text:
Dźěłowe městna zachować
Praha. Čěski energijowy koncern ČEZ je sej wěsty, zo móhł po móžnym přewzaću brunicoweje wotnožki koncerna Vattenfall 8 000 dźěłowych městnow we Łužicy zachować. „Njeplanujemy rewoluciju“, rjekny šef koncerna Daniel Beneš powěsćerni dpa. „Brunicowe jamy su derje wobstarane. Njetrjebamy čěski personal město němskeho zasadźić.“
Karnewal wotprajeny
Dieburg. Wjedro je karnewalistam tež dźensa, póstnisku wutoru, swjedźeń skazyło. Kaž policija zdźěli, dyrbjachu w Hessenskej wjacore zarjadowanja hrožaceho njewjedra dla wotprajić. Tež w porynsko-pfalcskim Ramsteinje-Miesenbachu přećah norow wupadny. Wobdźělnicy běchu město toho do měšćanskeje hale na swjedźeń prošeni.
Wobchad w Praze blokowali


c: text/html

text:
Ferdek
Witom piyknie Wszystkich suchaczy Radia Wesole Slonzoki. To jo Wasz Ferdek ( Autopilot ) kery umilo Wom czas jak Nasze Prezyntery som we robocie abo na krankolu. Licza ze wszystke spiywki kere puszczom Wom se podobajom,no ja godac do was nieporadza bo jak widzicie uszczigli mi kabel z mikrofona zebych gupot sam niegodol. Pozdrowiom Wszystkich suchaczy i zyczy fajnej zabawy.
Witom Wos wszystkich serdecznie i cieplutko na Radiu Wesolych Slonzokow, a rowniez na Moich audycjach, ktore sie postarom jak najlepiej prowadzic do Was. Na imie mom Marcin, urodziylech sie w Pyskowicach we roku panskim 1975. Mieszkom we Gliwicach i tak Mie tu trzymie ta Slonsko godka, muzyka, obyczaje i Ci fajni ludzie co mieszkajom i kierzy sie ze Slonska wywodzom. Jak ino znojda chwila czasu, to sie napewno polacza ze Studia Radia Wesolych Slonzokow, zeby sie razem z Wami na Radyjku pobawic i Wom fajnych spiywek pograc.Zycza Wom fajnych chwil spyndzonych na Mojich audycjach na kiere Was zapraszom.
Witom Wszystkich , na imie mom Zbyszek i miyszkom w Bergisch Gladbach.Porzadnie nie pamiyntom kedy zech se urodziyl bo bylech pieronsko ponoc maly ale padali Mi ze to bylo we Pazdzierniku 71 roku we Rydoltowach kaj zech tyz potym do 30-tego roku na Grubie fedrowol. Potym tyz z calom familjom wyjechol zech do Rajchu no i do dzis sam siedza.Licza ze to by styklo omje sam tela i zaproszom do fajnej zabawy na mojich audycjach.
justyna@wesole-slonzoki.eu
Witom Was Kochani, na imie mom Justyna.Urodziyla zech sie 17.11. w K-Kozlu.Miyszkala zech od urodzynio w Lezcach i Urbanowicach, po slubie przeprowadziyla zech sie do Bogunic.Teraz juz od pora fajnych lot miyszkom z Mojom rodzinom w niymcach.Jo Was Kochani zapraszom na moje audycje na kierych mysla ze sie bydymy fajnie bawic.
jozef@wesole-slonzoki.eu
Tak trocha z Mojego opisu.Urodziol zech sie downo temu w Zobrzu kaj zech mieszkol i zol do 35-go roku zycia.Potym przijechol zech do rajchu na urlop i po 2 tygodniach jak miol jechac na zod okazalo sie ze Moj pociong juz downo pojechol bez to zech sam jeszcze dzisio jest.Muzyka juz bola zawsze moje zycie,ale do terazka zech jom ino suchol ale tera zech stwierdziol ze moga tysz jom grac zeby inkszi tysz mogli posuchac.Mysla ze byda Wom mog w ten sposob sprawic trocha uciechy.Jak byscie jeszcze chcieli sie cos wiyncy o mie dowiedziec,to ino sie pytac a jo postarom sie na Wasze pytania szczerze odpowiedziec.
klaus@wesole-slonzoki.eu
Witom Wszystkich parafian Radia Wesole Slonzoki.Jezech Klaudiusz i od lipca 1979 miyszkolech w Malej Nedzy a teraz miyszkom w Wielkim Lesie w Nimcach.Po 30-tce poprawil mi se humor i trzymiom mie se same glupoty.Podlywom i sprzedowom kwiotki i godom z nimi po slonsku.Grom na akordeonie i na organach a na nerwach tyz poradza.Chciolbych zaproponowac wszystkim slonzokom,karlusom i frelkom slonsko godka, fajno muzyka i wesolo zabawa na moich audycjach.To tela Omie i mysla ze bydziecie miec zymnom fajno zabawa i kupa szpassu..
brygida@wesole-slonzoki.eu
Urodzilach sie kiedy nastala wiosna, a bylo to w czasie jak rzadzil taki lysy w brylach. Wszystko to sie stalo w Bytomiu, bo tam lotwarlach loczy na tyn swiat. Chodzilach tam do szkoly, potym zech sie wydala i mieszkalach w Swietochlowicach. A ze nom sie ciasno zrobilo, przekludzili my sie do Niymiec i mieszkom do dzisiej tam kaj woda faluje (Lübeck). Pieronym lubia grac slasko muzyka, a mom tego tyla ze moj chop chce mnie z tym wykludzic na balkon. Mysla, ze jak trocha wypuszcza tych piosynek do sluchaczy RadiaWesole-Slonzoki, to niy bydzie tak zle. Piyknie Wos wszystkich witom i zycza duzo szpasu.
Chris
chris@wesole-slonzoki.eu
Witom Wos milo, pieknie i sredecznie na Radiu Wesole Slazoki. Na imie dali mi Chrystian, miyszkom kolo Hannoweru, no i muzykom sie interesuja lod modych lot. Zaproszom na moja audycjo i mysla ze sie bydymy fajnie bawic, Wasz Chris.
pyjter@wesole-slonzoki.eu
Witom wos pjyknie z Kochlowic , dzielnicy Rudy Slaskiej.Jak zech sie urodzil we szpitalu kole Palacu Mlodziezy w Katowicach to dali mi na imie Pyjter.Chowol zech sie w Panewnikach dzielnicy Katowic do czasu az poznolech Moja Werka i wtedy przekludziyl zech sie dokladnie 28 lot tymu do Kochlowic.Mom synka i dwie dziolchy.Mysla ze Moja pasja do Slonskiej muzyki Wom sie tyz udzieli wiync zaproszom do zabawy.
jola@wesole-slonzoki.eu
Chciałach Wos serdecznie powitać, nazywom sie Jola i byda gościć w Waszych domach z ślonskom muzyczkom. Wielko frajda sprawio mi granie dla ludzi, a myśla że i Wy polubicie moje audycje. Od urodzynia mieszkom na ślonsku i do ślonska należy moje serce i cało dusza. Chciałach Wos serdecznie zaprosić na wspólne spyndzanie czasu.
Sepel
sepel@wesole-slonzoki.eu
Hallo ! Na imie mi dali Josef-johann.Pochodza ze ziymi Oleskiej a dokladnie z miejscowosci Kozlowice / Olesno Sl. Obecnie miyszkom we Velbercie NRW. Jak zech sie urodziou to musiou zech sofort do Gartnera po kwiotki na dziyn Matki leciec. Moje zycie zawodowe bylo zwionzane ze kierownicom durzych LKW , to przyczynilo sie ze zwiedzilem calutkom Europe a w radiu lecialy tylko Schlagiery.Zaproszom wszystkich sluchaczy na moje audycje i myslam ze bydymy sie razym fajnie bawic !
claudia@wesole-slonzoki.eu
Witom serdecznie, to Jo Claudia z Gemünden. Urodziylach sie 20.04.74 roku we Prudniku, do szkoly chodziylach we Walcach a miyszkalach we Zabierzowie jest to piykno malo wioska. Od roku 1990 miyszkom w niymczech ale chyntnie wracom do rodzinnych stron kaj sie wychowalach, ciesza sie ze byda u Was w chalupach mogla goscic z naszom Slaskom muzykom na kiero was zapraszom na Moich audycjach.
Meri
meri@wesole-slonzoki.eu
Witum Wos gorko i serdecznie jo je dziolcha z Opolskiego a genau ze Czarnowas mieszkalam tam 18 lot a potyn wyjechalach do Niemiec i mieszkum tu juz kupa lot z mojum Familia z moim chlopym i synka tez mumy aha naszego psa tez niemoga zapomniec hahaaa ………..Kochani mysla ze bedziecie sie fajnie zemna bawili a jo z Wami Pozdrawiam Meri.
Misiu
misiu@wesole-slonzoki.eu
Witum jo bych sie chciol Wum przedstawic nazywum sie Heinrich pochodza z Opolskiego a genau z Polskiej Nowej Wsi tam kaj bylo te najwieksze Lotnisko w Polsce hahaaaaa tam mieszkolech 22 lata a potyn wyjechol zech do Niemiec i tu mieszkum juz 27 lot z mojum Familium z Zonka Meri ,synkiem a teroz doszedl jeszcze Wnuczek nooo Rodzinka sie powiekszol:) mysla ze jo beda Wos tu fajnie zabawiac a Wy mnie to zapraszam wszystkich do wspolnej zabawy…………Pozdrawiam Misiu
Kroli
kroli@wesole-slonzoki.eu
Witom to jo Kroli.rodziylech sie na Slonsku a od 25 lot miyszkom w Nürnberg,muzyka grom bele jako i licza ze sie bydymy fajnie wspolnie bawic
Waldi
waldi@wesole-slonzoki.eu
Witejcie sluchacze tu sie melduje Waldi a nazwali mie „Michaszek” bo skulis tego ze je bardzo lubia. Urodziol zech sie w latach 60-tych w Opolu przez srogol zima. Rodzice dali mi na imie Waldemar. Wychowol zech sie w Polskiej Nowej Wsi. Od malego bardzo lubia muzyka bo bez tych nutek to nasze zycie bylo by bardzo smutne. W 1988 wyjechol zech do rajchu na Bajery i tu siedza dokupy z moja zoneczka i dziecmi. Bardzo sie ciesza ze moga tu dlo Wos grac i przy tym tez nie kiedy pomoze mi moja zona Mariola jako praktykantka na tym super Radio Wesolee Slonzoki. Mom nadzieja ze spelnia Wom wielko radosc. Zapraszom Wos do wspolnej zabawy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pśiducu njeźelu, 18. februar, zeger buźo serbsko-nimska namša we Wjerbnje we tamnem domje za sotšy (Schwesternhaus). Prjatkujo faraŕ na wumjeńku Helmut Hupac. Na orgelach grajo dr. Matthias Blume a ewangelium cyta Martina Golašojc. Pó namšy jo wšyknym kazane wót wjerbańskeje wósady na gromadne kafejpiśe.
*
Srjejź januara stej gromadu pśišłej Źěłowa kupka „Serbska namša“ a pśedsedarstwo Spěchowańskego towaristwa za serbsku rěc w cerkwi z. t. na prědnej wobradowani w nowem lěśe. Na dnjownem pórěźe jo było wugódnośenje reformaciskego lěta 2017 a planowanje pśedewześow na lěto 2018. Mjazy drugim jo cerkwinske spěchowańske towaristwo wobzamknuła, až pśichod Serbskeje wósady dejali diskutěrowaś na wósebnem zmakanju. Taka „klawsura“ buźo 21. apryla na farje w Kórjenju. Projektowe kupki se budu zaběraś z dalšnym wugótowanim serbskich namšow, z wudaśim nowych duchownych knigłow a z koncepciju Serbskego wósadnego centruma. Južo na głownej zgromaźinje w decemberje su se zjadnali, až serbska wósada Dolneje Łužyce změjo swój wobrěd za Bóže blido ze serbskim napismom.


text:
Wjele dobrych přećow přiwuznych, přećelow a wjesnjanow přijimujetaj dźensa w Nowej Wjesce Jan Pjech a jeho mandźelska Hilža. Na swojim złotym kwasu zhladujetaj strowaj a čiłaj na zbožowne zhromadne pjeć lětdźesatkow.
Jan Pjech narodźi so 22. awgusta 1939 w Nowej Wjesce a wotrosće tam ze staršim bratrom a młódšej sotru w serbskej katolskej swójbje. 1945 zastupi do Worklečanskeje šule. Wuchodźiwši šulu 1953 poda so k Lajdrecom do Nuknicy, hdźež je jako pohonč dźěłał a so připódla na fachoweho ratarskeho dźěłaćerja wukubłał. Dźěłajo na to na Wojerowskich twarnišćach wón bórze spózna, zo słuša jeho lubosć ratarstwu a přirodźe. Tuž sydny so 1964 znowa na šulsku ławku w Kamjenskej a Budyskej šuli za ratarstwo a sta so tak ze statnje pruwowanym ratarjom. Wuspěšnje skutkowaše w Lejnjanskim prodrustwje, hač do lěta 1979 jako pólny brigaděr w Miłoćicach a hač do rentnarskeje staroby pola Sorabije, z toho wjele lět jako nawoda za wobkopanki.


text:
Chorzůw
Wspůłrzyndne: 50°18' N 18°57' E
Chorzůw[1] (historyczne ślůnske mjana: Krůlewsko Huta[2], pol.: do 1934 Królewska Huta, póżniej Chorzów, mjym.: Königshütte) je mjasto we Polsce, położůne we Gůrnym Ślůnsku, we ślůnskim wojewůdztwje, we cyntrům Gůrnoślůnskigo Industryjnygo Uokryngu, wożny lokalny gospodarczy a kulturalny postrzodek. Je mjastym na prawach krysu.
Treść
Geografijo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Chorzůw leży na Bytůńsko-Katowickij Płaskij Wyżyńe, kero je tajlům Ślůnskij Wyżyny. Bez Chorzůw przepływo rzyka Rawa, kero je fest zamaraszůno. Sůmśaduje ze Katowicůma, Rudům, Śwjyntochlowicůma, Śymjanowicůma, Pjekarůma a ze Bytůńym.
Znůmy je mjyndzy inkszymi ze Wojewůdzkigo Parku Kultury a Dychu a szportowygo klubu Ruch Chorzów. Je sam tyż Tyjater Rozrywki rozlygowany we downym Hotelu Redyn.
Gyszichta Chorzowa[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- 24 czyrwńa 1257 - spisano akt, kery dozwoloł budować wjeś Chareu Bożogrobcům ze Mjechowa. Spisoł go fyszt Władysław Opolski
- 1778 - uoddekńyńćy złożůw wůngla we Chorzowje
- 1790 - zaczyno śe fedrůnek na půźńejszyj Gůrze Redyna
- 1791 - drugo gruba we Chorzowje - "Prinz Carl von Hessen", kerům we roku 1800 smjanowano "Königsgrube"
- 1799 - hrabja Friedrich Wilhelm von Reden doł mjano Königshütte (Krůlewsko Huta) nowo uotwartymu postrzodkowi metalurgije
- 1809 - powstoł lazaryt przi teroźńij hulicy Strzelców Bytomskich
- 1853 - postawjůno dynkmal uod hrabjego von Redena przi byću włodcy Prusůw Friderika Wilhelma IV Hohenzollerna
- 1864 - pośwjyńcyńy pjyrszygo kośćoła powołańo śwjyntyj Barbary
- 1868 - Königshütte dostowo mjejske prawa, Chorzůw dali ńy je mjastym
- 1868 - utworzyńy pjyrszego banhowu we mjeśće - Königshütte Mitte, eli dźiśdńowe Chorzów Miasto
- 1872 - zadecydowali, coby zbudować huta we Hajdukach, kere wuůnczas ńy noleżały do Königshütte
- 1903 - gůrne a dolne Hajduki połůnczůno a smjanowano Bismarckhütte
- 1921 - znůmy plebiscit, mjyszkańce Krůlewskij Huty uopedźeli śe we 75% za noleżyńym dů Mjymcůw, a mjyszkańce becyrkowych wśůw we 60% za tym, coby Ślůnsk noleżoł do Polski
- 1 lipńa 1934 - do Krůlewskij Huty włůnczůno wśe Chorzůw, Maćejkowice a Nowe Hajduki. Powstałe mjasto smjanowano Chorzůw.
- 1939 - do Chorzowa włůnczůno Wjelke Hajduki. Wybuch drugij śwjatowej wojny, Chorzůw bez walki wkuplowano do III Rajchu.
- 1945 - Czyrwjůno Armijo włůnczyli Chorzůw do Polski, wjelge prześedlańy Ślůnzokůw, masowo imigracyjo goroli, wywůz ślůnskich bergmanůw do ZSRR, na radźecke gruby
- 1951 - rozpoczyńćy budowy Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku
- 2006 - budowlano katastofa na teryńe Międzynarodowych Targów Katowickich, umrziło 65 persůnůw.
Zwykowy a ferwaltůngowy tajlůng[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Uode downa Chorzůw je tajlowany na:
- Chorzůw Mjasto, inakszy Krůlewsko Huta, terozki je to Cyntrům
- Drugi Chorzůw
- Krajcok, inakszy Chorzůw Stary - nojstarszo tajla mjasta
- Bismarkhuta[3] (Hajduki, inakszy Chorzůw Batory)
- Maćejkowice[4] (leżům kole Krajcoka)
- Klymzowjec[5] (zidlůng coroz czyńśći wrachowowany do Cyntrům)
- Pńoki
- Gůrne Łagewńiki
- Szarloćińec
Uoficjalńy, Chorzůw tajlowany je na sztyry dźelńice:
- Centrum
- Chorzów II
- Chorzów Stary
- Chorzów Batory
Do żodnyj ze dźelńicůw Chořůwa ńe wrachowuje śe Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku, nale leży uůn na teryńe mjasta.
Gospodarka[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Industryjo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Gyszichta mjasta je skuplowano fest blisko ze rozwojym bergmaństwa, hutńictwa, ynergetiki a chymije. Teroz wszyske gruby we Chorzowje sům ale pozawjyrane, dźołańy hutůw tyż je uograńiczůne. We mjeśće fůngujům atoli dali Azotowe Zakłady a Elektroćepłowńa ELCHO. Chorzůw mo tyż znůme zakłady KONSTAL, kere produkujům bany.
Handel[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Głownym handlowym cyntrům Chorzowa je hulica Wolności.
Transport[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
We Chorzowje je dobrze rozwińůno śeć banowygo a autobusowygo ruchu. Krům tygo sům sam trzi banhowy - Chorzów Miasto, Chorzów Batory a Chorzów Stary. Wele mjasta bjygńe tyż autobana A4.
Przipisy
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym dykcjůnorzu mjano uostało uoddane bez zapis xožůf.
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym dykcjůnorzu mjano uostało uoddane bez zapis krůlefskou̯ xuta.
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym dykcjůnorzu mjano uostało uoddane bez zapis b́ismark.
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym dykcjůnorzu mjano uostało uoddane bez zapis maćei̯kov́icy.
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym dykcjůnorzu mjano uostało uoddane bez zapis klymzov́ec.


text:
Spomniol ech se jak to downi bylo kej mi 16 bylo.
Tuz bylo mi 16 i moj tatulek sie mje pyto: - synku wiesz ty
na co ty mosz te rynce? Jo mu godom ze wiem, do jedzynio i robienio gupotow.Tatulek mie
lofukli i pedzieli: to mi ma tak!
- Te kciuki mosz do lodpoczynku.
- Wskazujonce do roboty.
- Srodkowy to ci powiem syneczku jak sie bydziesz zyniol.
- Serdeczny na zloto.
- A tyn blank malucki do myslenio.
Jo sie na lojca podziwol i mu godom: vater jo nic nie
rozumia, poradzisz mi to eklerowac. Tatulek pokosol mi te kciuki, wraziol je do renkowa
kerego westa nie mo i kiwol tom resztkow palcow - tak bydziesz lodpoczywol.
Potyn wyciongnyli loni te wskazujace i pokazuzje na mutra i godo: przynis piwo, a tym
drugim palcem na starka i godo: idz do chlywa krowy wydoic, Byna jeszcze ciotka, ujec i
insi i korzdy dostol cosik do roboty. Lo tym srodkowym, to ze 16 rokami bylech
za smarkaty - tak pedziol. Tyn serdeczny: na prawo rynka dostaniesz lobronczka slubno, a
na lewy sygnet ze wjelkim kamienim. Te blank maluckie som lod maslenio: wrazisz se jeden z
nich do nosa i morzesz borowac. Po pieronym pomago przy mysleniu, a jak sie zmynczysz, to
mozesz se te palce zwechslowac.
Bylo mi 19 jak ech moja roztomilo poznol. Dwa roki lazieli
my ze sobom.
Waselisko lodpiawieli tatulek ze ho ho. Pod wieczor polowa biesiadnikow poszla du dom, a
ta drugo lezala pod stolami. Moja yny na mie kiwo coby my juz do szlafzimra szli. Jo sie
bol i leca do tatulka i pytom sie go na co mom tyn srodkowy palec! Tuz terozki suchej co
ci powiem padali lojciec, jak juz bydziesz ze tom twojom we szlafzimrze, lona bydzie
pieknie na lozku lezala we pieknym nachthymdzie, te wosy pieknie pouklodane bydom na
poduszce, to ty se wele nij
siedniesz, no wiesz - tak trocha bokiem, wyciongniesz cale wiano co lona lod swoich
starych dostala i uwazej teroski i pacz - tym srodkowym palcem bydziesz liczol wiela tego
jes.
Jo byl uratowany a rachuja jeszcze do dzisioj, bo to byly te dwa zlotki yny papiorzane.


text:
Bamžej ruku dał
Pančicy-Kukow. We wobłuku putnikowanja němskich wustawow maltezow do Roma pobychu tele dny tež sobudźěłaćerjo z Kamjenca, Kulowa a Worklec kaž tohorunja jich pacienća we wěčnym měsće. Wjeršk bě zawčerawšim generalna awdienca pola bamža Franciskusa. Z ruku postrowił je wón mjez druhim 75lětneho Dominika Pillera z Pančic-Kukowa.
Delnjoserbska nowostka za dźěći
Budyšin. „Wjasele we pśiroźe“ rěka kniha Erwina Hanuša – Hanocha, kotraž je njedawno w LND wušła. W 25 nowych basnjach wjedźe awtor dźěći z počasami po přirodźe, předstaja rostliny a zwěrjata našeje domizny. Cyle připódla posrědkuje młodym čitarjam nowe serbske wopřijeća. Zo by je kóždy zrozumił, su tež němske přełožki podate.
Nowe čisło „Naša Domowina“
Budyšin. Wo wažnych podawkach skutkowanja narodneje organizacije Serbow w zašłych měsacach informuje nowe čisło informaciskeho łopjena „Naša Domowina“. Mjez druhim informuja wo wotkryću tafle na załoženskim domje Domowiny we Wojerecach, wo wobzamknjenjach zwjazkoweho předsydstwa kaž tež wo lětnim swjedźenju Sakskeje w Praze.


text:
Mianujã sie Grzegorz.
Kole 1995 roku pojechołch na rajza ze szkołōm do Warszawy. Nic niy pamiyntōm z tyj rajzy ôkrōm tego, że starsi chopcy wziōnli ze sobōm sprej, wyszli z tego ôśrodka, kaj my nocowali i kajś we Warszawie naszmarowali na ścianie „Rojca”. Niy „Siwy to gupek”, niy „Ruch Radziōnkōw”, ino „Rojca”. Bo to byli chopcy z Rojec (tak sie tam gŏdŏ: „Rojca”, ale „z Rojec” i „na Rojcach”).
Ta rojcowskŏ idyntyfikacyjŏ to je takŏ myńszŏ wersyjŏ tego ślōnskigo regiōnalizmu i to tam żech sie go nojbarzij nauczōł, chociŏż żech ani tego niy wiedzioł.
Pōnoć zawdy żech mioł ucho do gŏdek. Niy wiym, jak to tak richtich je z tym uchym, ale fakt, że dycki żech rŏd czytoł ô inkszych gŏdkach i je przirōwnowoł do siebie. Prziszoł ale jedyn taki dziyń, że spōmiarkowołch sie, że je takŏ jedna gŏdka, nad kerōm żech ani razu niy siŏd i żech jij niy przemyśloł. To była ta nojbliższŏ gŏdka, keryj sie używo na Rojcach. Prziznōm, że gŏdōm trocha inakszyj niż tam, bo niy syca. Jakoś tak mi sie tyn szalter ze sycyniym nigdy niy przełōnaczōł. Możnŏ skuli tego, że familijŏ je z Bytōmia.
Ta moja czynno znajōmość gŏdki ôd pŏru lŏt prōbuja pożynić ze swojōm wiedzōm ô lingwistyce i programowaniu.
Portfolio:
Lipiec 2012: Skrypt ślōnskij wersyje Facebooka
Paździyrnik 2012: ślōnskŏ lokalizacyjŏ Euro Truck Simulator 2
Ôd paździyrnika 2012: fanpage Ślōnski suchar na dzisiej
Paździyrnik 2013: ślōnske nŏpisy do Gwiezdnych Wojyn
Ôd mŏja 2015: Translatōr we ponaszymu.pl
Ôd stycznia 2016: Blog grzegorzkulik.pl
Wrzesiyń 2016: ślōnske lokalizacyje WordPressa i Firefoksa
Ôd Paździyrnika 2016: „Chwila z gŏdkōm”, kanał edukacyjny na YouTube.
Paździyrnik 2016: Ślōnski korektōr ôrtografije
Listopad 2016: E-book ze tekstami do ôczytaniŏ sie we ślabikŏrzu
Mōj profil na LinkedIn znojdziecie sam (po angelsku).


text:
Aktualności
Nie siedź w domu
Byliśmy tam
Sondaż publiczny
Felieton
- Autor
- Alojzy Lysko: Uczymy się pisać i czytać po śląsku
Powożyć sie na mōwiyni
Powożyć sie na mōwiyni
Stare Ślōnzoki padały - „Je to cnota nad cnotami trzimać jynzyk za zymbami”. Mieli recht, bo dziynka tymu nasze plymie przetwało. Bez cołki wieki tela sie u nos plōngło rōżnistych chacharōw, kierzi nos nażyrali i ubijali, że doprowdy lepij było siedzieć cicho i przikwolać.
No, ale teroz mōmy 21. wiek. Gōrnoślōnzoki niy muszōm już być milczkami, wiyncyj pedzieć, niy powinni nimi być! Dzisio milkliwość może być uznano za strach przed czymś; za poddaństwo. Jeśli gymbōw niy ôtwiyrajōm starzi, to sie niy ma co dziwać, bo w pamiyńci jim siedzi, co wyrobiali z nimi bez wojna i za wczesnyj komuny. Ale młodzi dzisio tego niy pamiyntajōm, tyj traumy niy majom, tōż niy majōm sie czego boć. Muszōm ino głośno wymowiać, czego chcōm i co jich boli. Niy wolno jim milczeć! Wto milczy, wyrzeko sie prowdy, wyrzeko sie swej podmiotowości, niy ma go na świecie. Wto milczy, je we wszystkim posłuszny, znaczy sie jest niewolnikiym, daje znać, że wszystko jest dobrze jak jest.
Beztōż kożdo władza milczka lekceważy, uznaje za niypotrzebnego, zbyndnego. U nos padali: doł sie spodobać. Majom go za taki popychadło, z kierym idzie wyczyniać wszystko: potrōncać, poniżać, zastraszać, ôkrodać, weryfikować, sekować, przesiedlać, wypyndzać... Bo ôn nic niy powiy, bo sie niy jergnie, bo wszystko przijmie bez szymranio. Doł się spodobać…
Dzisio już wiymy, że ta gōrnoślōnsko milkliwość stała sie prziczynōm naszego tragicznego losu. Bo jakby nasze utropiynia i boleści były w pora wysłowiōne, wyryczane, z ôdwogōm ôpisane – może niy byłoby tela ciyrpiynio,
a świat by sie dowiedzioł prowdy, co my tu przeszli.
Do młodych – jo, stary - sie zwracōm: Musicie sie powożyć na mōwiyni, musicie pedzieć, czego chcecie, głośno i wyrażnie pedzieć! Wtynczos świat bydzie wiedzioł, że istniejecie jako ludzie, a niy przedmioty, że mocie swoji prawa dane wōm ôd natury i Pana Boga.
Zasłyszał Alojzy LYSKO
Wywiad
Niezbędny kwiatek do kożucha
Rozmowa z, nauczycielem, pisarzem, propagatorem edukacji regionalnej
Stare fotografie
Mąż wyrusza na wojnę
Maria Piekorz (1879-1951), szanowana akuszerka bojszowska z pierwszym mężem Grelą, który jako marynarz poległ na I wojnie światowej.
Echo historii
Papież śląski ale niewygodny
Pius X prawie na pewno był Ślązakiem. Ale cicho-sza
W naszej kuchni
Czas na bakłażana!
Bakłażan, czy oberżyna? Nie do końca wiadomo, która z tych nazw jest bardziej popularna. Wiadomo jednak, że jeśli kiedyś usłyszymy o psiance podłużnej, jajku krzewiastym, bakmanie, czy gruszce miłosnej możemy się bardzo zdziwić...
Reportaż
Do Ziemi Świętej z orkiestrą symfoniczną z Bergisch Gladbach
Izrael • Projekt „Razem” niemieckich i izraelskich muzyków
Naszym tropem
Giżyński Gate!
Znowu nas wyrolowali. Rolnicy w swoich sprawach zamiast do Mikołowa, będą jeździć do Częstochowy


text:
Z Chóśebuza/Cottbus. Anka Hille-Sickertowa jo była 26. apryla połna chwalby. Góźba za to jo była prezentacija prědnego online-kursa dolnoserbskeje rěcy. W klubowni Dolnoserbskego internata su programěrarje, pedagogi, rěcne fachniki, kreslaŕ a direktor Załožby za serbski lud prezentěrowali toś to wjelicke źěło. Tak až jo wjednica Dolnoserbskego gymnaziuma kněni Hille-Sickertowa z połnym pšawom chwaliła, kak derje mógu wuknice a wukniki z tym kursom sami wuknuś abo nadawki dostaś za swójske zaběranje. Pśi tom njejo jano wuzwignuła te rěcno-pedagogiske móžnosći, ale teke, až kurs jo optiski kradu rědnje wugótowany. A pśez comic, kótaryž wjeźo pśez cełe jadnanje, jo ta motiwacija bejnje wjelika, aby dalej gótowali. Coš ga zgóniś, kak dalej źo.
Wugótowany jo ten kurs pópšawem za dorosćonych, kótarež kśě serbsku rěc wuknuś. Njejsu z tym wězane na cas a wěste město a mógu samo ze smartphonom něźi ducy serbsku rěc wuknuś. Až ten koncept funkcioněrujo, jo se južo pokazało z prědnym kursom górnoserbskeje rěcy. Tam jo se w běgu prědnego lěta 650 luźi pśijawiło.


text:
Francek Fyrtok 1.11.1920
Wachtyrz prezyntuje ślōnske artykuły ze starych cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Trzeba je rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd redakcyje.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Kochany Hanysie!
W nrze 10 „Kocyndra” nie było moji fotografii. W dzisiejszym „Kocyndrze” też nie. Co se ty myślisz iże jo ôd macochy? Przeca mōj cyferblot jest fajniejszy niż twōj, bo ty mosz gymba jak siedym chacharōw gliwickich abo jak piyńć sztosstrupōw ôpolskich. Tyn roz ci jeszcze przebocza, ale na prziszły roz musi moja fotografio być, bo jak nie, to se spotrz na cyndloch łata bergmańsko. Jo nieszpasuja.
Do nru 11 „Kocyndra” niechciołech wcale pisać, bo sie przekludzōm skirz zimy. W zōmerwerku już mieszkać nie moga, a libsta brzynczy ciōngym ô fajne pōmieszkanie. Jedyn koleks z Ôrzegowa radził mi na Gothardzie w rule przi kotłach. Jo bych ta zima i przesiedzioł, keby sztacanwalt był porzōndny i doł w porzōndku jeść. Ale na Gōrnym Ślōnsku nie ma porzōndnych sztacanwaltōw.
Ô polityce też ci pisać nie moga, boch nie chycił ani jednej skoczki Urbankowej. Tako skoczka ôd Ulitzki byłaby jeszcze lepszo, bo Ulitzka dużo łazi i jeździ a Urbanek, kaj go posadza, tam go majōm.
Niymoga też pisać ô polityce bo koleksy i dziołuchy pisujōm do mie, ôbgadujōm sie, i musza te pisma jakoś spotrzebować. Dziołchy z Makoszōw skarżōm sie na synkōw, iże na muzyce sznupiōm i wybierajōm do tańca dziouchy z inszej wsi. Marysiyńka z Makoszōw chce mie Fyrtokowi galoty wyhaftować i potym ciebie chacharze i mie zaproszōm na muzyka. Czyś ty wort tego? Dziouchy makoszowske to nie bylejake dziouchy i kebych był synkym z Makoszōw tobych im przoł. – Ze Studziyńca zaś chłopcy piszōm, iże taneczne dziouchy lejōm synkōw pod ôknym wodōm, tak że ich dziś jeszcze czuć. Skiż tego wolōm iść do Jankowic i pozdrowiajōm jankowske dziouchy. Ôżyniōm sie zaś w Polsce, a dziouchy ze Studziyńca majōm patrzeć jak dziod do jasnej mōnki. Nie ôżyniōm sie z nimi, bo jak był grynzschutz wołały na niego „kōmyn sie bliżej”, a teraz se brody golōm. Taki synek by nie zarobił ani na golacza, jakby sie ôn i ôna golili. W Studziyńcu i w Makoszowach „Kocynder sie podoba, bo jak go czytajōm to sie tak śmiejōm, że w Studziyńcu jedyn jajco zniōsł, a w Makoszowach se brzuchy podwiōnzujōm. Jo nie cygania, bo tak mi dokumyntnie napisali.
Z pismami musisz Hanysie jakoś zaôraczyć, coby poczta wiedziała. Pisma ôd dziouch sōm lo mnie, a ôd chłopcōw lo ciebie, bo coby Fyrtok z chłopcami zrobił? Poczta sie myli, mie przinosi pisma ôd chłopcōw, a tobie ôd dziouch. To jest źle. Poczta nie wie iże ci na miano Hanys a nazywosz sie Kocynder. Powiedz to poczcie. Nie spōrkuj sie iże i lo ciebie dziouchy sōm. Na to ci powiym tak, co jest ważniejsze: jyno sie nazywać Kocyndrym abo być kocyndrym? Na Ślōnsku mōmy dużo krōlōw, i krōlikōw, a co jest wiyncej: być krōlym abo sie nazywać: krōlym? (Wszystkich krōlōw przeproszōm iże za reszpechtym ich miana wypōmnieć musiołech skiż Kocyndra, co nim nie jest a tak sie nazywo).
Teraz dziouchy sōm do niczego, Niekere noszōm zegarki na podwiōnzkach. Jak ida z mojōm libstōm, to mi kazuje zawsze patrzeć na dachy chałup. Co tu robić? Pokusa jednak jest tak wielko, iżech sie już świdrzić nauczył i libsta myśli, iże wszystko jest w porzōndku i jest mi gut.
Keby tak chłopcy i dziouchy w Makoszowach i Studziynce pogodzili sie, to bych sie cieszył. Joch na moja też znodł rada. Pokel sōm samotni, powinni żyć w zgodzie, a na wojna majōm czas, jak sie pożyniōm, A żyniaty dostanie sie ôdrazu po śmierci do nieba, a samotny dziepiero po śmierci zaczyno pokutować, bo nie przeszeł, jak tyn żyniaty, czyśca i piekła na ziymi. Urbanek nie mo czasu sie żynić, bo jeszcze musi dbać ô to, aby nasze zielōnki nie wysznupali jakego maszinyngweru. W Rozbarku w jego kancelaryji było dużo amunicyji zamurowanej. To niby na wiwatschiessyn na jego wesele. Ale coż, kej mu to skōnfiskowali. Skirz tego wyśle Urbanek nota do Lōndynu. Paryża i do Ôpola, coby mu wszystke gwery zabrane zwrōcili. Ale pryndzej mu włosy na zymbach wyrosnōm niż je dostanie nazod.
A prziślij mi Hanysie Ulitzki na rozgrzewka i miej sie dobrze jak u starki
Francek Fyrtok.
Odpowiedź Hanysa: Coś dziś Fyrtokowi makōwka nie dopisała. Plecie jak Urbanek w tej ôdezwie ô hajmatrojerach „wiernych hrajinie” w Karyntji. Nie wie nawet czym jest: czy buksym jak sie sōm pisze, czy Kocyndrym, jak do mnie pisze. Dwie muszōm być tego prziczyny: abo mu bardzo zimno, bo nie mo mantla, abo mo nowo libsta i jest mu za gorōnco jak w dwōch mantlach abo w kożuchu. Dowiymy sie ô tym na drugi roz.
Kocynder.


text:
Wiosna 1997. Kōniec Ekstraklasy. 3. plac i awans do rozgrywek Pucharu UEFA zdobywo byniaminek, klub kery istnioł ôd 1922 roku, ale w poważnym fusbalu durś ni mioł doświadczynio. W małym mieście pod czeskōm granicōm rozōnaczyły sie szmaki na wielki fusbal…
Ligi Majstrōw w Wodzisławiu Ślōnskim mono niy było, ale wszyjsko długo fungowało jak trza, aż po 14. sezōnach Odra sfurgła z Ekstraklasy. Tympo ślatywanio na zol bōło pierōnowe. Kryzys szportowy i głodny portmanej niczego dobrego niy śmiōm prziniyś. Ôd sezōnu 2011/12 pytani kaj teroski gro Odra było coroz bardzij skōmplikowane, a hneda przestało mieć tak rychtyk jedna dobro odpowiydź.
„Miszōng” to chyba samek słowo za lekki. Po sezōnie w C-klasie KP Odra 1922 Wodzisław sztajgnyła za jednym szlagiym do III ligi. To jednak niy była prymio za ilość naklupanych bramek, a efekt wykupiynio licyncji Startu Bogdanowice. Za 2 lata kibice majom déjà vu. Odra spado i bez cołki rok durś wymazano je z fusbalowej mapy kraju.
Kibicōm szmaki niy przeszły… Wizje sōm rozmańte. Swoji do godki mo miasto Wodzisław Śl., jedna i drugo zorta kibicōw, a z boku sōm ci kerzi sie już w tym potraciyli. Ôkryngowe władze PZPN-owski tyż już majōm biyda sie w tym wszyjskim pochytać. W 2015 wpisujōm bezpośrednio do A-klasy Odra Centrum Wodzisław Śl. (bezmałaś legalnie ekstra po to rozszyrzyli liga do 18 ekip i wymyślili baraże) i do C-klasy APN Odra Wodzisław Śl.
Haja nabiyro szwōngu. Ôstatnio po zgłoszyniu że C-klasowe szpile APN-u, na kere przichodzi wele 200 szalikowcōw mogōm byc niybezpieczne, w tyn maras wōnaczyła sie policjo. Widać kibice majōm na sie z kympki. Boroki yno te hoolsy. Kiedyś mōgli sie bez problymu prać z chorzowskimi czy zabrzańskimi, tera na cołko lista ich zgodōw i „kos” przichodzi jeszcze wojna dōmowo, ô ta jedyno rychtyk słuszno i forgot nojprawdziwszo Odra. Chodzōm famy, że na bezrok zgłosi sie jeszcze jedna. I weź sie sam hoolsie pochytej…


text:
Sprŏwca fałszywego alarmu chycōny
Policyjōny z Kōmyndy Krysowyj Policyje w Lublińcu chyciyli chopa, co zgłosiōł podłożynie ladunku wybuchowego na terynie jednego z lublinieckich lazarytōw. Krōtki czas ôd powiadōmiyniŏ do chycyniŏ sprawiōł, iże niy było decyzyje ô ewakuacyji pacjyntōw placōwki. Ôpity 31-latek trefiōł do policyjnego heresztu.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
W niydzielã przed pōłnocōm dinst lublinieckij kōmyndy przijōn zgłoszynie ô szterowaniu ciszy nocnyj ôd ôpitego chopa, co go niy przijōn do lazaryt. Po dojechaniu na plac patrolu, pracownik placōwki poinformowoł policyjōnōw, co chwilã wczaśnij chop wyszoł z terynu lazarytu i ôddalōł sie w niyznōmym rychtōnku. W czasie jak mōndurowi szukali breweryjŏrza, dinst kōmyndy przijōn zgłoszynie ô podłożyniu na terynie lazarytu ladunku wybuchowego. Ô sytuacyji zarŏz uwiadōmiōne były ôdpowiednie dinsty, a na plac przibyły 3 zastympy fojerwery. Na szczyńście bez pŏrãnŏście minut szandarzi namiyrzyli i chyciyli sprŏwcy alarmu, co nim sie pokŏzoł tyn sōm niy przijynty wczaśnij ôżarty pacjynt. Chop bōł zastawiōny i trefiōł do policyjnego heresztu. Po wytrzyźwiyniu bydzie ôdpytany i usłyszy ôbskarżynie, a ô jego dalszym losie uzdŏ prokuratōr. Drabkŏ reakcyjŏ dinstōw i chyciynie sprŏwcy, jak sie pokŏzało fałszywego alarmu sprŏwiyły, co niy trzeba było uzdŏwać ewakuacyji. Sprŏwcy schwŏlnego zgłoszyniŏ grozi terŏz 8 lŏt wiynziyniŏ.
Fotografijŏ na wiyrchu: KPP Lubliniec


text:
Njeswačidło (LR/SN). Druhi raz běchu minjeny kónc tydźenja wrota Njeswačanskeho parka za wuměłske rjemjeslniske wiki pod hesłom „Wiki rjanych wěcow“ šěroko wotewrjene. Wjace hač 60 rjemjeslnikow-wuměłcow ze wšelakich regionow Němskeje je tam najwšelakorišu pychu za dom, bydlenje a zahrodu poskićało.
Za debjenki z drjewa, metala, škleńcy abo slěbra zajimowachu so bóle žony. Wuměłskeho kowarja ze Schönbrunna pola Biskopic wobdźiwachu hłownje mužojo a dožiwichu, kak wón swoje železo nad wohenjom k figurinje formuje a wobdźěłuje. Tež stejnišćo štrusoweho farmarja bě přeco derje wopytane. Dźěćom lubještaj so wězo klawnaj Lotti a Ugo ze swojimi hłuposćemi a z wulkim kołom zboža, kotrež móžachu wjerćeć a sej při nim maličkosć dobyć. Rady pak sej tež mali wopytowarjo při stejnišću mydłoweje žony swoje mydło zhotowichu.


text: Gaž se w pśiducych tyźenjach wšo derje raźi a Spěchowańske towaristwo za serbsku rěc w cerkwi z.t. hudajo w pśiducem mjasecu ako digitalne hudaśe Bibliju w dolnoserbskej rěcy, buźo to mimo cwiblowanja zasej jaden nic mały mrocnik w pówójnskich serbskich cerkwinych stawiznach Dolneje Łužyce. Stanjo se to pśi góźbje 250. serbskeje namše nowšego casa a 30-lětnego hobstaśa cerkwineje źěłoweje kupki „Serbska namša“. Swětocnosć buźo w Chóśebuzu w Nimskej cerkwi; ju su tež Serby natwarili, což pak cesto se njepśigroni.


text:
Haши kaTeropии
Gjcvjnhtnm Gjhyj Tcnm Ha caйTe i-republic.ru
Gjhyj dbltj vj. Gjcvjnhtnm gjhyj dbltj. Gjhyj tcnm dbltj ...Gjhyj dbltj tpgkfnyj Gjhyj ghjcvjnh jykfqy dbltj Cnrjt gjhyj dbltj Gjhyj dbltj yf ntktajy Gjhyj dbltj mp 4 Gjhyj dbltj hjkbrb cvjnhtnm jykfqy
gjcvjnhtnm ,tcgkfnyj xfcnyjt gjhyj - бecплaTHoe пopHogjcvjnhtnm ,tcgkfnyj xfcnyjt gjhyj пpekpacHo TpoHyл пyлbT paдиaциoHHyю зaщиTy. ... dbltj ,tcgkfnyj cvjnhtnm gjhyj ;tcnm;
Блor "GJHYJ DBLTJ BИДEO ДЛЯ BЗPOCЛЫX". Cvjnhtnm Gjhyj ...tp gjhyj vekmns jykfqy ... ghjcvjnh cvjnhtnm gjhyj hfccrfps gjcvjnhtnm cvjnhtnm dbltj ... htubcnhfwbb tcnm jykfqy tp pdtpls ...
Vfnm b csy gjhyj . Jykfqy gjhyj abkmvs tcgkfnyj . Gjhyj c ...vfnm b csy gjhyj | gjhyj c ytuhfvb | gjhyj fybv | gjhyj tcnm ... Gjcvjnhtnm gjhyj jykfqy tcgkfnyj Mp 4 gjhyj Gjhyj vekmnbrb jykfqy Gjhyj bcnjhbb
. Gjhyj dbltj cneltynjd . Gjhyj hjkbrb cvjnhtnm tcgkfnyj ...gjhyj dbltj ljvf 2 | gjcvjnhtnm gjhyj hjkbrb | gjhyj dbltj vfkjktnjr | gjhyj hjkbrb tcgkfnyj | fyfkmyjt gjhyj dbltj | gjhyj hjkbrb online | gjhyj ...
ctrc gjhyj dbltj ,tcgkfnyj cvjnhtnm - бecплaTHoe пopHoEcли ctrc gjhyj ,tcgkfnyj dbltj cvjnhtnm kturj gjcvjnhtnm jykfqy gjhyj ,tcgkfnyj "> HeoTлoжHoe oH ... dbltj ,tcgkfnyj cvjnhtnm gjhyj ;tcnm;
Гopя4ee BидeoGjcvjnhtnm dbltj gjhyj fybvt. Xxx ajnj dbltj tcgkfnyj tcnm. Gjhyj ajnj htnhj 30 ujljd. Gjhyj cfqn ljvf 2. Gjcvjnhtnm ajnj yf bpdhfotybz.
Гopя4ee BидeoUlt d gbntht gjcvjnhtnm gjhyj d rke t. Ctrcefkmyjz jhubz crfxfnm tcgkfnyj. ... Ult tcnm gjhyj c fyl tkbyjq l jkb ajnj dfuby rkbnjhjd gbpl otkjr rjyxf ob.
XXX BидeoXxx ajnj dbltj tcgkfnyj tcnm! Gjhyj ajnj htnhj 30 ujljd. Gjhyj cfqn ljvf 2. Gjcvjnhtnm ajnj yf bpdhfotybz rhenst gjhyj ajnj h ytnjr!
Vjltkb ajnj . Ujkst f s ajnj . Gkfnmz ajnj . Bynbvyst ajnj ...Ajnj tcnm Ajnj gjhyj pdtpl Ajnj cfkjy Vfkjktnrb ajnj Ajnj rjns Rjkujnrb ajnj Ajnj ... Ajnj gjhyj hjnbrf Ajnj gjhye Xfcnyst gjhyj ajnj Dshtpfnm ajnj


text:
30 listopada
30 listopada – trzidźysty dźyń listopada, a 334. dźyń roku[1] podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskego kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 31 dńi.
Śwjynta
- Szkocyjo - dźyń św. Andrzeja, patrůna Szkocyji
Wydarzyńa na śwjeće
- 1966 - państwo Barbados uodzyskoło samostanowjyńy
- 2006 - uůngyfer 300 umrziło bez zlyżće błotnyj lawiny ze wulkůnu Mayon na Filipinach
Rodźili śe
- 1835 - Mark Twain, amerykański pisorz pochodzyńo szkockigo
- 1864 - Andrzej Mielęcki, polski dźołocz społyczny na Ślůnsku, dochtůr
- 1874 - Winston Churchill, brytyjski polityker a pisorz, dwukrotny prymjer Wjelgej Brytańije.
- 1976 - Tomasz Rożek, ślůnski naukowy dźynńikorz a fizyker
Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
- ↑ We ńyprzestympne lata


text:
SJ Njebjelčicy
– ST Wulka Dubrawa 1:5 (0:1)
Zestawa domjacych: Hahn – Hoelzel, Kral, Hrjehor, Pawlik, Šołta, Hanuza, Haška, Ričel (71. Zeller), Čornak, Korjeńk
Dospołnje njetrjebawša to poražka za chowancow trenarja Njebjelčanskeje SJ Handrija Krawčika. Hižo zahe nawjedowachu koparjo z Wulkeje Dubrawy po róžku z 0:1 (17.). Tři mjeńšiny po tym bu Florian Ričel w šěsnatce přećiwnika foulowany. Postajenu jědnatku pak sadźi hewak wěsty třělc Ronny Hanuza jasnje nimo wrotow. Slědowaše cyły rjad nadběhow, wosebje přez lěwu stronu, ale Sandro Šołta hnydom tři razy zwrěšći. Tež kapitan Jurij Haška njeměješe z třělwu z druheho rynka žane zbožo.


text:
Na gōrnoślōnskich szportplacach, 7.08.2018
We I polskej lidze gōrnoślōnske manszafty grały do kōńca i przyniōsło to kōmplet punktōw a lidera dlŏ Piasta Gliwice.
We Gliwicach trefiyły sie dwa manszafty ze kōmpletym punktōw po dwōch rundach: Piast i dolnoślōnske Zagłymbie Lubin. Dlŏ Piasta we 23 minucie trefiōł Joel Valecia. We 33 minucie tora na 1-1 strzelōł Patryk Tuszyński. We 83 minucie na 2-1 dlŏ Piasta trefiōł Toma Hateley i Piast ôstoł liderym we I lidze polskej.
Gōrnik Zŏbrze po słabym szpilu i ôdpadniyńciu we czwŏrtek z AS Trenczyn ze kwalifikacyjōw do Ligi Europy jechoł w niedziela na Dolny Ślōnsk do Miedzi Legnica. Szpil napoczōn sie nie po myśli ôd Gōrnika, bo na 1-0 dlŏ gospodŏrzy we 27 minucie trefiōł Mateusz Piątkowski. Fusbalŏrze ze Zŏbrza dugo manczyli sie we Legnicy, ale ôstatnie 20 minut to jych popis. Nojpiyrw we 73 wyrōwnoł Dani Suarez, 4 minuty nieskorzyj na 1-2 trefiōł Igor Angulo, a we 88 minucie ôstatniego tora strzelōł Szymon Żurkowski i Gōrnik wygroł 3-1, co dało mu piōnty plac we tabuli po 3 kolejkach.
We II lidze polskej manszafty ze Gōrnego Ślōnska grały tak:
GKS Jastrzymbiy – Puszcza Niepołomice 0-2
Podbeskidzie Biylsko-Biołŏ – Stomil Ôlsztyn 1-3
Ôdra Ôpole – Wigry Suwałki 2-2
GKS Katowicy – GKS Tychy 1-1
Ôdra Ôpole je 2, GKS Katowicy 6, Biylsko-Biołŏ 13, GKS Tychy 16, GKS Jastrzymbiy 17
We I lidze czeskej dwie przegrane i jednŏ wygranoł po Milan-Baroš-Show.
SFC Ôpawa grała w Pradze ze liderym ze Slavii i przegrała gładko 3-1. Nojpiyrw dwa tory strzelōł Josef Hušbauer, we 20 minucie i 51 minucie z elwra. We 80 minucie na 2-1 trefiōł Nemanja Kuzmanović, ale we ôstaniyj minucie na 3-1 strzelōł Peter Olayinka.
We drugim sobotnim szpilu Banik Ôstrawa wygroł 3-0 ze 1. FK Przibram po show ôd Milana Baroša, kery trefiōł trzi razy, we 5, 22 i 51 minucie. We Ôstrawie sie radujōm ze trzech puntkōw i z tego, iże Baroš chcioł jeszczy rok pograć we fusbal.
We ôstatnim szpilu ślōnskich manszaftōw MFK Karwina przegrała u siã 3-4 ze Mladōm Bolesław. Nojpiyrw na 1-0 trefiyli goście. We doliczōnym czasie piyrszej połowy wyrōwnoł ze elwra Lukáš Budínský. Po pauzie zajś nojpiyrw we 56 minucie trefiyli goście, a wyrōwnoł dwie minuty nieskorzyj Tomáš Wágner. We 62 minucie goście trzeci rŏz wyleźli na prowadzyniy po samobōju fusbalŏrza ze Karwinej. Mladŏ Bolesław we 83 minucie trefiyła i tor dlŏ Karwinej we 87 minucie ôd Erica Ramireza już mało pōmog.
Po trzech rundach Banik je 5, a Karwina i Ôpawa ôstatnie bez punktōw.
We II lidze czeskej Fotbal Trziniec przegroł we Usti nad Labem 1-0 i je ôstatni.
Foto na wiyrchu: fcb,cz (fcb.cz) [CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons]


text:
Powołanske kmanosće zwěsćene
Kamjenica. Něhdźe 900 požadarjow azyla w Sakskej je Kamjeničanska dźěłowa agentura wot minjeneje nazymy na powołanske kmanosće pruwowała. Kaž agentura zdźěla, móža tele kmanosće mjez ćěkancami z dobrymi němskorěčnymi znajomosćemi w dwanaćetydźenskim kursu zwěsćić. 80 procentow migrantow nima powołanske wukubłanje po němskich předstawach.
Sydlišćo nětko spotorhaja
Lauchhammer. Sydlišćo domskich na nasypje nad něhdyšej brunicowej jamu w Lauchhammeru móža spotorhać. Hórniske zarjadniske předewzaće LMBV chce z tym hišće w awgusće započeć. Něhdźe dwaceći domskich dyrbja spotorhać, dokelž je so dnowna woda něhdyšeje jamy do nasypa předrěła. Twarjenja na nim njejsu tuž hižo wěste.
Ćěkanc z NDR počesćeny


text:
Paragwaj
Paragwaj, Republika Paragwaju – państwo we Americe Pouedńowyj, ńy mo ůune dostympu do mořa. Grańica mo s Boliwijům, Brazylijům a Argyntynům. Řyka Paragwaj tajlůje kraj na dwje tajle: wschodńo, wyžynno - Paraguay Oriental, mjanowano Paraneña a zachodńo, růwninno - Paraguay Occidental, mjanowano Chaco. 91% mjyškańcůw je Metysůma, 3% to Indjanery. 96% wyznowo katolicyzm.
Je to mouo rozwińynty kraj uo gospodarce uopartyj na bauerstwje, zaobycz chowańu krowůw, zwjynkšo śe znočyńy uobrobjańo, l. b. baumwole, třćiny cukrowy, soje. Na půunocy uobrobjo śe uostrokřok paragwajski, s kerego idźe zuůnačyć nacyjowy napůj Paragwaju - Yerba Mate. Fest dobře wykořystany je ynergetyčno potynga řykůw a skiž tego Paragwaj je eksporterym štrůmu.


text:
Nowa Łuka
Neuwiese
Nowa Łuka (němsce Neuwiese) je srjedźołužiska wjes ze 181 wobydlerjemi[2] na sewjeru Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1995 ke gmejnje Halštrowska Hola. Ze susodnymi Horami twori Nowa Łuka zhromadny gmejnski dźěl.
Geografija
Wjes nadeńdźe so něhdźe štyri kilometry sewjerozapadnje Wojerowskeho stareho města w nižinje Čorneho Halštrowa a leži na lěwym brjoze kanalizowaneje rěki. Stary Halštrowski běh ćeče bjezposrědnje přez Nowołučansku nawjes.
Susodnej wsy stej Hory na sewjerozapadźe a Narć w juhozapadźe. Sewjernje wsy nadeńdźe so přemysłowy park Nowa Łuka-Hory. Mjez Nowej Łuku a Horami běži Stara Berlinska dróha, dźensniša statna dróha 234.
Stawizny
Nowa Łuka je po sydlišćowej formje typiski holanski nawsowc z cyhelowymi chěžemi a naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1401 jako Weze. Přez lětstotki wukonješe Wojerowske stawowe knjejstwo ležownostne knjejstwo we wsy. W prěnjej połojcy 18. lětstotka nasta sewjerowuchodnje Noweje Łuki jako wutwar nowa wjeska Hory, kotrež mjenowaše so w lěće 1744 tež Ober-Neuwiese. W lěće 1938 buchu Hory do Noweje Łuki zagmejnowane.
Samostatna gmejna Nowa Łuka wobsteješe hač do lěta 1995, jako zjednoćichu so gmejny Bjezdowy, Bluń, Lejno, Narć, Nowa Łuka, Ptačecy, Zabrod a Židźino k nowej wulkogmejnje Halštrowska Hola.
Wobydlerstwo
Po Arnošta Mukowej statistice měješe wjes we 1880tych lětach cyłkownje 251 wobydlerjow, z kotrychž běchu nimo jednoho jeničkeho wšitcy Serbja.[3] Tež po Druhej swětowej wójnje zwěsći Arnošt Černik w lěće 1954 hišće wysoki serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot 78,5 %.[4] W druhej połojcy 20. lětstotka je so serbšćina we wšědnym dnju do dalokeje měry zhubiła.
Ewangelscy Nowołučenjo přisłušeja ze starodawna Wojerowskej wosadźe.
Žórła
- ↑ staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Halštrowska Hola
- ↑ staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Halštrowska Hola
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 90. → wšě wjeski
- ↑ Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 250. [545 wobydlerjow, z nich 270 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 62 z pasiwnymi, 96 serbskich dźěći a młodostnych, 117 bjez znajomosćow] → wšě wjeski
Wotkazaj
- Nowa Łuka w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)


text:
Słónco
Słónco je hwězda w srjedźišću našeho słónčneho systema. Wono je přeměrnje wulka hwězda we wonkownej třećinje mlóčneje dróhi. Słónco wobsahuje 99,86 % masy cyłkowneho słónčneho systema a ma přeměr wot 1,4 milionow kilometrow, 109 króć wjace hač zemja.
Prudźenje plasmoweje kule, kotraž je na powjerchu někak 6000°C horca, je zakładne wuměnjenje za žiwjenje na zemi. Słónco je zemi ze srjedźnej zdalenosću wot 149,6 milionow kilometrow najbliša a najlěpje přepytowana hwězda. Jeho powjerch (fotosfera) pokazuje periodisce so přeměnjacu ličbu słónčnych blakow, kotrež steja w zwisku ze sylnymi magnetiskimi polemi.
Słónco, kotrehož přeběh na njebjesach rjaduje rytmus dnjow a lět, je so hižo w prawěku kultisce česćowało.
Astronomiski symbol słónca je ☉.
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Wobrazy słónca na webstronje NASA (jendź.)


text:
Totalitarysm
Totalitarysm – charakterystyčny lo XX-wječnych režimůw dyktatorskych systym řůndzyńo, kery důnžy do coukigo podpořůdkowańo spouečyństwa państwu při půmocy monopolu informacyjnygo a propagandy, idyjolůgije państwowyj, terroru tajnych instytucyji a masowyj monopartyji. Mjano uostouo utwořůny bez italskigo filozofa Giovannigo Gentile, idyjolůga Italije fašystowskych. Guůwnymi tyjoretykůma genezy totalitarysmu sům ntp. Hannah Arendt a Karl Popper.
Totalitarysm uoznočo państwa, we kerych ambicyje moderńizacyjne a mocarstwowe idům do kupy s brakym tradycyje demokratyčnyj abo - jako we připadku Ńymcůw - uobmjerźlyńo do demokracyje, jeji kryzysym abo ubůstwym. Přikuadůma państwůw totalitarnych bůuy nacyjowo-socyjolistyčno III Rajch, stalinowski Sojuš Socjalistyčnych Sowjeckich Republik lebo Chiny Mao Zedonga. Totalitarny systym řůndzyńo istńije do chwili uobecnyj we Koryji Půunocnyj.


text:
Rovaniemi
Wspůłrzyndne: 66°30' N 25°43' E
Rovaniemi (lap. Roavenjarga) – mjasto we Finlandyji, stolica regijůnu Lapůńijo. Na 2010 rok mjoło 59 845 mjyszkańcůw. Je rozlygowane bezma gynau na půłnocnym podebjegůnowym kole (ino pora km na połedńe).
Znůme skiż tygo co bajtle szrajbujům na uůnygo adresa brify do Santa Klausa (adresa je: FIN-96930 Napapiiri).
Je sam fusbalklub Rovaniemen Palloseura.
Kamracke mjasta[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- Ajka, Madźary
- Cadillac, Michigan, USA
- Drvar, Bośńa a Hercegowina
- Frederikshavn, Dańijo
- Grindavík, Islandyjo
- Harbin, Chiny
- Kassel, Mjymcy
- Kiruna, Szwecyjo
- Murmańsk, Rusyjo
- Narwik, Norwygijo
- Neustrelitz, Mjymcy
- Uolsztyn, Polsko
- Sankt Johann in Tirol, Austrijo
- Veszprém, Madźary


text:
Ô naszyj ślōnski rzōndzyniu
Rozprawioł mi ujek z Mochowa, że jak go wejźli na front, to mioł ôsiymnŏście lŏt. Wojna se już kończyła i jak jechoł nazŏd, to w Katowicach-Dziedzicach spotkoł na banhŏwie znajomego z tyj samyj wsi, co całõ wojnã bōł na frōńcie i już nie umioł dobrze gŏdać po Ślōnsku. Nowe władze wezły ich zarŏz na przesłuchaniy i wtedy tyn znajomy padoł: „Tu baje rzōńdziōł tyn mody”. „My wam pokażemy, kto tu rządzi”- usłyszeli i znŏdli se w hareszcie.
Z tyj rzōndzyniał po Ślōnsku to nie je ajnfach. Po pierwsze ślōnskŏ gŏdka mŏ dużo zortōw. Inakszi rzōndzōm huciŏrze, inakszi ôd Ôpolŏ, inakszi ci ôd świanty Anny. To, że nasza mŏwa jest takŏ roztōmajtŏ jest powodał do tygo, że Polŏcy nie uznajōm ślōnskyj nŏrodowości, bo nŏrodowość musi mieć ôsobny janzyk (tak tuplikujōm, choć to przecã nie jest prołda). Inkszŏ rzecz, że jak bōł spis powszechny, to wtedy każdy mōg se wpisać ślōnskõ nŏrodowość, a tera jakoś ty nŏrodowości niy ma.
Jak już prandzyj padałach, sōm roztōmajte zorty ślōnskyj gŏdki. Ta dokoła Głogōwka jest zbadanŏ przez uczōnych i dokładnie ôpisanŏ. Nazwali jōm „dialekt głogōwecki”.
Piyrszy rŏz ôpisoł jōm polski uczōny Lucjan Malinowski w roku 1869. Myślã se, że go to musiało trōmfnōńć, jak pojechoł za granica, do niymieckiygo landu i usłyszoł, że miejscowi tam gŏdajōm choby po polsku, choć Polski nie widzieli już sześćset lŏt. Nie spokopiōł wiałże, że miandzy Niymcōma tyż mogōm mieszkać ludy Słowiańskie, take jak choćby Ślōnzŏki. I że choć żyjōm w cudzyj państwie, sōm dali sobōm i rzōndzōm po swojymu.
Ślōnsk wandrowoł ôd jednygo władcy do drugygo- nŏprzōd bōł w państwie Czeskim, potyn Bolesław Chrobry wyrwoł go Czechom do swojego państwa, potyj miała go Polska, choć niekiedy na krōtko wytargali go nazŏd Czesi aż na kōniec krōl Kazimierz Wielki przehandlowoł go Czechōm za polskõ korōnã. Po Czechach erbli go Habsburgowie i znŏd se w Austryji, a jak Maria Teresa przegrała wojnã to trefiōł do Prus.
Sami widzicie, że przez tysiōnc lŏt historyje wcale go Niymcy niy mieli długo, a Polska miała go jeszcze myni. Po wojnie Polska dostała Ślōnsk za swojy teryny, co im zagrabiyli Ruscy i nazwała Ślōnsk „odwiecznie piastowskimi ziemiami, które powróciły do Macierzy”. Ôd tygo czasu żyjymy do kupy rŏz lepi, rŏz gorzi, ale poleku sōm my jak stary (dobry?), małżyństwo – choćby my se nie przŏli, to mōmy spólnyj majōntek, spólny dzieci i wnuki, znōmy se już jak glacaty koniy i jest nōm do kupy wygodnie.
No ale to miało być ô naszyj gŏdce, a nie ô polityce. Polityka jednak w naszyj janzyku ôdbijała se jak w zdrzadle. Choćby moja gŏdka – jest ôna już blank inkszŏ, niż ôd mojy ōmy, bo sztudowałach w polskich szkołach i to ôdmiyniyło mojy rzōndzyniy. Takōm starōm godkom to wiałże jeszcze gŏdajōm jyno ty Ślōnzŏki, co wyjechały sto lŏt tymu do Teksasu i angielskygo do śląskygo nie miyszajōm. Jak tu przijyżdżajōm na bezuch, to nasi janzykoznawcy se nie mogōm nacieszyć – słuchajōm, nagrowajōm i piszōm. Elegancki Amerykōn z Teksasu pytŏ se naszygo eleganckygo profesora: „Kaj tu je haziel, bo muszã za potrzebōm”, bo tak tam dali rzōndzōm w tyj Teksasie.
A nasza mŏwa jest żywŏ. Świat se zmiyniŏ i ôna se zmiyniŏ. Jak dialektolodzy lamantujōm, że niy ma już ślōnsky gŏdki, bo se zmiyniyła, bo je inkszŏ niż sto lŏt tymu to se mylōm. Sto lŏt tymu tyż se zmiyniała i dwiesta lŏt tymu i trzista. A że mŏ se dobrze to widać w szkole – dzieci ze wsi nie jest gańba rzōńdzić, aszōm se swoi gŏdaniał a ludzie, ktōrych tu przeflancowano z Kresōw choć po ślōnsku nie umiōm, to lubiōm naszã gŏdkã, już jōm rozumiōm i niekiedy pożyczajōm roztōmajty fajny słōwka, np. „ônaczyć”, „blank”, „durch”. Prołda, że gŏdka se robi corŏz podobniejszŏ do literacky polszczyzny, a niekedy znejdzie se już i słōwko angelsky – ale tak już musi być, bo w takich żyjymy czasach. Gŏdka musi nōm służyć, „powiedzieć wszystko, co pomyśli głowa”, po to jest każdy jynzyk.
Gynau tak samo było, jak Prusy zdobyły Ślōnsk w wojnie ze Austryjōm. Dzieci chodziyły do niymieckich szkōł, zaczła se rewolucjŏ przemysłowŏ – nowy maszyny, nowy geryjta, trza było to wszystko nazwać. Byli w państwie pruskim, to pożyczali niemiecky słowa, tak jak tera pożyczajōm polsky. Brali to, co potrzebowali, tak jak prandzyj brali dużo słōw i zwrotōw z czeskygo. Widzymy to, jak jedziymy do Czechów – przed glajzōma stoji „Pozor vlak”- my tyż gŏdōmy „Dej pozōr”. A wiela mōmy słōwek z czeskygo, choćby: woniać, szŏlka, strōm, bibiki, galŏty, krzipopa.
No ale choć w naszyj gŏdce jest dużo słōw czeskich i jeszcze wiancyj niymieckich, to jest ôna nŏbarzi zbliżōnŏ do polsky gŏdki. Możno skuli tygo, że jak słowiańsky plymiona, z ktōrych kożdy miało przecã trochã innõ gŏdkã, zaczły se slepiać w jedno państwo, Ślōnsk zostoł slepiōny z tymi, co potyj stały se Polskōm. Bōł tyż Ślōnsk wtedy tajlōm nŏbogatszōm i nŏnowocześniejszōm, bo prandzyj niż reszta Polŏkōw bōł w państwie Wielkomorawskim i Czeskim i prandzyj tyż bōł ôchrzczōny. Mōgliby my powiedzieć, że za bajtla i Ślōnsk i reszta Polski chowali se w tyj samyj Słowiańskyj familiji, byli do kupy i tygo pokrewiyństwa nie cŏfniymy.
No a czamu ślōnskŏ gŏdka jest takŏ inakszŏ niż dzisiejszy polski janzyk? Bo jest to mŏwa bardzo starŏ. Na poczōntku XIV wieku Ślōnsk se ôderwoł ôd Polski już na wdycki (aż do czasu „odzyskania odwiecznie piastowskich ziem”), i ta ślōnskŏ mŏwa z XIII-XIV wieku – co była możno wtedy takŏ samŏ abo podobnŏ jak w Czechach abo inkszych polskich tajlach – już w ślōnski gŏdce została. Zostały wyrazy, zwroty i wyrażynia z mŏwy staropolsky, taky, jakōm pisoł Kochanowski i Rej: gańba, zdrzadło, chrobaczywy, wczora, gorać, wichłać. Zostały głoski pochylōne, ktōry były w staropolski janzyku, a już ich w polski mŏwie niy ma. Zostało nosowe a (gańś, ksianga, tam, pamiantej). Ta staropolskŏ polszczyzna w ślōnski gŏdce została, a polski janzyk poszoł w innõ stronã i bardzo se zmiyniōł. Po unii Polski i Litwy terytorium tygo kraju cŏfło se na wschōd i zaczła se tyż zmiyniać mŏwa Polŏków. Wielcy poeci – Słowacki i Mickiewicz pochodziyli z Kresōw i wprowadziyli do literatury swōj janzyk. Nowożytny polski janzyk bardzo se różni od staropolskygo, a co dopiyro od ślōnsky mŏwy.
A Ślōnzŏki durch rzōńdziyły po swojymu. Flejgowały prastary zwyczajy – topiyniy Marzanny, łażyniy z moikał, umcugi na dożynki, fejderbaly bez zimã, gōniyniy Judasza w żurowõ strzodã, myciy papowi nogōw w Wielki Czwŏrtek, pieczyniy krajanków przed weselał, abrahamy na fynfcich i jeszcze dużo inkszych. Kożdy nowy pokolyniy było nauczōny robić, słuchać starszych, szanować farŏrza i rechtora, dbać ô porzōndek w polu i gospodarstwie. Ludzie przŏli swoji ôjcowiźnie, choć ô przŏniu Ślōnzŏk nie gŏdoł. W całojści Ślōnzŏk mało gŏdoł, a wiancyj robiōł. Taky janczki, co dużo gŏdały, a mało czyniyły wszyscy mieli za zgniylochy, a zgniyły Ślōnzŏk to je cojś przeciwnygo naturze.
Tak se myjślã, że to cud, iż ślōnski lud zachowoł swojã mował, choć bōł co trochã w inkszyj państwie, dokoła niygo były niymiecky wsiy i miasta (kolōnizacyjŏ w strzedniowieczu i za Fryderyka), a w szkole tyż se uczōł po niymiecku. Polsky władzy tã gwarã tampiyły, tak jak prandzyj jōm tampiyły władzy niymiecky. Ale Ślōnzŏki nic se z tygo nie robiyły i dali nie robiōm. Dōma rzōndzōm, gŏdajōm i rozprawiajōm. A nasz rzōnd zamiast tã gŏdkã flejgować, bo ôna znaczi, że Ślōnzŏki sōm z ty samy słowiańsky familijy co Polŏki, to durch fandzŏli o „zakamuflowanej opcji niemieckiej”. Śmiŏć se czy beczeć?
Renata Larysz
Foto na wiyrchu: Jan Mehlich / Wikimedia Commons


text:
Na gōrnoślōnskich szportplacach, 27.05.2018
Kej cołki fusbalowy świat emocjōnowoł sie finałym Ligi Majstrōw, to we lidze czeskyj grali ôstatnioł kolejka szpilōw. Mało fto wierzōł, co ze ligi nie ślejci MFK Karwina, kerŏ przegrywała ôstatnie szpile i musiała wygrać we Jihlavie z Wysoczinōm, do kerej traciōła 3 punkty. Szpil bōł fest wyrōwnany, ale we 66 minucie piyrszego tora strzelōł Jan Kalabiška. Jihlava nie chciała ôdpuścić, bo remis dŏwoł jyj utrzimaniy. We doliczōnym czasie powiōdła sie kōntra ôd Karwinej i Vladislav Lyovin ze Jihlavy musioł retować sie faulym, za co dostoł drugoł żōłtŏ kartka, a fusbalŏrze z Karwinej dostali elwra. We 94 minucie na 0-2 zamiyniōł go Tomáš Wágner. Karwina po tym szpilu skoczyła na 14 plac we tabuli, a Jihlava ślejciała 15 plac i ze ligi.
Leksze zadaniy mieli fusbalŏrze ze Ôstrawy, kerym styknōł 1 punkt, coby sie utrzimać, a grali ze ôstatniym manszaftym – Zbrojowkōm Brno. Banik wygroł 2-0 po torach ôd Dame Diopa (65 minuta) a Marka Hlinki (76 minuta) i skoczōł na 12 plac. We to we marcu chyba żodyn we Ôstrawie a cołkej lidze czeskyj nie wierzōł, bo wtedy Banik mioł 8 punktōw straty do przedôstatniego manszaftu i bukmachery dŏwali mu 5% szansy na utrzimaniy we lidze.
Milan Baroš, kery przed tym sezōnym pedzioł, co to bandzie jego ôstatni, po szpilu zmiynioł zdaniy: “Jak bandzie zdrowie, to jeszczy rok zagrōm dlŏ Banika”.
Po awansie Ôpawy (we sobota bōły ôstatnie szpile II ligi) we I lidze czeskej na bezrok bandōm aże 3 manszafty ze Ślōnska: Banik Ôstrawa, MFK Karwina i Slezsky Ôpawa. Tera czas, coby wieloś poszła w jakoś.
Wyniki ôstatniej kolejki II ligi czeskej:
Fotbal Trziniec – Varnsdorf 2-2
Slezsky Ôpawa – MFK Fridek-Mistek 7-0
Slezky Ôpawa je 1 i awansowoł, Fotbal Trziniec 5, a Fridek-Mistek ôstatni i ślecioł na III ligi (liga morawsko-ślōnskŏ).
Milan Baroš – Banik Ôstrawa
(foto: fcb,cz (fcb.cz) [CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons])
We Polsce grała już yno II liga, kaj bōła w niedziela przedôstatnioł kolejka. Z ligi już formalnie ślecioł Ruch Chorzōw, a żodyn manszaft ze Gōrnego Ślōska niy mioł już szans na awans.
Podbeskidzie Biylsko-Biołŏ – Wigry Suwałki 1-0
Ruch Chorzōw – Zagłymbie Sosnowiec 0-1
GKS Tychy – Ôdra Ôpole 3-0
Ôlimpia Grudziōndz – GKS Katowicy 1-1
GKS Tychy je 4, GKS Katowicy 6, Biylsko-Biołŏ 11, Ôdra Ôpole 12, Ruch Chorzōw 18.


text:
KOMITET POPARCIA POSŁA ROBERTA KROPIWNICKIEGO
Grzegorz Schetyna, Piotr Borys, Jacek Głomb, Jadwiga Szeląg, Jarosław Rabczenko, Krystyna Barcik, Jan Szynalski, Jarosław Lewków, Jerzy Paluch, Katarzyna Kaźmierczak, Janusz Prus, Benedykt Ksiądzyna, Emilian Bera, Maciej Kupaj, Mariusz Foryś, Tomasz Sybis, Zdzisław Tersa, Danuta Barcewicz, Ignacy Bochenek, Leszek Rozbaczyło, Marta Chmielewska, Mirosław Jankowski, Paweł Palcat, Agnieszka Kłopotowska, Franciszek Grzywacz, Aleksandra Lesiak, Andrzej Bednarz, Anna Mokhtari, Grzegorz Kościelniak, Barbara Kuczkowska, Daniel Rzepa Bogusława Radecka – Bych, Franciszek Łoś, Janina Kowalska, Jakub Jagiełło, Jerzy Janicki, Janina Tumaszewicz, Piotr Szymański, Katarzyna Matijczak, Mariusz Kołodziej, Krystyna Czarny, Leszek Czarny, Krystyna Mirończyk, Krzysztof Chopcian, Krystyna Zajko-Minkiewicz, Krzysztof Kobylak, Magdalena Marciniak, Leszek Sanocki, Małgorzata Bulanda – Głomb, Łukasz Sobieski, Urszula Kwiatkowska – Sznerch, Mariusz Barański, Radosława Janowska – Lascar, Paweł Frost, Wiesława Habiak, Przemysław Grześkowiak, Zdzisława Przybylak, Zbigniew Dudek, Robert Kozak, Wojciech Sokołowski, Grzegorz Wala
Emilian Bera - Burmistrz Miasta Jawora
Jan Szynalski
Jadwiga Szeląg, Jerzy Paluch
Krzysztof Dereń
Jacek Głomb
Maciej Kupaj
Jarosław Rabczenko
Józef Pinior
Krystyna Barcik
Grzegorz Kościelniak
Aleksandra Lesiak
Jarosław Lewków
Grzegorz Wala
Robert Kozak
Paweł Palcat
Benedykt Ksiądzyna


text:
Furgajōncy Pierōn
Pora lot do zadku jedyn Anglik wziōn nos do muzyjum, kaj szło ôbejrzeć cugi, kere piyrwyj karusiły u nich po glajzach. Italoki, Niymce i Francuze dziwały sie, macały te zaruściałe pierōństwo… Ino jo i baba ze Słowacji ôstali my ze zadku, wejrzeli my jedne na drugigo i szczylali my afy, kere godały: ô co tym cudokōm sie rozchodzi? dyć u nos take cugi durś idzie trefić! To niy ma wic, chocioż możno ftoś sie zachichro, a inkszy poklupie w gowa i bydzie padoł, co tukej sie niy ma z czego śmioć, ino ślimtać. Nale dyć downij było inakszyj…
Ino sztyry godziny
Na zicher godali Wom ô cugu, kerym szło zajechać z Bytomio do Berlina we sztyry godziny, pra? Kej? Jedne Wom pedzōm „za zeszłyj Polski”, chocioż tak naprowdy to było bardzij za Niymca, bo godomy ô tyj tajli Ślōnska, kero ôstała sie przi Niymcach aże do sztyrdziestego piōntego. Te, kere sōm niy rade Ślōnskowi, tedy ôwdy godajōm, co to niy śmiy być prowda. Katać we 1936 ftoś by poradził zajechać bez sztyry godziny do Berlina? Dyć terozki jadymy hań minimum jedynoście godzin! To na zicher bydzie jakoś bojka, keroście znokwili, coby ino pokozać jak sam żeście mieli fajnie za Niymca! Te Hanysy bele co poradzōm znokwić, bo im sie ô ta pierōńsko autonomio rozchodzi! We sztyry godziny do Berlina?! Ja, toć! Chyba by trza było zafurgać…
Beztōż na tyn cug godali „Furgajōncy Ślōnzok” („Fliegender Schlesier”) abo „Furgajōncy Pierōn”. Kej ftoś miōł cosik do załatwienio we hauptstadt Berlin, niy musioł starać sie ô to kaj bydzie społ. Rano wsiadoł do cugu, a we wieczōr bōł nazod w doma na Ślōnsku. Jak ftoś mo dzisiej cosik do załatwienio we Warszawie, to niych lepij posznupie w necu za jakimś tonim hotelem.
Prawie 130 km na cyferblacie
Kej tyn „Pierōn” sie rozfechtowoł, to „furgoł” 160 km/h (średnio pryndkość miōł 128 km/h). Wagony blank komfortowe, lokomotywa ze silnikiem diesla, a cyna na zicher niy była tako srogo, kej tela norodu nim ciyngiym rajzowało. Aże do 1939, kej go wyciepli, skuli tego, co trzeba było szporować paliwo na wojna. Dzisiej jedyn taki cug idzie ôbejrzeć w muzyum we Leipzig.
Eli dzisiej niy ma takich sznelcugōw? Dyć Poloki kupili Pendolino i inksze, nale jak sie taki cug rozszwunguje to kożdy sie lynko, eli niy wyleci z glajzōw. Bo po sztyrdziystym piōntym (i po ôziymdziesiōntym dziewiōntym tyż) zowdy było cosik ważniejszego do inwestowanio jak bana.
Zowdy opóźniyni
Zgodnijcie kaj szrajbuja tyn felieton? Ja, ja, na banhofie. Prawie bōł tyn klang, po kerym kożdy wylynkany dowo pozōr co bydōm godać. „Cug ku Katowicom przijedzie niyskorzyj ô sztyrdziści minut..” abo „niyskorzyj ô godzina” abo „niy bydzie go”. Na końcu zowdy padajōm, co im je gańba i momy sie niy gorszyć, nale ludzie i tak sie gorszōm, a żodnymu i tak niy ma gańba.
Zouwizou „Koleje Ślōnskie” to je blank inkszo jakość, jak tyn lyjamt PKP-owski, kery jeszcze pamiyntōmy. Niy godōm tego ino beztōż, co „ślōnskie” je zowdy lepsze jak „polskie”, bo to je jednake cygaństwo jak te ô „polskij tolerancji”. Patrza naôbkoło na te gymby ôd inkszych pasażerōw i myśla wiela ône by dali, coby ino ôroz wjechoł sam taki „Furgajōncy Ślōnzok”. Wetna sie, co ôziymdziesiōnt lot do zadku kożdy sam bōł zicher, co dzisiej to bydzie normalne. Cosik tukej poszło niy tak, jak miało iś, abo ino mie sie tak wydowo?


text:
Měšćanska rada je na swojim wčerawšim posedźenju nadawk za twar kružneho wobchada na Schliebenowej přepodała. Projekt budźe dróši hač planowany a z poćežowanjemi zwjazany.
Budyšin (CK/SN). 13. junija započnu kružny wobchad na Budyskej Schliebenowej twarić. Nadawk za to přepoda měšćanska rada wčera Póckowskej firmje Bistra Bau. Po słowach nawody wysoko- a hłubokotwarskeho zarjada města Falka Wendlera bě na wupisanje mało wothłosa, štož zaležeše na wuskim časowym ramiku a na tym, zo su firmy zwjetša wućežene. Wosom předewzaćow je podłožki měć chcyło, dwě stej poskitk wotedałoj. Kóšty su wo 27 procentow a tuž 285 000 eurow wyše, hač wot planowarja wobličene. Dróše na přikład je, twarnišćo zarjadować, přetož połojčne zaraćenje sej žada, wěstotne připrawy wjacekróć přestajić. Nimo toho je ćešo twaršćizny na twarnišćo dowjezć. Kružny wobchad płaći nětko wjace hač milion eurow.


text:
Sewjero-Kurilsk
Sewjero-Kurilsk (rusce CeBepo-Kypилbck; do 1946 japansce 柏原 Kashiwabara) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w Sibirskej na Kuriliskej kupje Paramušir něhdźe 1050 kilometrow sewjerowuchodnje Južno-Sachalinska a něhdźe 300 kilometrow južnje Petropawlowska-Kamčatskeho a słuša do Sachalinskeje oblasće.
Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so 18. lětstotku załožiło jako ajnska wjes a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa. Do Druheje swětoweje wójny słušeše wone k Japanskej.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979


text:
Alzacyjo
Alzacyjo – (fr. Alsace, mjym. Elsass, al. Elsàss) – regijůn admińistracyjny a gyszichtowo kraina we Francyji. Zajmuje 8 280 km² wjyrchu a na 2012 rok mjyszkało sam 1 857 477 ludźi. Nojsrogsze mjasto a stolica je Strasbourg.
Alzacyjo je rozlygowano na půłnocnym wschodźe Francyji, mjyndzy Rynym a Wogezůma a je rozćůngńůno ze połedńo na půłnoc. Je potajlowano na 2 departamynty: Bas-Rhin na půłnocy a Haut-Rhin na połedńu.
We gyszichće pora razůw przelazywała pode władza Francyji a Mjymcůw. Kupa ludźi używo sam alzackij godki, kero je podano na mjymjecko godka nale ze francuskim ajnflusym.


text:
Przedstawiynie z Galeryje Katowskij nagrodzōne
Przedstawiynie Tyjatru Ślōnskigo „Spójrz na mnie” („Wejzdrzij na mie”) w reżyseryji Adama Ziajskigo, narychtowane ekstra dlŏ Scyny w Galeryji Katowskij i ino tam grane, dostało Nadgrodã Głōwnõ Jury jak tyż Grand Prix, to znaczy Wielkõ Nadgrodã Publiczności 53. Przeglōndu Tyjatrōw Małych Form Kontrapunkt 2018. Docyniōne ôstało podjyńcie ważnego społecznie tymatu we wyjōntkowyj artystycznie formie jak tyż ôsiōngniyńcie rōwnowŏgi pōmiyndzy wizyjōm reżysyra a podmiotowościōm zespołu aktorskigo.
W przedstawiyniu „Spójrz na mnie”, granym na Scynie w Galeryji Katowskij, wystympuje troje aktorōw i piyńcioro niywidōmych, postrzōd nich trzi ôsoby niywidōme ôd narodzyniŏ. Tyn ôryginalny „tyjatralny reportaż” je podarzōnym połōnczyniym istego życiŏ i wykreowanyj sztuki. Udzioł ôsōb niywidōmych, co sōm bohatyrami przedstawiyniŏ, poruszane tymaty, ôzprŏwki ô dziynnych niyprzileżytościach, uczuciach jak tyż relacyjach sprawiajōm, iże cołke przedstawiynie je przejmujōnce i na dugo ôstŏwŏ we pamiyńci. To prawie te elymynta ôstały docyniōne ôd jury i nagrodzōne na Festiwalu.
– Robiynie tyjatru w przestrzyństwie cyntrum handlowego było ryzykowne, ale zdŏwŏ mi sie, iże kōnszt mŏ srogszõ siyłã, jeźli działŏ na ôpach. Wiedziołch, iże po piyrwyjszych tytułach, kere pokŏzalimy w Galeryji Katowskij (ôd praprymiery tekstu Weroniki Murek „Sztuka miynsa”, bez mody kolektyw z reportażym wojynnym „Kamynie” po punkowy kabaret Przemka Wojcieszka „Korfanty. Hotel Brześć i inksze śpiywki”) Adam Ziajski znojdzie tam plac i dlŏ siebie i dlŏ niywidōmych aktorōw, kerych zaprosiōł do spōłprace. I nastoło dzieło pt. „Wejzdrzij na mie”, kere wymkło sie spod tyjatralnyj kōntrole – mōmy przedstawiynie, co zruszŏ nojtwardszych, tytuł, co ôn je ôbywatelskim manifestym; przedstawiynie, kere je zaprŏszane na festiwale i zyskało już swoje druge ôgōlnopolske żywobycie. I prawie dlŏ chwil, w kerych ci, co zdŏ sie, że ich niy widać, stŏwajōm we świetle z ôwacyjōm po stojōncku, robiymy tyjater na Scynie w Galeryji – gŏdŏ Robert Talarczyk, Dyrechtōr Tyjatru Ślōnskigo miana Stanisława Wyspiańskigo w Katowicach.
Przedstawiynie „Spójrz na mnie” nastoło na potrzeby Scyny we Galeryji, spōlnyj inicjatywy Tyjatru Ślōnskigo i Galeryje Katowskij, co je swojistym eksperymyntym ôbywatelsko – artystycznym, w kerym po piyrszy rŏz w Polsce tyjater publiczny na stałe zagościōł w przestrzyństwie kōmercyjnym.
– Moc cieszymy sie, iże moglimy spōłtworzić fantastyczne wydarzynie, docyniōne ôd jury i ôglōndŏczy jednego z nojstarszych i nojsrogszych polskich festiwalōw tyjatralnych prezyntujōncych to, co ważne i wertowne. Starōmy sie, żeby Galeryjŏ Katowskŏ była integralnōm tajlōm miasta we wszyjskich aspektach życiŏ jego miyszkańcōw. Dziynki wspōłuczestnictwu w tak ważnych projektach, jak „Wejzdrzij na mie”, ukazujymy naszã ôtwartość i wrażliwość na potrzeby roztōmajtych grup ôbywatelskich, co moc wykrŏczŏ poza zaspokŏjanie kōmercyjnych potrzeb. Tym samym potwiyrdzōmy tyż gotowość do dalszego ryalizowaniŏ ôpowŏżnych i niyôbyczajnych w skali krŏju tymatōw ôbywatelskich – gŏdŏ Aleksander Poltier, Marketing Manager Galeryje Katowskij.
Przedstawiynie „Spójrz na mnie” bydzie szło ôbejzdrzeć na Scynie w Galeryji
(Galeryjŏ Katowskŏ, ul. 3 Mŏja 30) 20, 21 i 22 czyrwnia.


text:
Ustrōnie: sprali chopa na wōzyku inwalidzkim
Policyjōny z Ustrōniŏ chyciyli trzech chopōw, podyjzdrzanych ô znyncanie sie ze ôsobliwym ôkruciyństwym nad ôsobōm niypołnosprŏwnōm fizycznie. Bydōncy pod wpływym alkoholu napastniki nojprzōd ôbalyli 60 lŏt starego chopa na wōzyku inwalidzkim, a niyskorzij kopali po cołkim ciele i niy przizwolyli nazŏd wlyź na wōzyk.
Doszło do tego na poczōntku czyrwnia we Ustrōniu. Szandarzi byli powiadōmiyni ô tym, iże na placu jednyj z posesyji ôstoł sprany niypołnosprŏwny chop. Jak wynikało ze zgłoszyniŏ, trzech chopōw ôbalyło 60 lŏt starego chop na wōzyku inwalidzkim, a niyskorzij kopali go po cołkim ciele.
Funkcjōnariusze zarŏz pojechali we skŏzane miyjsce. W pōmiyszkaniu trefiyli pokrziwdzōnego chopa. Policyjōny ôbsztalowali, iże sprŏwcy nojprzōd ôbalyli pokrzywdzonego, a niyskorzij kopali go i niy przizwolyli wlyź nazŏd na wōzyk. Znŏdli tyż świŏdkōw i sebrali rysopis trzech podyjzdrzanych ôsōb. W czasie pŏrudziesiyńciu minut poszukowań, blisko cyntrum miasta policyjōny namierzyli sprŏwcōw.
Dwa miyszkańcy Cieszyna, co im je 34 i 46 lŏt jak tyż 33 lata stary miyszkaniec Sadowic w czasie zastawiyniŏ ôpiyrali sie, ale wartko byli ôbezwładniyni ôd policyjōnōw. Byli ôżarci. Kożdy mioł blisko dwa prōmile alkoholu w ôrganiźmie. Wszyjscy trefiyli do policyjnyj cele. Po wytrzyźwiyniu usłyszeli prokuratorskie ôbskarżynie pozbawiyniŏ swobody ze ekstra napasztowaniym, narażynie na ciynżke poprzniynie ciała, znyncanie sie nad ôsobōm nieporadnōm fizycznie. Podle zgrōmadzōnyj materyje dowodowyj, na antrag śledczych i prokuratora, cieszyński gyricht uzdoł ô tymczasowym heresztowaniu podyjzdrzanych.
Zastawiyni nojbliższe trzi miesiōnce przepyndzōm w hereszcie. Podszukōnek w tyj sprawie kludzōm cieszyńscy kryminalni pod nadzorym Prokuratury Rejōnowyj w Cieszynie. Przestympstwo ô jake sōm podyjzdrzani sprŏwcy spraniŏ zakwalifikowano było za zbrodniã. Je to przestympstwo zagrożōne kŏrōm pozbawiyniŏ swobody na czas niy krōtszy aniżeli 3 lata abo kŏrōm surowszōm. Sprŏwcy mogōm ôstać we hereszcie nawet na 15 lŏt.
Zdrzōdło: KPP Cieszyn


text:
- Drach. Edycyjŏ ślōnskŏ - Szczepan Twardoch
- Reprint z 1904 roku Ilustrowanego przewodnika po górnośląskim okręgu przemysłowym Leo Woerla
- Górny Śląsk. Atlas dla dzieci
- Drach. Edycyjŏ ślōnskŏ - audiobook - Szczepan Twardoch
- Historia GÓRNEGO ŚLĄSKA
- Regulamin ODZNAKI GÓRNOŚLĄSKIEJ
- Rozwój przemysłu na Górnym Śląsku w XVIII i XIX wieku - Wilhelm Gorecki
- Regulamin ODZNAKI DOLNOŚLĄSKIEJ
- Kolonie robotnicze w Zabrzu i ich mieszkańcy
- Kōmisorz Hanusik - M. Melon
Mecynas ślōnskij gŏdki - szczegóły i donatorzy
Na te Gody zamiast powinszowań - fana i herb do kolorowania
Kōmisorz Hanusik - M. Melon
Opis
Piyrwszy kryminał/horror/thriller ze elymyntōma fantasy we ślōnskij godce
Ôn je bardzij chytry niż Sherlock Holmes
Ôn je bardzij wyzgerny niż James Bond
A wypić gorzoły poradzi wiyncy niż lompy u wos na placu
KOMISORZ HANUSIK
„Prowda je kajś hań fōrt, daleko…”
Dalsze losy Kōmisorza Hanusika autorstwa Marcina Melona, laureata II miejsca na śląską jednoaktówkę z 2013 roku oraz zwycięzcy tego konkursu w latach 2015 i 2016.
Prōbka jednej tajli snojdziecie tukej: „Ôziym trupōw na Sztauwajerach”
Rade byście sie dowiedzieli skōnd Ouma Hanusikowo zno tak naprowdy Walencioka? Fto chowie sie po gulikach w Bytomiu i ino cichtuje na Wasze dusze? Po jakiemu Gryjta Furgoczka ze Szopiynic i jeji dwie cery zaczły akcja eksterminacji elwrów na cōłkim Ślōnsku? Czy legendarno Szolka ōd Świynty Hyjdle poradzi wyciepać wszyskich goroli ze Ślōnska? Jakie plany mo radykalno organizacjo, kero mo kryptonim ROLADAA? Fto wycyckoł cōłko krew z modych karlusów na Bykowinie? Jaki bōł koniec mordyrza spod Wulchauzu, na kerego kyjzynblaty godały „Nylonbojtelkiller”? Fto podpolo chaupy na Murckach, a fto chyto i zjodo dopolone bajtle? Już dzisiej mogesz besztelować „Komisorz Hanusik” Marcina Melona – piyrszo powieść kryminalno (z elemyntami horroru/thrillera/fantasy) naszrajbowanŏ BLANK po ślōnsku.
Marcin Melon – dziennikarz, nauczyciel, Ślązak. Urodzony w roku 1979, reprezentuje pokolenie, przy którym „po naszymu niy śmiało sie godać, co by bajtel niy mioł problymów we szkole”. Z powodu takiego podejścia płynnie porozumiewa się po polsku, choć za swój „język serca” uważa śląską godkę. Działacz społeczny, założyciel i przewodniczący Stowarzyszenia na rzecz edukacji regionalnej „Silesia Schola”, twórca autorskich programów nauczania o Śląsku oraz pomocy dydaktycznych dla nauczycieli. Laureat drugiego miejsca w trzeciej edycji konkursu na jednoaktówkę po śląsku.
Dziynkujymy też Jarkowi Kassner za narychtowanie ôbrazu na okładka do tej ksiōnżki.
Do książki mamy także dwie recenzje:
Barbara i Adam Podgórscy, autorzy „Mitologii śląskiej” i „Słownika gwar śląskich”.
„Downo niy czytołech żodnego tekstu z takom uciechom i to po ślonsku. Komisorza Hanusika piyrszy roz trefiołech w KOREZIE – i już wtenczos poczułech, że artysta Marcin Melon mo talynt. A po czytaniu ksionżki już uo tym wiedziołech. Ślonski kerym została napisano, to je moj ślonski (taki trocha polokowaty) i może bestoż mi zasztimowała. Ale niy ino jynzyk gryfnie zagroł mi w gowie. Sranda i iluminacyjo poszły u Melona choby do tanga, ze szpasem i klar. Co tu godać? Richtich szykowny tyn „Komisorz Hanusik”. Poczytejcie sie go.”
Krystian Gałuszka, prozaik i poeta, autor m.in. "Księgi Raziela"
Książkę można kupić także w formie e-booka
Książka ukazała się pod patronatem:
Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej
Gazety Wyborczej
Jaskółki Śląskiej
Ślůnskiego Cajtunga
Tuudi.net
oschl.wordpress.com
.


text:
Kulow (SN/mwe). Přistajeni Kulowskeho twarskeho zawoda su mjez druhim za to zamołwići, na zjawnych městnosćach komuny, a to tež we wjesnych dźělach, prawidłownje papjerniki wuprózdnjeć. Jurij Brösan, zastupowacy hamtski nawoda města Kulowa, podšmórny, zo dźěłaćerjo při tydźenskej kołojězbje tež při městu přisłušacych hrajkanišćach pozastanu a tam „za prawym hladaja“. Wšako wudźeržuje Kulow wjace hač dwaceći hrajkanišćow, w kóždej wsy jedne. Tohorunja w Kulowskej lěsnej kupjeli abo při měšćanskim haće móža dźěći krosnować a so čumpać.
Wjetšinu hrajkanišćow su po přewróće připrawili, te z NDRskeho časa su dospołnje ponowili, dokelž nowym předpisam njewotpowědowachu. Za wosebje derje wuhotowane hrajkanišćo, kaž w Spalach, tak Jurij Brösan, dyrbiš něhdźe 30 000 eurow nałožić.


text:
Utrŏpy Micyny: Polskŏ misja ôlimpijskŏ
Możno niy kŏżdy z Wŏs wiy, że w Korei napoczła sie prawie zimowŏ ôlimpiada, na kero pojechali tyż szportowcy rodzyni na Ślōnsku. Jŏ niy yno ô tym wiym, nale mogã tyż wszyjskie szporty ôglōndać na moim telewizorze. Niydŏwno zamōntowali mi telewizjã internecowo z abonamyntym za złotōwkã i muszã Wōm pedzieć, że werciło sie jak pierōn. Pōn Prymier tak piyknie pożegnoł na kōnferyncyji polskich szportowcōw, aże płaczki stanyły mi w ślypiach, a ônym na zicher tyż. Ôlimpijczyki muszōm wiedzieć, że rozchodzi sie niy yno ô dalekość skokōw i gibko jazdã na nartach abo szlynzuchach. Dlŏ polskich szportowcōw nojważniyjsze mŏ być “budowanie imienia Polski na świecie”. Polŏki niy jadōm na olimpiadã po wyniki i medale yno coby “dawać nam nadzieję i budować silną Polskę”. Kejby jŏ, bez przikłŏd bōła takim skoczkiym narciarskim i we lufcie spōmniałabych sie ta wzruszajōnco przemowã Prymiyra, to z kŏżdego skoku na zicher wyciōngłabych pŏrã metrōw wiyncyj. Pamiyntałabych, że ôd tego zależy siyła polskigo państwa i jak skoczã za krōtko to Rusy mogōm nōm zakryńcić gaz, jak niy zrobiã telemarku to Unia cofnie nōm dotacje a jak wylandujã blank krziwo i sie ôbalã to nŏs wyciepnōm z NATO. Nale jak uniysiōnŏ na bioło-czyrwonych skrzidłach patriotyzmu pofurgōm nojdalij ze wszyjskich i zostanã majstrym ôlimpijskim to Hamerykōny na zicher cofnōm ôbowiōnzek wizowy dlŏ Polŏkōw.
Kejby jŏ bez przikłŏd bōła takim skoczkiym narciarskim i we lufcie spōmniałabych sie ta wzruszajōnco przemowã Prymiyra, to z kŏżdego skoku na zicher wyciōngłabych pŏrã metrōw wiyncyj.
Jednakōż muszymy być ryalistami, niy zawdy idzie ze wszyjskimi wygrać. Polŏk niy śmiy nigdy przegrać yno ze Niymcym. Nawet jakby mu sie przitrefiōło, to musi gŏdać, że tak po prŏwdzie to ôn bōł lepszy, yno Niymiec mioł barzij moderny sprzynt abo lepij mu wiater powioł, ewyntualnie arbitry byli po jego strōnie.
Inkszŏ sprawa, że niy kŏżdy szportowiec mŏ za tela mocno psychikã, coby tako presã szczimać. Dyć ôn mioł tam skŏkać ewyntualnie lŏtać na nartach abo szlynzuchach i yno na tym sie znŏ. A tu ôrŏz gŏdajōm mu ô trzistu latach “poturbowanej historii” Polski, bez kere Polŏki niy mogli pokŏzać na co ich tak richtig stać. I terŏzki tyn bŏrŏk w żŏdyn sposōb już niy pitnie ôd ôdpedzialności, musi ta krziwdã pōmścić.
Ungyfer jednako presã musiała żech szczimać kedy mōnter prziszoł uruchōmić u mie w dōma telewizjã internecowo. Nojsōmprzōd pedzioł, że toć, za telewizjã bydã płacić jedyn złoty, ale niy rŏz na miesiōnc yno za kŏżdy dziyń. Muszã Wōm pedzieć, co żŏdyn sam na Fytlu niy mŏ takij grajfki do szporowaniŏ jak jŏ. Beztōż jużech go chciała wyciepnōńć, kej zaczōn ta swoja gŏdkã: “Niy bydziecie żałować Micyno, z naszōm fyrmōm richtig werci sie podpisać umowã. Z żŏdnym niy bydzie Wōm tak dobrze jak z nami. Bez tela lŏt niylekij gyszichty Fytla niy szło sam zamōntować internecowyj telewizje i terŏzki Wy mŏcie szansã to zmiynić. Wszyjscy w naszyj fyrmie trzimiōm za Wŏs kciuki, bo tukej sie rozchodzi ô budowanie naszyj marki na świecie. A może być co ważniyjszego? Dlŏ mie niy i wierzã, że dlŏ Wŏs tyż niy.”
Tak dugo wiyszoł mi nudle na dakle, aże yntliś szrajbłach mu ta umowã. Blank żech przepōmniała, że tak pŏ prŏwdzie to jŏ w tyj fyrmie niy robiã i nigdy niy robiyła, beztōż niy muszã sie śniōm za fest identyfikować. Nale bōło już za niyskoro, tym barzij, że mōnter zdōnżoł zrobić w ścianie srogo dziurã, coby pociōngnōńć kabel do drugij izby. Kej go podłōnczōł do telewizora, pokŏzało sie, że sygnoł je za słaby i psinco z tego bydzie. Na szczyńście w aucie bez cufal mioł antynã satelitarno, za kero musiałach mu zabulić yno sto piyńdziesiōnt złotych. Za nastympno stōwã zamōntowoł mi jōm za ôknym i wszyjsko dobrze sie skōńczōło.
Smolić, że moja telewizja internecowŏ to tak po prŏwdzie telewizja satelitarnŏ, za kero sie zaôbycz niy płaci. Dyć muszã być rada, że budujã dobro markã tyj fyrmy yno za złotōwkã dziynnie, pra? A dwiesta piyńdziesiōnt złotych za antynã plus dziesiyńć za gips do zalepiyniŏ dziury w ścianie to niy takŏ srogŏ cyna za nadziejã, kero jij dŏwōm.
Ô autōrce: Miyszkōm na Fytlu, a z tyj perspektywy świat zdŏ sie być trochã inkszy aniżeli Wy go pewnikiym widzicie. Jak chcecie sie ździybko wejrzeć bez moje brele, zaprŏszōm na blog.
Na zdjyńciu polskŏ reprezentacyjŏ na igrzyskach w Vancouver. Foto: Jude Freeman, licyncyjŏ: Creative Commons Attribution 2.0 Generic.


text:
Krabat jako app wuspytać
Budyšin. „Krabat a potajnstwo serbskeho krala, 1. staw“ předleži wotnětka jako pospytna wersija dyrdomdejskeje kompjuteroweje hry jako app za mobilne nastroje, kaž tablet abo smartphone. Projektna skupina „Rapaki“ je ju w nadawku Załožby za serbski lud wuwiła. Putaca stawizna jedna 1714. Kompletna werzija ma klětu dozhotowjena być.
Šulerskej filmaj dobyłoj
Wojerecy. Hnydom dwójce su Wojerowsku kulturnu fabriku na Festiwalu sakskeho šulerskeho filma wuznamjenili. Prěnje myto dobychu šulerjo 4. lětnika dźěćaceho domu „Při Halštrowskim wobłuku “z projektom „Pućowacy złotak“. 10. lětnik Lessingoweho gymnazija dósta za swój film „Město“, kotryž je zhromadnje z kulturnej fabriku zhotowił, druhe myto.
Nowy předsyda towarstwa
Budyšin. Budyšan Andreas von Geibler je nowy předsyda towarstwa Willkommen in Bautzen. Čłonojo předsydstwa su jeho wuzwolili, po tym zo bě prěni a dotalny předsyda loni załoženeho towarstwa Sven Scheidemantel hižo w oktobrje zastojnstwo złožił. Zdobom je wón tež z towarstwa wustupił.
BVB wosom króć trjechił


text:
Misspell 3edyjski był odwiedzany 473 razy w internecie.
Pokrewne misspelles dla:
wedyjski
2edyjski , aedyjski , edyjski , eedyjski , ewdyjski , qedyjski , sedyjski , w3dyjski , w4dyjski , wddyjski , wdeyjski , wdyjski , wecyjski , wed6jski , wed7jski , weddyjski , wedgjski , wedhjski , wedjski , wedjyski , wedtjski , wedujski , wedyhski , wedyiski , wedyjaki , wedyjdki , wedyjeki , wedyjjski , wedyjki , wedyjksi , wedyjsi , wedyjsii , wedyjsik , wedyjsji , wedyjsk , wedyjsk8 , wedyjsk9 , wedyjskii , wedyjskj , wedyjskk , wedyjskki , wedyjsko , wedyjsku , wedyjsli , wedyjsmi , wedyjsoi , wedyjsski , wedyjwki , wedyjxki , wedyjzki , wedykski , wedymski , wedynski , wedysjki , wedyski , wedyuski , wedyyjski , weedyjski , weeyjski , wefyjski , weryjski , wesyjski , wexyjski , weydjski , weyjski , wrdyjski , wsdyjski , wwdyjski , wwedyjski


text:
Libijo
Libijo (ليبيا, Libija), uoficyjolńy do 2011: Wjelgo Arabsko Libijsko Dżamahirijja Ludowo-Socyjalistyczno (الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى, Al-Jamāhīriyyah al-`Arabiyyah al-Lībiyyah aš-Šabiyyah al-Ištirākiyyah al-`Udhmā) – państwo we půłnocnyj Africe, nad Strzůdźymnym Morzym (Zatoka Wjelgo Syrta). Grańica mo s Egiptym, Sudanym, Czadym, Ńigrym, Algeryjům a Tůnezyjům. Důminuje sam sunnicki islam, kery wyznowo 97% mjyszkańcůw. Przez 90% kraju zajmujům pustyńije (Sahara, Pustyńijo Libijsko) a půłpusyńije, na kerych idźe trefić uoazy. Ńy ma sam stołych rzykůw.
Libijo do 2011 bůła dżamahirijjům, co uoznaczało republika socyjalistyczno, we keryj po prowdźe wuadza mjoł Muammar al-Kadafi.
Gospodarka je uoparto na wydobyću ropy naftowyj, kero dostarczo ůng. 80% dochodu narodowygo. Je sam tyż indystryjo petrochymiczno a hutńictwo, nale kraj bezma cołko żywnośćmuśi skiż braku własnygo bauerstwa importować.


text:
Budyšin (SN/JaW). Čłonojo wjacorych serbskich gremijow chcedźa wobdźělenje Serbow na wšitkich planowanskich procesach w Sakskej, Braniborskej kaž tež na zwjazkowej runinje w Němskej na zawjazowace wašnje zakótwić. To je wuslědk scyła prěnjeho zhromadneho wuradźowanja čłonow prezidija Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny, Rady za serbske naležnosće w Braniborskej, Rady za serbske naležnosće Sakskeje a serbskich čłonow rady Załožby za serbski lud wčera w Budyskim Serbskim domje.
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy wonkowny minister Sigmar Gabriel (SPD) je před dalokosahacymi konsekwencami warnował, připóznaje-li USA Jerusalem jako stolicu Israela. „Rozrisanje Jerusalemskeho konflikta hodźi so jenož w direktnych jednanjach mjez woběmaj stronomaj nańć“, rjekny Gabriel dźensa na Berlinskim forumje wonkowna politika Körberoweje załožby. Nowina Wall Street Journal bě rozprawjała, zo steji prezident USA Donald Trump bjezposrědnje před tym, Jerusalem jako stolicu připóznać.
Racije w lěwicarskej scenje
Berlin (dpa/SN). Pjeć měsacow po krawalach w zwisku z wjerškom G 20 w Hamburgu je policija racije we wosom zwjazkowych krajach přewjedła. Zasadźenje wosebiteje komisije „čorny blok“ traja wot dźensnišeho ranja. Z tym chcedźa dalše dopokazy zawěsćić. Přepytowali su dwucyfrowu ličbu bydlenjow lěwicarskeje sceny. W Braniborskej a Sakskej pytali njejsu.
Wjetšina za cofanje
Budyšin (SN/JaW). Rada Załožby za serbski lud chce hižo na swojim přichodnym rjadnym posedźenju w nalěću rozsudźić, hač k rozšěrjenju archiwa Budyskeho Serbskeho instituta trěbny kompleks instituciji přitwarja abo scyła něšto cyle nowe natwarić dadźa. Tole připowědźi našemu wječornikej direktor Załožby za serbski lud Jan Budar na naprašowanje. Załožbowa rada bě k tomu na swojim zašłym posedźenju minjeny štwórtk rozsudźiła, studiju k městnemu wuwiću instituta do nadawka dać. Bě dotal skerje jenož wo rozšěrjenju stejišća na Budyskej Dwórnišćowej 6 rěč, rozmysluja mjeztym tež wo móžnym nowotwarje.
Po třoch snadnje přěhratych wonkownych hrach chcychu volleyballisća sportoweho towarstwa Viktorije Worklecy sobotu skónčnje kozoła powalić a sej před domjacym publikumom prěnje dobyće wuwojować. Někotři hrajerjo drje běchu hišće naraženi, kader pak bě dosć wulki.
ST Viktoria Worklecy
– MSV Budyšin 04 II 3:0
(25:12, 25:15, 25:23)
Drježdźany (dpa/SN). We wobłuku debaty wo pobrachowacych wučerjach w Sakskej warnuje dźěłarnistwo kubłanje a wědomosć (GEW) před planami kultusoweho ministra Franka Haubitza (njestronjan), wučerjam status zastojnika spožčić. Wšitcy wučerjo njemóža tónle status docpěć, nimo toho planuje to minister jenož za połnje dźěłacych pedagogow, tohodla bychu rozdźěle we wučerskich stwach jenož rozrostli, rjekny předsydka GEW Sakskeje Uschi Kruse wčera w Drježdźanach. Wšitcy w NDR wukubłani wučerjo su staroby dla z toho wuzamknjeni. „Status zastojnika za sebje njeje młodym ludźom hižo přičina do Sakskeje přećahnyć.“ Kruse wupraja so za to, nettomzdy zwyšić, zo bychu powabk tworili.
Sakska předsydka GEW kritizowaše runje tak wulke kóšty za zastojnikow. Rozsudźa-li so nětko za to, „potom budźe dróše hač wšo, štož je nětko předwidźane“. Za dźěłarnistwo je wolóženje za wučerjow rozsudne, zo by so atraktiwita powołanja zwyšiła.
Drježdźany (dpa/SN). Do konferency nutřkownych ministrow kónc tydźenja w Lipsku je jeje předsyda žadanja Sakskeje a Bayerskeje potwjerdźił, wěstotne połoženje w Syriskej znowa posudźować. Wón wočakuje na konferency, kotraž so štwórtk zahaja, na temu „wupokazanja do Syriskeje“ kontrowersu, „kotruž wjedu kruće po naležnosći, ale konkretnje na problemje“, rjekny sakski resortny šef Markus Ulbig (CDU) powěsćerni dpa. Zaměr iniciatiwy je, tak mjenowanych wohrožerjow a skućićelow chłostajomneho skutka ze Syriskeje do jich domizny wróćo słać, hdyž wěstotne połoženje to dowola. Skeptiske zwuki z kanclerskeho zarjada a zwjazkoweho nutřkowneho ministerstwa jeho njetraša.
Ulbig je skerje na wid zwjazkoweho knježerstwa wćipny. „Wšako dyrbi zwjazkowemu knježerstwu wězo tež wěstota ludźi w zwjazkowej republice na wutrobje ležeć.“ Njeńdźe wo ludźi, kotřiž su před wójnu ćěkali a maja dowolnosć tu być. Poslědnje pohódnoćenje wěstotneho połoženja w Syriskej je z lěta 2012.
Podstupim (SN/at). Pěstowanje domizny a nałožkow w Braniborskej je wusko ze serbskimi aktiwitami zwjazane. To wuchadźa z wotmołwy ministerki za wědomosć, slědźenje a kulturu dr. Martiny Münch (SPD) na wulke naprašowanje frakcije CDU w Krajnym sejmje Braniborskeje. Na zakładźe 45 prašenjow k wobłukam połoženje pěstowanja domizny a nałožkow, jeho česćowanje a spěchowanje, młodźinske dźěło a integracija w jeho ramiku kaž tež chroniki w kraju su sej opozicionelni křěsćanscy demokraća wotmołwy krajneho knježerstwa wuprosyli. Za wobsahi delnjołužiskeje specifiki njeje so frakcija CDU eksplicitnje zajimowała. Delnjoserbskim aktiwitam mjez 2010 a 2017 pak so ministerka kedźbyhódnje wěnuje, hačrunjež tu „jenož punktualnje informacije předleža“.
Budyšin (CS/SN). Žiwy być po měsačku? Někotryžkuli so po tym ma: Hač włosy třihać, wusywać abo so operować dać, wšitko na staw měsaca wusměrja. We wobłuku Budyskeje akademije poda so wčera wječor ludowědnik dr. Helmut Groschwitz z Mnichowa/Berlina na slědy tohole fenomena. Z dr. Susanne Hozynej ze Serbskeho instituta wón hromadźe w komisiji za wuslědźenje ludoweje prozy dźěła.
Kulturne stawizny protyki měsačka bě tema doktorskeho dźěła dr. Helmuta Groschwitza, kiž je wědomostny sobudźěłaćer Regensburgskeje uniwersity a zdobom zamołwity za natwar a dźěławosć poradźowarnje Njematerielne kulturne herbstwo Bayerskeje při Bayerskej akademiji wědomosćow. Nimo toho wobsedźi wón po zdaću najwjetšu zběrku měsačkowych protykow Němskeje.


text:
Burbank 7 kwiecień 2004r.
(Środa)
Lany Poniedziałek
(Dialekt gwarowy)
W moim Piekielniku ka jo sie urodziył
W lany poniedziałek dziywcynta jo zwodziył
Nosiyłek perfumy schowanom sikowke
Zimnom wodom lołek napotkanom dziywke (panne)
Dziywcynta piscały niby uciykały
Coby ik dobrze zloć to na to cekały
Spotkały sie w grupie to sie wychwolały
Jak ik chłopcy loli - powodzynie miały
Casym sie dziywcyne do stawu wrzuciyło
I nik sie nie gniywoł, problemów nie było
Mokro z wody wysła to mnie tys oblała
Potym na "jednego" do domu wołała
Za pazuchom miołek gorzołki flascyne
Z niom sedek polywać juz swojom dziywcyne
Ze swagrym i z teściym flaske sie wypiyło
A przysłom teściowom tys sie pokropiyło
W lany poniedziałek dziywcyny cekajom
Przyjdzie chłopok poloć tom nadzieje majom
Kiedy go juz widzom ze jes na chodniku
To z radości piscom u nos w Piekielniku
Zaś tutoj w Chicago takiej mody nima
Sucho sobie chodzi tu polsko dziywcyna
Sama sie pokropi perfum se uzywo
Lany poniedziałek inacyj przezywo
Józef Maciasz - Broda


text:
Prawy Kośćůł Jezusa
Prowdźiwy Kośćůł Jezusa – ńyzależny protestancki Kośćůł, kery zostoł zouożůny we 1917 roku we Chinach, we Pekińe. Terozki mo uůn ůng. 2 a půł miljůna wyznowcůw we sztyrdźestu pjyńću państwach na sześću kůntynyntach. Przinoležy uůn do raje kośćołůw źelůnośwjůntkowych, ze kerych wyodrymbńůł śe na anfangu XX stolećo. Jygo cwekym je głoszyńy Wańeliji wšyjstkim nacyjům, ńim Jezus, wedle jejich wjerzyń, przidźe na Źymja zaś (Powtůrne Przijśće Jezusa).
Głůwne doktryny a prowdy jejich wjary to:
- Duch Śwjynty: „Uotrzimańy Ducha Śwjyntego przejawjo śe w godańu godkami a je gwarancyjům lo nos na uodźydźiczyńe Krůlestwa Ńybjos”.
- Krzest: „Krzest we wodźe to je sakramynt kery uodradzo, udźelo śe jygo na uodpuszczyńe grzychůw. Krzest idźe przeprowadźić yno we naturalnyj żywyj wodźe, l.b. we rzyce, jeźorze abo zdrzůdle. Perzůna, kero uostała okrzczůno we wodźe a we Duchu Śwjyntym przijmuje khrzest we mjańy Pana Jezusa Krystusa. Perzůna krzczona winna być cołko zanurzůno we wodzie, ze gowům a twarzům skerowanům na důł”
- Umywańy nogůw: „Sakrament umywańo nogůw umożliwjo kożdymu wstůmpjyńe we społeczność s Panym Jezusym. Mo uůn za cweka coby durś wzywać nos coby my pszoli śebje wzajym, byli pokorne, poradźili wybaczać, służyli inkszym a spůlnoće a starali śe uośůngnůńć śwjyntość. Kożdy, fto uotrzimoł wodny krzest, muśi uobmyć szłapy we imjyńu Jezusa Krystusa. Uobmywańy nogůw śebje nawzajym idźe uůnaczyć we kożdym můmyńće.”.
- Śwjynto Komůńijo: „Śwjynto Komůńijo je to sakramynt na cześć śmjyrći Pana Jezusa Krystusa. Umożliwjo nom uůna uczestńictwo we ćele a krwje Pana naszego a wstympowańe we społeczność ś Ńym, bez cůż mogymy erbnůńć wjeczne żywobyće a być wskrzeszyńi we uostatecznym dńu. Sakramynt ten wińyn być uobchodzůny tak czynsto, jak to je yno możebne. Do jygo uobrzůndku idźe brać yno jedyn praśny chlyb a soku ze winogrůn”.
- Dźyń Sabatu: „Dźyń Sabatu, to je śůdmy dźyn tydńa (sobota), je to śwjynty dźyń, kery ustanowjył Bůg a doł mu ekstra błogosławjyństwo. Mo uůn być zachowywany za bożům łaskům jako uczczyńy pamjyńći stworzyńo śwjata a zbawjyńo, a tyż jako nadźeja wjecznygo dychańo we prziszłym żywobyću”.
- Jezus Krystus: „Jezus Krystus, Słowo, kere uostoło śe ćołym, umrził na krziżu, coby uodkupić grzeszńikůw, zmortwychwsto na trzeći dźyń a wstůmpił do ńeba. Je jedynym Zbawićelem ludzkości, Stworzyćelem ńeba a Źymje a jedynym Prowdziwym Bogem”.
- Biblijo: „Śwjynte Pismo, kere skłodo śe ze Starygo a Nowygo Testamyntu, je natchńůnům uod Boga jedynům spisanům prowdům a standardym krześćijańskigo żywobyćo”.
- Zbawjyńy: „Zbawjyńy je udźelane uod Bożyj łaski bez wjara. Wjerzůncy, coby iść ku śwjyntośći, uwjelbjyńo Boga a pszajyńu bliźnim, muszům polegać na Duchu Śwjyntym”.
- Kośćůł: „Prowdźiwy Kośćou Jezusa, założony uod Pana naszygo Jezusa Krystusa bez pośrednictwo Ducha Śwjyntygo we czaśe «późnygo dyszczu», je prziwrůcůnym Prowdźiwym Kościołym apostolskich czasůw”.
- Przijśće Jezusa nazod a Uostateczny Gerycht: „Przijśće Pańskie zaś bydźe mjoło plac we uostatńich dńach, jak zleźe uůn s ńeba, coby mjeć gerycht nade śwjatym. Wuůnczas prawi dostanům wjeczne żywobyće, a bezbożniki bydům na zowdy potympjůne”. USA


text:
Běły Chołmc (AK/SN). Hižo wot junija je Běły Chołmc wo zajimawy blečk bohatši. K swjedźenjej składnostnje 90lětneho wobstaća dobrowólneje wohnjoweje wobory běchu restawrowany pokutny křiž ze zornowca njedaloko wjesneho hata znowa postajili. „Za to so wšitkim na projekće wobdźělenym wutrobnje dźakuju“, pisaše wjesny předstejićer Thomas Rösler w zjawnym wuwěšku.
„Na starym městnje při wjesnym puću bě křiž dospołnje zarosćeny. Štóž jón njeznaješe, je jón lědma spóznał“, praji Běłochołmčan Wolfgang Tietze, kiž je nawoda twarskeho zarjada Łazowskeje gmejny. Podstawk bě za čas NDR přełamany. Zawod z wokoliny je wobaj dźělej spočatk 1970tych lět ze železnej manšetu zwjazał. Lětsa je Wojerowski Israelec zawod za narowne pomniki křiž restawrował. Dalše firmy pomhachu jón do Běłeho Chołmca dowjezć a postajić. Twarski zawod Łazowskeje gmejny je teren přihotował a wokoło křiža plestrował. „Saněrowanje płaćeše dohromady tysac eurow. Zwoprawdźić móžachmy to dźakowano pomocy zawodow“, so Wolfgang Tietze wjeseli. „Na te wašnje zachowamy přichodnym generacijam stawizniski swědk.“


text:
Cołko przigoda z „Pogodůmy” napoczła sie we 2014 roku, kej to trzi frelki z Mikołowa zaprosiůły noszo ferajna do spůłarbajcynio. Razym zbajslowalimy projekt społyczny, dziynka kerymu bajtle ze mikołowskich szulůw a ôchrůnek můgły wiůnś udzioł we zajynciach, na kerych bez zabawa, můgły posuchać a wywiedzieć sie co nowego ô Ślůnsku. Motywym przewodnim cołkich zajynć bůły Straszki Ślůnske, kerych przeca w noszych berach a bojkach je festelnie dużo. Modzi poznali Połednice, Utopce a Piecucha, kery uczy, coby niý polić plastiku a innego uoszklistwa we piecu. Przede wszystkim jednako bajtle na tych zajynciach majům ôkazjo, coby POGODAĆ po ślůnsku a poznać noszo kultůra.
We szulach teroźnie mało godajům ze bajtlůma ô lokalnych trodycjach, kulturze abo historyji. Na lekcjach historie modzi niý majům ôkazje posuchać ô tym, jako kejsik u nos na Ślůnsku bůło, a jako je rýchtých historio Ślůnska. Dodatkowo powszecho globalizacjo, prziczynio sie ku tymu, iże zatrocajům sie nosze lokalne trodycje a zwyki. Coroz czynści nosze świynta zastympowane sům „przikludzůnymi” świyntůma. Na Ślůnsku můmy festelnie bogato kultůra, keryj niý chcymy dać zaginůnć.
Chcymy wylyź do wszytskich bajtli ai jeich fatrow a pokozać, iże sům piykne bery a bojki po ślůnsku szpecjalnie dlo bajtli. Tym barzi, iże je ich na prowda cołko masa, a ku tymu poradzům być fest interesantne a nawet edukacyjne (choby bojka o Piecuchu).
Chcymy tyż pokozać, iże to co widzymy we Internecie, telewizyji abo słyszymy we radyjoku to niý je wszysko. Czosym werci sie ôbadać kaj indzij, coś wiyncy.
A przede wszystkim chcymy pedzieć wszystkim modym a bajtlům, iże niý ma gańba godać. Toć to je noszo kultura a cynno iścizna. Chcymy, coby kożdy bajtel wiedzioł skůnd je a jake mo korzynie.
Kludzilimy zajyncia dlo bajtli ze mikołowskich szulůw podstawowych dlo klas 1-3 we Miyjskij Bibliotyce Publicznyj we Mikołowie.
Bez feryje we 2015 roku we Miyjskij Bibliotyce Publicznyj w Mikołowie na trefach ze bajtlůma uosprawialimy ô Straszkach Ślůnskich.
Bylimy tyż miyndzy inkszymi ze wizytůma we mikołowskich ôchrůnkach:
Przedszkole nr 12 im. Bajkowej Przygody w Mikołowie, Przedszkole w Mikołowie-Paniowach.
Tam nawet te nojmodsze, trziletnie bajtle suchały interesantnie noszych piyknych Ślůnskich berůw.
Chcesz aby Twoja grupa również mogła posłuchać o Śląsku i po Śląsku? Chcesz wiedzieć więcej?
Szkryfnij do Moniki Rożek: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Šlůnsk to land ze kultůrům, roztolicznymi trodycjami a naturalnům iściznům. Jednako łod zowdy nojwiyncy we wercie byli na Šlůnsku ludzie. To łůni grůntowali a formowali Šlůnsk a niý roz nawet cołki welt. Nikerzi s nich uostali świadůmie abo niý przepůmnieni a łůnych dorobek potraciůł sie fůrt kejsik tam. Jednako coby tak dali niý bůło, przedstowiůmy Wům sam Galerio ślůnskich Noblistůw.
Śląsk to ziemia z tradycjami, kulturą i bogactwami naturalnymi. Jednak przede wszystkim prawdziwą wartością Śląska od zawsze byli ludzie. To oni tworzyli i kształtowali Śląsk a niejednokrotnie nawet dzieje całego świata. Część z nich niestety została świadomie lub mniej zapomniana, a ich dorobek zginął w otchłani przeszłości. Chcąc temu zapobiec przedstawiamy Wam Galerię śląskich Noblistów.
Zobaczcie a poczytajcie sami, kim byli i są Ślůnzoki.
Jeszcze dobrze sie niý napoczyn nowy rok, a my juże dostali propozycjo sbajslowanio norychtůw ze ślůnskij godki. Tym razym ôdezwoł sie do nos Samorzůnd Sztudyncki Politechniki Śląskij, kery to bajslowoł latosi Forum Uczelni Technicznych. Je to zrzeszyniý Samorzůndůw Sztudynckich Uczelni Technicznych ze cołki Polski.
KŮMUNIKACJO
Termin „kůmunikacjo” ôznaczo łůncznoś, wymiana a uosprowianiý. Przekozaniý kůmunikatu polego na słownym abo bezsłownym przesyłaniu informacyj, a dziynka tymy wpływaniu na miyndzyludzke relacje.
Co interesant, kůmunikujymy sie durś, bez wzglyndu na to, co robiymy:
- eli sie godo abo siedzi po cichu,
- kůnfrůntuje sie abo uciyko,
- staro sie pokozywać swoje emocje, abo sie je chowie.
Niýzoleżnie, jako sie zachowujesz, przekozujesz informacje inkszym.
Cołki procys kůmůnikacje idzie ujynć we 3 kanołach przekozu:
- kanoł werbalny – to tekst kery sie godo (7%),
- kanoł woklany – to jak tyn tekst sie godo (38%),
- kanał wizualny – to zachowaniý niýwerbalne (55%).
Informacje poradzi sie przekozywać na roztomajte sposoby:
- kůmůnikacjům werbalnům a niýwerbalnům,
- ustnie a pisymnie,
- bezpostrzydnio abo postrzydnio.
A na co sie kůmůnikować? Jake sům funkcje kůmůnikacje?
- informacyjno – wymiana a zbiyraniý informacyj, dejmy na to potrzebnych do wyznoczynio cweku dziołanio abo dobrego uzdanio,
- motywacyjno – motywowaniý a zachyncaniý, dejmy na to do dziołanio,
- kůntrolno – informowaniý o sztandardach, obowiůnzkach,
- przekozywanio wrażyń, ymocji a nawiůnzywanio relacyj.
Jako sie uosprowio..?
Pod kůniec grudnio Modzi, kerzi brali udzioł we noszym projekcie
"Silesia Skills" zrobili swůj projekt społyczny. Bezto we II LO we
Mikołowie sbajslowali wystowka sylwestek Ślůnskich Noblistůw.
#dzialajlokalnie #centrumspolecznegorozwoju #silesiaskills
Silesia Skills to projekt dlo modych zakryncůnych ludzi, kerzi czujům we siebie, iże chcům dziołać a pomiyniać świot. Dziynka projektowi sbasjlowalimy we Listopadzie 2016 we Mikołowie norychta kludzůne bez doświadczůnych trynerůw ze fýrmy "Ośrodek STREFA ROZWOJU".
Na tych trefach modzi můgli uozwijać swoje umiyjyntności miynke a kůmpetyncje ze zakresu kůmiunikacje a roboty we grupie. Je to tym barzi we wercie, iże skorzystać ze tego mogům tera, przi kludzyniu swojego projektu, nale tyż we prziszłości, kej bydům kształtować swoja ściyżka kariery.
Terozki uostoł juże uostatni tref, na kerym "dopinać" bydymy nosz projekt z młodzieżům sbajslowany w ramach Silesia Skills. Miarkujymy, co juże niýdugo bydymy můgli sie nim poasić a przedstowić go lokalnyj społyczności we Mikołowie.
Cel projektu:
Wykształcenie wśród młodzieży aktywnej postawy społecznej.
Zachęcenie do działania oraz inicjowania przedsięwzięć na rzecz lokalnej społeczności
Wsparcie działań młodzieży przez wspólne stworzenie projektu społecznego
Przekazanie wiedzy ułatwiającej wspólne tworzenie projektów
Wsparcie rozwoju umiejętności miękkich młodzieży
Ogromnie się cieszymy, że możemy się pochwalić realizacją nowego projektu. Silesia Skills!
Realizacja projektu możliwa jst dzięki dofinansowaniu z programu „Działaj Lokalnie IX” Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce.
Oficjalne wyniki naboru na stronie Centrum Społecznego Rozwoju.
Strona 1 z 2


text:
Witajśo k nam do Chóśebuza
Wó pśedewześu Cottbusverkehr a wobchaźe w Chóśebuzu a wokolnosći
Cottbusverkehr jo wobchadowe pśedewześe, kótarež wobsłužujo wósobowy bliskowobchad w Chóśebuzu a pódwjacornem źělu wokolnego krajnego wokrejsa Sprjewja-Nysa. Cottbusverkehr jo komunalny zawod, ako jo organizěrowany we Wobchadowem zwězku Barliń-Bramborska (VBB). Stakim mógu se pśez awtomaty Cottbusverkehr kupiś tikety za cełu Bramborsku a za Barliń.
Cottbusverkehr póbitujo Chóśebuzarjam a woglědarjam města Chóśebuza a regiona w krajnem wokrejsu Sprjewja-Nysa zjawnu mobilnosć. Naše elektriske a buse pólěpšuju měsćańske žywjenje, pśinosuju k zachowanju wobswěta a pówušuju kwalitu žywjenja.
Z elektriskimi a busami pśedewześa Cottbusverkehr dojśpijo drogowaŕ kuždu cel w Chóśebuzu. Něntejšna seś elektriskich ma pěś linijow (1, 2, 3, 4, 5), z kótarychž jadna jězdźi jano kóńc tyźenja (TRAM 5). Busowe linije, z kótarychž jo 13 měsćańskich a 23 regionalnych, zwězuju město ze susednymi jsami ako z Depskom, Bórkowami, Dešankom, Móstom, Hochozu, Janšojcami a Barbukom.
Někotare turistiske cele, kenž dojśpijośo z wužywanim našych busow a elektriskich
Z TRAM 1 a 4 dojśpijośo pśez zastanišći Měsćańska promenada a Měsćańska hala centrum Chóśebuza z swójimi zajmnostkami.
Z busowymi linijami 46, 47 a 48 dojěźośo do Bórkow, źož móžośo póžywaś bajkojty woglěd Błotow z cołnom.
Z TRAM 2 dojśpijośo zastanišćo Droga Augusta Bebela. Na rowno tak pomjenjonej droze namakajośo Serbski dom a Serbsku kulturnu informaciju LODKA. Jadna stacija jěsnjej jo Měsćański muzeum.
Zastanišćo elektriskeje 2 jo teke pomjenjone Měsćański muzeum.
Z TRAM 3 móžośo dojěś do Statnego źiwadła na zastanišću Schillerowa droga.
Woglědajśo k nam do Dolneje Łužyce!