text:
Bez1 lato niy chce nōm2 sie włōnczać pieca i nojbarzi3 lubiymy, keby4 jake maszkyty5 sie prawie bez roboty znodły6 same na stole. Na tyn syrnik- niy- syrnik potrza7 15 minut, ale potyn kans8 maszkycynia… i do tego fajnie chōdny9, i fetaminy10, i niy za słodki 🙂 Co potrza? 250 ml krymōwki 800 g jogurtu naturalnego […]
Tag: #żelatyna
Beza ze mango (Po polsku nic innego nie wymyślę)
Poczamu1 lubia mango? Bo je fajnie arōmatyczne2, bo żech go za bajtla3 niy znoł, bo niy je za słodke, … no i całe szczyńście4 idzie dobre mango kupić we Polsce. Choć te ludzie, kerym5 mango rośnie na zygrōdce6, jak widzōm te owoce, kere idzie kupić u nołs7 we sklepie , to sie śmiejōm, że takich […]


c: text/html

text:
Już za pora dni, w tyn weekend odbydzie sie 23. edycjo Tatto Konwent – ogólnopolskigo festiwalu tatuażu. 23/24 Wrześnio na terynie Galerii Szyb Wilson, tatuatorzy z cołkigo kraju blank na żywo bydom łonaczyć na skorze swoich modeli prawdziwe dzieła sztuki. Na Liście atrakcji KTK som też miyndzy innymi koncerty składow hip-hopowych - ekipy Dwa Sławy i Otsochodzi Soundsystem i tyż Schizmy i CF98 - kerzi som reprezyntantami polskigo hardcore/punk. Wszystki fany tatuażu obejrzom se tyż pokazy pole dance, bodypaintingu i sztuki flair i bydom brać udział w innych roztomańtych ganc fajnych fajerach.
Roztomańty zort sztuki na Tattoo Konwent
We strefie chill bydom grać dje: PZG, BC, Fatcut. Ze scyny pokazowej polecom sety Sayuri.
W programie festiwalu znejdły sie tyż pokazy performatywne, w tym pełny gryfnego seksapilu wystymp Aleksandry Bednarz, mistrzyni Polski i bronzowej medalistki Mistrzostw Świata w tańcu pole dance. Dodatkowo dziynki umiejyntnościom Michała Strzelczyka, publicznośc TK przekono sie, że szykowani drinkow to ni musi być jakoś oklano robota, a może być fest fajno na zicher sztuka. Na festiwalu bydzie se tyż moc łobejrzeć efekty roboty Marcina Folgi, kery zajmuje sie bodypaintingiem czyli piyknie sztrajchuje skora na ludziach. Atrakcje dodatkowe konwentu nie bydom yno wele scyny pokazowej. W cołki przestrzyni Galerii Szyb Wilson działać bydom na zicher richtowane strefy tematyczne: motoryzacyjno, animacje do bajtli, modowo i barbersko a też bydzie plac kaj pójdzie co zszamać z foodtrakow, kere tam bydom stoły.
Bilety
Matylda Jellinek
Rzecznik Prasowy | media / promocja
HIGHLITEmatylda.jellinek@highlite.pl
+48 604 234 779

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Towarstwo mytowane
Choćebuz. Towarstwo centrum za čłowjeske prawo Choćebuz bu wčera w Braniborskej radnicy z „Braniborskim mytom swobody“ wuznamjenjene. Zwjazkowy wonkowny minister Frank-Walter Steinmeier (SPD) česćowaše towarstwo a přepoda předsydce Sylvii Wähling myto, dotěrowane z 25 000 eurami.
Za lěpše kórki
Podstupim. Nowy wědomostny projekt ma kwalitu Błótowskich kórkow zawěsćić. K tomu su wědomostnicy Leibnitzoweho instituta a burja z regiona njedawno w braniborskej stolicy koncept předstajili, zdźěla rozhłós RBB. W přichodnych štyrjoch lětach chcedźa wuslědźić, kak móhli zničenjam přez škódnikow zadźěwać a twjerdše kórki plahować.
Znowa wjac studentow
Lipsk. Nawal studentow na Lipsčansku uniwersitu njewoteběra. Wjac hač 7 500 młodostnych tam lětsa w zymskim semestrje swój studij zahaji. Z tym leži ličba šěsty raz nad 7 000. Cyłkownje je so 44 700 ludźi na uniwersiće wo studijne městno požadało. Tuchwilu studuje tam 30 000 młodostnych w 157 studijnych směrach. 3 200 studentow pochadźa z wukraja.
Klětu nowy modus


text:
Dźěćo
Dźěćo je młody čłowjek. Muske dźěćo mjenuje so hólc, mjeztym zo je holca žónske dźěćo. Někotre fazy so móžu rozeznawać, a to:[1]
- nowo narodźene: hač do dźesateho žiwjenskeho dnja
- ćěšenk: prěnje žiwjenske lěto
- mjeńše dźěćo: druhe a třeće žiwjenske lěto
- pěstowarske dźěćo: štwórte hač do šesteho žiwjenskeho lěta
- šulske dźěćo: 7. hač do 14. žiwjenskeho lěta
Po konwenciji wo prawach dźěći Zjednoćenych narodow je dźěćo čłowjek w starobje pod 18 lětami.
Dźěćo móže tež potomnik być, na př. "Mój nan je dźěćo mojeho dźěda."
Wobsah
Słowo[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Słowo dźěćo je po Mukowym "Słowniku dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow" přiwuzne z delnjoserbskim słowom źiśe, ale tež z pólskim dziecię a čěskim dite. Serbskej słowje dźěćo a źiśe stej kaž w druhim słowjanskim rěčam njeprawidłownej, přetož pluralowej formje stej dźěći a źiśi. W delnjoserbšćinje wužiwaja so samo we wjetšinje kazusow singulara a po cyłym dualu formy słowa góle. Tute słowo je po samsnym słowniku přiwuzne ze słowom hoły (delnjoserbsce goły).
Hlej tež[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Nóžki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Der Brockhaus in einem Band, 2000, strona 466


text:
Uopolske Strzelce
Wspůłrzyndne: 50°30' N 18°17' E
Střelce Uopolske (historyczne ślůnske mjana: Wjelge Střelce[1], pol. Strzelce Opolskie, mjym. Groß Stehlitz) – mjasto we woj. uopolskym, śedźiba krysu střeleckigo a gminy mjesko-wjejskij Střelce Uopolske. Pouožůne je we zachodńij tajli wojewůdztwa, na Wyžyńe Ślůnskij.
Przipisy
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym dykcjůnorzu mjano uostało uoddane bez zapis wjelge strzelce.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do arogancka
aecka, agnacka, Albecka, aleucka, alzacka, ałmacka, Antecka, Arecka, attycka, aztecka, Babecka, babicka, Babicka, Balicka, bałucka, Bałucka, banacka, Batycka, Becka, beocka, Bęcka, Bicka, biecka, Bilecka, Bilicka, Birecka, Blacka, błocka, Bogacka, Bogucka, Bolecka, borecka, Borecka, Borucka, Borycka, Bosacka, bracka, Bracka, brocka, Brocka, Brucka, bucka, Bucka, buicka, Buicka, Bylicka, cacka, cecka, cewicka, Chicka, chocka, Chucka, chwacka, Cirocka, cisecka, Cricka, cudacka, cycka, cynicka, Czacka, Czaicka, dacka, dajacka, Dalecka, Danecka, Darecka, Dawicka, dąbecka, decka, Derecka, Dębicka, dębicka, Dicka, Dolecka, dolicka, dorycka, drwęcka, dubicka, Dubicka, Ducka, Dycka, Dymecka, dywicka, dziecka, eleacka, ełcka, endecka, epicka, Ericka, esbecka, esdecka, Eycka, Fabicka, Falecka, Falęcka, Fałęcka, fenicka, Ficka, Fidecka, Flicka, Forecka, Francka, Frącka, Frycka, Gacka, gacka, Gadecka, Gajecka, galicka, Galicka, gałacka, Gałecka, Garecka, Gawęcka, Gądecka, Gąsecka, gębicka, Gębicka, Gęsicka, giecka, Gizicka, giżycka, Giżycka, glocka, Glocka, Glucka, gocka, Godycka, gołecka, gorycka, gotycka, Górecka, górecka, gracka, grecka, Grecka, Grocka, Groicka, grucka, Guzicka, Halicka, halicka, Hanecka, hetycka, Hulacka, husycka, icka, Icka, Ilnicka, iłżecka, iracka, irkucka, Irkucka, itacka, Iwicka, izbicka, Izbicka, Iżycka, jacka, Jacka, Jagucka, Jakacka, jakucka, Jakucka, Janecka, Janicka, Jarecka, jarecka, Jarocka, Jarucka, Jasicka, jeżycka, judocka, Judycka, junacka, Jurecka, kabacka, Kacka, kadecka, kalecka, Kalicka, Kałęcka, Kałucka, Kamecka, Kamocka, Kanicka, Karocka, Kawecka, Kawęcka, kącka, Kącka, kęcka, kępicka, Kęsicka, Kibicka, Kicka, kiecka, kiwicka, Klicka, Klocka, klocka, klucka, Kłecka, kłecka, Kobecka, kocka, Kocka, kołacka, Kołacka, Kołecka, Konecka, konecka, Konicka, Kopacka, Kopecka, Kopycka, korecka, Korecka, Korycka, Kosacka, Kosecka, Kosicka, Kotecka, Kowacka, kozacka, Kozicka, Krycka, Krzycka, Kubacka, Kubecka, Kubicka, kuficka, Kulecka, Kulicka, kułacka, kumycka, Kunecka, Kunicka, kunicka, lacka, laicka, lasecka, Lasecka, Lasocka, lądecka, Lecka, Legocka, Lesicka, lewacka, Lewicka, lgocka, Libicka, ligocka, Ligocka, lincka, lipecka, lipicka, Lisicka, locka, Locka, lofocka, lubecka, Lubecka, lubicka, Lucka, lusacka, luzacka, lysecka, Łabęcka, Łagocka, Łapicka, Ławecka, Ławicka, Łazicka, łącka, Łącka, łęcka, Łęcka, Łobocka, Łopacka, łosicka, Łotocka, łowicka, Łowicka, łucka, Łucka, Łużycka, łużycka, Łybacka, Macka, macka, Majecka, Malecka, Malicka, Małecka, Manicka, maracka, marecka, Marecka, matacka, Matecka, medycka, Micka, mikocka, Mikucka, Milecka, milicka, miłecka, Mirecka, mirecka, Młocka, młocka, młócka, Mocka, molucka, mrocka, mulacka, mycka, Mycka, Nałęcka, Necka, Nencka, nesycka, Nęcka, nicka, Nidecka, niecka, Nitecka, Niwicka, Nocka, nocka, Nogacka, notecka, Nowacka, Nowicka, nurecka, Oblicka, obrycka, Obrycka, ochocka, Ochocka, okęcka, olecka, Olecka, olmecka, omacka, omłocka, onucka, opacka, Opacka, orficka, Orlicka, ornecka, Osicka, osiecka, Osiecka, otmęcka, Otocka, otwocka, Otwocka, Owiecka, owocka, Packa, packa, Palicka, pałucka, Pałucka, Pasecka, Patecka, Pecka, Perucka, Petecka, Pękacka, pijacka, Pilecka, pilicka, piracka, Piwocka, placka, Placka, Plancka, płocka, Płocka, płucka, pokucka, policka, Policka, Połocka, połocka, Pomocka, Popecka, Porycka, Posacka, potocka, Potocka, Pracka, procka, Procka, Pucka, pucka, punicka, rabacka, Racka, racocka, Radecka, Rajecka, Ranicka, Rapacka, rawicka, recka, redecka, repecka, retycka, Rewucka, Ricka, rijecka, Robacka, rocka, Rogacka, Rogucka, Rokicka, Rolicka, Romocka, Rosicka, Rowecka, Rowicka, Różycka, Rucka, rudecka, Rudecka, Rusecka, Rutecka, rutecka, Ruzicka, rybacka, Rybacka, Rybicka, rycka, rylecka, Rzecka, Sadecka, sadecka, saficka, Salacka, Sałacka, Sanecka, Sanocka, sanocka, Sawicka, sądecka, semicka, senacka, serocka, Serocka, Sinicka, Sisicka, Siwecka, Siwicka, Skłucka, Skrocka, słucka, Słucka, Sobecka, sobocka, Sobócka, soficka, Solecka, solecka, sołecka, sopocka, splicka, Spocka, Stacka, Stecka, Stocka, stoicka, sudecka, suficka, Sujecka, Sulecka, suracka, Szacka, szkocka, Sztucka, Szwecka, szyicka, świecka, Święcka, tacka, tkacka, Tomecka, Tomicka, tomicka, tracka, tricka, trocka, Trocka, trucka, Tucka, tułacka, Turecka, turecka, tylicka, Tylicka, Tymicka, ubecka, Ulicka, unicka, upicka, urzecka, ustecka, Utracka, uzbecka, użocka, Wacka, Wadecka, walecka, Walecka, Walicka, wałecka, warcka, warecka, Warecka, wdecka, wecka, Wedecka, wedycka, Wencka, wenecka, Wiącka, Wicka, wicka, Widacka, Wiecka, Wiencka, Więcka, Wilecka, Witecka, Witucka, Wodecka, Woicka, wojacka, Wolicka, Wrocka, Wybicka, wycacka, wycycka, wyrycka, wysocka, Wysocka, Załęcka, Załucka, zarycka, Zawacka, Zawicka, ząbecka, złocka, zupacka, Żabicka, żarecka, Życka, Żywicka
aecka agnacka Albecka aleucka alzacka ałmacka Antecka Arecka attycka aztecka Babecka babicka Babicka Balicka bałucka Bałucka banacka Batycka Becka beocka Bęcka Bicka biecka Bilecka Bilicka Birecka Blacka błocka Bogacka Bogucka Bolecka borecka Borecka Borucka Borycka Bosacka bracka Bracka brocka Brocka Brucka bucka Bucka buicka Buicka Bylicka cacka cecka cewicka Chicka chocka Chucka chwacka Cirocka cisecka Cricka cudacka cycka cynicka Czacka Czaicka dacka dajacka Dalecka Danecka Darecka Dawicka dąbecka decka Derecka Dębicka dębicka Dicka Dolecka dolicka dorycka drwęcka dubicka Dubicka Ducka Dycka Dymecka dywicka dziecka eleacka ełcka endecka epicka Ericka esbecka esdecka Eycka Fabicka Falecka Falęcka Fałęcka fenicka Ficka Fidecka Flicka Forecka Francka Frącka Frycka Gacka gacka Gadecka Gajecka galicka Galicka gałacka Gałecka Garecka Gawęcka Gądecka Gąsecka gębicka Gębicka Gęsicka giecka Gizicka giżycka Giżycka glocka Glocka Glucka gocka Godycka gołecka gorycka gotycka Górecka górecka gracka grecka Grecka Grocka Groicka grucka Guzicka Halicka halicka Hanecka hetycka Hulacka husycka icka Icka Ilnicka iłżecka iracka irkucka Irkucka itacka Iwicka izbicka Izbicka Iżycka jacka Jacka Jagucka Jakacka jakucka Jakucka Janecka Janicka Jarecka jarecka Jarocka Jarucka Jasicka jeżycka judocka Judycka junacka Jurecka kabacka Kacka kadecka kalecka Kalicka Kałęcka Kałucka Kamecka Kamocka Kanicka Karocka Kawecka Kawęcka kącka Kącka kęcka kępicka Kęsicka Kibicka Kicka kiecka kiwicka Klicka Klocka klocka klucka Kłecka kłecka Kobecka kocka Kocka kołacka Kołacka Kołecka Konecka konecka Konicka Kopacka Kopecka Kopycka korecka Korecka Korycka Kosacka Kosecka Kosicka Kotecka Kowacka kozacka Kozicka Krycka Krzycka Kubacka Kubecka Kubicka kuficka Kulecka Kulicka kułacka kumycka Kunecka Kunicka kunicka lacka laicka lasecka Lasecka Lasocka lądecka Lecka Legocka Lesicka lewacka Lewicka lgocka Libicka ligocka Ligocka lincka lipecka lipicka Lisicka locka Locka lofocka lubecka Lubecka lubicka Lucka lusacka luzacka lysecka Łabęcka Łagocka Łapicka Ławecka Ławicka Łazicka łącka Łącka łęcka Łęcka Łobocka Łopacka łosicka
Łotocka łowicka Łowicka łucka Łucka Łużycka łużycka Łybacka Macka macka Majecka Malecka Malicka Małecka Manicka maracka marecka Marecka matacka Matecka medycka Micka mikocka Mikucka Milecka milicka miłecka Mirecka mirecka Młocka młocka młócka Mocka molucka mrocka mulacka mycka Mycka Nałęcka Necka Nencka nesycka Nęcka nicka Nidecka niecka Nitecka Niwicka Nocka nocka Nogacka notecka Nowacka Nowicka nurecka Oblicka obrycka Obrycka ochocka Ochocka okęcka olecka Olecka olmecka omacka omłocka onucka opacka Opacka orficka Orlicka ornecka Osicka osiecka Osiecka otmęcka Otocka otwocka Otwocka Owiecka owocka Packa packa Palicka pałucka Pałucka Pasecka Patecka Pecka Perucka Petecka Pękacka pijacka Pilecka pilicka piracka Piwocka placka Placka Plancka płocka Płocka płucka pokucka policka Policka Połocka połocka Pomocka Popecka Porycka Posacka potocka Potocka Pracka procka Procka Pucka pucka punicka rabacka Racka racocka Radecka Rajecka Ranicka Rapacka rawicka recka redecka repecka retycka Rewucka Ricka rijecka Robacka rocka Rogacka Rogucka Rokicka Rolicka Romocka Rosicka Rowecka Rowicka Różycka Rucka rudecka Rudecka Rusecka Rutecka rutecka Ruzicka rybacka Rybacka Rybicka rycka rylecka Rzecka Sadecka sadecka saficka Salacka Sałacka Sanecka Sanocka sanocka Sawicka sądecka semicka senacka serocka Serocka Sinicka Sisicka Siwecka Siwicka Skłucka Skrocka słucka Słucka Sobecka sobocka Sobócka soficka Solecka solecka sołecka sopocka splicka Spocka Stacka Stecka Stocka stoicka sudecka suficka Sujecka Sulecka suracka Szacka szkocka Sztucka Szwecka szyicka świecka Święcka tacka tkacka Tomecka Tomicka tomicka tracka tricka trocka Trocka trucka Tucka tułacka Turecka turecka tylicka Tylicka Tymicka ubecka Ulicka unicka upicka urzecka ustecka Utracka uzbecka użocka Wacka Wadecka walecka Walecka Walicka wałecka warcka warecka Warecka wdecka wecka Wedecka wedycka Wencka wenecka Wiącka Wicka wicka Widacka Wiecka Wiencka Więcka Wilecka Witecka Witucka Wodecka Woicka wojacka Wolicka Wrocka Wybicka wycacka wycycka wyrycka wysocka Wysocka Załęcka Załucka zarycka Zawacka Zawicka ząbecka złocka zupacka Żabicka żarecka Życka Żywicka
aecka, agnacka, Albecka, aleucka, alzacka, ałmacka, Antecka, Arecka, attycka, aztecka, Babecka, babicka, Babicka, Balicka, bałucka, Bałucka, banacka, Batycka, Becka, beocka, Bęcka, Bicka, biecka, Bilecka, Bilicka, Birecka, Blacka, błocka, Bogacka, Bogucka, Bolecka, borecka, Borecka, Borucka, Borycka, Bosacka, bracka, Bracka, brocka, Brocka, Brucka, bucka, Bucka, buicka, Buicka, Bylicka, cacka, cecka, cewicka, Chicka, chocka, Chucka, chwacka, Cirocka, cisecka, Cricka, cudacka, cycka, cynicka, Czacka, Czaicka, dacka, dajacka, Dalecka, Danecka, Darecka, Dawicka, dąbecka, decka, Derecka, Dębicka, dębicka, Dicka, Dolecka, dolicka, dorycka, drwęcka, dubicka, Dubicka, Ducka, Dycka, Dymecka, dywicka, dziecka, eleacka, ełcka, endecka, epicka, Ericka, esbecka, esdecka, Eycka, Fabicka, Falecka, Falęcka, Fałęcka, fenicka, Ficka, Fidecka, Flicka, Forecka, Francka, Frącka, Frycka, Gacka, gacka, Gadecka, Gajecka, galicka, Galicka, gałacka, Gałecka, Garecka, Gawęcka, Gądecka, Gąsecka, gębicka, Gębicka, Gęsicka, giecka, Gizicka, giżycka, Giżycka, glocka, Glocka, Glucka, gocka, Godycka, gołecka, gorycka, gotycka, Górecka, górecka, gracka, grecka, Grecka, Grocka, Groicka, grucka, Guzicka, Halicka, halicka, Hanecka, hetycka, Hulacka, husycka, icka, Icka, Ilnicka, iłżecka, iracka, irkucka, Irkucka, itacka, Iwicka, izbicka, Izbicka, Iżycka, jacka, Jacka, Jagucka, Jakacka, jakucka, Jakucka, Janecka, Janicka, Jarecka, jarecka, Jarocka, Jarucka, Jasicka, jeżycka, judocka, Judycka, junacka, Jurecka, kabacka, Kacka, kadecka, kalecka, Kalicka, Kałęcka, Kałucka, Kamecka, Kamocka, Kanicka, Karocka, Kawecka, Kawęcka, kącka, Kącka, kęcka, kępicka, Kęsicka, Kibicka, Kicka, kiecka, kiwicka, Klicka, Klocka, klocka, klucka, Kłecka, kłecka, Kobecka, kocka, Kocka, kołacka, Kołacka, Kołecka, Konecka, konecka, Konicka, Kopacka, Kopecka, Kopycka, korecka, Korecka, Korycka, Kosacka, Kosecka, Kosicka, Kotecka, Kowacka, kozacka, Kozicka, Krycka, Krzycka, Kubacka, Kubecka, Kubicka, kuficka, Kulecka, Kulicka, kułacka, kumycka, Kunecka, Kunicka, kunicka, lacka, laicka, lasecka, Lasecka, Lasocka, lądecka, Lecka, Legocka, Lesicka, lewacka, Lewicka, lgocka, Libicka, ligocka, Ligocka, lincka, lipecka, lipicka, Lisicka, locka, Locka, lofocka, lubecka, Lubecka, lubicka, Lucka, lusacka, luzacka, lysecka, Łabęcka, Łagocka, Łapicka, Ławecka, Ławicka, Łazicka, łącka, Łącka, łęcka, Łęcka, Łobocka, Łopacka, łosicka, Łotocka, łowicka, Łowicka, łucka, Łucka, Łużycka, łużycka, Łybacka, Macka, macka, Majecka, Malecka, Malicka, Małecka, Manicka, maracka, marecka, Marecka, matacka, Matecka, medycka, Micka, mikocka, Mikucka, Milecka, milicka, miłecka, Mirecka, mirecka, Młocka, młocka, młócka, Mocka, molucka, mrocka, mulacka, mycka, Mycka, Nałęcka, Necka, Nencka, nesycka, Nęcka, nicka, Nidecka, niecka, Nitecka, Niwicka, Nocka, nocka, Nogacka, notecka, Nowacka, Nowicka, nurecka, Oblicka, obrycka, Obrycka, ochocka, Ochocka, okęcka, olecka, Olecka, olmecka, omacka, omłocka, onucka, opacka, Opacka, orficka, Orlicka, ornecka, Osicka, osiecka, Osiecka, otmęcka, Otocka, otwocka, Otwocka, Owiecka, owocka, Packa, packa, Palicka, pałucka, Pałucka, Pasecka, Patecka, Pecka, Perucka, Petecka, Pękacka, pijacka, Pilecka, pilicka, piracka, Piwocka, placka, Placka, Plancka, płocka, Płocka, płucka, pokucka, policka, Policka, Połocka, połocka, Pomocka, Popecka, Porycka, Posacka, potocka, Potocka, Pracka, procka, Procka, Pucka, pucka, punicka, rabacka, Racka, racocka, Radecka, Rajecka, Ranicka, Rapacka, rawicka, recka, redecka, repecka, retycka, Rewucka, Ricka, rijecka, Robacka, rocka, Rogacka, Rogucka, Rokicka, Rolicka, Romocka, Rosicka, Rowecka, Rowicka, Różycka, Rucka, rudecka, Rudecka, Rusecka, Rutecka, rutecka, Ruzicka, rybacka, Rybacka, Rybicka, rycka, rylecka, Rzecka, Sadecka, sadecka, saficka, Salacka, Sałacka, Sanecka, Sanocka, sanocka, Sawicka, sądecka, semicka, senacka, serocka, Serocka, Sinicka, Sisicka, Siwecka, Siwicka, Skłucka, Skrocka, słucka, Słucka, Sobecka, sobocka, Sobócka, soficka, Solecka, solecka, sołecka, sopocka, splicka, Spocka, Stacka, Stecka, Stocka, stoicka, sudecka, suficka, Sujecka, Sulecka, suracka, Szacka, szkocka, Sztucka, Szwecka, szyicka, świecka, Święcka, tacka, tkacka, Tomecka, Tomicka, tomicka, tracka, tricka, trocka, Trocka, trucka, Tucka, tułacka, Turecka, turecka, tylicka, Tylicka, Tymicka, ubecka, Ulicka, unicka, upicka, urzecka, ustecka, Utracka, uzbecka, użocka, Wacka, Wadecka, walecka, Walecka, Walicka, wałecka, warcka, warecka, Warecka, wdecka, wecka, Wedecka, wedycka, Wencka, wenecka, Wiącka, Wicka, wicka, Widacka, Wiecka, Wiencka, Więcka, Wilecka, Witecka, Witucka, Wodecka, Woicka, wojacka, Wolicka, Wrocka, Wybicka, wycacka, wycycka, wyrycka, wysocka, Wysocka, Załęcka, Załucka, zarycka, Zawacka, Zawicka, ząbecka, złocka, zupacka, Żabicka, żarecka, Życka, Żywicka


text:
Freeciv
Freeciv je turŏwym video szpilem lŏ jednygŏ a wjelu szpilerŏw na PC a Sztacyje Robocze zainsirŏwanŏ bez seryje civilization ôd Sid Meierã. Gra je dŏstymno na wiynkszŏść systymŏw ôperacyjnych. Freeciv je wŏlnym a ôtwartym ôprogramŏwaniyem wydanym pŏd licencyjōm GNU General Public License. Szpil je podany do Civilization II[1]. Freeciv je jydnym ze kilku szpilŏw ze grywalnōm cywilizacyjōm ślōnskōm[2].
Ô szpilu[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Szpiler wciylŏ siye we wŏdza plymiyniya we 4000 p.n.e, kiery musiy poprŏwadziyć swōj lud bez wiyeki. Podle czasu nowe technologije sōm ôpatyntŏwane, kiere dajōm mogebnŏść twŏrzyniya nŏwych stawiyniy a jednŏstek. Szpiler mŏge tyż używŏć nŏrzindzi dyplōmŏcyji takich kej wŏjna abo sŏjusz. Szpil kōńczy siye kej jednŏ cywilizacyjŏ zniszczyłŏ resztã, skŏlŏnizŏwało kŏsmŏs abo minŏł ôkryślōny czas.
Informacyje[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Freeciv mŏ srogŏ wjelŏść kōnfiguracyji a mŏże być granŏ bez regle freeciv, civilization I, civilization II abo na swŏich. Hlawne ustawiyniyŏ tŏ:
- Wjelŏść szpilerŏw, maksimōm 126;
- Gibkŏść badaniyŏ technologiji,
- Ustawiyniy szpilerŏw kōmputyrŏwych,
- Ustawiyniy agresyji barbarzincōw,
- Jak dalykŏ mŏgōm być stawiyōne miŏsta ôd siybiye,
- Ustawiyniya mapy,
- Wjelgŏść mapy, maksimōm 128 000 kwadratŏw,
- Tŏpologijŏ mapy.
Dostympnŏść[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Wpiyrw zrŏbiōny na IRIX, Freeciv ôstałŏ przykształcōne na inksze systymy: Linux, Microsoft Windows, Mac OS X, MorphOS, Solaris, Ultrix, QNX, OS/2, Cygwin, AmigaOS, AROS, RISC OS, Maemo, ZETA, SkyOS, various BSDs ôrŏz Smartphony a Tablyty na Androidziy.
Online[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Szpil tyż ôstŏł wydany do gry bez przeglōndarke na play.freeciv.org użiwajōnc systymu HTML5.


text:
Poloki wygrywajōm z Czornogōrōm 2:1. Toć, ni mōgło by do tego dōnś bez ślōnskigo udziału. Zwyciynsko brama szczylo Łukasz Piszczek, jedyn z dwóch Ślōnzokōw na szpilplacu w Podgoricy.
W piyrszej jedynostce Nawałki wyloz tym razym yno Piszczek i Glik. Etatowy snajper kadry Milik zaglōndoł na szpil z ławy, ale w snajperskich ôbowiōnzkach zastōmpiōł go do porzōndku spōmniany Piszczek. Po zawalyniu dwóch lagōw w minuta, zrehabilitowoł sie piyknym technicznym szlagiym na 2:1. Mōmy w polskij kadrze ślōnsko jakość i ilość. Reprezyntacjo Polski ôstatnio zaś wzbogaciyła sie o jednego Ślōnzoka (torman Łukasz Skorupski). 5 powołanych do kadry na Czornogōra to już rychtyk dobry wynik, kerego zaś downo niy było. Spōmniano piōntka: Piszczek, Glik, Milik, Wilczek i Skorupski to ponad 25% wszyjskich powołań Nawałki z zagranicznych klubōw. Gorzij wyglōndajōm powołania z polskij ekstraklasy. Tukej żodnego Ślōnzoka Nawałka niy docyniōł, ale werci sie dać pozōr, że 4 z 7 powołanych „ekstraklaseiros” mo w CV dłōgszo abo krōtszo gra w jednym ze ślōnskich klubōw.
Sztyjc jednak w pierōny daleko do ślōnskich rekordōw powołań. Były na dyć telki lata kej Ślōnzoki durś zdōminowali polsko reprezyntacjo fusbalowo. Na dyć starziki Czornogōrcōw, reprezyntanci Jugosławie w latach 30’ (czasy Wilimowskigo, Wodarza) i 60’ (czasy Pohla, Brychczego) szpilali z polskōm 11-stkōm złożōnōm nikedy z nawet ôśmiu Ślōnzokōw!
Niyskorzij Hanysōw w polskij kadrze bywało już mynij. A na poczōntku XXI w. łatwij było już znolyź Ślōnzoka w Mannschaftcie. Na Euro 2008, kej bramy szczyloł Polokōm duet Podolski-Klose, Bioło-Czerwoni mieli w składzie yno rezerwowego Piszczka. To już jednak historio. À propos, w czwortek 130. szpilym i 49. bramōm z reprezyntacjōm Nimiec pożegnoł sie Łukasz Podolski, ôstatnij jak do tyj pory ślōnski reprezyntant w Mannschafcie… Na telki pożegnani forgot trza se zasłużyć. Łukasz szlagiym z dystansu symnōł pajynczyna z winkla bramy. Kaj nastympcy?


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do gnidzie
adenoidzie, Aidzie, akaroidzie, aksoidzie, albucidzie, Alidzie, Alkaidzie, amfidzie, amidzie, amyloidzie, androidzie, aneroidzie, aoidzie, arachidzie, Argolidzie, argolidzie, Armidzie, Artemidzie, Aulidzie, Beskidzie, Betsaidzie, bidzie, Blidzie, bolidzie, Brygidzie, Bryzeidzie, candidzie, cefeidzie, ceramidzie, cerwidzie, chlamidzie, corridzie, cyjanidzie, cykloidzie, cystoidzie, Danaidzie, danaidzie, Davidzie, Dawidzie, deltoidzie, Derridzie, diamidzie, diploidzie, Drawidzie, druidzie, dzidzie, Dzidzie, egidzie, Elidzie, Eneidzie, eumenidzie, europidzie, faktoidzie, fasmidzie, fluidzie, Fokidzie, fukoidzie, fylloidzie, ganoidzie, geoidzie, gidzie, Gidzie, globoidzie, gnidzie, grupoidzie, guidzie, Guidzie, haloidzie, Hamidzie, haploidzie, heroidzie, hominidzie, hydroidzie, Idzie, idzie, imidzie, indocidzie, inwalidzie, Kaidzie, kaidzie, kamwidzie, karbidzie, karboidzie, kauloidzie, keloidzie, Kidzie, klotoidzie, Kolchidzie, koloidzie, konoidzie, korridzie, krinoidzie, krynoidzie, kupidzie, Kupidzie, lakcidzie, Leonidzie, leptoidzie, libidzie, Lidzie, lidzie, lipidzie, lipoidzie, morfidzie, mukoidzie, munidzie, Myszeidzie, negroidzie, Nereidzie, nereidzie, Nidzie, niewidzie, norbidzie, Norwidzie, nuklidzie, Numidzie, oceanidzie, offsidzie, okeanidzie, ooidzie, opioidzie, osteoidzie, ozalidzie, ozonidzie, paidzie, pektoidzie, pelamidzie, peloidzie, piramidzie, plazmidzie, prepaidzie, proteidzie, rafidzie, Rashidzie, rebidzie, Reidzie, romboidzie, rubidzie, rymoidzie, rytmoidzie, ryzoidzie, saidzie, Saidzie, sanepidzie, Schmidzie, seidzie, sfenoidzie, sferoidzie, Siembidzie, slidzie, solidzie, spidzie, steroidzie, sulfidzie, sylfidzie, szahidzie, Świdzie, tabloidzie, teidzie, Temidzie, temidzie, tigroidzie, toksoidzie, tufoidzie, tytanidzie, ureidzie, veramidzie, walidzie, widzie, Winidzie, wiroidzie, zebroidzie, zooidzie, zwidzie
adenoidzie Aidzie akaroidzie aksoidzie albucidzie Alidzie Alkaidzie amfidzie amidzie amyloidzie androidzie aneroidzie aoidzie arachidzie Argolidzie argolidzie Armidzie Artemidzie Aulidzie Beskidzie Betsaidzie bidzie Blidzie bolidzie Brygidzie Bryzeidzie candidzie cefeidzie ceramidzie cerwidzie chlamidzie corridzie cyjanidzie cykloidzie cystoidzie Danaidzie danaidzie Davidzie Dawidzie deltoidzie Derridzie diamidzie diploidzie Drawidzie druidzie dzidzie Dzidzie egidzie Elidzie Eneidzie eumenidzie europidzie faktoidzie fasmidzie fluidzie Fokidzie fukoidzie fylloidzie ganoidzie geoidzie gidzie Gidzie globoidzie gnidzie grupoidzie guidzie Guidzie haloidzie Hamidzie haploidzie heroidzie hominidzie hydroidzie Idzie idzie imidzie indocidzie inwalidzie Kaidzie kaidzie kamwidzie karbidzie karboidzie kauloidzie keloidzie Kidzie klotoidzie
Kolchidzie koloidzie konoidzie korridzie krinoidzie krynoidzie kupidzie Kupidzie lakcidzie Leonidzie leptoidzie libidzie Lidzie lidzie lipidzie lipoidzie morfidzie mukoidzie munidzie Myszeidzie negroidzie Nereidzie nereidzie Nidzie niewidzie norbidzie Norwidzie nuklidzie Numidzie oceanidzie offsidzie okeanidzie ooidzie opioidzie osteoidzie ozalidzie ozonidzie paidzie pektoidzie pelamidzie peloidzie piramidzie plazmidzie prepaidzie proteidzie rafidzie Rashidzie rebidzie Reidzie romboidzie rubidzie rymoidzie rytmoidzie ryzoidzie saidzie Saidzie sanepidzie Schmidzie seidzie sfenoidzie sferoidzie Siembidzie slidzie solidzie spidzie steroidzie sulfidzie sylfidzie szahidzie Świdzie tabloidzie teidzie Temidzie temidzie tigroidzie toksoidzie tufoidzie tytanidzie ureidzie veramidzie walidzie widzie Winidzie wiroidzie zebroidzie zooidzie zwidzie
adenoidzie, Aidzie, akaroidzie, aksoidzie, albucidzie, Alidzie, Alkaidzie, amfidzie, amidzie, amyloidzie, androidzie, aneroidzie, aoidzie, arachidzie, Argolidzie, argolidzie, Armidzie, Artemidzie, Aulidzie, Beskidzie, Betsaidzie, bidzie, Blidzie, bolidzie, Brygidzie, Bryzeidzie, candidzie, cefeidzie, ceramidzie, cerwidzie, chlamidzie, corridzie, cyjanidzie, cykloidzie, cystoidzie, Danaidzie, danaidzie, Davidzie, Dawidzie, deltoidzie, Derridzie, diamidzie, diploidzie, Drawidzie, druidzie, dzidzie, Dzidzie, egidzie, Elidzie, Eneidzie, eumenidzie, europidzie, faktoidzie, fasmidzie, fluidzie, Fokidzie, fukoidzie, fylloidzie, ganoidzie, geoidzie, gidzie, Gidzie, globoidzie, gnidzie, grupoidzie, guidzie, Guidzie, haloidzie, Hamidzie, haploidzie, heroidzie, hominidzie, hydroidzie, Idzie, idzie, imidzie, indocidzie, inwalidzie, Kaidzie, kaidzie, kamwidzie, karbidzie, karboidzie, kauloidzie, keloidzie, Kidzie, klotoidzie, Kolchidzie, koloidzie, konoidzie, korridzie, krinoidzie, krynoidzie, kupidzie, Kupidzie, lakcidzie, Leonidzie, leptoidzie, libidzie, Lidzie, lidzie, lipidzie, lipoidzie, morfidzie, mukoidzie, munidzie, Myszeidzie, negroidzie, Nereidzie, nereidzie, Nidzie, niewidzie, norbidzie, Norwidzie, nuklidzie, Numidzie, oceanidzie, offsidzie, okeanidzie, ooidzie, opioidzie, osteoidzie, ozalidzie, ozonidzie, paidzie, pektoidzie, pelamidzie, peloidzie, piramidzie, plazmidzie, prepaidzie, proteidzie, rafidzie, Rashidzie, rebidzie, Reidzie, romboidzie, rubidzie, rymoidzie, rytmoidzie, ryzoidzie, saidzie, Saidzie, sanepidzie, Schmidzie, seidzie, sfenoidzie, sferoidzie, Siembidzie, slidzie, solidzie, spidzie, steroidzie, sulfidzie, sylfidzie, szahidzie, Świdzie, tabloidzie, teidzie, Temidzie, temidzie, tigroidzie, toksoidzie, tufoidzie, tytanidzie, ureidzie, veramidzie, walidzie, widzie, Winidzie, wiroidzie, zebroidzie, zooidzie, zwidzie


text:
Můmy nodziyjo, co kożdy ze uczystnikůw przirychtuje na Lotaniý interesantne przebleczyniý. Mocie juże jakoś idyjo? A mono cołki klajdy juże narychtowany?
Podowůmy nojwożniyjsze informacyje dlo grup:
- grupa mo min. 2 ludzi
- coby sztartnyć we kůnkursie, trza wyfilować zgłoszyniý we dniu zawodůw na ekstra formularzu, kery idzie pobrać ze zajty a przi tymu wykozać sie ôryginalnym przebleczyniym.
- prajsym je diplům ai puchar przechodni, kery trza ôddać do 1.12.2018 do siydziby nojszyj Ferajny.
- ôgłoszyniý wynikůw bydzie 23.12.2017 po skůńczyniu Lotanio na gimnastycznyj zali SP Stanowice.
Puchar je juże u nos i czeko na zwyciynzcůw!
Formularz zgłoszyniowy. przebierancy_konkurs_formularz.pdf


text:
Dańijo
Dańijo, Krůlestwo Dańije (duń. Kongeriget Danmark) – państwo rozlygowane we půłnocnyj Ojropje (Skandynawijo), nojmyńsze ze nordyckich państwůw. We jeji skłod wlazujům tyż Grynlandyjo a Faerske Wyspy jako autůnůmiczne terytoryja. Grańiczy uod połedńo ze Mjymcůma.
70% placu Dańije przipado na Jutlandzki Půłwysep (Jutlandyjo, Jylland). Reszta kraju położůno je na 443 wyspach, ze czygo na 76 mjyszkajům ludźe. Nojwjynksze a nojważńijsze wyspy to Zelandyjo (Sjælland, na keryj je stolica kraju, Kopynhaga), Fjůńijo (Fyn), Amager, Lolland a Bornholm.


text:
Při najrjenšim nazymskim wjedrje swjećachu wčera wokoło Wotrowa a klóštra Marijineje hwězdy swoju kermušu. Na klóšterskim dworje je mały hermank předewšěm swójby z dźěćimi přićahował.
Wotrow/Pančicy-Kukow (aha/SN). Poprawom mějachu wčera ewangelscy serbscy wěriwi w Hornim Wujězdźe, Korzymju a Chwaćicach kermušu. Bohužel pak so tam tónle swjedźeń tak zachował njeje kaž w katolskich serbskich wosadach. Lětuši cyklus kermušow so 28. awgusta we Wósporku zahaji a na dalšich njedźelach w dohromady 399 wsach a městačkach slěduja kermušne hosćiny.


text:
Jurij Malink
Jurij Malink (němsce Georg Mahling; * 6. junija 1893 w Sprjejcach, † 23. septembra 1942 w Groß Rietzu) bě serbski ewangelski farar.
Narodźi so jako syn Sprjejčanskeho fararja Malinka a wopytowaše wot 1903 do 1912 gymnazij w delnjošleskim Bólesławje. Wot 1912 do 1920 studowaše ewangelsku teologiju, najprjedy we Wrócławju, potom w Berlinje a Greifswaldźe. Mjez tym wobdźěleše so jako wojak na Prěnjej swětowej wójnje. Wot 1920 do 1938 skutkowaše jako farar w tehdy hišće poměrnje serbskej Łazowskej wosadźe, hdźež prědowaše hač do kónca serbsce. 1938 bu wot nacionalsocialistow z łužiskeje domizny wuhnaty a přesydli najprjedy do Gubina a 1940 do braniborskeho Groß Rietza, hdźež po dwěmaj lětomaj w starobje jenož 49 lět zemrě. Malinkec swójba so hakle 1948 do Łaza wróći; jeho smjertne powostanki buchu 1955 za tamnišej cyrkwju pochowane.
Za čas skutkowanja we Łazu zasadźeše so wosebje za tamniše serbstwo, na přikład za postajenje ryzy serbskorěčneho Handrija Zejleroweho pomnika w lěće 1931, hdźež měješe swjedźensku narěč. Jako čłon antifašistiskeje „Wuznawarskeje cyrkwje“, ke kotrejž Łazowska wosada steješe, bu wot 1933 přesćěhowany a 1936/37 wjacekróć zajaty. Nanuzowany wotchad Malinka z Łaza wjedźeše k šćěpjenju wosady a k podrywanju cyrkwinskeho kaž tež serbskeho žiwjenja. We wuhnanstwje zachowa sej zwiski mjez druhim z Pawołom Nedom a druhimi čłonami zakazaneje Domowiny.
Spisowaćel Pětr Malink bě jedyn z jeho synow.
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- P. Wićaz: Jurij Malink, křesćanski antifašist. W Rozhledźe čo. 9/1962, str. 286–288
Žórle[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Jurij Młynk: Malink, Jurij. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 360
- Krótkobiografija na webstronje Domu Zejlerja a Smolerja we Łazu (němsce)


text:
Swjatowit (tež Swjantowit, Swantowit, Swantowid) bě hłówny bóh rujanskich Słowjanow a jeho Arkonske kultnišćo wažniša swjatnica połobsko- a pobaltiskosłowjanskich pohanow po skóncowanju Retry w lěće 1068. Jeho mjeno wułožuja, na přikład Zdeněk Váňa, jako ‚swjaty knježićel abo dobyćer‘ (z prasłowa svętъ ‚swjaty, mócny‘ we wšěch słowjanskich rěčach a -vitъ, kiž mnohim słowjanskim wosobowym mjenam woznam ‚knjez, knježer, dobywar‘ spožči), ale tež jako ‚swjata bytosć‘ abo ‚swjate žiwjenje‘. Werner Měškank tohorunja podótknje korjenjospytny zwisk ze słowomaj Schwan ‚kołp‘ a schwanger ‚zańdźena‘. Po připadźe jednaše so pola Swjatowita wo přimjeno hinašeho boha.
Wažnišej swědčeni su Gesta Danorum danskeho měšnika Saxona Grammatica, kotryž na Arkonske hrodźišćo dojědźe po jeho zdobyću přez krala Danskeje Waldermara a jeho biskopa Absaloma lěta 1168, a Chronica Slavorum Helmolda z Bosau; nimo njeju tež skandinawiska Knýtlinga saga. Saxo wopisa Swjatowitowu kućinu jara nazornje:
„W templu stoješe wulki boži wobraz, čłowjeske ćěło na wulkosći daloko přesahnjo, dźiwny na pohladanje ze swojimi štyrjomi hłowami a runje telko šijemi. Dwě hłowje hladaštej po zdaću na hrudź a dwě na chribjet. Nimo toho so zdaše, zo z prědnjeju kaž ze zadnjeju hladaše jedna dolěwa a druha doprawa. Brody předstajichu so truhane, włosy třihane, štož budźeše zaćišć, zo bě wuměłcowa próca wašnje Rujanjanow we dbanju włosow napodobniła. W prawicy postawa dźeržeše róh k piću, z wšelakich kowow stworjeny, kotryž bě měšnik zwučeny kóžde lěto znowa pjelnić, zo by z kajkosće kapaliny žně přichodneho lěta wěšćił. Do boka zaprěta lěwica tworješe wobłuk. Suknja sahaše hač do sćehnow, kotrejž běštej z wšelakoreho drjewa formowanej a z kolenowym zhibadłom zwjazanej, tak zo městno zwiska bě jeno při dokładnym pohledźe póznajomne. Stopje dótkaštej so zemje, podstawk bě w njej schowany. Njedaloko wot sochi wisachu wuzda, sedło a druhe znamjenja božeho knjejstwa; wobdźiwajomnosć bójstwa přisporješe mječ chětreje wulkosće, kotrehož nóžnje a črono, njedźiwajo krasneho wuklepanja, poslěbork debješe.“
Najnapadniši a najhódančkojćiši přimjet potajnostneho boha bě zawěrno jeho štyrihłowatosć, kiž jeho poznamjeni jako wšoboha, kotryž do štyrjoch wobzorosměrow hlada, cyłe swětnišćo přewidźo. Mječ pokaza na to, zo boha tež jako wójnskeho a kmjenoweho česćachu, a běły kóń, kotryž k jeho swjatnišću słušeše, zapřijmje so kaž do wojerskeho tak tež do solarneho konteksta, wšako běchu to w indoeuropskich bajach zwjetša konje, kotrež słónčny wóz ćahachu. Hdys a hdys bě pječa swjaty běłuš rano z potom zalaty, hačkuli bě přez nóc w konjencu přiwjazany był – tehdy to woznamjenješe, zo bóh sam bě z nim wujěchał. Pózdni wothłós tuteje předstawy nańdźe so snano hišće w połnócnoněmskej bajowej postawje jěcharja na šumjelu.
Hromadźe z mjedowinu, kotraž w pohanskej Skandinawiji jako wopojne piće a žórło ekstatiskeje inspiracije wulku rólu hraješe, móhł by kóń swědčić wo mythiskej přiwuznosći z šamanskim bohom wědy a mudrosće Odinom a jeho žrěbcom Sleipnirom, za čož rěči zemjepisna bliskosć a rozšěrjenje winkingskich sydlišćow při Baltiskim morju – tola Skandinawiska bě w dwanatym lětstotku hižo christianizowana. Runja pitnemu mjedej nałožowachu za wěšćenje tež hoberski mjedowy tykanc; móžeše-li so měšnik za kołačom tak dokładnje schować, zo jeho nichtó njewidźeše, měješe tež tole bohate žně woznamjenić. Swjatowitowy kult bě na jednym boku jara chutneho raza – tak njebě žercej dowolene, hdyž wón swjećišu templowu přestrjeń mjećeše, při tym dychać, tak zo wón z njeho dyrbješe spochi wuchadźeć –, na druhim boku swjećachu jeho róčne časy jako bujne hosćiny.
Swjatowitowi měšnicy mějachu nimorjadny wliw, kralam so po mocy znajmjeńša runajcy; widźomnje běchu so na Rujanach woneje doby tendencielnje bohoknjejske struktury wutworiłe, při čimž hodźi so sćežka rozsudźić, kak daloko běchu tute za cyłu nawječornosłowjansku towaršnosć charakteristiske abo předstajachu pózdnjopohansku reakciju na organizacisku formu křesćanskeje cyrkwje. Žercy wudźeržowachu swjatnišćowu gardu třoch stow jězdnych a nakopichu w templu šwarny pokład, ke kotremuž twjerdźine słowjanske kmjeny sobu přinošowachu; tež wikowarjo, kotřiž běchu wěsty čas na kupje žiwi, dyrbjachu woporne dary wotedawać – samo danski kral Sven III. (zemrěty 1157) wěrješe, zo přichilnosć měšnistwa je trjeba sej z darjenjom drohotneho bónka zawěsćić.
Snano pokazujetej Swjatowitowej kamjenjej, kiž stej do cyrkwineju sćěnow w Altenkirchenje a Bergenje zamurjowanej, božeju słužobnikow abo boha samoho; prěni relief předstaji brodatu musku postawu z hač pod kolenje dołhim roprom a mócnym rohom k piću. Hišće dalše rujanske městna wotkazuja k Swjatowitej, na přikład do Breege zagmejnowane Schmantevitz; nimo toho Wustrow na Fischlandźe (ze swante wosdrowe ‚na swjatej kupje‘), hdźež su cyrkej pječa na městnje Swjatowitoweho templa załožili, a snadź samo zdaleniši Rostock: Tam stoješe słowjanske hrodźišćo, kotrež 1160 Danojo dobychu, přiboha zničicy, kiž bě traš Swjatowitej poswjećeny.
Lěta 1848 wuchowa so w połodnjopólskej rěce Zbruczu pola Husjaćina w Galiciskej (dźensa Ukraina) 2,57 metraj wysoka socha, kotruž bě dźěćina při niskim stawje wody wotkryła. Namakanku mějachu za sensaciju a tež wukraj měješe ju kedźbu – z wědomostnych kaž tež politiskich winow, dokelž w rewoluciskim lěće chcychu w postawje mnozy Polacy narodne znamjo za njewotwisny pólski stat widźeć. Runje tak zběžechu so hłosy, kotrež w njej politisce motiwowanu falšowanku póznawachu, tola mjeztym płaći jeje staroba (10. lětstotk) dźak nowočasnym archeologiskim přepytowanjam jako wěsta. Dźensa je skulptura hłowna attrakcija muzeja za archeologiju Akademije wuměłstwow w Krakowje.
Z wapnowca wućesana socha je w přerězu přibližnje kwadratiska (něhdźe 30 króć 30 cm) a waži, bjez wotlemjeneho a dotal njezwěstneho podstawka, přez 500 kg. Do wšěch štyrjoch strón su wudypane wobrazy, kotrež běchu, kaž pokažu zbytki barby, pomolowane. Bliskosć k symbolice Swjatowita je wočiwidna – na reliefomaj jewja so róh k piću, kóń a mječ –, ale njeńdźe jeno wo znazornjenje postawy ze štyrjomi wobličami (pod zhromadnym kłobukom), dźe wo cyły zběr zwjetša žónskich figurow, kiž je po steli rozměsćeny. Wudołpane swjećo dźěli so do třoch wotrězkow: W spódnim pasmje póznaješ tři klečace muske postawy, kotrež widźomnje podpru wyše poschody. W srjedźnym wotsyku namakaju so štyri postawy – z nich dwě jasnje žónskej –, kiž su tak zestupane, zo nastanje zaćišć kołoreje, při kotrejž so wone za ruki dźerža. Najwjetši, horni dźěl tworja štyri dołhu drastu woblečene postawy, z kotrychž tři maju žónske formy ćěła: jedna dźerži róh, druha šklicu, wěnk abo pjeršćeń, a třeća pokaže konja a mječ jako přimjetaj.
Prašenje, hač směmy zbruczsku skulpturu jako Swjatowitoweho přiboha wobhladować, je zwadne, nic naposlezy tohodla, dokelž na městnje jeho nańdźenja, chětro daloko wot Baltiskeho morja, parujemy druhich dokładow za Swjatowitowy kult. Ani štyrihłowatosć njeje hišće z dopokazom, přetož polykephalia tež pola tamnych słowjanskich bohow wustupuje. Tola symboliska bliskosć je wobdźiwajomna. Chiba njejedna so wo bójstwo same, ale wo zwobraznjenje jeho skutkowanja? Třidźělne rozčłonkowanje by móhło tež k třom swětam wotkazać, štyri wobliča k štyrjom njebjeskim směram abo počasam; rejowace postawy swjeća ritual ...
Hišće dalše, zwonkarujanske idole su so Swjatowitej připisałe: štyrihłowata figurka 9,5 cm dołha, kotraž bu we Wolinje při wódrinym wuliwje nańdźena a bě snadź amulet, podobna sóška z pólskeje Łęczycy a štyriwobličowa rohowa figura z bołharskeho Preslavja.
Lěta 1168 móc Swjatowitowych měšnikow na Rujanach padźe; Arkonske hrodźišćo bu zdobyte, přibóh wottorhany, rozčasćowany a spaleny; wobydlerstwo dyrbješe so wukřćić dać, swjatnicowy pokład bu wurubjeny, a kral Jaromar I. so jako lenik danskemu kralej podćisny. Z mócneho hrodźišća póznaješ dźensa hišće někak pjećinu; zbytk je so w běhu lětstotkow w morju podnurił. 1921 archeologa Carl Schuchardt wěrješe, zo bě swjatnišćo namakał, štož pak su wurywanja w lětomaj 1969/70 wuwróćiłe. Po dźensa přewažowacym měnjenju bě swjatynja ležała znutřka hrodźišća, kotrež je so z rubiznu morja stało. Najebać to nańdźechu při nuzowych kopanjach w Jaromarowym hrodźe woporne jamy, kónčki kłokow, parle, pjenjezy a lěta 2014 samo nopowe kosće, kiž jewja wurazne slědy namocy.
W poslednich lětach znowa wožiwi diskusiju wo Swjatowitowym templu wotkryće stołpowych jamow nad pobrjóžnej sćěnu: Ma při tym hić wo zbytki na dubowych stołpach natwarjeneje kultoweje žurle wósm metrow šěrokeje, dwanaće metrow dołheje a hač ducent metrow wysokeje. Archeologojo pak wuzamknu, zo tuta žurla bydźeše sama Swjatowitowa kutnica, přetož konstrukcija we formje łódźe – w tejle wulkosći při Baltiskim morju jónkróćna – pokaže na skandinawisku twarsku tradiciju. Na prašenje, čehodla stoješe skandinawiske twarjenje runje tam, njeda so hišće wotmołwić. Je předstajomne, zo jo běchu pohanscy wikingowje wopušćili a Słowjenjo su jo dale wužiwali. Nima so wšak tež krute wotmjezowanje twarskich stilow nanowo přemyslić?
Namakanka je wědomostnu zjawnosć překwapiła, a chcemoj so nadźeć, zo w dohladnej dobje powjedźe k nowym póznaćam nastupajo stawizny a kulturu rujanskich Słowjanow – a chiba samo jich štyrihłowateho načolneho boha.


text:
Aleksandr Bogdanow
Aleksandr Bogdanow (ros. AлekcaHдp AлekcaHдpoBич БorдaHoB), urodzony kej Aljaksandar Malinouski (bjo. AляkcaHдap MaлiHoўcki) 22 śyrpńa (starygo uordnůnga) 1873 we Grodńy (wuůnčas Imperjům Rosyjske, terozki Bjouoruś); zmar 7 kwjetńo 1928 we Moskwje - dochtůr, filozof, ekůnůmista, pisoř science fiction a rewolucjońista pochodzyńo bjouoruskigo kerygo zainteresowańa rozćůngouy śe uod teorji systymůw po uodwracańy procesu stařyńo čowjeka bez transfuzyje krwi.
Jygo teorje skrytykowou Wuodźimjeř Lyńin we dźele "Materjalizm a ympirjokrytycyzm".


text:
Falkenstein von
Bialcke von
Bialcke von
Falkenstein von
Glisczinski von
Glisczinski von
Falkenstein von
Etzel, O. von
Stephani von
Glisczinski von
Puttkammer von
Schafft
Albrecht, I.
Arndt, E. W.
Zielonka, Zbigniew (1929- ) Konarski, Piotr Zybajło, Wiktor Mazurkiewicz-Palacz, Krystyna Major-Milewczyk, Barbara Turczyk, Stanisław Omelaniuk, Anatol Jan Pruska, Mariola Krzysiak, Agnieszka Suchomski, Tadeusz Nowak, Bronisław Gibuła, Błażej Kuma, Bogusałw Zołtkowski, Łukasz Grabowski, Janusz Kęcińska-Kaczmarek, Jowita Sroka, Danuta (1964- ) Zawiślak, Michał Cieplik, Józef (1928- ) Drutkowska, Małgorzata Taraszkiewicz, Antoni Brucko-Stempkowski, Leopold
Chludziński, Andrzej. Red.


text:
Wszistkygo nojlypszygo we ty świynta Bożygo Narodzynia. Coby Wom ni braklo karpfa, makowek abo i kołocza. I coby glaskugle na krisbaumie lśnioly blaskom. Cobyście zowżdy byli gryfni i zdrowi.
Coby Wom pszoli Wasze matule, łojce, bajtle, synki, braciki, dziołchy, ołpy, omki, onkle, ciotki, teście i insze szwigermutry. Życza tysz, coby bez cołki nastympny rok, sznity boły durchś rubo poszmarowane omastom i coby do tego wusztu i inkszych maszketów a dyć i piyniendzy niy zbrakło.
No i po wilyji co by Dzieciontko trefioło do Wos z najgryfniyjszymi z gryfnych gyszynków.
Życzy Slonsko dziołcha i Waszo kamratka - Sztefka


text:
Armyńijo, Republika Armyńije (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo na Zakaukaźu. Grańica mo s Gruzyjům, Iranym a Azerbejdžanym - jygo guůwnům tajlům a tyž azerskům eksklawům Nachiczewan. Ńy mo dostympu do mořa. Kraj je gůřysty, ůng. 90% jygo powjyřchńe ležy powyžyj 1000 m n.p.m. Nojwyžšym ščytym je wygosuy wulkůn Aragac (4090 m n.p.m.). Podug uormjańskij powjarki, Uormjany pochodzům uod Togarma, prawnuka Noego. Přijyńy uůńi chřeśćijaństwo na anfangu III wjeka. We lotach 1895 a 1915 mjouy plac dwje wele ludobůjstwa we kerych uod Turkůw poginyuo ůng. 1-1,5 mln. Uormjanůw. We lotach 1922 -1991 Armyńijo bůua wćelůno do SSSR.
Uobocz galeryjo na Wikimedia Commons: Armyńijo


text:
Gmejnska rada Łaz twarskej nadawkaj za Wulke Ždźary přepodała
Łaz (AK/SN). Po tym zo je Łazowska gmejna we Wulkich Ždźarach tamnišu zakładnu šulu „Při Hórnikečanskim jězoru“ zdźěla ponowiła, chcedźa tam tež šulsku sportownju saněrować. Za to su čłonojo gmejnskeje rady na swojim zašłym posedźenju wažnej nadawkaj přepodali. Přetwar a wobmjetk w hódnoće 159 000 eurow ma zawod z Brěžkow wobstarać. Elektriske dźěła we wobjimje 67 000 eurow změje předewzaće z Němcow zwoprawdźić. Sportownja ma w prěnim połlěće 2018 dosaněrowana być.


text:
Mecklenburg-Pśedpomorska
Mecklenburg-Pśedpomorska[1][2] (nim. Mecklenburg-Vorpommern; dolnonimski. Mäkelborg-Vörpommern) jo zwězkowy kraj Zwězkoweje republiki Nimska. Jogo stolica jo Zwěrin.
Geografija
W Mecklenburg-Pśedpomorskej lažytej nejwětšy jazor a nejwětša kupa Nimskeje. Jazor se groni nimski Müritz, kótaregož mě póchada wót słowjańskego słowa morica, a kupa jo Rujany.
Pśez Mecklenburg-Pśedpomorsku běže wjelika rěka Łobjo, a teke małe rěki Elde, Habola, Warnow a Peene. Elde a Habola do Łobja běžytej, ale Warnow a Peene do Baltiskego mórja. Łobjo běžy pśez zwězkowy kraj Šleswig-Holštejnska, pśez Hamburg a pótom zasej pśez Šleswig-Holštejnsku a skóńcnje do Pódpołnocnego mórja.
Nejwětše města su
- Rostock (blisko Baltiskego mórja pśi wulewje Warnowa),
- Zwěrin[3]; nim. Schwerin (w pódwjacorje zwězkowego kraja),
- Wismar (pśi Baltiskem mórju),
- Stralsund (blisko kupy Rujany),
- Greifswald
- Neubrandenburg.
Stawizny
Mecklenburg-Pśedpomorska jo se zasej w lěśe 1990 załožył. Toś ten zwězkowy kraj jo eksistěrował juž raz mjazy lětami 1945 a 1952. W lěśe 1952 bu rozwězał a pótom su se wobwody Rostock, Zwěrin a Neubrandenburg nastali.
W lěśe 1945 jo se nastał z Mecklenburgskeje a pódwjacorneje źěla Pomorskeje na pódwjacor źinsajšneje granicy mjaz Nimskeju a Pólskeju.
Mjenja sedlišćow
W Mecklenburg-Pśedpomorskej eksistěrujo wjele mjenjow, kótarež ze słowjańskeje rěcy póchada. Toś ta słowjańska rěc wěcej njeeksistěrujo, ale wóna jo była pśiswójźbna z Kašubšćinu, Pólšćinu, ale tež z Górnoserbšćinu, Dolnoserbšćinu, Češćinu a Słowakšćinu. Wóna słuša k lechiskej kupce pódwjacornosłowjańskich rěcow. Pak tež mjenja z nimskego póchada eksistěruju tam.
Nožki
- ↑ Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, ISBN 3-7420-1096-4, bok 227
- ↑ W internetowem słowniku: Mecklenburg-Vorpommern
- ↑ W internetowem słowniku: Schwerin
- ↑ Die Slawen in Deuschland, Akademie-Verlag Berlin 1985
- ↑ Erwin Schulz: Ortsnamen in Mecklenburg-Strelitz, Greifswald 2004, ISBN 3-86006-218-2
- ↑ Bernd Hahn: Mirower Geschichte(n), bok 15
Eksterne wótkaze
Baden-Würtembergska | Barliń | Bayerska | Bramborska | Brema | Dolnosakska | Durinska | Hamburg | Hesseńska | Mecklenburg-Pśedpomorska | Nordrhein-Westfalska | Rheinland-Pfalcojska | Saarlandska | Sakska | Saksko-Anhaltska | Šleswig-Holštejnska
1952 k Baden-Würtembergskej fuzionowali: Südbaden | Württemberg-Baden | Württemberg-Hohenzollern


text:
Sakske myto samopomocy
Drježdźany. Narunanske kasy wupisaja lětsa štwórty króć myto samopomocy. Angažowane regionalne skupiny a jednotliwcy smědźa so za to hač do 30. junija pola Sakskeho zwjazka narunanskich kasow přizjewić. Myto ma hódnotu 5 000 eurow. Z nim maja so wosebje přikładne iniciatiwy k samopomocy jednotliwcow a skupin počesćić.
Před wulkej wodu škitani
Halštrowska Hola. Nasyp podłu Čorneho Halštrowa w gmejnje Halštrowska Hola je saněrowany. Dźěła k tomu su minjeny tydźeń zakónčili. 700 metrow dołhi nasyp na prawej stronje ponowić płaćeše 900 000 eurow. Dźěłać započeli běchu loni w awgusće. Nimo železnych stołpow zatwarichu štyri metry hłuboko sahace zhusćenje.
Seks handicapowanym zmóžnić
Praha. Nastupajo temu seksualnosć w starownjach abo wustawach za zbrašenych chcedźa w Čěskej republice nětko dotalny tabu přełamać. Po přikładźe Šwicarskeje abo Němskeje budu senioram abo handicapowanym bjez partnera płaćeni „seksualni asistenća“ pomhać. W datym zwisku njeměło so jenož wo intimne praktiki, ale tež wo poradźowansku pomoc jednać.


text: Smochćicy (SN/bn). „Cyrkwje a wójna – Dźensa so wo měr starać“ je hesło, pod kotrymž wuhotuja Ewangelsko-lutherski cyrkwinski wobwod Budyšin-Kamjenc, Budyski dekanat a Towarstwo Cyrila a Metoda lětsa ekumeniski póstny seminar w Smochčanskim Domje biskopa Bena. Tež w lěće 2018, w kotrymž zhladujemy na wšelake róčnicy w zwisku z bojowniskimi rozestajenjemi, kaž na přikład na 1 000 lět Budyskeho měra abo na kónc Prěnjeje swětoweje wójny, knježi w mnohich kónčinach njeměr. W srjedźišću seminara steji tuž prašenje, kotre prócowanja wo měr su ze stron cyrkwjow zwoprawdźene abo kotre runje su kaž tež, što konkretnje w tymle zmysle zdokonjeja a kotre směrnicy nastupajo wójnu a měr měli křesćanam z orientaciju być.


text:
Tak po prołwdzie, to niy je takoł richtig1 smażōnka, yno ōmlet, ale jakosik mi sie ta nazwa barzi spodobała. Żeby bōło jeszcze ciekawiyj, to żech sie te hiszpańske danie nauczōł robić we Francji. Tortilla [czyt.: tortija] ze kartołflōma2 je klasycznoł, bo rajn3 idzie tyż wciepōńć i wōszt4, i inksze warzywa. Robi sie to trocha dużyj5 niż smażōnka, ale za to mogecie mieć potyn Hiszpania na talyrzu.
Co potrza?
0,5 kg kartołfli
1 cebula
1/4 szklōnki oliwy
8-10 jajec (nojlepi łod tych szczyńśliwych kurōw)
Kartołfle łobiercie i pokrejcie na plasterki. Na patelnia wlyjcie oliwa, wciepcie kartołfle i podpiykejcie aż bydōm miynke. Pod kōniec dejcie tam tyż pokrōno we kosteczka cebula.
Jajca ubijcie mikserym w jaki srogi misce, potyn wciepcie tam te kartołfle ze cebylōm, wymiyszejcie i wszysko nazōd wlyjcie na patelnia. I tera niech sie to tak na małym łogniu ze 15-20 minut piecze. Potyn trza by jōm przewrōcić na drugoł zajta.6 Połōżcie na gōrze patelni srogi7 talyrz, przewrōćcie patelnia do gōry tak, żeby na talyrz śleciała naszoł tortilla, a potyn z tego talyrza ściepnijcie jōm niyupieczōnōm zajtōm na patelnia. Tera zajś niech sie to tak ze 15-20 min podpiyko- sprowdzejcie, żeby sie niy przipołlōło. I fertich8. Takoł tortilla idzie jejś i na ciepło, i na zimno. Na zimno łoni jōm we Hiszpani jedzōm ze majōnezym. Tortilla to je jedyn ze składnikōw tapas- takich hiszpańskich przegryzek. Jak byjście chcieli, żeby Wōm sie gojście9 niy łobrzarli, to mogecie im dać na stōł a to pokrōno na kōnski tortilla, a to trocha wōsztu, jako oliwka, kōnsek syra… i bydōm mieli richtig hiszpańske tapas 😉
1prawdziwa
2ziemniakami
3do środka
4kiełbasa
5dłużej
6stronę
7duży
8gotowe
9goście


text:
Przijechała1 dō2 mie na bezuch3 moja Muter4 i niy dojś5, że musiała czekać na ôbiołd6 do wieczora, to jeszcze na talyrzu dostała wynołkwiane7 ajerkuchy. Przi jedzyniu porobiōła8 trocha minōw, ale pedziała9 na kōńcu, że dobre- po takyj recynzji mogecie10 zaryzykować. Styknie11 do rychtowania12 ajerkuchōw dać inkszyj13 mōnki i już mołcie14 nowy smak- joł15 żech kaj16 […]
Tag: #eksperymyntalene
Kiszōnoł cukinia (Kiszona cukinia)
Wejrzoł1 żech sie na cukinia i pomyśloł: a czamu2 by jyj3 tak niy zakisić? Jak sōm4 kiszōne ôgōrki5, to mogōm być i inksze6 warzywa. Niyskorzi7 żech wejrzoł do internetu i sie okołzało8, że już połra9 takich bōło10, co to im sie zachciało kiszynia cukini. Na sprōbowanie żech sie zrobiōł dwie krauzy11. Dzisiej żech otwar ta […]
Baniowoł inspiracja- zupa (Dyniowa inspiracja- zupa)
Niyrołz jak mie cojsik wejźnie, to we tyj kuchni tworza, choby jaki malyrz na ôbrołzku1: chyca jaki pōmysł, potyn miyszōm2, kōmbinuja, prōbuja… yno marasu3 trocha mani jak u takego Jacksona Pollocka. Niby połra4 składnikōw je normalno, ale jak czowiek dociepnie5 do tego gruszka, trocha żurawiny i jako prziprawa, to sie robi cołkym inkszo geszichta6. Co […]
Dorsz we kokosie (Z bananowym sosem ;) )
Na poczōntku chciołech wszyskim tym, co niy lubiōm wiórkōw kokosowych (kōłkōsraszpli), pedzieć, żeby sie niy nerwowali, bo w tym daniu ich niy znojdōm. Te ciasto, we wtorym je tōnkanoł ryba, zrobiōłech ze mlyka kokosowego, a to je całkym inkszo inkszość1. A wiym, co gołdōm, bo moja Baba niy lubi kōłkōsraszpli i inkszych rafaelo-podobnych rzeczy, ale […]
Tuste ze jabkym i śliwkōm (Smalec z jabłkiem i śliwką)
Niyrozki dostana1– a to łod sōmsiada2 od moji Mutry, a to łod jyj kōmratki3– kōnsek4 szpeku5, ale to niy byle jaki szpek, bo łod świnie, co to bōła chowano6 do siebie, a niy na sprzedyj i bez7 to dostowała ciyngiym8 lepszy futer.9 Moja Muter to sie tam z tym niy smoli- zeskwarzi10, do krauzy11 i […]


text:
Niy myślołech, co to przeczytōm. Te tymaty… tak trocha niy dō mie. Ale skuli Henryka Wańka, skuli seryje, a potym tyż, bo to sie dobrze czytŏ, przeczytołech.
To je ksionżka ô PRLu. Ô tyj staryj, siwyj, rzadnyj rzeczywistości, ze fōnsatymi, siwymi, rzadnymi ludziami. Niyrŏd żech je mŏdzie na PRL, niy poradza spokopić tego cołkigo syntymyntu, kery sie durś pokŏzuje we ryklamach, filmach, szpilach, ksiōnżkach i kaj ino. Tyn kōnsek Muzyum Ślōnskigo z ajnclami, blokiym i maluchym – niy umia na niego patrzeć. Jŏ to jeszcze trocha pamiyntōm i szteruje mie te dziadostwo. U Wańka, trza pedzieć, niy ma nostalgije. Znŏjdziecie sam ôbrŏz drugij połowy ôsiymdziesiōntych lŏt – zdŏ mi sie, doś akuratny, a przinojmnij do uwierzyniŏ.
Zafōngowoł sam stary knif z Prostaczkiym abo inkszym cudzym, co przijyżdzŏ, dziwŏ sie, i ze swojigo miarkowaniŏ wykludzŏ jaki ôbrŏz do czytŏczy, dŏwŏ cosik pedzieć autōrowi. Martin, tyn Wańkowy cudzy, to je ale udany. Kaj to stoło, u Dukaja, Glukhovskigo, abo u inkszego fantastycznego pisŏrza? Co tyn istny, kery mŏ skuplować dwa światy (tak coby poradziły sie spokopić abo chociŏż ze sobōm pogŏdać), to musi być basztard, miszung jednego świata z drugim? Klapuje sam tyn Ślōnzŏk – bezma Niymiec, co za bajtla pojechoł do Efu, a terŏzki przijyżdżŏ nazŏd, bo znŏ polskŏ gŏdka i mŏ szwōng do tego kraju. Skuli tego, jaki je, poradzi tyknōnć ta Polska, pokŏzać jōm lepij jak inksze dziynnikŏrze.
Jedne mi sam inŏ zgrzitŏ. To niy ma ksionżka, kero mo przybliżać dziedzictwo kulturowe Śląska, jego bogactwo kulturowe i różnorodność, jako stoi na ôbkłodce. Ôna przibliżŏ dziedzictwo ôd Polski. To je jeji srogi tymat: wiela Polski bōło w PRL, eli bez PRL szło ŏbŏczyć prawŏ Polska, co to ta Polska tak yntlich je. Mōmy sam zdrzadło do Polŏkōw, przidajne ôsobliwie terŏzki, kej skuli dugigo niyzaglōndaniŏ do zdrzadła plōngnōm sie roztomajte zwidy, bŏjki i ańfachowe fandzolynie.
„Obcy w kraju urodzenia” niy przinŏleży do Canon Sileasiae. Jeji plac je we Canon Poloniae. Jakby tak szło sie ciupnōnć: Waniek za Sienkiewicza…


text: Radwor (SN/BŠe). Kooperaciski zwjazk mjez gmejnami móhł synergijowe efekty wuwabić a tak nowe šansy zmóžnić. Tole wuzběhny wčera fachowc za regionalne planowanje w Drježdźanskim běrowje towaršnosće STEG Andreas Worbs na posedźenju Radworskeje gmejnskeje rady. Pozadk toho je, zo wobsteji tuchwilu tajki mjez gmejnomaj Radwor a Wulka Dubrawa, kotrejž tworitej tak mjenowany zakładny centrum. Jako tajki je w regionalnym planje zakótwjeny. Plan dyrbi so nětko dale wjesć. Malešanska gmejna je tuž próstwu stajiła, wobstejacemu kooperaciskemu zwjazkej přistupić směć. Na njedawnej regionalnej konferency w Radworju bě to hižo tema. Mnohich wobmyslenjow a prašenjow Radworčanow dla bě wjesnjanosta Wincenc Baberška (CDU) fachowcow regionalneho planowanskeho zwjazka Hornja Łužica-Delnja Šleska na posedźenje přeprosył, zo móhli wo zaměrach a wobmyslenjach tajkeho zwjazka rěčeć.


text:
Jedna kōmratka1 miała u mie zaległe golōnki, a jak już miała prziś2, to żech trocha zaczōn3 eksperymyntować. Miały być rychtowane4 we niski tymperaturze, ale że we gorku bōła5 straszno cizba6, to trza bōło improwizować i uwarzić je barzi tradycyjnie. Do tych golōnek dlo ciyrpliwych jeszcze kedy7 przida, ale dziynki tym mioł żech potyn fajny galert8 😉
Co potrza?
2-3 kg golōnki (nojlepi tyj ze zadku)
0,5 litra piwa
0,5 litra wody
połra liści bobkowych9
połra ziorek10 ziela angelskigo
połra ziorek jałowca
2 zōmbki czosku
sōl i pieprz
Dziyń naprzōd11 wrojście12 te golōnki do gorka, wciepcie tam prziprawy (czosnek moge być nawet we całojści) i zalyjcie wszyjsko piwym i wodōm. Na drugi dziyń dejcie13 tyn gornek na piec i niech sie to na małym ôgniu14 warzi- nawet i 3 godziny. Potyn wyciōngcie15 golōnki, przełōżcie na blacha i wrojście do bratruły16 na funkcja grill na nojwyższy poziom (jak ji17 niy mołcie18, to rozgrzyjcie bratruła na 250 stopni) na 20-30 minut, tak żeby sie fajnie przibrōnołciōły19. Tera już yno ôstało je fajnie pokrajać i… smacznego!
A co ze wywarym? Joł zrobiōł z niego galert 🙂
A recept na niego znojdziecie sam: http://chopwkuchni.pl/?p=731
1koleżanka; ō- samogłoska w wymowie między o i u
2przyjść
3zacząłem
4przygotowywane
5była
6tłok
7kiedyś
8galaretka
9laurowych
10ziarenek
11wcześniej
12włóżcie
13dajcie
14Ô = ło
15wyjmijcie
16piekarnika
17jej
18macie
19przypiekły
20przepis


text:
Zarozki1 na poczōntku2 Wōm powiym, że we mianie3 niy idzie ô4 nazwa składnika, ale wiejś ze keryj5 żech tyn recept6 dostoł7. Kamrat8 ôd moji Mutry9 mi padoł10, że tam majōm nojfajniyjesze abgeryjty i do tego jeszcze spaczoł11 mi na nie recept. Joł żech musioł tyż troszka pozmiyniać i nawciepowoł12 żech tam bakaliōw richtich13 na bogato, ale Wy mogecie sie jōm zrobić yno ze skōrkōm ze citrōłny i rodzynkami abo i bez dodatkōw. Recept je trocha podobny, do moji „Babki ze starego receptu” ( http://chopwkuchni.pl/?p=421 ), ale aby widać, że te stare recepty sie niy tracōm, a my cołki14 czas lubiymy maszkycić.15
Co potrza?
500 g mōnki pszynnyj
250 g masła
5 jajec
150-250 g cukru (joł żech doł mani16, ale jak lubicie barzi słodke…)
cuker waniliowy (joł żech doł arōmat, bo to tera trudno znojś cuker waniliowy, bo yno wszyjske sōm wanilinowe- jedna literka, a rōżnica srogoł17)
szklōnka mlyka
15 g proszku do pieczynia
Bakalie: joł żech doł płatki ze mandli18, rodzynki, morele, kandyzowane wiśnie i kandyzowany citrōnat19, ale mogecie sam wciepnōńć20 jake yno21 bakalie lubicie i baje22 to już Wasza wersja tyj abgeryjty ze Paniōwek
Masło, cuker, cuker waniliowy i żōłtka (wciepowane po jednym) pouciyrejcie na gładkoł masa- joł to robioł mikserym i wciep żech wszyjske żōłtka na rołz23, bo żech je zgniōły24 😉
Do tego przidzie mōnka, proszek do pieczynioł, mlyko i ubite na piana biołka. Pomału sie to rozmiyszejcie, wlyjcie do formy- mogōm być 2 mańsze25 podłużne, jedna wiynkszoł abo ôkrōngłoł26.
Bratruła27 rozgrzyjcie na 180 stopni i wrojście28 tam nasza abgeryjta na godzinka. Pod kōniec mogecie jōm dziubnōńć jakōm29 wykałaczkōm i ôbejrzeć, czy sie niy kleji dō ni jeszcze surowe ciasto. Jak bydzie niyôbklejōno, to wiycie, że mogecie abgeryjta wyciōngać ze bratruły, ôchōdzić30 i brać sie za jedzynie. Smacznego 🙂
1zaraz
2ō- samogłoska w wymowie między o i u
3nazwa
4ô= ło
5której
6przepis
7dostałem
8kolega
9mamy
10powiedział
11załatwił
12nawrzucałem
13naprawdę
14cały
15jeść słodycze
16mniej
17duża
18migdałów
19to kandyzowana jedna z odmian cytryny
20wrzucić
21tylko
22będzie
23raz
24leniwy
25mniejsze
26okrągła
27piekarnik
28włóżcie
29jakąś
30ostudzić


text:
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Ewa Kuklińska
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Czesław Mozil
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Arlena Witt
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Golden Life
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Kasia Moś
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Włodek Paprodziad Dembowski
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Tomasz Piątek
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Szymon Kołecki
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - MC Silk
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Wiktor Bater
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Jerzy Grzechnik
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Marta Mandaryna Wiśniewska
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Robert Kudelski
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Dariusz Wieteska
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Mateusz Maga
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Cyber Marian
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - John Porter i Adam Nergal Darski
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Jerzy Nasierowski
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Michał \"Kempa\" Kempa
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Radek Liszewski
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Monika Jarosińska
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Janusz Józefowicz
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Mariusz Czerkawski
Wojtek Jagielski na ŻywoWojtek Jagielski Na Żywo - Ivan Komarenko


text:
PRZEGLĄDAJ OGŁOSZENIA W OKOLICY
Olsztyn (pow. m. Olsztyn w woj. warmińsko-mazurskim), Ostróda (pow. ostródzki w woj. warmińsko-mazurskim), Iława (pow. iławski w woj. warmińsko-mazurskim), Działdowo (pow. działdowski w woj. warmińsko-mazurskim), Pokrzydowo (pow. brodnicki w woj. kujawsko-pomorskim), Stębark (pow. ostródzki w woj. warmińsko-mazurskim), Olsztynek (pow. olsztyński w woj. warmińsko-mazurskim), Nowe Miasto Lubawskie (pow. nowomiejski w woj. warmińsko-mazurskim), Lidzbark (pow. działdowski w woj. warmińsko-mazurskim), Dorotowo (pow. olsztyński w woj. warmińsko-mazurskim)


text:
Saar
Saar (francosce la Sarre) je srjedźoeuropska rěka, kotraž běži přez francoskej regionaj Elsasku a Lothringsku kaž tež přez němskej zwjazkowej krajej Posaarsku a Porynsko-Pfalcu. Wona je z 235 kilometrami najdlěši přitok Mosele a ma přitočnišćo wot 7431 km², wot toho 3.826 km² we Francoskej a 3.605 km² w Němskej.
Wona nastawa južnje města Sarrebourg we francoskej Lothringskej z Čerwjeneje a Běłeje Saary (la Sarre rouge a la Sarre blanche) a běži najprjedy na něhdźe 121 kilometrach přez francoski teritorij. Mjez městačkomaj Saargemünd a Saarbrücken-Güdingen twori na jednaće kilometrach němsko-francosku mjezu, běži dale 68 kilometrow přez Posaarsku a wuliwa so po dalšich 31 kilometrach w Porynsko-Pfalcy blisko Konza do Mosele. W Porynskich šćěpjelowych horinach běži rěka we wuskim, hłubokim dole a twori charakteristiske meandery.
Wot Saargemünd sem je rěka pławna. Přez Saarski kanal je z francoskim kanalowym systemom zwjazana. Najwjetše město při jeje brjohach je Saarbrücken, krajna stolica Posaarskeje. Přitočnišćo Saary je sławne za plahowanje wina.


text:
Budyšin (SN/at). Nowy Budyski wyši měšćanosta je Alexander Ahrens. 49lětny zhromadny kandidat Budyskeho wobydlerskeho zwjazkarstwa (BBBz), Lěwicy a SPD je wčerawše rozsudne wólby z 48,1 procentom njewočakowano jasnje dobył. Matthias Knaak (CDU, 35,6%) njeje do njeho sadźenu nadźiju spjelnić móhł. Třeći na wólbnym lisćiku Mike Hauschild njeje ze 16,6 procentam swój wuslědk z prěnjeho koła cyle wospjetował. Wólbne wobdźělenje 38,6 procentow bě wo pjeć procentow słabše hač při wólbach 7. junija.
Wot 18 hodź. staj Ahrens a Hauschild hromadźe ze swojimi podpěrarjemi w foyeru radnicy dochadźace wuslědki sćěhowałoj. Hižo te z prěnich wólbnych lokalow widźachu Alexandera Ahrensa prědku. Na kóncu doby wón w 26 z 30 wólbnych wobwodow, Matthias Knaak w štyrjoch. Krótko do sedmich přińdźe tež wón do foyera a dobyćerjej gratulowaše.
„Moja wospjetna kandidatura bě na kóždy pad prawa. Sym tež podźěl hłosow nimale dźeržał“, rjekny Mike Hauschild. „Přiznawam swoju poražku“, běchu słowa přesłapjeneho Matthiasa Knaaka, „z pozběhnjenej hłowu pak budu w měšćanskej radźe z nowym wyšim měšćanostu dźěłać.“


text: Budyšin (SN). „Za pjaty wotkrywanski dźeń 1. apryla we wobchadnym zwjazku Hornje Łobjo (VVO) smy sej zhromadnje z předewzaćemi wjele noweho wumyslili“, praji Gabriele Clauss, wjednica marketinga zwjazka VVO. Tón dźeń móža so swójby, pućowacy a dalši ze swójbnej dnjowej kartu za jedne tarifowe pasmo we wobchadnym zwjazku ze železnicu a busom na puć podać. Tiket płaći jenož dźewjeć eurow a płaći za dweju dorosćeneju a hač do štyri dźěći w starobje do štyrnaće lět. „Přidatnje móža swójby wuskokolijowu železnicu, Drježdźansku hórsku železnicu abo Mišnjansku měšćansku kołojězbu za potuńšenu płaćiznu wužiwać, pokazaja-li tiket wobchadneho wotkrywanskeho dnja“, Gabriele Claus wuswětla. Za hač do štyri dźěći je jězba z wosebitej železnicu darmotna. Teritorij VVO wupřestrěwa so wot Altenberga hač do Wojerec a wot Schöny hač do Riesy.


text:
Oktober
Oktober[1], literarne: winowc[2], winski[3] (górnoserbski winowc) - jo źasety mjasec w gregorjaniskem kalendarju. Wón ma 31 dnjow. Jogo mě oktober rezultěrujo z fakta, až wón jo był wósymy mjasec romskego kalendarja mjaztym až měrc jo prědny był, pśed dodaśim januara a februara.
Mjenja winowc a winski póchadatej z wina, kótarež se w toś tem mjasecu žnějo.
Oktober jo nazymski mjasec w pódpołnocnej hemisferje a nalětny mjasec w pódpołdnjowej hemisferje. Codiakalnej znamjeni w oktobrje stej Waga a Skorpion.
Oktober zachopina ze samskim wšednym dnju kaž januar w kuždym lětu, mimo w pśestupnem lětu.


text:
Póndźelu rozsudźi wokrjesny sejmik wo nošerstwje tamnišeje wyšeje šule
Budyšin (SN/at). Budyski wokrjes chce nošerstwo Malešanskeje wyšeje šule přewzać. Wotpowědny namjet zarjadnistwa předleži radźićelam za posedźenje wokrjesneho sejmika přichodnu póndźelu. Malešanski wjesnjanosta Matthias Seidel (CDU) je optimistiski, zo hodźi so zaměr, wo kotryž bě hromadźe ze swojimi gmejnskimi radźićelemi wojował, nětko skónčnje docpěć.
Malešanska gmejna je so nimale pjeć lět wo přenjesenje nošerstwa prócowała, dokelž njedowola wobstejace šulske twarjenje standardne wuhotowanje za dwučarowosć. Alternatiwne stejnišćo je zakładna šula w Barće. Twarskeje substancy dla dyrbja ju nuznje saněrować, ale stejnišćo ma so zachować. Do zakładneje šule inwestować pak nimaja za prawy puć. Tuž zrodźichu projekt, Bartsku šulu jako wyšu šulu z najmodernišimi wučbnymi wuměnjenjemi wuhotować. Za to trjebaja wokrjes, dokelž gmejnski etat tajke předewzaća njedowola.


text:
Njebjelčanscy wobornicy trjebaja nuznje nowe jězdźidło
Njebjelčicy/Pěskecy (JK/SN). W njedawno wot Njebjelčanskeje gmejnskeje rady schwalenym planje wohnjowoborneje potrjeby je mjez druhim zapisane, zo trjebaja nuznje nowe hašenske jězdźidło. Derje wuhotowane awta płaća nimale 300000 eurow. Znajmjeńša połojcu abo w najlěpšim padźe 100 000 eurow by gmejna sama zwjesć dyrbjała. Te pjenjezy w Njebjelčicach nimaja. Wob lěto planuje a wudawa gmejna 10 000 eurow za winowatostne nadawki woborow. Za dźesać lět móhli sej takrjec swójski podźěl nalutować. W tym času pak njesměli žane druhe wudawki za wobory nastać.


text:
Jak żech już pisoł przōdzij we artykule ô korektorze, ôd wersyje 5.3 LibreOffice podpiyrŏ ślōnsko gŏdka. Ôd poczōntku lutego idzie sebrać nowo wersyjo ze placu ôd programu.
Podpora dlŏ ślōnskij gŏdki znaczy, że korektōr ôficjalnie już fōnguje we programie, jak widzicie na ôbrŏzku. Na razie wersyje po ślōnsku niy ma, ale to nie znaczy, że jij niy bydzie za rok. Jeźli rozchodzi sie ô inksze zmiany we programie, to wejrzijcie sie na artykuł na strōnie dobreprogramy.pl.
Przidŏwek ze korektorym dlŏ LibreOffice do sebraniŏ sam.


text:
Geografiska dlinina
Geografiska dlinina (něga: „stopjeń dlininy“), λ, mjazynarodnje skrotcona z long. (longitudo = lon., longitude = eng., franc. atd. „dlinina“), wopisujo jadnu z wobeju koordinatowu městna na zemskem powjerchu, a to jogo poziciju na pódzajtšo abo na pódwjacor wót definěrowaneje (pśipadnje póstajoneje) pódpołnocno-pódpołnjoweje linije, nulowego meridana. Wóna jo se něga stopjeń dlininy groniła. Geografiska dlinina jo kut, kótaryž měri se, wuchadajucy wót nulowego meridiana (0°), až do 180° w pódzajtšnem a 180° w pódwjacornem směrje. Wjeršk toś togo kuta jo srjejźišćo mysloneje zemskeje kule, ramjenja wuchadaju ze srjejźišća pśez nulowy meridian resp meridian, na kótaremž městno lažy, kótaregož geografiska dlinina ma se pódaś. Město pśedznamuška (tradicionelnje +pódzajtšo, −pódwjacor) jo teke E resp. W dowólony (skrotconki "O" wobijaju se tšacha zaměnjenja dla, glej dołojce).
- Městna ze samskeju dlininu laže na meridianje. Meridian źo wót pola k poloju a jo połojca dlininowego krejza. Na zemskej kuli jo dlininowy krejz (wobstojecy z dweju napśeśiwneju meridianowu) wjeliki krejz.
- Za póstajenje dypka na zemskem powjerchu – za pódawanje jogo geografiskego połoženja – jo pśidatnje pódawanje jogo geografiskeje šyriny (něga: jogo „stopnja šyriny“) ako druga koordinata trěbna.
Wopśimjeśe
Póstajenje městna a casa[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Nulowy meridian[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Dokulaž njejo pśirodna nulowa marka za meridiany (poł dlininowego krejza), ako je ekwator za měrjenje šyriny, musy se nulowy meridian definěrowaś. Wót antiki jo se Ferro-meridian wužywał. Akle w lěśe 1884 jo se swětodaloko jadnotnje ten meridian póstajił, na kótaremž jo srjejźna wóska wěstego teleskopa obserwatorija Greenwich (London) (glej Stawizniske).
Geografiska dlinina pódawa se ako kutowy wótstawk w stopnjach, (wobłukowych) minutach a sekundach wót nulowego meridiana na pódzajtšo (E) abo na pódwjacor (W). Skrotconka E za pódzajtšo (wót engelskego „east“) pśiraźujo se pśez DIN 13312, kótaryž jo rozsuźecy za nawtiku a nawigaciju lesénja, aby se zmólkow pśez zaměnjenje pismika O z licbu 0 a z francojskeju škrotconku za pódwjacor ("ouest") wót wšogo zachopjeńka wobinuło.
Nejwětša móžna licbna gódnota jo pótakem 180 stopnjow, pśi comž 180°E = 180°W. Pśibližnje spóromje toś teje geografiskeje dlininy, ale z bejnymi wótchylenjami, źo w Pacifiku datumowa granica póstajona wót pótrjefjonych krajow.
Wótstawk meridianow[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wótstawk mjazy dwěma dlininowyma krejzoma jo na ekwatorje nejwětšy. Tam jo wótšyrjenje wót jadnogo stopnja 111,32 km wjelike. Toś ta distanca wótpowědujo eksaktnje 60 mórskim milam, dokulaž mórska mila jo se spócetnje z jadneju wobłukoweju minutu na ekwatorje definěrowała.
Na poloma wšak padnu wšykne dlininowe krejze w jadnem dypku na jadno. Wótstawk mjazy dwěma dlininowyma krejzoma dajo se za šyrinu φ a zemski radius r pśibližnje ze slědujuceju formulu woblicyś:
W Nimskej lažy wón mjazy 63,8 km (Flensburg, Sylt) a 75,5 km (Oberstdorf).
Pisanja licbnych gódnotow[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wobgranicowanje pódaśow dlininy na cełolicbowe stopnje by pótakem skoro wšuźi za pódaśa pozicije pśeliš njedokradne było (w direktnej bliskosći k poloju wuwzete) (to jo pśicyna za to, až wuraz stopjeń dlininy jo zestarjony). Dokradnjejše pódaśa geografiskeje dlininy daju se na slědujucy nałog wugótowaś:
- w kutowej jadnotce stopjeń w decimalnem pisanju (na pś. 66,34°) - teke pódaśe lěc na pódwjacor abo na pódzajtšo nulowego dlininowego krejza jo móžno (na pś. 66,34° pódzajtšo resp. 66,34° E). W geoinformatice zwuraznja se pódaśe °E zwětšego pśez pozitiwnu a pódaśe °W pśez negatiwnu licbu.
- seksagezimalnje w minutach a sekundach (w samskem pśikłaźe 66° 20′ 24″). 66° 20′ 24″ jo krotke pisanje za slědujucu sumu tśich kutow 66° + 20′ + 24″. Toś tej plusowej znamješce se wuwóstajotej. Sumandy wuběraju se pśi tom tak, až licbowe gódnoty pśed minutu a sekundu su mjeńše ako 60. Sekunda geografiskeje dlininy wótpowědujo na ekwatorje cerje něźi 31 metrow, w srjejźnej Europje (na 50° N geografiskeje šyriny) něźi 20 metrow.
- W nawtice wobija se źinsa pśi pódawanju geografiskich koordinatow kutoweje jadnotki sekunda, tak až górni pśikład buźo: 66° 20′ 24″ = 66° 20,4′. Hyšći dokradnjejše pódaśa pozicije, ako dojśpiwaju se na pś. w satelitowej nawigaciji, wótbłyšćuju se w dalšnych městnach za komu.
- Pśedewšym w namórnistwje pišu se dlininowe krejze z 3 městnami pśed komu. Pśez to wuzwigujo se rozdźěl k šyrinowym krejzam jasnjej. Pśikład: 010,43° E.
- Rotacije zemje dla, 360° w 24 góźinach, dajo se geografiska dlinina teke ako cas zwurazniś. Městny góźinski kut wužywa se w astronawigaciji.
Pśikłady[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Barlin: 13° 19′ pódzajtšo
- Hamburg: 10° 00′ pódzajtšo
- München: 11° 35′ pódzajtšo
- Tokio: 139° 42′ pódzajtšo
- San Francisco: 122° 25′ pódwjacor
- Pozicija satelita Astra 1 nad ekwatorom: 19° 12' pódzajtšo
Cas[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Rotacije zemje dla jo městny cas na rozdźělnych šyrinach rozdźělne. Casowy rozdźěl k nulowemu meridianoju jo jadna góźina na 15° dlininowego rozdźěla. Z togo slěduju casowe cony.
Pla 0° wótpowědujo srjejźny městny cas (SMČ) UTC.
Stawizniske[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Grichiski astronom a matematikaŕ Hipparchos (wok. 190–120 pś.n.l.c.) jo zemju w pódzajtšno-pódwjacornem směrje prědny raz do 360 stopnjow źělił.
W europskem namórnistwje jo póśěgowy system dlininowych krejzow dłujko njejadnotny był. Wót 2. stolěśa n.l.c. až do 19. stolěśa jo Ferro-meridian dominantny był, kótaryž jo Klawdius Ptolemeus póstajił a kótaryž pósěgujo se na nejwěcej pódwjacornu kanarisku kupu El Hierro (17° 40′ W).
Pó naciji su se koordinatowe seśe na nulowe meridiany w Londonje, Parisu abo Sankt Petersburgu póśěgowali. Akle na mjazynarodnej meridianowej konferency, we Washingtonje 1884, jo se Greenwich pla Londona swětodaloko póstajił, mj.dr. dokulaž britiske mórske kórty su se swětodaloko wužywali.
Zwěsćenje geografiskeje dlininy[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Mjaztym až geografiska šyrina jo relatiwnje jadnorje woblicujobna pśez měrjenje wertikalnych kutow słyńca abo polarneje gwězdy, jo se woblicenje aktualneje geografiskeje dlininy z pódobneju dokradnosću dłujki cas ekstremnje śěžko wuwiło. Toś ten za mórsku nawigaciju wažny dlininowy problem jo se akle kóńc 18. stolěśa rozwězał. Za to su wjelgin dokradne zegery trěbne, kótarež funkcioněruju spušćobnje teke pśi nejmócnjejšem mórskem žwalenju, mimo až wóne by se pśez wjedrowe wliwy ako górcota a mokśina pówětša kazyli. Prědny zeger, kótaryž jo toś te wuměnjenja docynił, jo „H4“ był, kótaryž blidaŕ John Harrison jo w měrcu 1762 wunamakał. Mytowe pjenjeze wustajone za to wót dlininoweje komisije britiskego parlamenta we wusokosći 20.000 puntow jo Harrison akle pó wukazu krala Jurja III. w lěśe 1773 dostał. Aby trěbnu dokradnosć dojśpił, jo swój zeger pód wužywanim kulowych lagwow skoro bźez šurowanja a z bimetalami zgótowił, aby temperatury wobstawne wóstali.
Wótwisnosć wót referencnego elipsoida[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Dlinina wariěrujo wó sekundy, jolic se drugi referencny elipsoid abo wótchylajucy geodetiski datum wužywa. Jolic njewužywa se globalnje nejlěpjej pśiměrjujucy se elipsoid, powěda se teke wó geodetiskej dlininje.
Glej teke[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Literatura[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Dava Sobel: Längengrad. Taschenbuch ISBN 3-442-72318-3 (Ilustrěrowane wudaśe ISBN 3-8270-0364-4)


text:
Njaboga pata
Njaboga pata (z pódtitelom 111 žortow a luštnych tšojeńkow z Dolneje Łužyce) su knigły, kotarež jo wudało Ludowe nakładnistwo Domowina w 1992. Wudawaŕ a zestajaŕ jo Werner Měškank. Knigły ilustrowała Iris Brankačkowa.
Žorty a tšojeńki, kotarež su w toś tych knigłach wózjawjone, su wubrane z Pratyje, Nowego Casnika a archiwa serbskego rozgłosa. Zběrali su je a wulicowali m.dr. Marta Bělkowa, Wylem Bjero, Uwe Gutšmidt, Karlo Jordan, Herbert Nowak, Erich Wojto, a teke Werner Měškank[1].
Werner Měškank, zestajaŕ toś tych knigłow, jo w pśedsłowje napisał: Take su směchy Dolnych Serbow, kenž daju nam poglědnuś do wšednego žywjenja a mentalnosći luźi w Błotach a wokolnosći[2].


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do komfortowo
Achmatowo, adwokatowo, akcentowo, amarantowo, ametystowo, ankietowo, asfaltowo, Augustowo, bankietowo, bigbitowo, Botowo, bratowo, Brętowo, brylantowo, Brzostowo, Budzistowo, budżetowo, bufetowo, bytowo, cementowo, Chełstowo, Chomentowo, Chomętowo, Chrostowo, Chróstowo, Chrustowo, Chrząstowo, Chrztowo, Czartowo, depozytowo, desantowo, diamentowo, Domatowo, dominantowo, Donatowo, Dorotowo, dubeltowo, dwutaktowo, dyszkantowo, Egiertowo, eksportowo, etatowo, ferrytowo, fioletowo, frontowo, gabarytowo, Godętowo, Gortatowo, grafitowo, granatowo, gruntowo, Gutowo, hurtowo, importowo, internetowo, Jelitowo, jelitowo, jogurtowo, kabaretowo, kastowo, Kistowo, Klekotowo, Kłopotowo, Kodłutowo, komandytowo, komfortowo, Komratowo, koncertowo, konfliktowo, Konstantowo, kontaktowo, kontekstowo, kontraktowo, kontrastowo, kopertowo, Kornatowo, Kortowo, Korytowo, kosztowo, Kosztowo, Kotowo, kredytowo, kwadratowo, kwantowo, kwiatowo, kwotowo, lajtowo, litowo, Lubiatowo, Lubstowo, Lutowo, Łętowo, malachitowo, mandatowo, matowo, miętowo, Miłostowo, Mołstowo, Mołtowo, Montowo, mostowo, Mostowo, Mstowo, Muntowo, nadetatowo, naftowo, Nasutowo, niebytowo, nieetatowo, niefrontowo, niehurtowo, niejelitowo, niekastowo, niekwotowo, nielajtowo, niematowo, nieobrotowo, nieodlotowo, nieodwetowo, niepatowo, niepłytowo, niepunktowo, Nierostowo, nierzutowo, nieskrótowo, niesportowo, nieświatowo, nietekstowo, nietestowo, niewizytowo, obiektowo, obrotowo, octowo, odlotowo, odpustowo, odwetowo, Ogartowo, Okartowo, Olbrachtowo, oświatowo, pamfletowo, paszportowo, patowo, Piastowo, Pilitowo, plakatowo, Płutowo, płytowo, pobytowo, pocztowo, podmiotowo, Poniatowo, portowo, portretowo, powiatowo, półhurtowo, pretekstowo, procentowo, projektowo, Protowo, przelotowo, przerzutowo, Przywitowo, punktowo, Pustowo, Radostowo, rakietowo, Rakutowo, Ramutowo, Redostowo, remontowo, rentowo, Reptowo, Retowo, Robertowo, ryczałtowo, rzutowo, sitowo, Sitowo, Skrobotowo, skrótowo, Sławutowo, Słutowo, Smętowo, sportowo, sprzętowo, statutowo, sylwetowo, Szczutowo, szczytowo, Szepietowo, Sztutowo, Śniatowo, światowo, Świekatowo, tekstowo, testowo, toaletowo, traktatowo, Trzemiętowo, Turostowo, Ułtowo, unikatowo, Upartowo, Ustowo, Walentowo, warsztatowo, Wielistowo, Wilkostowo, Wincentowo, Witowo, wizytowo, wójtowo, Wójtowo, Wydartowo, Wylatowo, Wysogotowo, Zabartowo, Zasutowo, Zaszczytowo, Zblutowo, Zbytowo, Złotowo, Zwartowo, Zybułtowo, Żółtowo, Żytowo
Achmatowo adwokatowo akcentowo amarantowo ametystowo ankietowo asfaltowo Augustowo bankietowo bigbitowo Botowo bratowo Brętowo brylantowo Brzostowo Budzistowo budżetowo bufetowo bytowo cementowo Chełstowo Chomentowo Chomętowo Chrostowo Chróstowo Chrustowo Chrząstowo Chrztowo Czartowo depozytowo desantowo diamentowo Domatowo dominantowo Donatowo Dorotowo dubeltowo dwutaktowo dyszkantowo Egiertowo eksportowo etatowo ferrytowo fioletowo frontowo gabarytowo Godętowo Gortatowo grafitowo granatowo gruntowo Gutowo hurtowo importowo internetowo Jelitowo jelitowo jogurtowo kabaretowo kastowo Kistowo Klekotowo Kłopotowo Kodłutowo komandytowo komfortowo Komratowo koncertowo konfliktowo Konstantowo kontaktowo kontekstowo kontraktowo kontrastowo kopertowo Kornatowo Kortowo Korytowo kosztowo Kosztowo Kotowo kredytowo kwadratowo kwantowo kwiatowo kwotowo lajtowo litowo Lubiatowo Lubstowo Lutowo Łętowo malachitowo mandatowo matowo miętowo Miłostowo Mołstowo Mołtowo Montowo mostowo Mostowo Mstowo Muntowo nadetatowo naftowo Nasutowo niebytowo nieetatowo niefrontowo niehurtowo niejelitowo niekastowo niekwotowo
nielajtowo niematowo nieobrotowo nieodlotowo nieodwetowo niepatowo niepłytowo niepunktowo Nierostowo nierzutowo nieskrótowo niesportowo nieświatowo nietekstowo nietestowo niewizytowo obiektowo obrotowo octowo odlotowo odpustowo odwetowo Ogartowo Okartowo Olbrachtowo oświatowo pamfletowo paszportowo patowo Piastowo Pilitowo plakatowo Płutowo płytowo pobytowo pocztowo podmiotowo Poniatowo portowo portretowo powiatowo półhurtowo pretekstowo procentowo projektowo Protowo przelotowo przerzutowo Przywitowo punktowo Pustowo Radostowo rakietowo Rakutowo Ramutowo Redostowo remontowo rentowo Reptowo Retowo Robertowo ryczałtowo rzutowo sitowo Sitowo Skrobotowo skrótowo Sławutowo Słutowo Smętowo sportowo sprzętowo statutowo sylwetowo Szczutowo szczytowo Szepietowo Sztutowo Śniatowo światowo Świekatowo tekstowo testowo toaletowo traktatowo Trzemiętowo Turostowo Ułtowo unikatowo Upartowo Ustowo Walentowo warsztatowo Wielistowo Wilkostowo Wincentowo Witowo wizytowo wójtowo Wójtowo Wydartowo Wylatowo Wysogotowo Zabartowo Zasutowo Zaszczytowo Zblutowo Zbytowo Złotowo Zwartowo Zybułtowo Żółtowo Żytowo
Achmatowo, adwokatowo, akcentowo, amarantowo, ametystowo, ankietowo, asfaltowo, Augustowo, bankietowo, bigbitowo, Botowo, bratowo, Brętowo, brylantowo, Brzostowo, Budzistowo, budżetowo, bufetowo, bytowo, cementowo, Chełstowo, Chomentowo, Chomętowo, Chrostowo, Chróstowo, Chrustowo, Chrząstowo, Chrztowo, Czartowo, depozytowo, desantowo, diamentowo, Domatowo, dominantowo, Donatowo, Dorotowo, dubeltowo, dwutaktowo, dyszkantowo, Egiertowo, eksportowo, etatowo, ferrytowo, fioletowo, frontowo, gabarytowo, Godętowo, Gortatowo, grafitowo, granatowo, gruntowo, Gutowo, hurtowo, importowo, internetowo, Jelitowo, jelitowo, jogurtowo, kabaretowo, kastowo, Kistowo, Klekotowo, Kłopotowo, Kodłutowo, komandytowo, komfortowo, Komratowo, koncertowo, konfliktowo, Konstantowo, kontaktowo, kontekstowo, kontraktowo, kontrastowo, kopertowo, Kornatowo, Kortowo, Korytowo, kosztowo, Kosztowo, Kotowo, kredytowo, kwadratowo, kwantowo, kwiatowo, kwotowo, lajtowo, litowo, Lubiatowo, Lubstowo, Lutowo, Łętowo, malachitowo, mandatowo, matowo, miętowo, Miłostowo, Mołstowo, Mołtowo, Montowo, mostowo, Mostowo, Mstowo, Muntowo, nadetatowo, naftowo, Nasutowo, niebytowo, nieetatowo, niefrontowo, niehurtowo, niejelitowo, niekastowo, niekwotowo, nielajtowo, niematowo, nieobrotowo, nieodlotowo, nieodwetowo, niepatowo, niepłytowo, niepunktowo, Nierostowo, nierzutowo, nieskrótowo, niesportowo, nieświatowo, nietekstowo, nietestowo, niewizytowo, obiektowo, obrotowo, octowo, odlotowo, odpustowo, odwetowo, Ogartowo, Okartowo, Olbrachtowo, oświatowo, pamfletowo, paszportowo, patowo, Piastowo, Pilitowo, plakatowo, Płutowo, płytowo, pobytowo, pocztowo, podmiotowo, Poniatowo, portowo, portretowo, powiatowo, półhurtowo, pretekstowo, procentowo, projektowo, Protowo, przelotowo, przerzutowo, Przywitowo, punktowo, Pustowo, Radostowo, rakietowo, Rakutowo, Ramutowo, Redostowo, remontowo, rentowo, Reptowo, Retowo, Robertowo, ryczałtowo, rzutowo, sitowo, Sitowo, Skrobotowo, skrótowo, Sławutowo, Słutowo, Smętowo, sportowo, sprzętowo, statutowo, sylwetowo, Szczutowo, szczytowo, Szepietowo, Sztutowo, Śniatowo, światowo, Świekatowo, tekstowo, testowo, toaletowo, traktatowo, Trzemiętowo, Turostowo, Ułtowo, unikatowo, Upartowo, Ustowo, Walentowo, warsztatowo, Wielistowo, Wilkostowo, Wincentowo, Witowo, wizytowo, wójtowo, Wójtowo, Wydartowo, Wylatowo, Wysogotowo, Zabartowo, Zasutowo, Zaszczytowo, Zblutowo, Zbytowo, Złotowo, Zwartowo, Zybułtowo, Żółtowo, Żytowo


text:
Josip Broz Tito
Josip Broz Tito (* 25. meje 1892 jako Josip Broz w Kumrovecu w dźensnišej Chorwatskej; † 4. meje 1980 w Ljubljanje) běše juhosłowjanski komunistiski politikar, partizanski wjednik, předsyda Juhosłowjanskeje a wuznamna figura mjezynarodneje politiki.
Wón bě sedme dźěćo Franja Broza a Marije Brozoweje. Jeho nan Franjo Broz běše Chorwat a jeho mać Słowjenka. Josip Broz chodźeše dźěl swojeho dźěćatstwa w Posredźe po prošenju a pozdźišo na zakładnu šulu w Kumrovecu. Njeje pak hižo do druheje rjadownje postupił. 1905 wopušći šulu a w lěće 1907 započa jako mašinski wučomnik w Sisaku dźěłać. Tam dósta wědomje za wažnosć dźěła a je prěni raz 1. meju jako dźeń dźěła sławił. W lěće 1910 zastupi do Socialnodemokratiskeje strony Chorwatskeje a Słowjenskeje.
1937 wuzwoli so na generalneho sekretara Komunistiskeje strony.
Z lěta 1943 bě Josip Broz (z partizanskim přimjenom Tito) prezident "Antifašistiskeje rady narodneho wuswobodźenja", kotraž přewza wot 1945 prowizoriske knježerstwo we wot fašistow wuswobodźenych kónčinach. W samsnym lěće bu ministerski prezident a zakitowanski minister Zwjazkoweje republiki Juhosłowjanskeje. 1953 přewza funkciju statneho prezidenta, kotraž spožči so jemu 1963 na čas žiwjenja.


text: Chrósćicy (aha/SN). Runja dotalnym festiwalam zahajichu tež tónraz njedźelu z Božej mšu pod hołym njebjom. Na nju přichwatachu wěriwi ze wšěch serbskich wosadow. Chróšćanski wosadny farar Měrćin Deleńk witaše přitomnych w serbskej, němskej a jendźelskej rěči. Kemše z nim swjećeštaj franciskanski rjadnik pater Paulus a generalny wikar a předsyda Zhorjelskeho tachantskeho kapitla dr. Alfred Hoffmann. Dujerjo Chróšćanskeje wosady Božu mšu runje tak wobrubichu kaž wjacore wukrajne kulturne skupiny. Wosebje jimacy bě zanjeseny kěrluš Utahskeho cyłka American Rhythm Folk Ensemble. Jeho čłonojo běchu hakle we Łužicy dźěl swojeho kěrluša zeserbšćili, kotryž tam wuběrnje přednjesechu.


text:
Słowjanskeho boha skotu, płódnosće a derjeměća wobswědča přisamom jeno ruske žórła, na přikład Słowo wo Igorowym połku a XoждéHиe Бoropóдицы пo MýkaM ‚Chodźenje Maćerje Božeje po čwělach‘. Wón bu pak tež wot nawječornych Słowjanow česćeny, kaž archeologiske namakanki falliskich sóškow, kotrež so Wjelesej připisaju, w Pólskej a pola Baltiskich Słowjanow poruča. W Čěskej su so prajidma kaž „Kotry wjeles je dha ći to šeptał?“ abo „Při Wjelesu!“ zachowałe, kiž na Wjelesowe podjablenje pokazaju. Runje rohaći skótni a płódnostni bohowje kaž Wjeles, Pan a faunowje abo satyrowje antikskeho swěta buchu wosebje husto čertej runostajeni. W tutym směrje tež litawske velnias abo velinas poznamjenitej djasa.
Ruske teksty mjenuja Wjelesa ckóTbero бóra ‚skoćaceho boha‘, tola połodnišoruske domchowanske nałožki, kaž wobwiće „Wjelesoweje brody“ z kłosami, pokazaju, zo bě tež jeho wliw na žně připóznawany. Wjelesa bychu jako rohateho hada z dołhej brodu zwobraznili; takle so jewjaceho bychu runočasnje měli za Pjerunoweho njepřećela, w tutym poměrje wón sobu znazorni napřećiwnosć kaž tež zhromadnosć njebja a podzemskeho swěta. Jako zastupjer podswěta bě wón zdobom knjez nad mócnarstwom njebohich.
Druzy bohojo ruskeho pantheona – Stribog, Chors, Simargl a Trojan – su skoro jeno w ranišosłowjanskich žórłach dokładźeni, a jich woznam je tak njejasny, zo móža so we zwisku z Połóbskimi Słowjanami zanjechać.