text:
"TWÓJ VINCENT" - FILM KERY UOSTOŁ NAMALOWANY
Roztomajtych filmůw robi sie terozki na prowda hołda. Jednako takigo jeszcze niý býło. Uostoł łůn cołki namalowany bez artistůw. A chocioż niý ma to kino ze zorty popularnyj, to na prowda werci sie go uoboczyć.
Na prymiero tego filma we kinie Patria we Rudzie Ślůnskij prziszło na prowda dużo ludzi. Wszyscy łůni uoboczyli niý ýno sům film, nale tyż kulisy tego, jak łůn powstowoł. A bůła to forma szczegůlno, bo cołki film uostoł namalowany bez artistůw we miyndzynajcůnalnym strzodowisku. Toć trza sam pedzieć, co 125 malyrzy bůło aże ze 15 krajůw.
We tym bůła tyż frela ze Rudy Ślůnskij. Jako tublikujům nům Martyna Wolna, robota bůła bez cołke dwa lata a leko niý bůło. Keby to tak na drap porachować, to wyszło by tych ôbrozůw namalowanych ýno bez nia pora tysiyncy.
Bezutż niýkedy malyrze musieli robić nawet bez poranoście godzin, coby zdůnżyć namalować wszyske ôbrozy, kere bůły scynami filma. Nojlepij chyba to ôpisała sama Martyna Wolna - kero spůmino, co bůła to blank inkszo zorta artistik roboty jak normalnie. Niý malowało sie ze natychniynio, ýno produkowało sie te ôbrozy nawet po pora dziynnie.
Cołko robota jednako na zicher sie kaliła. Ludzie sům fest interesant tego filmu. Przede wszyskim jednako niý minyło wiela czosu ôd tego, jak uostoł wydany, a juże zbiyro prajsy we roztolicznych kůnkursach.
HANYSY 2017 - UOZDANE NA GALI WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
To juże 22 roz, kej uozdane uostały Hanysy. Tak jak kejsik i ôstatnio gala skiż tyj ôkazje sbajslowano uostała we Sztad Kultůr Cyntrum miana H. Bisty na Frynie.
Tyn społyczno-kultůrowy fajer niý trza przedstowiać chyba żodnymu. Toć latosi sbajslowano uostała juże 22. gala Hanysy, kaj prajsy dostowajům Ci, co podle jurorůw průmujům ślůnskość - jako tublikujům nům Katarzyna Furmaniuk - dyrehtor SKC na Frynie.
Cołki fajer poklůdziůł tyn, ôd kerego sie to miyndzy inkszymi napoczło. Widziany ślůnski kabareciorz, satyryk ai śpiywok ze Rudy Ślůnskij. Grzegorz Poloczek, kerzi kejsik napoczli to ze Kabaretym Rak, teroski kuntynuujům ta trodycjo.
Jednako prajsy to niý wszysko. Szło przede wszyskim posuchać dobryj muzyki, pouoglůndać artistik wystympy ai trocha sie pośmioć. Jednako coby niý godać, kożdy czekoł na tyn momynt, kej w kůńcu pedzům, wto latosi dostanie sztatuetka a trefi do takigo zocnego a szyrokigo grůna jake juże můmy teroski. Toć tyn prajs dostali juże miyndzy inkszymi Otylia Jędrzejczak, Lech Wałęsa, Adam Małysz ai Zbigniew Religa. Sům tyż awisorze, fusbalszpilery, farorze a inksi.
Latosi prajs tyn dostali: Jan Furtok, ks. Prałat Józef Szklorz, Grzegorz Płonka, Robert Konieczny, Michał Gasz, Marek Czyż, prof. dr hab.n.med. Adam Maciejewski ai Anna Guzik. Wszyskim gratulirujymy prziznanio tego prajsu a můmy nodziyjo, co na bezrok jurory zaś bydům mieli kůmu te Hanysy uozdować.
NOJLEPSZO PUBLIK PRZESTRZYŃ - NOSTYMPNY KŮNKURS JUŻE ZA NAMI
Juże 18. roz sbajslowany uostoł kůnkurs na Nojlepszo Publik Przestrzyń Śląskigo Wojywůdztwa. Pokozuje łůn, co uozwijać nosz regiůn trza tyż we publik przestrzyni a teroski na prowda we tyj materi już sie dzieje.
Przedstowiciele wyższych uczelni ai rygiyrůng Marszałkowskigo Urzynda Ślůnskigo Wojywůdztwa trefili sie, coby podszrajbować Intyncyjny Brif. Brif, we kerym zobowiůnzali sie do spůłroboty na rzecz harmůnijnego uozwijanio przestrzynnego noszego regiůnu.
Rygiyrůng chce wykorzystać bezto potyncjał a doświodczyniý, kere poradzi sie snojś na uczelniach a niý ýno, bo jako tublikujům Henryk Mercik - trza wykorzystać wiedza ekspertůw, kerych můmy bezmaś i na uczelniach i we roztolicznych ôrganizacyjach.
Ku tymu Klaudiusz Foss - dziekůn wydziołu architektury Politechniki Śląskij, spůminajům, co do cołkigo procysu trza sie na prowda dobrze przirychtować. Wożne je tyż, coby przi tyj cołkij robocie uwożnie, nale maksymalnie wykorzystywać dostympne zasoby a przi tymu ze spozorowaniym na noturalne strzodowisko. Toć mo to polepszać jakość żywobycio miynszkańcůw ai zapewniać zbalansowane uozwijaniý noszego regiůnu.
Jednako coby pokozać, co ta tymatyka je wożno a zwrocić na nia uwaga, to ôd dugszego juże czosu bajslowany je kůnkurs na Nojlepszo Publik Przestrzyń Ślůnskigo Wojywůdztwa. We latośnyj, 18. juże edycji, sztartnyło aże 27 projektůw wystowiůnych bez 17 gmin. Bůła miyndzy inkszymi iluminacjo Ôpery Ślůnskij we Bytuniu, "Promenada" nad Paprocańskim plosym abo Park 12C ze Sztolni Krůlowo Luiza we Zobrzu. Gran Prix latosi dostali przedstowiciele Medusa Group za zaprojektowaniý biurowca fýrmy Kanlux we Radziůnkowie. Nojwiyncyj prajsůw we tym kůnkursie dostały jednako tym razym Tychy.
Bůły tyż prajsy dlo modych architektůw a projektantůw, kerzi juże cosik sam pomiynili. Je to docyniyniý tych, kerzi juże niýdugo bydům tworzyli ta noszo publik przestrzyń u nos we regiůnie. A jako wiadůmo, werci sie jak nojlepij nia zaplanować a wykůnać. Toć jak kożdy inkszy zasůb niý ma łůna ôdnowialno, a na prowda fajnie zrychtowano poradzi być rýchtých gryfno.
PUBLIK KŮMUNIKACJO - CZEKAJŮM SROGE POMIANY
Metropolio jeszcze niý sztartła a juże planirowane sům pomiany we publik kůmunikacji. Mo być gibcij, tonij, lepij. A to wszysko juże niýdugo.
Chocioż Metropolio jeszcze niý sztartła, to juże planirowane sům pomiany, jake bydům włazić ôd prziszłego roku. Jako tublikujům Kazimierz Karolczak - Ryskiyr Rygiyrůngu Metropolie - chocioż do 1. jeszcze trocha czasu, to juże sům rychtowane pomiany, kere majům wlyź na bezrok. Dodowajům przi tymu jednako, co cołki rok 2018 niý bydzie leki, bo czeko nos hołda pomian.
Tak po prowdzie to te pomiany sům na prowda potrzebne, bo jako spůminajům sům Kazimierz Karolczak, teroźnie i KZK GOP i MZK miało swoje taryfy, bilety a cyny. Bezto niýstety trza bůło sie połapać we tych wszyskich rzeczach a przi tymu niý roz kupować dwa bilety, kej sie chciało jeździć publik kůmunikacjům. Po pomianach mo być jednako jedyn bilet, jedna taryfa a bezto bydzie szło poruszać sie bezmaś po cołkim ôbszarze Metropolie a niý sztresować sie przi tymu kery to je bus.
Planirowano je tyż niýspodzianka dlo nojmłodszych a młodziyży. Kej bydům łůni miynkszać we metropolii a bydům mieć zniżki na ŚKUP, to bydům můgli jeździć za fatki publik kůmunikacjům. I to niý ýno do abo ze szule, nale tyż po połedniu, choby na bady, do kina. Za fatki pojadům nawet we weekyndy a we feryje.
Taki je forplan. Mo łůn jednako zachyncić a przekůnać modych do publik transporta, kery moge być dobrům alternatywům dlo autokůw a wożynio ich wszyndzie. Tym barzi, jak tym publik transport bydzie nowoczysny a przijazny dlo użytkownika.
NA KOLE - PO CHORZOWIE
Coroz wiyncyj stawio sie na koła. Niý ýno skuli tego, co je to atrakcyjno forma ruchowyj aktiwności. Moge to tyż być na prowda dobry knif na przemieszczaniý sie po sztadzie. I na to stowiajům tera we Chorzowie.
Po Chorzowie na kole. Tak by szło na drap pedzieć, jako je idyjo na nojbligsze lata. Sům tyż plany ai finanse, bo przeznoczůnych je na to aże 32 mln zł ze unijnych dotacji. Zrychtowane uostanům ekstra ściyżki, sztele do wypożycznio ai parkplac na koła. Wszysko po to, coby jako tublikujům Wojciech Saługa - Marszołek ślůnskigo wojywůdztwa - koła stały sie elemyntym publik transporta.
Tak po prowdzie to robota sie juże pryndzy napoczła, bo łůńskigo roka postawiůne uostało piyrsze u nos cyntrum przesiadkowe. Miyndzy inkszymi tam, bydům kludzić nowe ściyżki dlo kołůw, kere zrobiůne uostanům już niýdugo. Wożnym punktym bydzie tyż rynek, kaj na kole pudzie fajnie zajechać bezmaś ze kożdyj tajli sztada.
Cołko inwestycjo to jednako perspektywa na pora lot. Jako tublikujům Andrzej Kotala - Sztad Prezydynt Chorzowa - we nojbligszym czasie bydům przetargi miyndzy inkszymi na sztele do wypożyczanio kołůw. Ku tymu durś sie bydzie powiynkszać liczba km, kere pudzie przejechać po ekstra przirychtowanych ściyżkach.
Na koła stawio sie jednako niý ýno we Chorzowie, nale tyż we Katowicach, Rudzie Ślůnskij, Glýwicach a inkszych. Cuż sie dziwować. Im wiyncyj ludzi jeździ na kole, tym myni jedzie autokami, a dziynka tymu luft je czystszy, myńsze sztauy sům i je ciszyj. Ku tymu ci co na tym kole zajadům, majům trocha ruchu, niý roz zajadům gibcij, a przi tymu poradzi sie z tego mieć na prowda uciecha.
ZICHERNO FAMILIJO - AKCJO WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
Dlo wszyskich miynszkańcůw Rudy Ślůnskij bůła ôstatnio sbajslowano akcjo "Bezpieczna Rodzina", we keryj niýzoleżnie ôd wieku abo kůndycji fizycznyj szło potrynować samoobrona.
Take akcje sům wożne, bo pomogajům ludziům czuć sie barzi zichernie. Ludzie czasym za fest wierzům w to, iże nic nigdy im sie niý stanie. Jednako jako tublikujům Jarosław Szlachta - instruktor Krav Maga, teroźnie co roz sie słyszy ô atakach terrorystycznych, nożownikach, strzelcach a inkszych. Beztůż werci sie wiedzieć jako sie zachować we sytuacji zagrożynio.
Niýstety jako zauważajům Jarosław Szlachta, hołda ludzi napoczyno dbać ô swoja zichernoś dopiyro po jakimś ataku, kej juże je po wszyskim. Beztuż lepij za wczasu zrobić cosik we tym kierunku a niý ýno trynować techniki samoôbrůny, nale tyż zadbać ô siebie. Bo po prowdzie take zajyncia, to tyż tryning dlo cołkigo ciała.
Tak po prowdzie to wożno je bezmaś kożdo aktiwność. Styknie iś polotać, pojeździć na kole abo rolkach, a tera tyż na szlynzuchach. Aktiwnoś ruchowo działo dobrze na nosz ôrganizm a przi tymu sami sie lepij czujymy. Jako to sie godo we zdrowym ciele zdrowy duch.
SZPILŮMY WE TYNIS - AKCJO NAUKI TYNISA WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
Chocioż teroźnie ô tynisie poradzi sie niý roz usłyszeć we telewizorze, to je to dalij mało popularny szport u nos. Sům jednako tacy, kerzi chcům to pomiynić, a pokozać inkszym, co sprůbować kożdy moge.
Szło by pedzieć, co we tynisa grać kożdy moge, jedyn lepij drugi gorzij. Jednako niý ma sie co zrażać a styknie sprůbować. A przinajmij ze takigo założynio wyłażům we Rudzie Ślůnskij, kaj trynerki tynisa ziymnego we klubie Slavia sbajslowały akcjo "Stawiam na tenis". A jako dodowajům Alina Cieślok - jedna ze trynerek - mo łůna zachyncić bajtle ze ôchrůnek a szulůw do szpilanio we tynisa.
Co fajne ćwiczynia niý sům festelnie ciynżke, a majům przede wszyskim uczyć podstaw ai zachyncić do aktywności fizycznyj. Niý ma sie co dziwować, kej coroz to mynij bajtli chce aktiwnie spyndzać czos, zamiast siedzieć przed telewizorym abo kůmputerym. Sům jednako take akcje, kere majům zachyncić do szportu a przi ôkazji pokozać piykno tynisa.
A w sumie jako tublikujům nům Karolina Nadłonek - tryneka we Slavii - potrynować moge prziś bezmaś kożdy, niýzoleżnie ôd wieku. Kej zaś kůmuś sie spodobo, to moge nawet sie zapisać do klubu a trynować bezmaś bez cołki rok. Zajyncia kludzůne sům systymatycznie bez lato na placu a bez zima na hali we siydzibie klubu przi ceście Sosinki. Wiyncyj informacji snojdziecie na nec zajcie klubu Slavia.
FACHMAN WE EUROPIE - CZYLI NOWY PROJEKT DLO MŁODZIYŻY
Nowe kůmpetyncje, nowe znajůmości, nowe perspektywy. A przi tymu prosty cwek - być jak nojlepszym fachmanym we tym, we czym sie szkoli. Tak idzie podsumować projekt, kery pokozuje, co nojlepij uczyć sie ôd siebie wzajym. We cołkij Europie.
Bezmaś kożdy roz, kej je możebnoś, coby pojechać na staż kajś do Europy, modzi na prowda rada sie zgłoszajům. Co tu sie dziwować, take projekty dowajům im lepsze perspektywy na prziszłość a niý ýno.
Tak choby we tym ôstatnim "Z Europą po sukces w zawodzie", dziynka kerymu szkolorze ze Zespołu Szulůw Ponadgýmnazyjalnych nr 4 na Szwarcwaldzie we Rudzie Ślůnskij můgli pojechać do Włochůw. Cołki projekt je tym barzi atrakcyjny, bo modzi niý musieli starać sie ô piniůndze na tako rajza. Wszysko uostało dofinansowane ze Europyjskigo Fundusza Społycznego.
Jednako niý samo rajza bůła sam nojwożniyjszo a staż, dziynka kerymu modzi mieli ôkazjo potrynować swoje umiyjyntności tychniczne, nale tyż uozwijać umiyjyntności miynke. Dziynka tymu bydům lepszymi kandydatami do roboty a przi tymu lepij sie bydům czuć przi włażyniu na rynek roboty, jako tublikujům nům Jarosław Jabłoński - koordynator tego projekta.
Modzi tyż rada na to zaglůndajům. Dů nich to niý ýno ôkazjo na poznaniý nowych ludzi a zoboczyniý czegoś nowego. Je to tyż dlů nich dobro ôkazjo na nauczyniý sie nowego lynzyka ai kultůry tego kraju, a przi tymu podszkolyniý we umiyjyntnościach, kere ich interesujům. Kej zaś dodůmy do tego umiyjyntnoś roboty we manszafcie, asertiwność a ôdpornoś na stres, to juże blank niý trza sie boć ô to, jak im půdzie we prziszłości we robocie.
ŚLĄSKIE TARGI KSIĄŻKI - CZYLI Ô KSIŮNŻKACH WE AGLOMERACJI
Juże ôd 3 lot bajslowane sům we Katowicach Śląskie Targi Książki, na kere przijyżdżo na prowda hołda ludzi a poradzi sie trefić tyż samych autorůw. Przi tymu idzie kupić abo wekslować ksiůnżki.
Mocka sztandůw, autorůw, dyskusji, trefůw literackich, a do tego hołda ksiůnżek a jeszcze wiyncyj czytelnikůw. Tak po krůtce szło by pedzieć ô Śląskich Targach Książki, kerych 3 edycjo sbajslowano uostała latosi we Katowicach.
Jako tublikujům Jacek Oryl - bajslyrz tego wydorzynio - te torgi sům jedne ze nojsrogszych we cołkij Polsce. Niý ma sie co dziwować, kej tak blisko majům ludzie ze cołkij aglůmeracji. A u nos na prowda hołda ludzi cyni sie dobro ksiůnżka. Jako dodowajům Jacek Oryl - łůńskigo roka, bez 3 dni bůło sam wiyncy jak 25 tyś. ludzi.
Mieli łůni przede wszyskim po co sam przijechać. Magnesym były trefy ze autorami, intelektualistami a profesorami, na kerych szło s nimi pogodać, posuchać a wywiedzieć sie czegoś nowego. Ku tymu bůły interesant norychta dlo bajtli ai ôstry dyżur literacki, kaj szpecjalisty poradzili doradzić a podpowiedzieć, jake ksiůnżki wybiyrać dlo bajtli.
Szło tyż poôglůndać nowe a stare ksiůnżki, a kej zaś sie kero spodobała, to kupić a dodać do swoij bibliotyczki. Eli zaś wtoś chcioł pomiynić ksiůnżki, kerych juże niý potrzebuje, to szło sie tyż nimi wekslować. Tuż jak widać atrakcyj, a możebności bůło na prowda mocka. Nostympne take wydorzyniý můmy nodziyjo juże za rok.
XII TREF LAWINY - GŮRSKI TREF WE RŮDZIE ŚLŮNSKIJ
Juże 12. roz trefili sie miłośniki gůrůw na trefie zmianowanym Lawina. Ôstatni bůł na Frynie we Rudzie Ślůnskij. Uoboczcie sami, jako tam bůło.
Cołko idyjo napoczła sie ôd tego, co we miynszkaniu inicjatorůw Magdalyny Zborowskij-Baca a Krystiana Baca zaczli trefiać sie jejich kamraty, coby pokozywać sie knipsy a filmy ze swoijich rajzůw we gůry. Co roz jednako bůło ich wiyncyj, aże w kůńcu przestali sie tam mieścić, jako spůminajům Magdalyna Zborowsko. Potyn wszysko poszło juże jak lawina, a jako dodowajům Krystian Baca, teroski zatrzimać to moge juże ýno Půnbuczek.
Teroski Lawina to juże trefy niý ýno do jejich kamratůw, nale dlo ludzi ôbmiłowanych we rajzowaniu po gůrach. Pokozuje sie tam interesantne filmy, knipsy, sům wystowki, prelekcje a kůncerty. Je to rýchtich fajer, ýno że do takich, co to lubiům jechać na wander wysoko.
Jedna ze takich prelekcyj latosi kludzili Piotr Głowacki, kerzi kej mielli 19 lot dostali wszczpiůny herc uozrusznik. Niý przeszkodziůło mu to jednako zůńś na wiyrch Kilimandżaro a nawet Mont Everestu. Pokozuje łůn, co nojwożniyjsze to chcieć.
Tako inszpiracjo to na prowda dobro motywacjo do modych, kerzi rada prziłażům na norychta wspinanio sbajslowane we Podstawowyj Szuli nr 16 we Rudzie Ślůnskij. Tam na ściance poradzi sie trynować niý ýno siła we rynkach, nale przede wszyskim druk ducha.
PŁACHETKA – DLO MAMY A BAJTLA
Płachetka kejsik znała bezmaś kożdo mama. Teroski wraco łůna do mody a coroz czynścij poradzi sie trefić mamy, kere łażům ze swojimi małymi bajtlami we płachetkach. Co to dowo, a czamu werci sie ô tym zmiarkować?
Mama to dlo noworodka naturalnie wtoś nojwożniyjszy, beztuż niý ma sie co dziwować, iże chce łůn być jak nojbliżyj nij. Jednako niý zowdy mama je w stanie mieć tego bajtla durś przi siebie. Beztuż werci sie zmiarkować, eli płachetka by nům sam niý pomůgła.
Jako tublikujům Aleksandra Górska - certifikowany doradca - werci sie sprůbować choby dlo samyj wygody. Toć mama dziynki tymu mo wolne ôbie rynce, zaś bajtel je spokojny, bo je blisko mamy.
Ku tymu trza tyż spůmnieć, co take płachetki pomogajům zachować fizjologiczno pozycjo bajtla, kej je noszůny. Mogům łůne sie ruszać a przi tymu przibiyrać w miara wygodno pozycjo ai durś przitulać, czego niý roz nojbarzi potrzebujům.
Nojwożniyjsze chyba jednako we tym wszyskim je to, co dobrze zawiůnzano, płachetka poradzi ôdpowiydnio przitrzimać gůwka a krziże tego bajtla. Do tego jednako trza ja dobrze zamotlać. A jak? Tublikujům nům Aleksandra Gůrska.
SIE ZADYSZOŁ - CYNTRALNY SYSTYM EWIDYNCJI POJAZDŮW A SZOFERŮW
We cołkij Polsce wklůdzůny uostoł Centralny system Ewidencji Pojazdów i Kierowców, coby lecyj bůło załatwić wszyske sprowy swiůnzane ze ewidyncjům auta abo prawojazdy. Cůż kej, niý roz je s nim problym a beztůż muszymy dużyj doczkać.
Centralny System Ewidencji Pojazdów i Kierowców wklůdzůny we cołkij Polsce mioł zgromadzić wszyske dane a bezto udostympnić je lecyj a gibcij urzyndnikům. Niýstety czosym zdorzy sie, co łazi łůn tak wolno, iże załatwiyniý sprawy, kero můgła by zajůńć wele půł godziny, trwo nawet půłtoryj. Jako tublikujům Adam Nowak ze Sztad Urzynda we Rudzie Ślůnskij - niý roz trudno je dostać sie do papiůrůw auta we Systymie, abo wkludzić do niego informacjo ô wydaniu duplikatu registracyjnych tabul. Problymym je tyż kůmunikacjo ze systymym Pesel.
Prowda przi tym wszyskim je tako, iże we Wydziole Kůmunikacyjnym za wiela na to niý umiům poradzić i po prostu we takich sytuacjach trza ciyrpliwie zetrwać. Na szczyńściý niýkere sprawy niý sům take problymatyczne dlo tego Systymu, a bezto dejmy na to prawo jazdy trocha gibcij sie ôdbiere.


c: text/html

text:
Koncepcija registra za serbske kulturne herbstwo
We wobłuku tutoho předewzaća přewozmje Serbski institut nadawk, wuwić koncepciju za institucije přesahowacy register serbskeho kulturneho herbstwa. Projekt je najprjedy na třilětnu dobu (05/2021-04/2024) planowany, při čimž ma w tutym času na něhdźe lěto trajacu ryzy koncepcionelnu fazu hižo dalša (wobsahowje a jeli trjeba tež personelnje) rozšěrjena pilotowa faza sćěhować. Dźěła realizuja so we wothłosowanju z přiběracej ličbu dalšich zarjadnišćow, kotrychž daty maja so w přichodźe do zhromadneho registra kulturneho herbstwa zapřijeć.Nawod projekta: Hauke Bartels, Friedrich Pollack , Wito Bejmak, Marek Slodička
Na projekće wobdźěleni: Robert Lorenc, Alf-Christian Schering

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rozmołwa z redaktorku almanacha „Podstupimske pśinoski k Sorabistice“
Hižo někotre lěta wuchadźa almanach „Podstupimske pśinoski k Sorabistice“, kotryž wudawataj dr. Madlena Norbergowa a prof. dr. Peter Kosta. Delnjoserbowka z Choćebuza je zdobom čestnohamtska hłowna redaktorka. Alfons Wićaz je so z njej rozmołwjał.
Waš almanach njeje serbskej zjawnosći w Hornjej Łužicy hišće tak znaty. Hdy bu wón prěni króć wudaty?
M. Norbergowa: Smój jón z prof. dr. Peterom Kostu załožiłoj, jako smój zdobom załožiłoj na Podstupimskej uniwersiće dalokostudij delnjoserbšćiny. To bě 1989. Pozdźišo so rozsudźichmoj, něšto trajneho we wobłuku uniwersity wuwiwać. Podstupimska bě wšak w Braniborskej jenička sorabistiku podpěrowaca uniwersita. Tak nasta tež ideja, wědomostnu seriju załožić. Pomjenowachmoj ju „Podstupimske pśinoski k Sorabistice“ a chcychmoj na to pokazać, zo so tuta uniwersita wo sorabistiku stara. Dalokostudij drje wjace njeje, ale naša serija dale wobsteji. Uniwersita a jeje nakładnistwo ju jara podpěrujetej.


text: Hrajna doba 2015/16 je so za volleyballistow Viktorije Worklecy z wulkim wuspěchom započała. We Wojerecach dobychu wobwodny pokal, prěni raz w stawiznach towarstwa. Tónle wuspěch je jich w prěnich hrach sezony pohonjał. W Cunnersdorfje su „młodźi dźiwi“ z 3:0 jasnje dobyli, tež prěnja domjaca partija přećiwo „starym znatym“ z Běłeje Wody skónči so ze samsnym rezultatom. Wulki bój widźachu fanojo samsny hrajny dźeń přećiwo zestupnikej ze sakskeje klasy Kupoj-Nowa Łuka. Zo su Worklečenjo 2:3 přěhrali, njebě žana katastrofa. Na hromaj w Lubiju a Mittelherwigsdorfje je stary kapitan Clemens Eckert mustwu wupomhał a k dobyćomaj přinošował. Druhi domjacy hrajny dźeń prěnjeje połserije běše tež zaso wuspěšny, wuslědkaj přećiwo Zhorjelcej a Niskej rěkaštej 3:1 a 3:0. Do poslednjeho hrajneho dnja prěnjeje połserije stejachu hólcy wokoło kapitana Ludwiga Eckerta na čole tabulki a mějachu šansu na nazymske mišterstwo. W rozsudnej hrě pola sylneho mustwa Módro-běłych we Wojerecach pak podležachu a přezymuja tak na druhim městnje.


text:
Tyrnyauz
Tyrnyauz (rusce TыpHыayз, kabardinsce Kъpyykъyэ, karačajsko-balkarsce TыpHыaўyз) je městačko z 20.492 wobydlerjemi w juhoruskej republice Kabardino-Balkarskej. Leži něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje wot Nalčika pod Kawkazom při rěce Baksan.
Dźensniše město je so hakle w lěće 1934 při nowonatwarjenych podkopkach załožiło.
Nóžki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Oficielne webstrony (rus.)


text:
Budissa startuje doma
Regionalny koparski ligist Budissa Budyšin startuje njedźelu z domjacej hru do sezony 2015/2016, kotraž budźe zdobom druha w regionalnej lize za chowancow Tomaša Henčla. Zakop hry je w 13 hodź. Přećiwnik budźe RB Lipsk II, sudnik Alexander Sather.
Sokoł pokal zakituje
W Němskich Pazlicach zarjaduje sportowa jednotka Natwar Němske Pazlicy dźensa wječor 50. pokalny turněr. Lońši dobyćer, cyłk Sokoła Ralbicy/Hórki, je tež zaso přizjewjeny. Nimo toho nastupja tam Zeleno-běli Sepicy, SJ Njebjelčicy a hosćićelske mustwo. Wot 18 hodź. hraja Němske Pazlicy Ü 35 přećiwo přećelskemu kruhej ze wsy Ü 35. Wot 19.15 hodź. stejitej połfinalnej hrě na planje, w 20.15 hodź. wubědźuja so wo třeće městno a w 21.15 hodź. zahwizda sudnik finale.
Beachvolleyball w Hórkach
Młoda žołma Radijo Satkula wusyła póndźelu zaso live, a to z Hórkow. Tam přewjedu dalši treningowy turněr za beachvolleyballowe zarjadowanje 17. awgusta w Miłoćicach. Póndźelny turněr w Hórkach započnje so we 18 hodź.
Do Baćonja a Róžanta


text:
Czesława Rudnik
E-mail: redakcja@zwrot.cz
Jak financ chladoł szpyrytus
Kole Jabónkowa, a nie jyny, to każdy wiy, że na polski strónie mieli łodjakżiwa dobry, a kiejsi aji łacny szpyrytus. To też w Jabónkowie była tako partyja, kiero tyn szpyrytus z Polski szmuglowała we wielkim. Miyndzy nimi był też niejaki Byrtus. Mioł kónia a wóz i woził do Jabónkowa mlyko z Bukowca aji z Piosku.
Jednego razu też jechoł, na wozie mioł pełno banioków z mlykym, a w jednym tym banioku mioł piynćadwacet litrów szpyrytusu. Jak przijyżdżoł do Sigły, z lasa wylazuje financ:
– Stójcie, kaj jedziecie.
W Byrtusowi dusziczka mało, ale prawi po prowdzie:
– Do Jabónkowa, do mlyczarni.
– Tak to pojadymy społu – prawi financ i szkrobie sie na wóz. Siednył na jedyn z banioków i jechali. Jak przijechali na rynek, financ prawi:
– Łotwiyrać!
Byrtus, wólki nie wólki, łotwiyroł jedyn baniok za drugim. Co jedyn łodewrził, to mu było coroz wiyncej ciepło. Na kóniec zdymbioł. We wszeckich baniokach było mlyko, szpyrytusu nigdzi. Byrtus rozmyślo: – To przeca ni ma możne, kajż je tyn szpyrytus?
Financ ześlóz, podziwoł sie jeszcze pod wóz, czi tam co ni ma, i pómogoł se precz. Byrtus stoi cały gupi, dziwo sie na wóz i dziepro teraz widzi, że szpyrytus sie nigdzi nie stracił.
Chciało sie mu strasznie śmioć, ale ludzie by se myśleli, że je piźniynty. Baniok, na kierym siedzioł financ, stoi na wozie dali zadeklowany. Byrtus był rod, że tyn financ tego szpyrytusu nie naszeł, bo by mioł łostude, a co gorszi, prziszełby ło zarobek. Jabónkowscy gospodzcy już na jego towar czakali.
(Antoni Szpyrc)
(Mozaika. „Zwrot” 1991 nr 7)
Tagi: Antoni Szpyrc, financ, kole Jabónkowa, szpyrytus, Wydziobane


text:
Žadamy sebi, zo wostanje Budyšin pisany!
Iniciatiwa „Serbski sejm“ starosći so aktuelnych podawkow dla w Budyšinje a nochce tomu hižo mjelčeć. So přiwótřowacej namócy dyrbi so zakročić a situacija žada sebi tež wotpowědnu poziciju. Socialne a politiske konflikty móža a dyrbja so na demokratiske wašnje rozrisać! Kóždy nacionalizm a wumjezowanje wućek pytacych ludźi – hač přez Orbana, Le Pen abo Petry – móža Serbja jenož wotpokazać, dokelž su lětstotki dołho sami pod tym ćerpjeć dyrbjeli. My so distancujemy, hdyž sebi někotři němscy (snadź Drježdźanscy) demo-organizatorojo žadaja: „Budyšin wostanje němsko-serbski. Přećiwo žołmje azylatow w Budyšinje!“ a při tym Serbow znjewužiwać a instrumentalizować spytaja. Runje prócowanja wo skrućenje samopostajowanja Serbow nas zawjazuja, artikel 1 Zakładneho zakonja wobkedźbować: „Dostojnosć kóždeho čłowjeka je njezranliwa.“ Zastupjerjo iniciatiwy tohodla poskićeja – jeli trjeba –, so na demokratiskim rozrisanju konfliktow wobdźělić.


text:
Wojerecy (SiR/SN). Prěni raz wotmě so předwčerawšim we Wojerecach a wokolinje dźeń wotewrjeneje zahrody. 16 wobdźělnikow je zajimcam přistup do swojeje zahrody zmóžniło a so při tym wšelakim temam kaž dźiwim rostlinam, hnojidłam a wuměłskim twórbam z rostlinow wěnowało. Tale mnohotnosć je mjez wopytowarjemi dobry wothłós našła.
Drengnerec swójba z Noweje Łuki je swój z wjele lubosću wuhotowany statok spřistupniła. Tam nimaja jenož najwšelakoriše žadne rostliny, ale tež konje, psy, kóčki, nopawy a dalše zwěrjata. Hłowna tema Sigruny Jeck we Wojerecach porno tomu su róže w najwšelakorišich barbach. Wone rěkaja mjez druhim Heidi Klum a Erika Berger. Tutej a wjele dalšich plahuje Sigrun Jeck na runje 50 kwadratnych metrow małym terenje. Ze swojim wobdźělenjom chcyše wona wopytowarjam strach před ćernikami wzać a na to skedźbnić, zo móžeš je jednorišo plahować, hač sej něchtóžkuli mysli. Wo tym móžachu so zajimcy njedźelu na małym nutřkownym dworje Wojerowčanki přeswědčić.


text:
Peking (JBo/SN). Denise Herrmann z Oberwiesenthala je olympiska dobyćerka w biatlonje na distancy 15 kilometrow. Z wuběrnym wukonom a po jenož jednym chłostanskim kole zawěsći sej wona zdobom druhu złotu medalju za Němsku při lětušich Olympiskich zymskich hrach. Dalša němska wubědźowarka w biatlonje, Vanessa Voigt, bě medaljowe městno jenož snadnje zapasła, wona bu na kóncu štwórta.
Mjenje zwjeselace powěsće za Němsku běchu z miksoweho sněhakowarskeho skakanja wušli. Tam su Katharinu Althaus sportoweho wobleka dla, kotryž njewotpowědowaše regulam, diskwalifikowali. Z tym běchu wšě nadźije němskeho skakanskeho mustwa na medalju zhubjene. Tež tři dalše mustwa běchu wot tutoho dóńta potrjechene. Na kóncu dobychu sobufaworića ze Słowjenskeje.


text:
Dziyń jak kożdy. Sobota 22 lipnio 2017. Kożdy s nos rano stowo, a że niý musi juże iś do szule abo do roboty, to chyto sie czegoś w důma, abo jedzie cosik załatwiać.
Tyn dziyń jednako niý bůł taki jak reszta. Mielimy zaplanirowane we tyn dziyń norychta godki ślůnskij dlo bajtli zmianowane „Piecuch – bajtel Pioruna”. Czamu tak? Ano skuli tego, co bůły to norychta kludzůne skiż Dnio Pioruna bajslowanego we Ślůnskim Ôgrodzie Botanicznym we Mikołowie.
Już pryndzy dogodalimy sie ze jejich bajslyrzami, co a jak bydymy robić, tuż we sobota uostało nům ýno to zrobić.
No i pojechalimy. Ekipa niý do zdarcio, naszo szpica: Jo – bajslyrz Michał, a Můnia – koordynatorka projektůw. Mielimy plan, pogoda bůła gryfno ai ludzie napoczli sie zjyżdżać.
Cuż kej po drapku ôkozało sie, iże muszymy tyn nosz plan trocha przełůnaczyć. Nosze norychta miały być co godzina: ó 15:00, 16:00 a 17:00. Bajtle jednako prziłaziły co chwila, a doczkać niý chciały. „W sumie co nům szkodzi” - zmiarkowalimy sie i napoczlimy uosprowiać a przedstowiać Piecucha kożdymu bajtlowi (abo bajtlům jak prziszło ich ôroz wiyncyj).
Bajtle rada suchały ô tym straszku Ślůnskim a potyn malowały, wyklejały abo, jak jeszcze kredek niý poradziůły do porzůndku chycić (bo bůły i take), to po prostu se kryklały. Co interesant posuchali tyż starsi, a nawet niýkerzi pomogali swojim bajtlům we kreowaniu swojego Piecucha.
A chocioż podle planu ôstatnie norychta miały być ô tyj 5 po połedniu, to jeszcze ô 7 we wieczůr Pani Ania sie zdziwiła, co my sam jeszcze sům. Padołech prosto, a po prowdzie: „Jak můmy iś jak sam tyla bajtli a co chwila wtoś prziłazi”.
Musza sam tyż jeszcze spůmnieć, iże festelnie interesantno dlo starszych ai dlo bajtli bůła noszo Historyczno Luneta. Łůna to pokozywała jako to wyglůndały niýkere place ze powiatu mikołowskigo sto abo nawet 200 lot do zadku. Stykło sie ôbrůcić a juże sie widziało Brada, Ôrzysze, Ôrnůntowice, Bujokůw, Paniowy, Mokre, Goj abo Mikołůw. I tak na růnd, w zoleżności kaj sie wto ôbrůcił ze lunetům.
I tak prziszoł wieczůr, a jak sie spůminům, to bezmaś durś do samego kůńca prziłazili dů nos ludzie – po Piecucha, abo wejrzeć bez Luneta.
A za cołko naszo robota dostalimy Podziynka:)


text:
Ruch Chorzów po rŏz łostatni we tym roku wylyjzie na szpil ligowy we eWinner II lidze. Na wyjyździe zagrōmy ze GKSem Bełchatów.
GKS zaczynŏł liga łode minusu punktowygo, ale po 19 rajach mo już 15 oczek. Niy wiela to sie zdo, bo sôm we strefie spadkowyj, a do placu bezpiecznygo tracôm na ta chwila 8 punktôw. Na jesiyni, we Chorzowie sfalili 0:4 i dzisiej już ze nowym trynerem bydôm chcieli sie łodegrać.
Ruch Chorzów niy wygrywo łod 4 szpilów (łostatnio wygrali 5:2 ze rezyrwami Śląska Wrocław) ale na konferyncji przed szpilem tryner Skrobacz godôł, że jest szportowo złość we drużinie i bydōm chcieli wygrać, bo bez trzi miysiōnce tyn wynik łostanie ze nimi.
Szpilu niy bydzie dzisiej we TV, a jedynie na Sportize.pl i łoczywiście skuli tego zapraszômy jeszcze mocnij do śledzynio nŏszyj tekstowyj rylacji LIVE!
Szpil mo sie zaczōnć ło 18:00, link do nŏszego LIVE mocie tukej => LIVE: GKS – Ruch kaj zacnymy szprechać juz kole 17:00!
Zapraszmōmy do nŏs!
własne


text:
Nowi sudnicy přistajeni
Podstupim (dpa/SN/ch). Wot wčerawšeho ma Braniborska štyrjoch přidatnych socialnych sudnikow, zdźěli braniborske ministerstwo za justicu w Podstupimje. Naprawa ma pomhać, kopicu aktow předewšěm skóržbow Hartza IV dla wotdźěłać. Wone dźě wučinjeja přeco hišće wjace hač 50 procentow dochadźacych jednanjow, praji Axel Hutschenreuther z Krajneho sudnistwa Berlin-Braniborska. Přiwšěm wostanje ličba sudnikow pod žadanym planom. Spočatk lěta je sej socialne sudnistwo žadało, w přichodnych pjeć lětach přechodnje dźesać dalšich sudnikow z trěbnymi sobudźěłaćerjemi přistajić. Loni bě ličba njewobdźěłanych padow na wjace hač 35 800 rozrostła.
Muža z drogami lepili


text:
Dzisioj łode godziny za piytnoście dziewionto wiecór zacnymy szpilać ze Stomilem Olsztyn ło piyrwsze punkty we Nice 1 Lidze. My tam bydymy i poszprechomy tyn szpil dla Wos.
Przewidywane jedynostki:
Ruch: Hrdlicka – Villafane, Czajkowski, Trojak, Pazio – Przybecki, Urbańczyk, Nowak, Walski, Posinković – Arak
Stomil: Leszczyński – Bucholc, Baranowski, Sołowiej, Ziemann -Głowacki, Biedrzycki, Karankiewicz, Lech, Tanczyk – Siemaszko
My zacnymy szprechać juz kole dziewiytnostyj, a naszo ślonsko rylacja znojdziecie tukej: Ślonsko rylacja live: Ruch – Stomil
Zapraszomy do nos!
własne


text:
Nimo wulkich nadregionalnych serbskich towarstwow, kotrež su často w medijach prezentne, mamy w dwurěčnej kónčinje njeličomne mjeńše a małe towarstwa, kotrež runje tak pilne dźěło wukonjeja, wo nich pak přewjele njezhoniš. W swojej lětnjej seriji lětsa tajke aktiwne cyłki předstajamy, dźensa towarstwo Nukničanskeje kapałki (15).
Hižo wjacore lěta je w Nuknicy z rjanej tradiciju, zo zetka so wobstajnje skupinka wobydlerjow, zo bychu so wonka a w zymje pola ludźi doma zhromadnje róžowc modlili. Wjacore razy tam wo móžnosći rozmyslowachu, nańć za modlersku hodźinku so hodźace stajne městno. Před lětomaj zrodźichu ideju, sej we wsy kapałku natwarić, a to w mjeztym njewužiwanej a chětro njenahladnej bywšej gratowni dobrowólneje wohnjoweje wobory. Zaběrajo so z prawniskimi předpisami so bórze za to rozsudźichu, załožić towarstwo Nukničanskeje kapałki. Za předsydu towarstwa, kotremuž přisłuša 14 čłonow, wuzwolichu Romana Nuka. Jeho zastupuje jako městopředsyda Marko Smoła a Regina Brězanowa přewza jako pokładnica financne naležnosće towarstwa.


text:
Ôświytlynie
Światło jes fest wŏżne skuli fōngowaniŏ czowieka. Dōmowe światło dŏwŏ ynergiŏ i sprŏwiŏ, co sie dobrze czujemy. Inksze ȏświytlynie potrzebne je, kej trza rozwiōnzać problym a inksze, kej chcemy se dychnōńć.
Światło mŏ tyż wpływ na to, coby bōło piyknie. Bez terŏźne technologie idzie to złōnaczyć we strzodku stawiyniŏ, na ylewacji abo we zygrodzie. Naprŏwdy podkryśli to efekt prziȏblyczeniŏ.
Systym inteligyntnego stawiyniŏ dozwalŏ bez ȏświytlynie dźwignōńć kōmfort użytkowaniŏ i niy utrŏcisz wiela. Dostŏwŏsz tyż zdalny dostymp do regiyrowaniŏ kŏżdym pōnktem świytlnym ze urzōndzyń mobilnych abo kōmputera, bez znŏczyniŏ kaj żeś je.
Bez połōnczynie ȏświytlyniŏ ze systymem BMS, idzie zautōmatyzować procesy ȏświytlyniowe.
Ôświytlynie we strzodku
Nec czujek dozwalŏ na świycynie ino we izbach, we kerych sie je. Ôświycŏ sie ino, kej trza, bez co szporuje sie kupa ynergii elektrycznyj i czas użytkownikōw. Sprŏwnie złōnaczōno praca rolet ze fōngowaniem ȏświytlyniŏ i porōm dnia to fest wŏżnŏ cecha inteligyntnygo stawiyniŏ.
Ôświytlynie we inteligyntnym stawiyniu mŏ fōngować samo. Stawiynie samo mŏ „wiedzieć”, kej i kaj trza ȏświycić a kej niy.
Zewnyntrzne ôświetlynie
Regiyrowanie zewnyntrznym ôświetlyniym przeważnie zŏleży ôd czasowego planu, w kerym idzie spamiyntać niy ino czas ôd dnia, ale tyż dni w tydniu. We stawiynie idzie inakszy świycić na beztydziyń, a inakszy bez weekyndy abo bez świynta.
Systym BMS poradzi – wedle informacyjōw ôd pogodowyj sztele – tak regiyrować zewnyntrzym ôświetlyniym, coby je nafasować np. wedle stopnia nasłoneczniyniŏ terynu. Regiyrowanie iluminacyjōm idzie tyż spōmogać czujkami ruchu abo barierami podczerwiyni. Skuli wszyskich tych knifōw idzie prziszporować elektrycznŏ energijŏ, a dostać jeszcze lepszy efekt ôd ôświetlyniŏ.
Skuli knifōw ôd intelignyntnygŏ stawiyniŏ idzie prziszporować elektrycznŏ energijŏ.
Paradne ôswietlynie
Ôświetlynie ô farbach a jasności do pōmiynianiŏ to je tyż taki elymynt terŏźnyj architektury, co go architekty majōm rade. Rynczne rygiyrowanie farbōw a siyły ôd mocki światłowych pōnktōw je fest prŏcne a skōmplikowane. Skuli systymu inteligyntnygŏ stawiyniŏ a autōmatycznymu rygiyrowaniu paradnym ôświetlyniym bydymy mieć szumne efekty. Dobrze zaprojektowane a rygiyrowane światło dŏ nadbytnie wizualne efekty we nŏjwiyncyj reprezentatywnych izbach we stawiyniu.
Światłowe scyny a światłowe sekwyncje
Niy trza ekstra regiyrować kŏżdym światłym ôsobno. Światłowŏ scyna ôbranŏ bez mobilniŏk, tablet abo panel kōntroli systymu sama sprŏwi autōmatyczne regiyrowanie mockōm światłowych pōnktōw, coby szafnōnć ôbrany cyl. Za nŏjlepszy przikłŏd światłowej scyny robi rychtowanie kōnferyncyjnyj izby do prezentacyje. We tym przipŏdku systym sōm zećmi światło, zasłōni rolety a sztartnie projektōr. Wszyjske ôperacyje bydōm zrobiōne na jedyn przikŏz.
Wrŏz ze światłowymi scynami poradzōm jeszcze wiyncyj pokŏzać cecha izby. Majōm tyż praktyczne znŏczynie – bez załōnczynie wrŏz mocki srogich skupin światła idzie przeciōnżyć nec i sztartnōnć fungowanie zicherōngōw ôd elektrycznyj insztalacyje.
Światłowe sekwencyje załōnczajōm moc światłowych pōnktōw jedyn za drugim. Pospōł ze scynami...


text:
SJ Njebjelčicy
– SV Großdrebnitz 3:0 (1:0)
Zestawa domjacych: Hahn – Kral, Deleńk, Pawlik, Hommel, Cyž, Hanuza, Lejnart (24. Čornak), Hrjehor, Ričel (65. Haška), Hoelzel (69. Šołta)
Tale koparska partija wotmě so wčera, njedźelu, na domjacym trawniku, při njepřijomnym wichorojtym wjedrje. Njebjelčenjo běchu wotydźenja hrajnišćo derje spřihotowali. Wrotar Hahn zdźerža znowa swoju klětku čistu a ofensiwa domjacych docpě tónraz tři wažne wrota. Prěnju wjetšu móžnosć Ričela wotwobara hóstny wrotar k róžkej (13.). Krótko po tym pak wudani so Ričelowe dobre zasadźenje w nadběhu, jako posłuži Hoelzela, kotryž trjechi z niskej třělwu do dołheho kuta 1:0 (17.). Hommel je wrota hosći po rjanym nadběhu snadnje misnył. Na to wahaše partija bjez wjelelubjacych akcijow hač do přestawki tam a sem.


text:
Bywšu starownju chce klóšter na spěchowansku šulu přetwarić
Swinjarnja (SN/MWj). Nimale dwaceći lět steji w Chrósćicach Dom swj. Ludmile. Prjedy hač jón nowy natwarichu, bě starownja w Swinjarni zaměstnjena, hdźež bě spočatk 1970tych lět wjele wěriwych ze serbskich wosadow pomhało bywšu póštownju přetwarić. Mjeztym twarski kompleks w Swinjarni přerjany zaćišć njezawostaja. Wot drjewjanych dźělow a wot fasady so barba puka, škleńca woknow je zdźěla rozbita, ze wšěch kutow njerodź rosće, hdyž ju runje sněh njewodźěwa.
Za kulisami pak so něštožkuli stawa. Wot časa přećaha starownje do Chrósćic klóšter Marijina hwězda jako wobsedźer twarskeho kompleksa za idejemi pyta, kak jón wužiwać. Něhdźe tři lěta su plany mjeztym konkretniše. Za swoju spěchowansku šulu za duchownje zbrašenych chce klóšter areal w Swinjarni přetwarić. Loni w decembru dóstachu za to twarsku dowolnosć. Hač pak budu scyła twarić móc a hdy, je dospołnje njejasne a wot spěchowanskich srědkow wotwisne, z klóšterskeho zarjadnistwa rěka.


text: Wochozy (AK/SN). Wjace hač 300 rysowankow dósta loni Łužiski park błudźenkow we Wochozach. Dźěći zbliska a zdaloka běchu so na wulkim molowanskim wubědźowanju k jutram 2020 wobdźělili. Wuslědki wubědźowanja nětko we Wochožanskim parku wustajeja. Simone Beyer z wobłuka zjawnostne dźěło a marketing tamnišeho spěchowanskeho towarstwa rozprawja: „Dóšło je wjace hač 300 wuměłskich twórbow młodych wuměłcow w starobje třoch do dwanaće lět. Bohužel njeje so pandemije dla poradźiło sej wšitke wobhladać, je wuhódnoćić a přehladku zestajeć. Tuž to nětko nachwatamy.“


text:
Ruch Chorzów wraco do szpilanio u sia. 27 marca, we sobota zagrômy ze MKSem Kluczbork, a szpil łodbyndzie sie we ramach 23 raji szpilów III grupy, III Ligi.
MKS Kluczbork bez pewny czas bōł ze Ruchem współliderym noszyj ligi, ale po szpilu ze nami zacli lecieć na dół, a terozki, jak zacła sie runda to zrymisowali u sia ze LKSem Goczałkowice 0-0, sfalili we Zabrzu ze rezyrwami Górnika 0-3 i dopiyro wygrali łostatni szpil u sia, ze Polonią Stal Świdnica 2-1.
Ruch po horrorze, jaki zafundowoł kybicom we Gorzowie Wielkopolskim, kaj łostatycznie wygralimy 2-1 ze tamtyjszom Wartą dostoł 2 dni wolnygo. We łostatnij Niebieskiej eRce we Radiu Widzew niy bōło beztusz gościa, bo kôżdy fusbalorz sie resetowoł. Momy nadziyja, że tyn reset niy dotyczōł jeich umiejyntności.
Łostatnie decyzje rzondu zaś wprawiōły nôs we lekkie zaniypokojynie, ale łokozało sie, że zawodowy szport może szpilać ino trza spyłniać warunki, a te spełniomy wszistkie i jak sie łokazuje, spełnio je côłko III grupa III Ligi.
We szpilu ze Wartą czerwono kartka łobejrzoł Kasolik, ale to bōła konsekwyncjo 2 kartek żółtych, bez co terozki dopiyro bydzie zagrożony, razym ze nim bydzie zagrożony Marcin Kowalski (3 kartki) i Michał Mokrzycki (7 kartek).
Szpil ze MKSem zagromy na sztadionie przy Cichyj 6, a sztart przewidziany jest na 17:00.
Przewidywany skład Ruchu:
Bielecki – Kulejewski, Kawula, Kasolik – Mokrzycki, Wyroba, Kwaśniewski, Kowalski, Foszmańczyk – Janoszka, Biskup
Plan szpilów 23 raji:
Warta Gorzów Wielkopolski – Foto-Higiena Gać
Ruch Chorzów – MKS Kluczbork (17:00)
Polonia-Stal Świdnica – Piast Żmigród
Górnik II Zabrze – Ślęza Wrocław (12:00)
LKS Goczałkowice Zdrój – Zagłębie II Lubin
Pniówek Pawłowice – Polonia Bytom (15:30)
Miedź II Legnica – Lechia Zielona Góra
Gwarek tarnowskie Góry – Rekord Bielsko Biała
Stal Brzeg – ROW 1964 Rybnik
Ze godzinami zaznacone sôm szpile kiere nôjbarzij interesujom kybiców Ruchu, cyli szpile Ślęzy Wrocław i Polonii Bytom. Łobie drużiny walczom ze Ruchem ło piyrwszy plac we lidze.
Wszistkie szpile łodbyndom sie 20 marca.
Szpil Ruchu bydzie szło łoglōndać na łoficjalnym kanale Ruchu tukej => KUP DOSTĘP DO TRANSMISJI bydzie tyż rylacja radiowo we RADIO WIDZEW.
Przipominŏmy tyż ło nŏszyj zabawie. Typer Na Niebiesko pod patronatym Baru „Kinga” znŏjdziecie tukej => Typuj i wygrywej
własne


text:
Z Wórjejc/Hoyerswerda. Ten rozsud jo wjele ewangelskich kśesćijanow gnuło: Krajna cerkwja EKBO (Ewangelska cerkwja w Barlinju, Bramborskej a šlazyńskej Górnej Łužycy) jo póstajiła, až kužda wósada dej měś nanejmjenjej 300 cłonkow. To jo krajna synoda wobzamknuła dnja 13. nowembera. „Konsistorium móžo wuwześa pśiwdaś, gdyž wokrejsna wósadna rada pšosbu stajijo. Pótrjefjone jo někak 600 wót 1.100 wósadow, wósebnje w Bramborskej. We cerkwinem wokrejsu Šlazyńska Górna Łužyca se jadna wó 20 wót dogromady 62 wósadow.
Tamny promšt Thomas Koppehl jo rozkładł: „Pśi tom rozsuźe synody se jadna we jědrje wó eficientnjejše wobźěłanje juristiskich winowatosćow. To cesto pśepominajo małe wósady, glědajucy na wšykne póstajanja w zastojnstwje, twaŕskich pšašanjach, góspodarjenju, bilancěrowanju, it-pšašanjach a wjele wěcej pólow. “ We jogo cerkwinem wokrejsu, jo Koppehl gronił, dej byś 1.200 cłonkow, aby farske městno se dało financěrowaś. Nanuzkane zjadnośenja, na to wjele njedajo, skerjej deje wósady byś pódpěrowane we změnach.


text:
Wenus z Věstonic
Wenus z Věstonic (čěsce a słowaksce Věstonická Venuše němsce Venus von Dolní Věstonice, auch Venus von Unterwisternitz ) je keramiska skulptura, žónska postawa 11,5 cm wysoka a 4,3 cm šěroka, natwarjena. 29,000 an 25,000 v. Chr. Bohowka płódnosći. Wona je jedna z najstaršich skulpturow a najstarši artefakt z keramiki w swěće.[1] W 1920tych lětach wotkrywachu archeologojo (Karel Absolon, Emanuel Dania a Josef Seidl) w archeologiskich namakankow juhozapadnje Delnich Věstonic na Morawje, při při sewjernym boku wjerška Děvína (Dźěwina)-při kromje s chětro nahłymi skłoninami, při kotrychž so wino plahuje. Na prawym brjoze rěki Morawske Dyje. Teritorij zasydlichu kmjeny Cro-Magnonskych hońtwjerjow. Wokolina wsy bě hižo w kamjenej dobje (paleolit-gravetien) wobydlena, kaž dopokazachu namakane mnoholičbne powostanki: artefakti (skulptury, tworjace wuměłstwo, kamjene dźěłowe graty, pyrlowe kliny, bróń, pěcy) plus (pohrjebnišća, rownišća- powostanki -natwarjeni, wjele rowow, ritualne powostanki, pigmenty).


text: Kajkosć žołmow je, zo přińdu a du, a to mjenje abo bóle prawidłownje a w sylnosći, wot wšelakorych faktorow wotwisowacej. Wone wutworjeja zhorbjenja a doły, a wotwisnje wot pozicije wobkedźbowarja často ani wěste njeje, w kotrej fazy runje su. Žołmy mamy na morju, hdźež móža změrować runje tak kaž zatrašeć. A ani swěca ani zwuk bjez nich njewuńdźetej. Tutych kajkosćow dla słuža nam jako woblubowana metafra za najwšelakoriše zjawy. Tak rěčimy na přikład w modźe runje tak rady wo nich kaž we wuměłstwje, při čimž wobeńdźemy wopřijeća kaž „trend“, „słód“ abo „duch časa“. Cyłu dobu přewšo wuznamneho francoskeho kina zjimamy pod hesłom „Nouvelle vague“, heterogene popowe zynki (a drasty) prěnjeje połojcy 1980tych lět jewja so jako „Neue Deutsche Welle“ a „New Wave“ wobhladujemy jako wuchadźišćo toho, štož dźensa „čornu scenu“ mjenujemy, swjatki w Lipsku prawidłownje wobdźiwajomnu (lětsa najskerje znowa nic).


text:
Na dworje domu při Budyskich Drjewowych wikach steji małka drjewana chěžka. Pjeć pjerachow sej w njej hrajka. 36lětna Bernada Bulankowa z Myšec je jich dnjowa mać. Hižo w někotrych powołanjach je so Serbowka wuspytała, tak jako ergoterapeutka abo jako přirodna tworićelka. A runje to stej dobrej zakładaj za jeje tučasne dźěło.
Zastupiwši do hrajkanskeje stwy pytaš podarmo za přepjelnjenymi polcami abo košemi z pisanymi awtkami, klockami, klankami a bulikami. Porno tomu wuhladaš jenož mało z drjewa, płata abo wołmy samo zhotowjenych hrajkow. Z płatu twarja sej dźěći budki, přikuleja sej pjelsćene buliki a na powjaz tykaja drjewjane klocki a rynki. „Dźěći maja wulku a pisanu fantaziju. Při hrajkanju ju wužiwaja“, kubłarka praji. Wažne jej je, zo poskića „swojim“ pjeracham hrajki, kotrež su zhotowjene z přirodnych materialijow, kaž drjewa abo wołmy.


text:
Jeji ȏjciec dziołchōm do roboty iść zakozoł, bo mu sie zdało, że yno sōm Pōnbōczek wiy co sie tam dzieje! Bezto były yno w doma chowane abo u klosztornych paniyn sie uczyły.
Ȏma miała jednego starzika, co mioł jakisik werk i ȏn tyż niy poradzioł se przedstawić, coby kero dziołcha ze jego familiji szła kaj robić na piniōndze do życio. Podle niygo to wszyjstek za modu mioł dziołsze dać tatulek, a potym chop. A ani mu do gowy niy prziszło, coby tako dziołcha robiyła, jakby sie niy wydała? Bo to nikerzi godali, że jakby wiano miała, toby mogła iś do klosztoru, a radzi by jōm tam przijyni! Tam by se potym mogła paniczka grać, bo te dziołchy, co wiana niy prziniosły, to ȏd roboty tam były. Możnej nikedy sie tymu ani wierzić niy chce, ale tak to czynsto było: Ta panna, co bogato ze chałpy bōła, to we kuchyni siedziała abo dziecka we ciepłym uczyła, a biydno - nojgorsze roboty ȏbskoczyć musiała, a robić podwiela rynkami a szłapami ruszać poradziyła!
Moja ōma wydała sie jak ji bōło dwaścia lot. Wziyna se statecznego fesztra, a ś nim na fesztrownia sie wykludziyła. Warzić a porzōndek utrzymać we chałpie poradziyła, ale nic wiyncy niy bōła nauczono robić, a tu prziszły dziecka jedyn za drugim, a ȏna porzad sama bōła ku wszyjskimu! Nojgorzi było, jak trza było takigo malika przewinōnć. Pōł biydy jak bōł yno zejscany, ale jak tam we pielusze było cosik wiyncy a jeszcze smrōdu bōło kupa, to jōm aże ȏtrzynsało. Ȏma dycki dziecku dupka ȏbmyła do sucha wytrziła, a do nowej pieluchy zawinyła, a potym ta posrano pielucha brała na dwa patyki, a we kiblu z wodom tak dłōgo szastała, aże wszystek śni spadło! Na kōniec jōm tymi patykami do nowej wody ze mydłym do moczynio przeciepła! Jednego razu przi taki robocie cylnyła jōm starszo sōmsiadka a padała ji tak:
- Roztōmiło dziołszko ze tym to je tak: jak mosz pszczoły to mosz miōd, a mosz dziecka - to mosz smrōd! A musisz sie ze tym pogodzić, bo jak kery dzieckōm dupa ȏbrobio, to i gōwno do rynki wziōnć musi!
Jednako moja ȏma przemōc sie niy poradziyła!
Grymlino


text:
Breweries in Poland
Updated: June 18, 2022
- Thanks to Piotr Pupysz for sending stacks of labels!
- Browar.biz provides news on Polish beers and breweries.
Contributors: Przemysław Gortat, Mario Kornmesser, Artur, Piotr Pupysz, jarobb, Krzysztof Ozdarski, Kazimierz Rozwadowski, Ozdarski Krzysztof, Arkadiusz Mlonek, Piotr Stanislawski, Artuur, Jacob Sjúrður Hansen, Konrad, Romuald J. Krukowski, Sławomir Rysiak, uranium, adi, Alex, Andrew, Andrzej Ryczmąd, Andrzej Wilk, aneta Jakubiak, Arash Shahzadi, Artur Szudrowicz, Bohdan, Browar Huzar, christoph scobel, Daniel, Grzegorz Ambroch, Hugo Scobel, Jacek Kubis, Jan Kaszkur, Jarek Wasilewski, Jerzy Węglorz, Jonny Hughes, Kacper, karburator, Konrad Czubiel, Krzysztof Mikolajczyk, Maciej Paszkowski, Maggie, Mariusz Krawczyński, pedro, Piotr Tyszkiewicz, Piotr Wypych, Radek Kasprzak, RM, Siegfried Binge, Slawomir Pahlke, Steve Westby, Tadeusz Kromplewski, Teri Fahrendorf, Wojciech Bielonski, Wojtek, Wojtek Debicki, Wojtek Koper


text:
Pod hesłom „Knihi su zastupny lisćik do raja fantazije“ zarjadowachmy lětsa k 18. razej čitanske wubědźowanje za šulerjow 3. lětnika. Najlěpši čitarjo šulskich wurisanjow přeprosychu so na kónčne wurisanje, kotrež wotmě so sobotu, 2. apryla 2022 w Serbskim muzeju w Budyšinje. Wobdźěliło je so 16 dźěći ze zakładnych šulow Wojerecy, Budyšin, Radwor, Chrósćicy, Worklecy, Ralbicy a Pančicy-Kukow. Pod nawodom Manuele Smolineje hódnoćeše fachowa jury wukony šulerjow w dwěmaj skupinomaj. W skupinje A1, w kotrejž wubědźowachu so maćernorěčni šulerjo, wudoby sej 1. městno Paul Čuška z Worklec a w skupinje A2 Helena Piwarcec z Wojerec.
Wubědźowanje, kotrež ma dźěći k čitanju serbskeje dźěćaceje literatury pohnuć, přewjedźe so z podpěru Ludoweho nakładnistwa Domowina a Serbskeho muzeja Budyšin.


text:
Serbski kulturny archiw
Serbski kulturny archiw je jenički zjawny archiw za serbske a sorabistiske dokumenty a zběrki. Kaž tež biblioteka nasta archiw na zakładźe zběrkow bywšeje Maćicy Serbskeje. Wulki dźěl archiwalijow tworja zawostajenstwa serbskich prócowarjow, wědomostnikow, spisowaćelow, wuměłcow a komponistow Delnjeje a Hornjeje Łužicy. Dalši wažny wobstatk je aktowy archiw Domowiny wot jeje załoženja w l. 1912 hač do l. 1989. K tomu přińdu podłožki serbskich towarstwow, na př. Maćicy Serbskeje, studentskich zjednoćenstwow, chórow, “Sokoła” kaž tež někotrych kubłanišćow a institucijow NDRskeho časa. Wuznamne mjez wobstatkami su nahladne zběrki fotografijow, zawostajenstwa fotografow, zynkopaski, widea a filmowe nahrawanja. Nimo toho zběramy kwalifikaciske dźěła, nowinske wurězki, plakaty a programowe zešiwki. Tute schowamy a spřistupnjamy k historiskemu slědźenju. Runje tak tworja wone zajimawy pokład za načasne serbske kulturne žiwjenje.
Wulki dźěl wobstatkow w Serbskim kulturnym archiwje su dary. Wjeselimy so přez kóždy předmjet – dopisy, protokole serbskich towarstwow, fotografije, amaterske filmy, dopomnjenki, z kotrymž wudospołni so wobraz našich stawiznow a kultury.
We wirtuelnej čitarni namakaće wšitke poskitki Serbskeho kulturneho archiwa a Serbskeje centralneje biblioteki na jednym městnje zhromadźene.
Wotewrjenske časy za biblioteku a archiw
Póndźelu – srjedy: 9.00 – 16.00 hodź.
Štwórtk: 9.00 – 18.00 hodź.
Pjatk: zawrjene
Kontakt: biblioteka-archiw@serbski-institut.de
Čitarnja Serbskeje centralneje biblioteki kaž tež Serbski kulturny archiw stej po tuchwilu płaćacych postajenjach w našim domje wotewrjenej.
Za wužiwanje płaća slědowace wuměnjenja:
- Přizjewić so telefonisce (0 3591 4972-0) abo přez mailku (biblioteka-archiw@serbski-institut.de) a dojednać čas wužiwanja.
- W čitarni smě jenož jedyn wužiwar/jedna wužiwarka dźěłać.
- Hladajo na Covid-19: dopokaz dospołneho šćěpjenja abo dopokaz wustrowjenja (nic starše hač 6 měsacow) abo tak mjenowany negatiwny koronatest.
- Wobkedźbowanje znatych hygienowych předpisow (nošenje FFP2- abo mediciniskeje maski, zakaz přistupa za wosoby z typiskimi symptomami nazymjenja, …).


text:
Witejcie,
Chciołbych sam cosik pedzieć ô Linux Mint. Tuż je to dystrybucjo ze Ubuntu, jednako snojdom sie we nim i Ci, kerzi cołke żywobyci widzieli ýno Windowsa
Toć Linux Mint fest podany je na Windowsa XP abo Windowsa 7, co uważom za zaleta tego systyma
No i niý ýno. Toć je to festelnie dobry systym, kery lajtowo styknie 70% co siedzům na kůmpie. A nojważniyjsze je to, iże je blank DARMO! Styknie go ściůngnůć i zainstalować i mo sie fuuul legal opcjo OS na PC
Tera sam jeszcze powiym, iże Mint mo pora odmian. Je to:
1) Mint Xface - kery je ôkrojůny, ale bezto super śmigo na słabszych kompach (nawet na starych lapkach)
2) Mint Mate - pełny OS, kerymu nic niý brahuje, ale niý mo tyż kosmicznych wymagań
3) Mint Cinamon - tukej musi juże być trocha lepszy kůmputer, jednako dostowomy super systym (akurat z niego korzystom
)
4) Mint na KDE - tukej musicie mieć doś mocny kůmputer, jednako dostowocie na prowda potynżny systym
Niý używołech ýno KDE, ale tak to wszyske i na prowda polecom kożdy s nich
A kej byście niý wiedzieli kery wziůńś, to musicie ôdpedzieć sie na 2 fragi:
1 - Jaki mom PC? Lichy? Mocny?
2 - Jaki OS i do czego potrzebuja?
Kejby wto potrzebowoł spůmogi ze Linuxym dowejcie znać


text:
Rusko-ukrajińsko wojna (ôd 2014)
Rusko-ukrajińsko wojna[1] to je zbrojno agresyjo na Ukrajina kludzōno ôd Rusyje, co sie zaczła we lutym 2014 roku we formie wojny hybrydowyj. 24 lutego 2022 roku, po wydaniu ôd prezydynta Rusyje Władimira Putina byfelu do ataku, ruske wojska napadły na Ukrajina, wystrzelyły rakety na pora ukrajińskich miast i wylōndowały na połedniowym wybrzyżu Ukrajiny.
Na elymynta ruskij zbrojnyj agresyje na Ukrajina skłodajōm sie:
- aneksyjo Krymu ôd Rusyje (20 lutego 2014 – 26 marca 2014)
- wojna we Dōnbasie (ôd 6 kwietnia 2014)
- incydynt we Ciyśninie Kercz (25 nowymbra 2018)
- inwazyjo na Ukrajina (ôd 24 lutego 2022)


text:
Zmakanje seśi pódpěrarjow Serbskego Sejma
Źěłowa kupka Rady starostow, Towaristwa „Smy“ z. t. a Iniciatiwy za Serbski Sejm jo stwórtk 17. awgusta 2017 w Njebjelčicach wuraźowała. Głowna tema jo była zgłosenje zjawnostnego źěła. Zastupniki Rady starostow su chwalili wěcywuznate wuźěłanje informaciskich materialow, kenž se rozdźeliju w blišem casu na bergarjow, a prědne nacerjenje wólbnego pórěda we zmakanjach do togo.
Towaristwo „Smy“ jo pśed krotkim pla Załožby za serbski lud póžedanje na financielnu pódpěru pśigótowanja wólby do Serbskego Sejma stajiło.


text:
Brauza
Czasym spominajom sie czowiekowi downe czasy, kiej sie było bajtlym. Co sie to wynokwiało i kaj sie lotało. Co sie jadło i piło. I prziszło nom do gowy taki coś, na co sie godało brauza.
Ale niy rozchodzi sie tukyj ło brauza, kiero sie biere kiej sie je zmazanym, ale taki maszket, kiery sprawio, że cało gymba aże wykrziwiało. I w tym była cołko uciecha, bo to niy roz aże do kichola poszło. To młodsze pokolyni, jak my, niy znało tyj nazwy. My już godali na to „orynżada w proszku”. I zdo sie, że ło to samo sie rozchodzi. Toż spytali my sie ło ta brauza naszego przociela Leszka z Katowic.
Co to podług Wos je brauza? Jak była pakowano?
Brauza to była inacy „oranżada w proszku”. Pakowało sie jom w mały plaskatyj tytecce, ty wielkości jak dzisioj na prziprawy. Tytka była z papioru pergaminowego i miała dojś tandetny nadruk. W pojszczodku była miyszanka cukru, jakigoś aromatu pomarańczowego abo cytrynowego i możno soda oczyszczono (zołda).
Co sie śniom robiło?
To sie wsypowało do szolki, zalywało wodom (nojczynści prosto z kokotka) i miyszało łyżeckom. To sie zagazowało i szło to wypić. My bajtle casym łotwiyrali tytecka i palcami nabiyrali brauzy i lizali. Na sucho tyż szło. W łobu przipadkach fajnie sie po tym chepało.
A szło se jom zrobić samymu w doma, czy to sie raczyj kupowało?
Brauza szło kupić w spożywczym abo w budkach spożywczych. Samymu niy szło, bo trza by było mieć tyn barwnik aromatyczny.
W doma sie zaś robiyło natron – do szolki łyżecka zołdy, dwie cukru, zaloć wodom, wymiyszać do rozpuszczynio i kapnońć trocha łoctu. Jak fest zaszumiało, to sie piło. Po tym tyż sie chepało.
Terozki downoch my niy widzieli w gyszefcie tyj brauzy. Toż prziszeł noc szmak, coby se jom zrobić i tak my szukali, aż znodli na jednyj zajcie tako receptura:
Co potrzeja:
5 łyżek cukru
3 łyżki kwasu cytrynowego
2 łyżki natronu (zołdy – sody oczyszczonej)
1 tytka cukru waniliowego
1 tytka cukru pomarańczowego abo cytrynowego
Bierymy sie do roboty:
Wszyjstki ty cukry, soda i kwas ze cytryny trzeja dać do dzbonka. Potym wszyjtko dobrze wymiyszać i wyńdzie tyn pulver. Potym już sie go zalywo wodom i pije. Idzie tyż dać do pojszczodka cytryny.
A receptura my wziyni stond: http://www.chefkoch.de/rezepte/883441193928755/Brausepulver.html
A jak Wy pamiyntocie brauza? Mocie jaki śniom spomniynio?


text:
Zuk [ʐ]
Wugronjenje
Zuk [ʐ] w nimšćinje njeeksistěrujo. Pódobny zuk [ʒ] (gl. bok nimskorêcneje Wikipedije wó zuku) wustupujo w nimšćinje jano w cuzych słowach. Wón wótpowědujo na pś. pismikoju g w nimskich słowach Gendarm a Genre. Teke pismik j w słowoma Jalousie a Jargon wugranja se [ʒ]. Glědaś dej se na to, až wugranja wjele powědarjow nimšćiny pomjenjone pozicije w toś tych słowach njespiwnje ako [ʃ], pótakem tak ako nimske sch. W někotarych padach realizěruju žedne pód wliwom engelšćiny teke [d͡ʒ]. Toś tej zuka njejstej how měnjonej.
Rozdźěl mjazy serbskim [ʐ] a [ʒ] nastanjo pśez to, až jo kśebjat jězyka pla [ʐ] relatiwnje daloko slězy a lažy nižej, zuk klincy tšochu nišy.
Jo móžno se ten pógib jězyka wuwědobniś z tym, až pśechada se wóspjet pomałem a mimo pśetergnjenja wót wokala [y] (ü w nimskem słowje Mühe, gl. bok nimskorěcneje Wikipedije wó zuku) na [u] a zasej slědk. Pśi tom dejali se cele wědobnje jano koncentrěrowaś na pógib jězyka. (Pśechadanje mjazy [y] a [u] demonstrěrujo jano pógibowanje jězyka. Pśi wugronjenju [ʐ] a [ʒ] njejstej gubje – hynac ako pla teju wokalowu – wukulowaśonej.)
Gaž jo rozdźělne połoženje jězyka se wuwědobniło, móžomy rozdźěl mjazy [ʐ] a [ʒ] zwucowaś: Wótchylenje pśi wugronjenju [ʐ] a [ʒ] jo słyšaś, gaž konfrontěrujotej se złožce ža [ʐa] a ja (ako w nimskem słowje Jargon) [ʒa].
Dolnoserbšćina ma hyšći zuk [ʑ], pśi kótaremž lažy jězyk hyšći dalej prězy a jo wušej wuzwignjony ako pla [ʒ]. Jo móžno se rozdźěle wuwědobniś z tym, až pśechada se pómałem wót [ʑ] pśez [ʒ] na [ʐ] a zasej slědk: [ʑ]-[ʒ]-[ʐ]-[ʒ]-[ʑ]. Zuk [ʑ] klincy pśi tom nejwušej, [ʐ] nejnižej, [ʒ] (ako w nimskem słowje Girokonto) lažy mjazy. Zuki [ʑ], [ʒ], [ʐ] su w toś tom rěźe [ʑ], [ʒ], [ʐ] słyšaś.
Pśiznamjenja
Wótpowědujuce pismiki
Zuk [ʐ] wótpowědujo:
Pśikłady
Pokazki
Pśir. zuki [ʂ], [ʑ], [z].
Glědaj teke: Asimilacija.
Bok Wikipedije wó zuku (nimski)


text:
Bórkowy (mih/SN). W delnjołužiskich Bórkowach a wokolnych wsach rozšěrjeja tele dny dokument gmejnskeho zarjada nastupajo „Přichodne wusměrjenje Błótowskeje knihownje ,Mina Witkojc‘“. Při tym dźe wo nic mjenje hač wo dalewobstaće institucije. Z kóždolětnym minusom 75 000 eurow a z přewidnej ličbu 260 wužiwarjow je wupožčowarnja knihow gmejnje mjeztym předroha. „Takle z pjenjezami brojić je lochkomyslne“, rjekny Maik Merting, gmejnski radźićel CDU w Bórkowach.
Druzy maja brjušebolenje nastupajo předstawy, zo móhli dom zawrěć. „Błóta bjez knihownje, ja njewěm“, rjekny wjesnjanosta Hans-Jürgen Dreger. Petra Kunz (Zwjazk za Bórkowy) nima za prawe, knihownju jeničce po hospodarskich měritkach posudźować. „Wudawamy kóžde lěto 50 000 eurow za Błótowske bajowe nocy“, rjekny tež Bernd Ragotzky (Zhromadnje za Bórkowy). Jemu je zjawne wupožčowanje knihow wažniše.


text:
Šupy
Šupy (Procyon) su rod ze swójźby małkich mjadwjeźow (Procyonidae). Wót sedym družynow jo jadna teke w Europje zadomiła.
Wopis[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Šupy dośěgnu dłujkosć wót něźi 40 až do 70 cm. Barwjenje jo šere až pócarne, mjaztym až maju carny muster we woblicu. Wóni su wšožracki a mógu derje lězć a plěwaś.
Rozšyrjenje a žywjeński rum[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Sedym družynow jo w pódpołnocnej, srjejźnej a pódpołdnjowej Americe domacne.
Družyny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Rod šupow se do sedym družynow rozdźěli:
- (Pódpołnocnoamerikański) šup (Procyon lotor) jo nejdalšej rozšyrjony a nejlěpjej pśeslěźowany zastupnik roda. Prěnjotnje wót pódpołdnjoweje Kanady až do Panamy rozšyrjony, wón jo mjaztym teke w Europje domacny.
- Krabowy šup (Procyon cancrivorus) jo w Pódpołdnjowej Americe domacny.
- de:Tres-Marias-Waschbär (Procyon insularis) jo na Tres-Marias-kupach pśed pódwjacorym pśibrjozom Mexiko endemiski.
- Bahamaski šup (Procyon maynardi) jo žywy jano na kupje New Providence, kótaraž k Bahamam słuša.
- Guadeloupe-šup (Procyon minor) jo na Antilowej kupje Guadeloupe endemiski.
- Cozumel-šup (Procyon pygmaeus) jo žywy na kupje Cozumel pśed mexiskej połkupu Yucatán.
- Barbadosowy šup (Procyon gloveralleni) jo na Karibiskej kupje Barbadosy wustupował. Slědny eksemplar bu w lěśe 1964 wuglědany, tak až družyna płaśi ako wótemrěta.
Žrědła[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 3. zwězk, ISBN 3-411-12033-9, bok 267 (nim.)


text:
Na gryfno rajza i… do żyniaczki
W żywobyciu prawie kożdego chopa, kery żyje ze swojōm frelkōm, prziłazi tako chwila, kiej wypadałoby sie jej zadeklarować. Jak sie mo przeszło 30 lot na karku, poukłodane relacyje, to wskazane by bōło coby ta dziouszka mioła przekōnanie, że jest tōm jedynōm. Że zolyty nōm niy w łepie, a kożdo inkszo baba je do nos bachrato. Na rajzy po szynkach niy ma specjalnie czasu, godanie z frelkami rodzi ino problemy, bo naszo dziouszka mogłaby nos gōnić z nudelkulōm, a w nojlepszym przypadku sie ôbrazić (niy ma co robić jej przikrości, potem trzeba czekać pora dni aż emocyje pitnōm, trzeba poczynić inwestycyjo w kwiotki, wytworno kolacyjo a godać jej, że to niy bōło tak, że ôna je do nos nojważniejszo a inksze takie historyje z berōw i bojek ślōnskich. A na co to komu?).
W końcu zbliżo sie ten dziyń a napoczyno sie cołko logistyka. W moim przypadku miołech tako zagwozdka, że musiołech wziōńć ze sobōm moja dziouszka, jeji starzikōw a bajtle. Terozki kaj mōm sznupać za autym, co by poradziło wziōńc na pokłod 6 ôsōb a pasowało do ôkazyje? Z pomocōm prziszoł Ford Motor Polska. Doł mi do dyspozycyje Forda Tourneo Custom w wersyje Active. Tak właśnie napoczła sie ôkazyjo do stworzynio piyrwszego w historyje testu auta po ślōnsku.
O aucie
Ford Tourneo Custom to nic inkszego jak Ford Transit ino we wersyji ôsobowej. Ford rozdzielōł te miana coby ôdrōżnić wersyjo dostawczo ôd ôsobowyj. Nikt niy ma pojyncio czamu, bo Transit bez lata kojarzōł sie ze autem typu VAN, niyzależnie czy to bōła wersyja ôsobowo czy do przewozu ładunkōw, ale tak to ôstowmy. Wersyjo Active mōgłoby sie wydować, że jest to wersyjo kero poradzi sobie w kożdym terenie. Tymczasem prześwit tego auto niczym sie niy rōżni ôd inakszych wersyji tego modelu. Niy ma tyż napendu 4×4 co tym barzij dziwuje, bo przi tyj masie, w barzij wymagajōncym terenie przidołby sie. Można pedzieć, że jest to ino pakiet stylistyczny, kery mo być skierowany do ôsōb ô aktywnym stylu żywobycia. Trzeba pedzieć jednak, że tyn pakiet dodaje sznytu cołkij bryle. Auto wyglōndo zadziornie, choby chachor, a niy je takie nudne jak inksze wersyje. Mōmy tukej przemodelowane zderzaki, progi a relingi dachowe na wiyrchu auta. W zestawieniu ze lakierym Orange Glow auto wyglōndo nowocześnie, mo pazur a budzi szacunek u inkszych kierowcōw. Co bōło do mnie nojważniejsze, jak bieresz familie na żyniaczka, to co by wsiodaniy bōło wygodne. Bez to te progi bōły jak zbawienie a były moc pōmocne we wsiodaniu tym coby klajdy sie niy pogniōtły.
Ford miōł wrażōny motor diesla 2.0 ô mocy 185 KM. Przi masie prawie 2,5 tōny taki motor bōł ôptymalny coby sprawnie sie poruszać. Czytołech ô tym, że inksze wersyje Torneo mogōm mieć nawet motor benzynowy ô pojemnoście 1.0. Czytołech to pora razy, bo niy mogłech spokopić, jak do tak wiylgiego auta można wrazić tak mały silnik. Chciołbych sie przekōnać jak auto ze takim motorym poradzi jeździć, ale pewnie sie do, skoro ftoś to wciepnoł na lista silnikōw. Jo niy je przeciwko downsizingowi. Mōmy we Polsce a i na Ślōnsku moc dōmorosłych ekspertōw, kerzi durch godajōm, że kaj tam terozki takie silniki, że motoryzacyjo umiero i niy ma teroz dobrych silnikōw. Trzeba powiedzieć wprost, że niy ma co suchać gupielokōw, bo tak sie można pogodać we szynku, po trzech piwach. A tak żodyn na drugi dzień niy pamiento, co godōł. Jeździołech inkszym Fordem ze silnikiem 1.0 125 KM i musza pedzieć, że naprowdy poradził jeździć a mocy mioł w naddatku. Lecz to bōło auto prawie tōna lżejsze.
Tak czy inakszyj, we wersyje Active mōmy mocnego turbodiesla, a auto jest wyposażōne prawie na full. Mōmy w nim praktycznie wszyjsko: podgrzewano przodnio szyba, heizungzice, tympōmat, kamera cofanio, moc czujnikōw takich jak tyn ôd martwego pola abo ôstrzeżynie przed kolizyjōm czołowōm, asystenta świateł, dedykowano, pōłskōrzano tapicerka a moc inkszych dodatkōw. Moja wersyja miōła manualno skrzinia biegōw ô 6 przełożeniach. Wydowo mi sie, że do takiygo auta, ô tak spokojnym usposobieniu, lepszy bōłby automat, ale ta skrzynia bōła fest precyzyjno a biegi właziły ze takim przyjemnym ôporem.
Postrzodek
Do postrzodka mogymy wleźć abo bez przodnie drzwi abo zadnie, kere sōm przesuwane. Te dwierza to bōło zbawienie na parkingach a tyż pomogały we tym coby klajdy a anzugi sie niy pomieły. We aucie momy ôsiem zicōw. Dwa niyzależne z przodku a tworzōnce kanapy pojedyncze fotele po trzi we dwōch rajach na zadku. Fotele przodnie sōm fest wygodne i roztōmajte rajzy niy sprowiajom bōlu we plecach. Narzekōłech ino na trocha niysolidne podłokietniki. Czułech sie za to we tym aucie bezpieczny bez wysoko pozycyjo za kierownicōm. Zadnie fotele sōm moc ciynżkie, mocowane do hokōw. Trzeba chopa z fest krzepōm coby je wymōntować ze auta. W zadnich rajach je moc miejsca, sōm ôddzielne nawiewy a pochwyty na kubki. Na zadnich drzwiach a ôknach niy brakło rolet do ôsłony przed słońcym. Ôstowo nōm bagażnik. I to niy bele jaki ino fest wielgi. Mo prawie dwa tauzeny litrōw a nadowo sie spokojnie do przewozu mocki rajzentaszōw abo inkszych klamotōw. Mogemy ze spokojnōm łepōm jechać na familijne wakacyje kajś do Chorwacji abo Italije. Jakby wyciepnōńć fotele to mogymy bez trudu sie legnōńć a wyspać kajś na sztrece. Auto mo moc schowkōw. Co żech doceniōł, to fest przemyślane schowki na flasze po kożdej strōnie kierowcy, wielgie kapsy we dzwierzach. Na kōnsole postrzodkowyj mōmy zawierany schowek na dwa kubki z kafyjem abo tyjem i wnynka na mobilniok. Co musza pedzieć, to to że auto je dobrze wyciszōne. Nawet przy gibkiej jeździe hałas niy przeszkadzōł.
Moje Tourneo mioło system Sony Sync 3. Je to dobrze znany system multimedialny ôd Forda. Radio a muzyka z mobilnioka to niy bōł problem. Auto mo blank dobre nagłośnienie. Rōwnież połōnczyniō mobilnikowe działały bez zarzutu. Jedyne z czym miołech problem, to nawigacyjo. Niyintuicyjno, bez aktualizacji map i trocha sie tła. Beztōż żech niy korzystoł z tego i wolołech Google Maps na mobilnioku. Poza tym to je fest udany system i jeszcze prōcz ôpcji dotykowych mioł klasyczne knefle do ôbsługi, co je godne pochwōł we erze dotykowych, ôdwracajōncych pozōr kierowcy tabletōw.
Jazda
Fto jeździoł kiedykolwiek Fordym ten wiy, że Fordy prowadzōm sie jak żodne, inksze auta. Jeździołech Fiestōm, Focusym piyrwszej i trzeciyj generacyje, Mondeo a musza pedzieć, że w klasie producentōw aut masowych, Ford niy mo konkurencyje pod kōntym prowadzynio. Naprowdy to je przyjemność jeździć takimi autami. Niy inakszej bōło z Tourneo Custom. Przi tej masie mōgłoby sie wydować, że auto bydzie jeździć jak wōz z wōnglym w koło gruby. Tymczasem bōło zwinne choby Fiesta. Mimo, iż jest to auto pora razy wiynksze ôd Fiesty tak moga spokojnie pedzieć, że niy zachowywało sie nerwowo na sztrasie. Kożdy winkel pokonywōł pewnie, a na niyrōwnownościach bōł kōmfortowy. Jeździołech podobnymi autami i niy ma porównanio – Ford Tourneo Custom we swojej klasie niy mo konkurencyje pod tym kōntym.
Auto dziynki mocnemu turbodieslowi wartko właziło na ôbroty. Ôd 1,5 tauzena turbina cisła auto do przodku. Co prowda asfaltu niy zwijoł jak gorole we Imielinie, ale tela mocy stykło, coby gibko ciś do przodku. Moc a wysoki mōmynt ôbrotowy, to je coś czego we autach nigdy niy powinno braknōńć, bo to je kwestio bezpieczeństwa. Rzadko kiedy idzie to spokopić, ale to niy rozłazi sie ô to wiela bydymy cisnōńć po autobanie, a ô to że bydymy mogli sprawnie pitnońć z niebezpiecznej sytuacyje a wartko ôminōnć jakoś przeszkoda.
Terozki trocha ô spolaniu. Autem bōłech w przeróżnych czyńsciach kraju. Po ôdbiorze ze Warszawy cisnōł żech pod Krakōw, bo na drugi dziyń bōła żyniaczka. Musiołech trocha pojeździć bez te dwa dni i bōłech trocha Ślōnsku, trocha we Małopolsce. Na weekend po żyniaczce pojechalimy do Zakopanygo. I sztrasa do Zakopanygo żech mierzōł pod kontym spolanio. Pod Tatry jechołech we trybie zwykłym. Jo mōm noga ciynżko, choby deputat gōrnika sprzed piytnostu lot. I tukej kolejne miłe zdarzynie. Jechołech bez 102 km a auto na trasie spoliło 9.8 litra ôleju napyndowego. Nazod jechołech podobnie, ale we trybie ECO. Czuć bōło, że auto je trocha zduszōne, ale ino trocha. We trybie ECO spolanie biyło kolejne rekordy. Na tej samej sztrasie zrobiōł żech wynik 8.1 litra. Przi tak wielgiej masie, klockowatymu nadwoziu spodziewołech sie wiynkszych wynikōw. A niy ukrywōm, we trybie ECO tak żech niy jechoł “ECO”. Bych sie musioł fest postarać, co by jechać ECO. Wtedy wetna sie, że zlazłoby poniżyj 8 litrōw. To je naprowdy ôszczyndne auto i moga pedzieć inżynierom Forda że zrobili dobro robota.
Potem przylazła szara rzeczywistość. Prziszoł nowy tydzień i musiōłech jechać do roboty. Godōm: to je dobro ôkazyjo do tego, co by sprawdzić czy Ford nadowo sie na auto na codzień. Jeździołech bez trzi dni sztrasa Krzeszowice – Katowice tam a nazod. Ford je moc zwrotny i mimo, że je fest długi, to w mieście radził sie blank dobrze. Niy roz we korku ôstrzegoł mie przodni radar przed kolizyjōm. Ze parkowaniym tyż niy miołech problemōw. Mimo iż je wielgi, to wielgie zdrzadła, kamera cofanio a czujniki pōmogały wjechać w nojmniejszo dziura. Zapōmniołech chyba wspomniyć ô lampach. Ford mo fest dobre, ledowe lampy. Bez noc miołech idealnie doświetlono droga, a bez te pora dni wracołech moc nieskoro do dōm. Moga to pedzieć – to bōł naprowdy dobry kamrat na rajza do roboty.
Na koniec…
… trzeba pedzieć jedno: Ford Tourneo Custom to jedno z nojlepszych aut we tyj klasie. Ôferuje to czego brak je kōnkurencyje – dobrego prowadzynio. Jechołech różnymi vanami i zowdy ciepało budōm, roz na lewo a roz na prawo. Ford ôpanowoł do perfekcyje tworzynie aut, kere dajōm radość ze jazdy. Do tego trzeba dodać, że wszyjskie rozwiōnzanio w postrzodku ułotwiajōm wiynksze rajzy. Ino trzeba na te auto naszporować moc geltu, abo mieć kajś dobry leasing. Tako przijemność trocha kosztuje. Moja wersyja Active, to je auto wyposażone na full. Auto we tej konfiguracyje kosztuje prawie 214 tauzenōw złotych, ale za to dostowōmy auto, kere bydzie służyć nōm bez lata. Jeśli jest tako potrzeba to auto może robić za taksōwka, ale jo uważōm, że Ford Tourneo Custom je nojlepszym przocielem familijōw.
Robert Przeliorz – konserwator zabytków, muzealnik, kulturoznawca. Ślązak, ale przede wszystkim człowiek.


text: Z Turjeja/Tauer. Wót prědnego maja jo kuždy, ako jo pśez wjas jěł, wiźeł 18 mejtari wusoki majski bom najsy, pśi domje wognjoweje wobory. Pśigótowanja za to su južo zachopili tśi dny pjerwjej, ako su se młodostne wejsańskeje młoźinskeje kupki zmakali, aby wili wěnk a girlandu za ten bom. Z wěcej ako 25 mejtarjami su źowća trjebali ten cas, wetom, ako su gólcy wobstarali jegliny škrjokow a „to zelene“ za tu girlandu. „Dopołdnja smy pśecej sejźeli pór štundow dłujko pśed młoźinskim klubom, aby to zwónoźeli“, wulicujo Juliane Tkalcykojc (Kalzke). Wóna a Sophie Rademacherojc wugbatej wót lěta 2019 amt šefowki tudejšeje młoźiny.


text: Budyšin (SN/MWj). Byrnjež sněh a temperatury minjenych dnjow skerje na zymski počas dopominali, směmy poněčim z nalětnim wjedrom ličić, tak zo najwšelakoriše družiny žabow, krokawow a mološow dźeń a bóle ze swojeho zymskeho sprostnjenja wotućeja a k swojim njerkanskim wodźiznam pućuja. Za to su přirodoškitne stacije a wjacore towarstwa w Budyskim wokrjesu minjene tydźenje tak mjenowane amfibijowe płoćiki nastajili. Prěnje pućowanja małych štyrinohačow zwěsćichu fachowcy hižo na ćopłych dnjach w februaru.


text:
Sztartuje 13 raja szpilów we III grupie III Ligi. Do Chorzowa przijedzie dzisiej Stal Brzeg.
Stal powstoła we 1967 roku, a jeich sukcesami sôm: III runda Pucharu Polski we 1978 roku i 2 plac we III lidze we syzonie 1977/78.
We zeszłym syzonie szpilali my we Brzegu szpil ligowy. Po torach Tomasza Foszmańczyka i Jakuba Nowaka wygralimy 2-1, a Stal zakończōła syzon na 15 placu.
Terôzki idzie im lepij, bo po 10 szpilach (cyli mô 2 zaległe) zajmuje 7 plac ze 16 punktami na koncie. Ich nôjlepszy szczylec to Damian Celuch, kiery mô 6 torów szczylonych.
Stal Brzeg umi niy sfalić szpilu bez pora kolejek, umi tyż wygrać 5-1 (jak we 12 raji ze Polonią Stal Świdnica) i na łobecno chwila mô drugo – co do skuteczności – łobrona we lidze (11 straconych torów, a piyrwszy jest Ruch ze 10 straconymi). Rychtuje sie szpil na rymis, ale jak sie weźnie pod uwaga szpile sparingowe, to Ruch ze Stalą rymisu jeszcze niy miôł (przed syzonem wygralimy 4-1). Nôsz typ: 2-1.
Ze wzglyndu na łobostrzynia dzisiej szpil na Cichyj 6 łodbyndzie sie bez udziału kybiców, ale idzie kupić RYLACJA TV zaś Radio Widzew za darmo zrobi radiowy LIVE => Ruch – Stal kiery poprowadzi nôsz rydaktor naczelny.
Szpil sztartuje ło godzinie 18:00, rylacje zacnom sie kole 17:50!
Przipominŏmy tyż ło nŏszyj zabawie. Typer Na Niebiesko pod patronatym Baru „Kinga” znŏjdziecie tukej => Typuj i wygrywej!
własne


text: Wliwapołne skupiny, koncerny abo jednotliwi předewzaćeljo přesadźeja swoje partikularne zajimy a wosłabjeja zjawne derjeměće. Tohodla dyrbi so demokratija dale wuwiwać. Filozof demokratije Alexis de Tocqueville warnowaše hižo w 19. lětstotku před „tyranstwom wjetšiny“. Demokratija drje žada sej runoprawosć, ale logisce je „wěrnosć stajnje na boku sylnišeje wjetšiny“. Po Tocquevilleu wjedźe to do „wotročstwa a tulenja“ před wjetšinu, štož swobodu a dostojnosć čłowjeka podusy. Na to so samo Zwjazkowe wustawowe sudnistwo poćahuje, žadajo sej sylnišu participatiwnu resp. bazowu demokratiju. Dokelž staj čłowjek a towaršnosć stajnje njedokonjanej a zmylnej, njesmě so wjetšinje dowolić, wo naležnosćach a prawach mjeńšiny rozsudźeć. Z teje přičiny słuša wjetše samopostajowanje małych ludow k principam, kotrež ma statny paternalizm abo tež móc wjetšiny zwuzdźić.


text:
Cesto a wjelgin wjele jo wón pisał wó drugich luźach, a to teke wó takich w Dolnej Łužycy. Tenraz pak dej byś to grono wó njom. Wón – to jo znaty serbski žurnalist, slawist a procowaŕ Alfons Wićaz, kótaremuž se pó nimski groni Lehmann. Tak to teke stoj w jogo wupokazu a drugich amtskich dokumentach a pismach. W Serbach pak jo wšuźi znaty ako Wićaz, a jogo dwě źowce a jogo syn maju toś to serbske familijowe mě.
A ten Alfons Lehmann-Wićaz jo doma w znatej serbskej katolskej jsy Chrósćicy/Crostwitz, wó kótarejž młoge gronje, až jo to śicha, pótajmna „wutšoba serbstwa“. Wšojadno, nanejmjenjej běchu tam 10. maja 1945 nowo załožyli Domowinu. Tof-licka pśi tom domje na to spomnjejo. Naroźił pak jo se w Radworju/Radibor, ako jo rowno tak wjelgin znata wjas w serbskem žywjenju.
Pśed krotkim – 24. julija – jo Alfons Wićaz zešwyrnuł swójo 75. žywjeńske lěto. Młoge su jomu wutšobnje gratulěrowali a su jomu za pśichod žycyli to nejlěpše wót togo dobrego a wósebnje kšute strowje. A pśi tej góźbje jo wón wěsće teke slědk glědał na swójo žywjenje a jo se w rozgronje z gósćimi domyslił na wšake case a tšojenja.


text:
Hyde Park
- Hyde-Park premiera: 9 października 1971 reż. Tobiasz Zdzisław Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza, Warszawa
- Hyde-Park premiera: 4 marca 1972 reż. Dzieduszycka Halina Teatr Współczesny im. Edmunda Wiercińskiego, Wrocław
- Hyde Park premiera: 4 października 1972 reż. Bogdański Zbigniew Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego, Katowice
- Hyde Park premiera: 9 lutego 1973 reż. Krężałowski Zbigniew Teatr im. Stefana Żeromskiego, Kielce-Radom
- Hyde Park premiera: 26 października 1973 reż. Markuszewski Jerzy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej, Kraków
- Hyde-Park premiera: 7 września 1975 reż. Walden Andrzej Teatr Polski, Bydgoszcz
- Hyde Park premiera: 5 czerwca 1983 reż. Chełminiak Marek Teatr im. Wandy Siemaszkowej, Rzeszów


text:
Vattenfall
Vattenfall je šwedske energetiske předewzaće a pjaty najwjetši spłodźer miliny w Europje. Mjeno Vattenfall woznamjenjuje we šwedšćinje wodopad a je to skrótšenka z originalneho mjena Kungliga Vattenfallstyrelsen (kralowska wodopadowa wyšnosć). Vattenfall je stoprocentne wobsydstwo šwedskeho stata.
We Łužicy wjedźeše Vattenfall hač do lěta 2016 wjacore brunicowe jamy (na př. Wochožansku, Rychwałdsku a Wjelčansku), kaž tež milinarnje w Hamorje, Čornej Pumpje a Janšojcach.
WotkazajWobdźěłać
- Vattenfall — oficialne stronki (jendźelsce)


text:
Lekcyjo: Nasz dōm – Gōrny Ślōnsk!
Ô lekcyji
Lekcyjo narychtowano je do modszych dziecek – nojwiyncyj do tych 6-8 lot starych. Rechtōr (a bydzie nim, wierza, fto z ôjcōw) czyto tekst, dowo ale dzieckōm kōńczyć zdania, zgadować ôdpowiedzi na pytania, a padać to, co wiedzōm (abo im sie zdowo, że wiedzōm). Nojlepij byłoby, jakby lekcyjo była połno interakcyje, żywyj godki, ze srogim placym do dziecek.
Tekst lekcyje dostympny je sam i we ôsobnym pliku pdf. Ku nimu zrychtowano je prezyntacyjo pdf do puszczynio dzieckōm. Lekcyjo pokoże sie tyż we postaci filmu na youtube – nojprzōd ale chcymy zebrać kōmyntorze i dorady ôd tych, co jōm przekludziyli.
Bezpostrzedniōm inspiracyjōm tyj lekcyje je inkszo, co jōm miały dziecka ze piyrszyj klasy we polskij szkole na przileżytość świynta 3 moja. Skuli tego, iże chybio analogicznyj edukacyjnyj materyje, co wludzałaby dziecka w tymat gōrnoślōnskij tōżsamości, pokozoł sie pōmysł zrychtowanio tego tekstu.
Chcymy ekstra podziynkować Piotrowi Miemcowi a Bernadecie Treli za udostympniynie zdjyńć.
Nasz dōm – Gōrny Ślōnsk!
Jak byście pedzieli, ôd kiedy na Ślōnsku żyjōm Ślōnzoki?
Przi takich nojdowniyjszych czasach to zawdy ciynżko pedzieć, ale na szczyńście bezmała tysiōnc dwiesta lot tymu żōł jedyn zakōnnik, geograf bawarski, co pospisowoł roztōmajte plymiōna i grody z naszyj tajle Europy. Spōmnioł miyndzy nimi ô ślōnskich plymiōnach: Ślynżanach, Dziadoszanach, Ôpolanach, Golynszycach a tajymnych Lupiglaa, co ich miano ôznaczało bezma Gupie Głowy. Wszyscy ôni godali słowiańskōm godkōm, tak jak my, i żyli na terynach, kere z wiynksza pasujōm do tych ziym, na kere dzisio padōmy „Ślōnsk”. Beztōż jak szukōmy naszych poczōntkōw, to zaglōndōmy w jejich strōna – chocioż przed nimi żyli sam przeca jeszcze inksze ludzie, inksze plymiōna i kultury.
Co sam je pokozane?
Nasza ziymia mianuje sie Gōrny Ślōnsk. Farby ôd Gōrnego Ślōnska to żōłto a modro. Beztōż tako tyż mōmy fana: żōłto a modro.
A wiycie, kaj Ślōnsk leży?
Gōrny Ślōnsk leży w Europie. I to mało wiela na samym postrzodku! A wiela Gōrny Ślōnsk mo sōmsiadōw? Idzie pedzieć, iże trzech. Bo Gōrny Ślōnsk je we dwōch krajach. Wiynkszy kōnsek Ślōnska je przi Polsce, a myńszy w Czechach. A ku tymu jeszcze je mały kōnsek Gōrnego Ślōnska, co mo granica ze Słowacyjōm. Wejrzijcie sie, jakie te sōmsiady Ślōnska majōm fany.
Polska fana je bioło i czerwōno. Czesko fana je modro, bioło i czerwōno. A Słowacko fana mo modry, bioły i czerwōny posek, a ku tymu jeszcze znaczek ze krziżym i trzyma gōrami.
I Polska, i Czechy, a ś nimi nasz Gōrny Ślōnsk, sōm we Europejskij Uniji. Co to je ta Europejsko Unijo? To je tako grupa krajōw, co sie spōlnie ugodały, iże bydōm jedyn drugigo spiyrać i że se bydōm pōmogać. Jako grupa, majōm swoja fana – zaroz Wōm jōm pokoża – a tyż majōm swōj hymn. Tyn hymn je napisany we uniwersalnyj godce, we godce muzyki. Posłuchejcie go.
Słyszoł fto taki utwōr? To je „Oda do radości” ôd kōmpozytora Ludwiga van Beethovena. Ta śpiywka ôsprawio ô radości i spōlnocie, spōłprocy i przocielstwie miyndzy wszyskimi krajami na świecie.
Tukej mōmy fana ôd Unije. Jako ôna mo farba? Modro-żōłto, tak jak nasza ślōnsko fana, pra? Ino niy ma na nij poskōw: na modrym zadku sōm gwiozdki. A wiela je tych gwiozdek? Tych gwiozdek je dwanoście.
***
Na Gōrnym Ślōnsku miyszkajōm roztōmajte ludzie. Wszyscy dobrze wiymy, iże miyszkańcy Ślōnska to Ślōnzoki. Ale powia wōm cosik ciekawego: Ślōzokōw wcale niy ma na Ślōnsku nojwiyncyj! We polskim kōnsku Ślōnska nojwiyncyj miyszko Polokōw. A we Czeskij – Czechōw. A przeca miyndzy tymi nacyjami je tyż moc ludzi, co przikludziyli sie sam z cołkigo świata! Nasz Ślōnzek to je dōm do wszyskich!
Jak sie mianuje godka ôd Ślōnzokōw?
To je ślōnsko godka. Ale moc Ślōnzokōw niy godo po ślōnsku, bo w jejich familijach godajōm w inkszych jynzykach. Poradzicie pedzieć, jakie jeszcze godki idzie wysłyszeć w ślōnskich chałpach? Polsko, niymecko, czesko godka – w kożdyj familiji może to wyglōndać trocha inaczyj. U jednych godo sie ino po ślōnsku, abo ino po polsku, abo ino po niymecku. A u inkszych jedni godajōm tak, a drudzy inaczyj. Nojważniyjsze, coby sie wszyscy jakoś dogadowali!
Teroz mōmy gōrnoślōnskie symbole. Możecie pedzieć, co to sōm gōrnoślōnskie symbole? Fana i herb ôd Gōrnego Ślōnska. Fana, jak już żeście pedzieli, je żōłto a modro. A wiycie, po jakimu te farby takie sōm?
Żōłty na fanach i herbach tak po prowdzie robi za złoto farba – a złoto zawdy było nojdrogsze, fest cynne. A modryj farby we strzedniowieczu, czyli jak regiyrowali krōlowie, niy szło tak leko zrobić. Nojpiykniyjszo modro farba była robiōno z takigo fest rzodkigo kamiynia, co sie manowoł lapis lazuli i trza go było skludzać aże z Afganistanu! Beztōż tyż bōł bardzo drogi, jeszcze drogszy jak te złoto. Tōż ôbie farby na naszyj fanie pokazujōm cosik drogigo, cynnego, co trza mieć we wercie.
Terozki widzymy nasz herb: to je żōłty ôreł, na modrym zadku. A wiycie, po jakimu mōmy ôrła we herbie? Bo to bōł ôreł, co go miała familijo gōrnoślōnskich princōw, co sie mianowiali Piasty. Ôni panowali we strzedniowieczu nad roztōmajtymi krajami, ale nasze Piasty wziyni se prawie takie, żōłto-modre farby.
Na ôbrozku pokozane sōm trzi gōrnoślōnskie ôrły, co je możecie kajś trefić. Tyn nojwiynkszy nojczyńścij pokazuje sie na gōrnoślōnskich fanach. Tyn na spodku to je herb wojewōdztwa ślōnskigo. A tyn po prawyj – wojewōdztwa ôpolskigo. Nasza ziymia je po kōnsku we ôbuch wojewōdztwach, co tyż pokazujōm te herby.
A wiycie, po jakimu farby ôd familije Piastōw robiōm za nasze, gōrnoślōnskie? Wszysko skuli naszego ślōnskigo princa, Jana II Dobrego. Jak ôn żōł, to niy mioł żodnych dziecek, kere by pō nim erbowały dziedzina. Beztōż napisoł taki testamynt, w kerym stoji, iże te żōłto-modre farby i tego ôrła dowo wszyskim Ślōnzokōm! To je erbowizna ôd kożdego z nos – kożdy Ślōnzok dostoł je na włosność! Beztōż muszymy je mieć we zocy, bo to je fest cynny darek do kożdego z nos.
Ôrły we downych czasach robiyły za symbol regiyrōnku i siyły, beztōż mocka krajōw mo je we swojich herbach, niy ino nasz Ślōnsk, ale tyż inksze: Polska, Niymcy, Austryjo, Rusyjo… Wejrzijcie se ino na tyn wielki herb – to je herb ôd Czeskij Republiki. A widzicie tego ôrełka? Jakie ôn mo farby? Ja, je czorny na żōłtym zadku i mo taki bioły miesiōnczek ze krziżym. A wiycie, że to tyż je ślōnski ôreł? Tak wyglōndo herb ôd cołkigo Ślōnska: i Gōrnego, i Dolnego. Dolny i Gōrny Ślōnsk skłodajōm sie na cołki Ślōnsk.
A spytocie sie możno, jeźli je ślōnski hymn. Bo jak mōmy fana i herb, to zdało by sie mieć tyż hymn, pra? Ale takigo ôficjalnego hymnu Ślōnska to niy ma – bo tyż niy ma takigo państwa jak Gōrny Ślōnsk. Ale ludzie znali śpiywki, co robiyły za takie niyôficjalne hymny. Ô Gōrnym Ślōnsku śpiywali bez przikłod pō niymecku:
Gōrny Ślōnzek to nasz roztōmiyły kraj,
Z Anaberga widzisz go aż po sōm rant,
I w nojgorszy czas tam ludzie wierne sōm,
Za ta ziymia wszysko co nojdrogsze dōm,
Za ta ziymia wszysko co nojdrogsze dōm!
Abo posuchejcie se inkszego, czeskigo hymnu Ślōnska:
To terozki pojadymy do stolice! Znocie, jako je stolica Gōrnego Ślōnska?
To je Ôpole! Downij, za princōw, Ôpole richtich było za głōwne miasto, ale terozki godōmy, iże to je stolica historyczno – czyli tako, co je ważno do pamiyńci, ale już w nij niy ma żodnych urzyndōw abo regiyrōnku do cołkigo kraju.
A głōwne miasto ôd cołkigo Ślōnska to bōł, i durch je, Wrocław. To je nojwiynksze i jedne ze nojstarszych miast cołkigo Ślōnska!
***
To co – zrobiymy sie mało rajza po cołkim Gōrnym Ślōnsku? Mōmy sam przeca cołko moc piyknych placōw!
Zacznymy ôd nojwyższyj gōry – Pradziada, co je po czeskij strōnie granice. Na połedniu Gōrnego Ślōnska je moc gōr i idzie sam tam fajnie powandrować abo posjyżdżać na skijach.
A teroz my sōm na Zielōnym Ślōnsku – wele Pszczyny – i zaglōndōmy na piykny śćmiywek. Znojdziecie sam moc lasōw, a tyż piykne jeziora i stawy!
Jadymy dalij na pōłnoc – i prawie na wieczōr mōmy szpacyr po Katowicach.
Przijechalimy do Zobrzo, co je na Hutach, jak sie godało na miasta, kaj była industryjo: gruby, werki i huty. Zjechalimy głymboko pod ziymia na grubie, co sie mianuje Guido. Kożdy turysta, co mu je wiyncyj jak dwanoście, może sam ôboczyć, jak tyż wyglōndała robota ôd grubiorzy.
Teroz jadymy na zachōd – i we Pławniowicach mōmy byzuch we prawym pałacu. Tak piyknie kozała go zbudować familijo Ballestremōw – jedne z tych grofōw i princōw, co kejś regiyrowali na Gōrnym Ślōnsku.
Do Ôpola przijechalimy cugiym i prawie stojymy przed ôdnowiōnym elegancko banhofym. Bez Ôpole płynie tyż nojważniyjszo ślōnsko rzeka – Ôdra!
A nasza rajza kōńczymy na Anabergu, to je na Gōrze Świyntyj Anny. To je fest ważny plac do wszyskich Ślōnzokōw – idzie pedzieć, że to tako gōrnoślōnsko świynto gōra!
Mogliby my tak rajzować i rajzować. Znocie jeszcze jakie ciekawe miyjsca, kaj werci sie zajechać?
***
Chciołbych wōm jeszcze pedzieć ô poru ważnych Ślōnzokach. We historyji była ich cołko moc, tōż ciynżko ôbrać takich naprowda nojważniyjszych. Dejcie se ale pedzieć aby ô poru:
Widzicie sam Jadwiga Ślōnsko, na kero niykierzy padajōm tyż po naszymu świynto Hyjdla. Była to dobro i pobożno ksiynżno rodzōno na Bajerach, co fest starała sie ô biydnych na Ślōnsku i społym ze swojim mynżym fōndła moc kościołōw i klosztorōw.
Joseph von Eichendorff to je nojwiynkszy gōrnoślōnski poeta, co żōł i tworził we czasie rōmantyzmu, a urodziōł sie we Łubowicach wele Raciborza. Pisoł we niymieckij godce, ale posuchejcie kōnska wiersza „Zimowo nocka” pō naszymu:
Śniyg przisuł bezma cołki świat
I taki żech stropiōny,
A w polu strōm, jak palec sōm,
Ze liścio sebleczōny.
I wiater żynie jyn bez noc
I asty strōma trōnco,
Wtynczos wiyrszołkiym ruszo strōm
I brōnczy cojś na śpiōnco.
(przełożōł M. Syniawa)
Karol Godula. Chocioż urodziōł sie we familiji ajnfachowego fesztra, to bōł ś niego jedyn z nojwiynkszych przedsiymbiorcōw i twōrcōw gōrnoślōnskij industryje! A wszysko dziynki swojij włosnyj robocie, bildowaniu i mōndrymu inwestowaniu. Kupiōł abo założōł moc grubōw, hut, werkōw i ôsiedli, a jego nazwisko to je miano ôd dzielnicy we Rudzie Slōnskij!
Janosch to je pisorz ze Zobrza, co pisoł ksiōnżki po niymiecku. Nojszumniyjsze bohatery ôd niego to Miś i Tigerek z Tigeryntkōm, co ich poznocie we ksiōnżce „Ach, jako cudno je Panama”! Ale Janosch napisoł tyż ksiōnżki do majoryntnych, co dużo ôsprawiajōm ô tym, jak to downij było być Ślōnzokami.
Jerzy Kukuczka to bōł ślōnski taternik, alpinista i himalajista – chop, co wlazowoł na nojwyższe gōry na świecie! Zawdy padoł, co niy ma do niego ciekawe same wyspinanie sie na gōra – ôn to musioł szafnōńć blank po nowymu!
Wiysz już, jak wyglōndajōm nasze farby, skōnd my sōm i czymu Gōrny Ślōnsk to je nasza ziymia. Flyjgujymy go i sie ô niego starōmy. Mōmy se go w zocy, jego pamiyńć, farby, jak tyż ślōnsko godka. Gōrny Ślōnsk to tyż nasze miasta, wsie, lasy, rzyki, pola, rośliny i zwierzynta. To ôd nos zależy, jak ône bydōm wyglōndać, tōż chcymy, coby były czyste i we porzōndku.
Gōrny Ślōnsk to kōnsek Europejskij Unije, a tyż kōnsek Polski i Republiki Czeskij. Patrz być ôtwarty na inkszych: na Ślōnzokōw i na tych, co mieszkajōm kole ciebie, a niy sōm Ślōnzokami, jak tyż tych, co sam przijechali z inkszych krajōw i chcōm sam znojś plac do siebie.
Gōrny Ślōnsk to tyż piykno historyjo i downe Ślōnzoki, z kerych możesz być dumny.
Ale nojważniejsze, iże Ślōnsk to żeś je ty i twoja familijo!
Zadanie 1. Kolorowanki
Dej se wydurkować ślōnsko fana i ślōnskigo ôrełka. Pokoloruj je.
Zadanie 2. Ôbrozek
Narysuj swōj ulubiōny kōnsek Gōrnego Ślōnska. Pokoż, co ci sie w nim nojwiyncyj podobo.
Materyjo do używanio na licyncyji Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 Generic (CC BY-NC-SA 4.0)
Mosz rod/rada takie scynariusze lekcyjōw? Wejrzij tyż na:


text:
Twar noweho němsko-serbskeho šulskeho kompleksa w Slepom derje postupuje.
Slepo (AK/SN). Twar noweho Slepjanskeho němsko-serbskeho šulskeho kompleksa so nachila. To wuchadźa z rozprawy nawody zarjada za planowanje, twarstwo a hórnistwo w zarjadniskim zwjazku Slepo Steffena Seidlicha, kotruž je gmejnskim radźićelam na zašłym posedźenju přednjesł. Tuchwilu zmištruja molerjo a kładźerjo špundowanjow hišće zbytne dźěła. Durje kaž tež zamkowa připrawa su zatwarjene. Tak zwostanu jenož hišće někotre drobne dźěła blidarjow.
Šula a hort stej nutřka hižo wuhotowanej. „Garderoby, rumnosće za ručne dźěło a kuchnje su hotowe“, rozłoži komornica Carmen Petrick. Wuhotowanje za fachowe kabinety hišće tón měsac dóstanu. Tež we wobłuku tepjenje, přewětrjenje a sanitarne připrawy dźěłaćerjo poslednje dźěła přewjeduja. Kónc nowembra, komornica připowědźi, budźe objekt wotewzaty. Tež wo aktualnym stawje dźěłow na wonkownym arealu noweho kubłanišća radźićeljo zhonichu.


text:
Adwentne chłóšćenki
Dźensa přiwobroću so wšelakim adwentnym chłóšćenkam a jich pomjenowanjam, wšako nětko w adwentnym času wšudźe za wosebitymi korjeninami wonja. K adwentnym chłóšćenkam liča mjez druhim Połčničanske poprjancy. W Połčnicy pak jenož normalne poprjancy njepjeku, ale předawaja tež z marmeladu pjelnjene poprjancowe róžki, jónu ze šokoladu (serbsce: pjelnjene šokolodźane róžki respektiwnje we wobchadnej rěči pjelnjene šokoróžki, němsce: „gefüllte Schokoladenspitzen“) a jónu bjez šokolady (serbsce: pjelnjene róžki). Dalša specialita su tak mjenowane makrony, pječwo z mlětych mandlow, worješkow abo z kokosowych tružkow kaž tež z bělka a cokora. Tajke makrony kaž tež druhe adwentne poprjančki móže sej kóždy sam doma napjec. Štóž nima recept abo chwile dosć, njech sej kupi hotowu muku za pječenje (němsce „Backmischung“). Tajku poskića Wósporska poprjancarnja na přikład za poprjancy, hodowne poprjančki, čorno-běłe pječwo, worješkowe abo połnožitne poprjančki, kotrež hodźa so ze sadom pjelnić. Štóž tak rady poprjančki njepječe, ale so bóle za wuwiće poprjancarstwa zajimuje, tón njech wopyta „Staru poprjancarnju“ – techniski muzej we Wósporku.
A. Pohončowa
temy: serbske wotpowědniki za němske słowa, słowotwórba
klučowe słowa: wobchadna rěč, hybridna zestajenka, němčina, słowne polo
hesła: Schokoladenspitzen, šokolodźane róžki, šokoróžki, Backmischung, poprjanc, poprjancy, poprjančk, poprjančki, pječwo


text:
Měšćanska rada měła so znowa z łoskoćiwej temu zaběrać
Kulow (AK/SN). Přećiwo planowanemu sćežorej za mobilne škričkowanje w Mučowje hiba so protest. Wo tym informowaše Kulowski měšćanosta Markus Posch (CDU) na wčerawšim posedźenju měšćanskich radźićelow. Wobydlerska iniciatiwa je mjeztym 1 050 podpismow přećiwo projektej nazběrała. Znajmjeńša 470 podpismow – přeličene na ličbu wobydlerjow – by za wobydlerske požadanje trěbnych było. „W měšćanskim zarjadnistwje lisćiny tuchwilu pruwujemy a přihotujemy předłohu za rozsud w decembru“, rozłoži Markus Posch. „Měšćanska rada ma potom rozsudźić, hač wobydlerske požadanje prawniske předpisy spjelni a hač ma so wobydlerski rozsud přewjesć. Kaž Posch wčera rjekny, wón z tajkim liči.


text:
Budyski měšćanosta za financy dr. Robert Böhmer je tudyšej Serbskej pěstowarni „Jan Radyserb-Wjela“ zawčerawšim přizwolenje wo spěchowanskich srědkach přepodał. Miłočanski Křesćansko-socialny kubłanski skutk (CSB) jako nošer chce w zarjadnišću na Friedricha Engelsowym naměsće dźěl wonkownych připrawow přetwarić.
Budyšin (SN). Cyle po słowjanskej tradiciji witachu chowancy Budyskeje serbskeje pěstowarnje měšćanostu kaž tež zastupjerjow CSB a planowanskeho běrowa z chlěbom a selu. Někotři běchu nimo toho ze swojimi kubłarkami mały serbski a němski program zestajili. Wšako mějachu k tomu tež wšu přičinu. Dr. Robert Böhmer měješe mjenujcy přizwolenje wo spěchowanskich srědkach při sebi. Město Budyšin ze 100 000 eurami plan CSB podpěruje, prěni dźěl wonkownych připrawow kubłanišća přetwarić.


text:
Dźesać lět kontaktny běrow
Wrocław. Ze swjedźenskim zarjadowanjom su wčera wječor dźesaćlětne wobstaće kontaktneho běrowa Sakskeje we Wrocławju woswjećili. Jednaćelka Judith Šołćina sposrědkowa nawodźe zastupnistwa zbožopřeća Domowiny. Wona, direktorka Budyskeho Serbskeho muzeja Christina Boguszowa a referent Domowiny za kulturu a wukraj Clemens Škoda su Serbow tam zastupowali.
Spad bjezdźěłnosće dale traje
Budyšin. Wo dalšim spadźe bjezdźěłnosće we wuchodnej Sakskej rozprawja dźensa Budyska wotnožka Zwjazkoweje agentury za dźěło. W měsacu apryl bě tu 16 912 bjezdźěłnych, 569 (-3,3 procenty) mjenje hač w měrcu. 1 300 wosobow je zaso přistajenje našło. Firmy dale jara za nowymi dźěławymi pytaja, wosebje w předźěłacym přemysle, strowotnistwje, socialnistwje a we wikowanju.
Dźeń a mjenje natyknjenjow


text:
Młodźinski klub Pančicy-Kukow prěni raz na pušćenje zmijow přeprosył
Pančicy-Kukow (SN/MWj). Prjedy hač je so po nazymskich prózdninach dźensa w Sakskej zaso šula započała, mějachu dźěći w Pančicach-Kukowje a jich starši wčera popołdnju rjany termin we wsy. Tamniši młodźinski klub bě prěni raz na zhromadne pušćenje zmijow přeprosył. „Před tójšto lětami je hižo raz pěstowarnja na tajke zarjadowanje přeprosyła, ale jako młodźinski klub bě to za nas premjera“, praji Jonas Pjetaš, kiž so w klubje sobu wo organizatoriske prašenje stara. Zaměr bě, wjesne žiwjenje dale wožiwić. A w nazymje so pušćenje zmijow za to wulkotnje hodźi.


text: Druhi dźeń swjatkow před 125 lětami, 7. smažnika 1897, zemrě w Ketlicach farar na wuměnku, spisowaćel a čestny čłon Maćicy Serbskeje Michał Domaška. Tam je tež pochowany. Wón bě w Ketlicach swojeho syna Franca Morica, kotryž bě tam z duchownym, wopytał. Delegacija z wjele čłonami Maćicy Serbskeje jeho na poslednim puću 11. junija přewodźeše. Njeswačanski farar Jurij Jakub porěča w mjenje Maćicy při rowje a wupraji dźak za wulku prócu „sobuzałožerjej a čestnemu sobustawej, jeje swěrnemu přećelej, pilnemu spisowaćelej, wusywarjej a žnjeńcarjej tež na polu wědomosćow.“ Dr. Arnošt Muka wuzběhny w nekrologu, zo bě Domaška „sylny zbudźowar narodneho hibanja, nadobny nošer idealneho zmyslenja, kruty a wutrajny dźěłaćer rozkćěwaceho serbskeho pismowstwa, horliwy spěwar narodneho nalěća, žohnowany kěrlušer a lubozny prědar Božeje miłosće.“


text:
Przeglądanie: Marcin Zbigniew Wojciech
Więcej z kategorii:
- Marcin Zbigniew Wojciech – Władimir Putin i alkohol Marcin Zbigniew Wojciech
- Marcin Zbigniew Wojciech – Czy istnieje przyjaźń damsko-męska Marcin Zbigniew Wojciech
- Marcin Zbigniew Wojciech – Ukraińcy 2021
- Marcin Zbigniew Wojciech – Co by było gdyby faceci byli w ciąży? Marcin Zbigniew Wojciech
- Marcin Zbigniew Wojciech – Dlaczego bierzemy ślub Marcin Zbigniew Wojciech
- Marcin Zbigniew Wojciech – Jak faceci robią zakupy? Marcin Zbigniew Wojciech
- Marcin Zbigniew Wojciech – My Polacy 2022
- Marcin Zbigniew Wojciech – Jak poderwać dziewczynę na oazie Marcin Zbigniew Wojciech


text:
Trwŏ glosowanie na projekty we ramach 7 Budżetu Obywatelskigo Chorzowa! Sŏm tam dwa projekty zwiōnzane ze Ruchem!
Srogi społeczny nr 12: LEGENDA BEZ KOŃCA – obchody 100 lecia KS Ruch Chorzów:
Opis zadaniŏ: Impreza całodniowŏ obchodów 100-lecia klubu KS Ruch Chorzów, nŏjbarzij utytułowanego klubu we Polsce. We planie imprezy: – szpil – turniej fusbalu bajtli – gry i zabawy do bajtli – projykcja filmu ło historii Ruchu – wystawa zdjynć – godki ze legyndami Ruchu Chorzów – łoprawa muzycznŏ – pokaz pirotechniczny – konkursy ze nagrodami – wydanie łokolicznościowych znaczków, programów, proporcyków.
Koszt: 200 000 zł
Mały społeczny nr 12: SPRAWNY BAJTEL – zawody do bajtli
Opis zadaniŏ: Chorzowski turniyj klubów szportowych ze miasta Chorzów we fusbal do bajtli ze klas 1-3, łorŏz zawody sprawnościowe do bajtli łod 3 roku życiŏ.
Koszt: 20 000 zł
Jak głosować dŏwŏmy tukej link => Szczegóły głosowaniŏ
Kŏżdy kybic powiniyn zagłosować!
własne / ruchchorzow.com.pl


text:
synonim z wyrachowaniem
odm. wyrachować, niewyrachowana, niewyrachowaną, niewyrachowane, niewyrachowanego, niewyrachowanej, niewyrachowanemu, niewyrachowani, niewyrachowania, niewyrachowaniach, niewyrachowaniami, niewyrachowanie, niewyrachowaniem, niewyrachowaniom, niewyrachowaniu, niewyrachowany, niewyrachowanych, niewyrachowanym, niewyrachowanymi, niewyrachowań, wyrachowali, wyrachowaliby, wyrachowalibyście, wyrachowalibyśmy, wyrachowaliście, wyrachowaliśmy, wyrachował, wyrachowała, wyrachowałaby, wyrachowałabym, wyrachowałabyś, wyrachowałam, wyrachowałaś, wyrachowałby, wyrachowałbym, wyrachowałbyś, wyrachowałem, wyrachowałeś, wyrachowało, wyrachowałoby, wyrachowały, wyrachowałyby, wyrachowałybyście, wyrachowałybyśmy, wyrachowałyście, wyrachowałyśmy, wyrachowana, wyrachowaną, wyrachowane, wyrachowanego, wyrachowanej, wyrachowanemu, wyrachowani, wyrachowania, wyrachowaniach, wyrachowaniami, wyrachowanie, wyrachowaniem, wyrachowaniom, wyrachowaniu, wyrachowano, wyrachowany, wyrachowanych, wyrachowanym, wyrachowanymi, wyrachowań, wyrachowawszy, wyrachuj, wyrachują, wyrachujcie, wyrachujcież, wyrachuje, wyrachujecie, wyrachujemy, wyrachujesz, wyrachuję, wyrachujmy, wyrachujmyż, wyrachujże


text: Z Bórkow/Burg. Dogromady 16 komunalnych bibliotekow w serbskem sedleńskem rumje dostanjo serbski medijowy pakśik. K pakśikoju słušaju starše a nowše knigły Ludowego nakładnistwa Domowina w nimskej rěcy, cd ze serbskeju muziku za dorosćone a źiśi, materialije za wuknjenje serbskeje rěcy, brošury a zešywki Serbskego ludowego ansambla. Źěłanišća za serbske kubłańske wuwijanje Chóśebuz (ABC) a dalšne serbske institucije su pśinosowali něco. Jadnučke knigły w serbskej rěcy stej biblija a wósebne wudaśe Nowego wósadnika. To cełe jo Maćica Serbska iniciěrowała, kótaraž jo dostała organizatorisku pódpěru wót boka bramborskego Ministaŕstwa za wědomnosć, slěźenje a kulturu. Ministaŕstwo jo ten financielny źěl wobstarał.


text:
Wikipedija
Wikipedija (kumštne słowo: hawajan. wiki wiki, spěšnje; jendź. Encyclopedia) je mjezynarodny projekt, kiž chce zestajić swobodnu encyklopediju we wšěch rěčach, kotrejež nastawki so njeposrědnje wobdźěłać móžeja. Jendźelske wudaće wobsteji wot lěta 2001, hornjoserbske wot 2006. Wot lěta 2003 je cyłkowny projekt w nošerstwje załožby Wikimedia Foundation. W lěće 2017 wobsahuje Wikipedija cyłkownje něhdźe 40 milionow zapiskow w 295 rěčach.
Wikipedija je nastała na zakładźe tak mjenowaneje "Wiki" (softwarowy interfejs za wužiwarjow syće za aktiwne a pasiwne wužiwanje). Za přinoški płaći GNU-licenca za swobodnu dokumentaciju, kotraž dowoli změnjenja a komercielne wužiwanje.
Hornjoserbska rěčna wersija Wikipedije wobsteji wot lěta 2006 a ma tuchwilu 13.820 artiklow. Tuž steji wona na 128. městnje wot 299 rěčnych wudaćow.
WotkazyWobdźěłać
- Mjezynarodna hłowna strona Wikipedije
- Fabian Kaulfürst: Wěda na wiki! W Rozhledźe 1/2007 (webarchiw)
- Julian Nyča: Serbska wikipedija – krok do přichoda. W Rozhledźe 1/2016


text:
Machačkala
Machačkala (rusce Maxaчkaлa, awarsce MaxIaчxъaлa, aghulsce Marbaчkъaлa, AHжи, Mяrbячrъaлa, ГIяHжи-Kъaлa, AHжиkъaлa, Marbaчkъaлa, MaxIaчkъaлa, AHжи; 1857–1921 Port-Petrowsk) je wulkoměsto w samym juhu europskeje Ruskeje a stolica Dagestana. Leži w sewjernym předkraju Kawkaza při zapadnym brjoze Kaspiskeho morja, něhdźe 200 kilometrow sewjernje rusko-azerbajdźanskeje hranicy. Wjetšina wobydlerstwa je muslimska.
Machačkala ma něhdźe 570.000 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1844 załožiło a ma wot lěta 1857 měšćanske prawa.
WobchadWobdźěłać
W Machačkali kónči europska dróha E50 (Brest–Paris–Praha–Užhorod–Dnipro–Rostow–Machačkala). Město ma nimo toho dwórnišćo při Sewjerokawkaskej železnicy a jenički ruski přistaw při Kaspiskim morju, kotryž je přez cyle lěto bjez lodu.