zaběra se teke ze systemom Ubuntu Phone, kenž jo planowany za mobilne telefony. Testowa wersija jo wujšła 17 oktobera zrazom z Ubuntu 13.10.
Mimo Ubuntu Canonical wuwijaju se distribucije, kenž źěle se software a systemowe źěłowe rědy z Ubuntu, ale wužywaju druge grafiske pówjerchy abo specifisku software. Su to mjazy drugim Kubuntu (KDE), Xubuntu (Xfce), Lubuntu (LXDE), Edubuntu (za šule).


text:
17 maja w Rudzie Sl we Wiśniowym Sadzie zeszli my sie na X Zeflug Ślonskij Fraszki i Rymowanki.Było wjela zocnych gości ,mjyndzy innymi Marian Makula,Bogusław Szygóła,Gerard Trefoń,Teresa Chudziak,Piotr Kucia,kompozytor Grzegorz Brożek,Ludwik Poloczek i jeszcze inksi zocni goście,Wszysko pjyknie pokludziół Bronek Wątroba. Na tym uroczystym spotkaniu były wrynczone dyplomy i bronotne odznaki Pszociel Ślonskij Godki ,jedna […]
Zeflug Ślonskij Fraszki i Rymowanki
Jada do kamrata
Jada do kamrata Jak tak se siedza ze mojom starom pija bonkawa i kombinuja co jo zawieza za wielko woda co kamratowi darmo sfonduja Wsadza do kufra geszynkow wiela kask łod berkmona łopata kryka i jeszcze fana i bryła wonglo do tego halba fajka starzika Zimy som u nich mroźne i dłogi toż bryła wonglo […]
Szkubaczki
Szkubaczki Jak bywało tak ji bywo We wsi jeszcze ta tradycjo żywo Jak przyłazi jesiyń,zima I na dworze je już pryndko cima Baby razym sie zbjyrajóm I szkubniki urzóndzajóm Gynsi przeca jeszcze chowjóm I zygłowki i pjerzyny robjóm Młodych potym tym wjanujóm Jak weseli poszykujóm A uciechy z tego majóm Jak te pjyrzy sie szkubajóm […]


text:
Latowy wjeczór Słóneczko idzie ku zachodowi Kajś kryje sie już za lasym Na niebje chmurki pływajóm Szumne farby dowajóm Cichutko i bez wjaterku Ptoszki na strómach śpjywajóm Z wjeczora ,jak to z wjeczora Łuzajś kopruchy lotajóm Choć słónko już spać wandruje Ziymja łokrywo już ćmok Wjeczór sie pjykny rychtuje Posiedzieć ,pogodać byś móg Korzystej s […]
Jesteś tutaj:Strona główna / Archiwum dlaletni wieczor
Latowy wjeczór
7 lipca 2011 przez Urszula Oślislok
W kategorii:Cztyry pory roku, Lato, M, N, O, O pogodzie, Piszemy, Tematycznie, Urszula Oślislok, Wierszem, Wszystkie wpisy, Wykonawca/Autor Tagi:chmury, cmok, godka, komar, kopruch, lato, latowy wjeczor, letni wieczor, niebo, nocka, pora, rozmowa, slonskogodka, słonko, urszula oslislok, wieczor, zachod, ziemia, zmierzch


text:
Karlowa uniwersita
Karlowa uniwersita (čěsce Karlova universita v Praze, łaćonsce Universitas Carolina Pragensis) w Praze je najwažniša uniwersita Čěskeje republiki a najstarša uniwersita Srjedźneje Europy. Druhdy je tež mjenowana jako najstarša němska uniwersita, dokelž wulki dźěl prěnich wučerjow a studentow bě němsce rěčacy. Dźensa ma cirka pjećdźesat tysac studentow.
Stawizny[wobdźěłać]
Karlowa uniwersita bu załožena 26. wulkeho róžka 1347 wot bamža Klementa VI., załoženje bu wobkrućene wot čěskeho krala Karla IV. 7. jutrownika 1348 a uniwersita spočała fungować w lěće 1349. Karlowa uniwersita bu prěni uniwersita w regionje, tohodla jejne wučerja a studenća njebě jenož z Krajinow Čěskeje króny (z Čech, Morawy, Šleskeje a Łužicy), ale tež z Sakskeje, Bayerskeje, Durinskeje, Awstriskeje, Pólskeje, Madźarskeje a dalšich. Wulki dźěl wukrajnych studentow ale wopušćił Karlowu uniwersitu w lěće 1409, hdyž čěski kral Václav IV. wuda w Kutnej Horje Kutnohorský dekret, kotryž wobmjezował jich woprawnjenja. Wot nich bu to same lěto załožena Lipšćanska uniwersita.
Karlowa uniwersita a Serbja[wobdźěłać]
Sorabistika bu wuwučowana na Karlowej uniwersiće hižo wot spočatka 20. lětstotka. W lěće 1933 bu załožena katedra sorabistiki a powołany prěni profesor sorabistiki, Josef Páta (kotryž bu zamordowany wot nacistow w lěće 1942). W časach komunistiskeho knjejstwa we wuchodnej Europje bu oficialne slědźenje a studij z politiskich přičin załoženo w Lipsku, hdźež bu wutworjeny Institut za sorabistiku, a w Praze bu katedra sorabistiki rozpušćena, ale wot lěće 1989 je na Filozofiskej fakulće Karlowy uniwersity wospjet móžno ji studować.[1][2]
Žórła[wobdźěłać]
- ↑ Sorabistika / Serbowěda na stronkach Towarstwo přećelow Łužicy (čěsce)
- ↑ Sorabistika na Karlowej uniwersiće (hornjoserbsce, čěsce)
Eksterne wotkazy[wobdźěłać]
- Oficialne stronki (čěsce, jendźelsce)
- Sorabistika na Karlowej uniwersiće (hornjoserbsce, čěsce)


text:
ERCHOŁLONG WE SIELPI WJELKIJ Na Erchołlong żech pojechoł, Ze Ślubnom mojom Pociechom. W kojncuch Ji to zafondowoł, Toch tyż Baba rozradowoł. W kampingu my zamjyszkali, I dużo szpacyrowali. Roz do lasa, roz nad woda, Pjykno sztyjc była pogoda. Landszaft pjykny my tam mjeli, Radzi my fest s tego byli. Zaroz ze samego rana, Siodali my […]
ERCHOŁLONG WE SIELPI WJELKIJ
ZIYMJO ŚLONSKO!
ZIYMJO ŚLONSKO! Ziymjo naszo, Ślonsko ziymjo, W Tobje jeszcze skarby drzymjom. To co s Ciebje niy wyrwali, W Tobje tkwi to jeszcze dali. Tyś doprowdy PERŁOM była, Tyś bogactwa w sobie kryła. Tu wjertali, tu kopali, Twoji skarby wyrywali. Teroz jak żeś przełorano, Toś przez władza zapomniano. Polsko do Cia jaK macocha, Jyno Ślonzok tyn […]
ZOCNO NASZO MAMO!
ZOCNO NASZO MAMO! Mamo, jak nom dzisio Ciebje brakuje, Dyć to kożdy już mjarkuje. We tyn dziyń my dycki do Ciebje przichodziyli, Szczyńścio, zdrowjo i pociechy ze wszystkigo, my Tobie życzyli. Tyś nos do siebje dycki przitulyła, Boś Ty dlo nos zawsze dobro była. Tyś Mamo dzieckom swojim jak żeś jyno mogła, toś dogodzała, Dyć […]
JOHAN PAUL II gi ŚWJYNTYM ŁOSTOŁ!
JOHAN PAUL II gi ŚWJYNTYM ŁOSTOŁ! I tak siy mijały dziyń za dniym, Aże we koncu nadeszła data dnia tego. Kedy Ty Łojcze Śwjynty Johanie Paulu IIgi, Rodaku nasz kochany, dostompjyłeś godności Śwjyntego. Śwjyntym łostołeś, Boś Ty za życio jak Śwjynty już był. Tyś sztyjc dobrociom dlo bliżnich, A zgodnie z nałukom Chrystusa żył. Cołko […]
ŚWJYNTYM ŁOSTOŁEŚ!
ŚWJYNTYM ŁOSTOŁEŚ ! I Hej, momy radojść dzisio, Hej, bo momy Śwjyntego. Hej, Rodaka naszego, Johana Paula IIgo. II Hej, dziynki Ci Maryjo, Hej, żeś Ty sie wstawjyła. Hej, łu Syna Twojigo, Tyś nom to wyprosiyła. III Hej, Papjyż dycki w Tobie, Hej, mjoł to załufani. Hej, wierzył Łon też mocno, W Twe w Polsce […]
S pieskym do weterynarza
We autobusie siedzi siy fest szykowno paniczka we kecce mini a na kolanach siedzi ji mały pjesek. Na przeciwko nij siedzi tyż gryfny panoczek i tak siy dojść głośno do siybie godo: Jak jo by siy tak rod posiedzioł tam kaj tyn pjesek, i tak powtorzo, jak jo by siy tak rod posiedzioł tam kaj […]
PONBOCZEK NOM ZMARTWYCHWSTOŁ
PONBOCZEK NOM ZMARTWYCHWSTOŁ S pustego grobu blyski wjosynne i wielko łuciecha płynom, Toż trzeba nom iść tam i ciyrpliwie szukać Pana swojigo. Dyć nasza wjara i załufani we Niygo niych niy ginom, To tyż na pewno spotkomy Zbawiciela Zmartwychwstałego. Bo Łon idzie sztyjc drogom życio naszego, I niesie nom pokoj, radojść i zbawjyni, to tyż […]
CZAMUŚ TY JEZU?
CZAMUŚ TY JEZU? Czamuś Ty Jezu tak ciyrpjeć żeś musioł? Przecyż Tyś śwjatu cołkimu zbawjyni dać chcioł. To wszystko naszo łokropno wina w tym była, ze Ci korona ciyrniowo, Twoja głowa raniyła. To przez nos łubiczowanyś łostoł i sromotny krziż na Swojich plecach dżwigoł. Ze szatow Cie łobnażono i do krziża przibito, żołć ze łoctym […]
CZAMU NAMI GARDZISZ POLSKO?
CZAMU NAMI GARDZISZ POLSKO ? Żech jo Ślonzok, hyrnych s tego, Rod że tu na Ślonsku żyja. Czamu niy kcesz Polsko tego, Żeby dać nom AUTONOMIJO? Co tak razi Ciebie Polsko, Narodowojść dlo Ślonzokow? My siy kcymy tu czuć swojsko, My niy wrogi dlo Polokow. Dyć my Ślonsko Narodowojść kcymy, No i Ślonsko Godka tyż. […]
LAS KATYNSKI 10. 04 2010. godz. 8:56
LAS KATYNSKI 10. 04 2010. godz. 8:56 Lesie przeklęty, lesie w Katyniu. Skąd bierze się twoja nienawiść tak wielka, Do Narodu Polskiego? Ty już rzeż, Polakom sprawiłeś siedemdziesiąt lat temu. Twój mord, to był wielki ból, Zaś Rodzin Polskich, wielka rozterka. Nie dość, że tysiące Polskich Oficerów, Tu w bestialski sposób mordowano. To ty dalej […]


text:
Dziyń Bajtla Odkond siyngom pamiynciom to dycki piyrwszego czyrwca na cołkim świecie fajrowano Dziyń Bajtla. Pamiyntom jak bołach mało, to od wszystkich ciotkow i ujkow dostowałach w tyn dziyń moc maszketow, a czasym jako graczka abo ksionżka do bajtlow. Mama upiykła babowka, abo jaki kołocz, coby poczynstować tych wszystkich, kere przidom na byzuch skuli mojego […]
Dziyń Bajtla
JESIENNE WIECZORY…
JESIYNNE WIECZORY… Na dworze padze dyszcz, siwo, ponuro, pogoda yno do spanio, a mie sie zas przipominajom jesiynne i zimowe wieczory z dziecinstwa, kere wcale niy boly take markotne. Jak juz prziszla jesiyn i krotke dni a duge wieczory, to jo se dycki robiola gymitlich w kuchni przi zeleznioku. Bo na jesiyn i zima Papa […]


text:
Belgijo
Belgijo, Krůlestwo Belgije (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne we zachodńij Ojropje, we pouedńowych Ńiderlandach. Grańičy uod zachodu s Francyjům (620 km), uod pouedńo s Luksymburgjym (148 km), uod wschodu s Ńymcůma (167 km) a uod půunocy s Holandjům (450 km). Uůnčno dugość grańic lůndowych wynośi 1 385 km, půnadto istńije 64-km fragmynt wybřeža Mořa Půunocnygo. Podźelůno je uůna na tři strefy godkowe: francusko, ńiderlandzko i mjymjecko. Bruksela, stolica Belgije, je jydnočeśńy "stolicům" Uńje Ojropejskij.


text:
Katowicke limeryki W Katowcach wele „Spodka” Francik knipsnoł tako fotka: Frela z kwiotkym Chopa z motkym Afa w tresie i galotkach. – – – Fajno frelka z Panewnika W myślach miała durś Zeflika Śnik tyż miała Dziubka chciała Za te serce co z piernika. – – – Jako wojok stoł na warcie Na Nikiszu we […]
Katowicke limeryki
Uroczysta Gala 60 lecia Zespołu „Śląsk” w katowickim spodku
Uroczysta Gala 60 lecia Zespołu „Śląsk” w katowickim spodku Dnia 8 czerwca w katowickim spodku odbyła się uroczysta Gala 60-lecia istnienia Zespołu „Śląsk” Poniżej kilka fotek z tego tak ważnego wydarzenia . W najbliższym wydaniu SZ postara się napisać coś więcej na ten temat . foto R.SOBIK
Mój I marsz – moji wrażynia
Mój I marsz – moji wrażynia 16 lipca w tym roku wybrałach sie tyż do Katowic na V Marsz Ruchu Autonomii Śląska,chciałsch se to połoglóndać jak tyż to je.Przeżycia były niesamowite ani łopisać tego nie poradza.Ludzi było dużo,przeważnie mjeli lónty łobleczóne we ślónski farby abo koszulki z napisami po ślónsku,a jedni tak jak i jo […]
Nasze Katowice – Iroxana
Iroxana spiewa o naszych Katowicach ,tradycjach i ludziach co tam zyja. Iroxana piyknie pokazuje zycie na Slonsku i wielkie serce Slonzakow .
Wszystkie golebie Slaska
Utwor w pamieci wypadku w Katowicach w hali wystawy gobebi -na hold ofiar Powazno i wzruszajonco piesn o wypadku w Katowicach w czasie wystawy golybi -dlo ofiar wypadku


text:
Kwjotek paprocie Nie lotej za kwjotkym paprocie za gwjozdkóm co mjyni sie we złocie Nie chciyj szczynścio co blysknie a potym kajś we chmurach uwiśnie Yno to co zdobydziesz swojóm robotóm i łogromnym trudym To bydzie kjejś do cia paprocie cudym Urszula Oślislok
Kwjotek paprocie
Noc śwjyntojańsko
Noc śwjyntojańsko Już nastała noc czyrwcowo Kożdo frela je gotowo Splyjź winiuszek z zielin ,kwjotków Dzikigo flidra,bylice,kamelków i polnych siyrotków Cołko noc potym buszować Przy fojerach s karlusami tańcować Szukać kwjotka bojkowego We paprociach kajś skrytego Puszczać winiuszki do wody Prosić ło miłowani duchy przyrody Niych se płynóm daleko Czym dali,to szczyńścio wjyncyj czeko Tako […]
Doskonały Ojciec
Doskonały Ojciec Męczył się Pan Bóg by stworzyć Ojca takiego co miałby być doskonały wysoki silny mądry i dobry by wszystkie dzieci go uwielbiały Stwórca miał wszystko zaplanowane już On ci wiedział jak Go zbudować ręce i nogi muszą być duże żeby proporcje jakieś zachować Przyglądał się temu tworzeniu Anioł którego ciekawość tu skądś przygnała […]
Jak Pan Bóg stworzył Matkę
Jak Pan Bóg stworzył Matkę opowieści podsłuchane Zapragnął Pan Bóg stworzyć istotę co będzie taką prawdziwą Mamą musi nadawać się do wszystkiego a jednocześnie być wielką damą Piękna troskliwa ciepła i miła dobrocią leczyć wszystkie choroby posiadać do pracy kilka par dłoni i trzy pary oczu dookoła głowy Przyleciał Anioł żeby zobaczyć ten model Matki […]
Ta noc
Ta noc Tako cudno je ta noc Przeca we ni wjelko moc Już kajś zakwito kwjotek paproci We blasku swojim cołki sie złoci Bajkowy kwjotek dycki szukany W śwjyntego Jóna fest wyglóndany We ta magiczno najkrótszo noc Kjedy tyn kwjotek mo ponoć moc Chocioż tak blyszczy fest nałokoło Znolyjź go jednak żodyn […]
Zwada ptŏka i ślimŏka
Zwada ptŏka i ślimŏka Spytoł ptŏk ślimŏka: Ptŏk: Mosz ty lebrze ptoka? Ciyngym sie ślimaczysz i niywiela znaczysz Ślimŏk fest wnerwiony wielce rozeźlony Ślimŏk: Ôj ty gupi ptŏku żol mi cie boroku Mosz móżdżek malutki chycisz ty i trutki Ptŏk: A ciebie zaś tympiōm zarazo przeklynto Zŏcniejszych z rodziny jedzōm w urodziny Ślimŏk: Ty furgosz […]
Torg na Wiyrku
Torg na Wiyrku Ze kolaniji przyciongło ciga zjym olberiby zjym jako figa Mlasko sie ślini w łoczach sie miyni Brzyncy nad uchym łopasło fliga Na sztandzie gymiza na inszym bania dostała ciga smaku tyż na nia Rogami bodła zofcik tam znodła Śmiatej stond giździe fukła nań Ania Tukej jabuszka dali szałoty hań ustrojone zielonym płoty […]
Łoszkliwe kumkanie
Łoszkliwe kumkanie Sie rapica naplompała Chnetko jom łozerwie Boczoniowi nazdowała We same połednie Że jest żadny ,wyszkubany Że furgo koślawo Że mo szłapy pofarbione Że klekoce słabo Niy z boczoniow pochodzynie Że sie przefarbowoł Z ciepłych krajow niy przifurgoł Że sie w zima schowoł A dyć łona zno fałszywca Że sie kamufluje I że na […]
Bojkowy kwiotek
Bojkowy kwiotek Póda jo se kajś do lasu We nocka czyrwcowo Byda kukać na paprocie Bateryjka mom ze sobom Możno znojda kwiot paproci Legyndarne cudo Dyć niy urwia kej tam bydzie Klipsnońć mi sie udo Zdjynci kwiotka dom do romki Powiesza na ścianie Byda ciyngym tam zaglondać Ech… zowdy przed spaniym Na miynkućkim zegóweczku W […]
PARADNICA
Paradnica Pociorki jarzymbiny frelka nawlykała Keta szykowno na karczek wsadzała Uplytła wionuszek na główka wrazioła Na uszkach cześnie tak se paradzioła Leciała nad stof bo zdrzadła niy miała Wszyske swoji wdziynki w wodzie łoglondała Nale jo je gryfno pod noskym nucioła Coroz bliżyj wody już nóżki zmoczoła Utopek tam siedzioł I graby zaciyroł Świdrujoncym łoczkym […]


text:
T.A.T.u.
Tatu, stylowane kej t.A.T.u. (rus. TaTy) — ruski duet muzyczny, we kerygo skłod wlazujům Julija Wołkowa a Jelena Katina, załůżony we 1999 roku uod Iwana Szapowałowa, kery gro muzyka pop, pop rock, techno, chillout, synth pop, electronic i dance-pop[2]
Skupina sztartła swoja mjyndzynarodowo karjera po wydańu debjutanckigo singla „Ja soszła s uma” (wersyjo angelsko: „All the Things She Said”), kero trefjůła na pjyrwsze place ńe ino ruskich, nale tyż śwjotowych list szlagrůw (m.in. we Australiji[3], Danii[3], Mjymcach[3], Irlandyji[3], Meksyku[3], Nowyj Zelandyji[4], Wjelgij Brytańiji[5] a tyż we Italiji[6]). Inksze śpjywki duetu, take kej „Nas nie dogoniat” (ang.: „Not Gonna Get Us”) czy „All About Us”, tyż dolazły na wysoke place notowań radyjowych. Skupina wydoła do kupy sześć albůmůw sztudyjnych, ze kerych trzi rusko- i trzi angelskogodkowe. Jeich debjutancke wydawnictwo - 200 po wstriecznoj (ang.: 200 km/h in the Wrong Lane) – zyskało uod International Federation of the Phonographic Industry sztatus platynowyj płyty we Ojropje za uzyskańy wyńiku przez milijůna przedanych egzymplorzy, dźynki czymu t.A.T.u. stoła śe pjyrwszům skupinům, kero erbła certyfikat za tyn som albům we dwůch roztomajtych wersyjach godkowych. Do kupy skupina przedała przez 15 milijůnůw sztuk płyt[3], a debjutancki uostoł nojchyntńyj kupowanym albůmem we ich cołkim dorobku.
Treść
- 1 Gyszichta
- 2 Charaktyrystyka
- 3 Dyskografijo
- 4 Trasy kůncertowe
- 5 Filmografijo
- 6 Buchy a publikacyje
- 7 Necowe uodwołańo
- 8 Przipisy
Gyszichta[Sprowjej]
1999–2000: Poczůntki[Sprowjej]
Przed wystympůma cuzamyn pod mjanym t.A.T.u., Jelena Katina a Julija Wołkowa śpjywoły we bajtlowyj skupińy Neposedi wroz ze Sergejem Łazarewem a Władem Topałowem. Po pojawjyńu śe ńyprawych godek uo wyćepańu Wołkowyj ze skłodu skiż jeji ńyprawego zachowańo (palyńu cygaret, pićo alkoholu) a inkszych, śpjywoczki zakůńczůły kamractwo ze grupům[7].
We 1999 roku producynt Iwan Szapowałow, jigo biznysowy kamrat a kamrat Aleksander Wojtyńskij mjeli chynći zbajstlować muzyczny projekt we Rosyji, lo kerego szukali za wokalistkůma. Po wywelowańu dźeśyńću, do wspůłpracy uostoła zaproszono Katina, a pjyrszym nagrywanym bez ńa utworym uostoł kůnsek „Yugoslavia”, bydůncy śpjywkům protestacyjnům wele agresyji NATO na Jugosławije[8]. Po uostatycznym wyćepańu ideji realizowańo kompozycyji bez jedno wokalistka, do projektu doklůdźůła - 14-letńo wuůnczas - Wołkowa. Producynći mjanowali duet TaTy, kery je abrewjacyjům ruskij frazy ЭTa дeBoчka любиT Ty дeBoчky, co uoznoczo Ta dźołcha kocho te dźołche. Lo debjutanckego angelskogodkowygo albůmu śpjywoczki postanowjůły půmjyńić szrajbůng mjana na t.A.T.u., coby żodnymu ńy przipominoło australijsko skupina Tatu[9].
2000–2001: 200 po wstriecznoj[Sprowjej]
Pjyrwszy singel skupiny – „Ja soszła s uma” – mjoł swojům prymjere podźimum 2000 roku, natomjost we wersyji fizycznyj uostoł wydany we grudńu tygo samygo roku. Do utworu půwstoł teledysk, kery wywołoł kontrowersyje ze powodu poruszeńa we ńim tyjmatyki homoseksualnyj uoraz ukazańa całujůncych śa wokalistyk. Klip uotrzimał title Teledysku roku yod telewizyji MTV Russia[10]. We maju kolejnygo roku ukazoła śa debjutancko płyta 200 po wstriecznoj, a ńydugo potym – drugi utwůr promujůncy wydawńictwo – „Nas nie dogoniat”, kerego ńy wydano we formje płyty kompaktowej, ino zaprezentowano do ńygo teledysk. We Polsce ukazała śa jydnok płytowa wersyjo promocyjnyj wersyji singla, zawjyrajůnca utwory „Ja soszła s uma” a „Nas nie dogoniat”[11]. Podobnie kej drugi singel, trzeći utwůr „30 minut” ńy doczykoł śa kompaktowyj wersyji. Albům studyjny uokazoł śa sukcesym we Europje, uośůgajůnc wynik půnad 2,5 milijona sprzydanych egzymplarzy. Płyta uostoła także wydana we Japońiji, gdźy zyskoła status złotyj. We 2001 roku skupiny wyruszył we trase koncyrtowům po Ameryce i Europie[12], składajůncyj śa ze wystynpůw we Mjymczech, Bułgaryji, Słowacyji, Czechach a Izraelu[7].
2002–2003: 200 km/h in the Wrong Lane, Konkurs Pjosynki Ojrowizyji a kontrowersyje[Sprowjej]
We grudńu 2002 roku ukozała śa angelsko wersyjo debjutanckigo albůmu – 200 km/h in the Wrong Lane. Plata trafjůła na lista dźeśynću nojchyntńyj kupowanych krůnżkůw we ojropejskich krejach – cuzymyn sprzydano jich půnad 5 miljůnůw[13], we tym půnad 200 tyśyncy kopiji albůmu zakupjůno we Polsce, kaj t.A.T.u. uodybroło platynowo plata[14]. Pjyrwszym singlem ze platy uostoła śpjywka „All the Things She Said”, kero trafjůła na pjyrsze place we mocce śwjotowych radyjnych rozgłośńoch, we tym m.in. we Australiji[15], Dańiji[16], Mjymcach[17], Irlandii[18], Meksyku[3], Nowyj Zelandiji[4], Wjelgij Brytańiji[5][19] uoraz we Italiji[6]. Teledysk do utworu wywołoł kolyjny spůr, beztuż co – podug muzycznych krytykůw a publicznych nadawcůw – uostoł mjanowany klipym, kery promuje dźołańo homoseksuelne a pedofilske[20]. Ńydugo potym skupina zapowjydźoła swojo brytyjsko trasa koncyrtowo, zatitlowano Show Me Love Tour. Skuli felernych wyńikůw sprzydaży biletůw, koncyrty uostoły uodwołane[21]. Kej śe uokozoło, małe zainteresowańy kupnym biletůw bůło skiż negatywnych uopiń rodźicůw, kerzy uznoli, aże seksualny auszicht śpjywoczek je ńyuodpedńi lo bajtli[22].
Kolyjny singel t.A.T.u. – „Not Gonna Get Us” – uostoł wydony we maju 2003 roku. We tym samym mjeśůncu Szapowałow uostoł arysztowany za krynceńy teledysku do inkszego utworu skupiny – „Show Me Love” – na tereńy moskewskigo Placu Czyrwjůnygo, beztuż co ńy mjoł na to pozwolyńo uod władz mjasta[23][24]. Wczyśńyj robota nad klipem uostoła zakůcono we Wjelgij Brytańiji, kaj ekipa planowoła nakrynćić pora scen pod śydźibům brytyjskigo parlamyntu[25]. Po uotrzymańu upomńyńo uod policyji skupina wroz ze bezma stoma statystkůma, ubranymi we (charaktyrystyczne lo duetu) szkolne mundurki[26], przyńůsł śa na Tower Bridge[25]. Nagrane fragmynty uostoły wykorzystone we teledysku do singla „Show Me Love”, kery we fizycznyj zorće ukazoł śa jydyńe we Polsce[27]. Ńydugo potym na rynku uokozoł śa pjyrszy singel promocyjny skupiny – „30 Minutes”[28] a sztworty singel, kerym uokozoł śe cover utworu skupiny The Smiths – „How Soon Is Now?”[29].
2014: Zapowjedzyńy przijśćo nazod, gibki rozpod[Sprowjej]
We lutym 2014 roku t.A.T.u. potwjyrdźił po wystympje na ceremońiji uotwarća Źimowych Igrzisk Uolimpijskich 2014 uorganizowanych we Soczi, aże skupina bydźe dalij wrozpracowoła. 14 lutygo grupa zaprezyntowoła swůj nowy singel „Love in Every Moment” na walyntynkowym kůncyrće Big Love Show, a sztyry dńi ńyskorzi na uoficjolnym fan page’u skupiny na Facebooku Katina pokozoła wideo a uośwjodczyńe godajůnce uo zakůńczyńu roboty ze Wołkowům. Powodym ponownygo rozpodu duetu bůło – podug Katiny – ńyprawe zachowańe uod zajty Wołkowyj, negatywne lo ńij wypowjydźi a inksze.
Charaktyrystyka[Sprowjej]
Sceńiczny charaktyr t.A.T.u. uod poczůntku uopjyroł śe na wywoływańu skandalu. Najwjynkszo sława skupińy doł pjyrszy albům, kerego tyjma uobracoła śe we wjynkszośći na homoseksuelnyj miłośći uůnczůncej śpjywoczki. Przi promocyji drugij platy, Katina i Wołkowa pejdźoły, iże bůł to zabjyg promocyjny, a we realu ńy sům lesbijkůma. Krům tygo uośwjadczyńa, ńy zmjyńůły swojigo homoseksuelnygo wizyrůnku, pokozujůnc swojo miłość na kůncertach a uwożajůnc se za śostry. We duskusyji we dźyśůnto roczńicy istńeńo projektu, Katina poruszyła tyn kwestyje, godajůnc:
Drugi albům skupiny godoł uo problymach mjyndzyludzkich, a sam titel rosyjskego wydańo (Ludi inwalidy) budźůł kontrowersyje postrzůd uorgańizacyji brońůncych praw ńypołnosprawnych. Podug ńich, mjano platy godo, aże inwalidy ńy żyjům, ino fungujům a jich cechůma sům ino gupota, uokrućyństwo, a inksze[30]. Podobno tyjma poruszůł tyż trzyći albům, kery promowany bůł m.in. bez militarny teledysk „Biełyj płaszczik”/„White Robe”, kery zawjyroł scena skazańo a postrzelańo ćenżarnyj baby, co mjoło pokozać sprzećiwjyńe śa aborcyji.
Dyskografijo[Sprowjej]
Albůmy sztudyjne[Sprowjej]
Albůmy ruskogodkowe[Sprowjej]
- 2001: 200 po wstriecznoj
- 2002: 200 po wstriecznoj (reedycyjo)
- 2005: Ludi inwalidy
- 2008: Wiesiołyje ułybki
Albůmy angelskogodkowe[Sprowjej]
- 2002: 200 km/h in the Wrong Lane
- 2005: Dangerous and Moving
- 2009: Waste Management
Albůmy kůmpilacyjne[Sprowjej]
- 2003: Remixes
- 2006: The Best
- 2011: Waste Magnament Remixes
- 2012: 200 km/h in the Wrong Lane (10th Anniversary Edition)
Trasy kůncertowe[Sprowjej]
- 2001-2002: 200 Po Wstriecznoj Tour
- 2003: Show Me Love Tour
- 2005-2007: Dangerous and Moving Tour
Filmografijo[Sprowjej]
- 2003: Screaming for More
- 2003: Anatomy of t.A.T.u.
- 2003: Tatu w podniebiosach
- 2012: You and I
Buchy a publikacyje[Sprowjej]
- 2002: Wsio o Tatu
- 2003: The Official Photobook
- 2003: The Meaning Behind All That Things She Said: Love and Peace
- 2006: Tatu Come Back
Necowe uodwołańo[Sprowjej]
Przipisy
- ↑ "Juliet and Juliet." A Cry For Freedom! (Western Herald Review), www.tatysite.net data dostympu: 2014-02-17, we angelskij godce
- ↑ Muster:Cytuj zajte
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Muster:Cytuj stronę
- ↑ 4,0 4,1 Muster:Cytuj stronę
- ↑ 5,0 5,1 Muster:Cytuj stronę
- ↑ 6,0 6,1 Muster:Cytuj stronę
- ↑ 7,0 7,1 T.A.T.U. Biography
- ↑ Voitinsky about Yugoslavia
- ↑ Russian Pop Music : t.A.T.u.
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ ZPAV.pl spis artistůw, kerzy uotrzymoli Platine we Polsce
- ↑ Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu
. Brak tekstu w przypisie o nazwie
tatu2
- ↑ Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu
. Brak tekstu w przypisie o nazwie
tatu3
- ↑ Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu
. Brak tekstu w przypisie o nazwie
tatu4
- ↑ Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu
. Brak tekstu w przypisie o nazwie
tatu5
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ 25,0 25,1 Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ Muster:Cytuj stronę
- ↑ TatuMusic.eu biografia


text:
Chorōbsko Tak mje cojś chyciło Tak mje cojś zmorzyło Że do łōżka lyjź musiałach Trocha sie pochorowałach Ale nie dōm sie chorōbsku Byda sie s nim smŏgać w łōżku Aż mi ulży i popuści Aż chorōbsko mje łopuści Trocha ziōłek sie wypija I mikstura tyż zażyja Potym legna pod sztepdeczka I wypoca chorōbeczka Łuzajś byda […]
Chorōbsko
Szkubaczki
Szkubaczki Jak bywało tak ji bywo We wsi jeszcze ta tradycjo żywo Jak przyłazi jesiyń,zima I na dworze je już pryndko cima Baby razym sie zbjyrajóm I szkubniki urzóndzajóm Gynsi przeca jeszcze chowjóm I zygłowki i pjerzyny robjóm Młodych potym tym wjanujóm Jak weseli poszykujóm A uciechy z tego majóm Jak te pjyrzy sie szkubajóm […]


text:
Szkat i szkaciôrze festelnie sie sam na naszym Ślónzeczku zagniyździyli, sztram usadziyli, chocia możno terôzki i Poznaniôki, i tam kajsik jesce na Pomorzu tyż grajóm, i to niy tak blank źle. Neści by to szło możno pedzieć tak, co sam u nôs, we Chorzowie, we Piekarach, we Zôbrzu, Rudzie i kaj tam jesce na tym côrnym ale piyknym Ślónsku, richticzne nasze ślónske karlusy, chopy, fyrnioki i żyniate szkacóm łod zawdy. A łojce i starziki uczóm swoji dziecka, wnuki, przocieli, i te juzaś tyż swoji dziecka, i swoji nowe pociotki, i tak już łod wieluch, wieluch pokolyń, łod telich czasów! Przeca richticzny Ślónzôk, nasz chop, berkmón, szmelcyrz, fojerman i fto by tam jesce, kiery jes samtyjszy, prawy pniôk (chocia terôzki i inksze krzôki, i ptôki tyż już pôrãdzóm) musi we szkata grać, musi ze srogóm uciychóm na isto szkacić. I co Ojgyna, i niy ino jego, nôjbarzij terôzki nerwuje i pôrãdzi łozgzukać, to to, iże już i baby tyż ci napoczli szkacić, a to ino możno skuli zôwiści, coby tak richtich łobadać, co tyż to te jejich chopy we tych szpilach pôradzóm ujzdrzić. Ja, ja … wyparfimuje sie takô mamzela jedna ze drugóm, lica napudruje choby mulôrz pucu na ściana naciepôł, jakimsik łostrym lipynsztiftym szczekacka sie posztrajchuje i festelnie medikuje, ji sie na isto zdô, co wtynczôs, kiej ci jóm ino ze kartóma we gracach chopy uwidzóm, zarôzki blank, do kna łogupnóm, i bydóm przi kôżdym szpilu zawalate jak ta znómiynnô flaszka knót.
Nôjważniyjsze u szkaciôrzy jes zawdy pytani: fto dowo i fto piyrszy tajluje? Znacy, fto piyrszy łozdôwo karty? Szkata sie grô tak na isto, to ino we trzech chopa, ale przi takich szkatowych turniyjach, do stoła zicuje śtyruch chopa, tela co tyn, kiery tajluje, razinku łozdôwo musi na nôjsómprzód pałzować. I skuli tego tyż baby niy majóm rade szkata, bo tyn na pauzie… nalywô gorzôłecka (abo leci pó nia nasztela, kiej już jij niy nastyknie).
Piyrszym tajlujóncym jes tyn, kiery ze côłkij tajli wycióng nôjwyższyjszô kartã. Rest siadô podle raje ze jego lewyj zajty. Tyn grôcz ze lewyj zajty łod tego co tajluje, co łozdôwo – jes na przodku, a juzaś trzeci (lebo tyn co tajluje – kiej szpilujóm we trzech) jes ci na zadku, i tako jes kolyjność przi tiszu.
Napoczynô sie aukcyjô, znacy rajcowanie, we kieryj to aukcyji nôjważniyjszóm zachóm jest: wert farby, kierô sie rajcuje, wiela sie mô dupków lebo chopców, i na łostatek wiela sie mô szkartków ze jednyj maści. Niy idzie sam tak na isto pedzieć wszyjskigo, bo to tyż niy jes ksiónżka do szkata. Nó ale, côłki czôs idzie przecamć ło to, coby zbamóncić tego, ftory za tela niy pôrãdzi grać.
– Machluj szłapami, to możno nóm co gibcij pójńdzie! – gôdajóm chopy do tego, ftory niy pôradzi jesce za dobrze tasować i mu sie możno jesce karty metlajóm.
– Hebnij ta tajla – znacy: przełóż te karty!
– Niy kukiej pod kiecki – gôdô sie do wrazickiego, kiery gawcy inkszymu we karty.
– Chebaś ze świekróm szkata we chlywiku turnowôł – gôdô sie do takigo juzaś miglanca, kiery cosik tam spaskudzi przi graniu.
– Wyfuknij ze galot, bo trómfy furgajóm – to do dziada, kiery blank niy pôrãdzi spokopić, iże „kolor” lebo „atu” trza musowo zawdy łobsużyć.
– Nó, tóż jadymy ze muzykóm – kiej ftosik dowo kóntra soliście.
– Mómy, lebo niy mómy raus? – znacy mómy, lebo niy mómy trzidziyści jedyn łoczek, kiere trza mieć, coby niy dołożyć jednygo rajcowaniô tymu, kiery grô.
Idzie jesce wysznajdować kierymuś cyjna, lebo tyż mieć trzi dupki ale pieróńsko murować, abo tyż jesce mieć blank dugo flyjta, znacy wiela kartów ze jednyj farby. To wszyjsko sóm na isto farbiste szkatowe ałsdruki.
Nôjwiynkszóm łostudóm dlô richticznych szkaciôrzy byli łod zawdy i sóm do terôzka roztomajte przemóndrzałe kibice, łoszkliwe klugszajsry. A nôjgorsze śnich to te, kiere same niy grajóm, ale wszyjsko nôjlepszij wiedzóm i sztyjc jim sie gymba niy zawiyrô. Te, kiere wszyjsko skritikujóm, i rajcowanie, i jak fto i cym wylôz, co dociep, kaj sie przeciep i take tam. Dlô takich to stary chorzowski szkaciôrz i gołymbiôrz Konrad Neumann i jego kamraty majóm jedna łodzywka:
– Chopie, dej sie pozór, bo na Lipinach jednymu takimu rajcy ślypie widôłkóm wydubali i na belówie go do rantu wykludziyli!
Po rozgrywce juzaś solista rachuje swoji wzióntki i jak mô za tela gôdô tak:
– A mie tam styknie, móm szejśćdziesiónt jedyn łoczek, i szlus.
Ze tyj króciuśkij gyszichty gynał widać wiela tak po prôwdzie idzie nôjść roztomajtych słówecek, ałsdruków, kiere ino we szkacie, przi szkacie i u tych szkaciôrzy idzie usłyszeć a co już ci polekuśku kajsik sie traci jak i inksze ślónske prziwyki, cyrymónije i ślónske ausdruki.
Szkat to niy je lecy jako gracka, to jes – jak to mondrôki gôdajóm – „szlachetna gra kraciana” chocia z biydóm prziszło by sam porachować ji chocia dwiesta lôt. Nôjbarzij miaródajnym sie zdo, co wypokopiynie wszyjskigo i narychtowanie regli tyj gracki idzie ściepnóńć na takigo saksońskigo anwaltra i „notariusza” Ferdynanda Hempla, kiery do kupy ze jednym magistrackim byamtrym, radcóm Neefe – skuli tego, co sie jim pierónym przniyło, mierzło – prziszli na te idy, wyśtudiyrowali ta côłko ta gracka we szynku, we takij kaczmie pod mianym „Ratskeller” (zawdy, jak idzie zmiarkować, kole magistratu sie słepało), znacy ratuszowô pywnica we Altenburgu, dôwniyjszyj stolicy we Turyngii, deczko na zachód łod Drezna. Wszyjsko to dziôło sie we 1817 roku, chocia gôdało sie, co we szkata bezmać szpilowali tyż już kajś bali i kole 1750 roku we Osterlandzie, takij dziydzinie wele Lipska (to ale żôdyn tam potwiyrdzić niy poradzi!). I jesce jedne. Żôdyn tak po prôwdzie niy poradzi pedzieć skany wziyno sie te miano: skat (lebo – jak to dôwnij pisali – „scat”), chocia na zicher te razinku miano jes starszyjsze łod samyj gracki. Wszyjsko, co ludzie ło tym berali, wziyno sie łod takigo – jak to terôzki gôdajóm – tajlóngu, łod tego, co jes we tym szykownym szkacie nôjważniyjsze, to co jes bali i dlô niyftorych jak łostatniô deska retóngu, co jes nôjważniyjsze dlô tego szkaciôrza, takigo móndrale, takigo angyjbera, kiery za tela rajcuje. Tela ino, co ło tym fto tak na isto wygrô idzie dziepiyro pedzieć, kiej jes cufal, tref i tyn na isto… niyświadómy tajlóng.
Ku tymu trza mieć, rachuje sie jesce dobry filip, dobrô pamiyńć, wartkość, „bystrość umysłu” – jak to sztyjc gôdajóm Polôki, kiere sie szkata naumieli. I trza jesce pierónym dôwać pozór (nó, możno dôwnij) na to, co fto tam ci rajcowôł. Terôzki bele fto, bele co rajcuje a niyskorzi jes zwada, bo żôdyn niy poradzi spokopić, ło co kamratowi sie rozłajziyło, bo côłki kómszt rajcowaniô tyż już sie kajsik traci i corôzki mynij szkaciôrzy poradzi richticznie i do łostatka wyrajcować swoja karta. Tajlóng, a tak po prôwdzie „skat”, to jes tyn pieprz, te korzyni tyj gry (chyciyli to Ślónzôki ze miymieckigo „teilung” – dzielenie, podział, rozbiór). To te dwie szkartki, ze trzidziystu dwiuch, kiere sie łodkłôdô bez tyn czôs, kiej sie rajcuje, i wtynczôs kiej côłke trzidziyści kartów jes łozdowanych, co sie juzaś mianuje – tajlowaniym.
Tak jakosik łod połowiny XIX wiyka idzie pedzieć, co szkat poszôł we świat, i napoczli inksze grać we ta gracka dalszij łod nôs. Ze Altenburga, bez Drezno i Lipsk, gracka ta łozszyrzóła sie na côłkie Miymcy, dalszij powandrowała do Francji, przepłynóła bez kanał La Manche. A juzaś ymigranty, te kiere pitali do Hameryki, tam tyż napoczli grać. Grali wtynczôs kiej niy bóło roboty a tym tam wszyjskim chopóm sie festelnie mierzło, bo naobkoło bóło ci na isto cepiato, nó i… ze babami festelnie knap. Juzaś inkszy chop, kiery mianowôł sie gynał tak samo jak tyn, co tego szkata wypokopiół (tyż Hampel tela, co bół ci to srogi profesor ze gimnazyjóm) – napisôł piyrszô ksiónżka we kieryj zebrôł do kupy wszyjskie zakóny, wszyjskie regle i „przepisy”. Z tym ci ale jes skuplowanô juzaś gyszichta, kierô sie nôjczyńścij łozprawiô wszyjskim modziokóm, ftorzi napoczynajóm dziepiyro szkacić.
Trefiyli sie przi szkacie kamraty. Napoczli rajcować i łorôz glacaty Antek pytô sie tego kurdupla Edka:
– Coś ty sie tak do sto pieronow chichrôł we tyj bance, kiej my ze AKS-u jechali sam nazôd do Pyjtra?
– Anó, to beztoż, iże tyn łochyntol, co styrcôł kole mie, kiej już pichnół tyn portmanyj tyj staryj babie, wrajziół ci go mie do kabzy. I skuli tego tyż mogã terôzki grać swami we szkata, bo tak by tak przegróm niy moje betki!
Kiej i kaj napoczli sam u nôs na Ślónsku (i we Polsce) grać we szkata niy idzie gynał pedzieć. Cheba ino tela, co to musiało być richtik u nôs na Ślónsku – tak ze słósznóścióm miynióm wszyjske richticzne Ślónzôki – a to skuli tego, co sie sam we piyrszych latach dziewiytnôstego wiyku mocka ludzi ze Miymiec przikludziyło do samtyjszych nowych grubów i modernych – nałónczôs – werków. W szkata grali wszyjskie, i do dzisiôj jes to cheba nôjbarzij gryfnô i wywołanô gra we karty. Gracka, kierô majóm radzi i mode, i stare, robole, i inżiniyry, a łod pôruch lôt, bali i baby. I, tak jak kiejsik familije grali, śpiywali nasze śpiywki, starziki flyjgowali, cichtowali briwy, harcery, basztardy lebo akwarijowe rybecki, tak terôzki szkacynie starziki, łojce dowajóm skôzać, naumióm swoji dziecka, i dziecek – dziecka.
Znajóm Chorzowiôki jednego szkaciôrza, łod zawdy szkaciôrza – Konrada Neumanna (pizło mu już bez dziewiyńćdziesiónt lôt), kiery możno i do dzisiôj mô dwa ptôki: szkat i jesce do niydôwna briwy. Jego farbiste ausdruki, przisrywki, szpasowne kónski, to tak na isto lynzykowe, ślónskie perle, perle naszyj samtyjszyj gôdki (chocia i ździebko tam jes ze miymiecka). Nó, bo kuknijcie ino! Farby, kolory we kartach, maści to podle szkaciôrzy: ajchle, krziże, krojce – znacy polskie trefle; wajn, grin, wino – to piki; herce, rółty, cerwióne – to już „literackie” kiery, a na łostatek szele, dzwónki, kulki to przeca – karo.
Byli jesce kejsik czasy, kiej chnet we kôżdym werku, na kôżdyj grubie byli kluby szkatowe. Terôzki to ino łostatki (chocia, możno jich corôzki wiyncyj) sóm we tych gryfnych dómach kultury, kiere idóm wszandy za betkóma. Juzaś turnieje tych wszyjskich szkaciôrzy sóm kajsik po szynkach, po knajpach, biyrsztubach. Grô sie (bez lato) na „Lidze” (dôwniyjszyj „dolinie górnika”), we Domu Kultury na Lompy, we Starym Chorzowie abo we hajduckim „Duo” (to ino we Chorzowie, chocia tak jes we kôżdym ślónskim mieście). Jes ci tyż i liga polskigo szkata tela, co sie łó nij za tela niy gôdô, bo i pijyndzy tam niy ma tela, co we fusbalu, szponsory jakisik sie niy garnóm ku tymu, bo niy idzie przijńść skuli szkata na piyrsze zajty cajtóngów abo do tego radijoka ze luftklapóm, znacy – telewizyji. Piyrszô „olympiada szkatowô”, srogi turniyj szkatowy zbajstlowali jesce we 1886r we Altenburgu. Niyskorzij, kiej ino sie tam trefiali na „kongrysach”, moc ci na nich dyszkutiyrowali i uchwôlali roztomajte zakóny i regulki, a wszyjsko to, co wypokopiyli, zarôzki sprôwdzali na łostatkowym „turniyju”. I wiycie, tyn Altenburg to bóła zawdy stolica szkata tela, co po drugij wojnie, kiej już ci łóne zrychtowali ta côłko Deutsche Dramatische Republik (niy metlać ze Richtik Fajnymi Niymcami!) – drugô stolica szkata, to bół Bielefeld, wele Hannoveru. Nó ale, to już niy bóło to. I terôzki juzaś, po tym łobalyniu muru berlińskigo, wszyjsko jes tam we tym Altenburgu nazôd.
We 1899r (na kongresie we Altenburgu) narychtowali tyż piyrszy narodowy zwiónzek, ferajn łod szkata, a juzaś na jedynôstym kongresie, we 1927 roku zrychtowali piyrszy i – do terôzki jedziny – Skatgericht, znacy sónd skatowy, kiery jes nôjważniyjszy dlô wszyjskich szkaciôrzy na côłkim świycie (u nôs we Polsce tyż, choby niyftore łoszkliwce i klugszajsry we Warszawie gôdali blank co inkszego. Mało fto ale miarkuje, iże we tym Altenburgu, chnet 100 km łod Drezna jes jedyn, jedziny na côłkim świycie dynkmal, kiery postawiyli ci we 1903r. Pokazuje ci łón śtyruch chopców, szkatowych dupków jak sie łóni sztram pieróm do kupy ze sia. Nó, i ino szkaciôrze miarkujóm, kiery zawdy jes ci tam miyndzy niymi nôjważniyjszy… to jes na isto dupek krojc!
Tam tyż, we takim gryfnym zómku, ftory wandluje sie jesce łod czasów tego cysôrza Fryderyka I Barbarossy (Rudobrodygo) ze dwanostego wiyku, jes ci gryfne muzyjóm kart i muzyjóm szkatowe, i werci sie je tak na isto łobejzdrzeć, tak jak i Ojgyn ze swojimi kamratóma Miymcami bez lato 1989 roku.
Wiycie, jeżech już deczko zwiykowany ale sztyjc niy poradza spokopić jakimi gónkami, przigónami, dróżkami krajzujóm po świecie roztomajte szpasowne gyszichty, wicne łozprôwki nó, wszyjske błozny i wice. Berôłech już sam kiejsik ło mojim kamracie Gustlu, festelnym szkaciôrzu, ftory bali i we niybie niy ustôł szkacić. Zdało mi sie, coch to usłyszôł jesce łod mojigo faterka (abo jego kamratów-szkaciorzy) i tak, jakech to spamiyntôł, takech to niyskorzij bele kaj łozprawiôł: na binie, we radijoku abo tyż pisôł we roztomajtych cajtóngach.
I kuknijcie, jaki to niyspodzióny cufal – choby pierón piznół w panczkrałt – mi sie przitrefiół. Ida kiejsik z rańca habozie wyciepnóńć do hasioka a sam łorôz kukóm, a wele tego naszygo familokowego hasioka leżóm szkartki ze staryj potarganyj ksiónżki. A iże jô móm festelnie rôd wszyjsko co napisane, tóżech poskłodôł to, coch znod do kupy i pokôzało sie, co to jes, co to bóła ksiónżka ło szkacie i ło szkaciôrzach. Wydane to bóło we 1947 roku ale bali i tytulki niy poradziółech zmiarkować ze tych kielanôstuch szkartek. Takô bóła potarganô, ta ksiónżka. Jedne co tam bóło interesnatnego, to gyszichta ło starym Ignacu, ftory pierónym rôd miôł szkacić i bóło ci to jesce napisane po naszymu. A jô to tak terôzki sam rzykna poduk tyj potarganyj ksiónżki tela, co niyftore słówecka ździebko zweksluja po mojimu (autora, ftorego blank niy miarkuja – przeprôszóm za to).
„To bóło łóńskigo roku. Stary Ignac czekôł, jak wdycki we kôżdô niydziela po połedniu, na swojich synków. To już byli stare chopy, żyniate, dziecka mieli, a łón jesce, jak dôwnij dó nich: Maksliku, Hanku. We niydziela po połedniu, choby i siykyry furgali, musieli chopcy pyndalować do łojca pograć we szkata, poszkacić. Wiedzieli: jak niy przijńdóm ku łojcu, to swojimu starymu faterkowi côłki tydziyń popśnióm, popsowajóm. I iże ani łón, ani łóni niy bydóm mieli niydzieli jak przinoleżi.
Szkat i fajfka, to bóło wszyjsko, co stary Ignac miôł jesce ze życiô. Fajfka kurzół po kryjóncku przed swojóm staróm Tildóm. Dochtór pedziôł, co kurzynie festelniy mu szkłódzi. Ale dochtór daleko, a fajfka smakuje. Nó i przecamć dożył śnióm łoziymdziesiónt lôt, to pewnikiym jesce i tyn rok, abo i dwa tyż przeżyje. Ino jego Matilda fest przezywała, iże blank swojigo dochtora niy suchô. Skuli tego tyż krół sie przed nióm z tym kurzyniym. Ale jak jego chopcy przijńszli, to miôł łopowoga i kurzół bali i przi nij.
Szkata grôł już łod zawdy. Nauczół sie szkacyniô łod swojigo łojca, chopcy nauczyli sie łod niygo, a dziecka chopców nauczóm sie łod swojich łojców.
Ignac sie już we życiu nabakôł, nagnypiół. Na grubie robiół, ze sztajgrami i ze dyrechtorami sie chatrusiół, sztrejkowôł, elwrym bół i na biydaszyby łamziół, dziecka wychowôł, nó i terôzki już ino czekôł, aże mu sie zemrzi. Tak po prôwdzie, to mu sie przinôleżało, coby direkt do niyba poszôł. Przeca żół jak nôleżi, żôdnymu niy krziwdowôł, a te ździebko cyganiyniô przi szkacyniu, to sie przeca niy rachuje; dziecka sóm moreśne, porzómne, wiyncyj przecamć łod niygo niy mogóm kcieć.
Jednóm ino zachóm sie Ignac tropiół: eźli bydzie tam na wiyrchu móg szkacić? Przeca farorz tak pierónujóm na te diosecke karty. Kiejby tam żôdnego graniô niy bóło, nó tóż amynt. To woli pójńść do piykła. Radszij z dziobłym rómbać w krojce abo szele niźli ze Pyjtrym côłki dziyń śpiywać pobóżne śpiywki.
Chopcy byli na czas. Łod trzecij do pióntyj szkaciyli. Ze kóntróm, ryj, zub i bok. Rółz to Ignac bali dôł i korfanty. I wygrôł. A cyjny sznajdowôł, jakby miôł take ślypia, co bez te szkatkarty poradzóm widzieć.
We półowie nulowera … umrził. Niy strzimało biydne, stare serce. Wszyjske gwinty byli już wylajerowane, maszina sie blank popśniyła. Chopcy go fajnie łoblykli i pokładli do truły, a pod gowa dali mu tajla szkatkartów, coby móg borok sie tyż tam na wiyrchu poszkacić.
Nó, i bóło tak, jak miało być: pofurgnół stary Ignac prosto do niyba. A te swoji szkatkarty dziyrżół w ryncach i medikowôł: przidajóm mi sie tam na co, abo i niy przidajóm?
Świynty Pyjter uwidziôł go ze daleka i szyroko łozewrził mu dźwiyrze. Ale kiej łón już bół blisko i uwidziôł te szkatkarty we jego ryncach, to zarôzki te wrótnia niybieske zawar.
– Pociepnij te karty, to cie wpuszcza rajn – pedziôł Pyjter.
– A niy ciepna, i tela.
– Pociepnij!
– A niy ciepna! Jô smola na wôs, kiej tu niy byda móg poszkacić. Lucyper niy poradzi sie na mie doczkać, pyrsk, ida! Jó móm radszi łogyń i karty niźli tyn wasz cuker i zana bez nich.
Świynty Pyjter sie na to festelnie zlynknół. Co to tyż bydzie, jak jego włódza sie dowiy, iże puściół tak porzómnego chopa do piykła? I to ino skuli gupich kart.
– Doczkej, doczkej! – łozwôł sie Pyjter. – Puda sie ino spytać.
Siednół na chmura i kajsik pofurgnół, skóndsi wróciół za minutka.
– Móm cie wpuścić – pedziôł – ale szkatkarty môsz łostawić sam u mie; kiej ci sie bydzie kciało poszkacić, tóż przijńdź ku mie. Łoddóm ci je, pudziesz sie przed tyn tor i tam se pogrôsz. Ino miarkuj: wiela razy bydziesz szkaciół, tela razy na dole bydzie padôł dyszcz i bydzie pierónobicie.
I tak tyż sie stało. Terôzki już pewnikiym wiycie: jak leje dyszcz, to stary Ignac niy móg już strzimać – grô w karty, szkaci. Jak przi tyj sumeryji stopieróńsko gruchnie, to wiycie – stary Ignac trómfuje. A kiej lecóm sakramyncke pieróny – to stary Ignac przegrywô szpil ze kóntróm …
I sam mi sie spómnieli na łostatek słówecka jednego richticznego kocyndra i wigyjca, ftory już dôwno tymu pedziôł, co wszyjske wice byli wypokopióne możno już we starożytnim Ygipcie a do dzisiôj ino wekslujóm sie miana, czôs i miyjsca, i teraźne ludzie powtôrzajóm ino to, co inksze już dôwno tymu wysztudiyrowali.
Szkat, szkaciôrze i szkatowe cufale…
Szkat i szkaciôrze festelnie sie sam na naszym Ślónzeczku zagniyździyli, sztram usadziyli, chocia możno terôzki i Poznaniôki, i tam kajsik jesce na Pomorzu tyż grajóm, i to niy tak blank źle. Neści by to szło możno pedzieć tak, co sam u nôs, we Chorzowie, we Piekarach, we Zôbrzu, Rudzie i kaj tam jesce na tym côrnym ale piyknym Ślónsku, richticzne nasze ślónske karlusy, chopy, fyrnioki i żyniate szkacóm łod zawdy. A łojce i starziki uczóm swoji dziecka, wnuki, przocieli, i te juzaś tyż swoji dziecka, i swoji nowe pociotki, i tak już łod wieluch, wieluch pokolyń, łod telich czasów! Przeca richticzny Ślónzôk, nasz chop, berkmón, szmelcyrz, fojerman i fto by tam jesce, kiery jes samtyjszy, prawy pniôk (chocia terôzki i inksze krzôki, i ptôki tyż już pôrãdzóm) musi we szkata grać, musi ze srogóm uciychóm na isto szkacić. I co Ojgyna, i niy ino jego, nôjbarzij terôzki nerwuje i pôrãdzi łozgzukać, to to, iże już i baby tyż ci napoczli szkacić, a to ino możno skuli zôwiści, coby tak richtich łobadać, co tyż to te jejich chopy we tych szpilach pôradzóm ujzdrzić. Ja, ja … wyparfimuje sie takô mamzela jedna ze drugóm, lica napudruje choby mulôrz pucu na ściana naciepôł, jakimsik łostrym lipynsztiftym szczekacka sie posztrajchuje i festelnie medikuje, ji sie na isto zdô, co wtynczôs, kiej ci jóm ino ze kartóma we gracach chopy uwidzóm, zarôzki blank, do kna łogupnóm, i bydóm przi kôżdym szpilu zawalate jak ta znómiynnô flaszka knót.


text:
Finlandyjo, Republika Finlandyje (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo we půłnocnyj Ojropje, ferajńista Ojropejskij Uńije. Grańica mo uod zachodu ze Szwecyjům a ze Bałtyckym Morzym, uod půłnocy ze Norwygijům a uod wschodu ze Rusyjům.
Wjynkszość wjyrchu Finlandyje to sům ńiźiny ze młodům polodowcowům rzezům. Naturalne zachodńe a połedńowe grańice Finlandyje wyznaczajům Botńicko a Fińsko Zatoka, mjyndzy kerymi rozćůngo śe poprzećinane ćůngůma wzńyśyń morynowych Fińske Pojeźerze ze 60 tyś. jeźor. Jeźora zajmujům 18,8 tys km², fest liczne sům barzouy a torfowiska. We postrzodkowyj tajli kraju uksztołtowańy terynu mo cechy połedńowych pojeźerzů a wyżynůw, kere sům rozlygowane na půłnocy. Na půłnoc uod Podbjygůnowygo Koła je Fińsko Lapůńijo, kero je przedgůrzym Skandynawskich Gůrůw. Lyńijo szkerowygo wybrzeżo je śilńy rozwińynto, mockům małych wysepek.


text:
Mount Everest
Wspůłrzyndne: 27°59'16" N 86°56'40" E
Mount Everest, inksze mjana: Czůmolůngma, Sagarmatha – nojwyższo gůra na Źymje, keryj wjyrch je wysoki na 8848 myjtrůw n.p.m. Leży uůna we Azyji, we Himalajach na grańicy Nepalu a Chinůw. Je zbudowano ze grańitůw, gnejsůw, wapjyńůw a łupkůw. Uod trzech strůn jeji masyw je podćynty lodowcůma, s kerych nojdugsze majům 17 kilomyjtrůw. Pjyrszy roz bůła zdobyto 29 maja 1953 bez Edmunda Hillary'ego a Tenzinga Norgaya. Bez uokoliczno ludność je powożano ze śedźiba bogůw.


text:
Winston Churchill
Winston Churchill (rodz. 30 listopada 1874 we Blenheim Palace, um. 24 styčna 1965 we Lůndyńy) – brytyjski polityk, stratyg, pisoř a historyk. Dwa razy bůu prymjerym Wjelgij Brytańije. We 1953 erbnyu Nagroda Nobla we literatuře, za uopracowańo historyčne, kej The Second World War, The World Crissis a A History of the English–Speaking Peoples. We 2002 wygrou we abštimůngu na nojwybitńyjšygo Brytyjčyka we gešychće. Brou udźou we kůnferencyje můnachijskij a kůnferyncyjach we Teherańy, Jouće a Počdamje, kaj wlazowou we skuod Wjelgij Trůjki. Jymu je připisywane autorstwo kůncepcyji Stanůw Zjydnočůnych Ojropy.


text:
Gwatymala
Gwatymala (República de Guatemala - Republika Gwatemale) – państwo we Americe Střodkowyj, pouožůne nad Uoceanym Atlantyckym a Uoceanym Spokojnym. Grańičy s Salwadůrym (203 km), Hůndurasym (256 km), Meksykjym (962 km), Belize (266 km) – uůnčno dugość grańic wynośi 1687 km, půnadto 400 km wybřeža morskigo.
- Nojwyžšy půnkt: Tajumulco - 4220 m
- Nojńižšy půnkt: Uocean Spokojny - 0 m
- Nojwjynkše jeźoro: Jeźoro Izabal - 589,6 km²
Uobšar Gwatymali dźeli śe na štyry tajle: ńiźina Petén, pouožůno we půunocnyj tajli kraju, wybřeže Mořa Karaibskigo, uańcuchy gůrske střodkowyj tajli kraju a wybřeže Pacyfiku. Při spotykanym podźale na 3 krajiny ńiźina Petén uůnčy śe s wybřežym karaibskym.
W časach prekolůmbijskych teryn zamješkiwany bez Indjanerůw zwjůnzanych s kulturům Majůw. W 1523 teryny dźiśijšyj Gwatymale zostouy podbite bez hišpańskych kůnkwistadorůw, keři zouožyli tam kolůńja wchodzůnco we skuod Nowyj Hišpańje.
W 1821 Gwatymala uzyskoua ńypodlyguość, chnet potym kraj bůu uokupowany bez Meksyk. W 1839 proklamowano zostoua ńypodlyguo republika.
W 1954 we drodze zamachu stanu jůnta wojskowo přerwoua reformy lewicowygo prezydynta Jacobo Arbenza. Prawicowe řůndy wojskowych a ńypokoje spouečne trwoúy aže do 1985, kedy to přiwrůcůno dymokracyjo. Ńy přerwouo to ale walk s lewicowům partyzantkům (URNG).


text:
Mandžuska
Mandžuska, lažy w dłujkopódzajtšnej Chinskej ludowej republice, wokoło městow Harbin, Shenyang a Changchun. Wóna wobpśimjo prowincije Heilongjiang, Jilin a Liaoning. Z historisko-politiskich pśicynow se wobznamjenje togo regiona w Chinje wšak južo něwužywa. Powěda se o dłujkopódzajtšnej Chinje 东北/ 东北三省/ 东三省| t=東北/ 東北三省/ 東三省Dōngběi/ Dōngběisānshěng/ Dōngsānshěng.
Stawizny[wobźěłaś]
Mandžuska (bźez prowincije Liaoning) jo była tradicionelnje sedlinske městno naroda Mandžu. Wót nich jo teke mě togo kraja.Wóni su kněžyli nad cełu Chinu wót 17. stolěśa a załožyli Qing-Dynastiju


text:
Joseph Smith
Joseph Smith Junior (rodz. 23 grudńa 1805 we Sharon (Vermont), um. 27 czyrwńa 1844) – zołożyćel a prziwůdca Ruchu Śwjyntych we Uostatńich Dńach (Mormůnůw), kery je czczůny uod wyznowcůw jako prorok a mynczeńńik. Bůł tyż politykerym a sztartowoł we welůngu na prezydynta USA we 1844, s programym abolicyje. Podug doktryny Mormůnůw, kej bůł 14 lot stary mjoł przi rzykańu religijno wizyjo, we keryj uoboczył Boga Uojca a Jezusa, kerzi pedźeli mu, coby ńy przistympowoł do żodnygo kośćoła, a ńyskorzi mu pedzům co mo robić dali. Trzi lata ńyskorzi uobjawjůł mu śe prorok Morůni, kery pedźoł mu, co na gůrze Cůmorach znejdźe złote platy s tekstym we reformowanyj egipskij godce. Joseph Smith przetumaczůł a wytuplikowoł tekst kery bůł na ńich a spisoł we Kśyndze Mormůna, kero je terozki powożano za śwjynto kśynga uod Mormůnůw. Założůł tyż jejich Kośćůł 6 kwjetńa 1830. Uod 1830 do swojigo umarćo we 1844 mjoł pora babůw, bezcůż mjoł ajnflus na poligamijo we założůnym uod ńygo Kośćele. Podug roztomajtych zdrzůdłůw, bůł ze 29 do 33 babůma żyńaty, s kerych pora bůło myńi kej 18 lot stare, nale ńy ze wszyjskimi mjoł intymne relacyje. Joseph Smith uostoł zaszlachtowany 27 czyrwńa 1844 we Carthage (Illinois). Ńyskorzi powstoł pochwalny hymn na jygo cześć Praise to the Man (Chwolmy Proroka).


text:
Wiycie, kiejsik bez cufal podsuchôłech jak jedna dziynnikôrka ze naszygo „Gońca Górnośląskiego” łozprawiała ze deczko zwiykowanym samtyjszym, pniokowym gospodôrzym przi jego łokróngłym gyburstaku.
– Rzyknijcie mi panoczku – pytô sie ta żórnalistka – jak tyż to wyglóndô u wôs we familiji taki ajnfachowy dziyń we tydniu.
Starzik podropôł sie po palicy, pomedikowôł deczko i napocznół:
– Hmmm, jak by to wóm paniczko pedzieć. Cucymy sie ze mojóm staróm tak kole siódmyj, zatym swadźbiynie …
– A co to je te swadźbiynie? – wtykô swoji ta dziynikôrka …
– Nó, to by szło pedzieć, iże to jes „aktiwnóść zeksualnô” … Nó, tóż cucymy sie kole siódmyj, zatym aktiwnóść zeksualnô, idymy do kuchyni na śniôdanie, zatym juzaś aktiwnóść zeksualnô, jô niyskorzij czytóm jakisik cajtóng, a moja starô sprzóntô pomiyszkanie …
– Nó, to gryfnie! A dalszij?
– Nó, jesce przed łobiadym aktiwnóść zeksualnô i wylazujymy do kupy po sprawónki … Wrôcómy sie nazôd, aktiwnóść zeksualnô, jô zaziyróm na telewizyjô a moja babeczka rychtuje letkostrôwny łobiôd.
– Nó, tóż môcie wszyjsko poukłôdane …
– Ja, mómy. Niyskorzij siadómy do łobiadu, lampus czerwiónego wina, aktiwnóść zeksualnô, zatym maluśkô połobiydniô drzimota. Po jakijsik godzinie idymy do łogródka na friszny luft, aktiwnóść zeksualnô, cosik tam porobiymy ze krzami i kwiôtkami, wrôcómy do chałpy podwiyl sie niy zrobi chłódno. Skorzij wieczerzy juzaś aktiwnóść zeksualnô i zatym zicujymy przi tiszu …
– ….?
– Po wieczerzy, kierô poniykedy sie deczko uniyskorzi, aktiwnóść zeksualnô i lygómy do prykola.
– Musza pedzieć panoczku, co jô wôs na isto pódziwióm, wyście mie blank łocałbrowali …
– Blank niy miarkuja skuli cego? Przeca kôżdy dziyń podany na inksze!
– Pódziwióm wôs za to, iże we waszym wiyku sómeście panoczku taki aktiwny zeksualnie!
– Gôdôcie paniczko łó mie, ja? – zadziwôł sie jubilat.
– Ja, ja! Nó bo jakóż inakszij móm spokopić wasze słówecka – aktiwnóść zeksualno?
– Ganc ajnfach! Moja starô pierdoli bele co i dupa mi zawrocô!


text:
We ostatnij gyszichcie z dziecinstwa wspomnialach o gowiedzi, kero dycki tyrala u mojich starzikow po placu. Toz bola porka: kurka i kokocik – cwergi. Te dwa dycki trzimaly sie do kupy: kaj kurka, tam kokocik. Kurka znosiola take malutke jajuszka, kere moja potka, ciotka Lyjna dycki zbiyrala i warzola na twardo, a potym dowala do […]
OMA I KOZA CILA
Ślōnske – limeryki
Na grziby Poszła frela se na grziby A sam w lesie jakeś dziwy Cwergi lotajōm Grziby zbiyrajōm Jedyn ôszydny drugi prawdziwy. – Ślōnski rym Ślōnske rymy ciyngym w zŏcy Niy trza mi przeciyrać ôczy Kaj rym to prym Tela to wiym Dumno ślōnskość we nim kroczy. – Kuchara Z rana już gorkami klupie Larmo robi […]


text:
Sknyra Nic nikomu niy daruje Szpyrlo w portmanyj pakuje Dwie fuzekle w szwach pynkajōm Jo je biydok – dziynnie wajo. Baba sklino Ty sknyroku Chcesz na wino? Ty boroku Niy dostaniesz nic a nic Płacić bydziesz i za wic! Konto w banku Pin kod w gowie W lichym szranku Mol sie chowie Nic ze życio […]
Sknyra
JAK JO CHODZIOLA DO SZKOLY
JAK JO CHODZIOLA DO SZKOLY… Mialach pecha. W moji klasie niy bolo wiyncy Slonzokow, yno jo. Dziecka mie wysmiywaly, jak pedzialach cos po slonsku, a pani sie obrocala zadkym do klasy i tyz sie smiola. Pamiyntom, jak pokozala olowek i sie spytala, co to jest, a jo pedziala, ze blajsztift. Colko klasa miala uciecha! Abo […]
OPA I BOMBONY
OPA I BOMBONY Przipomino mi sie coroz wiyncyj moich przezyc z dziecinstwa. Widac, ze sie starzeja… Bolo mi tak mozno sztyry – piync lot jak dziynnie po poledniu tyralach z Mamom na Wojtula z konewkom do gospodorza po swiyze mlyko od krowy. To bolo richtig mlyko, niy tako sino woda jako terozki sie w sklepie […]
Bōły plany…
Bōły plany… ۩ Gyszynki dlo dziecek Na Boże Narodzynie Tyn elegacki szrank Jedne nowe ôdziynie ۩ Ta zowdy ôbiecano Na wongel ôjcom kartka Silwester u naszych kamratōw Przi wiliji wina lampka ۩ Ańfach sie zdowało Te nasze bycie Rombło,huk, koniec Skończoło sie życie ۩ Ôstatnio szychta Twoja Ôbiod w gorkach leży Ôczy suche parzōm Płaczkōw […]
Trzi cery
Trzi cery Mioł Zeflik trzi cery doma a utropy do pierona ledwa łoczy łotworzyły pyski im się niy zawrzyły Bez przerwy łojcu wajały jako to utropa miały insze dzioły już wydane a łone byz przerwy same Ta nojbardzi wymyślato chocioż młodo już szczyrbato zymbocza za chłopa chciała gebis by zadarmo miała Średnio ło krawcu marzyła […]
Tak se myśla…
Tak se myśla Tak żech se siadła I tak myślała Co jo tyż dzisio Byda porobjała Na dwór nie pójda Bo zajś tam padze A jo na to Już nic nie poradze Sztyjc ło tym deszczu Kleca wjerszyki Chyba wybjera Sie kaj do Afryki Tam słónko grzeje Małpy skokajóm No ji murzyny Boso lotajóm Kanź […]


text:
Bruce Lee
Bruce Lee, po prowdźe czyt. Li Siaolann , za bajtla Li Dżenfan ang. szrajbůnek Lee Siao Lung, Lee Jun Fan (chiń. , szrajbůnek pinyin) 李小龍 Lǐ Xiăolóng , 李振藩 Lǐ Zhènfān; rodz. 7 listopada 1940 we San Francisco, um. 20 lipca 1973 we Hůngkůngu) – amerikański szauszpiler chińskigo pochodzyńo, mistrz sztukůw walki. Jedna ze nojbarzi znůmych postaći we kińe akcji a popularnyj kulturze. Zginůł we ńywyjaśńůnych uokolicznośćach a na tyjma jygo śmjyrći powstoły mjejske powjarki, autopsyjo - uczulynie ze pile na kopfszmerc beztoż uobrzynk můzgu. Uůnygo syn, Brandon Lee, tak samo bůł szauszpilerym we filmach uo sztukach walki. Mistrz mjoł tyż cera Shannon Lee kero tyż gro we filmach a żůna Linda Lee s chałpy Emery (terozki je Linda Lee Cadwell, hajtła sie s Bruce Cadwellym we 1991). Bruce Lee trynowoł szauszpilyrów ze Hollywood np. Jamesa Coburna, Stevea McQueena. Opracowoł nowo sztuka walki Dżit Kun Do.
Necowe uodwołańa[Sprowjej]


text:
Serby
Serby su pódwjacornosłowjański lud. Pó doněntejšnych dopóznaśach wědomnostnikow su w 6. stolěśu do stronow źinsajšneje Łužyce pśidrogowali. Tam su bagnišća wusušyli, kraj zdobyli a zachopili rolu wobźěłowaś.
Mjazy 9. a 12. stolěśim jo jich Nimske mócnarstwo w tak pomjenjonych "Wendenkreuzzügen" póbiło. Tak su Serby něnto južo wokoło 1000 lět pód cuzym kněstwom a źinsa jadna ze styrich pśipóznatych narodnych mjeńšynow Nimskeje.
Wóni maju dwě spisownej rěcy: dolnoserbšćinu a górnoserbšćinu. Ale eksistěrujo mimo togo ceła kopica narěcow, ako na pśikład slěpjańska.


text:
Mapa kodów pocztowych MuszynMiejscowość: Muszyn
Gmina: Bystrzyca Kłodzka
Powiat: kłodzki
Województwo: dolnośląskie
Kod pocztowy: 57-521
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Katowice kody pocztowe, Tartaczna Katowice kod pocztowy, Światowa 82 Warszawa kod pocztowy, Światowa 83 Warszawa kod pocztowy, Światowa 84 Warszawa kod pocztowy, Światowa 85 Warszawa kod pocztowy, Światowa 86 Warszawa kod pocztowy, Światowa 87 Warszawa kod pocztowy, Światowa 88 Warszawa kod pocztowy, Światowa 89 Warszawa kod pocztowy, Światowa 90 Warszawa kod pocztowy, Światowa 91 Warszawa kod pocztowy, Światowa 92 Warszawa kod pocztowy, Światowa 93 Warszawa kod pocztowy, Światowa 94 Warszawa kod pocztowy, Światowa 95 Warszawa kod pocztowy, Światowa 96 Warszawa kod pocztowy, Światowa 97 Warszawa kod pocztowy, Światowa 98 Warszawa kod pocztowy, Światowa 99 Warszawa kod pocztowy, Światowa 100 Warszawa kod pocztowy, Światowa 101 Warszawa kod pocztowy, Światowa 102 Warszawa kod pocztowy, Światowa 103 Warszawa kod pocztowy, Światowa 104 Warszawa kod pocztowy, Światowa 105 Warszawa kod pocztowy, Światowa 106 Warszawa kod pocztowy, Światowa 107 Warszawa kod pocztowy, Światowa 108 Warszawa kod pocztowy, Światowa 109 Warszawa kod pocztowy, Światowa 110 Warszawa kod pocztowy, Światowa 111 Warszawa kod pocztowy, Światowa 112 Warszawa kod pocztowy, Światowa 113 Warszawa kod pocztowy, Światowa 114 Warszawa kod pocztowy, Światowa 115 Warszawa kod pocztowy, Światowa 116 Warszawa kod pocztowy, Światowa 117 Warszawa kod pocztowy, Światowa 118 Warszawa kod pocztowy, Światowa 119 Warszawa kod pocztowy, Światowa 120 Warszawa kod pocztowy, Światowa 121 Warszawa kod pocztowy, Światowa 122 Warszawa kod pocztowy, Światowa 123 Warszawa kod pocztowy, Światowa 124 Warszawa kod pocztowy, Światowa 125 Warszawa kod pocztowy, plac Wilsona Thomasa Woodrowa 2 Warszawa kod pocztowy, plac Wilsona Thomasa Woodrowa 4 Warszawa kod pocztowy, plac Wilsona Thomasa Woodrowa 7 Warszawa kod pocztowy, plac Wilsona Thomasa Woodrowa 9 Warszawa kod pocztowy, plac Wilsona Thomasa Woodrowa 11 Warszawa kod pocztowy
Mapa strony


text:
Lemišow
Lemišow (něm. Lömischau) je wjes ze 123 wobydlerjemi (2008) we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša ke gmejnje Malešecy a leži 144 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskich hatach při Lubaće. Hač do lěta 1936 běše samostatna gmejna.
Susodne wjeski su Połpica w sewjeru, Stróža we wuchodźe, Hućina w juhu a Lichań (Wulkodubrawska gmejna) w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lemschaw abo Lemmeschaw bě wokoło 1400[1].
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 111 wobydlerjow, mjez nimi 108 Serbow (97 %).[2]
Wosobiny[wobdźěłać]
- Křesćan Krawc (* 1938) – serbski spisowaćel, rodźeny w Lemišowje


text:
Isaac Newton
Sir Isaac Newton (ur. 4 styčńa 1643, zm. 31 marca 1727, wedle kalyndořa grygorjańskigo; abo ur. 25 grudńa 1642, zm. 20 marca 1726 wedle užywanygo wůunčas kalyndořa julijůńskigo) – angelski fizyk, matymatyk, astrůnům, filozof, historyk, badač Biblije a alchymik.
W swojym suynnym dźele Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (1687 r.) předstowiu prawo powšychnygo ćůnžyńo, a tyž prawa ruchu ležůnce u podstaw mechańiki klasyčnyj. Ńyzaležńy uod Gottfrjyda Leibńiza přičyńiu śe do rozwoju rachůnku růžńičkowygo i coukowygo.
Kej pjyršy wykazou, aže te same prawa řůndzům ruchym ćou na Źymje kej i ruchym ćou ńybjeskych. Jygo doćekańo doprowadźiuy do rewolucyji naukowyj a přijyńćo teorji heljocyntryzmu. Podou matymatyčne uzasadńyńy do praw Keplera i rozšeřůu je udowadńajůnc, aže uorbity (we wjynkšośći kůmet) sům ńy yno eliptyčne, nale můgům być tyž hiperbolične i parabolične. Guośiu, aže śwjotuo mo natura korpuskularno, čyli aže skuodo śe s čůnstek. Bůu pjyršym, kery zdou se sprawa, aže widmo barw uobserwowane podčas padańo bjouygo śwjotua na pryzmat je cechům padajůncygo śwjotua, a ńy pryzmatu, kej guośiu 400 lot nazod Roger Bacon.
Dźeua Newtona[Sprowjej]
- Method of Fluxions (1671)
- De Motu Corporum (1684)
- Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (1687)
- Opticks (1704)
- Arithmetica Universalis (1707)
- An Historical Account of Two Notable Corruptions of Scripture(1754)
Opublikowane pośmjyrtńe we 1728: Short Chronicle, The System of the World, Optical Lectures, Universal Arithmetic, The Chronology of Ancient Kingdoms, Amended a De mundi systemate.


text:
4. grudnia – Barbary – „Barborka” Kożdy godo ło Barborce Łod górnikow tyj patronce Bo to świynto – jest dziywica Krześcijańsko mynczynnica Jo Barborka kedyś znoł Ale psinco z tego mioł Chocioż frela jak marzynie Po „dziywictwie” yno ciynie Sztyjc po sztelach sie smykała Prawie z kożdym synkym spała „Baśka sznapslik” – jom nazwali Kedy […]
4 grudnia – Barbary – „Barborka”
Beamter!
Beamter! We urzyńdzie siedzioł lyń Duboł w nosie cołki dziyń Sprawy som niy załatwione Ale w „akta” som wsadzone Kedy wejrzi na regały Zaroz świycom mu sie gały Wszystko fajnie ułożone Już łod downa niy ruszone Bo jak nazwa ta wskazuje Urzynduje – niy pracuje Wszystke sprawy „kajsik” mo! Czi mu ktosik – rady do?. […]
Bibliofil
Bibliofil Chwoloł roz sie pewiyn chwat Co łon z ksionżkom „za pan brat” Już łod rana ksionżka czyto To go ciongnie, to go chyto Telewizor i gazeta To dlo niego niy podnieta Lepiyj w ksionżka mu filować Swoje łoko tym radować Jedna ksionżka w życiu mioł Bezto jom tak dobrze znoł Sie radowoł jak szalony […]
Bronek
Bronek Strzaskoł Bronek matce dzbonek Kaj kafyj parzoła Kiejby pula, ołmy miała Toby zło niy boła Ołmy pula boła z blachy Cołkiym glyjtowano Tam malckawa zowdy boła Woniało już rano Świyże żymły na śniodanie I kawa ze mlykym Ołma zowdy tak godała Jydz, a bydziesz „bykym” Chcesz być chopym jak byczysko Wcinej co ci ołma […]
Baśka mo taśka
Baśka mo taśka! Miała Baśka srogo taśka I sie niom raduje Bo do Baśki nowyj taśki Wszystko rajn pasuje Lipynsztifty i sznuptychle Klucze ze szperhokym Łostre fajle, załośniczki Kożdy z jednym łokym Sztyry bindy z krzidełkami Bojtlik na klepoki Trzi parfiny, taszynmeser Tyn mo dwa pitwoki Krymy, pudry, knefle, nici I lak na pazury Grzebiyń, […]
Buda fraj!
Buda fraj! Na mopliku Antek “brusi” Bo u Usi wczas być musi Usia wczoraj mu godała Bydzie buda, fraj zaś miała Usia czeko sie nerwuje Kedy w końcu łon przigzuje Przeca nowy moplik mo Niych „naciśnie“ co sie do Antek na zygarek zyrko Bo coś moplik ledwo pyrko Kedy nad tym medytowoł Dziury w drodze […]
Ausflug!
Ausflug! Zefek i Ana, wybiyrajom sie nad woda Bo już cołki tydziyń, majom fajno pogoda Nad woda autym daleko niy mieli Jeszcze tam niy byli, to pokozać sie chcieli Ana, warzi jajca tomaty pucuje Robi klapsznity i w papior pakuje Herbata z cytrynom, kawa w drugi kanie Maszkety i kołoc jak chyńć kery dostanie Ana, […]
Alarm, alarm – poli sie
Alarm, alarm – poli sie Już sie fojermany do kupy zebrali I konie do woza pozaprzyngali Hełmy na gowach majom świyconce A wody we fasie ze dwa tysionce Sam musza dodać co: Ze dwie godziny sie pakowali Wypiyli piwo nim sztartowali Dziepiyro teroski: Ślyście nom z drogi, do łognia jadymy Kiej bydzie ciżba to niy […]
Antek kmini!
Antek kmini! Wszyscy w klasie coś godajom Wymyślajom i fulajom Antek chcioł sie tyż pochwolić No i zaczon gupio smolić W Ameryce moja ciotka Mo tygrysow połno klotka Kerym sroge zymby rosnom Wylatujom ale wiosnom Ale ciotka mo tyż konia Kery przeros nawet słonia Teroz ciotka kiej rajtuje Wszystko aże podskakuje Roz papuga ciotka miała […]
A możno niy –„Kłamczucha”
A możno niy –„Kłamczucha” „Halo chopie, halo chopie, A moj łojciec śpi w przikopie Prziszoł rano nawalony Cołki krziwy pokryncony Moja starszo siostra Hanka Co godzina mo kochanka Kiej sztyrnosty rok skonczoła Zaroz sam na rogu boła Łona świynto, niych pan wierzy Bo na krziżu ciongym leży” „Co ty szczigo wygadujesz Ty familio łobgadujesz.” „Halo […]


text:
Jesiynne słōnko Zatōnkało słōnko Promyki w gardinie Ôświetloło izba Przisiadło na klinie ☀ Tako piyknie kusi Coby wylyź z dōma Połoglondać jesiyń Złoty liść na strōmach ☀ Kaj farby sie miyniōm Brōnotno czyrwōne Kaj ryszawy kasztōn Parki wygryfczōne ☀ Na tepich mie prosi Szuszcōncy i miynki Z liści farbowanych Kaj szrōn bioły ciyńki ☀ Tako […]
Jesiynne słōnko
MALYRZ
MALYRZ – Namaluja Cie farbōm złotōm W czyrwōno rōża wplyca Namaluja Cie farbōm złotōm Chociŏż jŏ malyrz niy poeta – Namaluja Ci modre szaty Sztrzybnōm szlajfōm je ôpleta Kajś za tobōm namaluja sady Malyrz jŏ – we duszy poeta – Dynga wele Ciebie namaluja Miechtajōnco farbami Chytōm pyndzel już maluja Szmaterloka nad kwiŏtkami – Jeszcze […]