text:
Mikołoj już jedzie Trocha sie już zećmiło W dōma śwjatło łośwjyciło Narŏz tela szumu wszyndzi Ktojś saniami tukej pyndzi Zwōnki zwōniōm,kōnie gnajōm A dzieci w kōntkach siodajōm Trocha widać wystraszōne A zwōnki zwōniōm jak szŏlōne To Mikołŏj z aniołkami ! Stanōł tukej przed dwjyrzami ! Już ze sani wylazujōm ! Już do chałpy sie pakujōm […]
Mikołoj już jedzie
Śwjynty Mikołoj
Śwjynty Mikołŏj Mikołŏj sie zbliżŏ Dzieci sie radujōm Na niego czekajōm Z łokyn wyglōndajōm Tam daleko widać Cosik sie już dzieje Zwōniōm głośno zwōnki Mikołŏj już jedzie Łón jedzie saniami Razym z aniołkami Wjelki krzynki graczek majōm Wszyskim dzieciōm to rozdajōm Za jedna pjykno zdrowaśka Bydzie paket,a w nim graczka Kjere dzieci nie słuchały Posłuchajōm […]
W starej cechowni
W starej cechowni Barborka stoji W starej cechowni Barborka stoji sama jak palec za czymś wyglondo płaczka we łoku blysknyła jyno bo żodyn berkmon tu niy zaglondo Prziszoł pod kryczkom tu Francik stary zegnoł kolano chocioż fest boli pora Zdrowasiek porzykoł cicho a we pojstrzodku sromota poli Francik rozumi że ciynżki czasy Łonymu tyż przeca […]
Barbórka – patrónka berkmónów
Barbórka – patrónka berkmónów Barbórka śwjynto berkmónóm dano Patrónka jejich fest miłowano Na kożdej grubje stoji w cechowni I łopatruje sie nimi tera jako było ji downi I jeji pszoci berkmony czujóm Jak tam pod ziymjóm wóngel fedrujóm Łóna je s nimi furt tam na dole Co by pokludzić jich nazot do szole Bo ciynżko […]
Ô Barbōrce
Ô Barbōrce Już z dziada pradziada w moji familiji Były same berkmōny na grubje robili A czwŏrtego grudnia fest sie śwjyntowało To bergmōnōw śwjynto Barbōrka patrōnka im danŏ Do kościoła wszyjscy szli podziynkować Barbōrko ci Co byś cŏłki rok chrōniła ôd wypadkōw wybawiła Kjejś zrobili Dziyń Gōrnika ale pomału to zanikŏ Bo Barbōrka sie wrōciła […]
Bergmōny
Bergmōny Bergmōny ,bergmōny dzisio śwjyntujecie na co dziyń na gruba na szychta jedziecie Tam niy ma słōneczka ani ôkyneczka po ćmoku chodzicie śwjata niy widzicie Czŏrni,umazani wōngel fedrujecie a potym zmochani do szole idziecie Na wjyrchu w cechowni na klynczkach rzykocie i kŏżdy sjazd na dōł szczynśliwy mjeć mŏcie Barbōreczka śwjyntŏ niych ô wŏs pamjyntŏ […]
Ło starce co rzykaniym wygoniła śmiertka
Ło starce co rzykaniym wygoniła śmiertka Prziszoł łojciec do mamulki i tak ji po cichu prawi godej mi tu roztomiło som my na śmiertka gotowi Bo łona stoji za progiym i cięgiym sie dopomino ło jakiś historyji godo starzika starki spomino Że ji tam coś łobiecali a łona była gotowo chciała wziąć opy pod kosa […]
Mojimu tatowi
Mojimu tatowi Pójda jo se chyba Na grób powinszować A bardzi porzykać I kwjotki darować Zaśwjycić lampeczka Klynknyć na kolana Z łoka leci krapeczka Mokro płaczka mało Po licach sie pokulała A jo rzykać nie umjała Zamyślóno żech stanyła I płaczka rynkóm łotrzyła Rozmyślałach downe czasy Jak z tatulkym było Dzisio przeca Śwjynto Łojca A […]
Boże Ciało
BOŻE CIAŁO Dzwóny bijóm,nas wołajóm Boże Ciało łogłoszajóm I idymy se drógami Dzieci idóm z koszyczkami Jedne na bjoło łobleczóne Niesóm śwjyczki zapolóne A te myjsze sypjóm kwjyci Przed baldachimym idzie reszta dzieci Dużo idzie ministrantów Pod baldachimym ksióndz z monstrancjóm Wszyjscy ludzie potym idóm Procesyjóm nazot do kościoła przydóm Idóm tak drógóm i śpjywajóm […]


c: text/html

text:
Teściowŏ A moja teściowŏ To fajnŏ babeczka Czasym trocha ôpjerniczy Dyć postawi tyż flaszeczka Rzōndzić to ôna poradzi Niy śmisz w niczym i tyż wadzić Po swojimu wszysko robi Niych nō kjery sam co zgłobi Połustawjŏ go zarŏzki I jeszcze sprzezywŏ djŏskym Ale nich tam,niych i bydzie Dyć ze zistōm potym przydzie Postawi tyż bōnkaweczka […]
Teściowŏ
Ta teściowŏ-szwigermuter
Ta teściowŏ-szwigermuter Dyć moja teściowŏ Dyć ta szwigermuter Baba starej daty Chodzi sztyjc po placu Zbjyrŏ stare graty Już pelnŏ kōmora Tego nachabiła I kōnty w pywnicy Tym już zawaliła Wszysko sie i przydŏ Wszysko trza sztaplować I niy mogesz na to Niczego i gŏdać Dyć niychyrskŏ przeca Ôna wcale niy ma Gasi dycki śwjatło […]
HALLOWEEN
HALLOWEEN Halloween obchodzi sie dycki z 31 pazdziernika na 1 listopada, przed samym Swiyntym Zmarlych. Tak richtig, to tyn zwyczaj do Europy prziwandrowol z Ameryki dziepiyro na poczontku dziewiencdziesiontych lot zeszlego wieku, a tam przismyczyli to przesiedlyncy z Irlandii. Toz pora dni naprzod kupuja bombony, kyjksy i inksze maszkety, coby obdzielic bandy bajtlow, kere przilazom […]
Beboki a Halloween
Beboki a Halloween Dejcie pozōr se na zmory I na te straszne potwory Łu nŏs wcale jich niy znōmy Bo swoji beboki mōmy Nasze heksy i podciepy Czy tyż stojōm ô maszkety ? Czy Halloween uznowajōm ? Czy po śwjecie tyż lotajōm ? Pjedrōn wjy co sie stało ! Dyć sie wszysko pozmjyniało ! Śwjat […]
Jŏdło
Po sprawunki
Po sprawunki Marta pokupić se towŏr chciała Tuż do mjasta sie wybrała Bo tam wjelki sklepy majōm Marketami jich nazywajōm Chłopa na to nakusiła Bo sama by tam nie trefiła Jako towŏr do dōm by tachała Kjejby autym niy jechała Depce Marta w tym markecie Jak baby kupujōm – sami wjycie Wszyski rygały przeleciała […]
Do mamy
Do mamy Mamo mamo cōż ci dōm moji serce kjere mōm jaki kwjŏtek,bōmbōniera ale to ni ma za wjela i me pszoci ,miłowani za wszyski twoji starani coŏki twoji pośwjyncyni nie przespane noce nadymnom ślynczyni Dzisio wjelki śwjynto twoji przyjmij te winszowani moji chociŏż nie podarne trocha ale jako wjyncyj moga ? Miłuja cie […]
Kochanŏ mamo
Kochanŏ mamo Tyla lŏt żeś już przeżyła Tyla w życiu dośwjadczyła Ale zawsze żeś wesołŏ Miłowaniym dzielisz naôkoło Twoji rynce urobjōne Nogi cŏłki popuchniōne Jak za młodu – ni mŏsz siły Łuśmjych zŏwdy taki miły Dycki tulisz,przygadujesz Swoji dziecka fest miłujesz I w potrzebje cojś doradzisz Bo tak yno ty poradzisz Dzisio ciebje winszujymy […]
Post – szpaska
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy…
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy… Tak se siedza i spominom, jak zaczlach robic we moji firmie, to co roku na Dziyn Kobiyt przijyzdzol z derekcji jakis fetryjter i wszystke kobiyty dostowaly szekulada i kwiotek. Nojczynscij bol to nelka abo tulpa. Wele polednia szef naszego oddzialu , jego zastympca i magazynier urzondzali nom fajer. […]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Andrej Zaliznjak
Andrej Zaliznjak (rusojski AHдpeй AHaToлbeBич ЗaлизHяk, Andrej Anatoljevič Zaliznjak) (naroźony 29. apryla 1935 w Moskwje) jo rusojski rěcywědnik a cłonk Rusojskeje akademije wědomnosćow (pśedmjat literatury a rěcy).
Wopśimjeśe
Wědomnostna biografija[wobźěłaś]
Zaliznjak jo filologisku fakultu Moskowskeje statneje uniwersity skóńcył, a pótom studěrował na Pariskej Sorbonje pla francojskego stukturista André Martinet.
Wuknjo něnto na filologiskej fakulśe Moskowskeje statneje uniwersity (wósebnje w pśedmjaśe teoretiskeje a nałožowaneje rěcywědy) a w uniwersitach Aix-en-Provence, Parisa a Genfa. W lěśe 1987 sta se z korespondowacym cłonkom Akademije wědomnosćow Sowjetskego zwězka, w lěśe 1997 jo bywał cłonk akademije. Wón źěła w Instituśe za slawistiku Rusojskeje akademije wědomnosćow.
Źěła wó synchronistiskim wopisanju rusojskeje morfologije[wobźěłaś]
Prědna monografija Zaliznjaka, Rusojska substantiwowa a adjektiwowa fleksija (Pycckoe иMeHHoe cлoBoизMeHeHиe, 1967), jo był wopyt deklinaciju substantiwow, adjektiwow, pronomenow a numeralow w pisanej formje rusojskeje rěcy konsekwentne algoritmiski wopisaś. Studij rozpowěda wažne teoretiske problemy morfologije, dawa kšute definicije wopśimjeśow słowna forma, gramatiski wóznam, gramatiska kategorija, akord-klaso, genus, akcentowa paradigma a druge. Wó gramatiskich kategorijach pad, cysło, genus a akord-klaso jo Zaliznjak wósebne nastawki pisał, źož se toś te fenomeny z typologiskeje perspektiwy rozpowědaju.
Ako pokročowanje idejow Rusojskeje substantiwoweje a adjektiwoweje fleksije jo se jawiła Gramatiski słownik rusojskeje rěcy (1977, stwórty nakład w lěśe 2003), źož jo za sto tysac rusojskich słowow precizny fleksijowy model daty (a klasifikacija toś tych modelow naraźona). Słownik, kótaryž jo Zaliznjak z ruku gromaźe nosył, jo bywała baza za praktiski wše kompjuterowe programy awtomatiskeje morfologiskeje analyzy rusojskeje rěcy (inkluziwnje programow za pytanje informacijow a awtomatiskego pśestajenje).
Monografija Zaliznjaka a jogo nejwažnjejše źěła wó powšyknej a rusojskej morfologiji se su zasej w lěśe 2002 nakładowali.
Źěła w rěcy wopismow na brjazowych škórach[wobźěłaś]
Wót lěta 1982 jo A. A. Zaliznjak systematiski rěc wopismow na brjazowych škórach z Velikego Nowgoroda studěrował. Wón jo źěła wó namakanju wósebnosćow stareje nowgorodskeje narěcy wózjawił, wó jeje wósebnosći na rozdźěl k nadnarěcnej starorusojskej rěcy, wó ortografiji a paleografiji wopismow na brjazowych škórach a wó metodach jich datěrowanja. W lěśe 1995 jo wón spowšyknjowany studij Stary Nowgorodski dialekt wózjawił (drugi nakład jo se w lěśe 2004 wózjawił). Źěło wopśimjejo gramatiski wopis dialekta a komentěrowane teksty pśisamem wšych znatych nowgorodskich wopismow na brjazowych škórach.
Analyza Rěcy wó wójarskem śěgnjenju Igora[wobźěłaś]
Knigły Rěc wó wójarskem śěgnjenju Igora: doglěd rěcywědy (2004) jo gusto diskutěrowanemu problemoju awtentiskosći teksta Rěc wó wójarskem śěgnjenju Igora (CлoBo o пoлky ИropeBe) pósćona. Zaliznjak dopokaza, až by-li něchten tekst w 18. lětstotku falšował, by wjelicku mań preciznych znajobnosćow měś musał, kótarež jo rěcywěda faktiski akle w 19. a 20. lětstotku nadejšła. Eksistěruju kritiski wótwažowane rěcywědne argumenty pśeśiwo awtentiskosći teksta, naraźowane wót rozdźělnych awtorow. Pó powšyknej konkluziji Zaliznjaka jo wjelgin njewěrjobne, až jo Rěc wó wójarskem śěgnjenju Igora falšowana.


text:
Paulek i Gustlik razym se miyszkali.
Swady niy mieli, ani sie niy prali,
Bo Gustlik to chop pieronym spokojny.
Niy cis sie nigdy ku swadzie, do wojny.
Dycki gazeta czytoł lub groł w szkata,
Bondź se legnoł, jak to na stare lata.
W swyj izbie na wiyrchu boł w niebo wziynty,
Jak mioł co lubioł, czyli spokoj świynty.
Paulek w tyj chałpie na dole mioł izba
I choć do tego niy chcioł sie prziznać,
Waryjot z niego był fest pofyrtany.
Myśliwca udowoł dycki nad ranym.
Trombioł w goń sygnały, chytoł hazoki,
Na fazany szczyloł i inksze ptoki.
Lotoł drap przi tym z izby do antryja
I na leżanka skokoł ze bifyja
Biydok Gustlik skiż tego wyrobiania,
Gowa mioł wielgo jak na podzim bania.
Leci po prośbie: Pauleczku kochany!
Byćże tak choć ciszyj trocha nad ranym,
Bo żyje sie ciynżko i usnonć niy idzie.
Czamu rojbrujesz tak bez cołki tydziyń?
A Paulek na to: Ciś stond gupia małpo,
Przeca se moga co chca robić z chałpom!
Możno dwa tydnie od zdarzynio tego,
W tyj chałpie dzioło sie coś blank inkszego.
Paulek sie jeszcze pod pierzinkom grzeje
I mu sie na łeb coś z gipsdeki leje.
Bestoż klnie zmierzły i ślypia łotwiyro,
A tu je mokre praje cołkie wyro.
Drap na gora leci fest znerwowany,
Że niy poradzi poleżeć nad ranym.
Klup! Zawrzyte dźwiyrza. Bez dziurka kuknoł
I praje zarozki z nerwow niy puknoł.
Co ujrzoł? Woda? Co to je? – sie pyto.
Czamu ty Gustlik w chałpie ryby chytosz?
Na co woda w izbie i guminioki,
Na co wyndki, kibel, hoczyk, chroboki...?
A Gustlik na to: Ciś stond gupio małpo,
Przeca se moga co chca robić z chałpom!
Taki z bojeczki tyj morał płynie:
Gdyś wieprzkiym – inksi ci jak świnie!
Marek Szołtysek – Najlepsze książki o Śląsku! www.szoltysek.pl
SŁOWNIK
swada – kłótnia
pieronym – tu w znaczeniu: bardzo
cis sie – pchał się
dycki – zawsze
legnonć se – położyć się
na wiyrchu – u góry
fest – bardzo, mocno
pofyrtany – zwariowany, pokręcony
goń – polowanie
hazoki – zające
fazany – bażanty
drap – szybko
antryj - przedpokój
leżanka – tapczan, sofa
bifyj, byfyj – kredens kuchenny
podzim – jesień
bania – dynia
rojbrować – rozrabiać
blank – całkiem, zupełnie
gipsdeka – sufit
ślypia – oczy
wyro – łóżko
klup – stuk-puk
kuknoł – spojrzał
puknoł – pękł, rozerwało go
guminioki – gumowe buty, kalosze
kibel – wiadro (nie ubikacja!)
(KT)


text:
Kuna Yala
Kuna Yala to je autůnůmiczno prowincyjo a comarca we Panamje, kero zajmuje 365 wyspůw ze archipelagu San Blas a kůnsek karajibskigo wybrzeżo Panamy, dugi na 373 kilomyjtry. Je zarzůndzano uod gubernatora, kerym uod 2006 roku je Avelino Brenes. Grańica mo s Kolůmbijům a prowincyjům Darién. Jeji stolicům je El Porvenir. Kuna Yala mo 2393 km² wjyrchu a pomjyszkuje ja 36 487 ludźůw (dane ze 2004 roka). Gyszichta Kuna Yala zaczła śe uod bůntu ludu Kuna we 1952 roku, kerymu przewodźůł wůdz a szaman Nele Kantule. Wuůnczas wkludźili uůńi fana ze hakenkrojcym, kery bůł znůmym simbolym we jejich kulturze. Skiż srogigo naćisku uod liderůw Kuna, jejich autůnůmijo uostoła uznano uod Panamy we 1930 roku. Terozki głůwnym zdrzůdłym dochodu we Kuna Yala je turystyka.


text:
Mapa kodów pocztowych Witowy MostMiejscowość: Witowy Most
Gmina: Baranowo
Powiat: ostrołęcki
Województwo: mazowieckie
Kod pocztowy: 06-320
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Zawiercie kody pocztowe, Sucha Gdynia kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 13 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 14 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 15 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 16 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 17 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 18 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 19 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 20 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 21 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 22 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 23 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 24 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 25 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 26 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 27 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 28 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 29 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 30 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 31 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 32 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 33 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 34 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 35 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 36 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 37 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 38 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 39 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 40 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 41 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 42 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 43 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 44 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 45 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 46 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 47 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 48 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 49 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 50 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 51 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 52 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 53 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 54 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 55 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 56 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 57 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 58 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 59 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 60 Iława kod pocztowy, Sikorskiego Władysława 61 Iława kod pocztowy
Mapa strony


text:
MALUĆKE SERDUSZKA Już grudniowe Świynta, Jezusek sie rodzi, idōm Go nawiedzić i starzi i modzi. Hej, nōm czas już sie weselić! Gwiozdeczka na niebie, pokazuje kerōm drōgōm nojbliży do Ciebie. Idōm do kościoła Franek i Maryjka ôglōndać Jezuska i Jego betlyjka. Hej… Dzieciōntko tam czeko na bajtliki grzeczne, bo yno z grzecznymi czuje sie bezpieczne. […]
MALUĆKE SERDUSZKA
Dzieciontko!
Dzieciontko! Coby i u Wos tak niy boło Co sie jednyj famili trefioło. Wieczerzo już zjedli – łod stoła wstali I pod krisbaumym gyszynkow szukali No bo Dzieciontko u nich tyż boło I dlo kożdego – cosik tam skroło Łojciec chcioł cwiter a dostoł lacie Matka łod łojca „fajniste” gacie Zaroz je nazod w paket […]
Świynta
Świynta Jak zima mrozym szyby maluje Jak już lod nom kałuże skuje W tyn czos Nom sie Chrystus rodzi Kejby Nos łod grzychu łoswobodzić W chałpach sie festy uwijajom Warzom, piekom, kolyndy śpiywajom Stoji se w izbie srogo chojinka Piyknie wystrojono jakoby paniynka Karp już sie piecze, w piecu buzuje Oma makowki co chwila kosztuje […]


text:
Dzisio niydziela Dzisio mómy niydzieliczka Taki pjykny dziyń Idzie se polyniuchować Z famjlijóm przesiadować Rano idzie długo spać Potym do kościoła gnać Wartko łobjod se nawarzyć Potym przy bónkawje gwarzyć A jak jaki byzuch przydzie I spaskudzić też co bydzie Bo jak bywo na niedziela Pjecze zista kożdo frela Pichci tyż tam cojś mamulka Do […]
Dzisio niydziela
A jo pleja
A jo pleja Pleja i pleja,a trowa rośnie Je to zajś w lato,było przy wjośnie Popadze deszcza i hyca trocha To zaro rośnie djosecko trowa Zarosło kwjotki djosi trowisko A jo to rwja i pleja wszysko Palce mje bolóm s tego szkubanio A jeszcze tela móm do targanio Musza sie siednyć,łodpocznyć trocha Bo na tym […]
Cudno ta noc
Cudno ta noc Z wjeczora pjyknego Ze dziónka gorkigo Jo se dychnyć musza Nim do pryka rusza Choć mory lotajóm Kopruchy bajsajóm Mje to nie szteruje Kajś gwjozdka ślatuje Na niebje mjesiónczek Na szczybno mi mrugo Idź se do prykolka Nie siedź sam za długo Czy mi sie to śniło ? Czy rychtyk tak było […]
ŁOGRÓDEK
ŁOGRÓDEK W łogródku sie Stanik niymal że wychowoł, dyć łojciec łobrobioł tyn kónszczek ziymi. W życiu sie tego niy forsztelowoł, by mu na starość tyn działek wziyni!. Tela,co nowo lałba postawiół, jeszcze na dachu niy wyschła tera, a tu mu kożóm, by to zostawiół i wpuszczóm tam dewelopera! Już miesiónc bydzie jak list dostali- „pod […]
Fajnie w lato
Fajnie w lato Jak to fajnie w lato bywo Jak na dworze sie przebywo Ludzie tyż sie łopalajóm Jedni w wodzie sie czochrajóm W pjosku bawjóm sie dzieci Kożde babka se tam klyci Potym zajś to razbulajóm Chałpki s pjosku se stawjajóm Jak na synków zajś przystało Łóni se tam w bala grajóm A tatulek […]


text:
Po sprawunki Marta pokupić se towŏr chciała Tuż do mjasta sie wybrała Bo tam wjelki sklepy majōm Marketami jich nazywajōm Chłopa na to nakusiła Bo sama by tam nie trefiła Jako towŏr do dōm by tachała Kjejby autym niy jechała Depce Marta w tym markecie Jak baby kupujōm – sami wjycie Wszyski rygały przeleciała […]
Po sprawunki
Jesiynno paniczka
Jesiynno paniczka
Mila i placki
Jesiynno robota
Jesiynno robota Pusto robi sie na polach Gospodorz łorze swoja rola Kopjóm już zimjoki Zbjyrajóm i małe pómpeloki Kaj pojrzysz robota wre Bo to jesiyń praje je S pola wszysko trza pochować Co by potym przezimować Do dobytku i do ludzi Do pywnice trza to skludzić Jeszcze ćwikla połokrować Wjyrchy na płot połukłodać Cołki grincojg […]
Jsiynno paniczka
Jesiynno paniczka Dorodno paniczka już zawitała S jarzymbiny załośniczki mjała Szaty liściami sie mjyniły Rozmajte farby na nich były Brónotny i złoty,najwjyncyj tego Nie brakuje tyż czerwonego Na karku póciorki s dybjónek A s kasztanów mo pjeszczónek Na głowje liściaty winiec,kwjotki wpjynte Astry i dómbki z zegródki wziynte Słómjoki jeszcze do włosów dała Co by […]
Flaps
Flaps Skład: Fasola Jaś 0,5kg Ziemniaki 60dkg Kapusta kiszona 50dkg Marchew 1 szt. Seler 1 szt. Pietruszka 1 szt. Por 1 szt. Cebula 1 szt. Boczek wędzony 15 dkg Wuszt śląski 15 dkg Mąka pszenna 2 łyżki Sól, pieprz Wykonanie: Fandzole łopłukać i namoczyć w uwarzonej i łostudzonej wodzie na ok. 10 godzin. Fandzole uwarziyć […]


text:
Prawo czerwjyńica
Čerwjyńica prowdźiwo (uać. polycythemia vera , ang. polycythemia vera)- zespůu mjeloproliferacyjny, we kerym zostowo zwjynkšůne wytwařańy erytrocytůw, a tyž leukocytůw a puytek krwi. Ńyznano je etjolůgijo ńymocy (připuščo śe proliferacyjo zmutowanyj kůmůrki wywodzůncyj śe s wjelopotyncjalnyj kůmůrki maćeřystyj špiku). Zapadalność ročno je 2,3-2,8/100 000 ludźi. U ~10% přeuaźi we uostro bjouačka mjeloblastyčno lebo we zespůu mjelodysplastyčny (MDS).
Klinika[Sprowjej]
Objawy podmjotowe
- Wywouane nodmjernům lepkośćům krwi
- Śwjůnd skůry po kůmpańu
- Objawy ńymocy wřodowyj žouůndka
- Nadćiśńyńy tyntńiče
- Zakřepica žylno a tyntńičo (nadmjerno lepkość krwi a zwjynkšůno ilość puytek krwi)
- Objawy dny močanowyj
- Objawy ńysowiste
- uosuabjyńy
- utrata masy ćoua
- zue samopočuće
Objawy předmjotowe
- Powjynkšyńy śledźůny
- Powjynkšyńy wůntroby
- Buůna śluzowo we gymbje a spojůwki sům překrwjůne
- Ćmawočerwůno skůra gymby, stůp, růnk, zaśińůne wargi
- Na dńe uoka widočne zastoinowe načyńa žylne
Rozpoznańy[Sprowjej]
Čerwjyńice noležy uodrůžńać uod śebje ze wzglyndu na roztůmajte sytuacyje kludzůnce do zwjynkšyńo udźouů erytrocytůw we krwi krůnžůncyj:
- Čerwjyńice rodźinne - nadmjerno wražliwość receptorůw kůmůrek průgyńitorowych špiku na EPO (genetyčńy uwarunkowone)
- Čerwjyńice wtůrne - wywouane ńydotlyńyńym a zwjynkšůnym wydźelańym EPO
- Čerwjyńice wtůrne - wywouane zwjynkšůnym wydźelańym EPO ńyzaležnym uod ńydotlyńyńa
- Čerwjyńice wtůrne - uo ńyznanyj etjolůgji (np. po přeščepje lyńdźwin)
- Nadkrwistośći řekůme (utrata puynůw, zmńijšůna podaž puynůw, utrata bjouek, uotůuość)
Powikuańa[Sprowjej]
- Zakřepy a zatory (guůwńy načyń syrca a můzku)
- Skaza krwotočno (zabuřůno fůnkcyjo puytek krwi)
Lečyńy[Sprowjej]
- upusty krwi
- medikamynta cytoredukcyjne
- lečyńy přećiwpuytkowe
Bibljůgrafijo[Sprowjej]
- Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne, tom II. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005. ISBN 83-7430-069-8.


text:
Mapa kodów pocztowych Chrostowo WielkieMiejscowość: Chrostowo Wielkie
Gmina: Czernice Borowe
Powiat: przasnyski
Województwo: mazowieckie
Kod pocztowy: 06-415
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Zielonka kod pocztowy, Dąbrowskiego Jastrzębie-Zdrój kod pocztowy, Sobieskiego Jana 110 Mysłowice kod pocztowy, Sobieskiego Jana 111 Mysłowice kod pocztowy, Sobieskiego Jana 112 Mysłowice kod pocztowy, Sobieskiego Jana 113 Mysłowice kod pocztowy, Sobieskiego Jana 114 Mysłowice kod pocztowy, Sobieskiego Jana 115 Mysłowice kod pocztowy, Sobieskiego Jana 116 Mysłowice kod pocztowy, Sobieskiego Jana 117 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 1 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 2 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 3 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 4 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 5 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 6 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 7 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 8 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 9 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 10 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 11 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 12 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 13 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 14 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 15 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 16 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 17 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 18 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 19 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 20 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 21 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 22 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 23 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 24 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 25 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 26 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 27 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 28 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 29 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 30 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 31 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 32 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 33 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 34 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 35 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 36 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 37 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 38 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 39 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 40 Mysłowice kod pocztowy, Bożka Arki 41 Mysłowice kod pocztowy
Mapa strony


text:
Strjela
Koordinaty: 51°21′0″N 13°13′0″E /  51.35, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *
Strjela (němsce Strehla)[1] je małe město we wokrjesu Mišno w Sakskej. Leža na južnym, lěwym brjóze Łobja w sewjerozapadnym róžku wokrjesa a mjezuja na wuchodźe z Cytanjom, na juhu z Ryzawu, na zapadźe z gmejnomaj Liebschützberg a Cavertitz we wokrjesu Sewjerna Sakska a na sewjeru z městom Mühlberg/Elbe w Braniborskej.
Žórła[wobdźěłać]
- ↑ Jan Brankačk, Frido Mětšk: Stawizny Serbow. Zwjazk I: Wot spočatkow hač do lěta 1789. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1977, s. 21


text:
DEKALOG ŚLONZOKA Joch Ślonsk, twoja Ojcowizna, z tej ziymi żeś wyros. Takim jakim żeś jest, po Pon Boczku mie zawdziynczosz. 1) Niy bydziesz pszoł żodnej ziymi bardzij niż Ślonsku. 2) Niy bydziesz używoł nazwy Ślonsk dlo swojej kariery i chwały. 3) Pamiyntej abyś za Ślonsk oddoł kiej bydzie trzeba, szczyńści swoji no i życi. 4) […]
DEKALOG ŚLONZOKA
GRYFNO NASZO GODKA !
GRYFNO NASZO GODKA ! Naszo godka piękno jest, Łuczmy dziecka tego fest. Niych sie po ślonsku godajom, Niych ta godka w sercu majom. Niych sie jom tyż niy gańbujom, Ale fest niych jom miyłujom. Przeca to nasi łojcowie, Niych sie ło tym kożdy dowiy. Ślonskij Godki nos łuczyli, Oni s tego dumni byli. Bydźmy s […]


text:
Zolytnik W ôczka zaglōndoł Szkamroł do uszka Tortynsztik fōndnoł Zaciōng do łōżka Terozki bawi nasz mody tata Frela mu biere cołko wypłata. autor Barbara Politaj
Zolyty
Zolytnik
25 luty SD – 4 roki
Trofny sprawunek
Trofny sprawunek Kupia se wyna Byda jom miała Niy byda ślimtać Niy byda szkamrała Kej mi jom braknie Kupia sie nowo Do rymowanio Bydzie gotowo Wierszyki sklyci Limeryk ,fraszka Kupia zaś nowo Na piykno szpaska Kejby tak szło Nale niy idzie Kej braknie wyny Poeta w biydzie. Barbara Politaj
Nowy Rok
Nowy Rok Nowy Roczek sie szykuje yno kroczek przywandruje A tyn Stary wykamany Już se idzie ubeczany Urszula Oślislok
Stary Rok
Stary Rok Nasz Stary Rok ku końcu idzie Nowy depto Starymu po piyntach Jo tak po prowdzie niy bołach w biydzie Dyć dołeś mi radość i piykne świynta Wyna mie wtynczos richtig darzoła Wiersze, rymeczki i gryfno szpaska We zocność ludkōw żech uwierzoła Możno to boła Pōnbōczka łaska? Ech Stary Roku płaczka sie krynci Co […]
Jedzie Mikołŏj
Mōj rym
Mōj rym W duszy mi zagrało Rym na forum gości A mie ciyngym mało Szukōm w nim radości Pocieszynio nikej we markotnych dzionkach Kej na placu cimok szukōm w rymie słōnka. Barbara Politaj 2011-12-08
Kasztōn
Kasztōn Kwitnie majym Kej matura Podzim rajym Ryżych fura Sztyjc we liściach sie kulajōm Chowanego z bajtlym grajōm Barbara Politaj
Gynsipympek
Gynsipympek Gynsipympek w trŏwje tyczy zaro synek go przysmyczy Ana inkszy kwjŏtek chciała Gynsipympkōw niy ciyrpjała Urszula Oślislok


text:
Rajza nad jezioro Garda U nas już prawie jesiyń ale na połedniu jeszcze ciepłe lato. Toż na zakończyni latowych feryji szkryfna co nieco ło takich piyknych miejscach nad jeziorym Garda we Włochach . Miano jeziora pochodzi łod samej miejscowości ale do 12 wieku nazywało sie Benaco. Nad jeziorym je klimat śródziymnomorski toż wszystko rośnie […]
Rajza nad jezioro Garda
Litwa Łotwa i Estonia inacy nasze rajzowani
Litwa Łotwa i Estonia- inacy nasze rajzowani Momy lato feryje toż posyłomy bajtle na kolonie a my w rajza po Europie.W zeszłym wydaniu byli my w Skandynawii .Teraz troszka bliży. Litwa, Łotwa i Estonio .Tyż piykne kraje kero som worte łobejrzynio. To downe Republiki ZSSR .Starsze pokolyni pamiynto te czasy .Piyrwej nie szło se […]


text:
Dziyń Bajtla downi a dzisiaj 1 czyrwca Dziyń Bajtla dziyń na kieryn sie radujom wszystki dziecka i te małe i te wiynksze. Łojcowie na dłogo przed tym myślom jaki by tu zrobić geszynk swojim dzieckom. Toż jadom do wesołego miasteczka abo bierom swoja pociecha do kina .Co prowdy Domy Kultury i rozmańte galerje handlowe skludzajom […]
Dziyń Bajtla downi a dzisiaj
Wspomnień czar-Nasze Ołmy i Ołpy
Śwjynty Mikołaj
Jest taki śwjynty
Jest taki śwjynty Jest taki śwjynty co z nieba przychodzi chodzi po świecie odwiedzo dzieci. Odwiedzo domy i wiejskie chałupy, prezynty rozdowo czy dowo na parapety. Śwjynty Mikołaju co z nieba stympujesz, prezynty rozdowosz bombonami dzielisz. Zostań tu z nami na dłuży proszymy, choć śniegym posypie , nie boj sie zimy. Śwjynty Mikołaju! Śwjynty […]
Odpust
Odpust Dziyń, w kerym wspominano w liturgii świyntego patrona stoł sie świyntem kościoła i parafii z nim zwionzanej. W uczestnictwo w śwjyncie patrona kościoła dawało możliwość uzyskania odpustów. Wtedy też śwjynto patronalne kościoła zaczło se nazywać odpustym parafialnym. Możliwość uzyskania odpustow zmieniła charakter parafialnego śwjynta. Przed uroczystościom odpustu organizowano specjalne przygotowania, kaj ważne miejsce zajmowała […]


text:
wynajem noclegu Willa Malgoska
84-120 Władysławowo
Dane kontaktowe
pokoje do wynajecia ,weeknd,wczasy Władysławowo,wakacje,ferie ,wypoczynek nad morzem.Obiekt Willa Małgoska -położony w dzielnicy wczasowej Władysławowo-Cetniewo ,do plazy 400m-pokoje ogrzewane ,sprzet plażowy,rtv,kablówka,czajnik,kuchnia dla gosci.
Filmy:
Lokalizacja
Informacje o firmie:
opublikowano na YellowPages.pl
Słowa kluczowe:
willa Władysławowo pensjonat Władysławowo wynajem hotelu Władysławowo wakacje Władysławowo wakacje Władysławowo wczasy Władysławowo weeknd nad morzem Władysławowo weeknd Władysławowo wypoczynek Władysławowo wypoczynek Władysławowo pokoje Władysławowo pokoje do wynajecia Władysławowo kwatera prywatna Władysławowo wynajem pokoi Władysławowo półwysep helski Władysławowo kwatera na lato Władysławowo pokoje goscinne Władysławowo kwatera od zaraz Władysławowo pokoje Władysławowo tanie noclegi Władysławowo Władysławowo noclegi


text:
Nó, tóż mómy już dzisiôj te piyrsze świynto Wielkanocy. Wielkanoc, (Pascha, Niydziela Wielkanocnô). Na soborze nicyjskim we 325 roku wyszpekulowali, co ta Niydziela Wielkanocnô bydzie sie zawdy fajrowało we piyrszô niydziela po piyrszyj wiesiynnyj pôłni miesiónczka. Ta skómplikówanô regla jes ci tak po prôwdzie przełożyniym na słónyczny we swoji nôturze kalyndôrz julijański kónkrytnyj daty 14 […]
Jesteś tutaj:Strona główna / Archiwum dlaWielkonocni czos abo Wielkanoc
Wielkonocni czos abo Wielkanoc…
20 kwietnia 2014 przez Eugeniusz Kosmała
W kategorii:Dzialy, Eugeniusz Kosmała, J, K, L, O ludziach, Opowiadania i gawędy, Piszemy, Prozą, SlonskoGodka, Swiynta, Tematycznie, Tradycje i obyczaje, Wielkanoc, Wszystkie wpisy, Wykonawca/Autor Tagi:eugeniusz kosmala, sg, sg to jo, slaska gwara, slaska mowa, slonsko godka, slonskogodka, slonskogodka to jo, Wielkonocni czos abo Wielkanoc


text:
Mapa kodów pocztowych WizanyMiejscowość: Wizany
Gmina: Krzyż Wielkopolski
Powiat: czarnkowsko-trzcianecki
Województwo: wielkopolskie
Kod pocztowy: 64-761
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Gliwice kody pocztowe, Lipska Wrocław kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 74 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 75 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 76 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 77 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 78 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 79 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 80 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 81 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 82 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 83 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 84 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 85 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 86 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 87 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 88 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 89 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 90 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 91 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 92 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 93 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 94 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 95 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 96 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 97 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 98 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 99 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 100 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 101 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 102 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 103 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 104 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 105 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 106 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 107 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 108 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 109 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 110 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 111 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 112 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 113 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 114 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 115 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 116 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 117 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 118 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 119 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 120 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 121 Iława kod pocztowy, Dąbrowskiego Jarosława 122 Iława kod pocztowy
Mapa strony


text:
Wiycie! Niy miarkuja po jakiymu, ale spómnieli mi sie lata kiejech to deptôł do szuli, do tyj mojij „Siedymnôstki” a ku tymu jesce mielichmy tyż katyjmus ze staróm Kulickóm. Nó i łóna łozprawiała ci nóm, dzieckóm, ło biblijkowym raju, jak tam driny bóło. Idyjalni, prôwda? Nó, beztóż, dyciś! Do dzisiej sie gôdô, co tam abo […]
Eźli bydymy kejsik we raju
I juzaś mómy podzim
Wiela jes na czasie? Wiela… ja, słysza, na kościylnym zygarze naszyj „Józefki” pizło szejść. Côłkôch noc niy poradziół spać. Pewnikiym i Wy poradzicie sie na isto wystawić jak dugo poradzi zetwać noc, kiej cowiek niy poradzi zasnóńć. Za śpikola, za modzioka, a i wtynczôs, kiej już cowiek chyciół sie roboty, śnik sóm przilazowôł rółz-dwa i […]
Cufal starego żyniola…
Miało sie już na podzim, kiej trefiyli my sie we sztyrzo we naszym zwykowym szynku u Pyjtra na Grunwaldzkij. I jak tyż to już łod pôruch lot mielichmy we mółdzie – łobsztalowalichmy sie po ladze biyru i po sznapsie, zakurzyli po cygarecie. Nó, króm mie, bo jô już ło dówna niy kurza. Na to wszyjsko […]
Beranie starego knakra na podzim…
Nó, tóż mómy już podzim côłkóm gymbóm, ło czym łozprawiôłech już łóński tydziyń. Niy jes ci to tak prôwdóm ta na isto – jak to móndroki gôdajóm – gryfnô „złotô polskô jesiyń”, ale możno jesce przijńdzie, i – podwiyl co – niy ma co jamrować i labiydzić. I sam ci mi sie spómniôł jedyn fal […]


text:
Stanislaw Neblik czyli Fojerman zostol aktywnym czlonkiym witryn SlonskoGodka. Cieszymy sie ze bydymy mogli przedstawic pisanie Fojermana naszym czytelnikom. Zyczymy kupa sukcesow.
Fojerman
Jo, ślónski synek
Jo, ślónski synek Je na świecie tako ziymia, Najpiykniejszo z wszystkich ziym, Cudowniejszej nigdzi niy ma, Kożdy z nas to dobrze wiy. Sam je moja Ojcowizna, Sam je mój rodzinny dóm I z heróm sie moga prziznać, Kaj korzynie moji sóm. Ślónsko Ziymio ukochano, Jo tak mocno przaja Ci. Dziynkuja Wóm Tato, Mamo, Żeście pokozali […]
OŻYROKI
OŻYROKI W poniedzialk zaroz z rana Prziszoł Francek do Urbana A rano we wtorek Prziszoł do niego Florek Albin prziszoł we środa Jak była piykno pogoda We czwortek deszczym upłakany Prziszoł Zefek już naprany W piontek pogoda sie poprawiyła Prziszoł do Urbana Alojz Bryła Po piontku prziszła sobota Śmierdziała chacharom w doma robota Wszyski u […]


text:
Pod Mocnym Aniołem (Film polski) Cam
Jerzy, pisarz i alkoholik, pod wpływem miłości do kobiety próbuje wyjść z nałogu.Tagi: Pod Mocnym Aniołem 2014, Pod Mocnym Aniołem bez limitu, Pod Mocnym Aniołem chomikuj, Pod Mocnym Aniołem ekino, Pod Mocnym Aniołem filmweb, Pod Mocnym Aniołem filmytv, Pod Mocnym Aniołem ipla, Pod Mocnym Aniołem kinomaniak, Pod Mocnym Aniołem kinosik, Pod Mocnym Aniołem lektor, Pod Mocnym Aniołem maxvideo, Pod Mocnym Aniołem napisy, Pod Mocnym Aniołem nextvideo, Pod Mocnym Aniołem odcinki, Pod Mocnym Aniołem ogladaj, Pod Mocnym Aniołem online, Pod Mocnym Aniołem Online za darmo, Pod Mocnym Aniołem opis, Pod Mocnym Aniołem peb, Pod Mocnym Aniołem polsat, Pod Mocnym Aniołem putlocker, Pod Mocnym Aniołem serial, Pod Mocnym Aniołem streszczenie, Pod Mocnym Aniołem tvn, Pod Mocnym Aniołem tvnplayer, Pod Mocnym Aniołem tvp, Pod Mocnym Aniołem tvp1, Pod Mocnym Aniołem tvp2, Pod Mocnym Aniołem videoslasher, Pod Mocnym Aniołem vod, Pod Mocnym Aniołem za darmo


text:
Mapa kodów pocztowych Michałów, gmina Klembów, powiat wołomińskiMiejscowość: Michałów
Gmina: Klembów
Powiat: wołomiński
Województwo: mazowieckie
Kod pocztowy: 05-205
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Radom kody pocztowe, Żeromskiego Stefana Otwock kod pocztowy, Beskidzka 124 Warszawa kod pocztowy, Beskidzka 125 Warszawa kod pocztowy, Beskidzka 126 Warszawa kod pocztowy, Beskidzka 127 Warszawa kod pocztowy, Beskidzka 128 Warszawa kod pocztowy, Beskidzka 129 Warszawa kod pocztowy, Beskidzka 130 Warszawa kod pocztowy, Beskidzka 131 Warszawa kod pocztowy, Beskidzka 132 Warszawa kod pocztowy, Styrska 1 Warszawa kod pocztowy, Styrska 2 Warszawa kod pocztowy, Styrska 3 Warszawa kod pocztowy, Styrska 4 Warszawa kod pocztowy, Styrska 5 Warszawa kod pocztowy, Styrska 6 Warszawa kod pocztowy, Styrska 7 Warszawa kod pocztowy, Styrska 8 Warszawa kod pocztowy, Styrska 9 Warszawa kod pocztowy, Styrska 10 Warszawa kod pocztowy, Styrska 11 Warszawa kod pocztowy, Styrska 12 Warszawa kod pocztowy, Styrska 13 Warszawa kod pocztowy, Styrska 14 Warszawa kod pocztowy, Styrska 15 Warszawa kod pocztowy, Styrska 16 Warszawa kod pocztowy, Styrska 17 Warszawa kod pocztowy, Styrska 18 Warszawa kod pocztowy, Styrska 19 Warszawa kod pocztowy, Styrska 20 Warszawa kod pocztowy, Styrska 21 Warszawa kod pocztowy, Styrska 22 Warszawa kod pocztowy, Styrska 23 Warszawa kod pocztowy, Styrska 24 Warszawa kod pocztowy, Styrska 25 Warszawa kod pocztowy, Styrska 26 Warszawa kod pocztowy, Styrska 27 Warszawa kod pocztowy, Styrska 28 Warszawa kod pocztowy, Styrska 29 Warszawa kod pocztowy, Styrska 30 Warszawa kod pocztowy, Styrska 31 Warszawa kod pocztowy, Styrska 32 Warszawa kod pocztowy, Styrska 33 Warszawa kod pocztowy, Styrska 34 Warszawa kod pocztowy, Styrska 35 Warszawa kod pocztowy, Styrska 36 Warszawa kod pocztowy, Styrska 37 Warszawa kod pocztowy, Styrska 38 Warszawa kod pocztowy, Styrska 39 Warszawa kod pocztowy, Styrska 40 Warszawa kod pocztowy
Mapa strony


text:
Dziyń Matki Maj jest nojpiykniejszym miesioncym w roku. Na dworze hica, wszystko wonio, na łonkach i we zogrodach kwitnom kwiotki, we gniozdkach miyndzy gałynziami idzie usłyszeć piskloki, kere majom głod i wołajom o futer, a na stawach i rzykach łabyndzie, gynsi i kaczki pokazujom swoim młodym jaki piykny jest tyn świat. We tym miesioncu jest […]
Dziyń Matki
Hyca
Hyca Srogŏ hyca przytargała a jŏ rycha niy strzymałach Dejcie kibel zimnej wody Ôbleja sie do ôchłody Urszula Oślislok
HICA
HICA Straszno hica latoś mómy, i na susza durś wajómy. Już trzi tydnie, abo wiyncyj, tyn festelny wor nos mynczy. Gorónc durś sie z nieba leje, klara coroz bardzij grzeje. Chyba na nos sie uwziyła, choć na chwila by sie skryła! W chałpie choby w piekaroku, tak za dnia, jak po cimoku. Propelery luft miyszajóm, […]


text:
Mapa kodów pocztowych Marianów, gmina Garwolin, powiat garwolińskiMiejscowość: Marianów
Gmina: Garwolin
Powiat: garwoliński
Województwo: mazowieckie
Kod pocztowy: 08-410
Kody pocztowe
Kody pocztowe w innych miejscowościach: Jastrzębie-Zdrój kody pocztowe, Orląt Lwowskich Nysa kod pocztowy, Babicka 49 Warszawa kod pocztowy, Babicka 50 Warszawa kod pocztowy, Babicka 51 Warszawa kod pocztowy, Babicka 52 Warszawa kod pocztowy, Babicka 53 Warszawa kod pocztowy, Babicka 54 Warszawa kod pocztowy, Babicka 55 Warszawa kod pocztowy, Babicka 56 Warszawa kod pocztowy, Babicka 57 Warszawa kod pocztowy, Babicka 58 Warszawa kod pocztowy, Babicka 59 Warszawa kod pocztowy, Babicka 60 Warszawa kod pocztowy, Babicka 61 Warszawa kod pocztowy, Babicka 62 Warszawa kod pocztowy, Babicka 63 Warszawa kod pocztowy, Babicka 64 Warszawa kod pocztowy, Babicka 65 Warszawa kod pocztowy, Babicka 66 Warszawa kod pocztowy, Babicka 67 Warszawa kod pocztowy, Babicka 68 Warszawa kod pocztowy, Babicka 69 Warszawa kod pocztowy, Babicka 70 Warszawa kod pocztowy, Babicka 71 Warszawa kod pocztowy, Babicka 72 Warszawa kod pocztowy, Babicka 73 Warszawa kod pocztowy, Babicka 74 Warszawa kod pocztowy, Babicka 75 Warszawa kod pocztowy, Babicka 76 Warszawa kod pocztowy, Babicka 77 Warszawa kod pocztowy, Babicka 78 Warszawa kod pocztowy, Babicka 79 Warszawa kod pocztowy, Babicka 80 Warszawa kod pocztowy, Babicka 81 Warszawa kod pocztowy, Babicka 82 Warszawa kod pocztowy, Babicka 83 Warszawa kod pocztowy, Babicka 84 Warszawa kod pocztowy, Babicka 85 Warszawa kod pocztowy, Babicka 86 Warszawa kod pocztowy, Babicka 87 Warszawa kod pocztowy, Babicka 88 Warszawa kod pocztowy, Babicka 89 Warszawa kod pocztowy, Babicka 90 Warszawa kod pocztowy, Babicka 91 Warszawa kod pocztowy, Babicka 92 Warszawa kod pocztowy, Babicka 93 Warszawa kod pocztowy, Babicka 94 Warszawa kod pocztowy, Babicka 95 Warszawa kod pocztowy, Babicka 96 Warszawa kod pocztowy, Babicka 97 Warszawa kod pocztowy
Mapa strony


text:
Industriada 2013
Za niycały tydziyń bydzie wieli fajrowani na Szlaku Zabytków Techniki. Wort je przyjechać do ślonskich miast na świynto tego naszego dziedzictwa przemysłowego. Bo niy ino idzie se bez żodnego geltu połoglondać zabytki techniki ale i posłuchać fajnych koncertów dejmy na to Carrantouhill, Me Myself And I, Indios Bravos abo Abradab. Mało tego, bydzie szło łostać na chwila grubiorzym i dowiedzieć sie, jak to sie fedruje, karnońć sie kolejkom wonskotorowom, upiyc chlyb abo łoboczyć jak sie warzi piwo.
A wiycie co to je mapping 3D? Jak niy wiycie to przidźcie se łoboczyć. A to niy wszyjstko. Jeszczeście niy widzieli takich srogich blyndujoncych lalek Dundu a łony bydom kiej sie wybierecie do Zobrza.
Bydzie tyż szło za darmo dojechać do niykierych zabytków. Skisz tego, że zrychtowane łostało poranoście autobusów i w kożdym bydzie na Wos czekoł przewodnik PTTK, kiery łokludzi ło tym, co kaj bydzie dzioło. A tukyj mocie mapa, kaj łony bydom rajzować:
Toż ni ma co se inakszyj łobmyślać, co bydziecie robić w drugo sobota czyrwca. Biercie do auta, na koło, moplik abo na barana swojich starzików, łojców, libsty, bajtle, przocieli i przyjyżdżejcie!! My tyż tam bydymy :) Toż zapraszomy! Chowcie sie!
To co my tukyj pedzieli to ino je tako czyńść z tego, co sie bydzie dzioło. Wiyncyj znojdziecie tukyj:
Idzie se tyż jeszcze łoboczyć filmik, kiery promuje to srogi fajrowani z zabytkami techniki:


text:
Cleopatra Stratan
Cleopatra Stratan (* 6. oktobra 2002 w Chișinău, Moldawska) je dźowka spěwytwórca Pavel Stratan a najmłódša spěwarka, kotraž je hdy hit čisła jedyn docpěła. Jeje najznaćiša pěseń Ghiţă bě w Moldawskej a Rumunskej ale tež mjezynarodnje hit.
Kariera[wobdźěłać]
Pavel Stratan dźěłaše w lěće 2005 w Bukaresće na swojim třećim albumje. Jeho małka dźowka bě při nahraćach při tym a hraješe w studiju, mjeztym zo je jej nan swoje spěwy nahrał. Spontanje wza wona při spěwje Mama jedyn swobodnych mikrofonow a sobu spěwaše. Studijowy crew bě wot připadneho nahraća zahorjeny a woni wobzamknyli, ju hišće dalše spěwy spěwać dać. Z tych nahraćow nastawaše album La vârsta de trei ani (přełožk.: W starobje třoch lět), kotryž w lěće 2006 w Rumunskej je so wozjewjeny. Plata awansowaše z 150.000 předatymi jednotkami k wulkim překwapjenskim wuspěchu a bu z dwaj króć platinom ale tež MTV Award za najlěpši album w Rumunskej w lěće 2006 wuznamjenjeny.[1] Wosebity hit bě při tym spěw Ghiţă, kotryž bě w Rumunskej za čas pjeć tydźenjow na prěnim městnje chartow.
Spěw so jedna wot małkeje holcy, kotraž hlada kóždy wječor zrudna před zachodom šule jeje najlěpšeho přećela. Tón pak njepřińdźe, dokelž je wjes wopušćił a je wupućowany. Wón wopisuje realnosć wjele moldawskich dźěći, přetož chudosće dla wjele wobydlerjow kraj wopušći a we wukraju dźěło namaka.
Přez ertnu propagandu we wukraju žiwjacych Rumunow a Moldawčanow ale tež přez YouTube so sta spěw tež mjezynarodnje znaty. Album je so na to tež w Japanskej,[2] Taiwanje, Južnej Koreji, Španiskej a Mexiku jewił. Cleopatra spěwaše nimo rumunskeho originala hišće jendźelsku a rusku wersiju nutř.
Jeje prěni wustup měješe dnja 20. awgusta 2006, hdyž třilětna wot jeje nana na gitarje přewodźena před 400 wopytarjemi w Bukarestskim Teatrul Nottara dwuhodźinski koncert daše.[3] W decembrje 2006 wustupi hižo štyrilětna při hodownej gala w Piatra Neamț a dóstawaše za spěwanje jeničkeho spěwa 10.000 US-dolarow. Jeje nan dawaše pozdźišo cyłu sumu w telewiznej show za karitatiwne zaměry. Runočasnje je wón wozjewił, zo by Cleopatra po enormnej medijowej kekliji tuchwilu žane wustupy wjace činiła.
W meji 2007 dóstawaše při spožčenju myta wot MTV România w Hermannstadt dwaj Music Awards, jako Best New Artist a za Best Song.
W lěće 2008 wobzamknje jeje nan z Cleopatra nowy album nahrać, kotryž je so po přikładźe prěnjeho pod titulom La vârsta de cinci ani (přełožk: W starobje pjeć lět) jewił. Wot tutoho albuma so sta wosebje spěw Zunea-Zunea hit. Dnja 13. decembra 2008 je w Chișinău jeje małki bratr porodźił, kotryž so je na jeje namjeće na mjeno Cezar křćił.
Kónc 2009 je so jeje třeći album jewił, na kotrymž wona hromadu z jeje nanom rumunske hodowne spěwy, tak mjenowane colinde, spěwa.[4]
Hač do 2011 je Cleopatra z jeje staršimaj a jeje bratrom w Chișinău bydliła, stolica Moldawskeje, a je tam do šule šła.[5] Potom so je swójba cyle do Rumunskeje přesydliła a je žiwa nětko w Bukaresće. [6]
Rekordy[wobdźěłać]
Na jeje prěnim albumje wozjewjeny spěw Ghiţă bě w lěće 2006 za čas pjeć tydźenjow na prědnim městnje rumunskich chart, na časowym dypku hdyž Cleopatra bě hakle štyri lěta stara. Po Guinesowej knize rekordow je wona tuž najmłódša spěwarka, kotraž je hdy hit čisła jedyn w kraju docpěła. Rekord zastawaše před njej francoski dźěćacy star Jordy a před tym Shirley Temple.
Cleopatra je tež jako dotal najmłódša hudźbnica MTV Award dóstała (2006 Best New Album w Rumunskej, 2007 Best Song a Best New Artist) a płaći jako najmłódša spěwarka, kotraž je dwuhodźinski koncert wobstała.[7]
Alby[wobdźěłać]
- La vârsta de 3 ani (2006)
- La vârsta de 5 ani (2008)
- Colinde Magice (2009)
Nóžki[wobdźěłać]
- ↑ lifeisreallybeautiful.com: Cleopatra Stratan…Isn’t She Lovely? (jendź.)
- ↑ Cleopatra/Ghita. Pony Canyon, wotwołany dnja 19. decembra 2010 (japanisch).
- ↑ Evenimentul Zile: Cleo, copilul-minune. Fetita lui Stratan si-a lansat albumul de debut sustinuta de peste 400 de fani, auf archive.org (rum.)
- ↑ hotnews.ro: Cleopatra Stratan a lansat Colinde Magice (rum.)
- ↑ unimedia.md: Cleopatra Stratan a mers la şcoală în clasa întâi (rum.)
- ↑ adevarul.ro: Familia Stratan s-a mutat la Bucureşti (rum.)
- ↑ europafm.ro: Cleopatra Stratan în Guinness Book (rum.)


text:
Stowarziszyńy Wikimedia Polska
Polski • English • Kaszëbsczi • Ślůnski • Deutsch • Français • ייִדיש
Stowarziszyńy Wikimedia Polska – ferajn, kerygo cwekym je průmowańy a pjastowańy projektůw Fůndacyje Wikimedyjo, a tyż dźołańy ku rozwojowi społecznośći skupjůnyj nauobkoło tych projektůw. Do cwekůw Stowarziszyńy noleżi rozwůj uogůlnodostympnyj wjydze, propagowańy swobodnych licencyjůw a wspjyrańy rozwoju Fůndacyje Wikimedyjo, kero dowo mogebność dostympu do Wikipedyje, swobodnyj yncyklopedyje, a tyż do inkszych projektůw.


text:
Handrij Zejler
Handrij Zejler (* 1. februara 1804 w Słonej Boršći; † 15. oktobra 1872 we Łazu) bě basnik serbskeho narodneho wozrodźenja a ewangelski farar.
Žiwjenje[wobdźěłać]
Handrij Zejler narodźi so 1. februara 1804 w Słonej Boršći, kotraž je dźensa měšćanski dźěl Budyšina. Zejler, syn žiwnosćerja a studnjerja, wopyta mjez 1818 a 1825 gymnazij w Budyšinje.
Katolski biskop Franc Jurij Lok zmóžni Zejlerjej studij při Lipščanskej uniwersiće, hdźež studowaše wot 1825 do 1829 ewangelsku teologiju. W lěće 1826 załoži zhromadnje z Krygarjom rukopisny studentski časopis Serska Nowina. W tutej wozjewi Zejler 1827 prěni króć baseń Na sersku Łužicu – dźensnišu serbsku hymnu.
Zejler płaći jako załožer moderneho serbskeho basnistwa. Nimo toho bě wón wudawaćel wšelakorych serbskich časopisow (n.př. Serbskich Nowin zhromadnje z Janom Arnoštom Smolerjom) a serbskeje gramatiki. 1847 bě Zejler sobuzałožer Maćicy Serbskeje.
Wotkazy[wobdźěłać]
Žórła[wobdźěłać]
- Kito Lorenc (wudawaćel): Sorbisches Lesebuch. Serbska čitanka. Lipsk 1981.
- Lucija Hajnec: Zejler, Handrij. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, s. 642ff.


text:
Sprostowanie ,,Tu w Kaufhausie na Fryncicie szczewik topi sie w ciaplycie” Tak śpiywali ło nos ,,Raki” Jednak Kaufhaus już niy jest taki ,,Sadza sie maze na łoku tak sie kurzy z huty ,,Pokój” Może kedyś tak tyż boło Jednak wszystko sie zmiyniolo Niy yno u nos, ale wszyndzie Ciaplyta po dyszczu jest i bydzie Tu […]
Sprostowanie
Spiywanie w wannie
Smieszne video o publicznym kapaniu na Slasku przy domach gornikow-wyk:Kabaret Rak montaz:Hyjdla Kompanie przed familjokami we stary wannie duzo szpasu dlo starych frelow .Wyk:Kabaret Rak,montaz:Hyjdla


text:
Alleluja trómby grajóm Alleluja łogłoszajóm Pan zmartwychwstoł Zwónióm zwóny Niychej bydzie uwjelbjóny
Pan zmartwychwstoł
Pan zmartwychwstoł
Pan zmartwychwstoł
Pan zmartwychwstoł Pjyknie słónko nóm już śwjyci Radujóm sie starsi i dzieci I te słónko na tym niebje Bo Chrystus zmartwychwstoł Co umrzół za mje i za ciebje Zwóny z wjeże wołajóm Zmartwychwstani łogłoszajóm Wszyndzi radoś już panuje Pan zmartwychwstoł Aniół z nieba łoznajmuje Wszyndzi słyszeć już śpjywani Na to Pański zmartwychwstani I tam w […]


text:
To mi sie przitrefióło kajsik we pojstrzodku zimy. Deptóm se – jak zawdy – bez Krojcka i łoroz kukóm a sam chop podany na mojigo kamrata Bynoka ale taki ci jakisik inkszy, łodmiynióny. Łón mie zarôzki poznôł, spuściół ślypia i szôł tak, choby mie kciôł łóminóńć. Ale beztóż, iże bóła pieróńskô ślizgawica, wkarowali my na sia i tak musiôł sie Byno symnóm prziwitać.
– Sergust Ojgyn! Co tam u cia? – spytôł piyrszy.
– Anó, u mie po starymu, nic sie niy dziyje… cowiek na pynzyji, to i mô zawdy mocka czasu. – Łodpedziôłech. – Ale ty, co tam u cia? Bo niy poradziółech cie dzisiej poznać.
– A niy ma ło czym rzóńdzić.
– Nó, Byno niy gôdej, boch cie jesce takigo łodmiyniónygo, i blank na sia niypodanego niy widziôł.
– Bo, to wiysz Ojgyn, bóło tak. Autok mi sie skiebziół i napocznół pierónym sztinkrować. I co za tym idzie, łorôz wykôzało sie, iże jô niy móm wszandy poblisku … tak po prôwdzie, pierónym wszandy daleko.
– Nó, ja … miarkuja … ale …
– Zakludziółech autok do automechanikera, kaj tak prôwdóm żôdyn sie niy trôpiół tym szpecijalnie i bez trzi tydnie łostôłech bez mojigo autoka. Na dómiar złygo, kuknółech w zdrzadło i uwidziôłech, coch jes zarośniynty nikej te dzike sztachloki i pasowało by jakigosik golaca nawiydzić. Tyn, do kierego prziwyknółech chodzić, łoddalóny bół ło côłke lata świytlne (tak mi sie zdało bez mojigo autoka) i musiôłech znojść jakigo golaca kajś bliżyj. Niy zuchtołech dugo, bo już po jakichsik piyńciu minutkach znodech zalón (a jakóżby inakszij, jak niy zalón?) ło wdziyncznym mianie „Metamorfoza”.
– Chopie, ale tym môsz ruła, dójńdziesz jesce dzisiôj przi tym piyrszym piwie do fajrantu? – pytóm go sie, bo miarkuja, co bydymy musieli łobsztalować drugô laga.
– Nó, tóż dej mi gôdać Ojgyn!… Te miano zdało mi sie ździebko złówiyszcze alech bół uwziynty i zdeszperówany, bo to zawdy do dóm bliżyj a i ćmióło sie już, i niy kciało mi sie dalij sznupać. We krótkich słóweckach wytuplikowôłech golacowi, ftory sprawiôł wrażyni festelnie – jak to terôzki jes we mółdzie – „metroseksualne”, ło co mie sie łozłajzi:
– Raziyraparatym na krótko prosza…
– Fric spokopiół i ruk-cug zwyrtnie mie łostrzig zatym zapytôł:
– Stylizujymy?
– Kuknółech ze cwajflowaniym we zdrzadło – cióngnie dalszij kamrat – i bez gowa śmigó mi, iże sam niy ma co stylizówać alech naskwol pedziôłech:
– Aaa stylizuj pón…
– Jezderkusie! I niceś niy miarkowôł, co bydzie robiół? – pytóm sie ciykôw.
– Ojgyn! A tyn jak ci mi niy naciepie żilyju na palica, jak ci mi jakesik dzióbki na gowie porobi … gupio mi sie bóło łodezwać, boch przeca dôł zwóla ….. Dobrze Ojgyn, iże chocia ciymno bóło i do chałpy poblisku … a tam na doczkaniu łeb pod kokotek… tfu… metamorfoza… psia jego mać…
Rółzczasu łodkrółech, wymiarkowôłech, iże corôzki procnij przilazuje mi zicnóńć sie i poczytać jakosik ksiónżka. A przeca łodkiela nauczółech sie czytać, zawdy bółech łokolóny sztaplami ksiónżków. Czytôłech na harcyrskich lagrach, we szuli, nockóma, szlustydnióma. Co tyż to sie zatym stanóło? Klynski niy wystôło pragniyni czytania ale wólô, cyl. Chocia możno to bali i niy wólô, ale pôłny balóng, baczyni – kómszt zahaltowaniô uwôgi na tela dugo, coby wczuć sie we czyjiś świat i dać mu sie spodobać, coby wlôz we mój włôśny. Czytanie to zorta zastaraniô, możebnie jedziny taki łoka mrzik, kiej kuplujymy sie wymiakowaniym inkszego czowieka. Kiej czytómy, to wlazujymy we włôdanie gyhaltu ksiónżki, łożywiómy we lyjmóngu jynzyk, ftory na nôs czekô. Ale tyż ci ta esyncjô łobjimô w posiôdani nôs, wypołniô nôs myślónkóma, i szkómli, cobychmy łónyj dali zwólô stôć sie naszóm tajlóm.
Zdô sie, co dzisôj niy szukómy już zastaraniô, ale dziwokigo zortu łobyrtaniô pozorności. Po jakiymu? Anó, tojszujymy sie, cyganiymy sie, iże dróga do łoświycyniô musi być jak nôjwarciyjszô, nôjgibszô, iże lepszij ryagówać niźli myśleć. Żyjymy przeca we świycie, we ftorym wszyjsko dicht binduje sie ze czasym.
Niy szteruje mie żôdnô ważnô zacha, ale znômiynne bździny kôżdydniówego życiô. Wyglóndô na to, iżech jes k’tymu pódatny na sztral spółczysnyj kultóry nic niywercitych klangów. Bez wiela, wiela lôt czytôłech nikiej taki istny E. I. Lonoff (we ksiónżce hamerikóńskigo pisôrza Philipa Rotha „Ciyń Pisôrza”) ino bez noc, bez pôra godzin kôżdô łodwieczerz, kiej moja Elza (a skorzij jesce moja Mamulka) nynała. Terôzki jednakowóż corôzki procnij przilazuje mi sie wyciszyć po wieluch godzinach przetrôwiónych na czytaniu tych internecowych ymilków (e-maili), łodbiyraniu telefółnów i przesznupowaniu roztolicznych, niyporachowanych zajtów we internecu, we zuchtaniu interesantnych gyszichtów. Biera ksiónżka i po jednym ci już kapitelu pierónym sie szteruja – ruguja, sprôwdzóm brify, krajzuja po tym kómputrowym necu, swańdóm sie po pomiyszkaniu i dziepiyro niyskorzij wrôcóm sie do kolyjnyj ksiónżkowyj zajty. Abo, móm tyż szkrabka robić wszyjsko ale sie strzimuja. Przimuszóm sie do łostaniô we jednym miyjscu i cichtowaniô tego, co razinku czytóm aże blank i do łostatka zaciykawi mie te czytanie. Ta kwilka zawdy przilazuje, ale rółz za kej zajimô mi to bali i dwacet zajtów ksiónżki. Ringuja sie ze brzinkaniym, ftore durch przilazuje, ze takim ci wymiarkowaniym, iże jes tam cosik na co werci sie zważować. A kiejsik… a kiejsik toch poradziół kukać na telewizyjor abo suchać radijoka lebo muzyki ze tółnbandgyryjtu abo widyjorykórdera i ku tymu sie uczyć do prifóngu zymestralnygo na mojij glywickij politechnice. A terôzki, to i przi czytaniu, bletrowaniu lecy jakigo cajtónga, szteruje mie tyn telewizyjor lebo mój radijok we kierym móm nasztalowane Radio Piekary.
Ale… tak po prôwdzie we rzeczywistóści jes ci to ino miszóng cufalowych zachów, jake skłôdajóm sie na pôłne hruzy i niypokoju żywobycie XXI wiyku.
Jednakowóż znôjdzie sie czas, eźli ino tego kcymy. Zaślynczynie, zamyślynie jes ci niy ino móżebne, ale i kóniyczne we świycie bogajstwa. Pedziała ci jesce przed wojnóm Simone Weil (1909-1943), iże: „Należy wierzyć w rzeczywistość czasu. W innym wypadku tylko marzymy.”
I ło to razinku sie rozłajzi – bez czasu tracymy gyfil wiynzi ze samym sobóm. Ludzie! Żyjymy driny, w czasie; miarkujymy sami sia we skrymplowaniu ze czasym, ale we dzisiyjszych kultórze czas weksluje sie we twajónce do usranyj śmiyrci… „terôzki”. Jak my mómy zrobić pauza, eźli kcymy wiedzieć, znać na doczkaniu? Jak mómy medikować, kiej sztyjc łoczekuje sie łod nôs łodmowy? Jak mómy sie tónknóńć we „idei”, szpanóngu i decyzyji, eźli niy kcymy dać se kwilki na pomyślónek?
To jes akuratnie róla czytaniô, ftore prziwrôcô nóm czas, i łodcióngô nôs łod terôźniyjszóści. Czytómy tu i terôzki ale côłki tykst zmiyniô sie bez zglyndu na to czy łostôł napisany wczorej abo tysiónc lôt tymu nazôd.
„Niy czuja, iże żyja, eźli niy jeżech pozórny – napisôł ci bół kiejsik Charles Bowden (hamerykóński pisôrz; urodziół sie w tym samym roku, co jô) we jejigo łostatnij ksiónżce „Niektórzy martwi nadal oddychają” („Some of the Dead Are Still Breathing”) – a niy poradza być pozórny, eźli niy łokrocza pónktu w kierym jô regiyruja kóntrola.” Ło to, co forszlaguje nóm czytanie – zaciyranie szweli, po dobryj wóli – urwa kóntroli.
Kiejech bół jesce bajtlym, śpikolym moja Ółma gorszóła sie na mie, kiejech przilazowôł na familijne fajery i biysiady z ksiónżkóm. Kiejbych to wtynczôs poradziół łoblyc we słówecka, mógbych łónyj pedzieć, iże ksiónżkowy świat zdô mi sie barzij interesantny, fascyniyrujóncy niźli świat prôwdziwy, richticzny. Czytôłech wteda (łod szejściolytnigo śpikola aże kajsik do Abrahama) skuli tego, coby citnóńć łod wszyjskigo, i coby ku tymu łostać pochłóniynty bez akcjô ksiónżki. Bez te wszyjskie lata czytanie stało sie dló mie zortóm takij ci indijskij „medytacji”, ze azistujóncymi jij mecyjóma, szwerami ale i piyknościóm.
A możno prawie ci miôł nasz nôjsrogszy powojynny polski pisôrz Stanisław Lem, ftory mustrowôł sie na wywołanym „Trylemacie” Gorgiasza z Leontinoi (gr. ΓopYίaς ὁ Aeovtῖvoς , Gorgias ho Leontinos, ur. ok. 480, zm. ok. 385 p.n.e. – grecki wajzer i mówca), kiej pisôł: „Za piyrsze – żôdyn nic niy czytô; za druge – eźli już ftoś cosik czytô, to blank nic niy poszkopi; za trzecie – eźli bali i cosik spokopi, to na doczkaniu przepómni.”….
Siôdóm. Staróm sie, usiyłuja sie wyszaltrować, wycichnóńć. Jes ci ale procnij niźli kiejsik… ale czytóm… już siódmy rółz kca zgwółcić „Ulissesa” Jamesa Joyce’a. Możno latoś byda miôł mazel i mi sie udô!
Ja, ja, i rzyknijcie mi, Wy, terôzki już stare knakry i zwiykowane mamzele, fto niy znô, fto niy pamiyntô tyj szykownistyj śpiywki, kierô śpiywała naszô szwarnô dziołcha ze Bytónia, Karin Stanek.
To bóło pierónym dôwno tymu nazôd. Bóło to zarôzki przi napoczniyńciu lôt szejśćdziesióntych. Jôch tyż grôł na gitarze (my ze kamratami Cygónym, ale blóndinym Szynalskim i Bolkiym Sznapkóm gôdali na gitara „piynta”), bo mi sie już pierónym zmierzło dudlynie i skrzipiynie na krzipkach do kierych ci to Tatulek, a niyskorzij Mamulka mie przimuszali. Grôłech do kupy ze jednym mojich richticznym kamratym Yjdusiym Jelónkiym. Lecy kedy przikludzali sie ku nóm jesce dwa braciki cwilingry ze Bielska (łóni tam we Bielsku ze tym mojim kamratym Yjdusiym chodziyli do Technikum Budowlanego), ftorzi wygrali taki kónkurs modych talyntów organizjyrowany bez muzyka, bez takô kapela „Czerwono-Czarni”. I chocia mieli, mógli łod zarôzki grać do kupy ze tóm kapelóm Czerwono-Czarnymi uzdali, iże nôjprzodzij muszóm erbnóńć matura a dziepiyro niyskorzij bydóm sie gracać za artystów.
We tym samym kónkursie wygrała tyż naszô dziołcha ze Bytónia, Karin Stanek i znôdła sie do kupy śniymi we galantnyj finałowyj dziesióntce tego I Festiwalu Młodych Talentów we Szczecinie.
Nó, i ło tym autosztopie kciôłbych sam dzisiej deczko połozprawiać. Mółda na tyn autosztop wypraskła nôgle i łorôz pokôzało sie, co modzioki kcóm na isto wandrować, rajzować po côłkij Polsce (ło cudzych krajach jeszcze sie wtynczôs za tela niy miarkowało, niy lza bóło). Kcóm łóni, te modzioki, poznôwać inksze dziydziny, kamracić sie ze inkszymi modziokóma we naszym piyknym kraju.
Bezmać tyn autosztop we Polsce wypokopiyli dwa sztudynty AGH Bogusław Laitl (ze Opolô) i Tadeusz Sowa. Już we 1957r wypuściyli sie łoba ze Krakowa naobkoło Polski. Zbajstlowali se łóni tyż szykownisty tagebuch tyj côłkij rajzy we kierym zarôzki na piyrszyj zajcie bół łokróngły sztympel Wojywódzkij Kómyndy Milicji Obywatelskij pod takim szkriftym tamesznego kómandanta, iże: „Stwiyrdzô sie, co sztudynt AGH łobywatel Laitl Bogusław i łobywatel Sowa Tadeusz, tyż sztdynt AGH we Krakowie, zgłósiyli swoja rajza naobkoło Polski autokami-autosztopym.” To bół taki dló nich łobiuch glyjt, coby ci jich milicjô niy ścigała. Wtynczôs jesce jejździóło sie kajniykaj „na łebka” ale to ino we miastach abo na blank krótkich turach.
Te dwa karlusy mieli fajrant piyrszego roku sztudiyrowaniô i piyrsze sztudyncke trzimiesiynczne feryje. Wtynczôs już kajsik we Hamerice, we tym łoszkliwym kapitalizmusie, już taki szimel rajzowaniô fóngowôł. Ale u nôs? Ło tym blank niy mógło być gôdki, coby tak blank ajnfach krajzować po Polsce. A łóni kcieli tak rajzować tela, co strachali sie tyj milicyji, kierô mógła jich we kôżdyj kwili zahaltować. Nó, i beztóż tyż nôjprzodzij poszli do tego kómandanta i byli festelnie zadziwióne, iże takô zwólô łod niygo erbli. I we pyndziałek 9 wrzyśnia sztartli ze Krakowa do Bytónia.
Niyskorzij take rajzowanie wlazło we mółda. Już na bezrok blank urzyndowo zorganizjyrowali „Autostop”, co bóło niypotkane, wyjóntkowe dlô côłkigo bloku wschódnigo. Snadne fyrtanie po côłkim kraju miało być takim erzacym wolności i słebody, ftory erbli mode ludzie. Ale tak po prôwdzie kôżdy bół zaryjestrówany – bez ksiónżyczki „Autostopu” kôżdy bół podyjzdrzany. Ta ksiónżyczka, ftorô trza bóło mieć przi sia miała driny kupóny ze gynał wyrachowanymi kilomyjtrami, ftore łostawiało sie szoferokowi. Na podzim, kajsik we półówie paździyrnika szoferoki, ftore nazbiyrali nôjwiyncyj tych kupónów, mogli wygrać fajniste nadgródy. Byli tam i waszmasziny „Frania”, łodkurzacze, radijoki abo i kristalowe blumazy. Łorganizatorym akcyji bóła (to ci bóła irónijô i festelny szpas) redakcjô cajtóngu „Dookoła świata”. I już wtynczôs gôdało sie, napoczło sie gôdać, co Polska to ci jes nôjwicniyjszô baraka we tym kómunistycnym lagrze, bo te polske ksiónżyczki poradziyli sie lajstnóńć i Madziary, i Pepiki ze dôwniyjszyj Czechosłowacji.
Jô tam niy bół za modzioka teli wandrus, jô bół barzij wygodliwy. Za to mój bracik miôł festelnie rôd wandrować, rajzować i krajzować po Polsce. Łón bez możno śtyry lata zarachowôł kajsik kole śtyry a pół tysiónca kilomyjtrów po wszyjskich cestach Polski i bół we wszyjskich dôwniyjszych wojywództwach. Mie ino rółz sie przitrefiyło wypuścić sie na tyn autosztop. Bóło to (już terôzki gynał niy bocza) we 1960 abo 61 roku. Bylichmy na obozie harcyrskim we Szumiradzie, maluśkij wsi na trasie Łolesno-Łopole pojstrzód gryfnych Borów Stobrawskich. Kiejsik, za pierónym starego piyrwyj bół to prynżny łostrzodek przemysłowy, za mojich czasów wieś we ftoryj miyszkało kajsik kole tysióńc chopa a terôzki bali i dwiesta tam niy żyje. Kiejsik tyntnióło ci tam życie a dzisiej cichóść przerywô łodgłós przejyżdżajóncych autoków. Tam tyż piyrszy rółz miôłech przileżitość skusić łorzechów wodnych, mianowanych kotewkóma, ftore cichtowali we sublu Smolnik. Te łorzechy mieli pierónym twarde szupy, ftore ale tyż wartko pukali, łozlazowali po wciepniyńciu na deczko do fojery. Bółech na tym harcyrskim obozie już drugi miesiónc, drugi turnus i ździebko nóm sie mierzło. Upytali my naszego kómandanta Tadka Przybyłowicza i łón dôł nóm zwólô, coby my sie na jedyn dziyń zrobiyli ausflug, szpacjyrfart …. autosztopym do Łopolô. Ale niy ma sie czymsik asić, bo tam a nazôd bóło to ino cosik wele piyńdziesiónt pôrã kilomyjtrów.
Co tyż ale przeżół na tym pôralytnim autosztopie mój bracik, to szłoby sam i ksiónżka napisać. Poradziyli chopcy celt na placu postawić … ło szaroku stary cap abo barón łozwlyk go po côłkim łobyjńściu. Kiejn indzij za gorki łobiôd musieli farorzowi do mszy sużyć (bracik, tak jak i jô bół za bajtla kapistrantym). Ale przitrefiyło mu sie kiejsik spać na … wytrzyźbiołce. Niy, niy coby łón i jego kamraty byli naprane, to niy. Ino już fest na wieczór, kajsik na Mazurach niy poradziyli ani za Boga łapnóńć żôdnego autoka i poklechtali sie do szczyrych i przocielskich milicjónerów, ftorzi dali jim zwólo, coby sie przespali na tyj tamesznyj wytrzyźbiółce.
Nó, i szłoby dalszij za tóm Karin Stanek pod fusiskiym sie pospiywać:
„Jadymy autosztopym, jadymy autosztopym.
Hej udôł nóm sie dzisiôj, wóz tyn i tyn szofer.
Choć dyszcz zaczynô mżić, nóm cesty biôłô nić
Uciekô sztyjc spod kół kalupym.”
Nó ale, tak po prôwdzie to łobyczajówość piyrszych lôt „Autostopu” stracióła sie, zemrziła śmiyrcióm naturalnóm. Napoczli krajzować po naszym piyknym kraju roztomajte hippisy i inksze podane na nich dugokudłe łochyntole. Łostatni rółz jaki anhalter pofómlowôł, pomôchôł ksiónżyckóm we 1980r. A na bezrok mielichmy już u nôs tyn łoszkliwy „stan wojynny” i niyskorzij już żôdnymu niy prziszło na myślónek, coby juzaś takô akcyjô napocznóńć.
Łodkludziół sie tyż i autosztop, kiej ino modzioki napoczli mieć inksze marzyni, i blank inksze ci jesce winszbildy. Chocia, możno niy tak do łostatka. Wiycie, łozprawiajóm mi kamraciô, co łod gryfnych kielanostuch lôt juzaś idzie uwidzieć przi cestach, przi chnet wszyjskich drógach przelotowych corôzki wiyncyj „autosopowiczów” .. nó, możno „autostopowiczków”, ftore zôwzicie próbujóm zahaltować, zaszperować a zatym i napasztować szoferoków, łosobliwie szoferoków we tych srogich TIR-ach. Ale, to już możno blank inkszô bôjka.
Wiycie, już łod dugszego czasu znómy sie ze jednym istnym Maniusiym-Ukrainerym, srogim wigyjcym i kocyndrym. Śniym to richtik niy marni sie czasu (ani pijyndzy, mô sie rozumieć, kiej mu sie fóndnie jesce jakosik laga biyru ze sznapsym), bo zawdy mô cosik interesantnego do łopedzyniô. Tak tyż ci bóło łóński tydziyń, kiejech go trefiół wele mojigo szynku. Deptóm sie tak po lekuśku do „Breka” (moja starô we robocie, tóż tyż i czasu móm sporze) i łorôz widza go, ale zdô mi sie taki jakisik inkszy niźli zawdy. Miôł ci łón take fest zaślimtane łod cygaretowego smóndu i zbrónotniałe łod niymocnych leberków ślypia a ku tymu jesce, co niy dziwota, stopieróńsko zachrapociały głós. Zawdy we dobryj launie, dzisiej bół ci taki jakisik markotny a ku tymu smyntny i zachmulóny. Zicli my sie we sztyrzo (Maniuś, Hanzlik-taksiôrz, dedektiw Mónk i jô) przi tiszu na placu przed naszóm biyrsztubóm, szynkiyrka przijyna nasz łobsztalónek, wartko przismycóła po ladze biyru i po sznapsie dlô kôżdego i tyn Maniuś-Ukrainer – choby ino na to doczkôł – napoczynô swoja gôdka, ta swoja łozprôwka.
– Wiycie chopy, jôch sie na Ślónsk, do Chorzowa, przikludziół ino skuli roboty na grubie… i pomiyszkaniô…
– Niy gôdej, przikludziyła cie sam twoja babeczka we papyndeklowym pakycie, bo byś sie tam wele tyj ukraińskij abo biôloruskij szweli na zicher zmarniół, prziszôł blank na skapka. – wlôz mu we parada Hanzlik-taksiôrz.
– Dej mu pokój! Niych gôdô, łobejzdrzymy, co dzisiej wypokopi! – pedziôłech.
– Tam na tym schódzie bóło blank inakszij. – rzóńdziół dalszij Maniuś – Tam czowiek zawdy cosik łapnół we rzyce, we Bugu, wszyjske tameszne chopy raubszykowali, kôżdy snôs bół pytlokym i raubszykym… a kiej sie już cosik uszczelóło, jakosik dzikô świnia, lelynia abo chocia hazoka, to tyż zarôzki znôd sie i bimberek i… fajniście bóło… żôdnyj utropy…
– Ja, ja, jakeś sie wykludziół, to tam we tych twojich Kukurykach, to już blank nic niy łostało, ani fiszów we Bugu, ani hazoków, dzików, lelyni abo sorków….
– Bakołech bez dwadzieścia piyńć lôt na tyj mojij grubie i wielach nigdy niy medikowôł. Bóła przileżitość (wypłata abo forszus), to sie cosik luchło, czowiek poszôł moreśnie do dóm i tela.
– A co? Terôzki na pynzyji môsz inakszij? – pytóm sie go opaternie.
– Ja! Terôzki to sie symie zrobiół bergsztajger, taki, wiycie chopy, alpinista lebo himalajista…Na starość mi to prziszło…
– Niy fandzol chopie, jakô to tam u cia starość, jaki to tam ze cia zwiykowany chop? – spytôł sie Maniusia nasz szynkowy dedektiw.
– Ja, chopie , starość… starość napoczynô sie chopy wtynczôs, kiej już blank niy poradzymy łoszpluchtać swojich szłapów we ausgusie, prôwda?
– Dobra! Tóż gôdej jaki to ze cia alpinista. – rzyknół Hanzlik-taksiôrz.
– Nó, to bóło tak. – napocznół rzóńdzić Maniuś po drugij ladze biyru. – Spichli my sie we pôruch, starych berkmónów, we szynku i napralichmy sie jak belówy. Jakosik żech sie dokulwitôł ku mojij chałpie, a wiycie przecamć, iże miyszkóm na dwanôstym sztoku i zawdy po gorzôle przitrefiô mi sie, co winda u mie niy fónguje. Nó, króm tego tyż, łod czasu jakech ustôł bakać na grubie stopieróńsko niy móm rôd wlazować do szoli (łostało mi to po tym jak kejsik na mojij grubie zahaltowôł perzółnynaufcug na piyńciuset myjtrach i bez pôra godzin ani w góra, ani w dół…). Tóż tyż wlazuja do siyni i napoczynajóm sie dló mie… dló mie… te srogachne Himalaje…
– Co ty sam nóm fandzolisz? Jake Himalaje? – spytalichmy wszyjske wrółz.
– Ja Himalaje…Tak jakosik do drugigo sztoku toch sie wkletrowôł jesce ze ausszwóngu. I sam bóła moja piyrszô „baza” – jak gôdajóm bersztajgery, kletroki. Zdziebkoch cupnół, przisnół i po jakichsik piytnôstuch minutkach kletruja sie dalszij na wiyrch. Tak wele siódmygo sztoku wyloz na siyń jedyn mój wrazicki sómsiôd i spytôł sie mie eźli niy potrza mi „Szerpy”, ftory by mie wysmycół na wiyrch. Deczko żech go spieróniół, ale pyndaluja dalszij. Tak przi łósmym sztoku wiela niy brakło, cobych łodpôd łod ściany ale już kiejsik musiôł tóm drógóm deptać inkszy kletrôk, bo łostali po niym gylyndry. Na dziesióntym sztoku zrobiółech sie drugô „baza” we kieryj tyż żech deczko dychnół i zatym juzaś procnie kletrowôłech sie na wiyrch. Yntlich wkletrowôłech sie na tyn mój dwanôsty sztok, legnółech sie na sztrółdeklu, na słómiónce blank wele mojich dźwiyrzy i usnółech. Łorôzki słysza wrzesk mojij staryj, blank po polskimu:
– Nó, to już KURWA SZCZYT!
Dôwnoch niy pisôł ło cufalach, kiere sie mi przitrefiajóm wele mojij siyni. Ale terôzki musza spómnieć fal ze łóńskigo tydnia. Wylazowôłech – jak to móm we zwyku – na laga biyru do mojigo szynku na Grunwaldzkij i łorôz sztopnół mie kamrat, Janiurcynyj Pyjter, kieregoch już pierónym dôwno niy widziôł. Miôł ci łón take zaślimtane łod cygaretowego smóndu i zbrónotniałe łod niymocnych leberków ślypia a ku tymu jesce stopieróńsko zachrapociały głós:
– Te! Ojgyn! A żyjesz to jesce? – napasztnół mie na ece Krojcki.
– Anó, Pyjter, żyje tela, co to jes za życie chopa na pynzyji? – łodrzyknółech.
– Ja, ale dobrze wyglóndôsz… miarkuja, co ci sie darzi, abo chocia môsz rôd… biyr. – fandzoli jak zawdy Pyjter. – Widza, co môsz nowy gybis… a i u golaca bółeś, ja?
– No, sztimuje… ale pewnikiym niy to kciôłeś mi pedzieć… – łodrzyknółech mu juz deczko snerwowany; łón mie zawdy poradziół swojóm iptowatóm gôdkóm zaufryjgować. – Gôdej, co tam u cia słychować.
–Wiysz Ojgyn, jô jesce do terôzka niy poradza sie spamiyntać po takim jednym cufalu, kiery mi sie trefiół tak jakosik przi łostatku czyrwnia.
– Niy gôdej! A co takigo ci sie przitrefióło?
– Wiysz Ojgyn, móm psiôka. Poszôłech do Kauflandu, coby sprawić mu ze dwa-trzi pakyty tego modernego Pedigree Pal Junior… tyn pieróński gizdóń ino take maszkyty żre… jes już półtora roku stary.
– Nó, cosik mi ta łozprôwka wyglóndô na dugszô… wlezymy rajn do mojigo szynku, łobsztalujesz po ladze (czamu jô móm łochyntolowi fóndować?) i mogesz dalszij łozprawiać.
Wleźlichmy rajn, Pyjter łobsztalowôł po zajdlu piwa i ku tymu po sznapsie. Zicli my sie na lufcie, nó i suchóm, co tyż to bydzie fabulół tyn mój kamrat…
– Wiysz Ojgyn, stanółech ze tym sprawónkym we raji do kasy, kiej łorôz jakosik baba za mojimi plecóma pytô sie mie eźli jô móm psa… cóż tyż to za pytani?
– Nó, i… – markiyruja, iże mie to interesjyruje.
–Jô, wiysz Ojgyn, tak bez dugszigo medikowaniô łodrzyknółech, iże niy, inoch razinku napocznół wywołanô dijyta… dijyta Pedigree Pal, coby małowiela ściepnóńć ze basiska, czegoch ale miôł niy robić, bo wylandowôłech ci we lazarycie na OIOM-ie…
– Toś to wysztudiyrowôł Pyjter!
– To jesce nic Ojgyn. Pedziôłech tyj babie, iże tak po prôwdzie ściepnółech ze dwadzieścia kilo ze basiska, tela, coch sie chnetki łocuciół ze roztomajtymi jegłami i rułkóma powstyrkanymi bele kaj na tym OIOM-ie. Ale dijeta jes fajnistô i ino trza zawdy wylazować ze chałpy ze kabzami naladowanymi do pôłna tymi klómpkami Pedigree Pal i ćkać je, kiej cowiek napoczynô mieć głód. Bo to ci jes jôdło, ftore mô we sia wszyjske tajle, kierych potrza do zdrowygo życia… i byda ta dijyta dalszij używać.
– Chopie! Aleś to zagiździół! I co dalszij? – spytôłech i łobsztalowôłech terôzki jô po ladze biyru.
– Wiysz Ojgyn, wszyjske ludzie we tyj raji byli łocałbrowane mojóm łozprowkóm a łosobliwie srogi chop, kiery stôł za tóm wrazickóm babóm i mało mu basisko niy pukło łod śmiychu. A ta baba niy dała pokój i dalszij ci mie pytô:
– A to łóni wylandowali na tym OIOM-ie skuli tego, iżeście sie zagidziyli, zatruli tym jôdłym dlô psioków, ja?
– Niy, niy paniczko. To skuli tego, iżech siednół se na wele borsztajnu na hulicy i napocznółech sie lizać swoje jajca. Wtynczôs ci mie prasknół autok!
– Jezderkusie! Pyjter! Ale to nametlôł!
– Ja, ja Ojgyn… ale nôjgorzij bóło ze tym istnym za tóm babóm. Pó niygo musiała przijechać waleska (pogotowie retónkowe), bo blank ci sie niy poradziół ze śmiychu spamiyntać!
Łocuciółech sie dzisiôj nôgle ze uważowaniym, iżech wymiarkowôł cosik dziyjowygo. Nó, możno niy na miara Nobelprymiji, ale bodej na jakiesik porzómne wyróżniynie bych zasużół. Bezmać nôjlepszyjsze ajnfale przilazujóm nóm do gowy we śniku. Postanowiółech pisać tagebuch, pamiyntnik i prziśnióło mi sie, iże baba jes nikiej ta waszmaszina. Kôżdô sie dô pasownie narychtować i bydzie ci fóngować jak przinoleżi. Przistójne słówecka, ździebko herclich i libeźnie, ku tymu kwiôtki, szmektnô wieczerzô i co tam jesce… i program fónguje. Zawdy wieda, co, kiej i jak sie stanie, i na co i jak zaryaguje. Waszmaszina i baba sóm we tym dziôłaniu po jednych pijóndzach, ze tóm ino inkszóścióm, iże modernyj waszmasziny niy dô sie… zaladować łod zadku.
Sobota 14 marca…
Blank niy miarkuja, po jakiymu babóm do zeksu potrza libeźnych słówecek? Przeca fandzolynie nałónczôs zeksu to nadbytnie marniynie czasu. Potrza ci tyj iptowatyj gôdki jak starego wertika. Słówecka fest szterujóm i przimuszajóm do medikowaniô. A po jakigo dioska przi zeksie ło czymsik medikować? Wczorej swadźbiółech sie (kochôłech sie) ze mojóm staróm. Bółech cicho, trzimôłech pychol jak zawdy, bo ło czym sam łozprawiać? Ło kapelónku Rydzyku i jejigo pijóndzach abo ło naszych zgrabaźniałych fusbalôrzach? Tego ci Radiopiernika niy ciyrpia a na fusbalu, to moja starô sie niy rozumi. Nó, tóż trzimia pychol i blank sie niy łodzywóm. A łóna ku mie:
– Wiysz ty mój roztomiyły! – a jô jóm „bzykóm” łod zadku. – We cia już niy ma telij libeźności i przóniô jak dôwnij. Zaniydbywôsz mie. Mógbyś chocia rółz za kej ku mie pedzieć cosik piyszczótliwie?
– Rzić wyżij… KOCHANIE!
Dochtór pedziôł, iże szeka, mój kifer i kielca mogóm boleć jesce ze trzi tydnie ale… niy bóło złómaniô.
Pyndziałek 16 marca…
Jô sztyjc niy poradza spokopić babów, a mojij staryj tym tuplym, chocia sómy już tela lôt do kupy. Łóne ciyngiym labiydzóm na swój wyglónd. Za te jejich lipynsztifty, kryjmy, mazidła, parfiny i inksze pierdoły to bych sie już dôwno lajstnół mercedesa abo inksze volvo. Wczorej moja starô molyndzióła, iże mô maluśke cycki. Nó, tóż gôdóm ji:
– Babo, niy môsz ty inkszyj utropy?
A łóna mi karwiynczy, iże sie źle czuje, iże na isto gódzi sie, coby łóna miała je srogsze, co tyż możno dôłbych jij na te diosecke „silikóny”? A cóż to? Praskło ji cosik na łeb? Nó, tóż gôdóm ku nij:
– Pociyrej se pôra razy kôżdydziyń szmyrgelpapiórym miyndzy cyckami!
– A to pómoge? Bydóm srogsze?
– Twojij dupie to spómógło!
Canarct pedziôł, co moja jedynka i ta trójka dô sie wstawić, ale ino na takim mytalowym „implancie”. Ze dwójkóm juzaś, to żôdnygo problyma niy bydzie, bo sie ino deczko uszczyrbióła.
Wtorek 17 marca…
Dzisiej z rańca moja cera przijńszła cobych jij spómóg zawiónzać szczewiki. Nó, tóż wiónżymy, metlómy i metlómy. Ucza ci jóm ło tych hazoczkach i pańtlinkach, ło pipelokach knółtlujóncych krzidełka, na szlajfki i maszki, i takich ci tam jesce szpaltkowych, sznórbyndlowych historijkach, a łóna ci mie z niynôgła pyto:
– Tatulku! A po jakiymu dziołszki majóm myńsze szłapecki łod chopców?
– Coby we prziszłóści mógli stôć bliżyj ausgusa.
Kamratóm na mojij Krojcce pedziołech, iże mi szczypka praskła we pychol przi ciupaniu drzywa na łogiyń. A zółwizół widać, iże to blank ci maminô cera – poradzi „pierdolnóńć” gówniôra, aże poradzi!
Pióntek 17 kwiytnia…
Mój ty roztomiyły tagebuchu, wybôcz, co mie sam tak dugo niy bóło. Ale we niydziela przi śniôdaniu łóński miesiónc łozprawiali my ze mojóm staróm na tymaty religijne. Starô miyniyła, iże kobiyta to lepszyjszy „produkt” tego naszygo Pónbóczka niźli chop. Nó, tóżech ji przipómniôł, iże to chopa stworzół tyn nasz Pónbóczek jako piyrszygo. A łóna mi na to:
– Jaaa… bo musiôł napoczynać łod nula, znacy łod nicego…
Nó, tóż szlag mie trefiół na ta gadzina jedna, flyjgowanô na mojim chopskim „łónie”, iżech jij łodpolół, frónknół jak sie przinoleżi:
– Hmmm… A kiej kciôł stwórzić kobiyta, to sie potknół i wrzesknół „kurwa”. I słówo ciałym sie stało!
Na OIOM-ie trzimali mie ino bez tydziyń. Dochtór łod szeków pedziôł mi, coch miôł sroge szczyńści, iże mi sie kielca we mózg niy wtukli. Moje tyrpniyńcie mózgu to bółby ku tymu… pikuś… nó, pón pikuś! Dziepiyro wczorej ci mie wypisali ze lazarytu. I niy łodpuszczóm… szkryflóm dalszij.
Sobota 18 kwiytnia …
Baby ci majóm zawdy jakiesik pretynsyje i uskargowani. Ciyngiym, i do usranyj śmiyrci cosik jim sie niy zdô i same ci blank niy miarkujóm czego tak po prôwdzie kcóm. Pamiyntóm jak bółech przi narodzyniu cerziczki. Moja starô darła sie choby jóm fto ze skóry łobdziyrôł:
– Zróbcie cosik z tym. Dejcie mi jakosik medicina. Retóng, to boli jak sto diosków! To, ty łochyntolu powiniyneś sam leżeć za mie i skróncać sie ze bólyści! Toś ty mi to zbajstlowôł!
Niy kciołech być niczymu winowaty – jak zawdy – toch jij przipómniôł:
– A niy pamiyntôsz? Kciołech ci go wrajzić w rzić aleś rzykła, co to moge być barzij bolyściwe.
Dochtór wylandôwôł na „urazówce”. Mie już łóna niy sióngła. Wróciółech sie nazôd po dwiuch tydniach, jakech blank wytrzyźbiôł a łóna sie uholkała. Bo te baby zawdy swôlajóm wina na nôs chopów.
Niydziela 19 kwiytnia…
I ludzie! Niech mi fto sam rzyknie, iże baby niy medikujóm durch i jednym ciyngiym – podanie jak chopy – ło zeksie. Siedziôłech wczorej na łodwieczerz we kaczmie ze kamratym i tuplikowôłech ci mu, jak tyż to smakuje łogolónô cipecka, bo nigdy ci łón niy miôł takij szanzy pornóńć, spróbować. Blank ci niy wiedziôłech jak ci mu to wyeklerować, nó tóż dyciś mu gôdóm:
– Wystôw sie, takô łogolónô cipecka i różowygo lizôka Chupa Chups-a.
– Nó i?
– A dyć tóż ta łogolónô cipecka szmekuje i podłajzi jak tyn lizôk.
– Nó ja… a jak podłajzi takô niyłogolónô?
– Jak tyn lizôk… wyjmniynty spode szranku!
Cheba tego niy spokopiół. Bez flaszki tego przeca żôdyn niy wymiarkuje, nó tóż pyndalujymy do inkszego szynku. Podlazuja ku szynkwasowi i sztaluja wrółz dwie glaski whisky. A ta gospodzkô ku mie:
– Ze lodym abo bez loda?
– Bez loda. – łodrzyknółech. – Kamrat przeca niy bydzie tak dugo czekôł.
I co tóż tyż? Bali i tyj szynkiyrce ino lody we gowie. I niech ci mi sam kierôś terôzki rzyknie, iże ino chopy ciyngiym medikujóm ło zeksie.
Strzoda 22 kwiytnia…
Po wczorejszyj akcyji poszôłech do roboty. Tóm razóm mi sie podarziło. Miôłech ino kalny ślyp i łozerżniynto japa. Niy kciôłech kminić, iże to łod ciupania drzewa, i dyć tyż prziznôłech, iże to mie moja baba praskła. A kamraty sztyjc pytali:
– A za co to, Ojgyn, za co?
Nó, tóżech jim rzyknół, iże to skuli tego coch ji nałónczôs zeksu gôdôł za jedno. Blank niy uwiyrzyli.
A co? Miôłech jim pedzieć to, iże łóna mi przi tym „kochaniu” pedziała:
– Nó, już cheba ze trzi miesiónce my sie niy swadźbiyli…
A jô ji na to frónknół nazôd:
– Cheba ino TY… żeś sie niy gzióła…
To i tak dobrze, że sie skóńczóło, jak sie skóńczóło, a niy tak, jak wtynczôs, kiej wylandowôłech ze tyrpniyńciym mózgu, kiej erbnółech ci bez ryjok mrożónym kurzóntkiym. Kurde mol! Zeksu mi sie zakciało wtynczôs wele kilszranku. Przecamć przi kilszranku cheba kôżdô baba mô rada.
Żôl ino… co to bóło we TESCO.
Pióntek 24 kwiytnia…
Mój ty roztomiyły tagebuszku, pamiyntnicku… dzisiej robia ekszperimynt. Kca badnóńć, sprôwdzić fto tak na isto jes mojim nôjlepszyjszym przocielym: mój pies abo moja starô? Zawrza jich łobiuch na noc we koferaumie mojigo autoka. Łobejzdrzymy, fto sie bydzie z rańca radowôł, iże mie juzaś ujzdrzôł.
Nó, i to ci bół łostatni wpis we znejdziónym tagebuchu.
Ja, ja… na isto… życie richticznego chopa poradzi mieć pôłno niyspodziónek.
I sam idzie wycióngnóńć taki myślónek, takô ci prôwda:
Chop i baba majóm ci blank, ale to blank roztomajte mniymani ło richticznym chopie!!!
Briftryjger prziwstowô, przelazuje na pynzyjô. Wszyjske ludzie ze pobliskich familoków uzdali, iże bydzie łón łostatni już rółz pyndalowôł łod chałpy do chałpy, ale tóm razóm bydzie se łón ino łodbiyrôł wszandy gyszynki za swoja procnô, dugolytniô briftryjgerskô robota.
Nó tóż rółzczasu klupie do piyrszych dźwiyrzy…. dostôł szykowniste werkcojgi, ajnrichtóngi wyndkôrske… prómiyniyje, rôd wszyjskimu!
Klupi do drugich dźwiyrzy… tam erbnół bilet na Hawaje… chop uradowany jesce barzij.
Klupie do trzecich dźwiyrzy…. dźwiyrze łozewrziła szwarnô, galantnô blóndina. Blikuje tymi jeji zielónymi ślypkóma, zaprôszô go na swoja zofa i bez côłkô noc spôłniô jejigo nôjskrytsze zeksualne winszbildy. Ło szaroku jesce smycy mu do prykola szmektne śniôdanie. Nó, briftryjger jes na isto wniybowziynty….
Kiej mu ta całbrownô, szarmskô blóndina nalywała po lekuśku bónkafyju do szolki, briftryjger merknół skukanego pod untertaskóm dulara. Zaciykawióny pytô:
– Wiedzóm łóni paniczko, noc bóła spanialistô, śniôdanie tyż stopieróńsko szmektne, ale rzyknóm mi łóni, paniczko, po jakiymu tyn dular bół pod szolkóm?
Na to blóndina napoczła amizyrować sie i prziliźnie łodrzykô:
– Wiedzóm łóni, joch wczorej we wieczór spytałach sie mojigo chopa, co móm wóm dać za waszô wielolytniô sużba. Łón mi na to ino łodrzyknół:
– Pie…ol go! Dej mu dulara!
Wiycie, nôjbarzij bodlawe sóm… zawdy baby. Łóne poradzóm chopa do glacy dokludzić, coby już niy gôdać cosik barzij łoszkliwego. Przitrefiyło sie to kiejsik mojimu kamratowi Bercikowi łod Majzlinyj. Tak ci go jego baba sztychowała, tak ci mu przeciepowała bele co, iże chop niy szczimôł i wybrôł sie do dochtora.
– Panie dochtorze! Móm pieróńskô utropa …
– A ło co sie rozłajzi panie Bercik? – spytôł opaternie dochtór.
– Anó, musielibyście mi cosik dać na to, coby tyn mój chopski interes bół deczko dugszy …
– Nó, na to, panie Bercik, niy ma żôdnyj mediciny, ale moga wôs skiryrówać do takigo lazarytu, kaj wóm tyn… chopski interes… przeszczypióm na srogszy…
– Niy gôdejcie dochtorze… kaj, i kiej byda tam móg sie zakludzić? – pytô uradowany Bercik.
Dochtór dôł Becikowi skiyrowani na operacjô. Bercik poszôł do lazarytu a tam ci mu zbajstlowali tyn moderny przeszczyp… przisznajdowali mu miasto jego ciulika trómpyjtka łod elefanta. Nó, możno niy takô blank srogô trómpyjta, ale trómpyjtka łod takigo maluśkigo elefantka.
Tak jakosik pôrã tydni niyskorzij przikwanckôł sie łón juzaś do naszego knapszaftu, do swojigo dochtora ale ze srogim ślimtaniym.
– Panie dochtorze! Musicie mi panoczku zarôzki, w te piynty uchlastnóńć ta trómpyjtka!
– A czamu? Co sie stanóło? Niy poprawióło sie wóm pożycie ze waszóm staróm, abo co?
– Niy, niy ło to sie rozłajzi…
– Nó, tóż ło co idzie? – pytô sie dochtór.
– Wszyjsko ze mojóm staróm bóło dobrze, poradziółech ji yntlich wygodzić…
– Nó, to wszyjsko jes do porzóndku Panie Bercik, prôwda?
– Ja, ale mogecie sie panoczku wystawić, mogecie sie forsztelować wielach jô skorzij sie jabek… do rzici nafolowôł?
Zawdych bół łotôczóny, chnet łoblygany bez kobiyty (i blank sie sam niy kca asić!). Kiejby łóne tak jesce zawdy, ale to na isto zawdy, mieli mie festelnie rade, przoli by mi, bółbych i jô moc rôd. Cosik mi sie ale zdô, iże terôzki już corôzki mynij mie te dziołchy, baby majóm rade, corôzki mynij garnóm sie ku mie i blank ci już dó mie niy lgnóm. Zdô mi sie drugda, co jakosik gryfnô frela, łoziymnôstka sie za mnóm łobejzdrzi ale to pewnikiym skuli tego, co miarkuje, iże… Gargamel deptô za nióm po hulicy. Ale chopie ! Gôdôsz, co kciôłbyś iżby ci baby przôły; niy dowej jim tego poznać po cia, naskwol na nie niy zważowej i dozwôlej, coby poduk swojij lałny reskiyrowali tobóm. Baby, bele zdôwałoby sie jim, co ło tym niy wiedzóm, wolóm same być usuchliwe, zamiast zmuszać do ulygłości inkszych. Udôwajóm ino, co sóm blank równe chopóm, ale gynał miarkujóm, iże tak na isto niy jes… Co tam, dziyje sie to ze richtik dobrym rezultatym, bo przeca niy mieli by my jich tak fest rade, kiejby nóm byli równe.
Wiycie, jô to móm ło babach, kobiytach marka ło wiela lepszyjszô niźli ło chopach, ale jim blank tego niy gôdóm i tela. Babski insztynkt wiydzie ci je zaobycz na zicher bez côłkie życie tak, jak nôs wiydzie filip, i dziynka tymu niy tak czynsto łostôwajóm iptami. Przónie, miyłość znaczy dlô babów wiyncyj niż dlô chopów. Jes ci to dló nich na isto wszyjsko. I te przónie jes ci dló kôżdyj kobiyty rzôdzij, niźli chopy miarkujóm, gróntym zmysłów. Baba, babeczka moge przoć cowiekowi żadnymu, szpetnymu, bali i starymu, jeźli udô mu sie razinku łocucić ajnbildóng, lałna. Na prociw do chopa, kiery niy poradzi przoć babie, kierô niy działô na niygo, na jejigo gyfil. Skuli tego tyż granice wiyku do przóniô niy istniyjóm. Taki kardynôł Richelieu miôł jesce festelne wziyńcie bali kiej ci mu już pizło łoziymdziesiónt lôt, chocia już blank na swojich kotyrach niy poradziół ustôć. Abo taki wywołany poyta Goethe, kierymu tyż pizło bez łoziymdziesiónt lôt kiej umiyłowôł takô jedna istnô – Ulryka von Levetzow.
Ludzie, przeca przónie zetwô krótko jak życie nôjszykowniyjszygo kwiôtka. I trza miarkować, co u chopa przónie umiyrô ruk-cuk we małżyństwie a u baby – żyje jesce te przónie aże do łostatka.
Ale idzie to słówić deczko inakszij. Jô to zawdy gôdóm: WINO, KOBIYTY I… ŚPIA!!! Chocia kiejsik to blank inakszij bywało. A jedyn móndrok już bezmać we siedymnôstym wiyku, taki Daniel Naborowski, prawiół we jejigo sztrofkach cosik takigo, iże :
„Kiepska miłość o głodzie,
Nie chce się giąć po wodzie,
Ale po dobrym winie
Dogodzi się dziewczynie.”
Możno to i prôwda, nale niy bydymy sie sam ło to fest spiyrać i fantować, pra? Bo terôzki u modzioków jes możno jesce inakszij: Wino… kobiyty i… jaki tam śpiyw? I na pieróna jesce śpiyw? Wartko, wartko i dalszij do przodku ! Wszyjsko stoji monej łod tego jake wino, jake kobiyty a… śpiywać to sie zatym już blank niy kce.
Baby zaisto niy sóm gupsze łod chopów (chocia niyftórym łoszkliwcóm sie tak zdô). Na prociw, możno bali i sóm móndrzyjsze łod nich tela ino, co tak po prôwdzie, jes to móndrość inkszyj zorty. I niy byda sam za tela klycić, rzykna ino, co prôwdóm jes, iże chopy majóm srogsze filipy i tela. Ale bez te wszyjskie lata, kiej cowiek deptô po tym nôjgryfniyjszym ze światów, roztomajcie to ze tym wszyjskim bywało. We starożytnich Atenach niy miyniyli, co kobiyty sóm barzij iptowate i kôżdô asta wiydzy bóła dló nich dostympnô. Juzaś ci take plymióna jońskie i doryckie prziznôwały babóm zawdy srogô dobrô wóla dziôłaniô, a u Lacedemończyków łozrósła sie aże jak nôjyntô. Bez śtyrysta lôt zetwania rzymskij wysokij kóltury używali baby srogigo laufpasu i dobryj wôli. Mógli łóne bali i łozporzóndzać i naporónczać jejich iściznóm. Juzaś kajś we strzydniowiyczu wyksztôłcynie, bildóng babów przesiyngało wiydza chopów. Łówczysne ritery na isto lepszij poradziyli używać, włôdać okszóm i bardóm niźli piórym, fyjderhaltrym; fraterki zajimali sie naukóm, ale bóło tyż mocka babskich klôsztorów, kaj wiydza dostympnô bóła we takij samyj miyrze dlô klósztornych pannów. A wiela, wiela bôb bóło dochtórkami bez te côłkie stulycia. Choby ino take jak: Luisa Bourgeois ze Salerno, kierô ci flyjgowała ta Marija de Medici, babeczka łod wywołanego Henryka IV, hyjbama Marguerite la Marche, kierô fóngowała już we 1677 roku we Hôtel Dieu. Jezderkusie! We siedymnôstym i łoziymnôstym wiyku bóło moc babów-profesorów na wszycka katyjdrach we Bolonii, Pavii, Ferrarze cy Neapolu.
Ja, baby na isto niy sóm barzij iptowate łod chopów, niy sóm miechym piźnióne jak to sie niyftórym chopóm-angyjberóm, a już nôjbarzij naszym politykiyróm –przitrefiô. Ale sóm roztomajte fale, cufale i durchfale nikej u nôs na Pniokach. Kiejsik ci na plantach kole lazarytu na Karolce zicło sie dwóch, tak możno łoziymdziesiyńciolytnich knakrów. Plaszczóm tak, gniytóm te swoje rzicie na tych gorkich bankach i łôrôz jedny śnich gôdô:
– A wiysz, cosik mi sie zdô, iże moja starô cheba już kipła, już sie ji zemrziło.
– Ja? A po jakiymu tak miarkujesz ? – pytô sie tyn drugi.
– Anó, wiysz, rzecy ze tym „zeksym”, jes gynał tak niźli dôwnij, tela, co côłkie moje pomiyszkanie niy jes do porzóndku posprzóntane, poschróniane !!!
Ale, ale. Bez côłkie wiyki dziołchy ze wyższyjszych sferów pinkolyli na takich szykownych lautach, harfach, klawikordach i jesce ci zôwziyncie doskwiyrali klawiyróm tela, co jô niy znóm, niy miarkuja żôdnyj baby, kierô by poradziyła skómpóniyrować i zagrać a niy zarzympolić, choby cosik takigo jak „Serenada” Franza Schuberta. Prawucko niy ma szykowniyjszyj piyśni miyłosnyj niźli ta jejigo „Serenada”. Kómpóniyrowôł ci tyn karlus aże mu pizło trzidziyści jedyn lot i wtynczôs we srogij biydzie, we jakij żół bez côłkie życie, zemrziło mu sie we Wiydniu. Abo tak przi tyj przileżitości cosik jesce ze inkszyj zorty. Ludzie terôzki tyrajóm po roztomajtych myzyjach, galeryjach, „pinakotekach” (z gr. pinakothēkē, a za pierónym starego piyrwyj teli magazin łobrazów-wotów we Propyjejach na Akropolu) i potwiyrdzóm mi, pewnikiym potuplujóm, co nikany niy znôjdzie sie jakisik wywołany landszaft, kiery bółby podszriftowany bez kobiyta. Nó możno króm takij jednyj Rółzy Bonheur, kierô ale musiała sie ciyngiym golić i łoblykała sie ino we chopskie łodziynie. Jó tyż sóm (i ze mojóm Elzóm) już bez trzidziyści pôra lôt ździebko świata przewandrowôł i nikaj’ech na takie łobrôzy niy trefiół. Idzie sam ale spómnieć ło takij poytce Safonie (ze greckigo Eaπφώ, łac.Sappho), kierô sie wandlowała ze Mityleny na wysepie Lesbos, i ftóro bóła nôjbarzij wywołanóm poytkóm ze VII wiyka przed naszóm eróm. Prawióm ludzie, co bali i we tego niyszczysnego 24 siyrpnia 79 roka naszyj ery przi srogim fajerze na czyść cysôrza Augusta i boga łognia Wulkana, kiej na Pompeje i Herkulanum śleciała lawa, maras i woda, a côłke te miasta łostali po tym wszyjskim przisute bez dziewiytnoście stulyci – tameszne Greki śpiywali i tańcowali do sztrofek tyj Safony. Ło tych dwiuch, a tak na isto – trzech niyszczysnych miastach Pompejach, Herculanum i Pindele szło by sam mocka łozprawiać ale rzykna ino tela, co jes to tyż ze babami skuplowane.
Miasto Pompeje bóło gróntowane kajsik we VII przed naszóm eróm, mocka sie tam dziôło a tak 89 lôt przed Krystusym Rzymiany przemianowali je tak jakosik maszkytnie na „Colonia Veneria Cornelia Pompeianorum”. Archyologi już tam chnet wszyjsko we tych Pompejach łodkopali, i terôzki wszyjskie wandrusy i turisty, mogóm zwiydzać i podziwiać nôjważniyjszô atrakcyjô starożytnigo miasta – „lunapar” (niy metlać ze rómlym, bo „lunapar” to jes po naszymu puf), gryfniście łozdobióny „erotycznymi” freskóma, a kiery mô już dwa tysiónce lôt. Tyn przibytek, tympel do kierego jesce kielanôście lôt tymu nazôd (kiej my tam ze mojóm Elzóm byli we łoziymdziesióntym roku) fest niyrade ci baby rajn wpuszczali, zostôł już terôzki do mola łozewrzity dlô wszyjskich. Tam wszandy na ścianach, na gipsdekach sóm roztomajte szildy, świnskie i zbereźne malónki, freski i płaskorzyźby, co pokazujóm nałócznie roztomajte sztelóngi przi tyj ci babsko-chopskij „robocie, kiere niy zdali sie dziewiytnôstowiycznym srogim móralistóm i roztomajtym szulmajstróm a ftórzy – tak jak Żydy i krześcijany wtynczôs – miyniyli, co erupcyjô tego Wezuwiusza to bóła k’rzeczy sztrofa za grzychy, za tyn tyjater „Rozkoszy, Grzechu i Śmierci”. A tak by tak te pufy we Pompejach to bóła ciekawô tyma. Zaobycz skuli cyny za tameszne usugi. Te zajimanie bóło na isto mało we wercie, bali i niywólnika stôć bóło na to. Za ajnfachowô, strzydniô dziołszka geldowała tela, co poła zbonka abo łoziym glasków wina abo dwa pecynki chlyba. Ale, izbetki byli tam maluśke i ćmawe, prykole krótke a kóndy, byzuchanty blank ci bali niy sebuwali szczewików, i do dzisiôj idzie ujzdrzić fleki po abzacach i zolach na ścianach.
Tyn „lunapar”, tyn côłki puf stôł poblisku ichniego „forum”, przi winklu dwiuch hulic, tak iże kóndmany mógli wlazować rajn ze łobiuch zajtów a pokazowôło jim kaj majóm wlyjźć i powiydzôło, prómp namôwiało do byzuchu take sroge żyniadło, wielgachny ciulik na kierym stôło napisane: „Hic habitat felicitas” znacy „Tu miyszkô szczyńści”. Wiycie, gôdajóm, co te wszyjskie „lunapary”, pufy to wypokopiół już we VI w. przed naszóm eróm taki jedyn istny łojciec-założiciel atyńskij republiki – Solon, kiery naskwol szafnół we wszyjskich dziylnicach swojigo miasta, tych Atyn take dómy miyjskie (gr. oἰkίσkoι, oikiskoi), ftórych cylym bóło umóżniynie fyrniokóm, samotnym prykolowygo trefu ze babami, coby niy musieli skuli tych babsko-chopskich uciychów lôtać, laufrować za wydanymi, gdowami abo dziywkami, myjdlami i modymi cerami zôcnych i wywołanych łobywateli. Tak gróntowali sie, powstôwali ci te piyrsze grecke pufy. Idzie jesce tu dopedzieć, co społyczyństwo grecke bóło nôjbarzij „mizoginistyczne”, co idzie po naszymu tuplikować, że wszyjskie tameszne chopy festelnie niy ciyrpieli kobiyt i beztóż tyż zawiyrali je we „gyneceach”. Te wszyjskie wszetecznice byli zaobycz niywólnicóma chocia, mógli być tyż i frajnymi babami, kiere straciyli łojców i patrónów, i łostali bez kustu we życiu.
Takich dziołchów-szlóndrów bóło wszandy, we wszyjskich dziydzinach mocka, byli roztomajte jesce „kapłanki” łod kierych tak na isto napocznół sie tyn nôjstarszyszy fach na świycie. Bóła takô bógini miyłości i gryfności Afrodyta (wyłóniyła sie łóna bezmać ze morza, ukôzała sie przi telim felsie kole Cypru), ftórô miała – jak to pisôł gryfnie niyjaki Strabon – we greckim Koryncie łoroz aże tysiónc takich „kapłanków”, kiere mieli wyżgane, wydziubane na kitach nómery łod 1 do 1000. Łod tych szmajów, niyrzóndniców wziyno sie miano „córy Koryntu”. Bół bali i taki król Koryntu, kiery bół tak ci wywołany, iże bywôł na gościnach i fajerach na Olimpie kaj podbiyrôł Zeusowi „ambrozja”.
Byli ci jesce we starożytniości i hetery (gr. hetaíra – towarzyszki), ale ino dlô tych nôjważniyjszych. Poradziyli łóne króm tego co Wy wiycie, a jô miarkuja, jesce móndrze gôdać, poradziyli bajstlować roztomajte malónki, czytać poyzjô. Do dzisiôj idzie sie poczytać ło takich szykownych „kurtyzanach”, „heterach” jak Aspazja (gr. Ἀσπaσίa), cera Aksiocha ze Miletu (skuplowano z Peryklesym), Lais ze Koryntu abo jesce Fryna, co bywała we Atynach. I niy metlać jóm ze Frynóm (Friedenshütte) dziylnicóm naszyj Rudy Ślónskij-Nowego Bytónia.
Tak sie miarkuja, co na dzisiôj by to możno już stykło, bo ftosik mi przeciepnie, co jo szkryflóm ino ło bereźdżyniu, ło gupotach i belakwastrach. I sam ci mi terôzki gynał sztimujóm sztrofki naszego Jana Kochanowskiego, ftóry pisôł bół na szimel starożytnigo Anakreonta ze Teos (kiery kole szczwôrtego wiyka przed naszóm eróm pisôł gryfne sztrofki) ło winie, przóniu i śpiywaniu:
„Próżno się mam odejmować,
Widzę, że muszę miłować,
Miłość mi dawno radziła,
Lecz ja, jako prawy wiła,
Nie chciałem słuchać jej rady,
Aż nama przyszło do zwady.
(…)
Ona ku mnie ciągnie rogi,
A ja co najdalej w nogi,
A gdy wszystkich strzał pozbyła,
Sama się w bełt obróciła
I prosto mi w serce wpadła,
Aż mnie zaraz moc opadła.”
Alech sam dzisiôj nawynokwiôł, prôwda? Przeca telach ci sam do kupy ze sia pometlôł, iże bali i sto hamerykańskich stolôrzy bez pôrã lôt by tego niy poskłôdało. A Wiycie, idzie sam terôzki możno pedzieć za Kazimierzem Przerwą-Tetmajerem:
„Jô wolã polskie gówno w polu,
Niźli siyrotki w Neapolu.”
Rółzczasu łódka, takô niysrogô kana, przibióła do brzega jednyj meksikóńskij wsi. Dupny hamerikóński rajzynder, kiery festelnie podziwiôł ryby fangniónte bez meksikóńskigo rybôka, spytôł sie go, wiela tyż to ci czasu zajimało mu jich łapniyńcie, fasniyńcie.
– Nó, niywłośnie dugo! – łodpedziôł Meksikaner.
– Nó tóż tedyć po jakiymu niy łostôłeś chopie na morzu dugszij, coby chycić wiyncyj takich fiszów?
Tyn Maksikaner wyeklerowôł tymu Hamerikónowi, iże takô małô ilóść rybów styknie mu gynał na jego, i jejigo familije, potrzyby.
– A co chopie robisz ze resztym frajnego czasu? – pytôł dalszij tyn Hamerikón.
– Anó, dugo nynóm, dugo śpia zatym chyca pôra fiszów, niyskorzij bawia sie ze mojimi dzieckóma, przetrôwia „sjesta” ze mojóm babeczkóm. Na łodwieczerz wylazuja do wsi i trefióm sie ze mojimi przocielóma, wysłepiymy wtynczôs pôra sznapsów, grómy na gitarach, spiywómy roztomajte śpiywki… nó, żyja pôłnióm życia…
Tyn hamerikóński rajzynder ale niy dôł mu dalszij gôdać i dalszij molyńdzi:
– Jôch skóńczół sztudiyrówać na MBA na Harwardzie, tóż tyż tak se medikuja, iże poradza ci deczko spómóc. Powiniyneś, gódzi sie, cobyś napocznół dugszij kôżdy dziyń łowić ryby. Mogesz wtynczôs mieć te ryby na przedej, mogesz je sprzedôwać. Bydziesz miôł nadbytni prófit, tóż tyż bydziesz sie móg lajstnóńć srogszô kana. Juzaś za nadbytnie pijóndze, ftore prziniesie ci srogszô łódka, mogesz sie sprawić drugô, trzeciô, szczwôrtô kana, i tak dalszij, aże bydziesz miôł côłkô flota bółtów. Wtynczôs tyż miasto sprzedôwać ino te swoje fisze postrzydnikóm, bydziesz móg paktówać, smówiać sie direkt ze przetwórnióma, a możno i bali łozewrzisz swoja włóśnô fabrika. Bydziesz wteda móg łosmolić ta maluśkô wiyś i przekludzić sie kajsik do Mexico City, Los Angeles abo i do Nowego Jorku. I już tamstela bydziesz móg reskiyrówać swojimi interesóma.
– A wiela czasu mi to panoczku zajimô? – spytôł sie tyn Meksikaner.
– Nó, możno tak wele dwadzieścia, dwadzieścia piyńć lôt! – łodrzyknół tyn Hamerikón.
– Nó, a co niyskorzij?
– Niyskorzij? Wtynczôs ci sie chopie dziepiyro napocznie – łodpedziôł tyn Hamerikón i zaśmiôł sie na côłki karpyntel. – Kiej już tyn twój „byznes” bydzie na zicher srogachny, mogesz napocznóńć sprzedôwać swoje „akcyje” i robić chopie milijółny!
– Gôdôcie panoczku milijółny? Na zicher, ja?… A co niyskorzij?
– Nó, bydziesz móg chopie przyjńść na pynzyjô, miyszkać kajsik we maluśkij dziydzinie, maluśkij wsi na wybrzyżu, bydziesz móg dugo spać, bawić sie ze swojimi dzieckóma, lecy kedy łowić ryby, przetrôwiać „sjesta” ze swojóm babeczkóm a wszyjske wieczory trôwić we szynkach ze przocielóma i kamratami…
Mórał, glajcha ze tyj gyszichty: Chopie! Zastanów sie, pomedikuj kany kcesz dójńść we swojim życiu, bo możno jużeś tam jes!