text:
Chóśebuz jo w kraju Bramborskej wažna městnosć za wědomnosć, kulturu a posłužby. To možośo dožywiś nic jano pśi cytanju studijnych porucenjow, pśi wuchojźowanju po modelowem měsćańskem źělu abo na błyšćecych premjerach statnego źiwadła. Teke nowo wugotowane internetowe boki Łužyskego wušego centruma pokazuju zaśišć žywego duchno-kulturnego žywjenja, wobšyrnych turistiskich porucenjow a posłužbow zjawnego zastojnstwa. Wirtuelny měsćański běrow ma až do źinsajšnego južo wěcej ako 150 posłužbow a wušej 60 dokumentow za Was pśigotowane. Chóśebuzarkam a Chóśebuzarjam njamožo internet kuždy woglěd do zastojnstwa zežariś. Ale won zamožo jich derje poraźowaś a pomogaś, aby njetrěbne drogi wotpadnuli.
Bergarki a bergarje mogu wirtuelnje ze swojimi měsćańskimi wotposłańcami komunicěrowaś. To cyni demokratiju pśeglědnjejšu a zjadnorijo sobustatkowanje pśi źěle měsćańskego sejmika.
Aspekty gospodarskego spěchowanja, informacije k našym technologiskim śěžyšćam kaž teke k aktualnje wužywajomnym pśedewześowym pśestrěnjam a datowa banka pśedewześow za inwestorow su teke posłužby, kenž my běžnje za Was wudospołnijomy.
Wšykne zarědowanja, wjele datow, licbow a faktow wo Chóśebuzu, zběrka měsćańskego pšawa a struktura radnice su wupokazane a stawnje wotnowjone porucenja, kotarež Wy na našom homepage namakaśo.
Woglědarjow našogo homepage pśepšosyjom na wupominajuce wirtuelne wuchojźowanje po parku a groźe w Rogeńcu, po měsćańskem centrumje, po našych muzejach, wusokošulskich kubłanišćach abo pśedewześowych pśetrěnjach. Snaź se rozsuźijośo, raz do togo nejrědnjejšego městna našogo regiona woglědaś abo how ako inwestor źěłat pśijěś. Pśez to by ja se wjelgin wjaseliła.
wušy šołta


c: text/html

text:
Addis Abeba
Addis Abeba (teke Addis Ababa, amharski አዲስ ፡ አበባ - „nowa kwětka“) jo stolica a nejwětše město pódzajtšoafriskego kraja Etiopiskeje. Lažy w srjejźišću kraja we wusokosći wót 2.200 do 3.000 metrow nad głaźinu mórja pód góru Entoto a jo toś pó Quito (Ekwador) a Sucre (Boliwiska) tśeśe nejwuše lažeca stolica na swěśe. Addis Ababa ma wokoło 3,3 mio. wobydlarjow a jo politiske, góspodarske a zastojańske srjejźišćo Etiopiskeje kaž teke sedło centrale Afriskeje unije (AU).
z
Sedlišćo załožy se akle w nowembrje 1886 w bliskosći rezidency krala Menelika II., kótaregož głowne lěgwo jo stojało tegdy na górje Entoto. Tam dosć městna za załoženje noweje stolicy njejo było, tak až su ju w dolinje pód góru załožyli. W lěśe 1892 dósta město swójo mě. 1905 załožyjo se prědna banka, 1908 prědna šula, 1910 prědna chórownja a 1911 prědna śišćernja. Kino jo było w měsće južo wót lěta 1898.
Dla wusokosći a bliskosći k ekwatorej jo klima w etiopiskej stolicy powšykneje miła, z pśerěznymi maksimalnymi temperaturami mjaz 21 (julij, awgust) a 25 °C (měrc, apryl, maje) a minimalnymi temperaturami mjaz 5 (nowember, december) a 11 °C (julij, awgust). Wob lěto maju pśerěznje 123 dešćikojtych dnjow, pśedewšym mjaz aprylom a septembrom.
Addis Abeba ma mjazynarodne lětanišćo a wót lěta 1950 teke uniwersitu.
Partnerske města[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Be'er Scheva, Israel, wót 2004
- Peking, China
- Chuncheon, Pódpołdnjowa Koreja
- Lipsk, wót 2004

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Michiganski jězor
Michiganski jězor (jendźelsce Lake Michigan) je třeći najwjetši jězor Sewjerneje Ameriki a pjaty najwjetši cyłeho swěta. Wón je jedyn z pjeć „wulkich jězorow“ (Great Lakes) a namaka so w sewjeru Zjednoćenych statow. Jězor leži 176 metrow nad mórskej hładźinu a je z přestrjenju 58.016 km² wjetši hač Chorwatska.
Wuchodny pobrjóh jězora słuša k zwjazkowemu statej Michigan; južny kónc k Indianje a zapadny pobrjóh k statomaj Illinois a Wisconsin. Michiganski jězor je z Huronskim jězorom přez Mackinacski přeliw bjez wysokostneho rozdźěla zwjazany, tak zo jedna so poprawom jenož wo jedyn jězor.
Kołowokoło jězora su 12 milionow ludźi žiwe. Při Michiganskim jězoru leža města Chicago, Milwaukee, Gary a Green Bay.


text:
Zamlůng na ôperacjo Alana bydzie bez cołki czos VI Biegu po Moczkę i Makówki.
Alan urodziůł sie 25 maja 2016. Niýstety mo ôsobliwo niýmoc kostnego układu zmianowano Fibular hemimelia – (FH). Znaczy to, co niý mo kości strzałkowyj a kość piszczelowo mo krůtszo. Beztůż potrzebno je ôperacjo, na kero szporuje jego familjo.
Jeszcze nim sie Alanek urodziůł, dohtory pedzieli, co trza bydzie amputować, jednako familjo, sie niý poddowo.
Inksze problymy kere mo Alan to:
- krůtszo prawo noga ô 5,5 cm,
- niýstabilnoś rzepki,
- niý mo 3 palcůw przi jednyj nodze,
- szpotlawy fus,
- szpotlawy staw skokowy a kolano,
- krůtszo prawo kość udowo.
Alana czeko pora ôperacji. Piyrszo musi być w wieku miyndzy 1,5 a 2 latka. Je łůna zmianowano SUPERankle, we keryj wydłuży sie kość piszczelowo ai wsadzi płytka do kości udowyj do korygowanio szpotlawości. Dostanie tyż stabilizator do kolana. Nostympno ôperacjo musi mieć we wieku 4-6 lot a potyn we 9-12 lot. Jednako jako spůminajům rodzice, teroski wożno je ta piyrszo ôperacjo. Majům dwie możebności – na Florydzie u Dr Paleya abo we Polsce.
Wiyncyj informacyj snojdziecie na: http://rycerzeiksiezniczki.pl/kids/alan/
Wierzymy, co kożdy mo dobre serce, a beztůż proszymy ô spůmoga dlo Alanka!


text:
Bob Marley
Bob Marley, waśc. Robert Nesta Marley (ur. 6 lutygo 1945 we Nine Miles, regiůn Saint Ann na Jamajce, zm. 11 maja 1981 we Miami) – jamajski muzyk, kery rozpropagowou muzyčny styl reggae, inspirator do gatůnku Ska, gorliwy zwolynńik lygalizacyji marihuany, śćiśle zwjůnzany s ruchym rastafarjan, uůgošůny bez swojich zwolynńikůw „pjyršům gwjazdům Třećygo Śwjata” i „Rasta Prorokym”.
Kej rastafarjańin, Bob Marley bůu wjelgim uobrůńcům užywańo marihuany kej sakramyntu. Na uokuadce albůmu Catch a Fire widńije jygo zdjęće, kuřůncygo dužygo skrynta s marihuany. Zastosowańy marihuany do rozwoju duchowygo je wzmjankowane we wjelu utworach.
Zmar we wyńiku přeřutůw choroby nowotworowyj do puuc i můzgu. Inwazyjo nowotworu začyua śe uod stopy, na palcu kerej wykryto čerńaka zuośliwygo. Doradzano mu amputacyjo palca, nale uodgodou s kuli rastafarjańskych překůnań.
W 1994 roku Bob Marley zostou wprowadzůny do Rock and Roll Hall of Fame.
Dyskografja[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- Kej The Wailers
- The Wailing Wailers (1966)
- The Best of the Wailers (1970)
- Soul Rebels (1970)
- Soul Revolution (1971)
- Soul Revolution Part II (1971)
- Catch a Fire (1973)
- African Herbsman (1973)
- Burnin' (1973)
- Rasta Revolution (1974)
- Natty Dread (1974)
- Live! (1975)
- Rastaman Vibration (1976)
- Live at the Roxy (1976)
- Exodus (1977)
- Live at the Rainbows (1977)
- Kaya (1978)
- Survival (1979)
- Uprising (1980)
- Confrontation (1983)


text:
W swojej lětušej dowolowej seriji předstajamy wosoby, kotrež na někajkežkuli wašnje stawizny zachowuja, zo starožitnosće zběraja a je zdźěla zjawnosći spřistupnjeja.
Štóž lubuje derje jěsć a je runočasnje stawiznisce zajimowany, tomu je Lejnjanski hosćenc prawa adresa. Tamniši mějićel Rajner Kubica woboje zaruča. Hižo jako mały hólčec je wón w hosćencu staršeju staršim wjesnjanam, hdyž přińdźechu po swjatoku na piwko, rady připosłuchał, kak „wo starych časach“ powědachu. Po tym zo chodźeše hač do 1968 tři lěta w Chrósćicach do šule, bě na to pjeć lět pola kapałnikow w Drježdźanach, hdźež započa so přez tamniši flair za stawizny zajimować. Šulu wuchodźił je w Pančicach-Kukowje, hdźež měješe w 9. a 10. lětniku stawiznisku wučbu pola Jurja Ryćerja. Nawuknywši po tym powołanje pinčnika dźěłaše na to jako tajki někotre lěta we wjacorych hosćencach.


text:
Tyn hańdyk (abo jakby to inksi1 padali2: puta) je richtich3 prosty we rychtowaniu4. Połra5 składnikōw6 sie wciepuje7 do gorka i fertich8, nawet niy idzie pedzieć9, że to je jake wynołkwiane10 danie, ale smak moł11 wyjōntkowy. Co potrza? 1 kg piersi ze hańdyka gorść12 listkōw bazyli gorść pistacjōw zōmbek czosku 3 łeżki whisky abo kōniaku sōl […]
Tag: #eksperymenty kulinarne
Tuste ze morelami i mandlami (Smalec z morelami i migdałami)
Tuste niyftorzi lubiōm1 yno2 bez dodatkōw, sōm3 tyż take4, co to lubiōm dać tam trocha cebuli i możno jeszcze potarte jabko, a joł5 nojbarzi6 lubia take wynołkwiane7. Je to kuchnia ajnfachowo8, ale jak cojsik takego postawicie na stole, to zarozki9 sie zrobi trocha barzi elegancko i taki fet10 bydzie idealny na przegryzka na jakim fajerze11. […]
Polyndwiczki we marchwiowyj zōłzie (Polędwiczki w marchewkowym sosie)
Kebyjście1 niy mieli pomysłu na niydzielny ôbiołd2, a zmiyrzły już wōm sie rolady i kotlety, to polyndwiczki we delikatnyj marchwiowyj zōłzie3 bydōm dlo Wołs4 idealne. Robi sie to richtich5 gibko6 i je tak ajnfachowe7, że nawet kuchołrze bez talyntu dajōm sie rada. Co potrza? 1 kg polyndwiczek wieprzowych 30 dkg marchwi sok ze jednyj apfylziny8 […]
Kryjmzupa ze wodorostym (Zupa krem z wodorostami)
Niyjednymu sie moge zakryńcić ôd1 tego we łebie2. Recept3 na poczōntku bōł4 dojś5 ajnfachowy6, ale styknōł7 jedyn składnik i sie ze kryjmzupy zrobiōło ekskluzywne danie, kero szło by w jakim małym talyrzu sprzedać za sroge8 pijōndze9 we modnyj restauracyji. Co potrza? 1 wiynkszy brokuł 1 batat 2 łeżki zōłzy10 sojowyj ździebko11 chili małoł cebula łeżka […]
Oriyntalny szałołt ze tuńczykym (Orientalna sałatka z tuńczykiem)
Niy ma wiynkszyj1 inspiracji, jak bezuch2, kery3 moł4 prziś5. A jak jeszcze niy chce Wōm6 sie ciś7 do sklepu na zakupy, to już idzie przeczuwać jaki nowy recept8. Robicie przeglōnd lodōwki, zamrażalki, szrankōw9 i… wyszoł10 z tego tak dobry szałołt, że niy yno gojście11 byli zadowolyni, ale i gospodołrz- a mie niy tak leko dogodzić. […]
Cieciorkowe ajerkuchy ze miysym (Cieciorkowe naleśniki z mięsem)
Przijechała1 dō2 mie na bezuch3 moja Muter4 i niy dojś5, że musiała czekać na ôbiołd6 do wieczora, to jeszcze na talyrzu dostała wynołkwiane7 ajerkuchy. Przi jedzyniu porobiōła8 trocha minōw, ale pedziała9 na kōńcu, że dobre- po takyj recynzji mogecie10 zaryzykować. Styknie11 do rychtowania12 ajerkuchōw dać inkszyj13 mōnki i już mołcie14 nowy smak- joł15 żech kaj16 […]
Majs ze wōsztym (Kukurydza z kiełbasą)
Nojlepsze sōm1 te proste dania, we kerych2 mōmy trzi podstawowe składniki i kołży3 smak moł szansa sie poasić4. Te danie je tak ajnfachowe5, że żech sie nawet myśloł, że to możno je i za mało wynołkwiōne6 jak na Chopa w kuchni, ale tyn smak bōł tak dobry, że musza sam tyn recept7 wciepnōńć8. Co potrza? […]
Krewetki ze bananowōm zōłzōm (Krewetki w sosie bananowym)
Sōm1 dania, ftore2 czowiek jy3 ze smakym, a sōm take, przi ftorych wyglōndōmy4 choby5 bajtle6, kere7 wyciōngajōm gyszynki8 spod choinki (choć może i niyftorzi9 by pedzieli- kristbaumu). Jak żech prziszoł10 na ta zōłza? Do kōńca niy wia… możno to bōły te banany, kere leżały na fynsterbrecie11… Nojważniyjsze je12 to, że krewetki w taki zōłzie sōm […]
Kokot ze apfylzinōm (Kogut z pomarańczą)
Zarozki1 trza2 pedzieć3, że tak po prołwdzie4 to żech niy sprawdzoł, czy w tym mojim gorku bōła5 kura abo kokot, ale jakosik mi te miano tak lepi pasowało- niyftorzi6 by pedzieli: licentia poetica. Apfylziny już na same spōmniynie7 nos8 rozgrzywajōm bez te dyszczowe9, jesiynne abo zimowe dni. A zołza10 je tak dobro, że nawet talyrz […]
Bania wōniajōnco Tajlandiōm (Dynia pachnąca Tajlandią)
Bania idzie odmiyniać bez wszyjske przipadki i miyszać ze wszyjskimi warzywōma1 i prziprawōma, kere2 Wōm3 przidōm4 do gowy. Połra5 zupōw ze baniōm już żech sam6 wciep7, ale ta lista baje8 jeszcze dugo9. Ta zupa je tak prosto do zrobiynia, że nawet kuchołrze ze dwōma lewymi rynkami bydōm10 umieli jōm narychtować11. Doł12 żech sam zielōnoł pasta […]


text:
Jidisz
Jidiš (jid. ייִדיש, jidiš, zwony tyž מאַמע-לשון, mame-lošn) – godka germańsko užywano bez 1.5 miljůnůw ludźi kej godka uojčysto[1], atoli znono bez 3,142,560 na coukym śwjeće [2]. Je to godka rodźimo lo Žydůw Aškenazyjskych.
Před drugim śwjatowym krigym bezma 11 mln Žydůw mjouo jidiš kej godka uojčysto, a terozki godo jidiš 3 miljůny tych, keři majům je kej pjyršo godka, guůwńy we Izraelu a Americe.
Jidiš mo swoje kořyńy we godce střodkowowysokomjymjeckij, we kerej godouo śe we Ojropje, a s kerej śe tyž wykštoućiu tzw. Hochdeutsch.


text: Łaz (CK/SN). Hdźež so w Roholnju (Riegel) šulerski bus zawróća, chce Łazowska gmejna lětsa jězdnju ponowić. To je jedne z dohromady 20 předewzaćow na lisćinje, kotruž je gmejnska rada na swojim wutornym posedźenju jednohłósnje wobzamknyła. Po spěchowanskej směrnicy sakskeho hospodarskeho ministerstwa dóstanu komuny kóžde lěto přiražku za wudźeržowanje dróhow, jeli swoje předewzaća hač do 15. měrca swobodnemu statej přizjewja. Ministerstwo samo poruča přiwzać do lisćiny takrjec rezerwowe naprawy, dokelž komuny pozdźišo žane přidatne projekty přizjewić njemóža.


text:
Kopšinjanske hrodźišćo
Kopšinjanske hrodźišćo nadeńdźe so na kromje wjeski Kopšina a blisko Prawoćic w Budyskim wokrjesu. Słuša ke Chróšćanskej gmejnje. Wokoło hrodźišća běži rěčka Satkula. We wokolinje hrodźišća steja někak štyri chěže z dohromady 20 wobydlerjemi.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Hrodźišćo w Kopšinje hižo jara dołho eksistuje. Hižo w srjedźowěku so natwari k škitej wjeskow we wójnskich časach ale runje tak tež jako wućek w ćežkich časach. Po srjedźowěku so hrodźišća hižo tak husto njewužiwachu.
Hakle w zažnym 20. lětstotku so Kopšinjanske hrodźišćo zaso wužiwaše, a to jako dźiwadłowe jewišćo. Prěnje předstajenje wotmě so hižo 1921 w hornim dźělu hrodźišća, hdźež so předstaješe dźiwadłowy kruch Na hrodźišću z pjera Jakuba Barta-Ćišinskeho, kotryž jedna wot zhubjenja serbskeje njewotwisnosće přećiwo frankowskim dobyćerjam.
Přeco zaso nahrawachu so wšelake kruchi na hrodźišću, kaž na přikład w lěće 1936 Jurja Wjelowa hra Paliwaka na delnim hrodźišću, kiž płaći jako poslednje wulke serbske zarjadowanje za čas fašizma. Runje tak wotměła so dźěl schadźowanki lěta 1936 pod hołym njebjom na Kopšinjanskim hrodźišću. 30. septembra 2016 wopomnichu ze sceniskim čitanjom z Paliwaki na 80. róčnicu tutoho protesta přećiwo fašizmej.