text:
Mómy już marzec i skuli tego marca idzie sam terôzki ździebko połozprawiać ło takim gryfnym marcowym zwyku, ło tym, iże fajrujymy, jak kôżdego roka, tyn gryfny „Dziyń Kobiyt”, dziyń freli, samotnych, wydanych, zowitek eli tyż klôsztornych pannów. Znôcie już to? Znocie! I, co z tego? Byda juzaś dzisiôj ło tym berôł a to skuli tego, […]
Dziyń Kobiyt – audio
Dziyń Kobiyt
8 MARCA
8 MARCA Jest taki dziyń, szczególny dziyń Kaj wszystke inksze idom w ciyń Bo co kożdy chop chciołby mieć Jak niy ta swoja piykno płeć Czy to jest baba czy tyż cera Czy to jest anioł, czy chetera Niych kożdy chop ło tym pamiynto Że roz w roku panie majom świynto Prziniyś ji rano śniodanie […]
DZIYŃ KOBIYT W PRL-u
DZIYŃ KOBIYT W PRL-u Tulpa ciynto, abo nelka, erbła w świynto kożdo frelka. A łod Zakładowyj Rady – - nadziywane szekulady! Autor:Bernard Śmigała
III Europejski Dzień Kobiet
Kwiecień 2013r . III Europejski Dzień Kobiet w Czerwionce Leszczynach Kwiecień 2013r . III Europejski Dzień Kobiet w Czerwionce Leszczynach woj Śląskie pod patronatem eurodeputowanej M.Handzlik .W czasie uroczystości wylosowano wiele nagród między innymi 2 miejsca do Parlamentu Europejskiego w Brukseli. Szczęśliwe Panie z Koła Gospodyń pojadą na wycieczkę w marcu 2014r. Przy występach […]
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy…
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy… Tak se siedza i spominom, jak zaczlach robic we moji firmie, to co roku na Dziyn Kobiyt przijyzdzol z derekcji jakis fetryjter i wszystke kobiyty dostowaly szekulada i kwiotek. Nojczynscij bol to nelka abo tulpa. Wele polednia szef naszego oddzialu , jego zastympca i magazynier urzondzali nom fajer. […]
Czy pamjynto ?
DZIYN KOBIYT – wspomnienia z dziecinstwa.
SWIYNTO KOBIYT – wspomniynie z dziecinstwa Jak kozdego roku 8 marca na colkim swiecie fajruje sie Dziyn Kobiyt. Zaliczo sie do nich wszystke frele, wydane, rozwodki, wdowy, lipsty, to znaczy kozdego czlowieka, kery nosi babske miano i nosi kecka. No ja…terozki prawie wszystke baby oblykajom galoty, ale na Dziyn Kobiyt i tak dostowajom kwiotki i […]
Babski śwjynto – Dzień Kobiet
Babski śwjynto – Dzień Kobiet Śwjynto babski dzisio mōmy I życzynia se skłodōmy Chłopy po kwjŏtku dowajōm Bo babeczkōm swojim pszajōm Dostanōm za to dziubeczka Tortynsznika bōnkaweczka Cojś tam jeszcze mocniyjszego Do kjeliszka wielgachnego Wjelki ,małe,ganc malutki Przeca wszyski sōm słodziutki Choć tyn jedyn dziyń we roku Mjyjcie chłopy na widoku Dyć nie yno skuli […]
Dzień Kobiet 8 Marca
Zabawa, Dzień Kobiet, Szlager, Biesiada, 8 Marca „Dzień 8 marca dzisiaj mamy, więc kobietom kwiaty damy, szczerze z serca swojego, dla stworzenia boskiego, by przynajmniej raz w tym dniu, były pełne uśmiechu. Dużo szczęścia i radości, przede wszystkim też miłości. Byś kochana zawsze była, w samotności już nie […]


c: text/html

text:
Chymijo
Chymijo (gr.: xnueίa – chemeia) to je nauka, kero bado natura i wuasnośći substancyji, a zwuašča přymjany tych substancyji, kej śe je cuzamyn zmješo[1]. Terozki wjadůmo, co přymjany substancyji wyńikajům s prow, wedle kerych atůmy uůnčům śe bez wjůnzańo chymične we myńi abo baři trwoue zwjůnzki chymične, a tyž prow wedug kerych wjůnzańo pynkajům i twořům śe půnowńy prowadzůnc do přymjan jydnych zwjůnzkůw we drůge, co śe mjanuje reakcyjůma chymičnymi. Chymijo zajmuje śe tyž roztůmajtymi wasnośćiůma substancyji wyńikajůncymi bezpośredńo s jejich budowy atůmowyj.
Zoboč tyž[Sprowjej]
Připisy[Sprowjej]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Śnieżne gwiazdeczki Chodźmy razem na saneczki Choćcie chłopcy i dzieweczki Pojedziemy sobie z górki Z nieba lecą białe wiórki A może to srebrne gwiazdeczki? Spadają nam na czapeczki Pięknie się mienią w słonku Jak brylanciki w pierścionku Na ziemię spadają Wszystko wokół przykrywają Białe już są pola,lasy,domy i ulice A ja teraz patrzę w […]
Śnieżne gwiazdeczki
Grudzień
Grudzień Chodzi Grudzień już po świecie Gdzie ten śnieg ? pyta -czy wiecie ? Pani Zima zabłądziła Na biegunie się zgubiła Grudzień duma,myśli sobie Co ja tu bez śniegu zrobię ? I pan Mróz gdzieś sobie polazł ! A tu czarne wszędzie pola Nie ma śniegu,mróz nie trzyma Ciągle błądzi pani Zima Chociaż Grudzień […]
Na roraty
Na roraty Czy deszcz padze Czy śniyg suje Na roraty rano Kŏżde dziecko gzuje Lampjōniki niesōm Drōga ôśwjytlajōm Na Dzieciōntko małe S radościōm czekajōm Wyczymajōm jeszcze Te ranne stŏwani Bo je corŏz lepsze Te ôczekowani Dyć Dzieciōntko przydzie Chneda s geszynkami Pod pjyknŏ chojinka Co migŏ lampkami Jeszcze yno trocha Wczas rano stŏwaniŏ I bydzie […]
Sanie Mikołaja
Bałwan
Bałwan Stoji bałwan na zegrodzie Ani ruszyć sie ni może Tak go śniegym zafujało Hut na głowje zapadało Mrōz przymroziōł go do ziymje Tera na stojōnczka drzymje Nie ôtworzy ani ôczy Bezto sie sztyjc yno boczy Że nos ptŏki ôbdziōbały Tera go mŏ cojś za mały Ta mjetła co mu wrazili Cŏłko ptŏki ôbsiednyły Ni […]
Mroźny ranek
Mroźny ranek Dzień się budzi Ze snu wstaje Złota tarcza Słonka lśni Mroźny ranek Już nastaje Śnieg srebrzyście W słonku skrzy W śnieżnym puchu Stoją drzewa Ptaszek smutno Gdzieś zaśpiewał Strzepnął pjórka I odleciał Śnieżny pył Na ziemię zleciał Mróz posrebrzył Ogród cały Jak brylanty Mieni się Mruga promyk Słonka blady Dzionek piękny Chociaż mroźny […]
Mikołoj jedzie już czas
Mikołŏj jedzie już czas Mrozik leko szczypje w uszy Bjŏły śnieżyk s nieba prōszy Kanś s daleka słyszeć glingani Jedzie srōmbek s pakunkami Wiśta wjo ! kōnie gnajōm Aniołki nimi poganiajōm Wjezōm Mikołaja śwjyntego Co pakiet mŏ dlŏ dziecka kŏżdego A s pod kopyt gwjŏzdki lecōm I s daleka pjyknie śwjycōm Zyń zyń zyń zwōnki […]
Śwjynty Mikołoj
Już adwynt
Już adwynt Już adwyntu przyszoł czas Grudziyń pjyknie witŏ nŏs I winiuszek ze śwjyczkami Co niydziela bydzie zapŏlany Tako bydzie aż do Godōw Aż Jezusiczek ślezie z niebjeskich schodōw Dziecka lampjōny już se szykujōm Kŏżde rano na roraty powandrujōm We wszyskich sercach radość panuje Jezusiczek na pjyrszy schōdek już wlazuje Kjej ślezie na dōł aż […]
Roztargano pjerzyna
Roztarganŏ pjerzyna Pjerzyna sie roztargała Bjŏłe płatki rozciepała Na polach już bjŏło Trocha tyż powjŏło Grubo tego nawaliło Przeca jeszcze nie trza było Dyć jesiyń na śwjecie A nie zima przecie Aniołki se bańtowały I pjerzyna roztargały To sie wszyndzi rozleciało I nŏs tukej zasypało Gałynzie przykryte Liści nie spadnyte Wszysko sie ôginŏ A śniegym […]


text:
Gwjŏzda Ô gwjŏzdo betlejymskŏ zaśwjyć na mojim niebje nō i wczora zaśwjyciła i Wilijo dobrŏ była dzisio Boże Narodzyni sōm my wszyjscy ôdmjyńyni radośnie tera śpjywōmy wszyjski kolyndy kjere znōmy radość ône nōm dŏwajōm narodzyni Dzieciōntka ôbwjeszczajōm jak pastuszki do betlyjki przed wjekami tak my idymy do kościoła złożyć pokłōn s familijami Urszula Oślislok
Krōle
Gwjŏzda
Wilijo
Wilijŏ Jak pjyrszŏ gwjŏzdka na niebje zaśwjyciła to jŏ s familijōm do stoła zasiednyła na bjŏłym serwecie 12 strawōw stŏło i wszyskim razym było nŏm fest wesoło ôpłatkym my sie przełŏmali a potym wźyni łyżki i wszysko kosztowali cało wjeczerzŏ jŏ ta łyżka trzymała tak jak starŏ tradycyjŏ nakazowała jymjoła nōm nad stołym wisiała co […]


text:
Po Nowynm Roku Pjyrszy dziyń nowego roku momy z głowy Po nim zaś je dziyń drugi nowy. Potym trzeci i zaś czworty Dni przelecom jak rakety. I zaś przydzie koniec roku Ani se nie spodziejymy człowieku. I tak jedyn za drugim roki uciekajom. A nom liczby rokow przybywajom. Potym tu zaboli ,tam postynkosz. I już […]
Po Nowynm Roku
Nowy Rok
Nowy Rok Nowy Roczek sie szykuje yno kroczek przywandruje A tyn Stary wykamany Już se idzie ubeczany Urszula Oślislok
Sylwester
Sylwester We Sylwestra tańcowajōm grŏ ôrkestra wypić dajōm Niy ma kōńca tyj zabawje Nowy Rok trza witać prawje Urszula Oślislok
Nowy Rok 2014
Szczęśliwego Nowego Roku 2014!!!
NOWOROCZNE POWINSZOWANIA
NOWOROCZNE POWINSZOWANIA Zaś rok za nami, kryje sie w dali, czas choćby coroz to bardzi gzuje! Zdo sie, dziepiyro my go witali, a tu już nowy na próg wlazuje! „Przejcie drap ludzióm, tak gibko łodchodzóm”… …take jest ksiyndza – poety przesłanie. Dyć przeca wszyscy ludzie to wiedzóm, że nojważniyjsze jest w życiu przónie! […]
Nowy Rok nos czeko
Nowy Rok nŏs czekŏ Tak wartko nōm czas uciekŏ Stary Rok sie kōńczy Dyć Nowy nŏs czekŏ Kalyndŏrz już chudy Szkartki sie wyrwało I Starego Roku Wjela nie zostało Co spōminać ô nim Kjej nōm już przemijŏ Jaki bydzie Nowy ? Co sie w nim pozmjyniŏ ? Dyć Starego szkoda Nie buł taki zły A […]
SZCZĘSLIWEGO NOWEGO ROKU 2013 KOCHANI !
Niech na co dziyń, nie od święta, gyba będzie uśmiechnięta. Niech tyż zdrowie tęgie bydzie i kasiory niech przybydzie. Niechaj łaski płyną z nieba, tyle ile bydzie trzeba. Do Siego Roku! Płoną sztuczne ognie, płynie już muzyka, idzie Nowy Rok, stary już umyko … szalonych chwil, udanego Sylwestra i Szczęśliwego Nowego Roku 2013
Nowy Rok nos czeko
Kjej tyn Nowy Roczek przydzie czy szczynśliwy kożdy z nŏs bydzie ? życza SZCZYNŚLIWEGO NOWEGO ROKU i cobyście mjeli wjyncyj niż teraz we portōmoku co by wōm szczynści sprzyjało i zdrōweczko dopisowało


text:
Walt Disney
Walt Disney, po prowdźe: Walter Elias Disney (rodz. 5 grudńa 1901 we Chicago, um. 15 grudńa 1966 we Los Angeles) – amerikański producynt filmůw, głůwńy ańimowanych, reżysyr, scenarzista, filantrop.
Jedyn s nojwjynkszych twůrcůw industryje rozrywkowyj we historji, lygynda ańimacyji a filmu. Twůrca Disneylandu a wartej milijordy dolarůw korporacyji The Walt Disney Company.
Na kůńyc 1966 zdjagnozowano u ńygo gibko postympujůncygo raka lewygo płůca, spowodowanygo czynstym kurzyńym tytůńu. Umor skuli asystoliji. Zostoł pochowany, po krymacyji, na kirchofie we Glendale, we Kaliforńji, mimo aże lygynda mjejsko pado, co jygo ćoło zostoło zamrożůne, a fůnkcyje żyćowe majům zostać prziwrůcůne (po 100 lotach, czyli we roku 2066).
Walter wroz ze swojim braćikym - Roy Oliver Disneyem zołożůł Walt Disney Productions, korporacyjo znano dźiś kej The Walt Disney Company, kero uośůngo terozki roczny uobrůt we wysokośći ůng. 32 milijordůw dolarůw.


text:
Nó, tóż mómy (bydymy mieli) dzisiej fajrant ze tóm zimowóm olympiadóm. Jakech już sam gôdôł, jôch tam niy ma srogi kibic i beztóż tyż nicech ło tym Wóm, moje Wy roztomiyłe, przi śniôdaniu niy fandzolół. Chopy yntlich łod jutra przipómnóm sie, iże majóm w dóma i swoje babeczki, i swoje dziecka. Baby juzaś bydóm mieli […]
Olympiada a tusty szczwortek – audio
Zimowe uciychy… i niy ino – audio
Olympiada a tusty szczwortek…
Zimowe uciychy i… niy ino…
Podwiyl co, jesce ta zima (zima… abo to my mieli zima we grudniu abo do półowy stycznia?) – niy puściyła tak na fest, i te wszyjskie gripska, kucanie i rymy jesce ludzi tropióm. A ku tymu rółz chlapaka, rółz juzaś ci śniygiym suje i tak na łobyrtka. Kiej latoś drugda, i niy ino u nôs, […]
Samtyjsze i… Gorole…
Łod zawdy sam u nôs, na Górnym Ślónsku, byli Ślónzôki i Gorole. I kiejsik niy trza sie bóło tego gańbić, nó możno ino wtynczôs, kiej sam u nôs wszyjskim reskiyrowali te sztramskie chopy zeza Brynice. Za starego piyrwyj Ślónzôk poradziół sie po kamracku dogôdać ze Gorolym, i niy bóło z tego chaji. Niyskorzij prziszli take […]
Eźli idzie pedzieć kómuś… ciul – audio
Eźli idzie pedzieć kómuś… ciul…
Bóło wczas ło rozwidnioku… Na termómyjtrze jakesik śtyry-piyńć gradusów ciypła. Łoblykech sie już blank niy na zima, wylazuja, jak zawdy, po sprawónki, i łorôz łapła ci mie za knefel łod jupy nôjstarszyjszô terôzki we naszyj siyni (po tym jak zemrziło sie naszyj sómsiôdce ze szczwôrtego sztoka) – Yjwa łod staryj Babralki. – Ojgyn, Ojgyn a […]
Duch Gór, Rzepiór lebo Liczyrzepa…
Legynda Ducha Gór sióngô jesce strzydniowiyczô – jeji napoczniyńcie kupluje sie neści ze pohańskim kultym zdrzódła Łaby (Elby) – i sknółtlowanô bóła jesce ku tymu ze starodôwnym Światowitym (Swantewitym), kierymu zawdy skłôdali te dôwniyjsze ludzie we łofiyrze czôrne kokoty. Przi wkludzaniu krześcijôństwa kcieli wyplynić dôwniyjsze prziwyki i zastympowali tego Światowita świyntym Witym, kierego zimbolym tyż […]
Duch Gór, Rzpiór lebo Liczyrzepa – audio
Luty, Móngoły i chorzowske utopce…
Terôzki my sóm przi lutym, a na te piyrsze trzi miesiónce we roku nasze starki i staroszki sporze powiarków zawdy gôdali. Rzykna tyż je terôzki podle raji: „Styczyń – do kachloka sie prziczyń”, „Pytô luty, czyś dobrze łobuty” , „We marcu jak w garcu”. Nale, za blank starego piyrwyj, to na Podhalu (sam u nôs […]


text:
OSKAR OSPRAWIO: Urodziny i nowy dom.
Jestech ptoszek, wszystke piorka mom niybieske yno dokola dziubka biole, na lebku piorka ulozoly sie jak fale na morzu, bez toz nazwali mie „PAPUZKA FALISTA”. Wyklul zech sie bez lato w 2002 roku do kupy z inkszymi pisklokami. Jak nom bolo tak kole 6 tydni, to nasz hodowca bezlitosnie oddzielol nos od naszych ojcow, wciep do maly klotki i wynios do sklepu, a tam sprzedowaczka wpusciola nos do wielgi klotki, kaj juz bolo wiyncy takich siyrotkow jak my. Oroz poczul zech, ze terozki musza radzic se som, walczyc o kozde ziorko, o kozdo kropka wody i o plac na dugij sztandze. Sztanga bola na colko dugosc klotki, ale nos tam bolo tako kupa, ze wszyscy sie cisli, coby sie na nij siednonc. Jaaa…niy bolo inkszy rady, musiol zech tyz se wywalczyc choc maly konsek na tyj sztandze i podfurgnol zech nad moich kamratow, potym zech ze szwongym na nich sleciol i wcisnol miyndzy nich.
We sklepie niy miyszkol zech dugo, bo jeszcze w tyn som dziyn dostol zech nowych opiekunow. A bolo to tak:
Przed naszom klotkom ujrzolech dwoje ludzi, kerzy nos dosc dugo obserwowali, cosik godali i pokazowali palcym na nasza klotka. Potym zawolali sprzedowaczka, coby im chyciola jednego ptoszka, i pokozali palcym na mie. Jo sie niy chciol dac chycic, bo to ptok nigdy niy wiy, co go czeko, ale ta jednak mie dopadla i wraziola do malyj skrzineczki ze papyndekla, w kery boly dziurki, cobych dostol trocha luftu i sie przipodkym niy udusiol.
Potym poszli my we trojka do auta i pojechali do dom. Jeszcze po drodze Berbla, bo tak sie nazywo moja nowo opiekunka, przicisla oko do dziury we kartoniku i zaglondala, co tam robia, godala do mie, ze niy mom sie boc, bo u nich bydzie mi dobrze, ze mi przajom i ze juz dugo na mie czekali.
Yntlich przijechali my do dom, kaj mie wpusciyli do nowyj klotki, kero juz bola narychtowano do nowego lokatora. Jak zech ujrzol moja nowo kloteczka, to mi zaparlo dech w pucach! Toz to jest palac! Mozecie se przedstawic wielgo chalpa, dryny polno graczkow, zwoneczkow , napfliki z wodom i futrym, pora sztangow i hustawka, a na zoli czysty piosek! I te colke krolestwo yno do mie! Niy musza sie tym dzielic z inkszymi papuzkami i niy musza juz walczyc o kozde ziorko futru!
Zarozki tyz oksciyli mie i dali mi na miano OSKAR.
Przodzi niy wiedziolech jak mom jesc, ale Berbla wziona mie do rynki i posadziola przi napfliku, palcym wcisla mi lebek do pojszczodka i…udalo sie! Zaczon zech jesc. Potym bolo to samo z wodom do picia.
Pomalu zaczynom sie przizwyczajac do mojego miana i nowych warunkow zyciowych.
Wasz Oskar
Barbara Matusiewicz


text:
UFO NA ŚLONSKU ANTEK Z FRANCKYM JAK KOŻDEGO ROKU NA GRZIBY SIE WYBRALI DO LASA RADZI CHODZIYLI – JUŻ JAK BYLI MALI KOLE POŁEDNIA PEŁNE KOSZYKI GRZIBOW MIELI UZBIYRANE SIEDLI SE I JEDLI DUBLIK NA POLANIE Z RATKI NA POLANIE JASNO SIE ZROBIYŁO COJŚ SFURGŁO Z NIEBA I NA ZIYMI STANYŁO BYŁO TO SZCZYBNE , […]
UFO NA ŚLONSKU
Rozterki Pana Jerzego
Rozterki Pana Jerzego Pewien Pan imieniem Jerzy, chciał swej lubej grzechy zmierzyć, swoim własnym grzechomierzem, w którego moc wątpił szczerze. Przyjacielowi z tego się zwierzył, bo przyjaciel był kuśnierzem. On kobiety często mierzył, gdy damie futro przymierzyl. Zatem rzekł doń: Drogi Jerzy ! Pamiętaj, byś nie był zwierzem. Wszakże ja w Ciebie wciąż wierzę, wiedz: […]
Cosik łoszkliwego sie dziyje
Moje wy roztomiyłe kamratki i kamraty. Niy gôdôłbych możno tego ale jeżech już do łostatka isty, iże dziyje sie prôwdóm cosik łoszkliwego. Grózi nóm srogi spisek (i niy gôdóm sam ło jakimsik ci tam Macierewiczu ze jego Fotygóm) i ku tymu festelnô smówa. I stanie ci sie to samtukej u nôs, we tyj naszyj dómowinie, […]
Czamu mie sie sztyjc take rzecy przitrefiajóm
Ludzie! Eźli ta gyszichta jes prôwdziwô, eźli mógło sie to cowiekowi przitrefić? Wiycie! Móm … zarôzki, co jô gôdóm? Moja starô mô kota rasy koczka, rasy côrnyj, rasy ze tiyrhajmu, rasy blank maluśki miałcek. Psinco by mie to tak na isto łobłajziyło kiejby niy to, iże jes ci to maluśke, iże deptô ciyngiym za mnóm […]
Pusto gowa
Pusto gowa Gowa to jo mom już marno i niywiela sie tam zmieści. Czasym tam zasieja ziarno do wierszyka czy powieści. Czasym do łopowiadanio, to mi sie nojczyńścij zdarzy, ale coroz wiyncyj gupot ciyngiym sie w tyj gowie warzi. Bez to musza iść na rynta bo pomysłów mi brakuje fantyzyjo mom jak flinta co szczylo […]
Antek i Francek na grzibach
Antek i Francek na grzibach Mierzło sie na jesiń w doma Antkowi I tak padoł Franckowi „Podź na grziby pojadymy Potym se ich pojymy A jak za moc nazbiyromy Jeszcze zarobiymy bo ich sprzedomy” To sie spodobało Franckowi Na drugi dziyń rano byli gotowi Mieli pooblykane jakle z kapucami Gumowe boty i czopki z szildami […]
I jak ci sam być prawym…
He, he już dôwnoch ślynczôł jak ci sam być prawym i porzómnym, kiej sóm miarkuja, iże idzie cosik habnóńć, pichnóńć i żôdyn tego niy przifiluje. Na isto, niy piyrszy to już rółz we mojim żywobyciu próbowołech nałónczôs mojich ci tam wywczasów we gorkich krajach pichnóńć cosik ze hotylu. Nó, nó! Niy róbcie takij gupij fresy! […]
Panoczek
Panoczek Jedyn panoczek Z mjasta Rybnika Chciŏł poparadzić W nowych szczewikach Na dwōr se wylŏz Podeptŏł trocha A jedyn szczewik Łodar mu noga Plynskyrz sie zrobjōł Taki jak bania ! Tera trza bydzie Brać jegła na nia Tuż idzie nazot Do dōm wlazuje A tam babeczka Już nań czatuje Kaj żeś to łaziōł ! Ty […]
Problemy kulinarne pajonka
Problemy kulinarne pajonka Chodzi pajonk po gipsdece i ścianie I myśli: Co se tu zeżrić na piyrsze śniodanie ? Może mucha ? Eee ! Mucha nie ! Wczora zeżarłech dwie i było mi źle. Jakbych dzisiej tyż zeżar jako mucha, to pewnie miołbych zaroz bóle brzucha. Niy ! Muchy niy chca. Niy ! To jak […]
Wandrus
Wandrus Słōńce gorke we ôczy zaglōndo Gwiozdki te strzybne śniki filujom Nogi fest bolom ze rajzowanio Kajś w stary chałpie baby rajcujom Jeżech wandrusym mamulki Ziymi Wszyskich przestrzyni ôd gōr do morza Życie sie ciyngym w noturze myni Kaj jeszcze byda we myślach woża Blazy na nogach me utropiynie Flostry ze „babki”cacane ziele W […]


text:
Wyspa
Wyspa – trwouy fragmynt lůndowyj powjyřchńi Źymje, kery je uoblany ze wšyjstkych strůn wodům. Wyspy sům na řykach, jeźorach, stawach, mořach a uoceanach. W připadku tych dwůch uostatńich za wyspy uznowo śe uobjekty uo rozmjarach mńyjšych uod rozmjarůw kůntynyntu (wartość grańično znojduje śe kajś mjyndzy wjylgośćům nojwjynkšyj wyspy: Grynlandje a wjylgośćům nojmńyjšygo kůntynyntu: Australije). Za wyspy ńy uznowo śe ruchůmych uawic pjaščystych, ńi uobšarůw lůndu zalewanych wčos připuywůw.
Wyspy můgům być samotne abo twořić skupiska – archipelagi.


text:
Mexiko
Mexiko (španisce Mexico, hamtsce Estados Unidos Mexicanos) je wulki kraj w Sewjernej Americe. Namaka so mjez Ćichim oceanom w zapadźe a Atlantiskim we wuchodźe a mjezuje ze Zjednoćenymi statami w sewjeru a z Belize a Guatemalu w juhowuchodźe. Stolica Mexika je Mexiko-město (Ciudad de México) w srjedźišću kraja, kotrež ma wjace hač 30 mil. wobydlerjow a słuša tuž k najwjetšim městam cyłeho swěta.
W kraju knježi přewažnje subtropiska, zdźěla - wosebje w sewjerozapadźe - pak tež pušćinowa, abo kaž w horinach alpinska klima. Najwyše městno je aktiwny wulkan Citlaltépetl (5636 m) blisko pobrjoha Mexiskeho golfa.


text:
Jeszcze trocha ło slonski godce Po prowdzie Dziyń Slonski Godki momy za sobom ale szkryfna jeszcze co nieco na tyn tymat. Pochodza s tego pokolynio kaj we Przedszkolu czy Szkole slonsko godka była ubijano .Rechtorki wachowały żeby żodyn bajtel niy godoł yno pięknie mówił po polsku. Na przerwie były dyżury i jak yno rechtor drapsnoł […]
Jeszcze trocha ło slonski godce
4 Lata Slonski Dom
Slonski Dom to jest to co w sercu sie mo. Pszajymy mu fest bo to dom nasz jest. Otwarte dwjyrze do wos momy i pjyknie do nos zaproszomy. Slonskom gościnnościom przyjmujymy Kafejym i kołoczym czynstujymy Mijo kolejny 4 rok od powstanie Slonskigo Domu z domownikami,a te 4 lata minyły jakby to wczora było. Slonski Dom […]
Tu w Australii zostawili swój ślad
W tym wydaniu SZ przypomnimy naszym czytelnikom jeden z artykułów ,który ukazał się w początkowym wydaniu naszej internetowej gazety Tu w Australii zostawili swój ślad. W ubiegłym roku minęła 170 rocznica zdobycia najwyższego szczytu Australii i nadania mu nazwy Mt.Kosciuszko przez polskiego podróżnika i geologa Pawła Edmunda Strzeleckiego. Głównym punktem obchodów był Kosciuszko Run 2010 […]
Imieniny czy urodziny -inaczej co się gdzie świętuje .
Imieniny czy urodziny -inaczej co się gdzie świętuje . Kożdy s nas mo swoji miano najczyńści jakigoś świyntego /inacy Patrona/ kere nom dali Łojcowie przi krzcie a kiero łostało potyn zapisane w rozmańtych rejestrach abo dokumyntach .Piyrwej we krajach pogańskich ło tym jaki mo być miano bajtla decydowały rozmańte czynniki taki jak : wyglond […]
Być Ślonzokiym
Tela sie tera godo i debatuje ło Ślonzokach o godce ślonski . Joko ,że momy tyn tymat na czasie przipomnymy czytelnikom poniższe rozwożania. Być Ślonzokiym Czy w dzisiejszych czasach idzie być Ślonzokiym ale to takim kery pszaje tej naszej godce i tej ziymi kaj sie urodzioł. Powiycie idzie , ale nie je to tako cołkiym […]
Rola kobiyt na Ślonsku downi a dzisiej .
W dzisiejszym wydaniu SZ przypomnimy naszym czytelnikom rolę jaką spełniały kobiety na Śląsku . Rola kobiyt na Ślonsku downi a dzisiej . Jako była rola ślonski kobiyty we familiji downi a jako je dzisiaj .Mogymy pedzieć że sie wiela zmiyniło. Piyrwej typowo Ślonzoczka była podporzondkowano życiu swoji familiji a szczególnie swojimu ślubnymu. To Łon boł […]
Slonsko Godka
Życzynia dlo Mari Kostrzewa
Życzynia dlo Marii Kostrzewa Pani Maria Kostrzewa nasza redaktorka kochana i lubiana bez wszystkich czytelnikow SZ łobchodzi swoj kolejny geburstag. Z tej to okazji życzymy Ji wszystkiego dobrego, zdrowio, szczyńścio i żeby jak najdłuży szkryflała nom taki piykne wierszyki . Żeby spełniała swoji marzynia a te piykne fotki kiere som łozdobom Ji tekstow ciszyły […]
Podsłuchane w banku -czyli scyna jak s kabaretu
Podsłuchane w banku czyli scyna jak s kabaretu . Czekajonc w banku na swoja kolyj niechconcy podsłuchałach tako godka urzyndniczki ze klijyntym .Scyna kabaretowo jak s Turnieju Kół Gospodyń Wiejskich Ślonsko gwara na wesoło pt.”Piyniondze som dlo ludzi” . K.-Dziyń dobry u- dzień dobry K-prziszołech do Waszego banku bo bezmała idzie dostać tu pożyczka […]
Najwiynksze skarby świata
Najwiynksze skarby świata Maj jest jednym z najpiykniejszych miesiyncy we roku. Wszystko budzi sie do życio toż tyż nic dziwnego ,że w tym miesioncu je obchodzone jedno z najcieplejszych, najcudowniejszych świont jaki ustanowiono Dziyń Matki czy tyż Mamulki abo Mamuliczki. Nie bydymy szkryflać jak to świynto powstało bo to już my klarowali naszym czytelnikom […]


text:
Feryje, feryje I już momy po Silwestrze i Nowym Roku .Pora dni wolnego kożdymu sie przidało żeby dychnonć se po tej harowie jako my mieli przed świyntami . A tu uzaś bajtle bydom miały wielko uciecha bo już łod połowy stycznia i we lutym we cołki Polsce zaczynajom sie zimowe feryje. Co prowda niy wiymy […]
Feryje feryje .
Co nieco o Adwyncie
Co nieco o Adwyncie Adwynt we Kościele katolickim to czas kieryn poprzedzo najpiykniejsze świynta Bożego Narodzynio abo Gody jak nazywajom ji w niekierych rejonach Ślonska. Two łon pomiyndzy sztwortom niedzielom przed Godami aż do 24 grudnia inacy prości sztyry niedziele .Piyrszo niedziela je poczontkiym roku liturgicznego. Czas tyn je czakaniym i przigotowaniym sie duchowym na […]
Imieniny czy urodziny -inaczej co się gdzie świętuje .
Imieniny czy urodziny -inaczej co się gdzie świętuje . Kożdy s nas mo swoji miano najczyńści jakigoś świyntego /inacy Patrona/ kere nom dali Łojcowie przi krzcie a kiero łostało potyn zapisane w rozmańtych rejestrach abo dokumyntach .Piyrwej we krajach pogańskich ło tym jaki mo być miano bajtla decydowały rozmańte czynniki taki jak : wyglond […]
Rajza nad jezioro Garda
Rajza nad jezioro Garda U nas już prawie jesiyń ale na połedniu jeszcze ciepłe lato. Toż na zakończyni latowych feryji szkryfna co nieco ło takich piyknych miejscach nad jeziorym Garda we Włochach . Miano jeziora pochodzi łod samej miejscowości ale do 12 wieku nazywało sie Benaco. Nad jeziorym je klimat śródziymnomorski toż wszystko rośnie […]
Jadymy na wywczasy czyli jak zapewnić bajtlu bezpieczyństwo
Jadymy na wywczasy czyli jak zapewnić bajtlu bezpieczyństwo Feryje czas wypoczynku dlo Łojcow i dziecek. Kiedy wyjyżdżomy na urlop czy wywczasy ,żeby se trocha łoddychnonć i uciyc łod szarej rzeczywistości trza pamniyntać ło bezieczyństwie .Jest to czas niy yno wypoczynku ale i wiynkszej łopieki nad tymi najmłodszymi. Przeca kaj yno się niy obejrzysz tam je […]
Najwiynksze skarby świata
Najwiynksze skarby świata Maj jest jednym z najpiykniejszych miesiyncy we roku. Wszystko budzi sie do życio toż tyż nic dziwnego ,że w tym miesioncu je obchodzone jedno z najcieplejszych, najcudowniejszych świont jaki ustanowiono Dziyń Matki czy tyż Mamulki abo Mamuliczki. Nie bydymy szkryflać jak to świynto powstało bo to już my klarowali naszym czytelnikom […]
Cało Polsko czyto bajtlom
Cało Polsko czyto bajtlom Wto słyszoł ło taki akcji „Cała Polska czyta dzieciom” chyba wszyjscy bo two już wiela lot a i my spominali już ło ni na stronach SZ. Niy byda sie powtorzać ale akcja „Cała Polska czyta dzieciom” łostała zapoczontkowano bez Irena Koźmińska ze Fondacji „ABCXX we 2001r .Zachynco Łojcow, Przedszkolanki i wszystki […]
Świynta Wielkanocne s moji młodości
Świynta Wielkanocne s moji młodości W dzisiejszym wydaniu SZ starszy Panoczek pogodo nom jak to kiejś piyrwej wyglondały Świynta Wielkanocne w jednym s rejonów Ślonska a konkretnie we Rybnickim. Toż bydymy fest radzi ,że sie dowiymy jak to było poradziesiont lot tymu. Zaproszomy Chocioż już mom swoj wiek to dokładnie pamiyntom jak my obchodzili […]
Mamo a jo chca do przedszkolo
Mamo a jo chca do przedszkolo Kwiyciyń przelecioł jak biczym sczeloł i jak kożdego roku we wszystkich ślonskich przedszkolach i niy yno były zapisy bajtli na nowy rok przedszkolny. Rozmańcie to wyglondało. W jednych normalnie na karty zgłoszyń a drugi elektronicznie .I s tym tyż trza sie pzrizwyczajić coż wszystko idzie do przodka. Łojcowie robili […]


text:
Mjeśůnc
Mjeśůnc to je jydnostka czasu. S anfanga bůł zwjůnzany s cyklym mjeśůnczka, kerygo uokres synodyczny mo 29 a půł źymskij doby. Skiż tygo co roka ńy idźe potajlować gynał růwno na mjyśůnce synodyczne (uokres zwrytńyńćo śe Źymje naobkoło Klary ńy je podźelny bes reszty bez mjeśůnc synodyczny), nojprzůd wkludzano do kalyndorza dodatkowe dńi, ńy przipisane do żodnygo mjeśůnca. Ńyskorzi potajlowano rok na mjeśůnce we sposůb umowny, bes zwjůnzku s fazuma mjeśůnczka. Terozki momy jeich dwanoście a sům uůne roztůmajtyj dugośći:
- styczyń - 31 dńi
- luty - 28 dńi, a we lotach przestympnych 29
- marzec - 31 dńi
- kwjećyń - 30 dńi
- moj - 31 dńi
- czyrwjec - 30 dńi
- lipjec - 31 dńi
- śyrpjyń - 31 dńi
- wrześyń - 30 dńi
- paźdźerńik - 31 dńi
- listopad - 30 dńi
- grudźyń - 31 dńi


text:
SZKUBANIE PIYRZO Jak juz osprawialach, kolegowali my sie z Hankym od bajtla. Wiela razy Hanek przijyzdzol do nos yno po to, coby nom prziwiyzc co ze swiniobicio, pora jajec, abo grzibow czy jagodow, kere jego Mama uzbiyrala w lesie. Przi chalpie mieli konsek pola, kaj sadziyli kartofle i gymiza, a we chlywiku czimali pora gynsi, […]
Szkubanie piyrzo
OSKAR OSPRAWIO: Nowy dom.
OSKAR OSPRAWIO: Urodziny i nowy dom. Jestech ptoszek, wszystke piorka mom niybieske yno dokola dziubka biole, na lebku piorka ulozoly sie jak fale na morzu, bez toz nazwali mie „PAPUZKA FALISTA”. Wyklul zech sie bez lato w 2002 roku do kupy z inkszymi pisklokami. Jak nom bolo tak kole 6 tydni, to nasz hodowca […]
Mroźny ranek
Mroźny ranek Dzień się budzi Ze snu wstaje Złota tarcza Słonka lśni Mroźny ranek Już nastaje Śnieg srebrzyście W słonku skrzy W śnieżnym puchu Stoją drzewa Ptaszek smutno Gdzieś zaśpiewał Strzepnął pjórka I odleciał Śnieżny pył Na ziemię zleciał Mróz posrebrzył Ogród cały Jak brylanty Mieni się Mruga promyk Słonka blady Dzionek piękny Chociaż mroźny […]
Malućko ptŏszyna
Malućko ptŏszyna Cichutkim głosikym świyrgoli ptŏszyna Piŏrka mo mokre,w szłapecki i zima Wziołabych ciebie w ciepełku skukała Kejbyś sie yno mi chycić dała A ty hań siedzisz na goły gałynzi Niy chcesz mieć z ludźmi tak bliski wiynzi Eli nocka przeżyjesz? Doczkosz ty dzionka? Eli cie ôgrzejom promyki słonka? Kej stana raniutko eli cie usłysza? […]
Szkubaczki
Szkubaczki Jak bywało tak ji bywo We wsi jeszcze ta tradycjo żywo Jak przyłazi jesiyń,zima I na dworze je już pryndko cima Baby razym sie zbjyrajóm I szkubniki urzóndzajóm Gynsi przeca jeszcze chowjóm I zygłowki i pjerzyny robjóm Młodych potym tym wjanujóm Jak weseli poszykujóm A uciechy z tego majóm Jak te pjyrzy sie szkubajóm […]


text:
SZKUBANIE PIYRZO Jak juz osprawialach, kolegowali my sie z Hankym od bajtla. Wiela razy Hanek przijyzdzol do nos yno po to, coby nom prziwiyzc co ze swiniobicio, pora jajec, abo grzibow czy jagodow, kere jego Mama uzbiyrala w lesie. Przi chalpie mieli konsek pola, kaj sadziyli kartofle i gymiza, a we chlywiku czimali pora gynsi, […]
Szkubanie piyrzo
Roler
Roler Bolo mi tak ze siedym lot, jak moja ciotka (nojmlodszo siostra od moji Mamy) smykala mie bele kaj na szpacyry, abo po miescie, po sklepach, do swoich kamratkow, abo blank normalnie na lody. Ciotka bola do mie dobro, przola mi, ale niy ciyrpiala, jak jaki bajtel bol frech. Toz staralach sie dycki byc niyfrechowno, […]
WE STARSZYCH KLASACH…
WE STARSZYCH KLASACH We piyrszy klasie pisali my blajsztiftami, ale we drugi kozali nom pisac ronczkom i stalowkom. Stolik miol w pojszczodku dziura, kaj bol tintenfas z tintom. Potym dowiedzialach sie, ze to sie tak smiysznie nazywo „kalamarz” i „atrament”. Toz musieli my we tyj tincie tonkac stalowka, a potym pisac we hefcie. Trza bolo […]
PRZEKLUDZKA
PRZEKLUDZKA Jak juz kedys wspominalach, urodziolach sie w miyszkaniu na 3 piyntrze. Jak mi bolo 8 lot, gynal we feryje, przekludziyli my sie do wiynkszego miyszkania jedna chalpa dali. Wlasciwie te dwa domy boly do kupy, mialy jedyn plac, a bramy boly jedna przi drugi. Te domy nolezaly do kopalnie, kaj moj Papa zaczon robic […]


text:
DEKALOG ŚLONZOKA Joch Ślonsk, twoja Ojcowizna, z tej ziymi żeś wyros. Takim jakim żeś jest, po Pon Boczku mie zawdziynczosz. 1) Niy bydziesz pszoł żodnej ziymi bardzij niż Ślonsku. 2) Niy bydziesz używoł nazwy Ślonsk dlo swojej kariery i chwały. 3) Pamiyntej abyś za Ślonsk oddoł kiej bydzie trzeba, szczyńści swoji no i życi. 4) […]
DEKALOG ŚLONZOKA
GRYFNO NASZO GODKA !
GRYFNO NASZO GODKA ! Naszo godka piękno jest, Łuczmy dziecka tego fest. Niych sie po ślonsku godajom, Niych ta godka w sercu majom. Niych sie jom tyż niy gańbujom, Ale fest niych jom miyłujom. Przeca to nasi łojcowie, Niych sie ło tym kożdy dowiy. Ślonskij Godki nos łuczyli, Oni s tego dumni byli. Bydźmy s […]


text:
Ô bergmōnie Gōrniku bergmōnie cojś tam kopŏł na ścianie bergmōnie pjerōnie cojś ty kopŏł tam ? Jŏ kilofym wywijŏł,wywijŏł a pyrlikym pobijŏł i szychta żech mjŏł Gōrniku pjerniku cojś tam robjōł w chodniku bergmōnie pjerōnie cojś ty robjōł tam ? Jo żech wōngiel fedrowŏł,fedrowŏł cołko nocka harowŏł potym żech do szole szoł Gōrniku bergmōnie kaj […]
Jesteś tutaj:Strona główna / Archiwum dladatek
Wjelki grani
18 stycznia 2014 przez Urszula Oślislok
Ô bergmonie
3 grudnia 2012 przez Urszula Oślislok
W kategorii:Cztyry pory roku, Dzień, Dzień Górnika - Barbórka, M, N, O, O kopalni i górnikach, Piszemy, Tematycznie, Tradycje i obyczaje, Urszula Oślislok, Wierszem, Wszystkie wpisy, Wykonawca/Autor, Zima Tagi:baba, barbórka, bergmon, buciory, chodnik, datek, dziub, Farorz, fyrlac, górnik, gorol, gruba, grubjorz, kopalnia, kosciol, koszyczek, mszo, o bergmonie, pjeron, rolada, rolza, rzykać, slonskogodka, szmak, szola, tyglik, urszula oslislok, zona, zulza, Ło bergmonie


text:
Mobilńok
Mobilńok to je zorta aparatůw telefůńičnych, we kerych do kůmuńikacyje sům užywane wele radjowe (nojčyńśći we zakreśe mikrowelowym). We terminolůgji telekůmuńikacyjnyj "kůmůrka" uoznačo zaśyng pojydyńčyj stacyje překaźnikowyj, a uod tego je druge mjano uřundzyńo: telefůn kůmůrkowy. Kej užytkowńik wylazuje ze zaśyngu jednyj "kůmůrki", je automatyčńy přećepany do zaśyngu nostympnyj. Terozki wjynkšość mobilńokůw dźouo we systymach cyfrowych (GSM, DCS, PCS, UMTS). Pjyrwyj bůuy tyž stosowane systymy analogowe, kej l.b. NMT.


text:
"...gdo to był tyn płk Gwido Langer...". fot. FJD
"Kónsek dalij trefiymy na cestowe kolco...". fot. FJD
Dzisio Wóm zaś poczytóm po naszymu opowiadanie "Trzeja swoji myśleć", Zbigniewa Niemca z książki "Kaj idziesz człowiecze". fot. FJD
"Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim niech sie każdy brzidzi" .
SZPACYRKYM PO CIESZYNIE
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydze rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
Co to je "enigma"
Tak rozmyślóm skyrs czego dziepro tak niedowno wyblichtrowali w Cieszynie ty wszecki PSS-y, a rychlij żodyn nie prziszeł na to. Sie mi zdo, że tyn jejich kszeft, kiery stoji na Karolince je nejpiekniejszy, bo je tam sóm i idzie go ze wszeckich strón obezrzić. Isto to wszecko zrobili łod zowiści, jak spozdrzili ty piekne Biedronki i Lidle, kiere do naszego miasta przismyczyły potómki Vasco da Gamy i Gutynberga, bo przeca uż Kochanowski prawił, że Poloki nie gynsi i swój jynzyk majóm, a co dziepiyro kszefty. Dziwota je jyno tako, że my zawsze muszymy być przez kogosi sturzóni coby zacznóć rozmyślać i chycić sie jakisi roboty. Kónsek dalij trefiymy na cestowe kolco s kierego poradzymy sie dostać we sztyry strony świata. Kiejsi na prostke jechało tóm cestóm ku lakieróm i żodyn s tym ni mioł łostudy, a dzisio kiery bydzie za moc rozmyśloł to może aji przejechać przez Bobrówke i nóndzie sie na Małej Łące. Zaś ci bardziyj wraźni, kierzi pojadóm ku wyrchu nóndóm sie roz dwa przy Korbasie abo bez wielki łostudy przejadom przez most do republiki. Rychlij jednakowóż dobre byłoby sie zwiedzieć, gdo to był tyn płk Gwido Langer, bo taki miano mo ta ulica kiero idzie ku wyrchu. Nie wiym co dzisio napado tych ludzi, kierzy wymyślajóm miana tym ulicóm, bo coby czasym prziś na to gdo to je trzeja se nejprzód kupić encyklopedyje abo zozdrzić do komputra i tam tego pochledać. Jesi trefi sie wóm s kimsi prziś o rzecz ło tym pułkowniku to mocie to stuprocyntne, ze nie bydzie wiedzioł gdo to je, ale jesi sie spytocie co to je “enigma” to myślym se, że isto każdy wiy, ale nie przipisze tego tymu Gwido Langerowi.
Mini słownik:
wyblichtrować - wypięknić,
rychlij-szybciej,
obezdrzić - obejrzeć,
przismyczyły - przyciągnęli,
kszeft - interes/sklep,
sturzić - trącić,
chycić sie - wziąść się,
cestowe kolco - rondo,
poradzymy - potrafimy,
cesta - droga,
łostuda - kłopot,
wraźnymiano - nazwa,
prziś o rzecz - nawiązać temat,
zozdrzić - popatrzeć,
pochledać - poszukać.
Mjyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku.
Dzisio Wóm zaś poczytóm po naszymu opowiadanie "Trzeja swoji myśleć", Zbigniewa Niemca z książki "Kaj idziesz człowiecze".


text:
FAJFKA ÓPY LUDWIKA
Miyndzy mamóm a ópóm dycki bóła haja,
skuli tego, że ópa w dóma kurzół faja.
Śmieciół sztracheclami, do kółkastle spluwoł
i swóndym ze faje, wszystkich nos zatruwoł.
Wedle mamy – wszystko tabakom śmierdziało,
juzaś, wedle ópy – tabakóm wóniało!
Fajek ópa mioł z dziesiynć – małe i sroge,
proste, wykrziwióne – tónie i droge!
Jedna miyndzy niymi fest bóła wercito,
wycióngano łod świynta, we szuflodzie skryto.
Cybuch ze tyj fajfki bół nojbardzi w cynie,
ciekawe tyż bóło jego pochodzynie…
We Francyji dzielół tymi cybuchami
krómprinc, jak żegnoł sie z oficerami.
Zaś opa, choć ino w randze gyfraitera,
erbnół bół tyn gyszynk łod oficyjera…
Z poszczybrzanóm klapkóm, cołki z biołyj laki,
pomieściół bezmała, ćwierć fónta tabaki!
Złotym sztrichym cybuch bół prziłozdobióny,
na poszczodku łobrozek, w lace wypolóny:
niymiecki wojok, pikelhałba na gowie,
stoji z szablóm w gorści przi srogij flakówie.
A teroz wóm powiym, jako sie to stało,
jak tyn cybuch ópie sie erbnóńć udało.
Bezdziyń sie wojoki w okopach chowali,
wieczór, za potrzebóm, lecy kaj „siodali”.
Porzónd keryś wojok nadepnół na „mina”,
tóż trza było na gwołt wykopać latryna!
Co dziyń latryna sie głymbszo stowała,
tak, że po pół roku niymal przebiyrała!
Bóło, jak tam siedzioł oficyjer pruski,
gynał w latryna prasknół szrapnel francuski!
Już by sie oficer ze smiertkóm pogodziół,
keby niy mój ópa, kery tam przechodziół.
Cołkim bez cufal sie znod na podoryndzi
i słyszoł wojoka w belówie lamyndzić!
Choć sztynks bół studiosi, fuknół do tyj bryji
i pómóg istnymu wylyźć z opresyji!
Tyn potym ópie festelnie dziynkowoł
i, by sie łodwdziynczyć, cybuch podarowoł.
Fajfka ópy Ludwika sie niy łobchowała,
kajś sie schuchła, dyć pamiyńć ło ni pozostała.
Autor: Bernard Śmigała


text: Ernesto Guevara de la Serna (Ernesto Che Guevara, przemjanek Fernando Sacamuelas) (rodz. 14 czyrwńa 1928 we Rosario we Argyntyńe, um. 9 paźdźerńika 1967 we La Higuera we Boliwiji) – argyntyński rewolucjůńista, jydno ze znamjynnych postaćůw kubańskij rewolucyje. Ze fachu bůł dochtorym. Bůł jednym ze prziwůdcůw kubańskij rewolucyje, a po jeji zwyćynstwje wloz do władzůw kůmůńistycznyj Kuby. We 1965 wojowoł we Kůngu a Tanzańiji. We 1966 uorgańizowoł partyzancke uoddźały we Boliwiji, a przi tymu go wźyńi we ńywola a zaszlachtowali. Na Kubje je do terozki powożany za norodowygo bohatyra. We ńykerych państwach Połedńowyj Ameriki je uůn powożany za mitycznygo wyswobodźićela. Po jygo śmjyrći pojawjůł śe tyż kult Che, kery uobjawjo śe nojczyńśći bez umjyszczańy jygo wizerůnku na śćanach, T-shirtach a inkszych zachach. Je uůn symbolym lo radykalnych lewicowych ruchůw a bůł ńym lo sztudynckij rewolty we 1968 we USA a Zachodńij Ojropje. Jygo przećiwńiki a krytykanty godajům, co zachwoloł uůn "skuteczno ńynawiść, kero przemjyńo czowjeka we maszina do szlachtowańo", a we jydnym ze wywjodůw pedźoł, co ńy wachołby śe wywołać nuklearno wojna, jakby uod tygo mjoł zniknyć kapitalizm.


text:
Syrbijo
Syrbijo, Republika Syrbije (syrb.: Peпyблиka Cpбиja) to państwo we pouedńowyj Ojropje, powstoue 5 čerwca 2006 roku po rozpadźe Syrbije a Čornogůry. Stolicům je Belgrad. Syrbijo grańičy s Madźarůma na půunocy, Růmůńjům a Bůugarjům na wschodźe, Macedůńijům, Kosowym, Čornogůrům, Chorwacyjům a Bośńům i Hercygowinům na zachodźe.
Syrbijo dźeli śe na 29 uokryngůw (okpyзи), s kerych 5 znojduje śe we Kosowje, kere jydnostrůnńy uoguośiuo ńypodlyguość, krům cyntralnyj admińistracyji řůndowyj. Uodrynbnům jydnostkům admińistracyjnům je mjasto Belgrad. Uokryngi sům podźelůne na gminy (cuzamyn 108).


text:
Hamburg
Wspůłrzyndne: 53°33' N 10°0' E
Hamburg (mjym.: Freie und Hansestadt Hamburg, uać. Hammonia, dosuowńy: Wolne a Hanzeatyckie Mjasto Hamburg; dolnomjym. Hamborg [ˈhaˑmbɔːx]) – mjasto we půunocnych Ńymcach na prawach kraju zwjůnzkowygo ńydaleko ujśća Uaby do Mořa Půunocnygo. Wolne mjasto a uoroz zwjůnzkowy kraj mjymjecki (pow. 755 km², ludność 1,74 mln – drůge po Berlińe). Nojwjynkšo hawyna morsko kraju (75 mln tůn přeuadůnku), wjelgi uośrodek industryje (statki, elektrotechńika, přetwůrstwo ropy, industryjo spožywčo) a finansowy.
Hawyna lotńičo, wynzeu drůgowy a banowy. W Hamburgu (w půunocnyj dźelńicy Uhlsdorf) znojduje śe nojwjynkšy kirchof na śwjeće (pow. 400 hektarůw). Hamburg je śedźibům 100 kůnsulatůw a zajmuje we tym drůge mjejsce na śwjeće (po Hůngkůngu).


text:
30 listopada
30 listopada – trzidźysty dźyń listopada we używanym na Ślůnsku grygůrjańskim kalyndorzu. Do kůńca roku uostoło 31 dńi.
Śwjynta
- Szkocyjo - dźyń św. Andrzeja, patrůna Szkocyji
Wydarzyńa na śwjeće
- 1966 - państwo Barbados uodzyskoło samostanowjyńy
- 2006 - uůngyfer 300 umrziło bez zlyżće błotnyj lawiny ze wulkůnu Mayon na Filipinach
Rodźili śe
- 1835 - Mark Twain, amerykański pisorz pochodzyńo szkockigo
- 1864 - Andrzej Mielęcki, polski dźołocz społyczny na Ślůnsku, dochtůr
- 1874 - Winston Churchill, brytyjski polityker a pisorz, dwukrotny prymjer Wjelgej Brytańije.
- 1976 - Tomasz Rożek, ślůnski naukowy dźynńikorz a fizyker
Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń


text:
Sztůrm Hanna
Štůrm Hanna to je mjano uůsmygo we sezůńe 2008 cyklůna tropikalnygo, kery uformowou śe na kerůnku E-NE uod půunocnych Wysp Zawjetřnych 28 śyrpńo 2008[1]. S anfanga udeřiu na wyspy Turks a Caicos a Bahamy, nale tam wjelgich škodůw ńy narobjůu ańi uofjar ńy bůuo[2]. Potym jygo šlag dostouo Hajiti, kaj ńy myńi kej 532 ludźi zginyuo skiž utońyńco na zatopjůnych po jygo přejśću terynach[3]. Nojbaři ućyrpjouo mjasto Gonaïves, bezma coukym zniščůne. Bůuy tyž 3 śmjertelne uofjary we USA. Na anfangu wřeśńo pošou ůun we strůna atlantyckigo wybřeža USA. 6 wřeśńo udeřůu na USA a zagražo stanům Karolina Pouedńowo a Karolina Půunocno[4].


text:
-
Yang Xin i Jarosław Tomicki zostali mistrzami Śląska!
Kategoria: Turnieje w Polsce - WTK / 18 Lutego 2012
Yang Xin (KU AZS AJD Częstochowa) i Jarosław Tomicki (Silesia Miechowice) zostali mistrzami Śląska w tenisie stołowym. Mistrzostwa rozegrano dziś w Częstochowie.
Tagi: śląskie, Częstochowa, Śląsk, Yang Xin, Jarosław Tomicki, mistrzostwa Śląska
-
Yang Xin i Waldemar Pal wygrali I WTK seniorów na Śląsku
Kategoria: Turnieje w Polsce - WTK / 06 Września 2011
-
Yang Xin i Karol Szotek zostali mistrzami Śląska!
Kategoria: Turnieje w Polsce - WTK / 22 Lutego 2011
-
Yang Xin i Karol Prus-Strowski wygrali III WTK seniorów na Śląsku!
Kategoria: Turnieje w Polsce - WTK / 23 Stycznia 2011
Yang Xin (KU AZS AJD Częstochowa) i Karol Prus-Strowski (Silesia Miechowice) wygrali III WTK seniorów - memoriał im. Kornela Kubaczki w woj. śląskim.
Tagi: WTK, śląskie, Śląsk, Yang Xin, seniorzy, Karol Prus-Strowski, memoriał im. Kornela Kubaczki


text: ffunkycouk, fuunkycouk, funnkycouk, ufnkycouk, fnukycouk, finkycouk, fiunkycouk, fuinkycouk, fjnkycouk, fjunkycouk, fujnkycouk, fhnkycouk, fhunkycouk, fuhnkycouk, fynkycouk, fyunkycouk, fuynkycouk, f7nkycouk, f7unkycouk, fu7nkycouk, f8nkycouk, f8unkycouk, fu8nkycouk, dunkycouk, dfunkycouk, fdunkycouk, cunkycouk, cfunkycouk, fcunkycouk, vunkycouk, vfunkycouk, fvunkycouk, gunkycouk, gfunkycouk, fgunkycouk, tunkycouk, tfunkycouk, ftunkycouk, runkycouk, rfunkycouk, frunkycouk, fubkycouk, fubnkycouk, funbkycouk, fuhkycouk, fuhnkycouk, funhkycouk, fujkycouk, fujnkycouk, funjkycouk, fumkycouk, fumnkycouk, funmkycouk, fnkycouk, fukycouk, unkycouk, funkyccouk, funkycoouk, funkycouuk, funkycoukk, funkyocuk, funkycuok, funkycoku, funkycoik, funkycoiuk, funkycouik, funkycojk, funkycojuk, funkycoujk, funkycohk, funkycohuk, funkycouhk, funkycoyk, funkycoyuk, funkycouyk, funkyco7k, funkyco7uk, funkycou7k, funkyco8k, funkyco8uk, funkycou8k, funkyciuk, funkyciouk, funkycoiuk, funkyckuk, funkyckouk, funkycokuk, funkycluk, funkyclouk, funkycoluk, funkycpuk, funkycpouk, funkycopuk, funkyc0uk, funkyc0ouk, funkyco0uk, funkyc9uk, funkyc9ouk, funkyco9uk, funkycouj, funkycoujk, funkycoukj, funkycoum, funkycoumk, funkycoukm, funkycoul, funkycoulk, funkycoukl, funkycouo, funkycouok, funkycouko, funkycoui, funkycouik, funkycouki, funkyxouk, funkyxcouk, funkycxouk, funkydouk, funkydcouk, funkycdouk, funkyfouk, funkyfcouk, funkycfouk, funkyvouk, funkyvcouk, funkycvouk, funkycuk, funkycok, funkycou, funkyouk


text:
Burza Burza idzie grzmi i bluskŏ zaro bydzie już je blisko Wjetrzysko sie fest porwało Djŏblŏ burza sam przygnało Urszula Oślislok
Burza
Ksiōnżka
Ksiōnżka Jest mojōm pszojacielkōm roz dowo radość roz ś niōm markotno. Zagarła moja dusza pocieszo płaczki suszy. Czasym jest dlō mie świynto ś niōm śpiywōm i rzykōm. Czas leci, a jo ô niczym niy pamiyntōm bo czytōm. Ty tyż możesz tak miłować zatracić sie przepōmnieć. Weź jōm do rynki ôtwōrz weź ksiōnżka. autor – Urszula […]
Mōj psioczek
Jeżech sama, zaślimtano Mamy niy ma dzisiej rano Żebych chociaż psioka miała Tobych ślimtać niy musiała. Jo chca psioka kudłatego Do gōnitwy gotowego Wola jego niźli graczki Ino łōn wysuszy płaczki. Do przitułka poszłach z tatōm Psiok sie bawiōł czornōm szmatōm Łōn bōł mały i kudłaty Wylynkniōny, boł sie taty. Tyn mōj psioczek cały […]
Kasztōn
Cimpel ciyrczy – Znocie wici Kasztōn chyrczy Straciōł kwici Chrobok zjodo jego czoska Borok pódzie chnet do dioska Kasztōn kwynko I chrōmoli – Jo sie lynkōm Jak to smolić Pōdźcie do mie tu dziyńdziołki Chnet jo byda sagi cołki Przileciały Ptoszki chmōrōm Pomoc dały Kasztōn gōrōm Kwici sie roztopierzyło Do matury na czas bōło […]
Wiosna
Cimpelek ćwiyrko Kret kopie norka Na sztrōmie szczyrko Dziyńdziołōw porka Wiosna na dworze fest zawōniała Budować gniozdka wszystkich zwołała. autor – Urszula P.
JASIYŃ
JASIYŃ /jesion/ Jasiyń stoji I wachuje Czy wto broji Wypatruje Ty cichtujesz z bojtlym śmieci Kobyr spuści ci na plecy. Urszula Pilny
Farby
ŻōłtyŻōłte sōm taśki, cipki i pilki A we warkoczach szlajfki Emilki Słōnko mo żōłto wesoło maska Fest jōm wykrziwi, jak pije kwaska Do tego miodek, kery ber chce Mosz graczki żōłte, wyniyń ze dwie. Modry Modre papućki i twoja zoczka Byrki ze lasu i lalki łoczka U policmajstra uniform, czopka Mosz tyż we klockach takigo […]
KROKUS
Wyloz z ziymi mały krokus, pedzioł zrobia hokus-pokus, bo jo niy mōm nic ze lynia, zima w wiosna dzisiej zmiynia. Migym sie bracików zwołoł i łokwieciōł wszystko wkoło. autor – Urszula Pilny
Pożegnanie zimy
Zimo – twoje gwiozdki perlowe już niy tak urodne siyły ci zmarniały i mosz szaty czorne. Dzisiej słōnko świyciyło ty z gowōm spuszczōnōm cofinosz swoje moce jakby zagańbiōno. Ziymi, co nōm rodzi dychnōńć ty sie dałaś i szczybrzystym kwapym śniku wachowałaś. Niy bydzie tu prōzno jak po kimś co skōnoł uradujesz nōm dziecka i przidziesz […]
MALUĆKE SERDUSZKA
MALUĆKE SERDUSZKA Już grudniowe Świynta, Jezusek sie rodzi, idōm Go nawiedzić i starzi i modzi. Hej, nōm czas już sie weselić! Gwiozdeczka na niebie, pokazuje kerōm drōgōm nojbliży do Ciebie. Idōm do kościoła Franek i Maryjka ôglōndać Jezuska i Jego betlyjka. Hej… Dzieciōntko tam czeko na bajtliki grzeczne, bo yno z grzecznymi czuje sie bezpieczne. […]


text:
Nižina
Jako nižina pomjenuje so jara płona krajina, kotraž leži hač do něhdźe 200 m wysoko nad morjom, kaž w Němskej na přikład Sewjeroněmska nižina.
Nastaće nižinow[wobdźěłać]
W času nastaća srjedźoeuropskich nižinow knježeše lodowa doba. Lodowe masy pokrychu cyłu sewjernu Němsku. Lodowcy pohibowachu so a zahrjebachu njekrute walanki pod so. Z tym nastachu spódnje moreny. Woni zamknychu njekrute kamjenizny do so. Přez nječisty lód (z kamjeniznami a druhimi wulkimi wotpadkami) so lodowc a zemja jara šudrowaštaj. Tak nastachu niske kónčiny.
Nastaće nižiny w staromorenowym kraju[wobdźěłać]
Glacialna serija njemóžeše so hižo wjace w staromorenowych krajinach zachować. Přez wotnošenje hórskich hrjebjenjow pjelnjachu so jězory ze zemskej pódu. Z tym pozhubi so mnohostronskosć powjerchowych formow. Přez někotre lěta so kónčina dospołnje zruna. Tak so tež husta syć rěkow wosłabi a nastachu tak mjenowane suche doły. Někotre materialije so z pomocu wětřika wotnošowachu a so jako pěskowe płoniny wotsadźichu. Tute tworja dźensa zakład za wulke jehlinowe lěsy.
Nastaće nižiny w młodomorenowym kraju[wobdźěłać]
Młodomorenowy kraj mjenuje so krajina, kotraž nasta we wisłaskej zymnej dobje. Najdalše zadobyće tuteje doby skónči so při Sewjernej hórčinje. Přičiny wotměnjateho reliefa w młodomorenowym kraju su rozdźělne zadobywanja lodu a z tym zwjazane nakromne połoženja za čas tuteje doby, ale tež młoda geologiska staroba. Zo je spódnja morena bohata na topografiskich formach a jězorach je wuskutk stajnych procesow wotnošenja a wospjetneho wotsadźenja. Wottata woda napjelnješe mnohe wuhładźene doliny, tak zo so wuběžkožłobinowe jězory a eroziske hrjebiny nastachu.
Spódnje moreny, kotrež su jasnje widźomne, su hač do 180 m wysoke hórske hrjebjenje, na kotrež so płone nasypy nutřkokrajnych lodowych rozběžkow jako sandery wotsadźichu. Rozběžki wotběžachu reliefowych poměrow dla přeco do směra Sewjerneho morja.


text:
Kaspijske Morze
Kaspijske Morze (per. دریای خزر, rus. Kacпийckoe Mope, azer. Xəzər dənizi, kaz. Kacпий Teңiзi, turkm. Hazar deňzi) to je nojsrogsze jeźdźoro na śwjeće, kere mo ůng. 370 tyś. kwadratkilomyjtrůw wjyrchu. Uůnygo zorta to je reklitowe jeźdźoro słůne. Mo uůne fest sroge zasolyńe, uod 10‰ do aże 300‰ we ńykerych zawartych zatokach. Je rozlygowane we depresyji (28 m p.p.m.). Do Kaspijskigo Morza uchodzům m. in. Wołga, Kura a Ural. Pode dnym Kaspijkigo Morza sům sroge złoża naftowyj ropy, bez cůż uo potajlowańe uůnego wadzům śe kreje nad ńym rozlygowane: Rusyjo, Kazachstan, Azerbejdżůn, Turkmyńistan a Iran.


text:
Wegwajzer
Wegwajzer (uod mjymjeckigo Wegweiser; tyż rankoś) to je zorta drůgowygo pjůnowygo znaku, kery wskazuje kerůnek ku jakij mjejscowośći abo uobjektowi wele drůgi, stowjany nojczyńśći na krajcoku abo przed ńim. Moge mjeć forma prostokůnta ze wymalowanům strzołkům abo być podany we ksztołće na strzołka. Je na ńim napisane mjano mjejscowośći, nůmera drůgi abo farba cesty. Ńykej trefjo śe, co na wegwajzerze je podano uodlygłość uod placu, na kery wegwajzer wskazuje, we kilůmyjtrach (we anglosaskich państwach - we milach) abo, na cestach, we minutach. Dowńi wegwajzery bůły wyryte na kamjyńach milowych, skiż tygo, coby bůły uodporne na pogoda a erozyjo.


text:
Addis Abeba
Addis Abeba (teke Addis Ababa, amharski አዲስ ፡ አበባ - „nowa kwětka“) jo stolica a nejwětše město pódzajtšoafriskego kraja Etiopiskeje. Lažy w srjejźišću kraja we wusokosći wót 2.200 do 3.000 metrow nad głaźinu mórja pód góru Entoto a jo toś pó Quito (Ekwador) a Sucre (Boliwiska) tśeśe nejwuše lažeca stolica na swěśe. Addis Ababa ma wokoło 3,3 mio. wobydlarjow a jo politiske, góspodarske a zastojańske srjejźišćo Etiopiskeje kaž teke sedło centrale Afriskeje unije (AU).
Sedlišćo załožy se akle w nowembrje 1886 w bliskosći rezidency krala Menelika II., kótaregož głowne lěhwo jo stojał tegdy na górje Entoto. Tam dosć městna za załoženje noweje stolicy njejo był, tak až ju w dolinje pód góru załožichu. W lěśe 1892 dósta město swójo mě. 1905 załoži se prědna banka, 1908 prědna šula, 1910 prědna chórownja a 1911 prědna śišćernja. Kino jo měł w měsće južo wót lěta 1898.
Dla wusokosći a bliskosći k ekwatorej jo klima w etiopiskej stolicy powšykneje miła, z pśerěznymi maksimalnymi temperaturami mjaz 21 (julij, awgust) a 25 °C (měrc, apryl, maje) a minimalnymi temperaturami mjaz 5 (nowember, december) a 11 °C (julij, awgust). Wob lěto maju pśerěznje 123 dešćikojtych dnjow, pśedewšym mjaz aprylom a septembrom.
Addis Abeba ma mjazynarodne lětanišćo a wót lěta 1950 teke uniwersitu.
Partnerske města[wobźěłaś]
- Be'er Scheva, Israel, wót 2004
- Peking, China
- Chuncheon, Pódpołdnjowa Koreja
- Lipsk, wót 2004


text:
Serbske Nowiny
Serbske Nowiny su jenički dźenik w hornjoserbskej rěči. Nowiny wudawa Ludowe nakładnistwo Domowina a spěchuje Załožba za serbski lud. Serbske Nowiny maja něhdźe 2.000 abonentow a wuńdu pjeć króć wob tydźeń.
Nowina steji w tradiciji 1842 wot Handrija Zejlerja a Jana Arnošta Smolerja wudawaneje nowiny Tydźenska nowina abo serbske Powěsće za hornich Łužičanow, kotrež so 1854 na Serbske Nowiny přemjenowachu. Po zakazu Serbskich Nowin přez nacionalsocialistow 1937, wuchadźachu nowiny po druhej swětowej wójnje w Němskej demokratiskej republice pod mjenom Nowa doba.
Wot lěta 2011 je Janek Wowčer jako naslědnik Benedikta Dyrlicha šefredaktor SN.
Wotkazy[wobdźěłać]
- Webstronki Serbskich Nowin (hsb.)
Katolski Posoł | Nowy Casnik | Łužyca | Płomjo | Rozhlad | Serbske Nowiny | Serbski rozhłós | Wuhladko


text:
Idóm Świynta Karlik kupiół sztyry kapry W grudniu, na Wilijo Wraziół je do grotka starki Co stoł we antryju Pływióm kapry w wielkim grotku Bajtle sie dziwajóm Co dwa dni zmiyniajóm woda I uciecha majóm A we wieczór przed Wilijóm Maryjka mu rzóndzi Żeby z wszyskimi kaprami Zrobiół już porzóndek Karlik biere staro ryczka Na […]
Idóm Świynta
Rymowanie
Rymowanie Rymowała we niydziela Miała tyż uciechy wiela Rym we szpasce Rym we fraszce Znodła w rymie przyjociela Idom świynta Idom Świynta wielkim krokym Frela w chałpie jest borokym Durś pucuje szkło Gardin szkrobi sto I zaś zacznie z nowym rokym. Zestrachano frela Szwarno frela z Rokitnicy Poszła sama do pywnicy Fest sie boła Miała […]


text:
Brzoza Rozpłakała się brzoza deszczu kropelkami listeczki zgubiła z wiatrem poleciały stoi smutna w parku nie opodal ławki na nagich konarach siedzą tylko kawki a ławeczka pusta liśćmi zaścielona skaczą czasem po niej kruk i czarna wrona brzoza zasmucona krople z niej spłyają że już zakochani pod nią nie siadają Urszula Oślislok
Brzoza
Ptaki
( z internetu ) Ptaki Zleciały się czarne ptaszyska dziobią na lewo i prawo na oślep zabierają z sobą opętane myślą obłędną Jeszcze nie jestem gotowy ptaszyska od siebie gonię by chociaż dotrwać do jutra oby wytrwać do świtu To nic że sił już mało że coraz dalej od wiosny ja wołam cię biała damo […]
Wjosyneczko dej słōneczko
Wjosyneczko dej słōneczko Ôj ty wjosno wjosyneczko Zajś skukałaś nōm słōneczko Deszczym kropisz po tym śwjecie Co by pryndzyj kwitło kwjeci Chcesz po strōmach spłukać kurz Poôbmywać krzŏki rōż Tuż sie śpjychej wjosyneczko A potym dej zajś słōneczko Niych nōm mrugŏ prōmyczkami Cŏluśkimi łuzajś dniami Tak do życiŏ nōm go czeba Jak dziynnie krajiczki chleba […]
Bałwan
Bałwan Stoji bałwan na zegrodzie Ani ruszyć sie ni może Tak go śniegym zafujało Hut na głowje zapadało Mrōz przymroziōł go do ziymje Tera na stojōnczka drzymje Nie ôtworzy ani ôczy Bezto sie sztyjc yno boczy Że nos ptŏki ôbdziōbały Tera go mŏ cojś za mały Ta mjetła co mu wrazili Cŏłko ptŏki ôbsiednyły Ni […]
Ptaki
( zdjęcie z netu ) Ptaki zleciały się czarne ptaszyska dziobią na lewo i prawo na oślep zabierają z sobą opętane myślą obłędną jeszcze nie jestem gotowy ptaszyska od siebie gonię chociaż dotrwać do jutra wytrwać do kolorowego świtu to nic że sił już mało że coraz dalej do wiosny wołam cię biała damo przyjdź […]
Leśne śpjywani
WIOSNA W PRZEDSZKOLU
WIOSNA W PRZEDSZKOLU Narrator: Idzie wiosna do przedszkola Cała w biedroneczki Ma w kieszonkach Przebiśniegi ,zielone listeczki Wiosna: Witam witam drogie dzieci Czy wiosnę kochacie? Gdzie wierszyki ,ilustracje? Na pewno je macie? Dziecko: Namaluje ci motylka Drzewa i kwiatuszki Nawet ptaszki namaluję Pająka i muszki Dziecko: No a ja ci namaluję Pszczółkę ul i słońce […]
Wjosynne słōneczko
Wjosynne słóneczko Warkocz złoty słōnko plecie I zaglōndŏ po tym śwjecie Chmurki na bok łodcisnyło Co by wjyncyj mjyjsca było Modre niebo by śwjat łoglondało A słōneczko pjyknie se na nim blyskało I ôgrzoło wszysko co je na tyj ziymi Kjej ze zimy wjosna już teroski mjyni Lasy ,łōnki,pola już żyć zaczynajōm Kjej wjosynka idzie […]
Padze śnieżyk
Padze śnieżyk Padze śnieżyk padze I se niy przestŏwŏ Jak na ziymja sleci Pjyknie sie łukłŏdŏ Wszysko już je zapadane Strōmy i chojinki całe Przykryło cŏłko zegrōdka I zasuło do niy furtka Druty ze sztrumu sie ługinajōm Bo za dużo śniega na sia majōm Wiszōm ciōmpy s ôkapu Byda cylowała w niy na łapu – […]
Wjosynka paniczka
Wjosynka paniczka Wjosynko ty moja Cojś ty za paniczka Szatki mosz zielóne Przy szatkach kaniczka Włosy złote rozczepane Jako sóonko rozblyskane Na głowje winiuszek Z rozmańtych kwjatuszek Rynce cołki łoplecióne Wszyski kwjotki tam wrażone A szłapeczki bose Co depcóm po rosie Ale kaj żejś sie zawjeruszyła Żejś sam do nos nie przybyła Kaj żejś sie […]


text:
W Radzionkowie na Banhowie
W Radzionkowie na Banhowie postawili rusztowanie.
I już tam z samego rana pora chopow wlazło na nie.
Jedyn facet (chyba szef) łaził durś i coś tam mierzył.
Za nim stoło jeszcze dwóch; mie sie zdowo, że malyrzy.
Z boku stoł tam jeszcze jedyn, wyglondoł jak stary majster
Pomału miyszoł coś w bani, wyglondało to jak klajster.
Jak tyn szef już śloz blank na doł, to zostoł wprost zapytany.
Co je grane ? Powiydz Pan ! Ano nic ! Banhof bydzie odnawiany.
Dwóch malyrzy z góry na doł rolkami ściana sztrajchujom,
a tyn majster miyszo klajster, aże ptoki sie dziwujom.
To, że majster miyszo klajster, bo łon takie mo zadanie.
Jak ta ściana bydzie fertig, bildbord przilepi na ścianie.
Jak na wieży pizło dziesiyńć, łopuścili rusztowanie.
Wszyscy mieli przeca głod, to zrobili se śniodanie.
W tym czasie kasik z południa, chyba spod samiuśkich Tater
Wszysko sie tak zakurziło, bo zaczon duć mocny wiater.
A z banhofu, z posiedzynio wracoł właśnie Birgemajster,
Wtym z góry prosto na gowa spod mu kibel i tyn klajster.
Tyn nasz biydny Birgemajster placnył gymbom fest na gleba.
Kupa luda sie zleciało; Co sam robić teroz trzeba ?
Przijechało pogotowie, gowa z kleju łobciyrajom,
a potym już do karetki gibko rajń chopa wciskajom.
Farorz przilecioł porzykać, tyn tu, z tukejszyj parafii.
Ło mój Boże ! Jo Wom godom. To je chyba sprawka mafii.
Eee tam ! Niy wyglondo to na mafia; godo pomocnik kancelisty.
Wetna sie jo ze wszyskimi, że to były terorysty.
W tym nadjyzdżo zza zakryntu wielkie, czorne BMW-u
Wyłazi z tyj limuzyny szofer, no a za nim jeszcze dwóch.
Łoglondajom cołki Banhof i patrzom na rusztownie,
cosik mierzom i macajom, łobliczajom, włażom na nie.
Potym w takim rubym hefcie cosik gynsto naszkryflali.
Powołali tyż trzech swiadków i podpisać im kozali.
Poczekali, aż brygada posprzonto z tego kleju szpajza
Wszyskich ich tyż przesuchali, a majstra wziynli na rajza.
Jak w gazecie regionalnyj wszysko dokładnie łopisali
Łokazało sie, co malyrze przpisow BHP niy przestrzegali.
Bezto szefa tamtyj firmy i tych trzech jego boroków,
skozali wyrokiem sondu w zawieszyniu na poł roku.
Z tego morał taki płynie: Jak włazisz na rusztowanie,
to sie przedtym fest ubezpiecz, cobyś mog ściepywać banie !
Autor: Józef Szczygieł


text:
OSKAR OSPRAWIO: Urodziny i nowy dom. Jestech ptoszek, wszystke piorka mom niybieske yno dokola dziubka biole, na lebku piorka ulozoly sie jak fale na morzu, bez toz nazwali mie „PAPUZKA FALISTA”. Wyklul zech sie bez lato w 2002 roku do kupy z inkszymi pisklokami. Jak nom bolo tak kole 6 tydni, to nasz hodowca […]
OSKAR OSPRAWIO: Nowy dom.
Nagrody i publikacje
Śląski Kalendarz Katolicki „Z tej Ziemi ” a w nim parę wierszy Po Naszemu . Oto jeden z nich Jak to ptoszek budowoł gniozdo Pojstrzodku liści na wysokim stromie, jakiś ptok do sia gniozdko szykowoł, bez przerwy świyrgoloł i lamyntowoł, że niewygodno chałupa wybudowoł. Że za wysoko na jego skrzidła, że trocha ciasno do wielki […]
Hej! kaj ta Wiosna?
Hej! kaj ta wiosna? Kaj ta Wiosna? kaj ta Wiosna ? na kawie siedzi z zimom, do dioska. Zima na majowe śwjynto sprosiła , ta se śniegym odpłaciła. Śwjyntowali dzisiej społu teraz nie idzie wieżyć nikomu. Za to że jom kawom czynstowała ona i wszystko w ogrodkach skicała. Kwiotkia pod śniegym na drzewach, ani […]


text:
Hanowery
Wspůłrzyndne: 52°22' N 9°43' E
Hanowery, (mjym.: Hannover) to je mjasto we Mjymcach, stolica landu Dolno Saksůńijo. Leży nad rzykům Leine. Mo rozwińynto industryjo strzodkůw transportu (auta, lokomotywy a wagůny), elektrotechńiczny (Telefunken) a inksze. Wspůminane we 1022 kej uosada targowo. Prawa mjejske uod 1241. We XIV stoleću noleżoł do Hanzy. We lotach 1814 - 1860 stolica krůlestwa Hanowerůw, ńyskorzi prziłůnczunygo ku Prusům. Uod 1946 stolica landu. Terozki mjasto targowe: targi Hannover Messe, targi IT CeBIT. We 2000 Hanower bůł gospodorzym Śwjatowygo Ausztelůngu EXPO 2000.


text:
Priština
Koordinaty: 42°40′0″N 21°10′0″E /  42.66667, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *
Priština (kyrilisce ПpишTиHa; albansce Prishtina/Prishtinë) je stolica a sydło knježerstwa Kosowa. Je z 550.000 wobydlerjemi we wulkogmejnje najwjetše město kraja a jeho politiski, kulturny a hospodarski centrum. Měšćanosta je Isa Mustafa (KDL).
Stawizny[wobdźěłać]
Priština bě jedne wot srjedźišćow srjedźowěčneho serbiskeho stata a rezidenca pod kralom Milutinom (1282-1321). Sewjerozapadnje města so 15. smažnika 1389 Bitwa na Kosowym polu wotmě. Po osmaniskim dobyću serbiskeje stolicy Smederevo w lěće 1459 započe turkowske knjejstwo.
W prěnjej Balkanowej wójnje 1912 móžeše Serbiska Prištinu dobywać. W Juhosłowjanskej bě město wot lěta 1974 stolica awtonomneje prowincy Kosowo a Metochija. W Kosowskej wójnje 1999 jara wobškodźena; je Priština wot 2008 hłowne město Republiki Kosowo, kotraž mjezynarodnje připóznata njeje.


text:
Jaroměr Hendrich Imiš
Jaroměr Hendrich Imiš (* 16. decembra 1819 w Bukojnje; † 12. decembra 1897 w Hodźiju) bě serbski ewangelski duchowny a narodny prócowar.
1832–1840 wopyta gymnazij w Budyšinje a běše 1839 sobuzałožer serbskeho gymnazialneho towarstwa „Societas Slavica Budissinensis”. Wot 1840 studowaše teologiju při Lipšćanskej uniwersiće a zastupi 1841 do studentskeho korpsa Lusatia.[1] Mjez 1851 a 1858 běše Imiš farar we Wóslinku a wot 1858 hač do swojeje smjerće 1897 farar w Hodźiju. Dnja 28. awgusta 1851 so wón z Milu Pfulec z Přišec we Wóslinku woženi.
Imiš bě w 1840tych lětach sobuzałožer Maćicy Serbskeje, zebra pak po zwrěšćenju byrgarskeje rewolucije 1848/49 přiběrajo politisce konzerwatiwne stejišćo. Bórze namaka so mjez frontomaj serbskeho narodneho wozrodźenja a přiběraceje germanizacije ze stron sakskeje wyšnosće.
1849 załoži hromadźe z druhimi serbskimi ewangelskimi duchownymi Serbske lutherske knihowne towarstwo, kotrež hraješe wažnu rólu při wudawanju a rozšěrjenju serbskeho ewangelskeho pismowstwa. Z dowolnosću sakskeho kralowskeho kultusosoweho ministerstwa załoži 1877 w Hodźiju Serbski homiletiski seminar. Kóžde lěćo móžachu so tam serbscy fararjo w běhu štyrjoch tydźenjow dale kubłać.
Literarne tworjenje Imiša bě wobmjezowane na nabožnu literaturu. Redigowaše 1881 a 1893 hornjoserbskej wudaći biblije a wobstara wudaća spěwarskich a liturgiskich knihow. W lěće 1883 pak wozjewi jako wotmołwu na w němskich nowinach so přiwótřacu polemiku přećiwo pozdatnemu panslawizmej Serbow, jako kotrehož eksponentaj so wosebje Jan Arnošt Smoler a Michał Hórnik wobhladowaštaj, pamflet „Der Panslawismus unter den sächsischen Wenden”. Imiš bu tuteho pamfleta dla wobskórženy a wot sudnistwa zranjenja česće dla zasudźeny. Lipšćanske krajne sudnistwo tute zasudźenje pozdźišo zaso zběhny. Sakski kral počesći Imiša ze zasłužbowym rjadom I. klasy, Lipšćanska uniwersita spožči jemu čestne doktorstwo. 1876–1881 bě Imiš čłon krajneje synody Ewangelsko-lutherskeje cyrkwje w sakskim kralestwje, wot 1886 bě čestny předsyda Maćicy Serbskeje.
K dopomnjeću na skutkowanje Imiša dósta Budyska starownja Diakoniskeho skutka w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin z.t. w lěće 2006 mjeno „Dom Imiša” (němsce: Haus Immisch).
Twórby[wobdźěłać]
- Der Panslawismus unter den sächsischen Wenden mit russischem Geld betrieben und zu den Wenden in Preußen hinübergetragen. Deutsche Antwort eines sächsischen Wenden, Lipsk 1884.
Žórła[wobdźěłać]
- Rudolf Jenč: Stawizny serbskeho pismowstwa. 2. zwjazk, Budyšin 1960.
- Jan Šołta: Imiš, Jaroměr Hendrich. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, s. 210sl.sl.
- ↑ Karl Rügemer (wud.): Kösener Korps-Listen von 1798 bis 1910. München 1910, str. 149.


text:
Marilyn Monroe
Marilyn Monroe, po prowdźe Norma Jeane Mortensen, rodzůno kej Norma Jeane Baker (rodz. 1 čyrwca 1926 we Los Angeles, um. 4 śyrpńa 1962 we Los Angeles) – amerikańsko aktorka filmowo, legynda kina, seksbomba lot 50. a 60. XX wjeku. S anfanga bůua modelkům a prezyntowoua badykostjumy, a we 1946 přiuwožyu ja Howard Hughes, šef RKO Radio Pictures, kery namůwiu ja na aktorstwo. Pjyršy kůntrakt podpisoua s wytwůrńům 20th Century Fox. We lotach 1947-1948 zagroua lo ńich we poru filmach, s kerych žody ńy uośůngnou sukcesa, bez cůž ńy předužůno ś ńům kůntraktu. We 1949 pozowou do zdjyńć po nagu, a ukozouy śe ůune we I nůmeře Playboya. We 1952 pjyršy roz zagroua kej platynowo blůndynka, a pjyršy sukces uodńosua we 1953 rolům we Gentlemen Prefer Blondes (Chopy wolům blůndynki). Bůua pora razy hajtńynto, we tym s Arthurym Millerym, lo kerygo zmjyńiua wyznańy na judajizm. Oud pouowy lot 50. začua sprowjać mynga problymůw skiž nadužywańo alkoholu, barbituranůw, popadańo we depresyje a bulimjo. Na kůńec, znejdźůno ja mortwo we jeij chaupje ze suchawkům uod telefona we rynce. Připuščo śe, aže uod umřyua uod předawkowańo střodkůw nasynnych, nale sprawa jeij śmjyrći ńy je do dźiśej do kůńca wyjaśńůno.
Filmografijo (wybůr)[Sprowjej]
- 1947: "Dangerous Years"
- 1948: "Ladies of the Chorus"
- 1949: "Love Happy"
- 1950: "A Ticket to Tomahawk", "The Asphalt Jungle"
- 1950: "All about Eve"
- 1951: "Home Town Story"
- 1952: "Don't Bother to Knock", "Monkey Business"
- 1953: "Niagara", "Gentleman Prefer Blondes"
- 1953: "How to Marry a Millionaire"
- 1954: "There's No Business Like Show Business"
- 1954: "River of No Return"
- 1955: "The Seven Year Itch"
- 1956: "Bus Stop"
- 1957: "The Prince and the Showgirl"
- 1959: "Some Like It Hot"
- 1960: "Let's Make Love"
- 1961: "The Misfits"
Auskuplůngi[Sprowjej]


text:
Łůdź
Wspůłrzyndne: 51°47' N 19°28' E
Łůdź (pol.: Łódź) – mjasto we centralnyj Polsce, stolica łůdzkigo wojewůdztwa, stanowi grodzki krys. Jedno s nojwjynkszych mjast Polski, srogi uostrzodek akadymicki a industryje (industryjo włůkynńiczo a uoblyczyńowo). Uod przez dwudźestu lat mo stoły spadek liczby ludźůw.
Nojbarźi znůmům hulicům Łodźi je Pjotrkowsko hulica – jedyn s nojdugszych deptakůw Ojropy, a wele ńij eklektyczne i secesyjne kamjyńice s XIX a XX stolećo.
Mjasto rozwinyło śe na przełůmje XIX i XX stolećo jako uostrzodek industryje.
Znůme tyż s dwůch tutejszych szportowych klubůw: Widzewa Łódź a ŁKS-u.
Necowe uodwołańa[Sprowjej]
Przipisy
- Mapy: Autopilot | Google Maps | Szukacz | Targeo | Zumi
- Zdjynća satelitarne: Google Maps | Wikimapia | Zumi
Przipisy


text:
Wikipedyjo:Jak sprowjać artikle?
Tyn poradńik mo charakter "wartkigo" wprowadzyńo do tworzyńo artiklů, kery nado śe lo anfangerůw. Uobrazuje uůn tworzyńy hasłůw we pigůłce.
Tworzyńy nowych hasuůw[Sprowjej]
Nojsůmprzůd trza rozpoczůńć artikel. Coby to zrobić, mogesz wypełńić půńiższo luka mjanym Twojigo artikla:
lebo wćepnůńć we pasek adresa w twojej sznuparce internecowyj tyn tekst:
http://szl.wikipedia.org/wiki/sam mjano artikla
Kedy to zrobisz, uodymkńe śe taki fynsterek ze nagůwkym Sprowjosz (nazwa artikla). Sztartńynće nowygo artikla je tyž mogebne bez wćepańy uůnygo mjana do sznuparki pů lewyj a naćiśńynće knefla Sznupej. Sam uodymkńe śe uokno s wyńikůma sznupańo, a na wjyrchu bydźe czyrwůny link - trza na ńigo naćisnůnć.
Struktura hasła[Sprowjej]
Ńy trza jyno wćepać teksta artikla, coby bůło do porzůndku. Uobocz se jako bajszpil jedno s hasłůw - kożde ma na poczůnku porubjyńy słowa, we śe linki do inkszych artiklůw, a na kůńcu katygoryjo. Dejmy na to, co mosz uochota napisać uo Gdańsku. Przigotowoł żeś wpjyrw tekst, kery choćołbyś uopublikować na Wikipedyji:
Gdańsk, (kaszubsko godka: Gduńsk, mjymjecko godka: Danzig, łaćina: Gedania, Dantiscum, jidisz דאַנץ – danc) – mjasto w Polsce nad Morzym Bołtyckim, zołożůne we 997 roku, stolica wojewůdztwa pomorskigo a archidjecezyje gdańskij. Gdańsk je tyż mjastym krůlewskim a hanzeatyckim. Terozki je jednym s nojsrogszych polskich miast.
Mosz tedy jyno surowy tekst hasła, kere trza dali redagować! Nojsůmprzůd dejmy porubjyńy na pjyrsze słowo - trza je uobjůnć mjyndzy take potrůjne sztrichy:
'''Gdańsk'''
Co do nům efekt:
Gdańsk
Nazwy we inkszych godkach daj we podwůjne sztrichy:
kaszubsko godka: ''Gduńsk''
Co do nům efekt:
Gduńsk
Trza jeszcze dać linki do inkszych artiklůw. Jako bajszpil damy link do zajty uo kaszubskij godce:
[[kaszubsko godka]]
Co do nům efekt:
kaszubsko godka
Eli trza dać link do zajty uo inkszej nazwje, jako bajszpil do zajty uo mjeśćje to trza:
[[mjasto|mjeśćje]]
Co do nům efekt:
mjeśćje
Jeszcze trza nom dać kategoryje, coby można bůło gibko znaleźć zajty:
[[Kategoria:Mjasta]]
Momy wjync:
Gdańsk, (kaszubsko godka: Gduńsk, mjymjecko godka: Danzig, łaćina: Gedania, Dantiscum, jidisz דאַנץ – danc) – mjasto w Polsce nad Morzym Bołtyckim, zołożůne we 997 roku, stolica wojewůdztwa pomorskigo a archidjecezyje gdańskij. Gdańsk je tyż mjastym krůlewskim a hanzeatyckim. Terozki je jednym s nojsrogszych polskich miast.
W wikikodzie wyglůndo tak:
'''Gdańsk''', ([[kaszubsko godka]]: ''Gduńsk'', [[mjymjecko godka]]: ''Danzig'', [[łaćina]]: ''Gedania'', ''Dantiscum'', [[jidisz]] ''דאַנץ – danc'') – [[mjasto]] w [[Polska|Polsce]] nad [[Morze Bołtyckie|Morzym Bołtyckim]], zołożůne we 997 roku, stolica [[wojewůdztwo pomorskie|wojewůdztwa pomorskigo]] a archidjecezyje gdańskij. Gdańsk je tyż mjastym krůlewskim a [[hanza|hanzeatyckim]]. Terozki je jednym s nojsrogszych polskich miast.


text:
Deimos
Deimos (abo Dejmos; ze gr. trwoga) to mjyńszy a dalszy s dwůch kśynżycůw Marsa. Deimos je planetojidům przechwycůnům bez Marsa. Mjano kśynżyca je uod syna Boga Aresa we mitologiji greckij.
Uodkrycie[Sprowjej]
Uodkrywcům Deimosa je amerikański gwjoźdźorz Asaph Hall. Pjyrszy roz uostou uůn zaobserwowany 12 śyrpńo 1877 we uobserwatorjum wojynnyj marynarki USA kole godźiny 7:48 UTC. Kapka dńi ńyskorzi (12 śyrpńo) Asaph Hall uodkrył tyż drugi kśynžyc Marsa, Fobosa.
Uorbita[Sprowjej]
Mars uoglůndany s Deimosa je 1000 razy wjynkszy (ze szyrzkům kůntowům 33°) a 400 razy klarowńiejszy uod Mjeśůnczka we pełńi. Deimos uoglůndany s Marsa mo szyrzke kůntowům ńy wjynkszům kej 2,5' a gouymi ślypjůma wyglůndo kej gwjozda. Jego maksymalno klarowność s Marsa je taka, kej Wynus uoglůndanyj s Źymje. Uokres objygu wynośi ůngyfer 30,5 h. Beztůż prowje pokrywo śe uůn s dugośćům marsjańskij doby (24,5 h). Deimos je fest blisko powjyrzchńe planety . Beztůż ńy je uůn widoczny s powjyrzchńe planety s uobszarůw uo wspůłrzyndnej rubośći planetograficznej wyższyj kej 82°.
Charakterystyka fizyczno[Sprowjej]
Deimos je to planetojida, kera we strone Marsa uostoua skerowana bez pole grawitacyjne Jowisza. Je uůn fest ńysferyczny a mo wymjary 15 × 12 × 10 km. Deimos skłodo śe s lodu a skoł bogatych we wůngel. Jego powjyrzchńo je pokryta kraterami. Masa kśynżyca je fest mało: ~1,4687×1015 kg – ponad 3 razy mjyńszo uod gůry Gjewůnt.


text:
Kśynga Powtůrzůnygo Prawa
Kśynga Powtůřůnygo Prawa [Pwt], Pjůnto Kśynga Mojžešowo [5 Mojž] zawjyro Tora, je růwnočeśńy pjůntům kśyngům Starygo Testamyntu a Biblije. Mjano kśyngi we hebrajskij godce to Dvarim דברים, eli "suowa", uod pjyršygo wyrazu tyj kśyngi, we grece (Septuaginta - Aeutepovόuιov) a uaćińy (Wulgata - Deuteronomium) mjano tumačy śe kej "powtůřůne prawo". Pwt zawjero moc nawjůnzań do půpředńich šterech kśůng, we tym l.b. powtůřyńy Dekalůgu a inkšych přepisůw. W kśyndze tyj ůmješčůny je tyž hymn Mojžeša.


text:
Serbske nałožki
Serbske nałožki su cyłk nałožkow a wašnjow serbskeje towaršnosće. Wone rozeznawaja so sprěnja wot ritusa, kotryž spyta socialny a nabožny swět zwjazować, zdruha wot zwučenosće, kotraž předstaja strózbu, na zaměr orientowanu (nic přeco socialnu) rutinu.
Wobsah
Nałožki[wobdźěłać]
Pola Serbow je wjele wšelakich ludowych nałožkow, kotrež su z wjetšeho dźěla pohanskeho pochada. Pěstowanje serbskich nałožkow je na wsach Łužicy tež hišće dźensa dosć rozšěrjene a woblubowane.
Serbske nałožki Hornjeje a Delnjeje Łužicy su mj. dr.:
- Zapust
- Chodojtypalenje
- Jutrowne jěchanje
- Jutrowna woda
- Jutrowny woheń
- Mejestajenje
- Zabiwanje kokota
- Łapanje kokota
- Janšojski bog/dźěćetko
- Camprowanje
- Ptači kwas
- Mejemjetanje
- Měrćinowe spěwanje
Zapust[wobdźěłać]
Tón nałožk płaći jako najatraktiwniši nałožk w Delnjej Łužicy. Zapust so swjeći w zažnym nalěću a ma - tak kaž tež druhe nalětnje nałožki – zwisk z něhdy daloko rozšěrjenym wuhnaćom złych duchow zymy. Dokładny termin toho něhdźe stolětneho stareho nałožka móže při kóždej wsy druhi być, ale je přeco sobota abo njedźela a započina so zwjetša napoł jednej a kónči so wokoło šesćich. W tydźenjach wot Třoch kralow hač do započatka měrca móža so holcy a hólcy na zhromadny swjedźenski ćah přihotować. Něhdy su žony na přazach za přihotowanje Zapusta zamołwite byli. Dźensa pak so předewšěm Domowina abo wjesne towarstwa wo přewjedźenje Zapusta staraja. Při zapustowym ćahu njesu holcy narodnu swjedźensku drastu a hólcy du w čornych woblekach a njesu zwjetša kłobuki z bantami. Na někotrych wsach so při ćahu nimo toho tež wosebite symbole njesu. Dołhu tradiciju ma na přikład z bantami wupyšene chošćo. Wobdźělnicy zapustoweho ćaha wobsteja při tym jenož z nježenjeneje resp. njewudateje wjesneje młodźiny.
Chodojtypalenje[wobdźěłać]
Tón nalětni nałožk pochada z Hornjeje Łužicy a tam so tež předewšěm pěstuje. Na předwječoru prěnjeje maje spi na małym šćěpowcu chodojća klanka. Chodojta płaći při tym jako znamjo zymy a jeje palenje ma wuhnaće złych duchow zymy zwobraznić. Husto dźěći wjesele z palacymi hałžkami w rukach wokoło wohnja rejuja.
Jutrowne jěchanje[wobdźěłać]
W Hornjej Łužicy je jutrowne jěchanje jutry daloko šěroko znaty nabožny nałožk, kiž kóžde lěto wjele přihladowarjow zbliska a zdaloka přiwabja. Wuchadźišćo je wjesna cyrkej. Tam dóstanu křižerjo wot fararja Boži wobraz a potom wobjěchaja na wupyšenych konjach wokolne pola. Tón ritual ma wsam dobre žně zawěsćić.
Jutrowna woda[wobdźěłać]
Jutrowny nałožk, kotryž bě hišće hač do 1960 daloko rozšěrjeny, je chód po jutrownu wodu. W switanju jutrownički su holcy ze wsy z karančkami do žórła šli, zo bychu jutrownu wodu načerpali. Je mjenujcy pječa porjeńšenje slubiła, hdyž wone so doma z tej wodu myja. Ale swoje wosebite kuzło je jutrowna woda jenož potom měła, hdyž njejsu holcy na puću k žórłu rečeli. Tohodla je za hepjelskich pachołow wulki žort było, holcy při tym wobćežować.
Jutrowny woheń[wobdźěłać]
Jutrowny woheń pali wopołnocy před jutrowničku nimale w kóždej wsy Delnjeje Łužicy. Praji so, čim wyše płomjo sapa, ćim płodniša budźe zemja we wokolinje. W dnjach před wotpalowanjom zběra wjesna młodźina wot kóždeho dwora paliwa a nosy jo na polach blisko wsy na wulkim šćěpowcu hromadu. Ludźo dyrbja sćěpowc škitać, přetož smě hakle połnoc palić, ale młodźina ze susodnych wsow jón rady předčasnje wotpaluje. Na wjačoru jutrowneho wohnja je nimo toho z nałožkom, zo młodźina a tuchwilu tež cyłe swójby so wokoło małeho wohnja z hudźbu a žortom. Ale hišće něšto druheho je z nałožkom, mjenujcy nazajtra tryski ćěrić, kaž na přikład zahrodne wrota susoda kradnyć a je na štom powěsnyć abo do hata mjetać.
Mejestajenje[wobdźěłać]
Na předwječoru prěnjeje meje so na wsach Delnjeje Łužicy meja staja – zwjetša na wsy abo na druhim swobodnym městnje we wsy. Tón 15-20 m wysoki zdónk njesmě žanu skoru měć, přetož hewak móhli so złe duchi abo chórosće tam pod skoru chować a ludźom a zwěrjatam škodźić. Wupyšeny zdónk meje ma nimo toho pisanym bantatym wěncom, kotryž je wjesna młodźina zwiła, a na wjeršku steji mała młoda brěza, kotraž ma wsy płódnosć za přichodne dny přinjesć. Meja ma rjany zeleny měsac meju powitać a wobsedźi po ludowej wěrje wosebite škitanske kuzło za wjes. Młodźency dyrbja meju zakitować, přetož je nałožk, zo chce ju młodźina susodneje wsy wottorhać. To by mjenujcy za wjes wulke njezbožo woznamjeniło. Swjatki so meja zaso wottwarja.
Zabiwanje kokota[wobdźěłać]
Zabijanje kokota je tež serbski žnjowy nałožk. Při tym nałožku přihladowarjo sydaja so na koleso a wot wobdźělenych młodźencow je jedyn za druhim na rjedźe. To rěka, zo wón dyrbi na kolesu ze zawjazanymi wočemi a z cypami nad ramjenjom hlinjany hornčk namakać, pod kotrymž z pisanymi bantami a kwětkami wupyšeny korbik z kokotom (dźensa pak jenož atrapa kokota) w małej jamje steji. Potom dyrbi hólc cypy machać a tak hornčk trjechić. Za to ma 3 pospyty. Hdyž wón dwójce njetrjechi, přěhraje. Dobyćer dóstanje kokota.
Łapanje kokota[wobdźěłać]
Tón serbski žnjowy nałožk swjeći so w awgusće po žnjach a je woblubowany a znaty. Při tym so z dubowym lisćom wupyšene wrota na sćernišću stajeja. Nježenjeni młodźency dyrbja přez wrota jěchać a pospytować, hłowu a wobě křidle zabiteho kokota wutorhnyć, kiž horjeka nad wrotach wisa. Komuž so radźi, hłowu dóstać, je prěni žnjowy kral a křidle stej za druheho a třećeho krala. Kóždy kral a swój kóń dóstanje potom čestny žnjowy wěnc z dubowym lisćom, kiž su holcy někotre dny prjedy zhotowichu. Nimo toho smě kóždy kral so kralownu mjez holcami, kotrež serbsku swjedźensku drastu njesu, wubrać, druhdy z zawjazanymi wočima. Z njej wón potom rejuje. Potom so žnjowy ćah po wsy wotměwa, před kotrymž kapała dźe, potom kralowny, potom kralojo na konjach a skónčnje zbytni jěcharjo. Tón ćah kónči so zwjetša w hosćencu, hdźež so wjesele rejuje a pije. Kokot płaći při tym zarjadowanju jako symbol płódnosće, ale po žnjach wón je přesłaby a přestary a je potajkim swóje kuzło płódnosće za přichodne lěto zhubił. Tohodla wón so zarězuje, zo by nowy młody kokot móhł jeho městno wobsadźić.
Janšojski bog / Dźěćetko[wobdźěłać]
W Slepjanskich kónčinach je na serbskich dźěćacych hodowničkach město rumpodicha druha zajimawa postawa, mjenujcy tak mjenowane Dźěćetko. To je rjenje wupyšena holca w Slepjanskej narodnej drasće, kotraž dźěći wobradźa, ale tež druhdy dorosćenych.
W Janšojskich kónčinach přińdźe k dźěćom hač do 12 lět podobna postawa, zo by je wobdariła. Rěka Janšojski bog. Wona je přeco ta holca, kotraž so jako přichodna wuda a přazu wopušći. Na přazy so přihotuje a so woblěka. Jeje wobličo je při tym z šlewjerjom a pisanymi bantami zakryte. Zwjetša wona njemóže za šlewjerjom ničo widźeć a tohodla wjedźe so wot dweju přewodnicow.
Po tym, zo holcy a hólcy su Janšojskemu bogej něšto zaspěwali, modlitwu abo pěseń přednjesli, dóstanu horstku słódkosćow.
Camprowanje[wobdźěłać]
Camprowanje wotměwa so před zapustom. Wjesna młodźina ćaha w pisanych kostimach přez wjes a zastawa před kóždym dworom za spěw a rejku. Za to woni dóstanu jeja, tuk a pjenjezy za wječorne rozwjeselenje. Něhdy smědźachu jenož mužojo camprować. Tradicionelne kostimy, kotrež su tehdom njesli, běchu na přikład baćon, stara baba abo dwójne wobličo.
Ptači kwas[wobdźěłać]
- Hlej tež Ptači kwas
Hačrunjež ptači kwas je hórnjoserbski nałožk, je wón dźensa tež w Delnjej Lužicy, předewšěm při małych dźěćoch, jara znaty a woblubowany. Dźeń toho swjedźenja je 25. januara. Je tak, zo małe dźěći stajeja talerje won před wokna abo durje a po chwilce namakaja tam wšelakore słódkosće abo małe pječwo kaž tradicionelne sroki, kotrež stej staršej na taler połožiłoj. Dźěći pak sej mysla, zo su to dary ptačkow, kotrež dźakuja so z tym za picowanje w zymje. Poprawna ptača swójba, při kotrejž stej sroka njewjesta a hawron nawoženja, swjeći so w pěstowarnjach a delnich šulskich lětnikach nimale po cyłej Łužicy jako mały kwasny ćah přez wjes. Při tym njese mały kwasny por serbsku kwasnu drastu a zbytni kwasarjo su w ptačich kostimach. Dalše swjedźenske programy k ptačemu kwasej wotměwaja so nimo toho jako koncerty abo dźiwadłowe hry, na přikład kóžde lěto pola Serbskeho ludoweho ansambla.


text:
Sprjewja
Sprjewja jo něźi 400 km dłujka rěka, kótaraž běžy pśez zwězkowe kraje Sakska, Bramborska a Barliń. Zachopjeńk rěki jo we Łužyskich górach. Sprjewja ma tśi žrědła: w Habrachćicach, Neugersdorfje (abo gsb. Nowe Jěžercy) a pśi Kotmarje. Z górow běžy rěka pśez Budyšyn a Łužysku nižynu do Dolneje Łužyce. Ako nutśikowne delta Sprjewje zachopiju se slězy Chóśebuza Błota. W Barlinju wuliwa se Sprjewja do Habole.
W dolnoserbskich jsach groni se Sprjewi zwětšego jano Rěka.
Nejwažnjejše města pśi Sprjewji[wobźěłaś]
Nejwažnjejše města a jsy nad Sprjewju:
Rěcki a pódlowe rěki wót Sprjewji[wobźěłaś]


text:
Splažny wobchad
Splažny wobchad (tež splažny akt, koitus, přilěhwo, wulg. tež zlěhanje) je we wuskim zmysle seksualne zjednoćenje cycakow, při kotrymž so erigowany muski penis zadobywa do žónskeje waginy, potajkim waginalny wobchad. Dźensa wužiwa so zapřijeće dźeń a bóle tež za druhe seksualne praktiki, kotrychž zaměr njeje jenož rozpłodźowanje. Wobchadnorěčnje mjenuje so splažny wobchad tež krótko jako seks, štož pak eksaktne njeje, dokelž ma tute zapřijeće šěrši woznam.
Pola wobeju splahow móže přez splažny wobchad k orgazmej (wjerškej rozbudźenja) přińć, kotryž je pola mužow w normalnym padźe zwjazany z ejakulaciju. Waginalny splažny wobchad z wupławjenjom symjenja je zwjetša wuměnjenje za přirodne płodźenje potomnikow. Woprawdźite wopłodźenje žónskeje jejkoweje bańki přez musku symjentnu bańku stawa so wěsty čas (druhdy něšto dnjow) po splažnym wobchadźe w ćěle žony.
W tradicionalnym moralnym systemje mnohich kulturow a nabožinow je splažny wobchad jenož w mandźelstwje mjez mužom a žonu dowoleny.


text:
Seul
Wspůłrzyndne: 37°33' N 126°59' E
Seul (kor. 서울특별시, Seoul, Sŏul; posuchej) – to uod přez 600 lot stolica Koryje. Uod kůńca II wojny śwjatowyj po roztajlowańu Půuwyspu Koryjańskigo na dwa państwa Seul zostou stolicům Republiki Koryjańskij (Koryje Pouedńowyj), a Pjůngang stou śe stolicům Koryjańskij Republiki Ludowyj (Koryje Půunocnyj). Bez čas wojny koryjańskij na krůtki čas Seul bůu zajynty bez kůmůńistyčnych uokupantůw, a stolica Korei Pouedńowyj přyńyśůno do inkšygo mjasta.
Seul znojduje śe we cyntralno-zachodńij tajli Půuwyspu Koryjańskigo. Mjasto pouožůne je ńydaleko na pouedńe uod strefy zdymilitaryzowanyj (DMZ) a ležy nad řykům Han. Seul je polityčnym, spouečnym a ekůnůmičnym cyntrům Pouedńowyj Koryje.
Seul s gynstośćům zaludńyńo powyžej 15 tys/km² je jydnym s nojbardźij zatuočůnych mjast na śwjeće. Jednočeśńy pośado nojwjynkšo na śwjeće ilość šybkych uůnč internecowych a půnktůw dostympowych WiFi. W Seulu je tyž zarejerowane přez 1 mln pojazdůw mechańičnych.


text:
Wjedyń
Wspůłrzyndne: 48°13' N 16°22' E
Wjedyń (mjym. Wien, fr. Vienne, ang. Vienna, uać. Vindobona, madź. Bécs, čes. Vídeň, suowac. Viedeň, suowyń. Dunaj, sch. Beč, gre. Bιέvvn, ros. BeHa, it. Vienna ) – je stolicům Austrije, jeji nojwjynkšym mjastym a kulturalnym i polityčnym cyntrům. Ležy nad Důnajym, na kraju Lasu Wjydyńskigo; plac 415 km², ludźi 1 631 000 (2005). Wjedyń stanowi tyž jydyn s dźywjyńću krajůw zwjůnzkowych Austryji. Je to jydno s baři znůnych mjast střodkowyj Ojropy i je wažnym mjejscym lo historyje a kultury tygo kůntynyntu.
Mjano mjymjecke Wien pochodźi uod uaćińskigo "Vindobona", co s kolei pochodźi uod celtyckigo zuožyńo "Vedunia", znočůncygo "strůmyk/potok leśny".


text:
Yno czymu?.
Serce jego przez Nia je zlomane
Coukie jyj przajanie je oszukane
Wszystko co yno razym budowali
Ona z inkszym oroz zmarnowali
I fest gorkie od niyj kejs slowa
Furt daleko sie od niego oddalyly
Jyj teroz slowa w żyletki sie zmiyniyly
Przecinajom wszystkie do niyj uczucia
Jego oczy wodom som teroz zalone
A ona niy mo żodnego wspolczucia
Zaczyno godac czuć ze go oszukuje
Inkszymu kole siebie miyjsce rychtyje
Yno po co sie tyn zwionzek budowalo
Kej tak latwo sie go oroz zmarnowalo.
Autor : Stanisław Skiba


text:
Roler
Bolo mi tak ze siedym lot, jak moja ciotka (nojmlodszo siostra od moji Mamy) smykala mie bele kaj na szpacyry, abo po miescie, po sklepach, do swoich kamratkow, abo blank normalnie na lody. Ciotka bola do mie dobro, przola mi, ale niy ciyrpiala, jak jaki bajtel bol frech. Toz staralach sie dycki byc niyfrechowno, coby mie niy sprzezywala, bo sie to niy oplaciolo. Jo rada laziolach z ciotkom po sklepach, bo dycki dostalach od nij lizoka, rolka dropsa, abo tytka jakich bombonow czy tyz tytka pufraisu. Spominom se tak, jak roz prziszla coby mie wzionsc na szpacyr. Mama oblykla mi czysty klajdzik, fajno zopaska co mi uszola drugo ciotka, kero bola szwoczka, zoki i zandalki na szlapki, a wlosy spionla mi srogom szlajfkom. Jo sie uparlach coby wzionsc roler. Ciotka obiecala Mamie , ze bydzie dowac pozor, coby mi sie nic niy stalo, no i my poszly. Przodzi poszly my do parku wele kosciola, tam sie trocha pokrynciolach na karasolu i pohustalach na hustawkach. Potym poszly my do miasta na zakupy do gyszeftu, bo ciotka cosik tam potrzebowala, a na koniec do lodziarnie, kaj dostalach srogo porcyjo lodow. Jak my juz szly nazod do dom, to ciotka ujrzala fotografa, kery stol na takim wielgim placu kole kosciola i knipsowol kozdego, kto chciol. Moja ciotka nigdy niy przepasowala takij okazji i tym razym tyz dala sie knipsnonc do kupy zy mnom i z rolerym. No to bolo na ostatni driker, bo minuta potym juz bych niy mogla dac se zrobic obrozka. Jada se tak na tym moim rolerze i niy spojrzalach na chodnik, w kerym bola wielgo dziura. No i stalo sie to, co musialo sie stac: szczelolach do kupy z rolerym na kamynie. A ze niy chcialach puscic rolera z ronk, toz przejechalach gymbom i kolanami po chodniku. Roler niy miol ani jednego kracera. Za to jo mialach lico, czolo, lokec i oba kolana zdropane do krwi. Moj klajdzik tyz uciyrpiol, bo zrobiola sie dziura na rynkowie, a zopaska bola zmazano i urwol sie zaum na dole. Szlajfa we wlosach utrzimala sie bez szkody:-) Spominom, ze trocha sie rozbeczalach, ale ciotka mie przitulola, taszyntuchym otarla gymba i…dostalach dodatkowo kulka loda.
Poszly my do dom trocha ze strachym, bo przeca ciotka obiecala Mamie, ze bydzie na mie dowac pozor. Ale Mama wcale sie niy gorszola, yno zarozki mie umola, jodym pomazala wszystke uszkodzone sztele na moim ciele, kaj trza bolo to przilepiola flaster, no i przeblykla mie w czyste szatki. Pedziala, ze nojwazniejsze, ize mie sie nic powaznego niy stalo, zaum sie prziszyje, dziura w klajdziku tyz, a wszystko sie wypiere. Jeszcze mie pozalowala i przitulola. Tako bola moja ukochano Mama!
Barbara Matusiewicz


text:
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ Tak, jak kozdego roku, za pora tydni bydymy fajrowac Gyburtstag od Pana Jezusa, czyli Dzieciontko. Bez toz sztyry niedziele przed tym momy czas przigotowac sie na te wydarzynie. Spominom, jak piyrwy Mama bastlowala piykny wionek adwyntowy ze swiyrkowych chabinkow, kere przismyczola z naszyj zogrody. Rada sie prziglondalach, jak tyn wionek robiola, […]
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ
BOZE NARODZENIE
BOZE NARODZENIE Jak za bajtla, tak i terozki jest to dlo mie wielge przezycie. Yno teroz jest trocha inakszy. Wtynczos niy musialach sie o nic starac, bo to bolo zadanie od moji Mamy. Jo dostalach od Dzieciontka pod krizbaum skromne gyszynki, radowalach sie niymi bez pora miesiyncy, a maszkety tak se potajlowalach, coby styklo jak […]
WSZYSTKICH SWIYNTYCH
Za pora dni bydymy swiyntowac Wszystkich Swiyntych – swiynto tych, kerzy odeszli z tego swiata, ale kerych pamiyntomy i wspominomy. Jak kozdego roku przed tym swiyntym pojada na kerchow, coby narychtowac grob mojich Ojcow i Brata Pyjtra, wypucowac pomnik i platy kamiynne, pozbiyrac liscie i zolyndzie, kere slecialy z dymbu, co rosnie zarozki wele grobu, […]
KONIEC SZKOLY PODSTAWOWY
DOCZKALACH KONCA SZKOLY PODSTAWOWY Od piyrszy klasy musieli my zbiyrac makulatura. Jo niy bardzo wiedziala, co to jest, ale Mama spokopiola i zbiyrali my stare cajtungi. Bez colki rok kozdy uczen musiol oddac 10 kg tych papiorow. Mama dziynnie kupowala jakis cajtung, toz niy bolo problymow z uzbiyraniym, a jeszcze trocha sie przionioslo od mojich […]
PRZEKLUDZKA
PRZEKLUDZKA Jak juz kedys wspominalach, urodziolach sie w miyszkaniu na 3 piyntrze. Jak mi bolo 8 lot, gynal we feryje, przekludziyli my sie do wiynkszego miyszkania jedna chalpa dali. Wlasciwie te dwa domy boly do kupy, mialy jedyn plac, a bramy boly jedna przi drugi. Te domy nolezaly do kopalnie, kaj moj Papa zaczon robic […]
Dzieciontko – wspomnienia
DZIECIONTKO Juzas prziszol taki czas, ze czlowieka nachodzom wspomniynia. Wspomniynia z dziecinstwa, jak przichodziolo do nos Dzieciontko. Pamiyntom, ze dycki czekalach niyciyrpliwie, kedy te Dziyciontko przidzie, liczolach dni, a potym godziny do strojynia krizbauma. Krizbaum strojyli my dycki we wilijo rano we dwojka: moj bracik Pyjter i jo. Nasza Mama w tym czasie rychtowala w […]


text:
Terorystyczne angrify ze 11 wrześńa 2001
Angrify ze 11 wrześniŏ 2001 bōły seryjōm koordynowanych terorystycznych angrifōw, kere sie uskutyczniły 11 wrześniŏ 2001 we Skuplowanych Sztatŏch. Podug ôficjalnygo świdrziku 19 chopōw skuplowanych ze militarnōm islamistycznōm organizacyjōm Al-Kaida uniesło sztyry fligry lecōnce na komercyjnych linijŏch spōłki American Airlines a United Airlines. Dwa z ônych (American Airlines 11 a United Airlines 175) rypły we wieże Światowygo Handlowygo Centra (World Trade Center) w Nowym Jorku, zabijajōnc wszyjskich ludziōw na ferdeku a dŏlszych wnōntrz budow. Ôbie wieże sie do dwōch godzin ôbuliły, niczōnc bliske budowy a moc inkszych poszkŏdzajōnc. Trzeci fliger (American Airlines 77) piznył we Pentagon, sidzibã ministyrstwa ôbrŏny USA we Waszyngtōnie. Sztwyrty fliger (United Airlines 93) śleciŏł w niyôbydlenym terynie we Pynsylwaniji po boju miyndzy terorystōma a pasażerōma ô ôwładniynciy maszyny. Leciŏł na Waszyngton a spekuluje sie, co ônygo celym bōł Biŏły Dōm abo Kapitol.
W angryfŏch umrzyło cuzamyn 2 996 ludziōw, w tym 19 unosicielōw. Krōm 55 wojŏkōw ze 12 ôfiar, co zginyły w Pentagonie, ôfiarami bōli jyno cywile, pochodzōncy ze 90 państw.
W reakcyji na angrify Skuplowane Sztaty wygłosiły wojnã z teroryzmym, przekludziły inwazyjõ do Afganistanu a przekonŏły ruch Taliban, kery poskytowŏł zaziymiy terorystōm ze Al-Kaidy. Na włŏstnyj pōdzie zaś zechwŏliły USA Patriot Act. Moc dŏlszych państw tyż zmocniło antyterorystycznõ legislatywã a możności służb bezpieczyństwa. Nikere amerykańskie burzy bōły cŏły tydziyń po angrifŏch zastawiōne a po znowuôdwiyrzyniy wykazały wielge straty, nojwiyncy we werzikyrungu a fligrowym transporcie. Zniczyniy biurowych raumōw spōsobiło milijonowe szkody.
Poszkodzyniy Pentagonu było ôprawiŏne za jedyn rok. Piyrszōm ôprawiŏnōm budowōm WTC bōła we roku 2006 budowa 6. Budowa 1 (Wieża Swobody) mŏ być skończōna we roku 2013 a cŏłkowŏ rekonstrukcyjŏ rok niyskorzyj.


text:
OBJAWIYNIE PANSKE czyli swiynto „Trzech Kroli.” Kej Dziyciontko prziszlo na swiat na niebie ukozala sie Gwiozda Betlejymsko. Ujrzalo jom trzech Myndrcow ze Wschodu. Byli to Kacper, Melchor i Baltazar. Fest sie uradowali kej sie dowiedzieli, ze prawie narodziolo sie Dziyciontko Jezus, toz sie zgodali i kozdy z nich narychtowol jakis gyszynk na prziwitanie nowo narodzonego […]
OBJAWIYNIE PANSKE, czyli swiynto „Trzech Kroli”
SWINIOBICIE
SWINIOBICIE… Od bajtla pamiyntom, jak my dycki w grudniu biyli swinka, coby na Dzieciontko boly swojske wuszty i miynso. Papa na wiosna kupowol malutko swinka, potym we chlywiku jom czimol, a colko familijo i somsiady zamlowali oszkrabiny z kartofli, z gymizy, suchy chlyb abo jak co z obiadu zostalo i dziynnie wciepowali do kibla, […]
NOWE SOMSIADY
NOWE SOMSIADY Jak mi bolo szesc lot, a miyszkali my jeszcze na trzecim sztoku, tam, kaj sie urodziolach, to do naszy chalpy na drugi sztok przikludzioly sie nowe somsiady: panstwo z jednym synkym i z dinstmyjdlom , kero nazywali „gosposia”, ona o nich godala: „Pan” i „Pani”. Z tym synkym, kerymu na miano bolo Jarek, […]
MOJE SZKOLNE PRZIGODY
MOJE PRZEZYCIA WE SZKOLE c.d. Tak, jak zaczlach lazic do szkoly to skonczolo sie moje beztroske zycie. Z pryka Mama wyciepowala mie dycki wczas rano o 7.00. Ktoz to widziol, coby tak wczas budzic biydne dziecko! No ja, inkszym bajtlom niy szlo lepij. Przodzi musialach isc umyc gymba i zymby, a potym sie oblykalach i […]
Szkoda dnia
Szkoda dnia Słóneczko mje łobudziło Promyczki bez łokno ciepnyło Po liczkach mje pogłoskało Pjykny dziónek zwjastowało Za łoknym ptoszki śpjywajóm Do stowanio już wołajóm Stować ! nie spać ! szkoda dnia ! Nocka przydzie zajś roz dwa Dyć korzystej s tego dziónka Jak prómyki grzejóm słónka Kjej tak cudno je pogoda […]
Utopek i muzykanty
Utopek i muzykanty Tam ,kole Ławczoka Na wysokim dymbje Siedzioł se utopek Trzymoł fajfka w gymbje Czerwono mjoł mycka Zielony kabocik Na droga poglóndoł Muzykantów tam wyglóndoł Najfajniejszo cera mjoł Weselisko robić chcioł Potańcować by se chcieli Muzykantów tam ni mjeli Aż tu roz we nocy Z Rogoźnej do Osin Muzykanty trzy szłapały I na […]


text:
Śwjyrklański gospodynie My śwjyrklański gospodynie Swoji koło mōmy Tam sie spotykōmy rade Fajnie se beblōmy Już 60 lŏt istniyniŏ My tyż śwjyntowały Wszyski baby wysztryndzōne Na gościnie sie spotkały A szefowŏ nasza Lidka Gości pjyknie przywitała Winszowania były pjykne Kwjŏtkōw do gospodyń moc dostała I gościny i muzyki Pjykne wyprawjōmy W karnywale tańcujymy W […]
Śwjyrklański gospodynie
Wielkanoc 2013
Czy pamjynto ?
ŻYCZYNIA DLO STARZIKOW
Życzynia dlo dziadkow Starka, starzik, babcia, dziadek, rozmańcie ich nazywomy, bez Nich było by markotno radzi my som że ich momy. Piyrwej starzik jak dziadzisko pod kryczkom we brelach chodzioł, dzisiej je trocha inacy dziadek sie cośik łodmłodzioł. Starka tyż niy ma do zadku, wyglondać jak wnuczka bydzie, komórka ciuchy z butiku bo z postympym […]
Nowy Rok nos czeko
Kjej tyn Nowy Roczek przydzie czy szczynśliwy kożdy z nŏs bydzie ? życza SZCZYNŚLIWEGO NOWEGO ROKU i cobyście mjeli wjyncyj niż teraz we portōmoku co by wōm szczynści sprzyjało i zdrōweczko dopisowało
Rok ucieko
Nowy Roczek sie szykuje Stary zaroz wywandruje Czas mu przeszoł Za to Nowy Roczek już nadeszoł
Dzien Ojca …
100 lot Ulka !!!
100 lot Beata !!!
Dlo mamy
Wszystkigo dobrego na dziyn Matki zyczy Hyjdla


text:
Iršćina
Iršćina (tež irska gaelšćina) je goidelska (gaelska) rěč ze skupiny keltiskich rěčow ze swójby indoeuropskich rěčow, blisko přiwuzna šotiskej gaelšćinje. Irsce rěči wokoło 350.000 ludźi.
Irsce so rěči w Irskej a Sewjernej Irskej jako mjeńšinowej rěči (pódla jendźelšćiny), ma ale status narodneje a hamtskeje rěče Irskeje. Irsce rěči wobydlerstwo předewšěm w kónčinach Gaeltacht, kotrež zapadnje wot Galway z bliskimi Aranskimi kupami leži, kónčina we wokolinje města Bangor a bliskeje połkupy.
Na zapadźe kupy je Iršćina maćeršćina wokoło 40.000 ludźi. W Sewjernej Irskej njeje hamtska rěč, ale liči oficialnje k mjeńšinowym rěčam. Dźensa prócuje so irske knježerstwo wo zasowožiwjenje iršćiny na zakładźe wšelakich programow, na př. zawjedźenje iršćiny na zarjadach, w šulach, w telewiziji a rozhłosu. Turista móže před problemom stać, hdyž so dóstanje do kónčin Gaeltacht. Namaka jenož tafle w iršćinje, na mapje su zapřijeća jenož jendźelsce zapisane. Po cyłym kraju su wšě tafle dwurěčne jendźelsko-irske. Jenož mały dźěl młodeje generacije móže rěč prjedownikow rěčeć, wjetši dźěl ludnosće ju hišće rozumi. Něhdźe 30.000 šulerjow nimo Gaeltachta wopytaja zakładne a srjedźne šule z wučbu w irskej rěči, jich ličba při tym rosće. Wo tute šule so stara njeknježerstwowa organizacija Gaelscoileanna. Wobsteji móžnosć, někotre přednoški z poskitka uniwersity w iršćinje słyšeć, předewšěm na Narodnej uniwersiće w Galway (Ollscoil na hÉireann).
W Irskej eksistuje statna telewizija w Iršćinje, runje tak radijowa stacija. W Sewjernej Irskej je mały dźěl wusyłanjow BBC w iršćinje.
Bołharšćina | Čěšćina | Danšćina | Estišćina | Finšćina | Francošćina | Grjekšćina | Iršćina | Italšćina | Jendźelšćina | Letišćina | Litawšćina | Madźaršćina | Maltašćina | Němčina | Nižozemšćina | Pólšćina | Portugalšćina | Rumunšćina | Słowakšćina | Słowjenšćina | Španišćina | Šwedšćina


text:
MODERNE MIANA Eli wos tyż nerwujóm i tak jak mie – szterujóm, miana dziecek, co teroz sóm w modzie? Te Alany,Patryki, Angeliki,Jessiki… Wiyncyj u nos ich, niż na Zachodzie! Przikładowo, w niydziela – krzcinów było niywiela – możno sztyry, czy piyńć – niy pamiyntóm. Dyć same cudze miana: Sara,Daria,Dajana… Fto z wos słyszoł, że jes […]
MODERNE MIANA
Moda sie zmjyniŏ
Moda sie zmjynio Tera moda sie zmjyniła Co byś do ôkna powjesiła ? Czy gardiny,czy ekrany ? Jaki muster mŏsz ôbrany? Puste ôkno zostawjōne ? Czy co fikuśnie powjeszōne ? Tela tego do wyboru i koloru Możno jeszcze ni mŏsz wzoru ? Tuż wybjyrej se paniczko ! Możno s krałzkōm czy s kaniczkōm ? Abo […]


text:
FAJFKA ÓPY LUDWIKA Miyndzy mamóm a ópóm dycki bóła haja, skuli tego, że ópa w dóma kurzół faja. Śmieciół sztracheclami, do kółkastle spluwoł i swóndym ze faje, wszystkich nos zatruwoł. Wedle mamy – wszystko tabakom śmierdziało, juzaś, wedle ópy – tabakóm wóniało! Fajek ópa mioł z dziesiynć – małe i sroge, proste, wykrziwióne – tónie […]
FAJFKA ÓPY LUDWIKA
Starzik
Starzików plac
kjej zajś bydzie wjosna i na dworze pjyknie to nasz starzik dycki na ławeczce ciupnie a kjej tera śwjynto to mu winszujymy i trocha tabaki do fajfki kupjymy niych se tam popyko kjej mu to szmakuje a s wnukami dycki se pofajeruje
Dziyn Omy i Opy
Dzień Babci i Omy, Dzień Dziadka i Opy 21 i 22 stycznia
Śląskie Śpiywanie, Dzień Babci i Omy, Dzień Dziadka i Opy, Zabawa, Śląsko Muzyka, Śląskie Szlagiery, Biesiada, Staroszkowie


text:
Gwjŏzda Ô gwjŏzdo betlejymskŏ zaśwjyć na mojim niebje nō i wczora zaśwjyciła i Wilijo dobrŏ była dzisio Boże Narodzyni sōm my wszyjscy ôdmjyńyni radośnie tera śpjywōmy wszyjski kolyndy kjere znōmy radość ône nōm dŏwajōm narodzyni Dzieciōntka ôbwjeszczajōm jak pastuszki do betlyjki przed wjekami tak my idymy do kościoła złożyć pokłōn s familijami Urszula Oślislok
Krōle
Gwjŏzda
Dzieciontko sie rodzi
Alleluja
Alleluja Radosny dziyń dzisio je Alleluja ! ze serca sie rwje Alleluja ! Chrystusowi ! Alleluja ! Barankowi ! Stanół zmartwych Wyloz z grobu Cołko ludzkoś uradowoł Tera nóm bydzie królowoł Alleluja ! już śpjywomy Alleluja ! Chrystusowi pokłon domy Urszula Oślislok


text:
KÓNIEC ŚWIATA? Cołki świat żyje we sztresie, co tyn nowy rok prziniesie? Czy Ojropa sie uzdrowi, abo kryzys nos udowi? Wszyscy przyndóm coroz ciyni, eli sie na lepsze zmiyni? Już ze Meksyku Majowie, zbelóntalili nóm we gowie i na grudziyń przewidzieli, że to wszystko – pierón szczeli! Wszyndzie pomp normy przekroczo, polski złotek – durś […]
KÓNIEC ŚWIATA?
Mjyni sie śwjat
SODÓMA I GÓMORA
SODÓMA I GÓMORA -czyli zmartwiynia Mariki Kepski dziyń dzisioj Marika miała. Łod swojij cery sie dowiedziała, że ukochano wnuczka Grażyna, łożyniónego chopa se wziyna! Cera sie tyż niydowno rozwiódła, bo i sómsiadka chopa uwiódła. Jak niy zadzwoni do „radijoka”, to ze zgorszynio dostanie ptoka! Niy ma dlo ludzi już nic świyntego, żodyn niy patrzy sie […]


text:
Musza wom pedzieć, że mom pieroński problym. Momy koniec maja, a jo durch niy wiym kaj jechać na wywczasy. Terozki sie tela trombi o roztomańtych biurach podróży, co konsek kiereś zbankroci, że człowiek je cały zgubiony co tu robić. Nie chciołbych zostać z taszami na lotnisku, abo pod palymkom. A do tego Ministerstwo Turystyki padało, że jak se kieryś pojedzie, a biuro zbankroci, to nie do ani grosika, żeby ludzi skludzić nazot. I co o tym myśleć?
A jak już człowiek jednak, sie sztelnie te wywczasy, to uzaś niy wiy czy dobrze wybroł. Bo kaj tu jechać? Do Egiptu, żeby mieć bez poł wywczasów drapszajs, do Turcyje, żeby o piątek rano budziły nos ryki tego co woło na żykani do meczetu.
W Chorwacji je piyknie, ale uzaś ni ma piosku i se idzie kolana odżyć jak człowiek liźnie na zol, a ku tymu te pieroński jeżowce. Na Węgrach tyż piyknie, choć bez morza, cożkej dogodać sie z nimi za pierona niy idzie. I kaj jechać?
Czy nad polski morze? Przeca Bałtyk momy taki piykny, cudowne plaże. Cożkej pogoda. A ś niom je w Polsce jak z losowaniym Karolinki - trefi abo i niy. Jak trefi, toż je bajka, ale jak cołki tydziyń padze i je 13 stopni - to człowiek yno kupa piyndzy udo, bo chodzi od szynku do szynku i psinco
s tego mo.
Powiym wom, że je żech zgupiony i nie wiym co byda robioł. Dondzie do tego, że byda mioł wczasy pod gruszom - deka, niweja, radijok i swoja zegrodka, kaj przeca je tyż piyknie. Jak zgłodnieja, to utargom tomata, ku tymu jaki szałot, zupa z oberiby i objada rychtyk łacno te wywczasy. Jak byda sie chcioł potoplać, to se naplompia basyn i wskocza na ynta. Tak chyba zrobia jak nic mądrego do lipnia nie wymyśla. Pyrsk!