text:
Ryba je dobroł niy yno na piōntek1, a jak je dobrze narychtowano2, to sie może przed niōm sklōdzić3 niyjedne miyso4. Na tyn recept5 żech prziszoł, jak my mieli mieć bezuch6 we piōntek- czowiek myśli, myśli i… tak żech prziszoł na ta ryba we tōmatach7. Podoł8 żech jōm ze nudlami9 i to je chyba nojlepszy dō […]
Tag: #zōłza
Gańś ze żurawinōm i gruszkōm (Gęś z żurawiną i gruszką)
Gańś je dobroł niy yno na świyntego Marcina- moł1 dobry smak, a ôd2 ni3 miyso i fet4 sōm5 tyż richtich6 zdrowe. Moł kans7 niynasysōnych kwasōw tłuszczowych- przede wszyskim omega 3, ftory pomołgo8 nōm ze tym niyfajnym cholesterolym, a bez to9 je dobry i na serce. Niy idzie gańsi jejś za kans, ale fto by sie […]
Grillowane szpargle ze pesto (Zielono mi ze szparagami)
Pesto, jak chyba wszyjscy wiycie, prziciōngło1 dō nołs2 ze Włoch. We sklepie sie je idzie kupić we małyj krauzce3, ale jak fto sie rołz sprōbuje je zrobić sōm, to na te kupne niy bydzie chcioł ani wejrzeć. Robi sie je gibko4, a potyn idzie trzimać we lodōwce i zjejś sie je ze nudlami5 abo i […]
Kaczka wōniajōnco rozmarynym (Kaczka z nutą rozmarynu)
Jak mie już wlejzie1 do gowy jaki recept2 nowy… – cojsik te rymowanki mi sam niy pasujōm, ale jak żech już napisoł, to łostawia. Jak tyn recept wlejzie, to zarozki sie za niego biera, a inspiracje sōm wszyndzie: we lodōwce, we befeju3 i niy roz, niy dwa i na fynsterbrecie4 😉 Już skōńcza te fandzolynie5 […]
Schab niy-byle-jaki (Schab niebanalny)
Jak żech szoł1 do sklepu (abo jak by to niyftorzi pedzieli2 : do kaufhauzu), to kupowołech te miyso na trocha inksze danie, ale jak żech napoczōn3 warzić, to mie cojsik naszło. Czowiek kōmbinuje, ale tak po prołwdzie4 nawet niy wiy, co to z tego wszyskego wyjdzie. Jak żech opiykōł miyso, to żech prziszoł na to, […]
Ożarto wołowina (Boeuf à la bourguignon ;) )
Uwarzynie tego dania je łatwiyjsze, niż napisanie łod niego nazwy po francusku, a jak już je rołz1 narychtujecie,2 to potyn bajecie3 co jakiś czas do niego wrołcać. Joł noprzōd sie tym zainteresowōł, jak żech oglōndoł film „July i Julia”- fto go niy widzioł, tyn musi to nadrobić. Potyn, jak my z mojōm Babōm4 zaprołszali na […]


c: text/html

text:
We łōńskim poście napisołech, iże szpil mi sie za fest niy podoboł. Musza jednak sie cofnōnć i pedzieć cosik wiyncyj.
Czamu zrobiōło sie skiż niego takie larmo? Przōd trocha żech ô nim poczytoł i skuli artykli narychtowołech sie na rychtyk mocne scyny, na wielgie ôskarżyniy Polŏkōw, choby scynariusz napisoł sōm Bieniasz. Na binie ôboczyłech stonowano, pyrsonalno gyszichta i bezma żodnygo kozaniŏ ô „ciynżkim żywocie ślōnskigo ludu pod polskim szczewikiym”. Toć, bōł kōniec ze ślōnskimi ôpaskami, rechtorka sprała bajtla, kery gŏdoł, a niy mówił, i byli tyż wojŏki ôd polskigo (komunistycznego) lagru – przeca ô tym bōł tyn szpil. Ale kaj tam „RASiowskŏ agitacyjŏ”, „antypolsko manifestacyjŏ” i inksze gwołty na polskij racje stanu? Dlŏ mie szpil niy bōł nawet skargōm – cołko jego ôpowŏga je ino we tymacie. Prowda – za sōm tymat naszporŏwali sie Villqist i bielski tyjater respekt.
Napisołech tyż, iże „Miłość w Königshütte” to niy ma szpil, kery kożdy Ślōnzŏk musi ôboczyć. Patrza, co sie wele niego pŏcho i myśla: możno niy mōm recht? Recynzŏwołech go jakŏ dzieło artystyczne, ale przeca widza, iże je ôn tyż wydarzyniym społecznym – i to chyba wiynkszym, jako żech przód myśloł. Możnŏ rychtyk bydzie to głos, kery aby trocha ôdcygani gyszichta, poradzi nauczyć cosik Polŏkōw ô Ślōnsku, zrobi chocioż mały krok dlŏ akceptacje ślōnskij tōżsamŏści? Wtŏ wiy – możnŏ gŏdka ô ślōnskich „Dziadach ’68” niy ma przesadzonŏ? Chciołbych, co by szpile „słuszne” i „ważne” dlŏ ślōnskij sprawy bōły tyż „wielgie” i rychtyk piykne, wzniosłe, artystycznie trefiône. Beztōż dziwuja sie, iże alergia na wszystko, co je żōłte a modre, dźwigŏ do takij rangi dzieło ańfachowe – ani cołkiym złe, ani rychtyk dobre. Z drugij strōny – wto dzisiŏ pamiynto, eli „Dziady” Dejmka mioły wartość artystycznŏ, eli niy?
Możno ci, kerzi robiōm nojwiynkszo ôstuda, wcale szpilu niy ôboczyli? Abŏ widzōm ino to, co majōm we gowie? Zaglōndom na nich i pomału zaczynom pokopić, po jakiymu stare Ślōnzŏki majōm taki strach, kiej idzie ô gyszichta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Portrety - Z
wg Marka Zgaińskiego wg Zsolta Zeldunga Wiktor Zborowski - aktor Witold Zatorski - Aktor, reżyser teatralny, pedagog. Władimir Zazurbin Władimir Zujew Władimir Zujew Władysław Zambrzycki Władysław Zawistowski Władysław Zawistowski - polski poeta, dramaturg, krytyk literacki i teatra Włodzisław Ziembiński - aktor teatralny i filmowy, rezyser, dyrektor teatru Wojciech Leśniak i Piotr Zawadzki Wojciech Mynarski, Marian Załucki Wojciech Zieleziński Wojciech Ziemiański Wojciech Ziemilski Wojciech Ziętarski Wojciech Zrałek-Kossakowski Wojtek Ziemilski Wojtek Zrałek - Kossakowski - dramaturg


text:
k startowej stronje | archiw | impresum | kontakt
wutora, 16.01.2018 | k dolnoserbskej wersiji
redakcija 20.03.2005
Zeńdźenje młodźinskich klubow a PAWKa w Chrósćicach
Přichwatali su z Wotrowa, Nuknicy a Prawoćic, z Hórkow kaž tež Worklec, Njebjelčic, Konjec a Noweje Wjeski: něhdźe 40 zastupjerjow a přećelow młodźinskich klubow. Zeńdźechu so pjatk, 18. měrca 2005, wječor w Chrósčanskej „Jednoće“. Župa „Michał Hórnik“ bě jich a zdobom towarstwo PAWK na rozmołwu přeprosyła, zo by so towarstwo młodostnym předstajiło. Kaž bě ze stron młodostnych słyšeć, je wjesna młodźina tutomu towarstwu pječa hišće kusk daloka, byrnjež so mnohe wěcki, kiž PAWK organizuje, hižo „přimnyli“. Hač je so napletła nitka k dalšim zhromadnym aktiwitam – kaž silwesterskej party w Chrósčan šuli – so w přichodźe pokaza.
Zo ma PAWK swój běrow w pincy Serbskeho domu, to mnozy prěni raz słyšachu (zachod je hnydom wotprawa wrotow do dwora). Tola systematisce wosobinske styki k 46 klubam w serbskim sydlenskim rumje dźeržeć – to PAWK na čestnohamtskej bazy zawěrno njedočini. Dołhož bě Michał „Černo“ Brězan w běhu swojeho SAM-časa pola PAWKa „won“ jězdźił, bě to klubam jara wunošne, jedyn z wobdźělnikow měnješe. Młodźinski koordinator, za kotrehož je lětsa k 1. aprylej městno přilubjene, změje potajkim z wěstosću dźěła dosć!
Jako wěsty wjazacy element bu nasćěnowa protyka PAWKa derje přiwzata, wšako mnohe za młodźinu zajimawe terminy podawa. Dojednachu so, zo PAWK informacije swojeje protyki z e-mailowym wokolnikom aktualizuje. Kluby trjebaja swoje terminy za zarjadowanja, na kotrež chcedźa hosći přeprosyć, potajkim jenož sčasom zapodać. „Najrjeńšo by było, hdy by kóždy tydźeń něhdźe něšto serbske było, zo móhli so tež ći zetkać, kotřiž su wotydźenja w zapadźe“, měnješe jedyn. To pak njeměli jenož partije być, bě dalše měnjenje, ale skerje wěcki kaž kónctydźenski camp w lěsu, kotryž bě PAWK organizował – „party dźě chětře zabudźeš, ale na tajke něšto so čłowjek čas žiwjenja dopomina“. Wšelake wjerški, kiž móža Serbja zhromadnje z młodostnymi narodnych mjeńšin druhich krajow dožiwić, wšak běchu čłonki PAWKa na tutym wječoru hižo předstajili.
Młodźinska redakcija SN wabješe za to, zo bychu w klubach serbski dźenik, předewšěm młodźinske wudaće, čitali. Štóž chcył młodźinje tajki abonement darić, njech so přizjewi.
Redakcija RUNJEWONLINE.info pak přeprosy wšitkich na rozmołwny wječork, kiž budźe pjatk, 22. apryla 2005 w 19.30 hodź. (městnosć so hišće wozjewi). Budźe to prěnje zarjadowanje našeje redakcije, na kotrymž so RUNJEWONLINE.info předstaji. Předewšěm pak poskićamy zajimcam diskusiju wo temach, wo kotrychž so w našim online-magacinje pisa abo w přichodźe pisać móhło.
Chceće swoje měnjenje k tutemu přinoškej wozjewić?
Wobdźělće so na našej diskusiji!


text:
Cypr
Cypr, Cypryjsko Republika (gr. Kuπpoς, Kuπpιakή Anuokpatίa; tur. Kıbrıs, Kıbrıs Cumhuriyeti) je państwo na wyspje Cypr, na Strzůdźymnym Morzu, 113 km na połedńe uod Turcyje. Stolica Cypru je Ńikozyjo. Půłnocno tajla je mjanowano Turecko Republika Půłnocnygo Cypru a ńy wlazuje do Ojropejskij Uńije – ńyuznowane państwo.
Geografijo[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Cypr, kerygo wjyrch je 9 250 km² (ze czygo 3 555 km² to je Turecko Republika Půłnocnygo Cypru) je rozlygowany we wschodńij tajli Strzůdźymnygo Morzo. Brzyg Cypru je dugi na 648 km. Nojwyższy půnkt Cypru je wjyrch Mount Olympus, kery mo 1 951 m. Ńimo tygo, iże państwo je wyspům, mo grańica ze Wjelgům Brytańijům, a to skiż brytyjskich wojskowych bazůw - Akrotiri a Dhekelije.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
inie
się
siebie
razem
oczy
będzie
serce
serca
słowa
domu
urodziny
Tobie
marzenia
miłości
lat
świata
głowie
miłość
Rymy do końskich
abchaskich, adryjskich, aduańskich, ajguńskich, ajmarskich, ajnoskich, aktorskich, albańskich, Alberskich, Albińskich, alcejskich, alkajskich, almerskich, alpejskich, alpijskich, ałtajskich, amharskich, ammańskich, andorskich, andyjskich, angolskich, angorskich, Angowskich, ankarskich, ankońskich, Ankowskich, annamskich, annińskich, antylskich, ardeńskich, armeńskich, asuańskich, Auderskich, autorskich, babińskich, Babińskich, bacowskich, badeńskich, Badowskich, Bagińskich, bahamskich, Bajerskich, bajońskich, Bajorskich, bakijskich, bakińskich, bakońskich, Bakowskich, Balewskich, balijskich, Balińskich, bandoskich, bantuskich, Barańskich, Barylskich, Baryskich, Basińskich, batorskich, Batorskich, Batowskich, batumskich, bauerskich, bawarskich, Bawolskich, bąkowskich, Bąkowskich, bejowskich, Bemowskich, benińskich, bereskich, bezłuskich, biharskich, bihorskich, Bilewskich, Bilińskich, bityńskich, Bobińskich, bobowskich, Bobowskich, bodeńskich, Bogalskich, Boguskich, Boińskich, bojarskich, Bojarskich, Bolewskich, bolońskich, Bonarskich, Bonińskich, Borawskich, bordoskich, bornaskich, Borońskich, borowskich, Borowskich, borujskich, boyowskich, Boyowskich, Bozowskich, Bożeńskich, budrskich, bufońskich, Bugajskich, Bugalskich, Bujalskich, Bujarskich, Bukalskich, bukowskich, Bukowskich, Bulińskich, burgaskich, Butowskich, buwowskich, bużańskich, bydgoskich, Bykowskich, Bylińskich, bytomskich, Bytomskich, bytowskich, bytyńskich, Calińskich, Caryńskich, Cebulskich, cedrskich, cedyńskich, cekowskich, Celińskich, ceperskich, Cerkaskich, cesarskich, chakaskich, Choińskich, Ciborskich, cisańskich, Cisowskich, cmolaskich, Cudowskich, Cugowskich, Cybulskich, cycowskich, cygańskich, Cymańskich, Cynarskich, Cyrańskich, Cysewskich, Cywińskich, Czaińskich, czuwaskich, dakarskich, dakijskich, Dakowskich, dallaskich, danajskich, Danowskich, Darowskich, dąsalskich, Degórskich, Dejewskich, dekańskich, dekarskich, delijskich, Demirskich, dewońskich, Dębińskich, Dębowskich, dilerskich, dilijskich, diżońskich, dodomskich, dodońskich, dogońskich, dojarskich, dokerskich, Dolińskich, Domańskich, Domińskich, Donarskich, dualskich, dubajskich, Dubińskich, Dubowskich, Dulińskich, Dumańskich, dunajskich, Dunajskich, Dusińskich, Dużyńskich, dwikoskich, Dybalskich, Dyboskich, Dybowskich, dydeńskich, dygowskich, dylewskich, Dylewskich, dymarskich, Dymarskich, Dymerskich, Dymińskich, Dymowskich, dynarskich, dynowskich, Dynowskich, elbańskich, elbląskich, esbowskich, esseńskich, estońskich, etneńskich, eubejskich, fajowskich, fajumskich, fakirskich, falaskich, Falińskich, Fałowskich, Famulskich, faraskich, farerskich, fatimskich, felaskich, Felińskich, Ficowskich, Figarskich, Figurskich, Fijewskich, Filarskich, Filińskich, Filipskich, folarskich, fulańskich, fulerskich, Gabińskich, gabońskich, Gadomskich, Gadowskich, gadulskich, gaelskich, gagauskich, Gajewskich, Galewskich, galijskich, Galińskich, Gapińskich, garońskich, Gasińskich, Gawęskich, Gawińskich, Gaworskich, gąbińskich, Gągulskich, gąsawskich, Gąsowskich, gejowskich, genewskich, getyńskich, gidelskich, Gilarskich, Gilewskich, Gilowskich, Ginalskich, giserskich, gitowskich, Gizińskich, Giżyńskich, Gnoińskich, gobijskich, godowskich, Gogulskich, Golańskich, golińskich, Golińskich, golubskich, Goławskich, Gołębskich, Gołuńskich, Gomólskich, gorajskich, Gorawskich, gotajskich, góralskich, Góralskich, górowskich, Górowskich, gruduskich, guamskich, Gubańskich, gubińskich, Gudowskich, gujańskich, Gulińskich, Gułowskich, Gumińskich, Gumowskich, gusowskich, Gutowskich, Guzińskich, Guzowskich, hakerskich, halabskich, Halińskich, hamarskich, Hamerskich, hanojskich, hararskich, hawajskich, hawańskich, haźlaskich, Helińskich, henańskich, hidżaskich, hinduskich, Hojarskich, Hołyńskich, homelskich, honańskich, Horowskich, huculskich, humańskich, humowskich, Humowskich, hunańskich, hurońskich, husarskich, huzarskich, hyżeńskich, iksińskich, Iksińskich, indyjskich, inguskich, inkaskich, irokeskich, islamskich, iwaniskich, iwkowskich, Izdebskich, jadowskich, Jakubskich, jamajskich, jamalskich, jankeskich, janowskich, Janowskich, japońskich, jareńskich, Jarońskich, Jasińskich, jaśliskich, jawajskich, Jaworskich, jaworskich, Jeleńskich, Jelińskich, jemeńskich, jenajskich, jeżewskich, Jeżewskich, jeżowskich, Jeżowskich, judejskich, juhaskich, jukońskich, julijskich, jurajskich, jurorskich, Jusińskich, Kabalskich, kabulskich, kabylskich, kacapskich, kacerskich, Kafarskich, kairskich, kajeńskich, Kalińskich, kaliskich, Kaliskich, Kaluskich, kałuskich, Kałuskich, Kamińskich, Kanarskich, kanejskich, kanińskich, kanopskich, kansaskich, kaperskich, karelskich, kartuskich, karyjskich, Kasińskich, katańskich, katarskich, katońskich, katowskich, katyńskich, kaukaskich, Kawińskich, kazańskich, kazaskich, kenelskich, kenijskich, keralskich, kępińskich, Kępińskich, kęsowskich, Kicińskich, Kijańskich, kijewskich, Kijewskich, kijowskich, Kijowskich, kikolskich, Kikowskich, Kilarskich, Kilińskich, kilońskich, Kinowskich, kiperskich, kirgiskich, kitajskich, Kitowskich, Kiwerskich, kobijskich, koburskich, Kobylskich, Kocińskich, kodeńskich, Kokowskich, Kolańskich, kolarskich, Kolińskich, kolońskich, kołymskich, Komeńskich, Konarskich, konińskich, Konopskich, Kopańskich, Koperskich, Kopińskich, kororskich, Kosewskich, Kosińskich, kosowskich, Kosowskich, Kotańskich, Kotarskich, kotelskich, Koterskich, Kotońskich, Kotowskich, Kotulskich, kotuńskich, Kotyńskich, kowalskich, Kowalskich, kowarskich, kowelskich, kowieskich, Kowieskich, Kozerskich, Kozińskich, Kozubskich, kraińskich, Kraińskich, Krasuskich, kreolskich, Kubalskich, kubańskich, Kubańskich, Kuberskich, kubijskich, Kubińskich, Kucinskich, Kucińskich, Kudelskich, Kuderskich, kudowskich, Kujawskich, kujawskich, Kukawskich, Kukowskich, Kukulskich, kuleskich, Kulińskich, kulowskich, kumańskich, Kunińskich, kunowskich, Kunowskich, Kupińskich, kurańskich, kurewskich, kurońskich, kurowskich, Kurowskich, kurylskich, Kusińskich, kuwaskich, kyreńskich, kyzylskich, ladyńskich, lagoskich, lakońskich, lamajskich, lapońskich, lasowskich, Latalskich, Latańskich, lateńskich, latyńskich, Lebowskich, lekarskich, leliskich, lelowskich, Lemańskich, lemowskich, Lemowskich, Leońskich, Lesińskich, letejskich, Lewalskich, Lewinskich, lewińskich, Lewińskich, leżajskich, Leżeńskich, lęborskich, libańskich, Liberskich, libiąskich, libijskich, licyjskich, lidyjskich, Lijewskich, Linowskich, lipawskich, lipińskich, Lipińskich, Lipońskich, lipowskich, Lipowskich, Lisewskich, Lisińskich, Lisowskich, Literskich, litewskich, Lityńskich, liwijskich, Liwińskich, Liwowskich, lokajskich, lokowskich, lomejskich, lotowskich, lozańskich, lubańskich, Lubańskich, lubaskich, lubawskich, lubelskich, Lubelskich, lubeńskich, luberskich, lubiąskich, lubińskich, Lubińskich, lubomskich, lubońskich, lubuskich, Lukawskich, Lukowskich, luryjskich, luterskich, Lutomskich, Lutowskich, Lutyńskich, luwijskich, luzińskich, luzońskich, łabowskich, łabuńskich, łacińskich, Łacińskich, ładoskich, łagowskich, Łagowskich, Łakomskich, Łanowskich, Łapińskich, łasińskich, Łasińskich, Ławińskich, Łazarskich, Łazińskich, łaziskich, łazowskich, Łazowskich, Łażewskich, łąkarskich, Łęgowskich, Łętowskich, łobeskich, Łojewskich, łomaskich, Łopińskich, Łopuskich, Łosińskich, Łosowskich, łotewskich, łotyskich, Łozińskich, Łozowskich, Łożyńskich, Łubińskich, łubowskich, ługańskich, Ługowskich, Łukawskich, Łukomskich, łukowskich, Łukowskich, łupieskich, Łupińskich, łużeńskich, łużyńskich, Łykowskich, Macińskich, Madejskich, Madelskich, maderskich, Madeyskich, madraskich, magaskich, Magnuskich, Magowskich, Magulskich, magurskich, majańskich, Majerskich, Majewskich, majorskich, majowskich, Makarskich, makowskich, Makowskich, Makulskich, malajskich, malarskich, Malarskich, Malawskich, malejskich, Malewskich, malgaskich, malijskich, Malińskich, Mamińskich, manamskich, Manelskich, manilskich, manowskich, Manowskich, maoryskich, marańskich, markuskich, marońskich, maryjskich, masajskich, Masalskich, masarskich, masońskich, Matelskich, Materskich, mayowskich, Mayowskich, Mazińskich, Mazurskich, mazurskich, Mażewskich, Mąkowskich, mątewskich, medańskich, medyjskich, medyńskich, Medyńskich, mekneskich, melijskich, menelskich, menowskich, merowskich, meseńskich, mesyńskich, Metelskich, metyskich, mężowskich, Mężyńskich, miceńskich, Micińskich, Migalskich, Mikulskich, Milejskich, Milerskich, Milewskich, Milińskich, milońskich, minerskich, minojskich, Mirońskich, mirowskich, Mirowskich, Mizerskich, Mocarskich, Modelskich, modeńskich, Moderskich, mogilskich, mogolskich, mokrskich, Molińskich, mombaskich, monowskich, Morańskich, morawskich, Morawskich, morąskich, moryńskich, mosińskich, Mosińskich, mosulskich, Motylskich, mozańskich, mozelskich, Mórawskich, Mówińskich, mularskich, Mularskich, murarskich, Murawskich, murowskich, mykeńskich, Mynarskich, myzyjskich, Nadolskich, Nafalskich, nagańskich, nagojskich, Nagórskich, Naimskich, namibskich, nanajskich, narewskich, Narewskich, narolskich, Narolskich, natalskich, natowskich, natufskich, nawarskich, Nawojskich, Naworskich, nebraskich, Negowskich, nemejskich, nepalskich, nicejskich, Nicińskich, nieboskich, niebuskich, nieemskich, niefeskich, niehaskich, nieheskich, nieińskich, niejaskich, nielaskich, nieleskich, nieliskich, niełaskich, niełyskich, niemęskich, nieniskich, nienyskich, nieobskich, niepiskich, niereskich, nieruskich, nieryskich, niesaskich, niesuskich, nietyskich, niewąskich, nigerskich, Nikolskich, niterskich, niueńskich, Niwińskich, niwiskich, Nizińskich, niżańskich, Niżyńskich, nogajskich, Nogalskich, norweskich, norylskich, Nosowskich, notowskich, Nowińskich, nubijskich, nukijskich, nukuskich, Nurowskich, Obmińskich, Obremskich, Obrębskich, obrowskich, oceańskich, ojcowskich, Olbińskich, Olborskich, Olkowskich, olkuskich, ordyńskich, Orkowskich, orlańskich, Orlińskich, Orlowskich, orłowskich, Orłowskich, ormowskich, Ornowskich, ottawskich, ottońskich, pacyńskich, Paczuskich, padańskich, padewskich, Padewskich, Pajewskich, pakoskich, Pakowskich, Pakulskich, palajskich, palauskich, Paleskich, palijskich, Palińskich, palowskich, pałańskich, Pałyskich, pamirskich, panamskich, panońskich, panowskich, papieskich, Papińskich, papowskich, papuaskich, parnaskich, parowskich, Parulskich, paryjskich, paryskich, pasawskich, paserskich, Pasińskich, pasymskich, Patelskich, Patulskich, Pawelskich, pawijskich, Pawińskich, Pągowskich, pedalskich, pekińskich, Pelowskich, penińskich, permskich, Pękalskich, pępowskich, pihowskich, pijarskich, Pikulskich, Pilarskich, pilawskich, Pilawskich, Pilewskich, piławskich, pireuskich, Pirowskich, pisarskich, Pisarskich, pisowskich, pityjskich, Piwińskich, Piwońskich, piwowskich, pizańskich, pobliskich, Podemskich, podlaskich, Podlaskich, Podolskich, podolskich, Podoskich, pogańskich, pokojskich, Pokojskich, Pokorskich, polańskich, Polańskich, polerskich, poleskich, Polewskich, Polińskich, Polońskich, połabskich, Poławskich, połąskich, Połomskich, Połońskich, Połoskich, Pomaskich, Pomorskich, pomorskich, pomowskich, Ponińskich, Popińskich, popowskich, Popowskich, porajskich, porębskich, Porębskich, Porowskich, poselskich, Potulskich, Potyńskich, Powęskich, pozerskich, Pozorskich, pożarskich, półboskich, półmęskich, pudliskich, Pułaskich, Puławskich, puławskich, pułtuskich, purowskich, pusańskich, Pużyńskich, Pytalskich, pytyjskich, pyzdrskich, raciąskich, radgoskich, radomskich, Radomskich, radowskich, Radowskich, Radulskich, raduńskich, Rafalskich, Rafińskich, Rajewskich, rakowskich, Rakowskich, rakuskich, raperskich, Rasińskich, ratajskich, Ratajskich, Ratyńskich, raweńskich, Razowskich, rąbińskich, Regulskich, Rejewskich, rejowskich, Rejowskich, Rekowskich, rewalskich, rewelskich, Rewińskich, rimińskich, rodopskich, Rodowskich, rodyjskich, Rogalskich, Rogińskich, Rogowskich, rogowskich, Rogulskich, Roguskich, rojewskich, Rojewskich, Rokowskich, Rolewskich, Rolińskich, romańskich, Romańskich, Rosińskich, Rosowskich, rosyjskich, Rowińskich, Rozalskich, rozewskich, Rozowskich, Rożyńskich, Różalskich, różańskich, Różańskich, Różewskich, Różyńskich, Rucińskich, rudawskich, Rudawskich, Rudowskich, rugijskich, Rulewskich, Rumińskich, rumowskich, rumuńskich, Runowskich, Rupińskich, Rusińskich, ruteńskich, Rutowskich, Rybarskich, rybińskich, Rybińskich, rycerskich, ryjewskich, Rykowskich, rymańskich, rymarskich, rypińskich, Rypińskich, ryterskich, Rzewuskich, sabińskich, sadowskich, Sadowskich, Sadurskich, safońskich, sajańskich, Sakowskich, samarskich, samijskich, Samulskich, sanajskich, sanijskich, santoskich, saperskich, Sapińskich, sarańskich, sarepskich, sawińskich, Sawińskich, sedańskich, Sekulskich, selamskich, senońskich, sewilskich, Sękalskich, sękowskich, Sękowskich, Sibilskich, Sibińskich, sicińskich, Sicińskich, siderskich, Sidorskich, siemyskich, Sikorskich, Simińskich, Siporskich, sitarskich, Sitarskich, Siwińskich, sizalskich, Sobalskich, Sobańskich, Sobieskich, sofijskich, Soińskich, Sokalskich, sokijskich, sokolskich, sokólskich, Sokólskich, Sokulskich, Solarskich, solińskich, Solińskich, solurskich, Sopińskich, Sosińskich, Sosulskich, sotyjskich, Sowińskich, Sozańskich, stawiskich, Stoińskich, sudańskich, Sudolskich, Sugalskich, Sulewskich, Sulińskich, Sulowskich, sułowskich, Sułowskich, sumerskich, Sumińskich, Superskich, Supińskich, supraskich, suraskich, suwalskich, Suwalskich, suwańskich, suwijskich, Suwińskich, sybirskich, sycowskich, syjamskich, syjońskich, Sykulskich, sylurskich, synajskich, synowskich, syryjskich, szafuskich, taborskich, Taborskich, tagalskich, takomskich, talibskich, tamilskich, tatarskich, tbiliskich, tebańskich, tebriskich, tebryskich, teksaskich, tesalskich, timorskich, tirańskich, tobolskich, Tobolskich, Toczyskich, Todorskich, Tofilskich, togijskich, tokajskich, tokarskich, Tokarskich, tokijskich, Tomalskich, Topolskich, Torańskich, toruńskich, tosowskich, tuareskich, tulońskich, tulowskich, tuluskich, tunguskich, tuniskich, Tupalskich, turańskich, turawskich, turoskich, turowskich, Turowskich, turyńskich, Tusińskich, tutorskich, tuwalskich, tuwańskich, tuwińskich, tworoskich, Tyburskich, tyfliskich, Tylińskich, Tymańskich, Tymińskich, Tymowskich, tyrańskich, tyrawskich, tyrolskich, tyryjskich, Ufnalskich, ujgurskich, ujsolskich, ulsańskich, ursuskich, vatowskich, vipowskich, wadowskich, Wadowskich, waduskich, Walewskich, walijskich, walimskich, Walińskich, walońskich, Wapińskich, wareskich, Waryńskich, wasalskich, Wasińskich, Wasowskich, watowskich, wawelskich, wawerskich, wazowskich, wądroskich, wąsewskich, wąsoskich, Wąsowskich, wedyjskich, wegańskich, wełeńskich, Wenerskich, werońskich, wesolskich, wezyrskich, Węcowskich, Wicińskich, widawskich, Widawskich, Widerskich, Widomskich, Wieteskich, wikińskich, wileńskich, Wileńskich, Wilewskich, Wilińskich, Wirowskich, Wisińskich, witebskich, witimskich, witońskich, Witowskich, Witulskich, Wituskich, wizeńskich, wodyńskich, Wodyńskich, wogulskich, wohyńskich, Wokulskich, Wolańskich, Woleńskich, wolińskich, Wolińskich, wołoskich, wołowskich, Wołowskich, Wołyńskich, wołyńskich, Wosińskich, Wozińskich, wuhańskich, wujowskich, wyborskich, Wykowskich, Wyrębskich, wyrzyskich, Zabawskich, zabijskich, zaborskich, Zaborskich, zadarskich, zagorskich, zagórskich, Zagórskich, Zahorskich, zairskich, Zalejskich, zaleskich, Zaleskich, zalewskich, Zalewskich, zalipskich, Zaliwskich, załęskich, Załęskich, załuskich, Załuskich, Zamarskich, zamojskich, Zamojskich, zamorskich, Zamorskich, Zamoyskich, Zaorskich, Zapalskich, Zapolskich, zarębskich, Zarębskich, Zaruskich, Zasowskich, Zatońskich, zatorskich, Zatorskich, Zawalskich, Zawilskich, zawojskich, Zaworskich, zbaraskich, zecerskich, Zegarskich, Zelewskich, zelowskich, Zimińskich, Zimowskich, zomowskich, zuberskich, Zubowskich, zuluskich, zuryskich, zusowskich, żabińskich, Żabińskich, żagańskich, żakowskich, Żakowskich, żarowskich, Żeleńskich, Żelewskich, Żelińskich, żerańskich, Żeromskich, żołyńskich, Żołyńskich, Żórawskich, żukowskich, Żukowskich, żulerskich, Żulińskich, żuławskich, Żuławskich, Żuralskich, Żurańskich, Żurawskich, Żuromskich, Żurowskich, Życińskich, żydowskich, Żygulskich, żylińskich, Żylińskich, Żyłowskich, żytawskich


text:
Mongolšćina
Mongolšćina je najwuznamniša rěč ze skupiny Mongolskich rěčow a hłowna rěč w Mongolskej. Rěči z njej wokoło 6 milionow ludźi w Mongolskej a kónčinach na teritoriji Ruskeje, Chinskeje ludoweje republiki a Kirgizistany. Za standardnu wariantu rěče so ma najwjace wužiwany dialekt chalcha.
Wobsah
Klasifikacija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Chalcha-Mongolšćina słuša k centralnej hałuzy mongolskich rěčow, kotrež buchu pak z Turkowskimi rěčemi a Tunguziskimi rěčemi k altajskim rěčam zjimane (Genetiska jednosć altajskich rěčow bu nic powšitkownje akceptowana). Wona je z druhimi mongolskimi rěčemi blisko přiwuzna a nic přeco jasnje wotmjezujomna. Wosebje juhomongolske w Nutřkownej Mongolskej rěčane dialekty ale tež ojratiske dialekty w zapadnej Mongolskej buchu druhdy jako separatne rěče wobhladowane. Wo klasifikaciji hlej nastawk Mongolske rěče.
Geografiske rozšěrjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Centralna Mongolšćina je najčasćišo rěčana mongolska rěč a buchu wot něhdźe 2,3 milionow rěčnikow w mongolskej republice a něhdźe 3,5 milionow w Nutřkownej Mongolskej rěčana. Wyše toho je mjeńčinska rěč w Burjatiskej (Ruska) a Kirgiziskej.
Fonetika a fonologija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Konsonanty[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Chalcha-Mongolšćina ma slědowace konsonantowe fonemy:
Wokale[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Chalcha-Mongolšćina ma slědowace sydom Wokalne fonemy: (Kyrilisce/IPA)
Wšě wokale wustupuja krótce a dołho; /u/, /ʊ/, /ɔ/, /e/ a /a/ tež z й jako diftong.
Mongolšćina ma wokalnu harmoniju. Při tym buchu wokale do prědnich (w mongolskim rěčnym wužiću žónske), to su /e/, /o/ a /u/, ale tež zadnje (mongolsce muske), to su /a/, /ɔ/ a /ʊ/, rozdźělowane; /i/ je neutralny. We słowje wustupuja regularnje jenož prědnje abo jenož zadnje wokal. /i/ móže z woběmaj wustupować.
Wjele sufiskow wustupuje w štyri rozdźělene formy, při tym so dalše rozdźělowanje přidaja. Wokal sufiksa so złoži při tym po poslednim wokalu kmjena a drje po slědowacej šemje:
- /a/, /ʊ/ → [a]
- /e/, /o/ → [e]
- /ɔ/ → [ɔ]
- /o/ → [o]
/i/ bu při tym ignorowany. Jeli słowo wobsahuje jenož /i/, to so [e] pokaza.
Přizwukowanje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Słowo, kotrež jenož krótke wokale wobsahuje, bu přeco na prěnjej złóžce přizwukowane. Słowo z dołhimi wokalemi resp. diftongemi bu na prěnim dołhim wokalu/diftongu přizwukowane. Njepřizwukowane krótke wokale buchu zwjetša sylnje redukowane, na kóncu słowa wone cyle wotpaduja.
Morfologija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Mongolšćina so wuzběhować přez dospołnje sufigowacu morfologiju a bu k aglutinowace rěče słuša. Dalše detaile a konkretne přikłady wo nominalnej a werbalnej morfologiji su w nastawku Mongolske rěče.
Nomen[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Za mongolski nomen je předewšěm kategorija pad relewantna. Numerus hra druhorjadnu rólu. Genus njeeksistuje.
Pady[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Buchu za Mongolšćinu w cyłku sydom padow akceptowane, a drje nominatiw, genitiw, datiw/lokatiw, akuzatiw, ablatiw, instrumental, komitatiw a alatiw.
Zakładne formy padowych sufiksow (kóncowki wariěruja zdźěla hdy po kóncowce kmjena; 4 steji za štyri formy sufiksa (a/o/e/ö), 3 za tři formy (a/o/e) a 2 za dwě formje (u/ü) resp. (a/e) wotpowědujcy wokalneje harmonije; )
Numerus[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Markěrowanje numerusa je w Mongolšćinje opcionalne a so skerje rědko wužiwa. Při wužiću numeralow bu skerje žadyn plural njemarkěrowany.
Eksistuja wjacore pluralowe sufiksy, kotrychž wužiće so zdźěla po fonologiskich kriterijach złoži, najčasćišo pak njeje předpowědźujomne. Najčasćiši sufiks je -yyд /-uud/2, dalšej stej -д /-d/ a -c /-s/. Za nomeny, kotrež woznamjenja ludźi, eksistujetej dwě dalšej kóncowce: -чyyд /-čuud/2 (z kolektiwnym woznamom) a Hap /nar/2.
Pluralowy sufiks steji před padowym sufiksom.
Posesiwne sufiksy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Nimo móžnosće, wužiwać wosobowe pronomeny w genitiwje jako posesiwny pronomen, Mongolšćina ma tež sufiksy, z kotrymž so wobsedźenstwo abo přisłušnosć wuprajeć móhłe.
Posesiwne sufiksy steja za padowym sufiksom.
- Refleksiwno-posesiwny: Ze sufiksom -aa /-aa/4 bu přisłušnosć k subjektej sady wuprajena. Jeli so tutón sufiks móže wužiwać, to njeje wužiće posesiwneho pronomena móžne.
- Wosobno-posesiwny: Jeli nomen njesłuša k subjektej sady, to so slědowace sufiksy wužiwać:
Pronomen[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Swójske wosobowe pronomeny eksistuja za prěnju a druhu wosobu, mjeztym zo za třeću wosobu so wužiwa demonstratiwne pronomeny эHэ /ene/ (tutón, tuta, tuto) a Tэp /ter/ (tamny). Tež tu njeje rozdźěl po genusu. W druhej wosobje eksistuje kaž w Němčinje familiarna (чи /či/) a zdwórliwa forma (Ta /ta/). W genitiwje plurala bu mjezy inklusiwnym (бидHий /bidnij/) a eksklusiwnym (MaHaй /manaj/) rozeznawane.
Werby[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Mongolšćina ma bohaty repertoire na werbowych formach. Při tym so rozeznawa mjezy tři skupinami, kotrež rozdźělane funkcije wupjelnjuja. Wšěm zhromadne pak je, zo wupraja wone předewšěm tempus, aspekt a modus a zo njepokazaja žanu kongruencu.
- Finitne werbowe formy móžeja jenož jako predikat hłowneje sady wustupować. Rozeznawaja so tež skupiny indikatiwnych formow a dospołnych a přikazowych formow.
- Konwerby wustupuja jenož w wotwisnosći. Pak buchu direktnje wot werba zasadźowane (na př. Чи яMap HoM yHшиж бaйHa Bэ? ‘Kajku knihu čitaš?’, posłownje „Ty kajku knihu čitacy sy?“) pak buchu jako predikat wotwisneje sady wužiwane, na přikład HaMaйr иpTэл xүлээrээpэй! ‘Čakajće doniž njepřińdu!’, hdźež kóncowka -Tэл (při werbje иp- ‘přińć’) zwuraznja ‘doniž nje-’, abo Би дyHд cypryyлb Tөrcөөд эHд иpcэH ‘Po tym zo běch srjedźnu šulu zakónčił, sym sem přišoł’, hdźež kóncowka -өөд zwuraznja ‘po tym zo’.
- Werbalne nomeny (abo tež „participy“) so móžeja jako predikat hłowneje, atributiwneje abo komplementoweje sady wužiwać. Wone so móžeja kaž adjektiwy deklinować a narunuja w negěrowanych sadach regularnje finitne werby. Njezwadne werbalne nomen y w modernej rěči su -x /-ch/ (atributiwnje neutralny, finitnje přeco hromadźe z partikulemi a z futurnym woznamom), -caH /-san/4 (zańdźenosć abo perfektiw), -дar /-dag/ (hłownje za wospjetowane činy), -aa /-aa/ (za traće činy na horšći werbowych kmjenow; hewak jenož negěrowane z woznamom „hižo nje-“) a -Maap /-maar/4 (wupraji přeće; atributiwnje zdźěla bóle abstraktny: coHcMoop дyy /sonsmoor duu/ 1. spěw, kotryž chcu słyšeć 2. słyšenja hódny spěw).
Dalše detaile w nastawku Mongolske rěče.
Syntaks[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Syntaks Mongolšćina so wuzběhuje přez to, zo wona zwjetša hłowofinalna je. Zakładny słowoslěd w sadźe je potajkim SOV, w nominalnych frazach nomen přeco na kóncu steji, a so postpozicje wužiwaja.
- Słowoslěd w sadźe je SOV. Rjad sadowych čłonow před werbom móže drje warěrować, werb wězo nimale přeco na kóncu sady steji, a tež wotwisne sady so dyrbja předstajuja. Prašenske a modalne partikule wězo za werbje steja.
- W nominalnych frazach nomen skerje na kóncu steji. adjektiwy, genitiwne atributy, ličbniki a demonstratiwa steja před tym, powołanske pomjenowanja itd. a kolektiwne ličbniki za tym. Tyяa OюyH xoëp /Tujaa Ojuun hojor/ (po słowje: T. O. dwaj) ‘Tujaa a Ojuun’, MaHaй yxaaHTaй Tyяa дapxaH /manaj uchaantaj Tujaa darchan/ (po słowje: „naš mudry T. kowar“) ‘naša mudra kowarka Tujaa’, xoëp HoM /hojor nom/ (po słowje: „dwě kniha“) ‘dwě knize’.
Pismowe formy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Hlej tež Mongolske alfabety
Prěnje za mongolske rěče wužiwane pismo bu wot Kitan před 10. lěttysacom (?) za čas chinskeje Tang-dynastije wužiwane, kotrychž chroniki tež jednotliwe słowa traděruja. Kitan załožowachu w sewjerowuchodnej Chinje Liao-dynastiju, wot kotrejež su wězo jenož małe jednotliwosće traděrowałe, w kotrejž pak prěni raz oficielnu mongolsku pismowu rěč předleži. Tute pismo twori potom bazu za tutu tungusiskich Dźurdźow (němsce Dschurdschen) Jin-dynastije. Jich teritorij bu potom kaž tutón chinskeje Song-dynastije wot Mongolow (Yuan-dynastija) dobywany.
Prěnje pismo srjedźneje Mongolšćiny je wertikalne ujguriske pismo, kotrež je na kóncu 12. lětstotka přejimane a na Mongolšćinu přiměrjowane. Najstarši zdźerženi pismowy dopokaz we formje rowneho napisa pochadźa z tutoho časa. Tehdy najwuznamniša literariska twórba, Tajne stawizny Mongolow, je drje jenož chinsce traděrowana, tola pušći so najebać toho konkluzije na wosebitosće tehdy wužiwaneje srjedźomongolskeje rěče ćahnyć. Klasiska forma tutoho tradicionelneho mongolskeho pismo bu w 17. lětstotku sfiksowana. Wona bu hač dźensa w Nutřkownej Mongolskej wužiwana.
Oficielne pismo mongolskeje Yuan-dynastije w Chinje bě tibetiske Phags-pa-pismo (1269–1368), ale tež chinske pismo bu za mongolske teksty intensiwnje wužiwane. Wot 13. hač do 15. lětstotka eksistuja mongolske teksty w arabskim pismje. Wob čas buchu hišće wjacore druhe pismowe systemy namjetowane, na př. wot Zanabazara wuwiwane Sojombo-pismo.
W lěće 1931 bu we Wonkownej Mongolskej najprjedy łaćonski alfabet, wot lěta 1937 na sowjetskim ćišću kyriliski alfabet zawjedźeny (z nowymaj pismikomaj za /ö/ a /ü/). W lěće 1941 bu wužiće literariskeje Mongolšćiny a z tym tež stareho ujguriskeho pisma zakazane. Wot lěta 1994 bu klasiske pismo w Mongolskej zaso w hornich šulach wučene. Wono so často za firmowe tafle, loga a podobne dekoratiwne zaměry wužiwa, za wšě dalše dale kyriliski alfabet. W Nutřkownej Mongolskej so dale tradicionelne ujguriske pismo wužiwa.
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Juha Janhunan: The Mongolic Languages. RoutledgeCurzon Press, 2003
- Isaac Jacob Schmidt: Grammatik der mongolischen Sprache. Akademie der Wissenschaften, St. Petersburg 1831 (Digitalisat)
- Jan-Olof Svantesson: The Phonology of Mongolian. Oxford University Press, 2005
- Hans-Peter Vietze: Lehrbuch der mongolischen Sprache. VEB Verlag Enzyklopädie, Leipzig 1969
- Hans-Peter Vietze: Wörterbuch Mongolisch-Deutsch. DAO-Verlag, Berlin 2005


text:
Les Paul
Les Paul (rodz. 9 czyrwńa 1915 we Waukesha, um. 13 śyrpńa 2009 we White Plains) – amerikański dżezowy gitarzista a tyż wynalozca. Nojbarzi znůmy skiż wynaleźyńo elektrycznyj gitary kero ńy mjoła rezonansowygo pudła. Jygo prototyp ńy znod zastosowańo, nale model Gibson Les Paul, kery zaprojektowoł lo firmy Gibson, doł możliwość powstańo rokowyj muzyce a je bezma ńyzmjyńůny we użyću aże do dźiśej. Inksze jygo wynalozki to overdubbind, delay a wjelośladowe nagrywańe. Dostoł nadgroda Grammy Trustees Award we 1983 roku.


text:
Mekůng
Mekůng (chiń.: 瀾滄江, Láncāng Jiāng, taj.: Me Nam Khong, tybet.: Dza-cza, Me Kong, Me Nam Kong, wjet.: Mê Kông) – rzyka we połedńowo-wschodńij Azyji, nojdugszo na Indochińskim Půłwyspje, sztworto podug dugośći we Azyje a 9. na śwjeće. Je 4880 km dugo. Zdrzůdła mo na wyżce 5224 m n.p.m. na Tybetańskij Wyżce, uchodźi do Połedńowochińskigo Morzo. Jeji ujśće je deltowate. Przepływo bez 6 krajůw: Chiny, Birma, Tajlandyjo, Laos, Kambodża a Wjetnam. We jeji dolnyj tajli wahańa stanu wody poradzům dolyźć do 12 myjtrůw. Rzyka je żeglowno lo morskich statkůw uod ujśćo aże po stolica Kambodży, Phnom Penh. Mekůng je nojwożńijszům kůmůńikacyjnům cestům we Indochinach. Wele rzyki we dolińe uprowjo śe ryż.


text:
Biblijo Krůla Jakuba
Biblijo Krůla Jakuba (ang. King James Version, we skrůće: KJV), Biblijo Autoryzowano – to protestancke, angelske tuůmačyńy Biblije zaštalowone na potřeby Kośćoua Anglije bez krůla Jakuba I. Pjyrše wydańy pochodźi s roku 1611. Tuůmačyńy to mjouo guymboki ajnflus ńy ino na wšyjske nastympne angelske tuůmačyńo Biblije, nale tyž na couům literatura angelsko. Dźeua takych autorůw kej John Bunyan, John Milton, Herman Melville, John Dryden i William Wordsworth sům wypeuńůne treśćůma, do kerych inspiracyjo we uočywisty sposůb bůua ta wersyjo Bibliji. Na marginesach KJV ůmjyščůne bůuy Ročńiki Śwjata Jamesa Usshera (zoboč Tradycyjno chrůnolůgijo biblijno).


text:
Rańše powěsće: srjedu, 03.01.2018
Hauptinhalt
Šula rosće
Na twarnišću noweho Němsko-Serbskeho šulskeho centruma w Slepom runje zakładnu platu a fundamenty dozhotowja. Po tym so nošace sćěny a zdobom wjerch twarja, tak nawoda twarskeho zarjada, Steffen Seidlich. We wotdźělu, w kotrymž budźe zakładna šula, su sćěny hižo zdźěla hotowe. Zdobom běža paralelnje k twarskim dźěłam hišće nětko wupisanja mjez druhim za elektriku, tepjenje a sanitarne připrawy.
Škody zwuporjedźeli
Gmejna Bukecy je loni dale na tym dźěłała, škody wulkeje wody zwuporjedźeć. Kaž wjesnjanosta Norbert Wolf bilancuje, su dróze w Wujězdźe a Lejnje ponowili. Tež w Koporčanskim parku je gmejna wot wulkeje wody 2013 wobškodźene puće a rěčnišćo Koporčanskeje wody wutwariła. Lětsa dóstanu posledni króć spěchowanske pjenjezy za tajke škody. Potom chcedźa Bukecy mjez druhim hišće tři mosty w Něćinje a Wujězdźe kaž tež dróhu mjez Kołwazom a Něćinom ponowić.
Město na skućićelach zasłužiło
Šoferojo, kotřiž su loni w Budyšinje wopak parkowali, mějachu wjac hač 260.000 eurow chłostanja zapłaćić. To je wokoło 15.000 eurow wjac hač lěto do toho. W Budyšinje chodźi wosom w radnicy přistajenych po měsće, zo bychu parkowace awta kontrolowali. Loni su tute politesy a jich kolegojo něšto wjac hač 15.ooo wopak parkowacych lepili - 800 wjac hač w lěće 2016.
Dotal snadny wothłós
Za 36. sokołski wolejbulowy turněr wo pokal Domowiny, kotryž přewjedźe Serbski Sokoł 10. měrca w Budyšinje, je so jenož 12 mustwow přizjewiło. Hladajo na přizjewjenske ličby zašłych lět je to mało. Na zašłych třoch turněrach bě so stajnje 20 cyłkow wobdźěliło, w lěće 2014 samo 22. Na jutřišej zhromadźiznje předsydstwa Serbskeho Sokoła chcedźa hišće raz wo tym diskutować, hač přizjewjenski čas, kotryž je silwester wotběžał, njepodlěša.
Baselitz so počesći
Město Kamjenc chce lětsa z wjacorymi zarjadowanjemi wuměłca Georga Baselitza składnostnje jeho 80. narodnin počesćić. Mjez druhim so hišće w tutym měsacu fotowa wustajeńca w radnicy wotewri, při kotrejž so dźěći a młodostni mjezynarodnje připóznatemu molerjej a grafikarjej přibliža. Georg Baselitz je so 23. januara 1938 w Němskich Pazlicach jako Hans-Georg Kern narodźił a w dwurěčnej Łužicy swoje dźěćatstwo a młode lěta dožiwił. Wón bydli dźensa w Salzburgu, hdźež spožći so jemu před lětomaj awstriske staćanstwo.


text:
– Halo?
– Thomas Persey?
– Ja, fto gŏdŏ?
– Pyjter Wessling to je wasz kamrat?
– Ja, ale fto gŏdŏ?
– Suchejcie mie, panie Persey. Dŏcie znać Pyjtrowi, coby niy szeł dzisiej do rŏboty. To je ważne! Nie dejcie mu zōnś do rŏboty!
– Ja, ino… ftożeście sōm?! Halo! Halo!
Thomas ôstoł z mobilkōm w rynce, krōtkich galotkach i laciach, w postrzodku swojij izby, w kerej leżały ino porozciepywane bety i moc żōłtego światła ze ulice. Bōło trzi sztwierci na szōstŏ, sztyry minuty skorzij zadzwōnioł weker, a zarŏz potym…
Thomas wejrzoł na telefōn, czy aby mu sie wszyjsko niy pozdało. Ale niy – stoło tam czŏrno na biołym: 05:43, połōnczynie, nōmera zastrzeżōnŏ. „Niy ma ani szōstej, katać byda terŏz dzwōnioł do Pyjtra?!”. Thomas ciepnył mŏbilka na deka i poszeł do ustympu.
No to jada z tym koksym! Dziynnie cosik napisać, a jak pōdzie, to i pokŏzać to tukej. Napoczynōm ôd krōtkij ôsprŏwki, kerej piyrszy kōnsek sam mŏcie. Jutro byda gŏdoł z kamratym, kery robioł w Nowym Jorku i wierza wiy, eli we u-banie fungujōm mobilki i ô kerej urzyndniki napoczynajōm rŏbota. Jak sie dowiym, to siedna i skōńcza „Jedynostygo”.


text:
Petanque
Pétanque (IPA [pe.tɑ̃ːk]) (szpil we bule/boule, szpil we kugle, petanka) – zorta gry we kugle, szport ze Francyji kaj je fest popularno gro zespołowo lo szpasu abo lo rywalizacyje. Pochodzyńy petanque je rzimskie. Dowńij groli we ńa soldaty we Starożytnym Rzimje i tam kaj bůło Rzimske Imperyjům.
Terozki szpilajům we ńa bajtle i starziki, baby i chopy, nale chopy důminujům.
Petanque je popularno na połedńu: we Połedńowyj Fracyji i Połedńowyj Ojropje we becyrku Strzrůdźymnygo Morza - we Italyji, Můnako a Szpańiji. Szpilajům we ńa tyż we Mjymcach, Belgije, Szwajcaryji a Szwecyji a na inkszych kůntynyntach - we Azyje (Tajlandyjo) i we Africe (Madagaskar, Tůnezyjo, Algeryjo, Synegal).
Regle[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Wystympujům roztomajte zorty i regle gry we kugle: kugle ze Lyonu, kugle ze Prowansyji, bocce (ze Italiji). Gro śe wszyjske uůne na zawartych a růwnych terynach bez trowy. Sům tyż kugle - bowls - we Wjelgij Brytańji kaj wszyjsko uůnaczům na trowje, szpilplac tyż.
Szpilplac, bale i cyl
- Szpilplac do petanque ńy moge mjeć myńij kej 4 myjtry szyrzki a 15 myjtrůw dugośći.
- Używo śe żeloznych balůw (kugli) ze luftym we postrzodku.
- Gro spolygo na ćepańu balami rynkům do cylu, kerym je mało (30 mm), drzewjanno bal mjanowano wjeprzkem - (pol.) świnka, (fr.) cochonet.
- Idźe tyż śćepować kugle przećiwńika (albo przećiwnygo manszaftu) co by nasze bůły bliżyj wjeprzka.
Szpil
- Nojprzůd szpilery (manszafty) losujům kery zaczyno,
- Uůn szpiler (manszaft), kery zaczyno rysuje uokrůng, kerygo szyrzka mo 35 - 50 centymyjtrůw, ćepje uůn wjeprzka (6 a 10 myjtrůw) a pjyrszy bal,
- Ńyskorzi ćepje drugi (uoba używajům tyn sům uokrůng i ćepjom ze ńygo),
- Kerygo bal je bliżyj wjeprzka tyn ńy muśi ćepać,
- Jak tyn co uůnygo bal bůł dalij, ćepńe lepij uode drugigo, ćepje tyn drugi (wprzůd moge używoć myjtermas coby zbadać na zicher).
Půnkty
- Půnkty ze taki tajli moge erbnůńć ino jedyn.
- Kożdo nostympno tajla zaczyno uůn szpiler (manszaft), kery przůd erbnůł půnkty.
- Nostympno tajla gro śe we drugo strona (roz we jedno, roz we drugo)
- Szpil mo tela tajli wjela trza, aże jedyn szpiler ńy bydźe mjoł uokryślůnyj wjelośći punktůw.
- Zwyćynzcům je tyn szpiler (manszaft), kery we cołkim szpilu zdobydźe 13 půnktůw (albo 15 ).
Uodrůżńo śe trzi roztomajte szpile:
- single (fr.) tête-à-tête - jedyn na drugiego, kożdy mo 3 bale;
- dublety - dwa manszafty ze dwoma szpilerami, kaj kożdy szpiler mo trzi bale;
- triplety - dwa manszafty ze trzima szpilerami, kaj kożdy szpiler mo dwa bale.
Petanque na Ślůnsku[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Sum roztomajte ślůnskie uorganizacyje petanque:
- Sekcja Petanque przy Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji w Piekarach Śląskich
- Sekcja Petanque przy Stowarzyszeniu Domu Miasta Saint-Etienne w Katowicach - je sekcjo we stowarziszeniu, szpilo we Polskij Federacyji Petanque. Uůnyj anfang bůł we 2009. We 2009 zdobůła titel majstra trzećij ligi. We 2011 zdobůła titel wicemajstra drugij ligi i wlozła do pjyrszyj ligi PFP. Terozki (2016) je we trzećij lidze.
- Śląski Klub Petanque "Carbon" Katowice je klubym, wjinkszo nale szpilo we polskij drugij lidze Polskij Federacyji Petanque - Uůnygo anfang bůł we 2012.
- Klub Sportowo-Rekreacyjny "Amicus-Giszowiec" kery mo plac przi grubie "Murcki-Staszic". We "Amicusie" grajům tyż we szkata.
- Klub Sportowy Petanque "Stal" Chorzůw - je ferajnym zwykłem, bez to ńy je we Federacyji a ńy szpilo we lidze. Uůnygo anfang bůł we 2011. Swoj plac mo kaj Chorzowskie Stowarzyszenie Pomocy "Serce".
- Stowarziszenie szpilerów we Siemianowicy, kere majo swoj szpilplac na Bytkowie


text:
Barry's Bay, Ontario
Barry's Bay, Ontario to je miastkò w Kanadze, w chtërnym je kòle 1100 mieszkańców. Wiele z nich je òtrokama Kaszëbów. Tu béł i ò Kaszëbach w tim miastkù napisôł dr Jan Drzéżdżón (1974), a pò nim béł tu Sven Gustavsson - profesor słowiańsczich jãzëków ze Szwedzczi. Tèż tu w kòscele probòszczem òd 1978 rokù béł ks. Ambrose Pick, a w 2008 rokù òn celebrowôł Mszã Sw. i gôdôł w ni wiele pò kaszëbskù. Kòl niégò w Kanadze béł ks. Francyszk Grucza. Tu na smãtôrzu mô grób o. Alojzy Rekowski CSsR - dzejôrz kaszëbsczi kùlturë w Kanadze. Tu w 1934 rokù ùrodzył sã Julian Kulas[1]. Òn napisôł słowôrzk Kashub-English-Kashub. Kaszubsczi-Anielsczi-Kaszubsczi (2009 ISBN 9780973680904). Tu znóny je kaszëbsczi wësziwk, a w szkòle dzece ùczałë sã òd séwnika 2010 rokù kaszëbsczégò jãzëka.


text:
Biblia dlo łodważnych
Jak czowiek przijedzie nazot ze Źymi Śwjyntyj (a bół żech tam niydowno), to potym durch łó nij myśli.
Cosik durch go cióngnie w te rejóny, klimaty, mjyjsca.
Teleportować sie tam (póki co?) niy do, ale łod czego mómy knigi, filmy abo roztómajte prasowe artikle.
I tak żech sie nawet zastanawioł, czy niy polecić Wóm sam jakij żydowskij bojki abo izraelskij baśni, a tu naroz, na moim biurku w robocie lóndujóm dwie knigi dlo bajtlów wydane niydowno przez Edycjo św. Pawła. Tytuły majóm takie: "Biblia. Historie łodważnych kobjyt" i "Biblia. Historie łodważnych mynżczyzn".
Kożdy z nos wjy, jak mniyj wjyncyj wyglóndajóm spółczesne biblijki dlo dzieci. Przistympnie naszkryflany tekst, streszczajóncy nojważniyjsze łopowieści ze Starego i Nowego Testamyntu + fajniste ilustracje, dziynki kierym takie ksiónżeczki idzie tyż ino kartkować, bez czytanio.
Niy ukrywóm, tyż mi sie to czasami zdarzo, bo fajnie tak popaczeć na biblijne zdarzynia, postacie, czy pyjzaże - szczególnie, jak łosoba ilustrujónco mo talynt. Tukej talynt jes i chocioż knig tych niy wydoł Disney, to rysownik, Gustavo Mazali, ywidyntnie wzorowoł sie na disneyowskij, klasycznyj krysce.
Myśla, że bajtlóm taki styl rysowanio sie spodobo, a i dorosłe bydóm miały co spóminać, bo przeca, tak po prowdzie, to "wszyscy my z Disneya" :)
Tukej możecie sie łobejrzeć, jak tyn cołki Mazali maluje, a jo miołekm do Wos jedyn kómplecik tych knig ("Biblia. Historie łodważnych kobjyt" + "Biblia. Historie łodważnych mynżczyzn"). Zadanie kónkursowe bóło nastympujónce: poślijcie mi dwa biblijne cytaty: w jednym mo być cosik ło waszyj ulubiónyj bohatyrce ze Starego Tystamyntu, a w drugim, ło Waszym ulubiónym biblijnym bohatyrze (tyż ze Starego Tystamyntu). Nagroda dostowo:
Magdalyna Dobrzańsko z Bochni
Gratuluja i zarozki leca do działu wysyłek, coby roz-dwa posłali te knigi pocztóm.


text:
Dobrŏ śpiywka na ciynżki czas. Naprŏwdy, naprŏwdy padōm wōm: ino miyłowanie!
Gloria Gaynor – Jŏ strzimia to (I will survive)
Piyrw wylynkałach sie, aże sztopło mie
Myślałach co blank niy poradza żyć bez ciebie
Tela medykowałach ô tym
Jakżeś wtynczŏs skrziwdził mie
Chytałach siła
I jak terŏzki mōm strzimać
Zaś żeś je sam
Pierōn wiy skōnd
Wlazłach do dōm i widza cie ze cliwōm machōm na gymbie
Miałach ci zebrać dō mie klucz
abo pōmiynić zōmki sie
Jakbych wiedziała co kejś przidziesz tukej zaś szterować mie
Bier sie stōnd! Idź se już fōrt!
Weź sie ôbrōć
Niyrada sam widza cie
Ty żeś naschwol uraził mie jak żeś mie rŏz już ôpuszczoł
Miałach sie rozpraś?
Miałach se lygnōnć i umrzić?
O-o-niy! Jŏ strzimia to
Podwiela wiym jak mōm przŏć
Tak dugo byda żyć!
Życie sam do życiŏ mōm
Cołke przŏnie kōmu dōm
I strzimia to
Jŏ strzimia to! Hej, hej
Trza mi bōło cołkich siył, coby strzimać to,
Zbiyrałach potrzaskane kōnski serca mojigo
Przepyndziłach tela nocy
cołkŏ we żolu do siebie. Fest ślimtałach
Terŏz ale zaś siła mōm
Tōż widzisz mie – cołkŏ nowŏ
Jŏ już niy ma ta borŏka co ciyngiym przoła ci
A ty ôrŏz sam prziłazisz
Spozdŏwŏsz sie że byda fraj
Jŏ szporuja swoje przōnie do tego fto miyłuje mie!
Bier sie stōnd…


text:
Zacząć łosprowiać… Kaj i jak? Łod plynckyrzy na szłapach? Łostało się zdjyęcie. Karlus z kwiotkiem w rzyci (blank gryfny, łoszpeta mo ruła) kipnął się na klin ciotki Anki, by lepij widzieć tyn bilderbuch, co mu pokazywała. A richtik kipnął sie, bo go fest bolały te blazy, co je skórzane zole żarły. Abo śmierć ciotki Rołzy, taki baby, co dawała bombony, a jak szkyrtła, myślołby kto drewniano szpetno kukła, co by niy pamiętoł, jak charlała… Po cimoku po pogrzebie ciotki Rołzy rzykołech choby gupi, dzierżyłech w łapach jej taszynlampa, jo sam godoł Pan Bóckowi, co dom mu ją nazod, jak niy byda już myśloł o umrzykach. O rzyć roztrzaść! Jo by tak chcioł pamiyntać, fto to był dlo mnie ciotka Rołza.
– Dominik Otkowicz abo Stefan Szymutko we: „Nagrobek ciotki Cili”
Takech sie spōmnioł przi rajzŏwaniu autokiym… Pamiyntom: chciołech, coby profesōr Szymutko kiedy to skōńczōł abo ino pokozoł co wiyncyj po ślōnsku. Pamiyntōm ônego „Szyma – Szymborska – Szymutko”, podeptane bryle i to, żech ani niy poszoł na pogrzyb.
Ni ma chopa. Je ino kōnsek ksiōnżki, kerej niy było. I niy bydzie.


text:
Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha
Pòczëj Kaszëbsczégò Dëcha - turistno-nôtërny szlach we gminie Lëniô jaczi òstół òdemkłi w môju 2010 rokù. Jinicjatorã béł wójt gminë Lëniô - Łukôsz Jabłońsczi, chtëren przóde béł szkólnym kaszëbsczégò ë lubòwôł sã w kaszëbsczich lëteracczich dokôzach. Je to szlach midze 13 szôłtësczima wsama, dze pòstawióné są szlachòtë Kaszëbsczich Dëchów, chtëne zrobił Jón Réckò z Niebãdzëna (kòl Nowi Lãbòrsczi Wsë).
We gminie Lëniô najdzemë szlachòtë:
- Kãtrzëno -> Wëkrëkùs
- Kòbëlôsz-Pòtãgòwò -> Lubiczk
- Lewinkò -> Pùrtk
- Lewino -> Pikón
- Lëniô -> Rétnik
- Miłoszewò -> Damk
- Niepòczołejce -> Nëczk
- Òsek -> Jablón
- Pòbłocé -> Szëmich
- Smażëno -> Bòrowô Cotka
- Strzépcz -> Grzenia
- Tłuczewò -> Pólnica
- Zakrzewò -> Jigrzan
Jinszë Dëchë najdzemë w ksążce Aleksandra Labùdë - "Bògòwie i dëchë naj przodków".


text:
II wojna śwjatowo
Drůgo wojna śwjatowo – nojsrogszy kůnflikt zbrojny we historyji śwjata, kery trwoł uod 1 wrześńo 1939 do 2 wrześńo 1945 (we Ojropje do 8 moja 1945) a uobejmowoł zaśyngym wojynnych działań bezma coko Ojropa, wschodńo a połedńowo-wschodńo Azyjo, půłnocno Afrika, tajle Bliskigo Wschodu a wszyjske uoceany. Ńykere tajle wojny rozgrywoły śe nawet we Arktice a Půłnocnyj Americe. Krům bezma wszyjskimi państwůma ojropejskymi, broły we ńij udźoł głůwne państwa Půłnocnyj a Połedńowyj Ameriki, Australiji a Azyji. Głůwnymi strůnůma kůnfliktu bůły państwa uośi a państwa koalicyji antyhitlerowskij (alijůnty).


text:
Bobby Robson
Sir Robert William Robson (rodz. 18 lutygo 1933 we Sacriton, um. 31 lipjyńa 2009 we County Durham) to bůł ynglicki fusbalok a tryner. Jako fusbalok groł na pozycyji strzodkowego napadźora. Rozegroł 583 szpile we Premier League, lo Fulham F.C. a West Bromwich Albion F.C., we kerych trefjůł 133 tory. We reprezentacyji Ynglandu we fusbalu groł 20 szpili a trefjůł 4 tory. Karjera jako tryner napoczůn we Fulham F.C., ńyskorzi trynowoł tyż Ipswich Town F.C., ńiderlandzki PSV Eindhoven, portugalske Sporting CP a FC Porto, a tyż FC Barcelona a Newcastle United F.C.. Bůł trynerem reprezentacyji Ynglandu we fusbalu we lotach 1982-1990. Dwa razy wloz ze ynglickim manszaftym do finołůw Mistrzostw śwjata we fusbalu, we 1986 a 1990 roku. Uoba razy Ynglyndry przegrywali szpile ze manszaftůma kere potym zdobywoły majstra - we 1986 ze Argyntynům a we 1990 s Mjymcůma.


text:
Centrum Handlowe 3 Stawy
Pułaskiego 60 , 40-028 Katowice
Dane kontaktowe:
- Telefon:
- 32 209 14 60
- Email:
- trzystawy@apsysgroup.pl
- Strona internetowa:
- http://3stawy.pl/
Lista sklepów:
- Travelplanet.pl C.H. Trzy Stawy Katowice
- TRAVELPLANET.PL Spółka Akcyjna Katowice
- 5asec Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Adidas Marketing Investment Group Katowice
- Adidas Real-Spolka Z O. O. I Spolka Katowice
- Apart Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Apteka Dr. Max Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Big Star C.H. Trzy Stawy Katowice
- Bytom Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Camaieu Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Carry Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- CCC C.H. 3 Stawy Katowice
- Chicco C.H. Trzy Stawy Katowice
- CroppTown & CroppGirl Katowice
- CroppTown & CroppGirl C.H. Trzy Stawy Katowice
- Cubus C.H. Trzy Stawy Katowice
- Cyfrowy Polsat Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Diverse Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Duka Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Empik Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Ergo Hestia C.H. 3 Stawy Katowice
- eSmokingworld Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Eurobank C.H. Trzy Stawy Katowice
- Feu Vert Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Fitness Academy Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Flerynka C.H. Real Katowice
- Galeria prezentów C.H. Trzy Stawy Katowice
- Gino Rossi Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Go Sport Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- H&M Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Hipermarket Auchan 3 Stawy Katowice
- Inglot Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Inmedio Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Itaka Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Kakadu Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- KFC Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Kodak Express Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Komfort Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Kubenz Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Leroy Merlin Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Liberty C.H. Trzy Stawy Katowice
- Lodomania Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Lovely Look Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Marilyn Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Media Markt Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- MediaExpert Katowice Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- mKiosk Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Mohito Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- NC+ Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Neckermann Travelplanet.pl Katowice
- Nicole C.H. 3 Stawy Katowice
- Ochnik Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Orange Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- ORGANIQUE Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Orsay Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- PKO BP (oddział) Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Play Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Play Germanos Real Katowice
- Plus Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Poczta Polska Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Prima Moda C.H. 3 Stawy Katowice
- Promod Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Quiosque Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Re-Kids Reserved Trzy Stawy Katowice
- Reporter C.H. Trzy Stawy Katowice
- Reserved Katowice
- Rossmann Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- RTV EURO AGD Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Ryłko Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Sephora Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Shell Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Smyk Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Solar Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Sphinx C.H. Trzy Stawy Katowice
- Świat Książki Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- T-Mobile Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Tchibo C.H. Real Katowice
- Travelplanet.pl C.H. 3Stawy Katowice
- TUI Travelplanet.pl C.H. 3Stawy Katowice
- TUI Travelplanet.pl C.H. 3Stawy Katowice
- Vip Collection C.H. 3 Stawy Katowice Katowice
- Vision Express Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Vistula Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- W.Kruk Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Wittchen Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Wojas Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Wólczanka Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- YES Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Yves Rocher Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
- Ziaja Centrum Handlowe 3 Stawy Katowice
Komentarze, opinie
Galerie handlowe w pobliżu:
-
Centrum Handlowe Auchan, trasa Nikodema i Józefa Renców
Centrum Handlowe Bażantowo, Bażantów
Centrum Handlowe Belg, Przemysłowa
Centrum Handlowe Dąbrówka, al. Roździeńskiego
Centrum Handlowe Nowy Roździeń, al. Roździeńskiego
Centrum Handlowe Roździeń, al. Roździeńskiego
Centrum Handlowe Supersam, Piotra Skargi
Dom Handlowy Ślązak, Mickiewicza
Galeria Altus, Uniwersytecka
Galeria Katowicka, 3 Maja
Galeria Skarbek, Mickiewicza
Rawa Park Handlowy, al. Roździeńskiego
Silesia City Center, Chorzowska
TTW Opex, Roździeńskiego


text:
Do grobu dać jej całkiem skromną sukienkę, zamkniętą pod szyją i ozdobioną mereżką, spódnica plisowana, trzy guziki dyskretnie zamarkowane, tak jak u Zarah Leander w filmie „Gasparone”.
Załóżmy, że Zarah Leander nie nazywałaby się Zarah Leander, lecz Stefcia Potrawa! Zblamowałaby się przed całym światem.
Prawdziwa kobieta powinna cierpienia skierować do wewnątrz, rosnąć i dojrzewać. Ciche cierpienie było wielkim cierpieniem! Zarah Leander, to robiła to, jak należy!
z „Cholonka”
Zarah Leander. Znŏ jōm aby trochã kŏżdy, fto czytoł „Cholōnka” abo Bienkŏwŏ tetralogijo (a bezma i inksze niymieckie rōmany). Wielgo gwiŏzda nimieckigo kina, aktorka a śpiywŏczka, kōntrowersyjnŏ skuli roboty dlŏ Trzecigo Reichu. Do dziołchōw prawo ikōna mody z jeji kieckami, dauerwelami i szykiym.
Kejś było to dō mie srogi ôdkryci, iże w rokach ’30 i ’40 dŏwnŏ już była prawŏ, nowoczesnŏ popkultura. Niy futrowały ônej jeszcze telewizyjŏ i internec, nale żyła w kinie, radyjŏku a cajtōngach. Jeji kōnski trefiały na szkartki rōmanōw, co padały ô ańfachowych ludziach – beztōż i Zarah w „Cholōnku”.
Jŏ znŏdech Zarah Leander piyrw w rōmanach, nale potym zaczōnech na nia filować. Musiołech trocha doczkać, ażech jōm uwidzioł – w dōma. Bo Frau Leander to była gwiŏzda niy ino dō Świyntkōw abo Piōntkōw. Była tyż dō moij babcie.
Babcia Rōzia*, kerej żech lŏtoł po „Życie na gorąco”, kerŏ dzisiŏ rada poczytałaby Pudelka, jakby ino poradziła cosik złonaczyć na komputerze, istno babcia Rōzia jako modo dziołcha była uczestniczkōm popkultury.
Tak jak jŏ w ’94 wycinołech fusbalerōw, MacGyvera abo (ja, je mi dzisiŏ gańba) The Kelly Family z roztomajtych cajtōngōw, tak i ôna kole ’40 roku rada zbiyrała bildy ze Zarah Leander:
#1
Poster z filmu „Das Lied der Wüste” (1939). Zarah sama, zaglōndŏ kajś daleko. Zarah rōmantycznŏ, cuzamyn z inkszym aktorym (Gustawym Knuthym?). Na zadnij zajcie miszung scyn z filmu i trochã ô nim („Film długometrażowy wytwōrni UFA z Zarah Leander, pōłny namiyntności, walki a tajymnicōw ôbcego świata…”). I śpiywka z nutami, co by sie fto wziōn i zagroł, zaśpiywoł.
#2
Artikel „Kerzi aktorzy majōm dziecka?” (w: „Schlesische Sonntagspost” nr 51/22.12.1940). „Zarah Leander, kero we filmach grŏ ino wyrafinowane kobiyty, cuzamyn ze swoimi dzieckami w jeji szwedzkim hajmacie. Je ôna wydano za szwedzkigo dziynnikŏrza”.
#3
Artikel „100000 świyc i letniŏ klara” (w: „Berliner Illustrierte Zeitung”, nr 28/1939). „Zarah Leander i jeji ôperatōr chytajōm na przerwie w zdjynciach (…) za słōmki, coby sie odświyżyć zimnōm limoniadōm.”
Zarah Leander to je dō mie wiyncyj jak ino miano ze starych ksiōnżkōw. Rŏz – otwiyrŏ mi dźwiyrza do popkultury retro, gryfnyj gyszichty, kerej czowiyk niy poradzi trefić w podryncznikach. Dwa – pokazowo mi modo dziołcha, kero niskorzij (40 lot!) bydzie mojōm ōłmōm.
P.S. Fto by chcioł znojś cosik wiyncyj ô Zarah Leander, dobrze zacznyć ôd angielskij abo niymieckij Wikipedyje, abo Youtube. Je to rychtyk wertowne – idzie znojś prawe perełki jako ta gŏdka z Goebbelsym:
Zarah, niy ma to aby żydowski miano?
Oh, możno je – odpedziała aktorka. – Nale co powiycie ô Jōzefie?
Hmm, ja, ja, dobrŏ odpowiydź
* Przebŏczcie, że niy bydã ô babcie pisoł „Starka Rołza”, ani za dwoje. Możno to i je wiyncyj po ślōnsku, nale żodyn tak dō nij w dōma niy gŏdŏ.


text:
Ewangelij bě serbski porno wotmołwje biskopskeho ordinariata wot 18. róžownika Piwarcej, zo chce biskop Heinrich sćenje do swojeho (němskeho) prědowanja cyłka dla w samsnej rěči, potajkim němsce měć. W mjezyčasu połnje raznych kritiskich komentarow serbskich a němskich we wšěch syćach k tutej poziciji je so biskop nakazał, tak bě dźensa na putniskej łuce w Róžeńće wšo w (samozrozumliwym) porjadku.
Najebać wopodstatnjenje njewužiwanja serbšćiny porno předchadnikej biskopa we wonym spisu jeho rĕčnika bĕše nětkole serbski postrow na spočatku božeje mšĕ móžny, štož da so dale wuwiwać. W swojim wobsahowje jara dobrym prědowanju namołwješe biskop Serbow, swojej maćeršćinje swěru wostać, zo bychmy swoju zhromadnosć zdźeržeć móhli. K tomu słuša po jeho słowach kaž w stawiznach njewotwisnosć wot „wonkownych mocow“.
To je derje prajił, wšako je wón jedna tutych mocow, z kotrymiž so serbskosće dla nasadźować dyrbimy. Tak je so zwjazkowe předsydstwo (ZP) Domowiny pjatk wječor w Choćebuzu (hlej wurězk z dnjoweho porjada) namjet Damiana Dyrlicha sćěhujo na to dojednało, planowanje wjednistwa Drježdźansko-Mišnjanskeje diecezy hladajo na předwidźanu fuziju serbskich wosadow kritisce přewodźeć a na dobro Serbow wobliwować. Damian Dyrlich je na strach skedźbnił, zo chcedźa na tajke wašnje serbskich duchownych „wotćahnyć“.
Manfred Hermaš je z perspektiwy nazhonjenjow w ewangelskej cyrkwi wažnosć duchownych za zdźerženje a nałožowanje rěče wuzbĕhnył. Marja Michałkowa (čłonka ZP, zwjazkoweho sejma a předsydka serbskeje rady w Sakskej) praješe, zo by jara skutkowne było, hdyž by biskop kobjele połnje z protestnymi listami serbskich wěriwych dóstał. Kobjel je tule:
Bischof Heinrich Timmerevers
Bischofssekretariat
Schloßstraße 27, 01067 Dresden
bischof@bistum-dresden-meissen.de
Samostatna eksistenca serbskich wosadow ze swójskimi duchownymi je dołhodobodnje zaručene, jeli nam ordinariat do kału njełazy: Bohudźak mějachmy sobotu mĕšnisku swjećiznu Floriana Mróza http://www.bistum-dresden-meissen.de/aktuelles/bischof-heinrich-timmerevers-weiht-zwei-neue-priester-fuer-unser-bistum.html – jemu so najskerje bórze dotalny diakon Jens Buliš přizamknje. Wobkedźbujo starobnu zestawu serbskeho duchownstwa a tež móžnu personelnu podpěru z Pólskeje njeje tohodla přichodne lětdźesatki dołho žaneje potrjeby cyrkwinskostrukturneje změny w katolskich Serbach.
Kaž sym na ZP wobkrućił: Naša katolska cyrkej z teologiskich přičin žana demokratiska organizacija njeje, přetož njeda so wo njebjeskich wěrnosćach demokratisce diskutować. Ale w strukturnych prašenjach mamy my zwonka cyrkwinskich gremijow sobu rěčeć, hdyž su eksistencielne naležnosće ludźi wot rozsudow cyrkwinskeje wyšnosće potrjechene. A ničo bytostnišeho na zemi njeje hač ramikowe wuměnjenja za maćeršćinu.


text:
Receptōw1 na bigos je kans2. Tyn ślōnski je ze przeciyrym ze tōmatōw3 i nojczyńścij4 ze kapusty świyżyj i kiszōnyj. Jak żech moji Babie pedzioł5, że chciołbych taki narychtować na Sylwestra, to mi padała6, ze ôn7 je za ajnfach8 i że na Sylwestra to by musiało być co barzi9 eleganckego, no i że tyn bigos ôd […]
Tag: #suszone śliwki
Torta łod Kaufmanna (Tort skromności ;) )
Jak niy mołcie ciyrpliwojści1 do pieczynia, to ani tego niy czytejcie 😉 To niy torta z tych, co to sie pieke biszkopt, wciepnie na niego trocha dżymu, ślagzana2 i fertich3. Jak już fto jednak poświyńci te połra godzin, to efekt je richtig4 zaskakujōncy. Ciymno szokolada, beza, mascarpōne i śliwki moczōne we kōniaku… Robiōłech go 2 […]
Tuste ze jabkym i śliwkōm (Smalec z jabłkiem i śliwką)
Niyrozki dostana1– a to łod sōmsiada2 od moji Mutry, a to łod jyj kōmratki3– kōnsek4 szpeku5, ale to niy byle jaki szpek, bo łod świnie, co to bōła chowano6 do siebie, a niy na sprzedyj i bez7 to dostowała ciyngiym8 lepszy futer.9 Moja Muter to sie tam z tym niy smoli- zeskwarzi10, do krauzy11 i […]
Babka ze starego receptu (Kobieta ze… chyba się zagalopowałem w tych tłumaczeniach ;) )
Już 2 tydnie1 tymu spominoł2 żech sam3 ło staryj ksiōnżce,4 co mi jōm5 pożyczała kōmratka6 łod moji Mutry.7 Driny8 we tyj ksiōnżce bōła tako trocha mańszo,9 kero10 niy miała umszlagu11 i bez to ciynżko bōło12 pedzieć,13 co to za jedna. We receptach14 bōł ale wypisany proszek do pieczynioł jednyj staryj firmy, co to do dzisiej […]


text:
He he ja powiedziałabym że ja po trochu już mam taki Rajzyfiber...no ale jeszcze na szczęście aż tak źle ze mną nie jest jak to Zuzia napisała tak przezabawnie po naszemu czyli po Śląsku..
Słownik ślonski
Rajzyfiber
To je egal czy sie jedzie autym, cugiym, czy tyż prziłazi im lecieć fligrym. Dziyń abo i ze dwa pryndzy ci, co to majom niy umiom se miyjsca znejść, som ofuczani i nerwy ich zjodajom. Jedni majom gorsze objawy. Niy poradzom nic zjeść, a jak już coś zjedzom to zaroz lecom to łoddać.
Spać tyż za bardzo niy poradzom. Depcom po nocach, a to otwiyrajom fynstry, a to lodówka, puszczajom se telewizor abo radyjok.
Jak już przidzie tyn dziyń, kaj trza sie zbiyrać, to rzykajom do świyntego Krzisztofa i do Maryjki kerujom pociorek z prośbom o szczynśliwo rajza. Rynce całe we pocie i w dodatku sie kwiejom, czoło tyż całe mokre, w basie wszyjstko sie miele i pierzinym ścisko w jelitach.
Nikierzi tak sie nerwujom, że majom hercklekoty! Tak sie objawio tyn rajzyfiber.
Dwadziścia razy sprawdzajom czy som popakowani, czy majom piniondzory w portomlu, paszporty, czy zawarli chałupa, woda pozakryncali i powyłonczali sztrom z tych dinksów, kere mogłoby se złonaczyć jakby walnyła blisko doma jako blitza.
Jak już ino wybierom sie w razja to z kożdym kilometrym te łodczuci mijo. Zaczynajom wyciongać z taszów uwarzone jajca, tomaty, roztomańte zisty i wcinajom jakby chcieli nadrobić to, co łostawiyli pryndzy.
Trocha dziwuje to, że jak jadom już nazod ze fajeru to już nimi tak niy zamiato. Możno tak je, bo som już łodpocznyci i mogom zaś deptać przez dziesiynć miesiyncy do roboty abo szkoły. I tak do nostympnego letnigo fajeru.
Artykuł łostoł napisany bez Zuzia Karwot z Rydułtów.


text:
Polonia Bytom
Polonia Bytom to je fusbalowo skupina ze Bytůńa. Ńy ma pewne a je uo to zwada, eli rachować jygo fůngowańy uod 1920 roku, eli uod 1945. Klub uo takim mjańy fůngowoł we lotach 1920 - 1922, nale ńyskorzi uostoł rozwjůnzany, we 1945 uogłoszůno jygo reaktywacyjo, nale powojynny klůb nawjůnzywoł do tradycyje Pogůńi Lwůw, a tygo ńy bůło we downyj Polůńije. Uod Pogůńi Lwůw mo tyż farby we wapyńe. We sezůńe 2009/2010 bydźe grać szpile we Polskij Ekstraklaśe.
Sukcesy:
- Puhar Intertoto we 1965 roku
- Puhar Ameriki we 1965 roku
- Majster Polski we 1954 a 1962 roku


text:
Portoryko
Portoryko, szpańelsko godka Puerto Rico – terytorjum zuorganizowane ńyinkorporowane Zjednoczůnych Sztatůw uo sztatusie spůlnoty (US Commonwealth), rozlygowane na wyspie uo jednakim mjańe (a poru mjyńszych) we Strzodkowyj Americe, nad Atlantyckim Uoceanym a Karajibskim Morzym.
S anfange půmjyszkiwane bez Indjanerůw, lo Ojropejczykůw uoddekńůne we 1493 roku bez Krzisztofa Kolůmba. Uod 1521 uosadńictwo szpańelske. Szpańelsko kolońijo, we 1898 przejynto bez USA. We 1917 Kůngres Zjednoczůnych Sztatůw nadoł wszyjskim mjyszkańcům Portoryko uobywatelstwo USA.


text:
Rym do historyjki: różne rodzaje rymów do słowa historyjki - słownik rymów.
Rymy - 2 literysurówki fileciki wahhabicki dilijczyki pompejański dezynfektyki fidiaszowski kamedułki spustniki uherczański nielokatorski mrzonki czterodźwięki harcerzyki conradowski mereżkarki tyciuśki przyjacielski koszówki niewodniacki myślicielki pawonkowski służki ewangeliki panewki maminsynki mikrosilniki cypryjski schemaciki niepalajski taszkientczyki gryzawki niewaśniowski zgniłki niegulistański niemczański niepijacki iłołupki nieinguski niepoetycki nieannamski niemoskorzewski przedniki łabiszynianki kolejarski jaworki michalitki niełąkarski matuśki niewolbromski wytwórenki kazimierski łączki germanofilski przedborzanki nielubartowski pętliczki kanciapki wodowniki dopóki niepaziowski grzanki nietczewski rastafariański niebułgarski anielki tuki firmoteki nieosiecki niewaloński wisztyniecki niemarkizowski grodzieński mistyki niewiśniewski niedobromiejski chojeński klaki kiszeniaki krupniki faszystki stworki mikrotechniki synulki niegondolierski figówki przechyłki lesznowolski pluralistki kluczański zgierski mąki niekolokatorski zwierzaki burnuski niebejrucki litografiki niełański chrześniaczki
Rymy - 3 literynantejki abuzabijki bałabajki ufijki pieriestrojki grzejki dziewojki jaczejki frygijki wujki czujki koryfejki lilijki podśmiechujki rujki taratajki moronijki tulejki monakijki konwalijki lesbijki grzybobójki szanghajki alejki sławojki dajki naklejki oklejki porajki olimpijki monachijki belgijki kufajki gojki filadelfijki balijki chojki talijki ojki kolejki nicejki fizjonomijki zalewajki podfruwajki andrzejki begonijki szachrajki złodziejki kijki wodopójki kornflejki rójki zawójki kacabajki lobambijki nairobijki europejki bangijki bakijki paraolimpijki latakijki zwijki dilijki poczytajki
Rymy - 4 literyaskenazyjki kanadyjki atencyjki ekspozycyjki myjki burgasyjki bestyjki ilustracyjki stancyjki santosyjki sefardyjki protekcyjki koalicyjki partyjki dallasyjki szyjki aszkenazyjki recenzyjki fudżyjki poezyjki pensyjki koncepcyjki encyklopedyjki żaluzyjki fuzyjki koniugacyjki rodyjki ekspozycyjki suezyjki ambicyjki kombinacyjki koalicyjki konferencyjki koncepcyjki kompilacyjki kolekcyjki okazyjki pasyjki dżibutyjki tendencyjki fudżyjki atencyjki lekcyjki koncesyjki koryntyjki tunisyjki myjki torontyjki grenadyjki madrasyjki pretensyjki aluzyjki mombasyjki fuzyjki burgasyjki posesyjki komedyjki szyjki libacyjki agencyjki bestyjki druzyjki askenazyjki recenzyjki aszkenazyjki sensacyjki saragosyjki ilustracyjki audycyjki porcyjki abudżyjki kanadyjki kinszasyjki stancyjki santosyjki encyklopedyjki odessyjki karakasyjki kolacyjki rezydencyjki sesyjki kołomyjki sympatyjki protekcyjki koniugacyjki partyjki dallasyjki stacyjki buddyjki gołoszyjki żaluzyjki bizantyjki sefardyjki poezyjki restauracyjki lhasyjki kwestyjki kalkutyjki melodyjki komisyjki pensyjki kadyksyjki
Rymy - 5 liter i pozostałehistoryjki konakryjki stryjki myszoryjki liberyjki tanagryjki wydroryjki kanberyjki aryjki loteryjki kancelaryjki historyjki stryjki tanagryjki konakryjki basryjki bateryjki ferraryjki seryjki loteryjki dykteryjki koteryjki aryjki sukryjki galeryjki myszoryjki kanberyjki wydroryjki pretoryjki akryjki kancelaryjki liberyjki alegoryjki hawryjki teoryjki
Inne rymy do słówoczadzieje pampasowy przypałętajmyż soria
Reklama:


text:
Zawdy tak mōm przi Janoschu: czytōm te ônego teksty do majerantnych abo do dziecek po polsku, i cosik mi zgrzito, choby te medium niy bōło tak richtich cylniynte. Ażech sie kejś doł do przekłŏdaniŏ „Panamy”, coby aby trocha sie tyn dysōnans stracił. Tōż i je: moje fanowskie tumaczynie bŏjki ôd Janoscha.
Ach, jakŏ cudnŏ je Panama
Ôsprŏwka ô tym, jako Miś a Tiger wandrowali do Panamy
Miś a Tigerek żyli sie kejś w dołowinie wele rzyczki. Tam kaj sie kopci, wele srogigo strōmu. Mieli tyż swoja włŏsnŏ łōdka.
Miyszkali w małyj, przitulnyj chałpce z kōminym. – Ale nōm dobrze idzie – padoł Tigerek – przeca mōmy wszyjsko, czego dusza zapragnie i mogymy sie niczego niy bŏć. A ku tymu sōm my fest silni. Pra, Misiu?
-No toć – ôdpowiadoł Miś – jŏ mōm siła choby ber, a ty mŏsz siła choby tiger. To chyba styknie.
Miś dziynnie łaził z wyndkōm chytać ryby, a Tigerek łaził do lasa zbiyrać grziby. Miś dziynnie warził ôbiŏd, bo to bōł szumny kuchŏrz.
-Rŏdszyj zjycie ryba z solōm a kōrzyniami, zŏcny panie Tiger, abo ze cytrōnōm a cebulkōm?
Jŏ to bych chcioł i to, i to – ôdpadoł Tigerek – a coby wszyskigo bōło fest dużo.
Na zista jedli suszōne grziby, a potym kōmpot z czŏrnych jagōd a miōd. Rychtyk fajnie im sie żyło we małyj, przitulnyj chałpce wele rzyczki…
Aże ôrŏz na jedyn dziyń Miś ôbŏczył na rzyce pływać drzewiannō krzinka. Chycił jōm a wysmyczył z wody, powōnioł i pedzioł: – Ôoo, banany.
Bo krzinka wōniała na banany. A co na nij stoło?
– Pa-na-ma – przeczytoł Miś. – Krzinka przipłynyła z Panamy, a Panama wōniŏ na banany. Ach, Panama to je kraj moich marzyń – pedzioł.
Polecioł gibko do dōm i aże do nocy ôsprawioł Tigerkowi ô Panamie.
– Wiysz – padoł – we Panamie wszyjsko je dużo gryfniyjsze. Bo Panama cŏłkŏ wōniŏ na banany. Panama to je kraj naszych marzyń. Jutro blank rano muszymy wyruszyć do Panamy. Co powiysz, Tigerku?
– Jutro blank rano – przichwolił Tigerek – bo my sie mogymy niczego niy bŏć, Misiu. Ale muszymy zebrać z nami moja tigerkŏwŏ kaczyca.
Na drugi dziyń wstoli jeszcze gibcyj jak nōrmalnie.
Jak niy znŏsz drogi, pedzioł Miś, to nŏjprzōd musisz mieć wegwajzer.
Tōż przełōnaczył drzewiannŏ krzinka na wegwajzer.
Muszymy zebrać moja wyndka – pedzioł – bo fto mŏ wyndka, tyn zawdy bydzie mioł i ryby. A fto mŏ ryby, tyn sie może niy bŏć głodu…
– A fto sie niy boi głodu – przidoł Tigerek – tyn sie może niczego niy bŏć. Pra, Misiu?
I wziōn jeszcze czerwōny gŏrczek.
Cobyś mi mōg dziynnie uwarzić co smakowitego, Misiu. Bo jŏ rŏd jym wszyjsko, co ty uwarzisz. Mniam, mniam…
Miś ôblyk swōj czŏrny hut i poszli weg. W tym kerunku, kery pokŏzywŏł wegwajzer. Na proste przed sia, brzegiym rzyki…
E, Misiu i Tigerku! Niy widzicie flaszkowyj poczty, kerŏ płynie po rzyce? Możnŏ fto wraził do flaszki sekretnŏ wiadōmoś ô pirackich szacach… Już je za niyskoro. Flaszka popłynyła fōrt.
– Halo, Myszko – zawołoł Miś – wandrujymy ku Panamie. Panama to je kraj naszych marzyń. Tam wszyjsko je blank inksze i dużo wielgsze…
– Wielgsze jak nasza myszowŏ dziura? – spytała Mysza. – Niy wierza!
Co tam myszy wiedzōm ô Panamie? Psinco!
Dalij trefili sie ze starym Lisym, kery prawie rychtowoł sie gōnska na gyburstagowy ôbiŏd.
– Jak sie samstōnd idzie do Panamy? – spytoł sie Miś.
W lewo – ôpedzioł gibko Lis, bo chcioł, coby mu gibko dali pokōj. Atoli to niy bōła dobrŏ dorada. Lepszy go bōło ani niy pytać.
Potym trefili Krowa.
Jak sie samstōnd idzie do Panamy? – spytoł sie Miś.
– W lewo – ôdpedziała Krowa – przeca w prawo to miyszkŏ bamber, a tam, kaj miyszkŏ bamber, na zicher niy ma Panamy.
To ale tyż niy bōła dobrŏ dorada.
Bo kaj dōńdzie tyn, co durś skryncŏ w lewo?
No toć! Tyn istny yntlich przidzie nazŏd tam, skōnd prziszeł.
A ku tymu napoczło lŏć i woda ciyngiym loła sie z niyba, loła sie i loła…
– Bele by moja tigeryntka niy zmokła – pedzioł Tigerek – to jo już sie niy byda niczego boł. Kaj je wasz szumny paryzol, Misiu i Tigerku? Wisi se w chałpie wele dźwiyrzy. Jezderkusie!
Na wieczōr Miś zbudowoł z dwōch blaszannych kastroli przeciwdeszczowŏ budka. Wroz rozhajcowali przed niōm fojerka, coby sie ôgrzŏć.
– Ale dobrze je mieć kamrata – pedzioł Tigerek – kery poradzi zbudować przeciwdyszczowŏ budka. Wtynczŏs idzie sie już niczego niy bŏć.
Jak dyszcz ustoł, poszli dalij.
Gibko zachciało sie im jejś i Miś pedzioł:
– Mōm przeca wyndka, tōż pōda śniōm nachytać rybōw. A ty, Tigerku, doczkej za tyn czŏs wele tego srogigo strōma i rozhajcuj małŏ fojerka, coby my mogli te ryby upiyc.
Ale na ôbkoło niy bōło żŏdnyj rzyki, a kaj niy ma rzyki, tam niy ma tyż rybōw. Kaj niy ma rybōw, tam i wyndka je nic wert.
Cołke szczynście, co Tigerek poradził nazbiyrać grzibōw, bo ôbydwa szkyrtliby z głodu.
– Jak sie mŏ kamrata – pedzioł Miś – kery poradzi zbiyrać grziby, to sie idzie niczego niy bŏć, pra, Tigerku?
Niyskorzij trefili Hazŏka i Jyża, kerzi dźwigali na puklach posieczōne zboże.
– Pōdźcie z nami – pedzieli dwa żniwiŏrze – Ôstōńcie na nŏc w naszyj chałpce. Radzi my sōm kŏżdymu gościowi, kery poradzi co ciekawego poôsprawiać.
Kŏzali im sie siednōnć na miynkućkij zofie.
– Ta zofa – pedzioł Tigerek – to je nŏjpiykniyjszŏ zofa ze wszyjskich zofōw na cŏłkim świecie. We Panamie lajstnymy sie gynau takŏ samŏ, a wtynczŏs bydymy już mieli rychtyk wszysko, co inŏ dusza zapragnie. Mōm recht, Misiu?
– Mŏsz recht, Tigerku – ôdpedzioł Miś.
A potym bez cŏłki wieczōr ôsprawioł gospodŏrzōm ô Panamie.
– Panama – padoł Miś – to je land z naszych marzyń, bo Panama – jak je dugŏ a szyrokŏ – wōniŏ na banany. Prŏwda, Tigerku?
– My ôbydwa – pedzioł Hazŏk – nigdy niy wyleźli dalij jak na kōniec naszego pola. I do dzisioj to nasze pole bōło landym z naszych marzyń, bo tukej rośnie zboże, z kerego żyjymy. Ale ôd dzisioj land z naszych marzyń bydzie sie mianowoł Panama. Ach, ale cudnŏ je Panama, prŏwda, Jyżu?
Miś i Tigerek poszli nynać na przepiyknej zofie. Bez ta noc wszyscy we sztyrech mieli śnik ô Panamie.
Rajzowali dalij i trefili Wrōna.
Ptŏki niy sōm gupie – pedzioł Miś i spytoł sie Wrōny ô droga.
Ô jakŏ droga? – spytała sie Wrōna. – Przeca na świecie je mocka drōg.
Nōm sie rozchodzi ô droga do landu z naszych marzyń – ôdpedzioł Miś. – Tam wszyjsko je blank inksze. Dużo gryfniyjsze i fest wielge…
Tyn land moga wōm pokŏzać – pedziała Wrōna, bo ptŏki wszyjsko wiedzōm. – Terŏzki pofurgejcie za mnōm. Furg!
I pofurgała na piyrszŏ asta ôd srogigo strōmu. A potym leciała wyżyj a wyżyj. Miś i Tigerek niy poradzili furgać – umieli sie inŏ spinać.
– Trzimej mie fest, Misiu, i niy puszczej! – wołoł Tigerek – coby sie moij tigerkowyj kaczycy niy złōmało kōłko…
– Wejrzijcie – pedziała Wrōna – to je to.
I pokŏzała krzidłym naôbkoło.
– Ooo! – ruknoł Tigerek – To je ale piykne! Prŏwda, Misiu?
– To je piykniyjsze jak wszysko, co żech w życiu ôbŏczył – pedzioł Miś.
Zatym to, na co sie dziwali, to bōła gynau ta dołowina i rzyczka, kaj sōmi miyszkali. Daleko, miyndzy strōmami, szło ôbŏczyć jejich chałpka. Tela co jeszcze nigdy niy zaglōndali na to wszysko z wiyrchu.
– No przeca to je Panama… – pedzioł Tigerek. – Muszymy gibko ciś dalij, ku tyj rzyczce. Zbudujymy sie tam małŏ, przitulnŏ chałpka z kōminym. Przeca mogymy sie niczego niy bŏć, Misiu. Tōż ślyźli ze srogigŏ strōmu i drap byli już wele rzyczki.
Kaj je wasza łōdka, Misiu i Tigerku? Je zacumowanŏ przi waszyj chałpce nad rzyczkōm.
– Zōńdź, Tigerku, i prziniyś pŏra desek a patlŏkōw – pedzioł Miś.
I zrobiōł mataczka.
– Ale to je dobre – pedzioł Tigerek – mieć kamrata, kery poradzi zrobić mataczka. Wtynczŏs idzie sie niczego niy bŏć.
Zasmyczyli mataczka na rzyka i popłynyli na drugi brzyg.
– Dej pozōr, Misiu – wołoł Tigerek – coby moja tigeryntka niy tōnkła do wody. Bo ôna tak za fest niy poradzi pływać.
Jak wylōndowali, to poszli jedyn za drugim po brzygu, a Miś pedzioł:
– Terŏzki możesz lyź za mnōm krok w krok, bo jŏ znōm droga.
– Wtynczŏs mogymy sie już niczego niy bŏć – pedzioł Tigerek i lyźli dalij tak dugo, aże zaszli do briki przeciepanyj bez rzyczka.
Miś sōm jōm kejś budowoł. Bo Miś i Tigerek bliżali sie do krzŏkōw, kere rōsły wele jejich chałpki. Niy poznali swoij briki, bo jak byli weg, rzyczka jōm trocha podmyła.
– Muszymy zrychtować ta brika – pedzioł Tigerek – ty dźwigniesz jōm ôd spodku, a jŏ chyca z wiyrchu. Inŏ dej pozōr, coby moja tigeryntka niy śjechała do wody.
Ej, Misiu i Tigerku! Po rzyce zajś płynie flaszkowŏ poczta. Możnŏ je tam jakŏ szkartka z sekretnōm nowinōm. Psinco wŏs ôbchodzōm szace ôd piratōw zatopiōne we Strzōdziymnym Morzu? Za niyskoro, flaszkowŏ poczta już ôdpłynyła.
Na drugim brzygu ôd rzyczki znŏdli wegwajzer. Leżoł ôbalōny we trŏwie.
– Co to je, Tigerku?
– Kaj?
– No tukej!
– Wegwajzer.
– A co na nim stoi?
– Nic, jŏ przeca niy umia czytać.
– Pa…
– Paragwaj!
– Psinco!
– Paryzol!
– Katać, gupielŏku! Pa-na-ma. Panama. Tigerku, sōm my we Panamie! We landzie z naszych marzyń, hura! Pōdź, bydymy tańcować taniec radości.
I tańcowali taniyc radości, naôbkoło, naôbkoło.
A ty już na zicher wiysz, co to bōł za wegwajzer. Toć! Mŏsz recht.
Miś i Tigerek przeszli jeszcze kōnsek i stanyli przed ôpuszczōnōm chałpkōm z kōminym.
– Hej, Tigerku – ryknōł Miś – co to ôbŏczyły nasze wyzgerne ôczy, powiydz inŏ!
– Chałpka, Misiu. Cudno, szwarnŏ chałpka z kōminym. Nŏjpiykniyjszŏ ze wszyjskich chałpek świata. Możnŏ by my w nij zamiyszkali.
– Ale sam je cicho i spokojnie, Tikerku – ryknoł Miś – posuchej inŏ!
Wiater i dyszcz trocha porymplowały jejich starŏ chałpka, beztōż Miś i Tigerek jij niy poznali. Strōmy i krzŏki bez tyn czŏs urosły i wszyjsko zrobiōło sie trocha wielgsze.
– Tukej wszyjsko je dużo wielgsze, Misiu – ryknoł Tigerek – Panama je cudnŏ i szwarnŏ, pra?
Zarŏz dali sie do rychtowaniŏ chałpki. Miś sprawił dach, zrobiōł stōł, dwa stołki i dwa lyża.
– Jŏ nŏjwiyncyj potrzebuja zesla do kolybaniŏ – pedzioł Tigerek – bo bez niygo niy moga sie kolybać. Tōż zrobiōł sie zesel.
Niyskorzij nasadzowali w zegrōdce roztomajte kwiŏtki i drap wszysko wyglōndało tak piyknie choby dŏwnij. Miś łaził na ryby, Tigerek zbiyroł grziby. Po prŏwdzie wszyjsko wyglōndało jeszcze piyknij, bo Miś i Tikerek lajstnyli sie miynkućkŏ zofa. Chałpka wele krzŏkōw zdŏwała sie im nŏjpiykniyjszym placym na ziymi.
– Ach, Tigerku – dziynnie gŏdoł Miś – ale nōm sie podarziło, co my znŏdli Panama, pra?
– Toć! – ôdpadoł Tigerek – to je land z naszych marzyń. I nigdy, przenigdy już go niy ôpuszczymy.
Możnŏ powiysz, co Miś i Tigerek zrobiliby nŏjlepij, jakby ôstali dōma?
Co by sie niy skamali dugim wandrowaniym?
Ô niy! Wtynczŏs by niy trefili Lisa ani Wrōny. Niy trefiliby tyż Hazŏka ani Jyża i nigdy by sie niy dowiedzieli, jako przitulnŏ może być takŏ piyknŏ, miynkućkŏ zofa.
Przekłŏdoł: Rafał Szyma
Tekst przełożyłech wiyncyj jak rok do zadku, na Gody (2014), coby robiōł za gyszynk do mojij cery. Bōła gŏdka ô tym, coby go wydać, ale psinco z tego wyszło. Tōż je sam tukej: blank niyformalnie, fanowsko, ino do tych, kerzi bez cufal znodli mōj blog. Bon apetit.


text:
Zwězk serbskich rucnikarjow a pśedewześarjow z. t.
Za źěło a klěb we Łužycy
Serbske pśedewześarje su sebjewědobnjejše. Jo jasna wěc a se wót samego rozmějo, až se z dwójorěcnym napisom na pśedewześu zjawnje k swójej serbskej narodnosći wuznawaju. Inseraty a wózjawjenja w casninach su serbske abo dwójorěcne, góspodarskopolitiske zarědowanja wótměwaju se teke serbski. Młode pśedewześarje wědobnjej z toś teju temu wobchadaju. Swět jo jim šyroko wótwórjony. Na studiju a dalejkubłanjach rozglěduju se w drugich stronach a wrośe se z noweju perspektiwu do domownje – teke z nazgónjenim, až su we wukraju narodne tradicije teke w góspodarstwje žywe. Teke we Łužycy take tradicije južo pśez generacije su, mógali se pak how a tam wědobnjej woplěwaś. To serbskich rucnikarjow a źěłarstwo wugbajucych tomu pógnuwajo, ze sponsoringom abo darami serbske kulturne žywjenje na jsach dalej pódpěrowaś, ako na pśikład kužde lěto nazymske koncerty abo 2012 EUROPEADU, europejske mejsterstwa narodnych mjeńšynow we Łužycy.
Wuznaśe k serbskim kórjenjam jo to jadne, mechanizmy wikowego góspodarstwa to tamne. Za cas pśewrośenja se kněžece žycenje, až dejali komuny w serbskich stronach pśi wuźělenju nadawkow wěcej na serbske firmy źiwaś, wšak kazń wobgranicujo. A serbske pśedewześa trjebaju tek nadawki Nimcow, pśeto njamógu jano ze serbskeje wokolnosći žywe byś. Muse se toś, ako kužde druge góspodarske pśedewześe, z kwalitu a spušćobnosću pśesajźiś.
Zwězk serbskich rucnikarjow a pśedewześarjow jo se 1997 załožył, aby serbske góspodarske zajmy lěpjej zastupowaś mógał. Towaristwa z toś takim wusměrjenim až dotchměst njejo dało. Serbske góspodarske zwězki, kenž kóńc 19. lětstotka nastali su, su byli rolnikarske abo wikowańske drustwa. Wšak su byli Serby pśewažnje rolnikarski lud, z cogož až do źinsajšnego jich wuska zwězanosć z byśim a serbskeju zemju wuchadajo. K pśedchadnikam źinsajšnego zwězka jo słušał 1918 w Chrósćicach załožony Serbski zwězk w Budyšinje. Jaden z jogo zaměrow jo był, „serbskemu źěłaśerjoju k dosegacemu mytoju doma we Łužycy dopomagaś a jomu zasedlenje w domowni zmóžniś …“10. Toś to pominanje jo až do źinsajšnego aktualne.
Zwězk pśedewześarjow ma wěcej ako 60 cłonkow, wót jadnotliwca až k srjejźnemu pśedewześarjeju. Towaristwo jo politiski a konfesionelnje neutralne. Mjazsobna pódpěra a pomoc, aby se luźam we Łužycy myto a klěb zarucyłej, njejstej byłej za Serbow dłujki cas jano pšašanje góspodarskeje eksistence, ale teke narodnego pśichoda. Felujuce źěłowe a wukubłańske městna su wustatkowali wótchad luźi, wósebnje młodšych a młodych, kenž so pón byli serbskemu ludoju ako wužywarje rěcy zgubjone. To pak jo se zasej k lěpšemu změniło. Gaž młode Serby wukubłańskeho městna dla swóju domownju spušće, zalažy to za wětšy źěl na specielnej powołańskej kwalifikaciji. Pśeto mjaztym jo how wěcej wukubłańskich městnow ako wuknjeńcow. To sebje kóńc 1990tych lět nichten myslił njeby.
Dwójorěcne wukubłanje wuknjeńcow, wó kótarež stej se Domowina a zwězk pśedewześarjow lěta dłujko procowałej, dajo se w powołańskej šuli lěbda zwopšawźiś, ale we wukubłańskich pśedewześach dosć derje funkcioněrujo. Tola wucba serbšćiny njamóžo wěc pśedewześarja byś. Južo radny cas kooperěrujo zwězk pśedewześarjow ze Serbskeju wušeju šulu Ralbicy, aby zajmcow za serbske rucnikarstwo wabił. 2012 jo organizěrował prědny raz ekskursiju do firmow ze wšakorakimi powołanjami, zachopjecy wót rucnego źěła až k nejmodernjejšym technologijam. Wukniki su dožywili, až njejo serbšćina jano pówóstank ludoweje kultury, ale žywy komunikaciski srědk w góspodarstwje. Rowno z toś tym aspektom jo se zaběrała 2006 konferenca Domowiny z titelom „Serbska rěc a góspodarstwo“. Projektne dny, praktikumy wuknikow a prozninske źěło pokazuju serbskim wuknikam powołańske perspektiwy we Łužycy a z tym w domowni.
W lěśe 2000 jo pśistupił ZSRP Domowinje. Z tym jo sebje zdobył kšywowy zwězk Serbow wěcej kompetence w góspodarskich temach. Z togo casa statkujo teke samostatny wobłuk zwězka pśedewześarjow w Dolnej Łužycy. Z casa rozšyrjenja EU do pódzajtša w lěśe 2004 wobźělijo se zwězk pšawidłownje na zmakanjach pśedewześarjow w Pólskej, woplěwujo kontakty do Českeje a ze słowjeńskeju mjeńšynu w Awstriskej abo jězdźi na ekskursije do baltiskich statow. Serbšćina pśi tom wšuźi dorozměśe wólažcyjo.
tekst: Constanze Knappe
pśestajenje: Erwin Hanuš
10 Musiat, Siegmund: Sorbische/Wendische Vereine 1716 – 1937. Ein Handbuch. Domowina-Verlag Bautzen 2001, S. 351


text:
Rubryka: Jak żech roz szeł na ambóne...
Jak żech roz szeł na ambóne, toch rozmyśloł, jako to kiejsi było w tym naszym suskim „dómeczku”, kiery był poddołowany, a kónszczek po kónszczku upadoł coroz to niżyj, potym był z pola popodpiyrany kulikami, coby se nie buloł, ludzi było coroz to miynij, pastorzy se fórt jyny strzidali, bo jak kogo ludkowie chwolili, to był zły i było go trzeja przeniyść kansi indzij... Ciężki to były czasy. A głównie smutne, bez nadzieje. Ale jakosi to tyn nasz zbór przetrwoł – i to je nejwiynkszy cud abo zazrak. Chwała Panu za to, że przetrwali wierni swojij wierze mili ludkowie.
Jo se myślym, że ci pastorzy wtedy ni mieli takigo zborownika, jakigo móm jo, kiery mi dycki mierzi czas i potym powiy, jak żech dłógo mioł kozani. Łóni wtedy to isto poznowali podle tego, jak gdo bioły łodchodził z kościoła. Głównie to musiało być widać na tych pańskich ancugach, jak były ciymnej abo aji czornej barwy. Tóż jak taki dotyczny wyszeł z kościoła, to już tyn ancug taki moc czorny nie był, bo sie z powały suł puc na ludków, kierzi tam w postrzodku siedzieli. „Dómeczek” se cały ruszoł, puc się suł, a im dłóżyj ksióndz mówił, tym byli ludzie bielsi...
Nó, możne że to aż tak szpatne z tym pucym nie było, ale cosi na tym przeca jen być musiało, skoro nasi przedchudcy rozpostrzili pod powałóm taki szumne modre płótno, pieknie udrapowane, coby sie nic już nie suło na dół. My go potym po niecałych sztyrziceci rokach ścióngli i – wierzcie mi abo ni – ani tam tego pucu na tej porzóndnie już zmazanej łatce z wyrchu moc nie było. Nasz pón architekt nóm potym nawyrhnył (padron, zaprojektowoł) strasznie pieknóm a jednoduchóm nowóm klynbe (je, łón je echt Polok, dyby widzioł, jak jo sie tu wygłupióm, tak by tu zaroz z czymsi na mnie przylecioł). Tymu nasz „dómeczek” mo teraz takóm wybornóm akustykym. Jak my łotwiyrali kościół na nowo po tych przeróbkach, nasz pón architekt siedzieli ze swojóm paniczkóm na swojij pawłaczy, tam kaj siodowali jeszcze jejich łojcowie. A jak żech dziynkowoł, tak naroz na cały kościół było słyszeć szept pani architektowej: „Ty, tóż dziwej se, pan pastor ci dziękuje, dowej też pozór!” Nie wiym, czy sie panoczek zdrzymli, czy co, ale słyszeli my to wszyscy co do jednego.
A jak już tak spóminomy, to w tamtych czasach, jak jeszcze była ta modro łatka pod powałóm, musieli nasi prezbiterzy podszprajcować pawłacze, bo se bulały stejnie jako cały kościółek. Wyglóndało wóm to ganc jako na dole na szachcie, jyny jako dyby to tam wszecko gdo najsztrajchowoł na bioło. Nó i widno było, mo sie rozumieć. Stoły wszyndzi taki piekne biołe słupy co kónsek, że jedyn drugigo nie widzioł jak se siedziało na nabożyństwie. Młodym se to nie bydzie chciało wierzić, ale dooprowdy tymu tak było. Była wtedy u nas w Suchej jedna pani pastor, tóż ta miała zaczynać kozanio łod słów: „Drodzy bracia i siostry, o ile tutaj jesteście!” Fakt tych ludzi moc nie było spoza tych filarów widać.
Dziynka Panu Bogu, ty czasy już sóm za nami. Dzisio zaś mómy swoji problymy, jako w każdej dobie, ale jesi nasi przodkowie tamto przetrwali, my też cosikej przeca wydzierżymy w naszych czasach. A głównie aby my też bielsi dycki wychodzili z kościoła – ale ni na ancugu, jyny w sercu.
jo.


text:
Wjele je so modliło a to wjele lět – zo njech Bóh skónčnje zaso jónu pósćele Serbam duchowny dorost. Kaž móžachmy njedawno w Katolskim Posole čitać (hlej wurězk z nastawka), mamy nětko noweho serbskeho měšnika. Ale nic w towaršliwych łužiskich wosadach, ně, tónle młody serbski duchowny čita prawidłownje swój Katolski Posoł za murjemi kartawzy Marienaua blisko Bodamskeho jězora, w najbóle wotzamknjenym klóštrje Němskeje, jako mnich najkrućišeho katolskeho rjada.
Sym tutu smjerćzajimawu městnosć před 32 lětami dwójce wopytał. Najprjedy z ćahom z Hamburga do Leutkircha a potom z wupožčenym kolesom přez lěsy a pola k samlutce ležacej kartawzy. Druhi raz pobych tydźeń w tajkej mini-chěžce ze zahrodku, w kotrejž kartuzianscy měšnicy bydla, a wobdźělich so na žiwjenskim rytmusu mnichow. Tohodla praju: Móžemy hordźi być, zo je runje tamle Serb zastupowacy za wšěch na zemi hižo sam we wěčnosći zakótwjenje žiwy. To njeje pobožne hrónčko, ale ryzy realita.
Nabožina móže kultura być, kotraž so rjenje pěstuje, a hewak sy žiwy, kaž je z wašnjom w načasnej towaršnosći. W Marienauwje ani jónu wosom hodźin spać njemóžeš, dokelž je nóc z dołho trajacej liturgiju přetorhnjena. Jěsć směš jenož připołdnju a nawječor – sam a jenož to, štož je ći bratr (njeměšnik) z chódby přez woknješko stajił. Z nim při tym kontakt nimaš, nimo wulkich wuwzaćow knježi tak a tak mjelčenje w mjezsobnej komunikaciji. Hdyš so z druhimi po puću do klóšterskeje cyrkwje zetkaš, so pŕećelnje nyga.
Spiš na słomjaku, nimo modlenja po brewěrje kóždu třeću hodźinu a přidatneje duchowneje lektury móžeš sej po potrjebje w swojej dźěłarni drjewo za kachle nakałać abo něšto we wot murjow wobdatej zahrodce činić. Přirunujo z měšnikami-kartuzianami maja jeći w němskich jastwach swobodne žiwjenje. Tež štož prawo na kontakt z wopytowarjemi nastupa.
Hdyž by normalny křesćan w smjerći zwěsćił, zo tola wěčne žiwjenje njeje, je wón znajmjeńša do toho nadźijomnje někak rjane lěta na zemi dožiwił. Kartuzian pak inwestuje wšě móžne wjesela časnosće do sobuskutkowanja na wěčnosći. Bjez wěčnosće je to, štož woni w Marienauwje činja, absolutnje bjez zmysła.
Najradikalniša forma křesćansko-katolskeje eksistency to je. Bóh je sej zawěsće něšto při tym myslił, zo skutkuje najnowši serbski měšnik runje tamle. Što, to směmy nětk woměrje dodnić. Snadź, zo njeje to, štož so "Boža wola" abo "dóńt" mjenuje, ničo linearno-eficientne, ale po měritkach našeho wšědneho zaznawanja skerje něšto paradoksne. A tuta paradoksija ma swój zmysł tež w našim žiwjenju, hdźež so husćišo prašamy "Kak to funguje?" město "’Čehodla to docyła wšo činimy?"
K paradoksiji kartuzianow słuša, zo maja jeničce dorost dźakowano tym, kotřiž su potencial časnosće z płodźenjom a woćahowanjom noweho čłowjeka wučerpali… Jedna cyle zemska wěcka pak by mje hišće zajimowała: Je přećelny bratr Nikolaus, kiž je mje tehdom do kartawzy witał, hišće tam?


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
inie
się
razem
siebie
oczy
będzie
serce
serca
słowa
domu
urodziny
Tobie
marzenia
miłości
świata
lat
głowie
życzenia
Rymy do stryjek
Abruzyjek, abudżyjek, agencyjek, agryjek, Akadyjek, akryjek, alegoryjek, aleksandryjek, aluzyjek, ambicyjek, Andaluzyjek, Arkadyjek, aryjek, Aryjek, Asturyjek, Asyryjek, atencyjek, audycyjek, Barbadosyjek, basryjek, bateryjek, Beludżyjek, Berberyjek, bestyjek, bizantyjek, Bizantyjek, Brytyjek, buddyjek, burgasyjek, Burundyjek, Celtyjek, Chantyjek, Cykladyjek, Cypryjek, Czadyjek, Czukczyjek, Dakotyjek, dallasyjek, Doryjek, Drawidyjek, druzyjek, Druzyjek, dykteryjek, dżibutyjek, ekspozycyjek, encyklopedyjek, ferraryjek, Fidżyjek, Flandryjek, Fryzyjek, fudżyjek, fuzyjek, galeryjek, Galisyjek, gołoszyjek, granadyjek, grenadyjek, Grenadyjek, Hausyjek, hawryjek, Hesyjek, historyjek, Hyjek, Iberyjek, ilustracyjek, Indonezyjek, jamusukryjek, Kabardyjek, Kachetyjek, kadyksyjek, Kalabryjek, kalkutyjek, kanadyjek, Kanadyjek, Kanaryjek, kanberyjek, kancelaryjek, Kantabryjek, kanterberyjek, karakasyjek, Karyntyjek, Kiczyjek, kinszasyjek, Kirybatyjek, koalicyjek, kolacyjek, kolekcyjek, kołomyjek, kombinacyjek, komedyjek, komisyjek, Komoryjek, kompilacyjek, konakryjek, koncepcyjek, koncesyjek, konferencyjek, koniugacyjek, Koptyjek, koryntyjek, Koryntyjek, koteryjek, krytoryjek, Kurdyjek, kwestyjek, Laosyjek, lekcyjek, Lesotyjek, lhasyjek, libacyjek, liberyjek, Liberyjek, Licyjek, Lidyjek, Liguryjek, loteryjek, Luryjek, madrasyjek, Majotyjek, Malezyjek, Mansyjek, Maryjek, Mauryjek, Maurytyjek, Melanezyjek, melodyjek, Mikronezyjek, mombasyjek, myjek, myszoryjek, Nigeryjek, nikozyjek, Nikozyjek, Numidyjek, odessyjek, okazyjek, Osedżyjek, Osetyjek, partyjek, pasyjek, pensyjek, Persyjek, Pikardyjek, poezyjek, Polinezyjek, Pontyjek, porcyjek, posesyjek, pretensyjek, pretoryjek, protekcyjek, rabatyjek, radyjek, recenzyjek, restauracyjek, rezydencyjek, Rodezyjek, rodyjek, Rodyjek, Ruandyjek, Rwandyjek, ryjek, Saharyjek, Samodyjek, santosyjek, saragosyjek, Saudyjek, Scytyjek, sensacyjek, seryjek, sesyjek, Siuksyjek, Sotyjek, stacyjek, stancyjek, stryjek, Stryjek, Styryjek, Suazyjek, suezyjek, sukryjek, Sumeryjek, sympatyjek, Syryjek, szyjek, Tadżyjek, tanagryjek, tendencyjek, teoryjek, torontyjek, Tunezyjek, tunisyjek, Udmurtyjek, Ugandyjek, Umbryjek, Walezyjek, Weddyjek, wydroryjek, żaluzyjek


text:
Joseph Smith
Joseph Smith Junior (rodz. 23 grudńa 1805 we Sharon (Vermont), um. 27 czyrwńa 1844) – zołożyćel a prziwůdca Ruchu Śwjyntych we Uostatńich Dńach (Mormůnůw), kery je czczůny uod wyznowcůw jako prorok a mynczeńńik. Bůł tyż politykerym a sztartowoł we welůngu na prezydynta USA we 1844, s programym abolicyje. Podug doktryny Mormůnůw, kej bůł 14 lot stary mjoł przi rzykańu religijno wizyjo, we keryj uoboczył Boga Uojca a Jezusa, kerzi pedźeli mu, coby ńy przistympowoł do żodnygo kośćoła, a ńyskorzi mu pedzům co mo robić dali. Trzi lata ńyskorzi uobjawjůł mu śe prorok Morůni, kery pedźoł mu, co na gůrze Cůmorach znejdźe złote platy s tekstym we reformowanyj egipskij godce. Joseph Smith przetumaczůł a wytuplikowoł tekst kery bůł na ńich a spisoł we Kśyndze Mormůna, kero je terozki powożano za śwjynto kśynga uod Mormůnůw. Założůł tyż jejich Kośćůł 6 kwjetńa 1830. Uod 1830 do swojigo umarćo we 1844 mjoł pora babůw, bezcůż mjoł ajnflus na poligamijo we założůnym uod ńygo Kośćele. Podug roztomajtych zdrzůdłůw, bůł ze 29 do 33 babůma żyńaty, s kerych pora bůło myńi kej 18 lot stare, nale ńy ze wszyjskimi mjoł intymne relacyje. Joseph Smith uostoł zaszlachtowany 27 czyrwńa 1844 we Carthage (Illinois). Ńyskorzi powstoł pochwalny hymn na jygo cześć Praise to the Man (Chwolmy Proroka).


text:
Wuspěšny FUEN-seminar
W Daruvaru w Chorwatskej wotmě so wot 15. do 18. oktobra FUEN-seminar słowjanskich narodnych mjeńšinow, kotryž organizuje Domowina kóždolětnje w nazymje. Bjarnat Cyž, wiceprezident Federalistiskeje unije europskich narodnych skupin (FUEN) nawjedowaše zetkanje.
Mjez 25 wobdźělnikami běše tež serbska delegacija. Jej přisłušachu předsyda Domowiny Dawid Statnik, zastupowacy jednaćel Marcus Końcaŕ, referent za kulturu a wukraj Clemens Škoda a Madlenka Kowarjec z mjeńšinoweho sekretariata w Berlinje. Wobdźělnicy zeznachu při tym tež situaciju čěskeje mjeńšiny w Chorwatskej. Dalše temy seminara běchu zhromadne dźěło słowjanskich mjeńšinow pod třěchu FUEN, financowanje zhromadnych projektow a aktualne połoženje jednotliwych mjeńšinow w Europje.
Clemens Škoda


text:
Grejcie, bo to je fajne, słuszne a przidajne! Do wŏs aże poradza strzimać ôsprawianiy ô tym, jak to my, Ślōnzŏki, mōmy skiż naszej ślōnskości źle. Żle i dobrze ku tymu, bo sie idzie poasić, co mōmy gŏdka, kerej niy ma i hajmat chociŏż my sōm choby wandrowniki, Cygōny a Indianery.
Było tam dzisio, przi ôtwarciu pubu k8 na zabytkowyj grubie Guido, to wszyjsko, co durś słychać i bez co idzie sie zeszterować, jak czowiyk nie weźmie sie na wstrzimaniy i niy kuknie na co inkszego. Znōm to, czytōm Kadłubka a inkszych kamratōw ôd ślōnskigo wajaniŏ.
Nale tak na binie, we entourage prawego tyjateru… Wiycie, prawego – niy ślōnskigo, z bajtlami we czŏrnych westach a farebnych mazelōnkach. Ani niy z tym wicowaniym, chichraniym sie, kere je erbniynte po plebejskij kulturze i kere treficie we „Cholōnku”, u Makule a u inkszych (wiycie: baba, chop, ôżarty ujek, modŏ ciotka, a kulaniy sie za szopkōm, ha-ha-ha)
„Synek” to je prawy tyjater, z chopym po nagu, pinglami skokajōncymi po zolu i inkszymi fizymatyntami, kere moderny tyjater mŏ do ludzi. Niy znōm sie na tym, niy poradza spokŏpić tego mydium, nale… dołżech sie zbamōncić. Ôstołżech tam na binie i niy chciołech wyjeżdżać na wiyrch.
Bez mōmynt tam, 320 metrōw pod ziymiōm , nasza gŏdka (felernŏ, nale gŏdka) była gŏdkōm dōminujōncōm, rygiyrowała choby jedynŏ krōlowa. Aże mi było gańba (ja, gańba!), jakżech musioł nazot gŏdać po polsku trzi minuty po tym, jak sie przedstawiynie skōńczyło.
Chca nazŏt na dōł, ku tej grubie, ku tym katakumbōm. Chciołbych wiyncyj mikroświatōw, w kerych rygiyruje ślōnski. Dobrze mi tam było, mōgbych sie tam ôstać.
Tōż grejcie…


text:
Wight
Wight (jendźelsce Isle of Wight) je britiska kupa před južnym přibrjohom Jendźelskeje w Doverskim přeliwje. Nadeńdźe so napřećo městu Southampton a ma wokoło 140.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 380 km². Słušeše prjedy do hrabinstwa Hampshire, je pak wot 1974 samostatna. Stolica a najwjetše město je Newport.
Do lěta 6000 do Chr. bě Wight z dźělom kupy Wulkobritaniskeje, wot kotrejež ju dźensa mórski přeliw Sorent dźěli. Přepław z łódźu ze Southamptona abo Portsmoutha traje něhdźe 10 do 15 mjeńšin.
Charakteristiske za krajinu na kupje su krydowe hórki a krydowe skały při zapadnym kóncu. Wosebje w lěću je kupa Wight woblubowany turistiski cil.
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Oficielna webstrona (wal.)(jendź.)


text:
Mały krejz
Pód małym krejzom rozměju se te krejze na kulowem powjerchu, kótarychž rowniny njewopśimuju srjejźišćo kule.
Mě „małe krejze“ jo se ako napśeśiwne k „wjelikim krejzam“ napórało, kótarychž rowniny wopśimuju srjejźišćo kule a kótarež wopśimuju wšykne tak wjelike ako móžno krejze na kulowem powjerchu.
Nejwažnjejše małe krejze su
- šyrinowe krejze (konstantna geografiska šyrina) a
- krejze zdalonosći (krejze z jadnakeju zdalonosću k datemu dypkoju).
Ale njegóźe se za trigonometriske woblicenja. Za jich formule muse se bźez wuwześa wjelike krejze wužywaś – na pśikład meridiany abo „ortodromy (nejkrotše zwězujuce linije mjazy kulowymi dypkami)“. Tśirožk z takich wjelikich krejzow groni se pó swójich nejwažnjejšych nałoženjach astronomiski abo nawtiski tśirožk, pomjenjujo se pak teke pó swójich rožkowych dypkach tśirožk pol-cenit-gwězda.
Sferiska trigonometrija wužywa małe krejze jano za póstajenje měrjeńskich wjelikosćow a kutowych wótstawkow. Wóne su geometriske městna jadnakich zdalonosćow wót jadnogo wuchadnišća – na pśikład pśi analyzy žwałow zemjerdžanjow, w nawigaciji abo za měrjenje wusokostnego kuta gwězdow. Na pśikład laže wšykne dypki zemskego powjercha, na kótarychž pokazujo se gwězda w tej samskej wusokosći h, na małem krejzu wokoło „wobrazowego dypka“ gwězdy (źož stoj w ceniśe). Mały krejz, kótaryž słuša k toś tej měrjeńskej wjelikosći h ma radius 90° − h, což teke wótpowědujo cenitowej distancy. Toś ta wjelikosć wustupujo ako bok (w stopnjach pódana distanca) w nawtiskem tśirožku, a to mjazy gwězdu a cenitom (městno wobglědowarja).