text:
First Level Final Table: GP Pts W D L GF- GA 1. Baustal Kraków 22 56 18 2 2 129- 68 Champions 2. Clearex Chorzów 22 54 17 3 2 129- 56 3. Holiday Chojnice 22 48 15 3 4 102- 64 4. Akademia Słowa Poznań 22 37 11 4 7 103- 86 5. P.A. Nova Gliwice 22 29 8 5 9 70- 70 6. Marioss Opole 22 29 8 5 9 67- 70 7. Jango Mysłowice 22 29 8 5 9 65- 79 8. Inpuls Siemianowice 22 28 8 4 10 97- 99 9. Radan Gliwice 22 28 9 1 12 73- 77 Relegation Playoff 10. Owlex Łódź 22 22 6 4 12 78- 96 Relegation Playoff 11. Rekord Bielsko-Biała 22 15 4 3 15 64-106 Relegated 12. Wulkan Wrocław 22 1 0 1 21 33-139 Relegated Round 1 [Sep 19] Baustal Kraków 6-4 Rekord Bielsko-Biała Clearex Chorzów 11-3 Akademia Słowa Poznań Fire Max AZS Wrocław 4-5 Agra-Marioss Opole Inpuls Siemianowice Śląskie 4-4 Jango Mysłowice Owlex Łódź 4-8 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Radan Gliwice 0-2 P.A. Nova Gliwice Round 2 [Sep 26] Jango Mysłowice 4-6 Baustal Kraków [Oct 3] Holiday "Życie Chojnic" 2-0 Radan Gliwice Fire Max AZS Wrocław 3-13 Akademia Słowa Poznań P.A. Nova Gliwice 3-4 Owlex Łódź Agra-Marioss Opole 2-4 Clearex Chorzów Rekord Bielsko-Biała 5-11 Inpuls Siemianowice Śląskie Round 3 [Oct 15] Fire Max AZS Wrocław 1-10 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice [Oct 20] Clearex Chorzów 5-4 P.A. Nova Gliwice Radan Gliwice 6-4 Rekord Bielsko-Biała Owlex Łódź 3-4 Jango Mysłowice Inpuls Siemianowice Śląskie 3-3 Marioss Opole Akademia Słowa Poznań 2-9 Baustal Kraków Round 4 [Oct 15] Rekord Bielsko-Biała 2-11 Clearex Chorzów [Oct 24] Akademia Słowa Poznań 6-3 Owlex Łódź P.A. Nova Gliwice 5-4 Fire Max AZS Wrocław Holiday "Życie Chojnic" 9-6 Inpuls Siemianowice Śląskie Jango Mysłowice 5-1 Radan Gliwice Marioss Opole ppd Baustal Kraków Round 5 [Oct 31] Owlex Łódź 0-2 Marioss Opole Fire Max AZS Wrocław 5-5 Rekord Bielsko-Biała Radan Gliwice 8-5 Akademia Słowa Poznań Baustal Kraków 2-2 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Clearex Chorzów 2-2 Jango Mysłowice Inpuls Siemianowice Śląskie 7-2 P.A. Nova Gliwice Round 6 [Nov 7] Marioss Opole 2-1 Radan Gliwice P.A. Nova Gliwice 2-3 Baustal Kraków Holiday "Życie Chojnic" 2-5 Clearex Chorzów Jango Mysłowice 3-2 Fire Max AZS Wrocław Akademia Słowa Poznań 7-2 Inpuls Siemianowice Śląskie Rekord Bielsko-Biała 2-3 Owlex Łódź Round 7 [Nov 14] Clearex Chorzów 11-2 Fire Max AZS Wrocław Holiday "Życie Chojnic" 3-2 Jango Mysłowice Radan Gliwice 4-5 Inpuls Siemianowice Śląskie Marioss Opole 3-4 Akademia Słowa Poznań P.A. Nova Gliwice 3-2 Rekord Bielsko-Biała Baustal Kraków 9-6 Owlex Łódź Round 8 [Nov 19] Akademia Słowa Poznań 5-0 P.A. Nova Gliwice [Nov 20] Inpuls Siemianowice Śląskie 2-3 Clearex Chorzów [Nov 21] Fire Max AZS Wrocław 3-13 Baustal Kraków Rekord Bielsko-Biała 1-6 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Jango Mysłowice 2-4 Marioss Opole Owlex Łódź 8-3 Radan Gliwice Round 9 [Nov 28] P.A. Nova Gliwice 1-1 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Baustal Kraków 7-4 Inpuls Siemianowice Śląskie Akademia Słowa Poznań 6-3 Jango Mysłowice Fire Max AZS Wrocław 2-5 Owlex Łódź Clearex Chorzów 6-4 Radan Gliwice Marioss Opole 2-1 Rekord Bielsko-Biała Round 10 [Dec 5] Jango Mysłowice 3-2 P.A. Nova Gliwice Rekord Bielsko-Biała 5-5 Akademia Słowa Poznań Holiday "Życie Chojnic" 4-1 Marioss Opole Radan Gliwice 2-5 Baustal Kraków Owlex Łódź 3-7 Clearex Chorzów Inpuls Siemianowice Śląskie 6-3 Fire Max AZS Wrocław Round 11 [Dec 10] Clearex Chorzów 4-3 Baustal Kraków [Dec 12] Fire Max AZS Wrocław 3-5 Radan Gliwice Marioss Opole 2-2 P.A. Nova Gliwice Jango Mysłowice 6-3 Rekord Bielsko-Biała Owlex Łódź 3-7 Inpuls Siemianowice Śląskie Akademia Słowa Poznań ppd Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Round 12 [Jan 15] Inpuls Siemianowice Śląskie 3-3 Jango Mysłowice Rekord Bielsko-Biała 3-6 Baustal Kraków Akademia Słowa Poznań 3-3 Clearex Chorzów Marioss Opole 5-0 Wulkan Wrocław Holiday "Życie Chojnic" 6-3 Owlex Łódź P.A. Nova Gliwice 5-1 Radan Gliwice Round 13 [Jan 22,23] Akademia Słowa Poznań 8-1 Wulkan Wrocław Inpuls Siemianowice Śląskie 2-3 Rekord Bielsko-Biała Radan Gliwice 5-2 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Baustal Kraków 9-5 Jango Mysłowice Owlex Łódź 2-2 P.A. Nova Gliwice Clearex Chorzów 9-2 Marioss Opole Round 14 [Jan 29,30] Jango Mysłowice 3-2 Owlex Łódź Marioss Opole 4-4 Inpuls Siemianowice Śląskie P.A. Nova Gliwice 3-5 Clearex Chorzów Holiday "Życie Chojnic" 5-0 Wulkan Wrocław Rekord Bielsko-Biała 4-1 Radan Gliwice Baustal Kraków 6-2 Akademia Słowa Poznań Round 15 [Feb 6] Clearex Chorzów 5-0 Rekord Bielsko-Biała Radan Gliwice 4-1 Jango Mysłowice Baustal Kraków 6-3 Marioss Opole Owlex Łódź 4-3 Akademia Słowa Poznań Wulkan Wrocław 0-5 P.A. Nova Gliwice Inpuls Siemianowice Śląskie 3-4 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Round 16 [Feb 20] Marioss Opole 5-4 Owlex Łódź Rekord Bielsko-Biała 5-0 Wulkan Wrocław [walkover] Akademia Słowa Poznań 4-4 Radan Gliwice Holiday "Życie Chojnic" 1-6 Baustal Kraków Jango Mysłowice 0-8 Clearex Chorzów P.A. Nova Gliwice 9-5 Inpuls Siemianowice Śląskie Round 17 [Feb 27] Inpuls Siemianowice Śląskie 3-4 Akademia Słowa Poznań Owlex Łódź 3-3 Rekord Bielsko-Biała Radan Gliwice 2-1 Marioss Opole Baustal Kraków 6-3 P.A. Nova Gliwice Clearex Chorzów 6-8 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Wulkan Wrocław 0-5 Jango Mysłowice [walkover] Round 18 [Mar 13] Rekord Bielsko-Biała 1-4 P.A. Nova Gliwice Owlex Łódź 5-5 Baustal Kraków Wulkan Wrocław 0-5 Clearex Chorzów [walkover] Jango Mysłowice 2-3 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Inpuls Siemianowice Śląskie 6-3 Radan Gliwice Akademia Słowa Poznań 3-3 Marioss Opole Round 19 [Mar 20] Baustal Kraków 5-0 Wulkan Wrocław [walkover] Holiday "Życie Chojnic" 5-1 Rekord Bielsko-Biała Clearex Chorzów 8-2 Inpuls Siemianowice Śląskie P.A. Nova Gliwice 0-3 Akademia Słowa Poznań Marioss Opole 1-1 Jango Mysłowice Radan Gliwice 8-1 Owlex Łódź Round 20 [Apr 3] Owlex Łódź 5-0 Wulkan Wrocław [walkover] Inpuls Siemianowice Śląskie 2-7 Baustal Kraków [Apr 12] Rekord Bielsko-Biała 2-7 Marioss Opole [Apr 14] Radan Gliwice 2-5 Clearex Chorzów Jango Mysłowice 4-3 Akademia Słowa Poznań [Apr 16] Holiday "Życie Chojnic" 6-6 P.A. Nova Gliwice Round 21 [Apr 15-17] Marioss Opole 4-5 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Baustal Kraków 1-4 Radan Gliwice Clearex Chorzów 3-3 Owlex Łódź Wulkan Wrocław 0-5 Inpuls Siemianowice Śląskie [walkover] P.A. Nova Gliwice 3-3 Jango Mysłowice Akademia Słowa Poznań 7-3 Rekord Bielsko-Biała Round 22 [Apr 24] Baustal Kraków 4-3 Clearex Chorzów P.A. Nova Gliwice 4-2 Marioss Opole Rekord Bielsko-Biała 5-2 Jango Mysłowice Holiday "Życie Chojnic" 8-2 Akademia Słowa Poznań Inpuls Siemianowice Śląskie 5-4 Owlex Łódź Radan Gliwice 5-0 Wulkan Wrocław [walkover] Final Table: GP Pts W D L GF- GA 1. Baustal Kraków 22 56 18 2 2 129- 68 Champions 2. Clearex Chorzów 22 54 17 3 2 129- 56 3. Holiday Chojnice 22 48 15 3 4 102- 64 4. Akademia Słowa Poznań 22 37 11 4 7 103- 86 5. P.A. Nova Gliwice 22 29 8 5 9 70- 70 6. Marioss Opole 22 29 8 5 9 67- 70 7. Jango Mysłowice 22 29 8 5 9 65- 79 8. Inpuls Siemianowice 22 28 8 4 10 97- 99 9. Radan Gliwice 22 28 9 1 12 73- 77 Relegation Playoff 10. Owlex Łódź 22 22 6 4 12 78- 96 Relegation Playoff 11. Rekord Bielsko-Biała 22 15 4 3 15 64-106 Relegated 12. Wulkan Wrocław 22 1 0 1 21 33-139 Relegated Promotion Playoffs First Legs [May 3] Marex Chorzów 5-5 Owlex Łódź Pogoń 04 Szczecin 4-8 Radan Gliwice Second Legs [May 8] Owlex Łódź 3-5 Marex Chorzów Radan Gliwice 2-3 Pogoń 04 Szczecin Marex Chorzow and Radan Gliwice are promoted to the 1.Liga 2004-2005 Polish Futsal Cup Quarterfinals Group M [Apr 10] Kupczyk Kraków 5-1 Radan Gliwice Clearex Chorzów 3-0 Rekord Bielsko-Biała Kupczyk Kraków 5-3 Rekord Bielsko-Biała Clearex Chorzów 4-1 Radan Gliwice Rekord Bielsko-Biała 2-2 Radan Gliwice Clearex Chorzów 3-3 Kupczyk Kraków Group N [Apr 10] Baustal Kraków 3-2 Marioss Opole Holiday "Życie Chojnic" 4-0 Akademia Słowa Poznań Baustal Kraków 2-1 Akademia Słowa Poznań Holiday "Życie Chojnic" 5-2 Marioss Opole Akademia Słowa Poznań 2-2 Marioss Opole Baustal Kraków 5-3 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Semifinals [May 1] Kupczyk Kraków 6-4 Holiday "Życie Chojnic" Chojnice Baustal Kraków 6-5 Clearex Chorzów Final [May 11, Krakow] Baustal Kraków 5-5 Kupczyk Kraków [16-15 pen] [Maksym 2, Marzec 10, 30, Jasiński 17, Filipczak 49; Kossak 8, Nazarewicz 29, 31, Badoń 36, Słupek 43] Super Cup 2004 [1st Supercup ever] [Sep 10, 2004] Clarex Chorzow (Cup Winners) 6-6 Baustal Krakow (League Champions) [3-4 pen] [Szłapa 2, 25, 25, Kuchciak 4, Kasprzyk 46, Powroźnik 49; Kołodziej 8, Korczyński 20, Maksym 21, Marzec 23, 42, Filipczak 47] 2005 Polish Beach Soccer Tour June 26, 2005 Participating Teams Clearex Chorzow Ertrans Strzelce Arpol Torun Unity Line Szczecin Hemako Sztutowo Hurtap Leczyca IW Tour Ustka Americanos Slupsk Quarter-finals Unity Line Szcecin 12-2 Ertrans Strzelce Arpol Torun 7-6 Hemako Sztutowo Hurtap Leczyca 6-5 IW Tour Ustka Clearex Chorzow 8-7 Americanos Slupsk Semi-finals Unity Line Szczecin 5-4 Arpol Torun Clearex Chorzow 6-5 Hurtap Leczyca 3rd Place Match Hurtap Leczyca 10-3 Arpol Torun Final Unity Line 5-2 Clearex Chorzow
2005/06
Prepared and maintained by Peter Sokołowski for the RSSSF
Author: Peter Sokołowski
(polska_pete_9@hotmail.com)
Last updated: 28 Jan 2006
(C) Copyright Peter Sokołowski and RSSSF 2004/06
You are free to copy this document in whole or part provided that proper acknowledgement is given to the author. All rights reserved.


c: text/html

text:
04 grudniai bydymy fajrowac Dziyn Górnika, abo
Barbórka jak kto woli. Niy ma to juz dzisiok takie szumne fajrowanie jak downij.
Starsi jeszcze pamiyntajom, jak bolo i trocha luto, ze sie wszystko pozmiynialo.
My z Erwinym chneda kozdego roku szli na barborkowo muzyka,
abo tyz trefiali sie u kieregos z Erwinowych kamratow. Ostatni roz tak my sie trefiyli,
jak moj chopeczek rychtowol sie na pynzyjo. Posproszali my do sia Ywalda, Stanika i
Jorgusia ze swojimi babami. Wszyjscy loni robiyli na tyj samyj grubie.Skirz tyj
przilezytosci napiyklach calo holda krepli, uwarzylach sztyry srogie golonka, galert z
ratkow i polno brytfana krupniokow. Erwin kupiyl gorzolka i pora piw. Siedzieli my wtedy
chned do rana. Kozdy z chopow za rajom osprawiol o robocie na dole i co im sie tam bez
wszystkie lata gyszpantnego przitrefiylo.
Nojprzod Jorgus pogodol nom o tym, jak kierys szychty
siedzieli w chodniku i sniodali. Loroz poslyszeli, ze cos wyrczy i butluje kajsik kole
nich. Niy wiedzieli co je lols. Przeca stoli z robotom. Jedyn z kamratow tompnyl ze zlosci
nogom o zola i w tym momyncie cosik sie pod nim rablo. Wleciol az po bas na dol. Wszyjscy
ze strachu zesztajfnieli, a tyn istny ryczol na colki karpyntel, bo poczul, ze cosik go
ciagnie za szlapy. Poczon wolac wystraszony - Skarbniku, niychej mie, dej mi pokoj,
jeszcze niy teroz, jo mom w doma male dziecka. Potym zrobiylo sie na chwila cicho i
wszyjscy naszpicowali uchole. Czekali co bydzie dalij. Loroz sleprym szkublo i straciyl im
sie blank z loczow. Poslyszeli tyz glosny smiych. Trocha niyskorzij dowiedzieli sie, ze
jejich kamrat wleciol do nizszego chodnika. Tamte gorniki z dolu tyz sie zlynkli, jak
nogle we fyszcie uwidzieli wiszonce szlapska. Bez pora dobrych lot godalo sie o tym na
grubie. Potym osprowiol Ywald, jak jego kamrat na nocnyj szychcie stol som przi pancrze i
loroz stanyl przed nim blank cudzy chop. Trzimol w rekach fest lostre swiatlo i nic niy
godol, a potym w momyncie sie straciyl. Tyn kamrat bol tak wylynkany, ze na drugi dziyn
zaroz sie z gruby zwolniyl.
Jak juz chopy pogodaly o tych wszystkich sleprach, hajerach
i zmierzlych sztajgrach, zaczlach losprawiac jo. A godalach o tym, jak w kieros Barborka
wybralach sie na zwiydznie gruby. Na tyj wycieczce boly przewaznie same baby. Wszystkie
chcialy lobejrzec kaj jejich chopy robiom. Nojprzod zwiydzaly my powiyrchnia. Zakludziyli
nos do lampowni, markowni, maskowni, pokozali cechownia, dyspozytornia i kuchnia, w kieryj
rychtujom paker zupa dlo grubiorzy. Na koncu oglondaly my laznia z badymajstrym w
pojstrzodku. Tam mi sie nojbardzij podobalo. Bola to srogo sala z bralzami, szpindami, a
konsek dalij z gibzdeki wisialo mocka hokow z czornymi lontami i charbolami. Wyglondalo to
tak, chocby colko hormijo ludzi loroz sie obiesiyla.Jeszcze dzisiok mi sie to stawio.
Potym zaszli my ku szybowi. Dostaly my loblyc drylichowe
mantlowy i helm na glowa. Ze strachym powsiodaly my do szole.Jechala na dol chocby dzik
jaki, a nom zolondek podskakowol ku mandlom. Wszystkie my rzykaly do sw.Barbary, co by ta
jazda szczynsliwie sie skonczyla. Pewnikiym nos wysluchala, bo dojechaly my w colkosci. Na
dole bolo cma, chocby u Murzina w rzici, yno z kronzyn swiyciylo swiatlo.
Czekalo tam na nos pora sztajgrow. Szly my za nimi, a loni
nom wszystko pokozywali i oznajmowali co je co.Widzialy my koloski, yndrola, sztraby,
sztice, hupcugi, trafoki i kronzyny z kniplami. Jedyn sztajger pokozol nom metrowo okorka
i pedziol, ze to je fela. Jo sie zaroz osmiola, bo spomnialo mi sie, jak Erwin wdycki
osprawiol, ze biere swoja FELA i lygo na nij.
Potym zakludziyli nos ku kombajnie i pancrowi. Bolo co
loglondac.Wszystko takie srogie. I wtedy przitrefiylo mi sie cos strasznego. Niy wiym jak
to sie stalo. Czych rziciom kajs zahoczyla, czy lokciym dugla, w kazdym razie cos nogle
loszkliwie zawyrczalo, a jo poczula, ze jada ze szlapami w gorze. Slyszalach jak baby
ryczaly wniyboglosy, ze Cila jedzie na pancrze. Dobrze, ze sztajgry to zwyrtne chopy i na
czas wylonczyli pieronstwo.
Ani bych se niy pomyslala, ze tako wycieczka mogla sie dlo
mie zle skonczyc. Potym, jak zech to w doma Erwinowi osprawiala, ryczol po mie, jak po
smarkatyj dziolsze. Pedziol, ze babska niy majom nic do szukanio na dole. Prziznalach mu
recht.
Nigdy bych sie juz niy opowozyla na dolowo wycieczka
wyprawic. Ta jedna mi stykla na colkie zycie. No, ale coch widziala, to widziala.
Wasza Cila

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radźićeljo chcedźa smjerd a wobchad redukować
Róžant (aha/SN). Ze saněrowanjom a powjetšenjom Ralbičanskeje kormjernje swini mějachu so čłonojo gmejnskeje rady Ralbicy-Róžant na swojim wčerawšim posedźenju znowa zaběrać. Hačrunjež běchu woni planowane předewzaće jednaćela kormjernje Hagena Roßmanna zas a zaso wotpokazowali, ma Budyski krajnoradny zarjad předwidźane twarske podłožki nanajpozdźišo klětu w januaru wupołožić.
Spočatk lěta 2014 bě nawodnistwo ratarskeho předewzaća próstwu k nastajenju wobtwarjenskeho plana zapodało. Gmejnska rada je loni w aprylu wo tym wuradźowała a předwidźane změny wotpokazała. Spočatk meje tohole lěta so radźićeljo z planowanymi podłožkami wospjet zaběrachu. Ratarske předewzaće chce na městnje třoch starych chlěwow tři nowe natwarić. Tamne štyri maja so modernizować a tak wuhotować, zo su imisiske předpisy dodźeržane. Dale natwarja juchowej jamje, dosahacej za mnóstwo juchi dźewjeć měsacow. Tuchwilu plahuja w Ralbicach 6 900 swini, po ponowjenju a powjetšenju ma kapacita na 11 400 skoćatow rozrosć.


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Pawl je mały šibały hólc. Wón změje bórze narodniny a přeje sej zwěrjećeho přećela – cyle wosebiteho wězo, kaž to pola hólcow takle je. Pawl přeje sej elefanta. Staršimaj so přeće scyła njelubi. Tež Hanka, Pawlowa wulka sotra, chce jemu to wurěčeć, dokelž je tajki elefant jara, jara wulki, trjeba wjele městna a tu pola nas we Łužicy spěšnje zymu mrěje. Hmm, što nětko? Pawl ma sej něšto nowe přemyslić. Njetraje dołho a Pawl ma nowu ideju. Tola tež ta, tak staršej a Hanka, njeje wjele lěpša hač prěnja. Pawl je zrudny. Što budźa to do narodnin? A što Pawl k narodninam dóstanje? Wotmołwu na te prašenja dóstanjeće w nowej knižce Thomasa Bindera.


text:
Slědny kóńc tyźenja w juliju jo Domowinska młoźinska kupka w Bórkowach pśepšosyła na 125. łapanje kokota. Wobydlarje a jich gósći su raźi pśišli, wóni wšykne byli narske, chto wót tych rejtari buźo mjazy jubilejnymi kralami. Nichten njejo licył z wjelickimi pśechwatanjami pód swěźeński wupyšnjonymi cesnymi wrotami.
Bórkowy/Burg. Domowinska młoźinska kupka Bórkowy ma jadnab 50 cłonkow, a wóni su wjelgin angažerowane, což jo se teke pokazało slědny kóńc tyźenja w juliju pśi łapanju kokota. Žnjowny nałog tudy pśiśěgnjo kužde lěto hejnak magnet hunderty pśiglědowarjow. Něco wósebnego jo był lětosny jubilejny kokot z wjele hundert pśiglědowarjami a pśiglědowarkami.
„Ja pśijědu pśecej rad do Bórkow sebje woglědat to wuběźowanje młodych muskich. Něga som sam był jaden dozwažny a wuspěšny rejtaŕ pśi kokotach“, jo gronił 82-lětny Kurt Jurischka z Bobolc/Boblitz.


text:
Drjewjanopołobšćina
Drjewjanopołobšćina abo drjewjańšćina jo pódwjacornosłowjańska rěc. Wóna słuša do lechiskeje pódkupki, ako pólšćina abo kašubšćina. Wóna jo se powědała w regionje źinsajšnego Wendlanda pla Hannovera w Nimskej. Slědna wósoba, kenž jo wuměła drjewjański powědaś, jo 1756 zamrěła.
Žrědła drjewjańšćiny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wažnej žrědle Drjewjanopołobšćiny stej "Vocabularium Venedicum" Wustrowskego fararja (pastora) Christiana Henninga a "Wendlandchronik" (jano ako wótpis zdźaržana) Süthenskego šołty Johanna Paruma Schultza. Wažne źěła pśi pśeslěźenju Drjewjańšćiny su wugbali Gottfried Willhelm Leibnitz (1646 - 1716), serbski rěcywědnik dr. Arnošt Muka (1854 - 1932) a slawist a filologa prof. dr. Reinhold Olesch (1910 - 1990), kenž jo zestajił "Thesaurus Linguae Dravaenopolabicae".
Problemy[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Problem pśi pśespytowanju drjewjańšćiny stej njejadnotny pšawopis a felujuca ortoepija. Wětšynu zdźaržanych tekstow a fragmentow su napisali luźe, kenž su mjaztym zgubjonu nižonimsku narěc powědali. Togodla njejo móžno pšawe wugranjanje rekonstruěrowaś. Mimo togo ma kužde žrědło se wót drugich wótchylajucy pšawopis. K tomu pśiźo, až su póspyty drjewjańšćinu napisaś a tak zdźaržaś akle zachopili, gaž jo jeje rěcny system južo zachopił rozpadowaś. Na to teke pokazuju kradu wobgranicowany zdźaržany wokabular a wjelika licba požyconkow.


text:
Rozhladujo so po našich wsach a zaběrajo so ze šulskimi stawiznami je hustodosć tak, zo prěnju něhdyšu staru šulu hižo njenańdźeš. Hinak je to w delanskimaj wsomaj Šunowje a Konjecach, hdźež mjenujcy su hišće tři něhdyše šule.
Spočatki šulstwa sahaja tam do 19. lětstotka. Hižo 1821 wučeše chěžkar a wuměnkar Hójbik dźěći w Fabrice čitać, pisać a ličić. Dokelž bě k njemu bliže dyžli do Ralbic, někotři starši swoje dźěći k njemu sćelechu. 1857 zaměstnichu šulu na hornim poschodźe Šunowskeho hrodu. Wučer bě tam nimale dwaj lětdźesatkaj wěsty Franc Klajber, pochadźacy z Mnišonca a w Róžeńće bydlacy. Jako tam 1894 Ralbičanski wučer Jurij Weclich słužbu nastupi, bě šula w Konjecach na dźensnišej Wjesnej runje dotwarjena. Tak so tež rumnostne prašenja rozrisachu, wšako běštej na hrodźe jenož dwě rjadowni. W lěće 1922 přistajichu w Konjecach pomocneho wučerja. Hišće dźensa Konječenjo tónle dom, hdźež bě pozdźišo wjele lět pěstowarnja a kotryž je mjeztym w priwatnym wobsydstwje, staru šulu mjenuja.


text:
Z wjesneho hrajnišća a swjedźenišća nahladne sportnišćo nastało
Serbske Pazlicy (JK/SN). Gmejna Njebjelčicy a wosebje Serbske Pazlicy su wo rjanu městnosć bohatše. Minjeny pjatk přepodachu zastupjerjo gmejny a Njebjelčanskeje sportoweje jednotki ponowjene sportnišćo w Serbskich Pazlicach jeho nowemu a za sportowe žiwjenje gmejny njeparujomnemu zaměrej. Wjesnjanosta Tomaš Čornak (CDU) kaž tež předsyda Njebjelčanskeje SJ Bjarnat Deleńk hódnoćeštaj na swjatočnym zarjadowanju wosebje přinošk wobydlerjow za derje poradźenu sportowu městnosć. Njeličomne hodźiny dobrowólneho dźěła su čłonojo sportoweje jednotki kaž tež wjesnjenjo nałožowali, zo bychu dotalne hrajnišćo wjesneje dźěćiny a swjedźenišćo na woprawdźe nahladne sportnišćo přeměnili. Wone hodźi so samo po potrjebje awtomatisce krjepić. Tomaš Čornak wuzběhny wosebje přinošk Serbskopazličanskich žonow, kotrež su pilnych pomocnikow přez cyły čas na wustojne wašnje zastarowali. Sportnišćo budźe předewšěm dorostej Njebjelčanskeje SJ jako treningowa městnosć słužić.


text:
Chór Meja a Ralbičanski młodźinski chór zhromadnje koncertowałoj
Radwor (BH/SN). Radworski chór Meja wuhotowa wčera zaso swój tradicionalny hodowny koncert, lěpje prajene koncertaj. Po dobrej tradiciji přichwatachu popołdnju hłownje swójby z dźěćimi a seniorojo na žurlu wjesneho hosćenca „Meja“, zo bychu sej po kofeju a wosušku program lajskich wuměłcow lubić dali. Tež wječor je jara wjele hosći přišło, tak zo přihotowane městna spočatnje njedosahachu. Swjatočny bě zaćah Mejanow pod nawodom Pětra Cyža ze swěčkami w ruce na ćmowu žurlu, jako spěwachu wujimki z Detlefa Kobjeloweje twórby „Gwězdka“. Woni pokročowachu ze znatymi hodownymi spěwami, kotrež na tradicionalne wašnje, ale tež w modernym wobdźěłanju přednjesechu. Při tym so sadźby za cyły chór ze žónskimi a muskimi hłosami wotměnjachu.


text:
Español, Castellano
Uobšar
Hišpańijo, Amerika Uaćińsko (bes Brazylije) a inkše kraje
Ličba godojůncych
400 miljůnůw kej uojčysto godka, coukowiće 500 mln
Pozycyjo
3.
Klasyfikacyjo genetyčno
Godki indoojropejske
Šrajbůng
modyfikowůny alfabyt uaćiński
Status uoficyjolny
Godka uřyndowo
Argentyna, Boliwijo, Čile, Domińikana, Ekwadůr, Filipiny, Gwatymala, Gibraltar, Gwinyjo Růwnikowo, Hajiti, Hišpańijo, Honduras, Kolůmbijo, Kostaryka, Kuba, Meksyk, Ńikaragua, Panama, Paragwaj, Peru, Portoryko, Salwadůr, Wynezuela, Urugwaj, USA, jydno s godek uřyndowych UoNZ, Uńije Ojropejskij, UNESCO, Uńije Afrikańskij a Mercosur
Regulowany bez
Krůlewsko Akademijo Hišpańsko
Kody godki
ISO 639-1
es
ISO 639-2
spa
ISO/FDIS 639-3
spa
SIL
SPN
We Wikipedyji
Uobejzdrzij tyż: godka, godki śwjata
Hišpańsko godka ( español, lengua española) roz za kedy mjanowano kastylijskům ( castellano) to godka růmańsko půdgrupy iberyjskij. Je to jydno s uoficjalnych godek Uorgańizacyje Norodůw Zjydnočůnych.
Hišpański je drůgi na śwjeće půd wzglyndym ličby ludźi, keři godajům ńim kej uojčystym, wjyncyj uosůb jest rodźimymi užytkowńikůma ino
chińskij godki. Je tyž jydnům s nojčyńśći užywanych godek uobcych, wespůu ze chińskům a angelskům.
Pů hišpańsku godo 500 miljůnůw uosůb, je godkům uřyndowum we 24 krajach.


text:
Tarnowske Gůry
Wspůłrzyndne: 50°27' N 18°52' E
Tarnowske Gůry (pol. Tarnowskie Góry, mjym.: Tarnowitz, čes.: Tarnovice, łać.: Montes Tarnovicenses) – mjasto a gmina we pouedńowo-zachodńij Polsce, we wojewůdztwje ślůnskym, śedźiba powjatu tarnůgůrskigo, na půunocnym krańcu Gůrnoślůnskigo Uokryngu Přymysuowygo (GUoP). W lotach 1975-1998 mjasto admińistracyjńy noležouo do wojewůdztwa katowickigo.
Tarnowske Gůry ležům na půunoc uod Bytůńa, na pouedńe uod Lublińca i na půunocny zachůd uod Pjekar Ślůnskych. Bez mjasto přepuywo Stoua (Bobrowńiki Ślůnske) i Drama (dźelńica Repty Ślůnske).
Dźelńice[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Dźelńice Tarnowskich Gůr:


text:
Angažement počesćił
Drježdźany. Sakski ministerski prezident Stanisław Tilich je dźensa w Drježdźanach komunalnych politikarjow za jich angažement při natwarje demokratije w swobodnym staće hnydom po politiskim přewróće počesćił. To zdźěli statna kenclija. Mjez wuznamjenjenymi bě tež wjelelětny Budyski wyši měšćanosta Christian Schramm (wobaj CDU).
Chwalba čěskim awtotwarcam
Mláda Boleslav. Nowy nawoda awto- twarca Škoda Bernhard Maier je swoje nawjedowace zastojnstwo čěskeje wotnožki VW z chwalbu za awtotwarske tradicije susodneho kraja zwjazał. „Předewzaće reprezentuje wusahowacy wuznam Čěskeje jako kolebki europskeho awtomobilotwarstwa“, rjekny 55lětny dźensa. Přitym pilnosć ludźi wosebje wuzběhny. Tradicija Škody saha hač do 19. lětstotka.
Mašinotwarcy ćerpja Chiny dla


text:
Stanisław Lem, Wisława Szymborska, Ryszard Kapuściński, Sławomir Mrożek, Czesław Miłosz
Krzysztof Warlikowski, Jerzy Grotowski, Gustaw Holoubek, Tadeusz Łomnicki, Jarosław Iwaszkiewicz
Tadeusz Kantor, Zbigniew Cybulski, Andrzej Wajda, Zbigniew Rybczyński, Krzysztof Zanussi, Tadeusz Konwicki, Kazimierz Dejmek
Krystyna Janda, Maja Komorowska, Kazimierz Karabasz, Jerzy Grzegorzewski, Leszek Możdżer, Henryk Mikołaj Górecki
Chris Niedenthal, Ewa Demarczyk, Krzysztof Komeda, Czesław Niemen, Witold Lutosławski, Grażyna Bacewicz
Henryk Tomaszewski, Wiktor Zin, Magdalena Abakanowicz, Jan Lenica, Paweł Althamer, Daniel Mróz


text:
Njemóžu so hižo dopomnić, hdy běchu minjene lěta Serbja w jednym a tym samym prašenju tak rozdźělneho nastajenja: Měnju diskusiju wo Serbskim sejmje.
Wězo maja čłonojo iniciatiwneje skupiny dospołnje prawje, hdyž skorža, zo pobrachuja Serbam wučerjo, duchowni a politikarjo. Zo serbska rěčna substanca woteběra, kóždy widźi, kiž z wotewrjenymaj wočomaj po swěće chodźi. Rozsudne prašenje pak za mnje je: Kak chce sejm wšo to změnić? Stajnje zaso słyšana stereotypna wotmołwa „Budźe-li sejm najprjedy raz wuzwoleny, wšitko zrjadujemy“ mje njespokoja. Ničo druheho pak dotal słyšał njejsym. Argumenty sejmikarjow maja mjeztym samo wěsty ideologiski raz: Njetrjebaš to scyła zrozumić, dyrbiš to prosće wěrić.


text:
Rom. Italske knježerstwo je so na naćisk za klětuši hospodarski plan dojednało, a kabinet jemu wčera přihłosowaše. Nětko ma komisija EU naćisk pruwować. Je so poradźiło konta sporjadkować a přilubjenja dodźeržeć, zdźěli knježerstwowy šef Guiseppe Conte. Mjezynarodnje wšak žněje italske knježerstwo kritiku, dokelž chce nowozadołženje powjetšić, zo móhło swoje wólbne přilubjenja dodźeržeć.
Racija w běrowach awtotwarca
Rüsselsheim/Berlin. Z Opelom je dalši němski awtotwarc konkretnje podhladny, zo je wotpłuny swojich dieselowych jězdźidłow z dwělomnej software manipulował. Wčera su zastojnicy běrowy awtotwarca w Rüsselsheimje a Kaiserslauternje přepytali, móžneho jebanstwa dla. Kaž zwjazkowe wobchadne ministerstwo zdźěla, dyrbi Opel wjac hač 100 000 dieselowych awtow typow Insignia, Cascada a Zafira wróćowołać, dokelž je w nich njedowolena připrawa k wotpinjenju rjedźenja wotpłunow zatwarjena.
Konsulat přepytali
Zhorjelc (AK/SN). Industrijne srjedźišća we wjesnych kónčinach kaž w Hornjej Łužicy dyrbimy dołhodobnje zachować a sylnić. Jenož tak móžemy masiwnemu wotchadej ludźi zadźěwać abo trend samo wobroćić. To je zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier na swojim wčerawšim wopyće w Zhorjelcu potwjerdźił. Tam wopyta na prěnjej staciji twornju koncerna Siemens. Mandźelska Elke Büdenbender Steinmeiera přewodźeše. Delegaciji přisłušachu sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU), Zhorjelski krajny rada Bernd Lange (CDU) a wyši měšćanosta Zhorjelca Siegfried Deinege (bjezstronjan).
Štrbské Pleso (ČŽ/K). We Wysokich Tatrach wotmě so dwudnjowske zeńdźenje reprezentantow statow Visegrádskeje štyrki (V4) Čěskeje, Słowakskeje, Pólskeje a Madźarskeje. Jich prezidenća wuprajichu so za podpěru Europskeje unije, kiž bywa wuběrny projekt, tež swójske pozicije přesadźić. Čěski prezident Miloš Zeman pokaza na to, zo su kraje V4 w naležnosći ćěkancow nanuzowane krute kwoty migrantow wotwobroćić móhli. Słowakski prezident Andrej Kiska přispomni, zo ma kóždy kraj swoje stawizny, swoje problemy a tuž často hinaši wid na EU. Poziciju V4 nastupajo migraciju zakitowaštaj tež pólski prezident Andrzej Duda a jeho madźarski kolega János Áder.
Mnichow (dpa/SN). Po přewšo špatnym wuslědku CSU wólbow Bayerskeho krajneho sejma sej prěni wokrjesny zwjazk strony zjawnje žada předsydu Horsta Seehofera wotwolić. Předsydstwo wokrjesneho zwjazka w Kronachu bě sej na wčerawšim posedźenju drje přezjedne, zo je tuchwilu najwažniši nadawk wutworić nowe knježerstwo, kaž wokrjesny předsyda, zapósłanc krajneho sejma Jürgen Baumgärtner, rjekny. „Ale po wutworjenju knježerstwa chcemy stronski zjězd ze zaměrom personelneho wobnowjenja a ze zaměrom, Horsta Seehofera pušćić.“ To je wokrjesne předsydstwo wčera jednohłósnje wobzamknyło.
Tež hornjobayerski wobwodny zwjazk CSU sej žada, njedźelnu wólbnu poražku dokładnje předźěłać. Po słowach najwjetšeho wobwodneho zwjazka w Bayerskej dyrbjeli stronski zjězd přewjesć, kaž předsydka wobwodneho zwjazka CSU Ilse Aigner powěsćerni dpa rjekny. Zjězd měł so hišće lětsa, po wutworjenju knježerstwa wotměć, sej wona žadaše. Tam měło so tež wo personalnych konsekwencach rěčeć.
We wokolinje konopjowych wikow je policija w Awstriskej 114 šoferow lepiła, kotřiž stejachu pod wliwom drogow a njeběchu hižo jězdźenjakmani. „To je zrudźacy rekord a přiwšěm jeno snadny dźěl woprawdźitosće“, měnješe rěčnik policije. Policija kontrolowaše šoferow, kiž běchu po puću na wjacore dny trajace cannabisowe wiki njedaloko Wiena abo su wottam přijěli. Wiki wěnowachu so po informacijach zarjadowarja „hojenskej rostlinje konopi“.
Najstarši muž Němskeje swjećeše wčera 113. narodniny. Gustav Gerneth je strowy a duchownje čiły, rjekny měšćanosta saksko-anhaltskeho Havelberga Bernd Poloski. Jubilar bydli přeco hišće w swójskim bydlenju. Wnučki a prawnučki jeho zastaruja. Po zbožopřeću je Gustav Gerneth wjesnjanostu na swoje klětuše 114. narodniny přeprosył.
Erfurt (B/SN). Ministerski prezident Durinskeje Bodo Ramelow (Lěwica) widźi zakaz nahłowneho rubiška muslimkow jako wěc, kotraž dale njewjedźe. Wón sam měni, „zo měli ludźo swoje mjezwočo pokazać“, ale powšitkowny zakaz rubiška by potom tež płaćił za katolske rjadnicy, praji politikar. Před zakonjom njehodźi so mjez swobodu a nanuzowanjom rubiška rozeznawać.
85lětny so z křesćanom stał
Brisbane (B/SN). Za wěru njejsy ženje přestary: Lětdźesatki bě Bill Hayden jedyn z najprominentnišich ateistow Awstralskeje – nětko je so wón z 85 lětami z křesćanom stał. Něhdyši wonkowny minister da so 9. septembra w katolskej cyrkwi swj. Marije w Ipswichu pola Brisbanea wukřćić. Dlěši čas hižo so wón sam sebje prašeše za swojej rólu w žiwjenju, rjekny něhdyši předsyda socialdemokratiskeje strony Labor Party cyrkwinskej nowinje Catholic Leader. Politikar, kotrehož bě před štyrjomi lětami Boža ručka zajała a kotruž bě wón přežiwił, so nadźija, zo jeho přistup ke křesćanskej wěrje tež druhich k tomu zmuži.
Cyrkwinski dźeń bjez AfD
Zhorjelc (AK/SN). Kóždy čłowjek je jónkrótny. „Kóždy čłowjek je z ruku spisany list Boha, w charakterje spóznajomny. Je Bohu dowěrjeny a wšu kedźbnosć hódny.“ To podšmórny fararka Theresa Rinecker wčera w Zhorjelskej Pětrowej cyrkwi. Na swjedźenskich kemšach je biskop Ewangelskeje cyrkwje Berlin-Braniborska-šleska Hornja Łužica dr. Markus Dröge 54lětnu jako nowu generalnu superintendentku w Zhorjelskej wosadźe zapokazał. Zdobom rozžohnowa wón Martina Herchu, kiž běše zastojnstwo wot lěta 2010 zastawał. Mnozy hosćo z wosadow, z Nysoweho města a z krajneje politiki běchu přišli, mjez nimi sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) a braniborska ministerka za wědomosć, slědźenje a kulturu dr. Martina Münch (SPD).
Düsseldorf (dpa/SN). Tysacy sobudźěłaćerjow energijoweho koncerna RWE su dźensa rano puće k brunicowym jamam a milinarnjam w porynskej kónčinje blokowali. Na wjacorych pominanskich stražach je so po informacijach dźěłarnistwa IG BCE něhdźe 4 000 dźěławych wobdźěliło. „Kolegojo boja so wo swoje dźěłowe městna“, praji rěčnik dźěłarnistwa Manuel Rendla. Po tym zo bě sudnistwo dalše pušćenje štomow w Hambachskim lěsu zakazało, hrozy pola RWE wottwar dźěłowych městnow.
Jednanja bjez wuslědka
Brüssel (dpa/SN). Bjez wuslědka skónčili su so wčerawše jednanja w Brüsselu wo wustup Wulkeje Britaniskeje z Europskeje unije. Kaž hłowny zastupnik EU Michel Barnier zdźěli, njemóžachu so dotal dojednać, kak móhli namjeznym kontrolam mjez britiskej Sewjernej Irskej a Irskej jako čłonom EU zadźěwać. Wo dalšim postupowanju chcedźa statni a knježerstwowi šefojo zajutřišim, srjedu, na swojim wjeršku w Brüsselu wuradźować. W padźe njedojednanja hrozy chaos.
Přepytuja přičiny njezboža


text:
Wuježk (SN). Serbske ewangelske towarstwo přeproša znowa wšitkich Serbow a dalšich zajimcow sobotu, 20. awgusta, na mjeztym hižo dwanate lětnje pućowanje a serbski swjedźeń we Wuježku pod Čornobohom. Wobdźělnicy zetkaja so w 13 hodź. pola Krygarjec (Wuježk čo. 31A) abo w 13.15 hodź. na parkowanišću mjez Splóskom a Schönbergom. Wottam pućuja zhromadnje přez Hromadnik a Čertowe wokno na Čornobóh a dale do Wuježka. Pućowarjo njech mysla na to, wobuć so krute črije a dołhe cholowy! Po puću njech so kóždy sam ze swojeho nachribjetnika zastara.
Po zwučenym wašnju přizamknje so po pućowanju a kofeju w 17 hodź. nutrnosć ze superintendentom Janom Malinkom na Pawlikec statoku. Wot 18 hodź. zawjeseli wopytowarjow Drježdźanska skupina Podka.


text:
Ôd Mōniki z Ameryki: Amerykańsko wolność religijno.
Pamiyntōm jeszcze z lekcji historyje z rechtorym Wojtkym Szulikiem (pozdrowiōm serdecznie przi ôkazji), jak my sie uczyli ô powodach ymigracyje piyrszych kolōnistōw do Ameryki. Jednym z nich była wolność praktyk religijnych i ta wolność widza tukej na kożdym kroku. Przi ôkazji jeszcze ôddzielność państwa i religije tukej naprowda nie jest ino na papiōrze. Niy tak jak w inkszych krajach kaj konstytucyjo jedno, a farorz w kościele rzyko za tych co głosowali nie na na partyjo, co mieli. Wiym to na pewno ôd włosnyj mamy, a żeby było lepij to było w niedziela wyborczo! Co Wōm byda dużo godać, media norodowe zrobiōm to za mie dużo lepiyj. W kożdym razie nojwiyncyj co żech usłyszała tukej w kościele w dniu wyborōw to żeby porzykać za kandydatōw, za kraj i podjōnć decyzyjo zgodnie z włosnym sumiyniym. Żodyn farorz, pastōr ani rabin nie poważōłby sie ciepnōnć nazwiskym ani jakōmś partyjōm politycznōm.
Ale wracajōnc do wolności religijnyj. Jak w Polsce słyszysz chrześcijanin to myślisz katolik. A jak coś inkszego to przeca kociorz. A jo tyż mōm w robocie samych chrześcijan, kerzi wcale katolikami nie sōm, a jak bych im pedziała co to jest “kociorz”, to by sie po łebach poklupali. I tak: Becky je Luterankŏm, Sharon – Metodystkōm, Jamie wychowała sie w kościele baptystycznym, Natalia (jako, że pochodzi z Mołdawii) je wyznanio prawosławnego, Melissa wychowała sie jako katoliczka, potym przeszła do Luteran, a teroz chodzi do kościoła chrześcijanskigo niyzrzeszōnego (to taki kery se każdy może sōm postawić i na swōj sposōb przekonać ludzi, co warto do niego należeć). I tak by szło wymiyniać. I żodyn na żodnego niy patrzi krziwo ani niy prōbuje przekōnować, co abo sie nawrōci na tyn jedyn, jedyny, nojwłościwszy i nojprowdziwszy chrześcijanizm, abo bydzie sie w piekle smażōł. Jo sie zawsze lubia pogodać z ludziami z innych kościołōw, coby porōwnać co mōmy spōlnego i kaj sōm te nojwiynksze rōżnice. I wiycie co? Na kōniec wszyjstko sprowadzo sie do tego, coby kochać, pōmogać i modlić sie.
Tukej kożdo mieścina mo przinojmnij pora rōżnych kościołōw chrześcijanskich zrzeszōnych (jak Baptysty i Katoliki) i niezrzeszōnych (kere sie mogōm nazywać jak im sie podobo). Poza tym przeważnie jest jakoś mało synagoga abo nawet i meczet. Sōm też Świadki Jehowy, Mormōny, sōm Amisze, Siuksy i jeszcze połno inszych! I uwierzcie abo niy, ale wszyscy sie kolegujōm, a pastory z farorzami spotykajōm sie czynsto prywatnie, coby ôbgodać co idzie jeszcze zrobić, coby przekōnać niydowiarkōw do Pana Boga, coby zebrać fundusze na jakoś społeczno, lokalno inicjatywa abo nawet coby se w szkata pograć. I żodyn sie nie wadzi, kery bydzie mioł piyrszyństwo do nieba! Wiycie, mie sie to tukej fest podobo, co ta rōżnorodność sprawiła, co te przewodniki religijne sleźli z takigo świyntego piedestału i sōm blisko ludzi i ich problymōw, a kościoły utrzymujōm sie z datkōw wiernych, tōż żodyn pastōr nie powożōłby sie tukej jeździć Teslōm ani nawet BMW.
Tyn tymat jest dō mie tyż markotny, musza prziznać, bo dużo czytōm co sie terozki wyrobio w Polsce i ô tym, co nie specjalnie sie rzad miarkuje nietolerancyjōm religijnōm, przezywaniym ôd Żydōw czy Arabōw jako tych kerych trzeba tympić abo eliminować. Wszyjscy wciepowani sōm do jednego worka, co niby Żyd to cwaniak i złodziej, a Arab to terrorysta. A ôstatnio jeszcze inksze szpetne rzeczy żech słyszala ô uchodźcach, ale już ich ani niy byda powtorzać, bo mie zarozki krew zalywo. A żodyn już nie patrzi do zadku, co kedyś we krucjatach to chrześcijanie ôgniym i mieczym nawrocali na swoje. No ja, to było downo ale przeca było, i z tego co pamiyntom ôd rechtora Szulika, to wcale piyknie niy wyglōndało. A wracajōnc za Atlantyk, to jo za mojich nojlepszych kamratōw tukej w Ameryce mōm właśnie Żydōw, to tako moja prziszywano amerykańsko rodzina. I mi wstyd, co po tylu latach muszōm ô polskich elitach rzōndzōncych mysleć jak o ôstatnich szujach. Te moje kochane Żydy to jedni z nojfeścij tolerancyjnych, mōndrych i uczciwych ludzi jakich spotkałach. Jak jeszcze z nimi mieszkałach, to ôni chodziyli zy mnōm do kościoła, a jo z nimi do synagogi, a mały Noah (terozki to już stary chop i kedyś Wōm ô nim opowiym) kedyś mi pedzioł: Monika, a Ty wiysz co Jezus bōł Żydym? I tak my sie zgodali, ze dyć Pon Bōczek jes do wszystkich jedyn.
Monika Zając
Monika Zając, frela z Ôrzeszo, kero piytnoście lot do zadku wykludziła sie do Ameryki, terozki frygo hamburgery zamiast rolady, a kej ino znojdzie wolno chwila pisze ô tym, co jij sie wydowo interesantne po drugij stronie Atlantyku.


text:
Misspell Piptrowski był odwiedzany 38 razy w internecie.
Pokrewne misspelles dla:
Piotrowski
iotrowski , ipotrowski , P8otrowski , P9otrowski , Pi0trowski , Pi9trowski , piiotrowski , Piitrowski , Piktrowski , Piltrowski , Pio5rowski , Pio6rowski , Piofrowski , Piogrowski , piootrowski , piorowski , Piorrowski , piortowski , Piot4owski , Piot5owski , Piotdowski , Pioteowski , Piotfowski , piotorwski , piotowski , Piotr0wski , Piotr9wski , Piotriwski , Piotrkwski , Piotrlwski , Piotro2ski , Piotro3ski , Piotroaski , Piotroeski , piotroowski , Piotroqski , piotroski , Piotrosski , piotroswki , Piotrowaki , Piotrowdki , Piotroweki , piotrowki , piotrowksi , piotrowsi , Piotrowsii , piotrowsik , Piotrowsji , piotrowsk , Piotrowsk8 , Piotrowsk9 , piotrowskii , Piotrowskj , Piotrowskk , piotrowskki , Piotrowsko , Piotrowsku , Piotrowsli , Piotrowsmi , Piotrowsoi , piotrowsski , Piotrowwki , piotrowwski , Piotrowxki , Piotrowzki , Piotrpwski , piotrrowski , piotrwoski , piotrwski , Piottowski , piottrowski , Pioyrowski , pitorowski , pitrowski , Pjotrowski , Pkotrowski , poitrowski , Pootrowski , potrowski , ppiotrowski , Puotrowski


text:
Nowe sportnišćo wyše wosadneje cyrkwje je drje najwobšěrniše předewzaće, kotrež je Wotrowska wjesna rada z njeličomnymi pomocnikami minjene lěta zeskutkowniła. Nětko maja tam samo hrajkanišćo.
Wotrow (SN/MWj). Po wjacorych lětach prócowanja su sej we Wotrowje wulki són spjelnili. Tam maja nětko zjawne hrajkanišćo. Po wčerawšich dopołdnišich kemšach je farar Daniel Dzikiewicz požohnowa. Swjatočnosć je holča šola hudźbnje wobrubiła.
Hrajkanišćo su sej před lětomaj z klóstra Marijineje hwězdy w Pančicach-Kukowje do Wotrowa přiwjezli. W klóštrje je hižo njetrjebachu, zo pak bychu je preč ćisnyli, bě přeškoda. Tuž Wotrowčenjo jednotliwe dźěle wottwarichu, je domoj dowjezechu a najprjedy raz na farskim dworje składowachu. We wulkej Weclichec bróžni nastroje w běhu časa krok po kroku sporjedźachu, přetwarichu, wobarbichu a je skónčnje na ležownosći na kromje noweho sportnišća bjezposrědnje při farskej zahrodźe nastajichu. Ležownosć słuša cyrkwi, gmejna pak ju wotnaja.


text:
NA KOLE - DOWEJCIE POZŮR, COBY MIEĆ UCIECHA
Na placu je juże na tyla fajno pogoda, iże ludzi na kołach poradzi sie trefić bele kaj a bele kedy. Jednako przi tym wszyskim wożne je, coby kożdy uczestnik ruchu pamiyntoł, jako sie zachowywać, coby żodnymu sie nic niý stało.
Prziszła wiosna a s niům fajno pogoda. Tuż niý ma sie co dziwować, że i z tym prziszły chynci na rajzy na kole. A chocioż we Rudzie Ślůnskij a wele nij przibywo ściyżek dlo kolorzy, to werci sie pamiyntać ô zakůnach ruchu drogowego, a zachowywać sie tak, coby kożdy mioł z tego szpas a niý utropa.
Tuż przede wszyskim trza pamiyntać, co tretuar je dlo tych, co łażům piechty a dlo kolorzy je ściyżka abo drůga. Piechty niý powinno sie łazić po ściyżkach dlo kolorzy, bo ci zaś mogům bezto czosym mieć ciynżko nos minyć. Przi tymu trza tyż pamiyntać, co niý powinno sie jeździć po chodnikach. Sam wyjůntkym sům ýno bajtle abo rodzice ze bajtlami.
Czynsto sie tyż przepůminůmy, co bez przyńscie dlo pieszych trza przyńść a niý przejechać. Nawet kej po jednyj a drugij zajcie drůgi je ściyżka dlo kołůw. Przejechać ýno idzie po ekstra wyznoczůnym przejeździe wele pasůw. A werci sie na to dować pozůr, bo Policmany niý roz upůminajům a nawet dwajům sztrofa za te wykroczyniý drůgowe, jako tublikujům Arkadiusz Ciozak ze Komyndy Rudzkij Policje.
No i chyba nojwożniyjsze dlo noszyj zicherności, to stan noszego koła a to jak sie przirychtujymy na rajza. Trza pamiyntać, iże jak niý ma za doś widno, to nojlepij mieć ôdblaski a światła. Ků tymu werci sie sprowdzić eli mo sie za doś luftu we kůłkach a dobre hamulce. We sztadzie przido sie tyż zwůnek.
No i rzecz praktyczno. Kej jadymy na jakeś lody, kaj sie siednyć, abo połazić, a bezto muszymy koło kajś uostawić, to werci sie pamiyntać ô dobrym zabezpieczyniu noszego koła. Jako spůminajům Arkadiusz Ciozak, wiosna to ôkres łupůw dlo roztomajtych rojbrůw.
PIECHTY ABO AUTYM – POZŮR I TAK TRZA DOWAĆ
Co jakiś czos na drůdze Ci, co idům piechty, majům niýmiło przigoda trefić sie ze autym. Niýstety auto za wiela ôd tego niý uciyrpi, czego niý do sie już pedzieć ô tych co szli piechty. Beztuż tak festelnie wożne je, coby pozůr sie dowoł kożdy uczestnik ruchu, ganc egal eli jedzie autym, na kole, abo idzie piechty.
Niýdowno na ceście Niedurnego we Rudzie Ślůnskij auto potrůnciło kobiyta na pasach. Take unfale spůminajům, co niýzoleżnie kaj sie idzie abo jedzie, trza sie dować pozůr, bo czosym wtoś inkszy sie moge zagapić. A nojgorsze je, kej ze tego zagapiynio trefi sie czowiek ze autym.
Beztuż Policmany we Rudzie Ślůnskij kludzům ôd czosu do czosu akcjo „Zicherny Pieszy”, we keryj dowajům sie nojwiyncyj pozůr na tych, co łażům piechty. Spůminajům łůni im, co auto sie we miyjscu niý zatrzimie ai coby dobrze sie wejrzeli, nim wlezům na drůga. Przi tymu sztrofujům szoferůw, kerzi jeżdżům niýzichernie a stworzajům zagrożyniý dlo pieszych.
Policjo spůmino tyż, co czosym takigo co idzie piechty, szofer niý mo leko zoboczyć, beztuż dobrze kej mo przi sia ôdblaski. Szczególnie, kej na placu robi sie cima, abo je zło pogoda. Pomoge to szoferům uwidzieć inkszego czowieka za doś wczas, a dziynka tymu tyż ôdpowiydnio zareagować. Beztuż trza pamiyntać, co niýzoleżnie eli sie jedzie autym, eli idzie piechty, na drůdze zowdy trza sie dać pozůr a wzajym sie mieć we zocy.
DZIKI PROBLYM - CZYLI JAKO NIÝ TREFIĆ WE ZWIYRZYNA
Mocka s nos miało przigoda ze jakůmś dzikům zwierzynům. Jedni to ýno spůminajům, inksi ôdczuli to myni abo barzi boleśnie. Jednako zo wi zo kożdy musi dować sie pozůr niý ýno we lesie, nale tyż na drůdze.
To, iże we lesie poradzi sie trefić dziko zwierzyna to chyba niý dziwi żodnego. To, co poradzi sie ja trefić na drůdze, tyż niý powinno dziwować. Jednako co roz zwiyrzynta wyłażům tyż na miasto, abo nawet do kościoła, jako to niýdowno zdarzyło sie we Rudzie Ślůnskij.
Prowda je tako, co sztady, zidlůngi a wsie sie rozrostajům we ôstatnim czasie ôkropicznie, bez co coroz wiyncyj dzikij przirody je przerobiane na ludzke potrzeby. Skutkuje to jednako tym, co dziko zwierzyna mo coroz myni placu do łażynio a chowanio sie. Beztuż napoczyno coroz bliży podłazić do ludzi.
Jedni sie bojům, inksi radujům a majům szpas ze tego, jeszcze inksi realizujům swoje hobby. Trza sam jednako pedzieć, co trza sie fest dować pozůr, bo chocioż niý roz taki dzik, sornik, abo jako inkszo leśno zwierzyna sům sie nos boji, to nojczynścij niý chce nům zrobić nic złego.
Beztuż niý ma ich co drożnić, ani tyż podłazić pochalać. Niý ma tyż co im dować futru, bo sie nauczům i bydům prziłazić czynścij. Werci sie tyż poczytać co robić, kej sie trefi jako zwierzyna, coby żodnymu sie nic złego niý stało.
PRZESTRZYŃ PO NOWYMU – NOWY PLAN DLO RUDY ŚLŮNSKIJ
Ruda Ślůnsko ukwoliła ôstatnio nowy plan zagospodarowanio przestrzynnego. Pomiany tyczyły sie przede wszyskim placu miyndzy autobanům A4 a cestami 1 Maja, Zabrzańskům a wschodniům granicům sztada.
We Rudzie Ślůnskij coroz czynścij słyszy sie ô zagospodarowaniu przestrzynnym sztada. Wszysko skuli tego, co dziynka takimu podyńściu, lecyj je uzdować a planować co kaj mo być. Jednako jako tublikowali nům Michał Pierończyk – Zastympnik Sztad Prezydynt Rudy Ślůnskij – coby wszystko bůło barzi akuratne zrychtowane a we prziszłości leksze do pomiany, cołki sztad potajlowany je na pora kůnskůw.
Kej zaś kogoś interesuje jake we Urzyndzie sům wizje na place we Rudzie Ślůnskij, styknie wlyź na nec zajta Publik Systyma Informacji Przestrzynnyj. Tam idzie uoboczyć sie landkarta cołkij Rudy Ślůnskij, a wywiedzieć sie, jako to wszysko mo być, podle aktualnego planowanio.
A werci sie co jakiś czos tam wejrzeć, bo chocioż cołki plan zagospodarowaniu przestrzynnego je juże ukwolůny ôd 2006, to ôd tego czosu bůł łůn pomiyniany wiyncyj jak 100 razy. Teroski ku tymu je jeszcze ukwolůny dokumynt „Sztudium uwarunkowań a kierunkůw zagospodarowanio przestrzynnego sztada”, kery tyż bydzie mioł wpływ na to, jak we prziszłości bydzie wyglůndać Ruda Ślůnsko.
LICHO ZE SZPORTYM - WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
Klub Obywatelski sbajslowoł nostypny juże tref, na kerym debatowali nad sytuacjům we sztadzie. Ôstatnio uosprowiali ô sytuacyji rudzkigo szporta. Wiyncyj we materiale.
Na nostympnym juże trefie Klubu Obywatelskigo uzdali, coby uosprowiać ô szporcie we Rudzie Ślůnskij. Debatowane bůło niý ýno ô tym, jako wyglůndo cołko sytuacjo, nale co zrobić, coby ja polepszyć. Toć jako mocka ze uczystnikůw uznało, co ze szportym sam niý ma tak dobrze, jak by szło mieć.
Jako godali Jan Benigier - downy fusbaler Ruchu Chorzůw a reprezyntacje Polski, nojwiyncyj problymu je ze finansowaniym rudzkich szport klubůw. A jako dodwali przidałaby sie tyż ôdpowiydnio infrastruktura, coby ludzie mieli kaj te szportowe grajfki uozwijać.
Same trynery spůminali tyż jak wożny je dialog miyndzy ryskiyrym sztada a samymi miynszkańcami. Niýstety jako dodali, jak do tera je łůn za lichy. Adam Wodarski - tryner Handbalerůw SPR-u Grunwald Ruda Ślůnsko - dodowajům ku tymu, co szportym we sztadzie powinni sie zajmować przede wszyskim ludzie z nim swiůnzani.
Cołko sytuacjo jednako idzie ku lepszymu, bo coroz wiyncyj tych szport ôbiytkůw we sztadzie můmy. Coroz barzi tyż sie dowo pozůr na sům szport. Jednako jako widać je jeszcze mocka do zrobiynio. A że sie werci, to styknie sie zmiarkować a spůmnieć wiela ze Rudy Ślůnskij můmy widzianych szportomynůw a szportmynek.
DLO DOBRA SYNIORŮW - PROGRAM "SENIOR +"
Ludzie sie starzejům, a niýstety czynsto przepůminůmy sie ô naszych starzikach. Beztuż radować moge to, iże sům jeszcze place, kaj dobo sie niý ýno ô zdrowie syniorůw, nale tyż pogoda ducha. Choby we Dziennym Domie "Senior-Wigor" we Rudzie Ślůnskij.
Kożdy czowiek z czosym sie starzeje. Niýstety nosze społyczyństwo starzeje sie coroz barzi a bezto przibywo nům starzikůw. A chocioż niý zowdy sie ô nich dbo, to przeca sům dalij iteresantnymi ludziami, kerzi niý roz na prowda dużo wiedzům.
I ze takigo założynio wyłażům we Dziynnym Domie "Senior-Wigor" we Rudzie Ślůnskij, kery funkcjůniruje sam juże 38 lot. Za cołko jejich robota a docyniyniŷ poświyncynio i inwyncji, dostali nostympny mały prajs latosi. Je to dofinansowani ze programa "Senior+", kery realizowany je bez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznyj.
"Senior-Wigor" staro sie zaspokojać jak nojwiyncyj potrzeb starzikůw. Beztuż rychtujům do nich niý ůno rehabilitacjo abo zajyncia ruchowe, nale tyż dowajů ôkazjo do uozwijanio sie, pogodanio ze inkszymi a bajslujům roztomajte terapie. Jako prziznowajům Halina Ignor - dyrehtor Důmu - na to wszysko niýstety potrza piniýndzy, jednako dziynka dofinansowaniu sům w stanie pokryć koszty funkcjůnirowanio, doposarzyć co niý co a rychtować trefiůne teriapie dlo podopiecznych.
A że dowo to efekt, to styknie wejrzeć sie na dwie rzeczy. Nojprzůd trza pedzieć, co durś je sam wele 60 starzikůw a chyntni na plac zapisujům sie juże na listach. Nale przede wszyskim trza wejrzeć sie na uśmiychy tych ludzi, coby widzieć wiela radości moge im dać uwoga inkszego czowieka.
ZDROWIE NOJWOŻNIYJSZE - DNI PROMOCJI ZDROWIO WE ZSP 5
We Zespole Szkołůw Ponadgýmnazyjalnych nr 5 we Rudzie Ślůnskij sbajslowane uostały Dni Promocji Zdrowio. Majům łůne edukować, szkolić a motywować szkolorzy do dbanio ô zdrowie swoje a inkszych.
Jak łůńskich lot, tak i latosi we ZSP nr 5 na Frynie we Rudzie Ślůnskij sbajslowane uostały Dni Promocji Zdrowio. Majům łůne spůminać jak wożne je zdrowie.
Jednako we kożdy rok je trocha inkszo tyjma kludzůnco, a jako padali nům Ewa Kułak - psycholog szkolorski ZSP5 - latosi postawiůne uostało na profilaktyka uzoleżniyń, promocjo zdrowego uśmiychu, zayjncia ze masażu rekreacyjnego, informacje ô nadcisniyniu tyntniczym ai cyber przemocy a handlu ludziami.
Bůły tyż zrychtowane roztomajte norychta, choby te ze higiyny jamy ustnyj. Szkolorze můgli dziynka tymu wywiedzieć sie wiyncyj ô samyj stomatologi ai zoboczyć jako lepij dbać ô swoje zymby.
Bůły tyż ćwiczynia praktyczne a teorio ze tego, jak udzielać piyrszyj pomocy przedmedicznyj. Norychta pokludzili Mariusz Komendera - Pryzes WOPR Ruda Ślůnsko - a pokozywali łůni jako nojleży sie zachować przi poszkodowanym. Spůmnieli, iże nojprzůd muszymy ôcynić stan poszkodowanego a wezwać służby medyczne, potyn kej umiymy muszymy udzielić piyrszyj pomocy a doczkać aże do przijazdu retownikůw.
ZERO WASTE - CZYLI BEZ HARMOZI WE NOSZYM ŻYWOBYCIU
We dzisiejszym świecie coroz wiynkszy problym je ze harmoziami, kerych je co rok to wiyncyj. Beztuż coroz barzi widziane sům ruchy a zachowania, kere majům redukować ilość harmozi bez nos generowanych.
Teroźnie statystyczny Polok produkuje wiyncy jak 280 kg harmozi za rok. Coroz wiyncyj tyż je placy, kaj ludzie po prostu wyciepujům swoje harmozie, chocioż niý powinni. Wszysko to skludzo sie do tego, iże Ekologio to juże niý ýno moda, nale poleku potrzeba, coby zadbać ô ta noszo matka Ziymia.
A coby wywiedzieć sie wiyncyj ô tym, jako generować mynij tych harmozi, to na Halymbie we Rudzie Ślůnskij sbajslowany uostaoł tref z biolożkům a szpecjalistkům ds. zrůwnoważůnego uozwoju - Agnieszkům Sadowska-Konczal. Jako poradzilimy sie tam wywiedzieć, wożne je, coby szukać a stosować uozwiůnzania, kere zmyńszům nosz negatywny wpływ na strzodowisko.
Jednym ze takich knifůw je coroz barzi modny uostanio ruch Zero Waste, kery we swoij filozofii mo za cwek zmyńszać do minimum ilość harmozi, jake generujymy. Szczegůlnie bez unikanie wykorzystywanio jednorazowych ôpakowań, jako dodowajům Agnieszka Sadowska-Konczal.
Je to szczególnie istotne, kej sie spůmni, iże ýno 9% plastikowych ôpakowań je ôddanych do recyklingu. Skuli tego rok rocznie we cołkim welcie ludzie produkujům wiyncy jak 9 bilůnůw tůn harmozi. A jako spůminajům Wojciech Dąbrowski - szpecjalista ôd ekologie - nojwiyncyj harmozi produkujymy na wczasach, co potwierdzajům statystyki klůdzůne bez turistik sztady.
A chocioż niý ma to leko tyjma, ani blank take proste, to jednak nojwiyncyj zoleży ôd nos samych. Ôd tego, jako my bydymy dbać ô strzowisko a wiela tych harmozi bydymy generować.
W KŮŃCU SIE UDAŁO - RUDA ŚLŮNSKO DOSTAŁA PLACE ÔD SRK
Bez duge lata Ruda Ślůnsko starała sie ôdzyskać niýkere place we sztadzie nojprzůd ôd grubůw a niýskorzij ôd Spółki Restrukturyzacji Kopalń. W kůńcu sie udało i teroski idzie tam ruszyć ze inwestycjami.
Po doś poru latach antragowanio, godki a uzgodnianio Ruda Ślůnsko przejyna w kůńcu za fatki 50 placy we sztadzie ô powiyrzchni 2,6 ha. Jako tublikujům Krzysztof Mejer - Zastympnik Sztad Prezydynt Rudy Ślůnskij - te poradziesiůnt niýruchomości to przede wszyskich kůnski drůgůw, tretuarůw, skwerůw a podanych na to. Dlo niýkerych mogům łůne sie wydować mało we wercie, jednako Urzyndowi sům potrzebne.
Przede wszyskim skuli tego, co udo sie w kůńcu zrobić ordnůng ze niýkerymi niýruchomościami we sztadzie. Jednako nojbarzi ôdczuwalne bydům rýmůnty, kere teroski Urzynd bydzie umioł juże zrealizować. Jako padali nům Krzysztof Mejer, niý szło dejmy na to zrychtować drůgi, kerům idzie zajechać na Burloch Aryna, bo leciała łůna czynściowo bez teryny gruby. Co interesant niý szło tyż wyrychtować jednego ze żłobkůw, bo łůn tyż bůł na grubskij niýrůchomości.
Jednako sům tyż plany na inksze place po downych grubach. Juże teroski Urzynd uzgodnio co a jak, coby zrewitalizować plac miyndzy inkszymi po grubie Pokój-Wirek. A we prziszłości tyż inksze. A je ô co walczyć, bo teroźnie SRK mo wele 1000 działek ô powiyrzchni wiyncy jak 380 ha, na kerych stoji praje 500 stawiyniůw.


text:
Worklecy/Kozarcy/Wěteńca (aha/SN). Wot lěta 2009 podawataj so zapósłancaj Sakskeho krajneho sejma Alojs Mikławšk a Marko Šiman (wobaj CDU) z kolesom po swojimaj wólbnymaj wokrjesomaj 52 a 53. Wčera po Božej mši w Radworju nastajištaj so wonaj k někotrym předewzaćelam Wulkodubrawskeje gmejny a po tym na swojej něhdźe 60 kilometrow dołhej turje do Worklec, hdźež witaše jeju kaž tež kandidata za nowy zwjazkowy sejm Rolanda Ermera a wjesnjanostu Franca Bruska (wobaj CDU) pjekarski mišter Michael Šlapa.
Prěnjotny zaměr bě, zhonić wo starosćach a wuwićowych tendencach rjemjeslniskich zawodow a pytać móžnosće, kak hodźa so problemy ručišo rozrisać. Michael Šlapa předstaji swoju pjekarnju, kotruž wot lěta 1996 wjedźe, a móže na dobru bilancu zhladować. Tuchwilu ma z mandźelskej wosom přistajenych. Mjeztym wudźeržuje tež filialu w Kamjencu. Wšědnje pjeku we Worklecach něhdźe 1 500 całtow, sobotu štyri razy telko. Lětny wobrot wučinja něhdźe 400 000 eurow. Šlapa skedźbni na wulku běrokratiju nastupajo zličbowanje. Roland Ermer, sam pjekar w Njedźichowje, hódnoćeše, zo ma pjekarnja na wsy přichod.


text: Łaz (AK/SN). Ćmowy barik ze swětłymaj wušomaj dobroćiwje hlada. Na klinje ma darik. „Wón ma hišće prawu drjewjanu wołmu w brjuše. Mi je so wón wot prěnjeho wokomika lubił“, praji Helga Janke z Běłeho Chołmca wo teddyju we witrinje. Bywša wučerka na zakładnej šuli hižo wjele lět teddyje zběra. K hodownej wustajeńcy we Łazowskim Domje Zejlerja a Smolerja, kotruž njedźelu, 3. decembra, w 14.30 hodź. wotewru, Helga Janke z 80 (!) požčonkami přinošuje. Tež Anke Sonntag z Wojerec přehladku z dźělom swojeje zběrki podpěruje. Dohromady 300 plyšowych teddyjow, nimale 40 pohladnicow a něhdźe sto dalšich eksponatow budźe w Domje Zejlerja a Smolerja widźeć.


text:
Geografiska šyrina
Geografiska šyrina (něga stopjeń šyriny), φ abo B (łatyński latitudo, engelski latitude, mjazynarodnje skrotcona pśez lat. abo LAT) jo pódpołnocna abo pódpołdnjowa zdalonosć dypka zemskego powjercha wót ekwatora, pódana w kutowej měrje, pótakem w stopnju. Šyrina móžo gódnoty wót 0° (na ekwatorje) až do ±90° (na poloma) nabyś. Město pśedznamuška (tradicionelnje +pódpołnoc, −pódpołdnjo) jo teke N resp. S dowólony.
Kut, kótaryž wužywa se za geografisku šyrinu, njeměri se w zemskem srjejźišću, ale wótpowědujo kutoju mjazy (idealizěrowanym) lotowym směrom a ekwatoroweju rowninu zemje.
- Městna z samskeju šyrinu laže na jadnom šyrinowem krejzu, teke šyrinowy paralel abo paralelny krejz pomjenjony.
- Za identifikaciju dypka na zemskem powjerchu – za póstajenje jogo geografiskego połoženja – jo pśidatnje k šyrinje pódawanje jogo geografiskeje dlininy (něga stopjeń dlininy) trěbne. Definicija geografiskeje šyriny źo na Klawdiusa Ptolemeusa slědk.
Wopśimjeśe
Rozrědowanje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Geografiska šyrina pódawa se seksagezimalnje w stopnjach, minutach a sekundach, pśi comž jadna minuta 60 sekundam a jaden stopjeń wótpowědujo 60 minutam (kaž w casowych pódaśach). Pśi decimalnych stopnjach, minutach a sekundach pódawaju se městna za komu.
Su rozdźělne metody zwobraznjenja, na pś.:
- Stopnje, minuty, sekundy: 66° 43′ 12″
- Stopnje, minuty, decimalne sekundy: 66° 43′ 12,0″
- Stopnje, decimalne minuty: 66° 43,20′
- Decimalne stopnje: 66,7200°
Wobłukowa minuta wótpowědujo spóromje ekwatora a spóromje meridianow cerje jadneje mórskeje mile resp. 1.852 metrow, mjaztym až cera wobłukoweje minuty na šyrinowych krejzach φ (na pódpołnoc abo na pódpołdnjo wót ekwatora) jo wó faktor cos φ mjeńša. Wótstawk mjazy dwěma stopnjoma šyriny wšak jo pśecej wok. 111 km. Ale wótstawk na poloma (111,694 km/°) jo pśez wopłonjenje zemje snadnje wětšy ako na ekwatorje (110,574 km/°), dokulaž wokłon na toś tej droze wó wok. 1 % pśiběra.
Jolic felujo pódase °N abo °S, ga stoje pozitiwne gódnoty za pódpołnocnu šyrinu a negatiwne za pódpołdnjowu šyrinu.
Pśi pódawanju městnych koordinatow musy se šyrina pśecej ako prědna pódaś, pótom akle dlinina: „B pśed L, ako w alfabeśe“. Swóju pśicynu ma toś ta konwencija w stawiznach: šyrina dajo se južo stolěśa pśed dlininu dosć eksaktnje póstajiś.
- Koordinatowe pśikłady
- München (Marienlatz): 48° 8′ 13,94″ pódpołnocneje šyriny, 11° 34′ 31,98″ pódzajtšneje dlininy
- Santa Cruz County (Kaliforniska): wok. 37° pódpołnocneje šyriny, 122° pódwjacorneje dlininy
Zwěsćenje geografiskeje šyriny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Šyrina dajo se cele jadnorje z nejwušego słyńcnego stawa (połdnjowa šyrina) abo z wusokosći kulminěrowacych gwězdow póstajiś. Na pódpołnocnej połkuli zemje pódawa wusokosć relatiwnje swětłego polarneje gwězdy (Polaris) nad horicontom dosć dokradnjej šyrinu: Na ekwatorje pokazujo se polarna gwězda na horiconśe, na pódpołnocnem polu stoj pśisamem padorownje na njebju. Napšawdu jo Polaris nic cele 1° wót njebjaskego pola zdalony; zmólka, kótaraž nastawa pśez to, jo zemskeje rotacije dla dwójcy na źeń 0°, dwójcy wok. 0,75° a dajo se pśez jadnore formule abo woblicenje pśerězka pomjeńšyś.
Južo namórniki póznego 15. stolěśa su zamógli šyrinu za nawigaciju wužywaś. Woblicenje geografiskeje dlininy wšak jo wěcej komplicěrowane było a jo se dokradnu koplowańsku nawigaciju abo měrjenje distancow mjasec-gwězda pominało. Wót kóńca 18. stolěśa stawa se z dokradnym casom chronometrow, wót srjejźi 20. stolěśa z pomocu wšelkich metodow pód wužywanim elektromagnetiskich žwałow terestriskich sćelakow, wót 1990tych lět z GPS-pśidostawakami satelitow.
Geodetiska, elipsoidiska, astronomiska a geocentriska šyrina[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Elipsoidiska abo geodetiska šyrina: wótpowědujo, gaž rotaciski elipsoid wužywa se ako zemski model, kutoju mjazy ekwatoroweju rowninu a elipsoidoweju normalu. Toś ta wersija geografiskeje šyriny wužywa se w rozměrjenju kraja a kartografiji.
- Astronomiska šyrina: pomjenjujo w geodeziji kut mjazy napšawdnym lotowym směrom a ekwatoroweju rowninu. Diferenca k elipsodiskej šyrinje jo komponenta lotowego wótchylenja (druga jo diferenca mjazy astronomiskeju dlininu a elipsoidiskeju dlininu).
- Geocentriska šyrina: jo směr k zemskemu srjejźišćoju. Lotowy směr a elipsoidowa normala njejźotej – mimo na ekwatorje a na poloma – pśez zemske srjejźišćo. Geocentriska šyrina rozeznawa se wót geografiskeje šyriny wó až k 0,2°.
Pśi perfektnem stabilnem (wopłonjonem) rotaciskem elipsoiźe (žedne góry resp. doły, konstantna gustosć) by elipsoidiska šyrina astronomiskej šyrinje wótpowědowała. Mimo togo by geocentriska šyrina za kužde městno pó licbje nejbližej ekwatora (t.g. nejmjeńša gódnota) była.
Wliw na klimu[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Dokulaž pśerězne słyńcne pśipromjenjenje na dypk zemskego powjercha wótwisujo wót jogo geografiskeje šyriny, póstaja toś ta bytostnje lokalnu klimu a móžo definiciji (geografiskich) klimowych conow słužyś: Tropy laže mjazy wobrotnyma šyrinoma (23° 26′) a polarskimi stronami wušej polarneju krejzowu (66° 34′), mjazy nimi subtropy a klimatiski wósrědne cony.
Klima wótwisujo teke wót dalšnych faktorow; tak su na pś. europske městna pódpołnocnoatlantiskego tšuženja dla zwětšego jasnje śoplejše ako aziske a pódpołnocnoamerikańske městna samskeje geografiskeje šyriny.
Geografiska šyrina ma wósebnje wliw na wětšowe wobstejnosći. W něgajšnych casach, gaž łoźi su hyšći nejcesćej płachtowali, su te za łoźnistwo wjelgin wažne byli. Z togo casa su se hyšći pomjenowanja ako kónjece šyriny abo Roaring Forties wobchowali, kótarež pśirěduju wótpowědujucym šyrinam wětšowe wobstejnosći.
Stopjeń šyriny[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wuraz stopjeń šyriny wužywa se w rozdźělnem woznamje. Na jadnom boce jo z tym geografiska šyrina sama měnjona a na drugem boce šyrinowy krejz, na kótaremž wšykne městna jadnakeje geografiskeje šyriny laže; specielnje su młogi raz jano take šyrinowe krejze měnjone, kótarychž geografiska šyrina w stopnjach jo cełolicbowa.
Pśibližne woblicenje dłujkosći šyrinowego krejza, pótakem jogo wobměry, buź wótwóźone z pśikładom 48. šyrinowego krejza, kótaryž prěcy Freiburg im Breisgau: Pó zjadnorjonem měnjenju, zemja by była kula, nic k poloma wopłonjona, a zemski radius by 6.400 km był, jo radius šyrinowego krejza, jogo wótstawk k zemskej wósce (ta ako linija wót jadnogo pola pśez srjejź zemje k drugemu poloju), za 48 stopnjow
pótakem něźi 4.280 km. Wobměra toś togo krejza abo „dłujkosć 48. šyrinowego krejza“ jo
pótakem něźi 27.000 km.


text:
Tego potrzebowoł polski fusbal. W kōńcu bioło-czerwōni zapisali sie w historii tej dyscypliny. Wklupali drużynie, kiero do tego mōmyntu była niypokōnano w oficjalnych szpilach. 7:0 do przodku na wyjeździe. Tego’ście jeszcze niy widzieli! Ale kto sam powiniyn być bardzij dumny?
Teroski trocha skludzymy na zol tych co już za dużo se pomyśleli… Polska wygrała w niedzielnym spotkaniu w portugalskim Faro z reprezyntacjōm Gibraltaru. Wypado jednak spōmnieć, że bōł to piyrszy oficjalny szpil synkōw „z kōńca Europy” w rozgrywkach FIFA.
Polocy chocioż grali na wyjeździe mōgli liczyć na lepszy doping niż gospodorze. I niy chodzi samek yno o to, że tamtym ciynżij sie śpiywo: „Kto wygro mecz? GIB-RAL-TAR”. Na dyć styknie trocha wiynkszy stadiōn i szłoby tam wrazić wszyjskich obywateli Gibraltaru, a i tak zostałoby placu. Brytyjski terytorium zamorski to kraj wielkości San Marino, tōż liczy wele 30 tys. ludzi. À propos tych drugich to trza spōmnieć, że od 2008 roku do wczorej reprezyntacjo Polski wygrała 6 oficjalnych szpilōw, w tym 4 gynał z San Marino…
Teroski ta szpetno statystyka ewidyntnie sie poprawiyła. Bioło-czerwōni zaś wygrawajōm z potyngōm. Kto bydzie nastympny? Bele niy przidzie doczkać aż papiyż Franciszek skōmpletuje swojo złoto jedynostka. Watykan co prowda liczy yno jakiś 800 miyszkańcōw, ale trza podkreślić, że wiynkszość to chopy, beztōż mono sie zbierōm. Kto wiy? Papiyż bezmała lubi fusbal…
A tera na poważnie. Tak rychtyk szpil Gibraltar – Polska jes sukcesym gospodorzy. Gibraltarczycy o udział w tych eliminacjach starali sie już od dłuższego czasu. Na ich dołōnczyni do FIFA nia chciała sie zgodzić Hiszpanio. Skuli czego te dwie ekipy niy grajōm tera w jednej grupie. W kōńcu sie udało, beztōż mōmy tera nastympno reprezyntacjo amatorōw-hobbystōw.
Poasza sie samek przi okazji, że sōm trefiłech rok tymu na szpacyrze po rynku we Lwowie spōmniano reprezyntacjo San Marino i miołech okazjo chwila pogodać z człōnkami tej ekipy. Aż chopōm pozazdrościłech. Jeżdżōm po Europie i zwiedzajōm nastympne kraje. Niy zapōmna tyż widoku ich grocza, kiery pora dni niyskorzij klupnōł brama Polokōm. To bōł ich jedyny gol w tamtych eliminacjach, ale forgot uciechy w trzi miechy…
Tōż właśnie – Uciecha. O to sie tukej rozchodzi! Dyć po to tyn szport wymyślili zanim na dobre wlazły tamek pinōndze…


text:
Po naprašowanju z tak mjenowanej łužiskej app w minjenych tydźenjach su najwoblubowaniše hosćency Hornjeje Łužicy zwěsćili. Mjez prěnimi dwanaće je korčma „Häuslerschänke“ w Rachlowje pola Kulowa direktnje při hłownej dróze. Tam su tež hižo serbske towarstwa a skupiny witali.
Rachlow (SN/MWj). Frank Seeliger so wjeseli. Po tym zo je jeho dom „Häuslerschänke“ při lońšim pytanju za najwoblubowanišim hornjołužiskim hosćencom pjate městno wobsadźił, je wón lětsa mjez prěnimi dwanaće. Tež hdyž wón hakle w měrcu dokładne městno zhoni, je korčmar spokojom. „Mi je to prosće wjeselo, so na tajkim naprašowanju sobu wobdźělić. A wězo wuslědk mi a mojim sobudźěłaćerjam wobkruća, zo porjadne dźěło wukonjamy“, 49lětny hordźe powěda.


text:
Uljanowsk
Wspůłrzyndne: 54°19' N 48°22' E
Uljanowsk (ros. yлbяHoBck) je mjastym we Rusyji a stolicům uobwodu Uljanowskigo. We Uljanowsku mjyško 638,3 tys. ludźi (2005).
Zouožůne we 1648 roku bez bojara Bogdana Chitrowo na břygu Wougi a Swijagi, pod mjanym Symbirsk. Uod 1780 pośado prawa mjejske, uod 1796 bůuo stolicům guberńi, a uod 1943 stolicům uobwodu. We 1924 r. zmjyńůno mjano na Uljanowsk, s kuli tego co urodźiu śe sam tukej Wuodźimjeř Lyńin, čyli Wuadimir Iljič Uljanow. Průč Lyńina, urodźili śe sam tyž Aleksandr Kerenskij a Paweł Jasienica.
Mjasto znůne je ze fabryki aut – UAZ, mo port řečny, lotńisko i šula wyžšo.


text:
Dr. Blaicher: Dyrbimy plany prawidłownje měnjeć a přiměrjeć
Kamjenc (SN/mwe). W zašłosći steješe Kamjenska chorownja maltezow w fokusu zjawnych diskusijow, dokelž dyrbjachu tam słužbne plany a z nimi zwisowace dźěłowe hodźiny medicinskeho personala we wšelakich stacijach změnić. „Dyrbimy słužbne plany nastajnosći přiměrjeć, dokelž so tež pacienća měnjeja. Ludźo su dale a starši, a na to dyrbimy reagować“, jednaćel maltezow dr. Alex Blaicher Serbskim Nowinam rozłožuje, „to je cyle normalny proces, a we wobłuku toho smy słužbne plany nětko změnili. Mjeztym smy w tym nastupanju tež w konsensu ze sobudźěłaćerjemi. Ze stron medicinskeho personala njejsu tuž hižo žane wotewrjene prašenja.“


text:
Ùsôdzca bloga mojekaszuby.pl pòdôł czekawi przëmiôr na to jak to òbéńdowô spòlëzna rozmieje sprawã gôdaniô pò kaszëbskù. Szło ò wëwiôd Ane Cupë, dlô Radia Gduńsk, z wastą Léònã Brëlowsczim, jaczi to je przédnikã Stowôrë Drëchów Garda Kartuzë (!). Òbczas gôdczi Ana rzekła, bë wasta gôdôł pò kaszëbskù, a nen na to, że jo, le òn ni je reprezentantã Zrzeszeniô.
A. Laùda pisôł:
Nad grobã dzys kaszëbsczi lud
Sóm sobie cemny grób òtmikô.
Bò mòwë òjców je mù wstid
Przed jejich głosã so ùcékô.
Në to przińdze le mie do tegò dodac AMEN


text:
Michałska cyrkej
Michałska cyrkej (němsce Michaeliskirche) je cyrkwinski twar w Budyskim starym měsće. Steji blisko Stareje wodarnje při juhozapadnej kromje skalneho platowa wysoko nad Sprjewju, na kotrymž je so natwariło srjedźowěkowske stare město. Naměsto mjez cyrkwju, Starej wodarnju kaž tež mjez nutřkownej a wonkownej měšćanskej murju mjenuje so Serbski kěrchow. Ansambl z Michałskeje cyrkwje a Stareje wodarnje je symbol města Budyšina a jedyn z najwoblubowanišich motiwow w sakskim turistiskim wabjenju.
Nastaće[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Za čas Husitiskich wójnow je so Budyšin w lěće 1429 ze zapadneho směra woblěhował. Tute městno bě jedne z najsłabšich w měšćanskim wobhrodźenju, dokelž skićeše platow před tehdyšej měšćanskej murju – potajkim dźensniši Serbski kěrchow – nadběhowarjam přihódne stejišćo. Při najsylnišim nadběhu jewi so po ludowej powědce arcyjandźel Michał na njebjesach a pomó Budyšanam w boju přećiwo Husitam, tak zo móžachu jich wotwobarać. K dźakej natwarichu Budyšenjo swjatemu Michałej pozdźišo kapałku na tutym městnje. Měšćanska murja bu přepołožena, tak zo wopřijima dźensa tež Serbski kěrchow z cyrkwju.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Michałska kapałka naspomni so prěni raz w lěće 1473 a předstaji wuchodny dźěl dźensnišeho twarjenja. 1495 natwari so 45 metrow wysoka wěža při južnym boku a cyrkwinsku łódź při zapadnym. Wokoło 1520 běštej wjelb a třěcha dotwarjenej. Wot toho časa rěka twarjenje Michałska cyrkej. Po reformaciji a přichadźe protestantizma w Hornjej Łužicy so cyrkej přez 99 lět za Bože słužby wjace njewužiwaše. Hakle w lěću 1619 bu w Čěskim kralestwje, ke kotremuž Budyšin tehdy słušeše, tež ewangelska Boža słužba w serbskej rěči dowolena. Tak zarjadowa Budyska měšćanska rada Michałsku cyrkej jako wosadnu cyrkej za ewangelskich Serbow z města a Budyskeje wokoliny, mjeztym zo přisłušachu němscy protestanća wosadźe swj. Pětra. W septembrje 1619 wotměchu so w Michałskej cyrkwi prěnje serbske kemše.
Při wulkim měšćanskim wohnju lěta 1634 bu cyrkej jenož mało wobškodźena, hačrunjež składowachu w cyrkwi wokoło pjeć tonow třělneho pulwra a hačrunjež cyrkwinska třěcha wupali. Jako jedne z mało twarjenjow přetra Michałska cyrkej woheń a słužeše potom wěsty čas jako Boži dom Pětroweje wosady, dokelž bě Tachantska cyrkej zničena.
W cyrkwi nadeńdu so wot Stöckela a Kanderbacha wuhotowany wołtar z lěta 1693 a w nazymje 1784 poswjećene pišćele. Při přetwarje 1892 natwarichu so empory; južne wokna buchu zatwarjene a schodźišća při wonkownym boku přitwarjene. Nimo toho zatwarichu so tež nowe pišćele firmy Eule z Budyšina a tři nowe zwony.
W 19. a spočatk 20. lětstotka měješe wosada tež Michałsku šulu za ewangelske dźěći w swojim wobsydstwje. Michałska cyrkej njeměješe dla njedosahaceje płoniny kěrchowa swójske pohrjebnišćo při cyrkwi, ale wosrjedź Tuchorskeho kěrchowa na wuchodźe nutřkowneho města. Serbski kěrchow bě dźěl wažneho wobchadneho zwiska mjez Sprjewinym dołom a Hłownym torhošćom, tak zo njemóžachu jón wužiwać za swójske potrjeby.
Při bitwje wo Budyšin w Druhej swětowej wójnje wupali hawba wěže, zwón z lěta 1929 bu pak wobchowany a zazwoni jako jeničke w cyłym měsće nowe lěto 1946. Při renowaciskich dźěłach mjez 1964 a 1976 buchu nimale wšě přitwarjenja z lěta 1892 zaso wottorhane a tež južne wokna so zaso wotkrychu. 1992 dósta cyrkej nowe zwony a wot 2005 saněrowaše so fasada.
Před cyrkwju steji kamjentny pomnik za serbskich ewangelskich prócowarjow, kotryž bu składnostnje 400. narodnin Martina Luthera w lěće 1983 postajeny. Farski dom nadeńdźe so napřećo cyrkwje.
Wosada[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Do Michałskeje wosady słušeja ewangelscy wěriwi z cyłkownje 34 něhdy serbskich wsow w Budyskej wokolinje, kaž na přikład z Dobruše, Słoneje Boršće, Wulkeho Wjelkowa, Chelna, Delnjeje Kiny abo Jenkec.
Znaći serbscy fararjo běchu Jan Ast (1690–1733), Jan Gotthold Běmar (1745–55), Handrij Lubjenski (1827–31), Arnošt Bohuwěr Jakub (1832–54), Korla Awgust Kalich (1881–95) a Pawoł Božidar Kapler (1927–41). Tuchwilny farar je Andreas Höhne a serbski superintendent Jan Malink.
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Christine Seele, Siegfried Seifert, Jürgen Matschie: Bautzen und seine Kirchen. Ein kleiner ökumenischer Kirchenführer. Leipzig 1996, ISBN 3-7462-1118-2, str. 41–44.
- Johannes Mahling: Kirchen zwischen Königsbrück und Weißenberg. Lusatia-Verlag, Bautzen 2011, str. 22–23 ISBN 978-3-936758-75-7
- Jan Malink: Michałska cyrkej w Budyšinje. W: Protyce 2009, str. 53–55.


text:
Benedikt XVI.
Benedikt XVI. (łaćonsce Benedictus PP. XVI), z byrgarskim mjenom Josef Alois Ratzinger (* 16. apryla 1927 w Marktl am Inn), běše wot 19. apryla 2005 do 28. februara 2013 bamž a z tym nawoda romsko-katolskeje cyrkwje a Watikana. Wón bě hakle třeći bamž w cyrkwinskich stawiznach, kiž wotstupi.
Wón wuzwoli so 19. apryla 2005 wot 115 wobdźělenych kardinalow w štwórtym wólbnym kole po jenož 26 hodźin trajacej konklawje za naslědnika Jana Pawoła II..
Wón wobsedźi němske a watikanske staćanstwo.
Do swojeho wuzwolenja na bamža bě Benedikt XVI. dekan kardinalskeho kolegija a prefekt kongregacije za wučbu wěry. Płaćeše jako jedyn z najwuznamnišich kardinalow a wopisowaše so husto jako teologiska a cyrkwinopolitiska prawa ruka bamža Jana Pawoła II.
W zjawnosći płaći Benedikt XVI. jako konserwatiwny.


text:
Dwójorěcna gmejna Hochoza jo ze swójimi 850 wobydlarjami wusko zwězana ze serbskeju kulturu. Wó to stara se tek jeje 77lětny šołta a maminorěcny Dolnoserb Fryco Wojto. Z nim jo se Alfons Wićaz rozgranjał.
Wy sćo mjaztym južor 25 lět dłujko šołta w Hochozy. Co to za Was wóznamjenijo?
Fryco Wojto: Za mnjo jo wažne, až se ako šołta staram wó zajmy wobydlari gmejny we wšyknych wobłukach a až pśecej k dispoziciji stojm. Ako šołta dejš wšuźi pśibyłny byś.
Wy sćo roźone w Hochozy a pó-znawaśo se ako Serb, ak swóju maminu rěc wšednje nałožujo. Kak wuglěda scełego ze serbstwom we jsy?


text:
Keby Ślōnsk mioł se ôbrać terozki stolica, yno niy tako ôficjalno ze regiyrōnkiym i roztōmaitymi amtami, yno bardzij rōmantyczno i bliższo ludziōm, kaj nasz hajmat idzie nojlepij spokopić, kaj na ślōnskość idzie sie podziwać i wywōniać jōm w lufcie, to musiałoby to być tukej. Yno na katowickim Nikiszu. Bo gynau tukej piko ślōnskie serce.
Nikiszowiec to nastympno sztela na Sztrece Zabytkōw Techniki, kero nawiydzilimy bez ôstatnie tydnie. Gańba, że tak niyskoro. Kuknijcie tyż na pora inkszych placōw na tej sztrece, ô kerych już my szkryflali: Browar w Tychach, Familoki we Czyrwiōnce i Banka w Rudach.
Cołki żywot na Nikiszu
Te hyrskie ôsiedle robotnicze postawiōne ôstało dlo bergmōnōw z gruby “Giesche” we 1911 roku skirz tego, że na niydalekim Giszowcu napoczło chybiać już miyjsca. Tōż grubiorze ze familijami zaczli sie po leku kludzić na Nikisz. Potym, postrzōd tych wszyjskich czyrwōnych cegłōwek i wele spōmnianej już gruby, dzioł sie cołki ôd nich żywot. Na Nikiszowcu sie robiyło, fajrowało i dychało.
Do dzisiej miyszkajōm na tym ôsiedlu cołkie familije. Dyć te srogie, pierszczyniowe bloki, chocioż tak wyjōntkowe, to z downiyjsza sōm familoki, tōż stawiynia dlo fatrōw i mamulek z bajtlami. Ale tera na Nikiszu niy miyszkajōm już yno grubiorze. Trefić idzie tukej i informatykōw, i malyrzy, i geszefciorzy. I bezrobociorzy. I tych z idyjami, i tych ze pretynsyjami. Z rana ôtwiyrajōm ôni wszyjscy fynstery, coroz czynścij już niy drzywianne, a plastikowe. A jak majōm fraj, to mynij grajōm już w szkata ze sōmsiodami, a wiyncyj w pokera ze kamratami z internecy. Ale naprzociw tym wszyjskim zmianōm, ślōnski duch tukej ôstoł. I foluje akuratnie kożdy kraiczek tego miyjsca.
Srogi plan braci Zillmann
Za to, jako wyglōndo Nikiszowiec, ôdwdziynczni muszymy być dwōm braciōm – baumajstrōm Ymilowi i Georgowi Zillmannōm, kerzi takie ôsiedle se umiynili i wachowali, coby gynau podug ôd nich planōw ône stanyło. To skuli nich pokozało sie kole 1000 miyszkań, a ku nim ekstra park, stawiynia biurowe, kōmpielnia ze kotłowniōm i epny kościōł. I to wszyjsko na 200 tysiōncach metrōw kwadratowych ôsiedlo. Dalij fōngowały tyż policyjo, geszefty, pradelnia i szkoła. Tōż ajnfach wszyjsko, czego trza bōło do życio dlo przeszło 8 tysiyncy ludzi.
Historyjo Nikiszowca i ślōnskie rozwogi
Ô katowickim ôsiedlu idzie pedzieć, że je sercym Ślōnska tyż skuli historyje. To gynau na Nikiszowcu ludzie przeżywali bez dugie lata te same rozwogi, jakie dzisiej mo masa Ślōnzokōw. Toć, przōdzij niy szło se zezwolić na tela, na wiela my mogymy i czasy były bardzij przikre, ale pytania zadowōmy se jednakie: Fto my sōm? Ślōnzoki? Ślōnzoki polskie abo niymieckie? A możnej Poloki my sōm abo Niymce? Abo polskie Niymce? Niymieckie Poloki? itd. I tak jak 100 lot do zadku, tak dzisiej sztyjc prōbujymy na te pytania ôdpedzieć, bo ftoś tam na wiyrchu larmuje i sie ôdpedzynio u nos dopōmino, a my sztyjc ôdpedzieć cudzym niy umiymy, chocioż kożdy z nos już downo na te wszyjskie pytania ôdpedzynia zno.
Ludzie Nikisza leko nikyj niy mieli, bo ôd nich ôsiedle to sztyjc bōł i je fest pōmatlany miszōng. Tak jak dzisiej miyszajōm sie tamek Hanysy z Gorolami, tak 100 lot do zadku bōło jednako. We takim roku 1921 na przikłod, we wielim welōnku na tymat skuplowanio Ślōnska z Polskōm, na Nikiszu welowało bezmaś 2618 ludzi. 672 chciało, coby nasz hajmat ôstoł w granicach Niymiec, a za skuplowaniym z Polskōm bōło 1946. Jak idzie uwidzieć po numerach – te ôsiedle nikyj niy bōło lite, jednako choby cołki Ślōnsk downij i terozki.
Nikisz ze suchawkami na uszach
Wiyncyj ô fest bogatej ale i pōmatlanej historyji ôsiedlo robotniczego posuchocie przi szpacyrowaniu po Nikiszu ze… suchawkami na uszach! Ślōnsko Ôrganizacyjo Turystyczno slaskie.travel prziszykowała dlo turystōw przileżytość ku łażyniu po ôsiedlu z audio-ôprowodzoczym. Bierecie do rynki taki czorny wihajster, suchawki na uszy, po leku se wandrujecie i uczycie sie nowych rzeczy. Super, pra? Audio-ôprowodzocze sōm fraj, trza yno ôstawić 50zł kaucyji i pokozać wożny auswajs we Punkcie Informacyji Turystycznej przi ul. Rymarskij 4. Te “choby-mobilnioki” idzie se życznōnć ôd wtorku do piōntku miyndzy 10.00 a 16.30 i we sobota ôd 11.00 do 13.30. Zabuchujcie se na tako rajza kole 45-60 minut.
Atrakcyje Nikiszowca
Na Nikiszowcu ôkrōm czyrwōno-pōmarańczowych chałpōw treficie tyż piykny neobarokowy kościōł św. Any ze cudnymi witrażami Georga Schneidera z Ratyzbōny i zabytkowymi ôrganami braci Rieger ze Krnowa (ślōnsko wieś, dzisiej na terynie Czechōw). Atrakcyjōm je tyż zakłod fotograficzny “Niesporek”, kery stoji na Nikiszu ôd 1919 roku. Naôbkoło znojdziecie pora knajpōw, sklepōw spożywczych, no i gruba “Wieczorek”, kero kedyś mianowała sie “Giesche”, a terozki mo miano po kōmunistycznym działoczu Jōzefie Wieczorku. We spōmnianym Punkcie Informacyji Turystycznej je tyż Ôddzioł Muzeum Historyji Katowic – Dzioł Etnologiji Miasta.
Jako lepij spokopić Nikisz?
Coby lepij spokopić historyjo ôsiedla, posznupejcie se za filmami ôd Ślōnzoka Kazimierza Kutza, kere były na Nikiszu wyônaczōne: Sōl ziymi czornej i Perła we korōnie. Na sōm kōniec kuknijcie se na zajty: zabytkitechniki.pl i katowice.eu kaj znojdziecie jeszcze wiyncyj wiadōmości ô Nikiszu i na facebookowy profil Nikiszowiec – magiczne miejsce skuli aktualnych wiadōmości ô ôsiedlowych wydarzyniach.
Niy bydźcie po zadku, nawiydźcie Nikiszowiec!
Teroźniyjszy Nikiszowiec to skōmplikowano dziylnica, kero sztyjc sie rozfechtowuje. Roztōmaite akcyje choby “Jarmark Na Nikiszu” majōm uformować na ôsiedlu zwarto społeczność, poznać ludzi ze sobōm i zaciekawić ich tymatami kulturalnymi. Wożne je, coby kożdy pomiyszkaniec ôsiedla spokopił, że Nikisz to niy yno cudne stawiynia, ale przede wszyjskim ci, kerzi w nich dziynnie stowajōm z łōżka i siodajōm do wieczerzy. Zdo sie, że po leku sie to wszyjsko udowo i że przi noleżnym podeprziciu Nikisz bydzie z kożdym rokiym bardzij hyrski i modny, a auslyndry bydōm jeszcze chutniyj byzuchować ta gryfno ślōnsko sztela. Niy bydźcie po zadku, nawiydźcie i Wy!
Fajny tekst abo szpetne pierziństwo?
Nazdej nōm na Facebooku!


text:
Szczybny* szczupok abo zapomniano
historyjo Rybnika.
Downo,
downo tymu, ale tak downo, że już żodyn niy pamiynto, jako rychtyk tymu było,
żył se we grodzisku nad wielkom rzykom Łodrom synek. Łeboń był ś niego dobry,
yno chwolno rzić, beztoż godali mu Chwałek.
Grodzisko
wały miało wysoki i mocne, palisada łostro, a fosa głymboko, bo ksionże był
dobry gospodorz i umioł ło swoi dbać. Chwałkowi jednak duszno było w ciasnych
chaupach ustawionych w rownych raiach i sztyjc uciekoł za wały, żeby wandrować
po łokolicznych lasach. Dycki broł ze sobom łuk a szczały i dycki coś z tego
lasa przinios: a to jakigo zajonca, a to bażanta, to zaś jako gyńś. Chwałek
przoł takij jednej szwarnej dziołszce, co jom mianowali Lynka. Dycki ji przinosiył
nojbardzij masne konski z polowań. A że i łon sie Lynce podoboł, to tyż dostoł
konsek chleba, a niykiedy i kołocza.
Chwałek był
za smarkaty, coby go ksionże wzion do drużyny wojokow, ale pryndko sie skapnył,
że synek dobrze zno kożdo polana i kożdo przikopa w lasach dookoła grodziska,
toż broł go za kożdym razym, jak chcioł polować. A że fest to lubiył, to broł Chwałka
ze sobom na kożdy gon. Chwałek za to fest se mioł to w zocy, że mu ksionże tak
wierzył i za ksiyńciym skoczyłby w łogiyń.


text:
Misspell 5ynsztok był odwiedzany 49 razy w internecie.
Pokrewne misspelles dla:
rynsztok
4ynsztok , dynsztok , eynsztok , fynsztok , r6nsztok , r7nsztok , rgnsztok , rhnsztok , rnsztok , rnysztok , rrynsztok , rtnsztok , runsztok , rybsztok , ryhsztok , ryjsztok , rymsztok , rynaztok , ryndztok , ryneztok , rynnsztok , rynsatok , rynsstok , rynssztok , rynstok , rynstzok , rynsxtok , rynsz5ok , rynsz6ok , rynszfok , rynszgok , rynszok , rynszotk , rynszrok , rynszt0k , rynszt9k , rynsztik , rynsztk , rynsztkk , rynsztko , rynsztlk , rynszto , rynsztoi , rynsztoj , rynsztokk , rynsztol , rynsztom , rynsztoo , rynsztook , rynsztpk , rynszttok , rynszyok , rynszztok , rynwztok , rynxztok , rynzstok , rynztok , rynzztok , rysnztok , rysztok , ryynsztok , tynsztok , ynsztok , yrnsztok


text:
„Jutrowne město“ změje tež lětsa wjele poskitkow
Budyšin (CS/SN). Najwjace turistow přichadźa jutry do Łužicy a rady do Budyšina. Zo bychu jich wočakowanja spjelnili, ćahnu organizatorojo za jedyn postronk. Minjene lěta su swoje poskitki dale wothłosowali a polěpšili. Hdyž wočakowanych 40 000 wopytowarjow jutry Budyskich křižerjow widźi, chcedźa woni tež něšto wo pozadkach wědźeć. Tohodla Bjarnat Cyž jako křižer w Serbskej kulturnej informaciji lětsa zaso nadrobnosće rozłoži, a to ćichu sobotu. Zo bychu hosćo prawy puć namakali, w nutřkownym měsće na chódnikach stopy wupołoža. Tohorunja sobotu budu štyri šulerki Serbskeho gymnazija w štyrjoch wariantach narodneje drasty po měsće po puću, zo bychu na prašenja hosći za serbskej kulturu wotmołwjeli a jim flajery z pokazku na program Serbskeho ludoweho ansambla „Moja reja“ wudźěleli.


text:
Kulow (UH/SN). Lubowarjo póstniskeho a norskeho činjenja bliža so wjerškej lětušeje karnewaloweje sezony, tak zo je zaso čas kapičkowych wječorow. Tajki wotmě so minjenu sobotu w Kulowskej sportowni. Ta bě kaž stajnje wupředata, čehoždla tam přichodnu sobotu dalši kapičkowy wječor přewjedu.
Kulowski norski lud drje hižo dawno wě, zo knježitaj w tamnišej 310. póstniskej sezonje mandźelskaj Sanni a Torsten Kellermann. Prjedy hač wonaj potajnstwo swojeho norskeho mjena přeradźištaj a swoje knježerstwowe wozjewjenje předčitaštaj, pak běštaj so dotalny princ Tobias I. z Krabatela a jeho princesna Claudia swojim najaktiwnišim pomocnikam 309. sezony dźakowałoj. Princ drje dyrbješe přiznać, zo jemu ministerski prezident Stanisław Tilich (CDU) přeće, Kulow jako centrum karnewala lěpje wobchadnej syći přiwjazać, spjelnił njeje. Za to pak je politikar přilubił, Krabatowej zakładnej šuli někotre póstniske kostimy sponserować.


text:
„Rejwanje zwjazuje“ rěkaše hesło mjeztym šesteho drastoweho bala zawčerawšim, sobotu, w Ćišćanskim hosćencu „K zelenemu wěncej“. Wjacore rejwanske a drastowe skupiny běchu přeprošenje sćěhowali.
Ćisk (JT/SN). Jedna z wosebitosćow Ćišćanskeho drastoweho bala je tradicionalny zaćah rejwanskich a drastowych skupin, čemuž přizamknje so zhromadna poloneza, kotruž bě tež lětsa zaso Helga Hansch choreografowała. K tomu witaše nawodnica Serbskeje rejwanskeje skupiny Ćisk Gabriela Linakowa domizniske a drastowe towarstwo z błótowskich Bórkowow kaž tež Čornochołmčansku, Židźinsku a Brětnjansku drastowu skupinu. „Wjeselu so, zo je telko ludźi w narodnej drasće přišło“, rjekny Gabriela Linakowa trochu wolóžena, dokelž mějachu skupiny samsny dźeń hišće dalše terminy. Z wulkim přikleskom witachu šlagrowu spěwarku Ingrid Rakec. Składnostnje rjadowniskeho zetkanja w Budyšinje bě wona kónc tydźenja pola swojeho bratra we Wojerecach a poby na drastowym balu, zo by stare dopomnjenki wožiwiła.


text:
11. měrca
Wobsah
11. měrca abo 11. nalětnika je 70. dźeń gregorianiskeje protyki (71. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 295 dnjow hač do kónca lěta.
PodawkiWobdźěłać
NarodninyWobdźěłać
- 1703: Jan Boguměr Rychtar – delnjoserbski farar, stawiznar, ludowědnik, rozswětler
- 1704: Jan Gotthelf Běmar – serbski farar, spisaćel nabožinskich spisow
- 1907: Erich Krawc – serbski ludowědnik, domiznowědnik a docent na Serbskim wučerskim wustawje
- 1908: Jakub Wornar – serbski skałar, funkcionar dźěłarnistwa, Domowinski prócowar
WumrěćeWobdźěłać
- 1803: Jan Rynč – serbski farar, nabožinski prócowar
- 1946: Michał Mič – serbski farar, domiznowědnik
- 1980: Mikławš Kokla – serbski ludowy dopisowar, ludowědny zběrar a zapisowar, narodny prócowar
- 2016: Keith Emerson – britiski keyboarder, pianist a producent
Swjate dnyWobdźěłać
- katolski: Sonje
- ewangelski: Pionija


text:
Zdźěłać etat Radworskeje gmejny je tam hladajo na napjate financne połoženje dosć łoskoćiwa naležnosć. Wčera su so radźićeljo na swojim posedźenju prěni króć na to zwažili.
Radwor (SN/MkWj). Gmejnskim radźićelam předležeše hladajo na lětuši etat přehlad w formje tabulki, kotruž bě gmejnski zarjad zestajał. W njej běchu wšitke předewzaća zapisane, do kotrychž chcyła gmejna Radwor lětsa inwestować. Za to maja cyłkownje 225 900 eurow k dispoziciji, kaž komornica Mira Richter rozłoži. Dokelž pjenjezy za wšitke předewzaća njedosahaja, zrjadowachu je po wažnosći. Na prědnich městnach steja projekty, kotrež su njewobeńdźomne. Někotre z nich, kaž kóšty za wutwar B 96 w Čornym Hodlerju, su přez wotpowědne zrěčenja kruće zaplanowane, tamne, kaž nakup digitalneje škričkoweje techniki za wohnjowu woboru, słušeja k winowatostnym nadawkam gmejny. Zaso druhe kaž naprawy přećiwo wulkej wodźe, su ze spěchowanskimi srědkami podkładźene a njehodźa so tuž wotstorčić.


text:
Fuzûlî
Mehmed bin Süleyman Fuzûlî (rodz. ůng. 1495, um. 1556) – turecki poeta kery tworził we perskij, azerskij a arabskij godce. Rodził śe na teryńe kaj dziśoj je Irak, we familije kero noleżoła do uoguzkigo plymjyńo Bayat. Mimo aże plymje to bůło koczowńikůma, jygo familija s downa bůła uośadło we mjastach. S anfanga Fuzûlî bůł szkolorzym u swojygo fatra, kery bůł muftim we Al-Hilla. Ńyskorzi szkolił śe u rechtora uo mjańy Rahmetullah. Jygo uojczystům godkům bůła azersko godka, nale uopanowoł tyż turecko a arabsko godki. Po podbiću Bagdadu bez Uosmanůw we 1534 uostoł nadwornym poetům u Sulyjmana I Wspańałygo. Umrzył we 1556 we czas epidymije dżumy. Jygo dźeła to gůwńy dywany a půematy. Nojbarzi znůme to "Beng ü Bâde" (Haszysz a Wino) a "Dâstân-ı Leylî vü Mecnûn" (Lajla i Madżnun). Jygo twůrczość mjoła srogi ajnflus na literatura Turcyje a Azerbejdżanu.


text: Zhladujo na šulske stawizny Baćonja je zajimawe, zo drje mějachu tam wot lěta 1836 šulu. Wona pak njesteješe w Baćonju, ale kilometer dale w Čornecach. Z wučerjom bě tam spočatnje pjeć lět z Ralbic pochadźacy Handrij Brojer. Jeho naslědnik Michał Jenč, kiž tam 27 lět hač do 1868 dźěći wučeše, je w Čornecach swój čas njedźelsku šulu załožił, hdźež wučeše dorosćenych w serbskej rěči čitać a pisać. Jeno štyri lěta bě po nim Jan Kubańk z Chelna z wučerjom. Swoju słužbu wukonješe njespušćomnje a njewobdźěleše so na předpisanych konferencach. Njeje tež swoje druhe pruwowanje złožił a je wučerstwo spušćił. Wot 1886 wučerješe z Wotrowa pochadźacy Jan Symank w Čornecach. Michał Hórnik, tehdy kanonik Budyskeje Serbskeje cyrkwje, a Tadej Natuš, administrator Róžeńčanskeje putniskeje cyrkwje, tehdy namjetowaštaj, w Baćonju nowu cyrkej natwarić. A starši sej přejachu, zo by blisko njeje tež šula nastała.


text:
Kiej downo tymu na wiosna w katowickich Sztauwajerach żyła se ynta co to praje wysiadywała jajca
Jednego dnia z jajec wykluły sie słodki piskloki kiere radośnie pipały i rade dokazywały. Yny jedno jajco sztyjc nie chciało pynknyć. Kaczyce zaczły brać mory bo chciała iś z młodymi popływać a tu trza było siedzieć na żici. Aż yntlich z ôstatnigo jajca tyż sie wykluł pisklŏk. Tela yno że stworzyni było ganc niecherski – wielki, czornawe i jakigoś takigo inkszego zortu.
Młodo yntka ni miała lekigo życio na Sztauwajerach – wszyjscy jom szterowali i żodyn nie chcioł sie z niom bowić bo była tako brzidko. Inksze ynty przezywały jom brzidok, szczypały i dugały. „Pacz sie stracić!” gizdy buczały omajlant. I tak mijoł dziyń za dniym. W końcu Szpetno Yntka już nie strzimała napasztowań i citła ze Sztauwajerów. Ślimtała przi tym, że chyba pryndzy sie wilijo w maju trefi niż jom kiery polubi.
Boroczka dolazła na barzoły kaj sie skryła we sitowiu
Tam jom znejdły dziki ynty i zaczły sie dziwować co to za brzidok sie tu utrefiył. Ynty zaprosiyły młodo coby pofurgała z nimi na Pławniowice ale jak yno poderwały sie do luftu to ôroz uszczelyły ich myśliwce co sie skryły w chebziach! Szpetno Yntka miała tak strach że aż sie nie poradziyła ruszyć. Choby miała mało starości to eszcze prziszły do ni bzuty od fesztrów ale yny jom powoniały i ôstawiyły. Borajstwo se pomyślało że eli bzuty jom majōm za tak szpetno że wolōm se pońść niż jom zagryźć.
W końcu Szpetno Yntka była mōnkter i citła gibko ze sitowio. Tak gzuła i gzuła aż yntlich zmordowano doszła do jakiś chatki na Koszutce. W chałupie miyszkała staro Angela ze swoim kotym i kurōm. Baba była trocha ślepo betuż ij sie zdało że to je młodo gynś i hned bydōm jajca. Tak chowała yntka pora tydni ale jajec sztyjc nie było. To jednego dnia Angela sie rozeźlyła i wygnała biydnego brzidoka.
Yntka uzaś lazła i lazła aż dolazła do Parku Ślōnskigo i tam sie skryła we stŏwku
I tak prziszła jesiyń. Kiejsik Szpetno Yntka dojrzała wielki biołe ptoki co praje chciały wyfurgnyć. Majestatyczne i piykne to były stworzynia. Yntka poczuła ôroz jakoś opaczno wiyńź z tymi ptokami ale gańba ij było za nimi wołać i ôstała sie po cichu. I tak to biydno siedziała cołko jesiyń i zima w kaczoku na Tysiącleciu. A zima praje sie trefiyła srogo i yntka ledwa co dozipała do wiosny.
Na wiosna jak klara zaczła blyndować yntka wypłynyła ze swoji kryjówki we szuwarach
Ôroz zaś dojrzała te gryfne biołe ptoki kiere teroz ze wdziynkiym pływały podle kraja stawu. Yntka małowiela nie dostała hercszlagu ale w końcu powożyła sie zbliżyć ku piyknym stworzyniōm. Boroczka schylyła głowa ze strachu i gańby i wtynczos dojrzała swoji odbici we wodzie. Zamiast brzidkij ynty ujrzała szykownego łabōnda! Była gryfno i wspaniało choby tamte ptoki!
Fest rado zatrzepotała krzidłami i puściyła sie do luftu coby polecieć nazot na Sztauwajery kaj żyła w spokoju i dostojyństwie przez długi lata.


text:
Anaberg z każdyj strōny #2 Figurka
Choć je ubranŏ w skrōmni, zielōni klajd i czerwōni mantel i mŏ yno trocha pōnad pōł metra wysokojści, je znanŏ nie yno na Ślōnsku, ale w całyj Europie. Nie do kōńca wiadōmo skōnd pochodzi, ani wiela mŏ lŏt. Pewny je yno, że przedstawiŏ Świyntŏ Anna do kupy z Marijōm i Jezusym.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Ô figurce Świyntyj Anny Samotrzeciyj idzie padać, że je tak samo tajemniczŏ, jak postać Świyntyj, kerŏ przedstawiŏ. Ô Św. Annie, mutrze Marijy i Ōumie Jezusa, wiymy przeca niewiela – nie stoi ô niyj nic w Ewangelii, a ô jyj życiu dowiadujymy se yno z apokryfōw. Je patrōnkōm małżyństw, matek, wdōw, żeglarzi, gōrnikōw, ale tyż dobryj śmierci.* Ks. Jan Górecki w swojyj ksiōnżce zauważoł, że „w religijnyj świadōmości Gōrnoślōnzŏków Św. Anna je tyż patrōnkōm wiynzi rodzinnich i łōnczniczkōm pokolyń.”
Na Ślōnsku kult Św. Anny rozwijoł se ôd XIV wieku i poza ôkresym reformacji, mioł se bardzo dobrze. Ślōnsky miejsca poświyncōny Św. Annie do dzisiej prziciōngajōm moc wiernich (poza Anabergym jeszcze np. nŏstarszŏ kaplica w Ôpolu, nŏwiynkszi kościōł w Ôleśnie).
Nie wiadōmo skōnd figurka Św. Anny se wziyła na Anabergu, a wcześni na Górze Chełmskyj. Lygynda głojsi, że zostawiōł ja tam wracajōnci z wojny hiszpański ksiōnże, kerygo woły zaparły se na wiyrchu i nie chciały iś dali. Bezmajś widzioł w tym bożi znak i władca fundnoł w tym miejscu kościōł i zostawioł w niym figura. W XVII wieku jak prziszły Franciszkany na gōrze stoł już kościōł pośwyncōni św. Annie. Nie ma wiync żołdnich dokumyntōw, kery potwierdzałyby pochodzyni rzejźby. Wiadōmo yno, że w XVI wieku do ôtworu w gowie św. Anny wrażōno sprowadzōny z Francji relikwiy.
Zrobiōnŏ z jednygo kōnska lipowygo drzewa figurka stoła kedyś w ôłtŏrzu bocznym i dopiyro pod kōniec XIX wiekudostała swōj hōnorowi plac na wiyrchu ôłtŏrza głōwnygo. Figura była trzi razy malowanŏ – ôbecnie św. Anna mŏ zielōni klajd i czerwōni mantel, a trzimanŏ przez nia Marija ubranŏ je w długi bordowi klajd, zajś Jezus – choć przedstawiōny jako sagate dzieciōntko – je wiynkszi ôd swojyj matki! Możno bestōż, żeby podkreślić, że Jezus je w tyj hierarchii ważniejszi. To wszystko je na codziyń niewidoczny dlŏ ôdwiedzajōncych sanktuarium, bo ôrginalnŏ figura w bazylice ôblykanŏ je w ôdpowiednim do ôkresu liturgicznygo kolorze peleryna – tak, że wyrzeźbiōnym postaciōm widać yno gowy. Całŏ figura idzie ôbejrzeć w muzeum klŏsztornym przed wejściym na chōr bazyliki – znajduje se tam kopia figury, kerŏ tyż już kedyś miała do ôdegrania ważnŏ rola…
Bez drugŏ wojna światowŏ franciszkaniy zostali wypyndzyni. Jeden z ojcōw ukrŏd ôrginalnŏ figura z kościoła, a na jyj placu zostawioł zrobionŏ przez brata Leonarda Bannerta kopia. Ôrginał trefioł we wielkyj tajymnicy do sióstr franciszkanek – najpiyrw do Ôpolŏ, potym do Kłodzka. Po wojnie wrōciyła na swōj plac. Zaryzykuja teza, że wrōciyła do dōm.**
*Na środku deki w prezbiterium bazyliki na Anabergu pokazanŏ je śmierć Świyntyj Anny, kerŏ umierŏ przi swojym chopie Joachimie i przi Świyntyj Rodzinie, a jyj cera Marija podowŏ umierajōncyj Annie jyj wnuka Jezusa. Polecōm tyn fresk waszyj uwadze przi nastympnym bezuchu!
** Wiycie, że Jezus bōł Ślōnzŏkym? … Przeca miōł Ōuma na Anabergu!
Monika Twardoń – absolwentka filologii germańskiej na Uniwersytecie Wrocławskim, nauczyciel i tłumacz języka niemieckiego, flecistka, konferansjerka, Ślązaczka z pochodzenia i z zamiłowania.


text:
Słowacy
Słowacy (słowaksce Slováci; singular muski Slovák, žónski Slovenka) su w etniskim zmysle zapadosłowjanski lud, kiž je předewšěm we wot lěta 1993 njewotwisnej Słowakskej žiwy. Woni předstaja titularny narod tutoho stata a wučinja tam wjetšinu wobydlerstwa (2011: 80,7 %). W preambli słowakskeje wustawy z lěta 1992 su definowani jako statny lud Słowakskeje.
Na swěće je cyłkownje něhdźe šěsć milionow Słowakow, při čimž su wulke skupiny mjez druhim w druhich europskich krajach žiwe (n. př. w Serbiskej, Čěskej a Madźarskej), ale tež zwonka Europy kaž na přikład w Zjednoćenych statach a Kanadźe.
Rěč Słowakow je słowakšćina, zapadosłowjanska rěč, kotraž je wusko přiwuzna předewšěm z čěšćinu, ale tež ze serbšćinu a pólšćinu.
Wjetšina Słowakow w Słowakskej samej je romsko-katolskeje konfesije.


text:
Bjez spěchowanja njemóže zarjadniski zwjazk swoje twarjenje ponowić
Pančicy-Kukow (SN/MWj). Wjacore tydźenje a měsacy je zhromadźizna zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe wo tym rěčała, kak móhli swoje zarjadniske twarjenje w Pančicach-Kukowje přetwarić, zo bychu sobudźěłaćerjo lěpše wuměnjenja a wobydlerjo lěpši serwis měli. Na swojim wčerawšim posedźenju dyrbjachu zastupjerjo pjeć sobustawskich gmejnow nětko słyšeć, zo je planowany přetwar drje na dlěši čas z blida, jeli nic scyła. Přičina je, tak předsyda Měrko Domaška, zo jako zarjadniski zwjazk žane spěchowanje za tajku naprawu njedóstanu.


text:
Klachule ze Zowodzio: Gymby na szperplatach
– Hned bydzie strach z dōma wylyź! – rozciepała sie Bregulino – Kaj niy pōda, wszandy na mie filujōm!
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
– Nale fto? – niy spokopiyła Drzyzdzyno – Kaj?
Bregulino szczeliła macha, kero godała: „Jerōna, Wyście sōm ale zacofano, wszysko Wōm trza tuplikować!”
– No, dyć godōm ô tych gymbach – pedziała i pokozała na epno szperplata, wele keryj prawie stoły. Chop na szperplacie kukōł na nie maszketnie i ôbie miały taki gyfil, co hned ślyzie do nich, coby im zachachmyncić portmanyje.
– Aaa, no, ja… – uznała Drzyzdzyno – Nale to, wiycie, dyć tak je zowdy, kej idzie ku jakymuś welowaniu…
– Tak po prowdzie, to jo ani niy wiym kogo my terozki bydymy wybierać… – Bregulino poszkrobała sie po gowie – A Wy?
– No, dyć Prezydynta, Rada Miejsko i Sejmik, pra?
– Ach, zou… – pedziała Bregulino – Jo byda welować chyba na ta Kanclyrz.
– Wōm sie pokićkało! – Drzyzdzyno klupła sie w gowa – Dyć na kanclyrza to welujōm we Niymcach. My mōmy premiyra.
– To premiyra tyż bydymy wybierać?! –zdziwowała sie Bregulino – I dobre, bo jo tego bryloka szczimać niy poradza!
– Niyyy. Terozki ino Sejmik, Rada i Prezydynta Miasta…
– No, toż godōm, co jo byda welować na ta…
– Ach, zou! Jo myślała, co Wy godocie ô Angeli!
– A ônyj je Angela?
– Niy, Ilona. Gryfno baba i ôblyko sie galantnie. Fajne mo te szakety…
– Angela, pra? Toooć!
– Niy, jo godōm ô tyj Ilonie. No bo przeca niy byda welować na tych gizdōw, co godajōm ô nos, co my sōm zakamuflowane Niymce!
– Ani mi niy spōminejcie ô tych podciepach pierōńskich! – rozhajcowała sie Bregulino – Abo ô tych drugich ciućmokach, kere nōm tak piyknie świadczyli, a jak prziszło co do czego, to pedzieli mōmy im na pukel skoczyć. Nale godocie, co te ślepry bydōm lepsze?
– Jake zaś ślepry? Aaa, Wy godocie ô tyj Ślōnskij Partyji Regionalnyj? No, mie sie zdowo, co Ślōnzok zowdy je bardzij robotny ôd gorola…
– Dejcie pokōj, jak jo patrza na tych naszych ślōnskich elwrōw, to mie sie aże dźwigo! Jo to bych zawelowała nojlepij na partyjo, kero niy bydzie sie lynkać ciynżkij roboty! Tako Partyjo Robotnych Ludzi! O!
– Ja, ja, Angliki, majōm tako Partyjo Pracy – spōmniało sie Drzyzdzynie – Po angelsku na nich sie godo Leber Party.
– A jo to Wōm powiym, co u nos lebry sōm we kożdyj jednyj partyji! – znerwowała sie Bregulino – I ino czekōm kej ftoś im pościepuje te szperplaty, bo mie to szteruje, kej tako epno gymba durś na mie filuje, jak ida do sklepa.
Drzyzdzyno prziszła ku tymu, co dyć Bregulino robi gynau to samo, co te gymby na szperplatach, kej sztyjc siedzi we ôknie i filuje na ludzi, nale psinco pedziała. Po co miałaby skirz polityki prziś ze sōmsiadkōm na krziwe pyski?


text:
Nazwa Górnika Zabrze przewijo sie ostatnio w rozmańtej zorty mediach sztyjc i bez przerwy. Toć, że wiyncyj jak o szportowych wyczynach ślōnskich fusbalistōw godo sie teroski o ich trynerze Adamie Nawałce, ale durś z luftu tyn jego awans na selekcjōnera tyż sie na dyć niy wziōn.
Ta nōminacjo przeca ni ma yno efektym tego że panowie Zibi i Adaś sōm dobrymi kamratami. Nawałka jak na polskigo trynera mo CV ,,miōd-malina”. Trza jednak ofyn pedzieć, że ostatni ligowe wyniki Górnika tyż musiały dać mu lekki fory w wyścigu na ławka trynersko, na kiero kożdy chciołby sie wciś i z kierej kożdy ostatnimi czasy ostatecznie sfurgo z płaczym.
Nawałka żegno sie z Zabrzym, ale mono bydzie mōg jeszcze (to sztyjc niypotwierdzōno informacjo) pokludzić fusbalistōw 14-krotnego majstra Polski w poru ostatnich szpilach tego sezōnu.
Nojbliższy ś nich bydymy mōgli oglōndać już w niedziela i niy bydzie to spotkani jakijś gorszej zorty. Forgot czeko nos szlagier kolejki, w kierym wicelider z Zabrzo bydzie chcioł prziwiyź punkty, z placu kaj zawsze jes ō ni pierōnym ciynżko. Szōsty na razie w tabeli Lech Poznań, po rymisie z Legiōm, bydzie na pewno tym razym liczōł na kōmplet punktōw u sia.
Ślōnsko relacjo minuta po minucie z tego szpilu zacznymy chwila przed godzinōm 6 we wieczōr (18:00). Dejcie pozōr!