text:
ST 1922 Radwor
– ST Mały Wjelkow 8:1 (1:1)
Zestawa domjacych: Wróbl – Sćapan, Henke, Handrik, Zähr, von Karwin, Šram, Šěrak (78. Mark), Buša (66. Paška), Winar, Abdullah (46. Schulze)
Koparjo z Małeho Wjelkowa steja z aktualnje 15 dypkami na poslednim městnje tabulki. Hra wšak započa so cyle po jich předstawje. Radworski škit drje hišće cyle na trawniku njeběše, jako bu nadběhowar Wendt derje posłuženy a bjez problemow k 0:1 zasuny. Wotmołwa njeje dołho na so čakać dała. Winar bě sej ze Šramom bul derje přihrał a steješe nadobo sam před wrotarjom. Tam zymnokrejnje do dołheho kuta k 1:1 (9.) přetwori. Wobaj cyłkaj nochcyštej sej ničo darić. W 16. min. bu Buša wot přećiwnika storčeny. Sudnik pokaza Małowjelkowčanej čerwjenu kartu. W času hač do přestawki mějachu Radworčenjo wjacore móžnosće, nawjedowanje docpěć. Dwoje wrota Abdulleh sudnik nimohry dla wotpokaza, a třělwa Šěraka prasny jenož do žerdźe. Hosćo skedźbnichu na so jeničce přez standardy blisko wrotow.


c: text/html

text:
Konferencja Towarzystwa Urbanistów Polskich
Miesięcznik "Dom-Osiedle-Mieszkanie"
Bibjoteka Towarzystwa Urbanistów Polskich ; Nr. 1
Katalog OPAC ; oai:delibra.bg.polsl.pl:1357
Towarzystwo Urbanistów Polskich ; Konferencja Towarzystwa Urbanistów Polskich (1 ; 1930 ; Kraków / Katowice)
2022-02-04
2011-11-10
116
https://delibra.bg.polsl.pl/publication/1381
Sładkowski, Aleksander
Błażyca, Paweł Witeczek, Jerzy Pallado, Jan Kyselka, Mojmír Radwański, Damian Cibis, Jerzy Olejko, Wiesław Kossak-Jagodzińska, Anna Serdyńska, Joanna Czarnecki, Jakub Nawrot, Grzegorz Krystek-Kucewicz, Bogumiła Wojewódka, Jerzy Krčmâř, Igor H. Wojtas, Justyna Wagner, Tomasz Wrana, Jan Nadolny, Adam Czajka, Roman Sobolewski, Andrzej Sobierajewicz, Piotr Balcer-Zgraja, Małgorzata Lewicka, Anna Jóźwik, Anna Świt-Jankowska, Barbara Janowski, Maciej Łotysz, Sławomir Marańczuk, Paweł Mazik, Anna Witkowski, Bogusław Przybyłek, Angelika Peřinková, Martina Witeczek, Jerzy. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Witeczek, Jerzy. Oprac. Wagner, Tomasz. Oprac. Kossak-Jagodzińska, Anna. Oprac. Wojewódka, Jerzy. Oprac.
Bacová, Andrea Puškár, Branislav Balcer-Zgraja, Małgorzata Bardzińska-Bonenberg, Teresa Brataniec, Marcin Dworak, Inga Wojtuszek, Martyna Hryncewicz-Lamber, Grażyna Morga, Agnieszka Nawrot, Grzegorz Szkotak, Beata Odyjas, Ewa Raczyński, Miłosz Rek-Lipczyńska, Agnieszka Sobolewski, Andrzej Tymkiewicz, Joanna Witeczek, Aleksandra Załęcka-Myszkiewicz, Magdalena Balcer-Zgraja, Małgorzata. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Załęcka-Myszkiewicz, Magdalena. Oprac.
Balcer-Zgraja, Małgorzata Amałowicz, Paweł Bogajewska-Danek, Joanna Gaweł, Dariusz Graczyk, Rafał Jabłońska, Joanna Januszewski, Wojciech Kurek, Jan Leśniowski, Wojciech Vráblová, Edita Majcher, Stanisław Malinowska, Agnieszka Taraszkiewicz, Karolina Nowak, Łukasz Świt-Jankowska, Barbara Wowrzecka, Bogusław Balcer-Zgraja, Małgorzata. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Załęcka-Myszkiewicz, Magdalena. Oprac.
Wagner, Tomasz Bogdan, Mirosław Uherek-Bradecka, Barbara Bradecki, Tomasz Bednarski, Adam Cibis, Jerzy Olejko, Wiesław Tokajuk, Andrzej Wagner, Tomasz. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Wagner, Tomasz. Oprac. Kossak-Jagodzińska, Anna. Oprac.
Witeczek, Jerzy Wagner, Tomasz Bonenberg, Wojciech Bonenberg, Agata Bujniewicz, Zbyszko Cibis, Jerzy Czajka, Roman Czarnecki, Jakub Duda, Andrzej Gronostajska, Barbara Jóźwik, Anna Magdziak, Monika Majerska-Pałubicka, Beata Maryńczuk, Paweł Nakonieczny, Ryszard Nawrot, Grzegorz Olejko, Wiesław Pallado, Jan Peřinková, Martina Student, Aleš Raczyński, Miłosz Kossak-Jagodzińska, Anna Serdyńska, Joanna Sobolewski, Andrzej Sokołowska-Moskwiak, Joanna Tomanek, Michał Witkowski, Bogusław Wojewódka, Jerzy Zalewski, Krzysztof Gil, Adam Witeczek, Jerzy. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Witeczek, Jerzy. Oprac. Kossak-Jagodzińska, Anna. Oprac. Wagner, Tomasz. Oprac.
Balcer-Zgraja, Małgorzata Bizio, Krzysztof Czajka, Roman Sobolewski, Andrzej Graczyk, Rafał Gumińska, Anna Janicka, Katarzyna Januszewski, Wojciech Maryńczuk, Paweł Siniecki, Adam Sołtysik, Anna Świt-Jankowska, Barbara Wrana, Jan Fitta, Agnieszka Zielonko-Jung, Katarzyna Balcer-Zgraja, Małgorzata. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Załęcka-Myszkiewicz, Magdalena. Oprac.
Pallado, Jan Bacová, Andrea Puškár, Branislav Balcer-Zgraja, Małgorzata Benek, Iwona Flaga, Łukasz Gaweł, Dariusz Kossak-Jagodzińska, Anna Kurek, Jan Nawrot, Grzegorz Ziółkowski, Michał Adam Vráblová, Edita Majcher, Stanisław Pallado, Jan. Red. Wydział Architektury. Politechnika Śląska Załęcka-Myszkiewicz, Magdalena. Oprac.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Po něhdźe pjeć hodźinach je Budyski wokrjesny sejmik wčera we Wojerecach wokrjesne etatne wustawki 2021/2022 wobzamknył, tworjo tak zakładny konsens nastupajo srjedźodobne financne planowanje hač do lěta 2025.
Wojerecy (KD/SN). Diskusiju wo dwójnym etaće z cyłkownej sumu něhdźe jedneje miliardy eurow je frakcija AfD zahajiła. Dokelž pandemije dla dochody woteběraja a wudawki rozrostuja, hrozy wokrjesej hižo w lěće 2023 minus 21 000 eurow, lěto pozdźišo budźe to 16,8 milionow eurow, wuswětli frakciski předsyda Henry Nitzsche. Tele wuwiće móžetej jenož konsekwentna konsolidacija budgeta a hnydomne pytanje ze rezerwami zadźeržeć. AfD ma za trěbne ličbu personala pomjeńšić, dokelž wobydlerstwo na teritoriju wobstajnje woteběra. Hans-Jürgen Stöber z frakcije Lěwicy nima to za spomóžne. Wšako ličba tych ludźi přiběra, kotřiž pomoc na młodźinskim abo socialnym zarjedźe pytaja.


text:
”...Kaj idzie uwidzieć przez auslage...”. fot. FJD
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim nich sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie tóm biołóm szczałke w tej czyrwiónej kostce, kieróm nóńdziecie pod spodkym”.
Strómek na rynku
Strómek na rynku zustoł rożnióny, budy s rozmajtymi hobami i ździorbami zustały odewrzite i yno zustało dwa tydnie tustelokóm czakać na Gody. Jakosi latoś tyn towor w tych budach na rynku ni mo bardzo wziyńcio, bo isto je za drogi, abo je tyn sóm kiery krzewciorze mieli łóńskigo roku. Przeca kupióne łońskigo roku aniołki, miśki, deczki, świyczki i eszcze inksze wieca żodnymu przeca przez tyn łostatni rok nie skrymbały i może ich zawiesić na strómku, tak jak robi każdego roku. Ku tymu tyn sztof s kierego róbióne sóm ty wszecki bibeloty ni ma elologiczny i mole też ś niego ni majóm żodnego profitu. To samo je s rozmajtym jedzynim, kierego caluśki rok sóm pełne kszefty i skyrs tego uż żodyn nie rychtuje swojigo bachórza na cosi lepszego, bo wiy że to lepsze jejich bachórz uż dostowoł cały rok. Dzisio też dóma mało gdo piecze ciastka, bo wszecko idzie dostać w rozmajtych kszeftach. Nikiere kszefty wożóm to aji tam skóńsi ze świata, coby tustelokóm ukozać, że ludzie za granicóm majóm też jakisi insze szmaki. Je też w Cieszynie jedyn taki kszeft, kiery zustoł miesiónc tymu odewrzity, kaj idzie przez auzage uwidzieć, jako sie miyszo mónke na ciastka. To je to dobry napad, bo łojcowie bydóm mógli tam zakludzić swoji dziecka i ukozać im wiela to kosztuje roboty, coby nieskorzij taki ciostko znaszło sie na regale w inszym kszewcie. Dobre możne by też było dejmy na to, w takim Lidlu abo Biedrónce postawić krowem i kury, coby dziecka sie zwiedziały skónd sie biere na tym świecie mlyko i skónd sie bieróm wajca.
Mini słownik gwary cieszyńskiej:
strómek - drzewko, hoba i ździorba - niepotrzebne rzeczy, odewrzite - otwarte, latoś - w tym roku, budy - stragany, krzewciorze - handlarze, łóńskigo - zeszłego, deczki - makatki, skrymbiały - zmurszały, sztof - materiał, kszeft - sklep, skyrs - z powodu, bachórz - brzuch, idzie dostać - można otrzymać, kaj - gdzie, auzlaga - wystawa, uwidzieć - zobaczyć, łojcowie - rodzice, zakludzić - zaprowadzić, nieskorzij - późnej, skónd sie bieróm - skąd pochodzą.
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku!


text:
Fachowy koncept "Bydlić"
Budyšin je wosebje powabliwe srěnje město, kotrež skići wšitke fasety atraktiwneho a mnohostronskeho bydlenskeho stejnišća. Tole ma so wužiwać, zo by so wobstejaca a přichodna potrjeba za adekwatnym bydlenskim stejnišćom zaspokojiła a z tym
wšoměšćanske zaměry:
- stabilizowanje ličby wobydlerjow
- zdźerženje a zesylnjenje wyšocentralnych funkcijow
spjelnili.
Zo by žadanjam wotpowědować móhło, je měšćanske zarjadnistwo fachowy koncept „Bydlić“ zdźěłało. Tutón koncept analyzuje na zakładźe prognozy wo naprašowanju za bydlenjemi, štó budźe w Budyšinje přichodnje hdźe kotre bydlenje trjebać. Ćežišćowje móže so polěpšenje bydlenskeje kwality přez powyšenje poskitka a kwality mj. dr. we wobłuku indiwiduelneho bydlenja w jednoswójbnych a mjeńšich wjaceswójbnych domach, kaž tež saněrowanja we wobstatku docpěć. Z tym dyrbi so w přichodźe rozdźělnym cilowym skupinam – na př. swójbam z dźěćimi abo staršim ludźom – dosahacy poskitk na bydlenjach a bydlenskim wobsydstwje předpołožić móc.


text:
Tornow (AK/SN). Spěchowanje naprawow we Łužiskej jězorinje ze srědkow hórnistwoweho saněrowanja na zakładźe zwjazkoweho zarjadniskeho zrěčenja (paragraf 4) njebudźe po lěće 2027 hižo móžno. Tole zdźěli jednaćel zaměroweho zwjazka Łužiska jězorina Sakska Daniel Just na minjenym posedźenju w Tornowje. „Starosćimy so wo paragraf 4 zwisowacy z budgetami. Wot Swobodneho stata tuchwilu předwidźany budget za lěto 2023 do 2027 je přesnadny“ , wón rozkładźe. Po měnjenju Sakskeho wyšeho hórniskeho zarjada njehodźa so hižo wšitke předwidźane projekty přewjesć. Jeničce 21,5 milionow eurow je tuchwilu k dispoziciji. Trěbne pak su 38,16 milionow eurow.
Drježdźany (SN). Cyłkownje 1 018 młodych žonow a mužow je hižo nětko swoje wukubłanske zrěčenje podpisało a so za karjeru w rjemjesle na wuchodźe Sakskeje rozsudźiło. Hladajo na lěto do toho pokazuje so pozitiwny trend. W lěće 2021 bě samsny dźeń, 30. junija, hakle 937 młodostnych wukubłanske zrěčenje z rjemjeslniskim zawodom we wokrjesach Mišno, Budyšin, Zhorjelc, Sakska Šwica-wuchodne Rudne horiny abo w krajnej stolicy Drježdźany wotzamknyło. Lětsa je to tuž wo něhdźe 8,6 procentow wjace.
„Mjezybilanca pokazuje, zo je rjemjesło z wjace hač 130 wukubłanskimi powołanjemi za šulskich wotchadnikow jara atraktiwne“, wuzběhny hłowny jednaćel Drježdźanskeje rjemjeslniskeje komory Andreas Brzezinski. „Potrjeba fachowcow w rjemjesle je tak wulka kaž nihdy do toho. Tuž pyta tež dale wjele předewzaćow za kmanymi požadarjemi za wukubłanje. Šulscy wotchadnicy maja přeco hišće móžnosć, so hodźace powołanje w rjemjesle namakać. Tež praktikum w přichodnych lětnich prózdninach skići často składnosć rjemjesło zeznać“, Brzezinski wujasni.
Łaz (dpa/BŠe/SN). Saněrowanje Hórnikečanskeho jězora budźe so po wulkim zesunjenju zemje w měrcu 2021 hač do kónca lětdźesatka dlijić. Předewšěm dźe wo to zaso wěsty přistup zwoprawdźić, zdźěli minjeny pjatk Wyši hórniski zarjad. „Činimy wšitko, zo dźěła spěšnje a wěsće pokročuja“, wuzběhny rěčnik jednaćelstwa Łužiskeje a srjedźoněmskeje towaršnosće hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) Bernd Sablotny. Saněrowanske kóšty wučinja znajmjeńša 30 milionow eurow. W zawrjenym wobłuku budu najprjedy stabilizowacy nasyp zhusćić. Po tym hodźi so jězor, kotryž słuša k najstaršim kumštnym wodźiznam Łužiskeje jězoriny, zaso za kupanje a čołmikowanje wužiwać.
Zamołwići chcedźa so wo to prócować, zo smědźa ludźo jězor hižo do zakónčenja saněrowanskich dźěłow wužiwać. Tole pak měło geotechnisce móžno być, wuzběhny Martin Herrmann z hórnistwoweho zarjada. Wuměnjenje je, zo so stabilizowacy nasyp zhusći, zo njemóhła so zemja znowa zesunyć.
Budyšin (CS/SN). Njeje wysoko dosć hódnoćić, zo je centrala přetrjebarjow nětko wosrjedź Budyšina na Serbskej hasy 1. To je jednohłósne měnjenje wšitkich, kotřiž wobdźělichu so wčera na swjatočnym poswjećenju serwisoweho centruma. Přetož tak móža zarjadnišćo, kotrež bě dotal na Martina Hoopowej zaměstnjene, radu pytacy wobydlerjo wjele lěpje docpěć. Tohorunja je centrala lóšo přistupna, dokelž je za zbrašenych rampa instalowana. Nimo toho je w stejnišću nětko wjace personala. Město dotal jenož jednoho sobudźěłaćerja zastarujetej centralu nětko dwě sobudźěłaćerce, mjenujcy Steffi Meißner a Katrin Pötschke. Planowane je, hišće dalšeho sobudźěłaćerja přistajić. Po potrjebje móža so dalši poradźowarjo přidružić, tak na přikład Anne Winde nastupajo energijowe prašenja a Silva Milde, kotraž ludźi nastupajo zežiwjenje poradźuje.
Lipsk (dpa/SN). Dźěłarnistwo IG metal warnuje, hladajo na mnohe krizy, dołhodobnu transformaciju we wuchodnej Němskej zanjechać. Ludźo su z politiskim přewrótom hižo wulku transformaciju industrije, hospodarstwa a towaršnosće dožiwili, rjekny šef dźěłarnistwa Jörg Hofmann wčera na konferency zawodnych radow wuchod w Lipsku.
„Mnozy zwjazuja z tym hospodarsku krizu a wosobinske poražki. Politika a dźěłodawarjo su w zamołwitosći, zo so ekologiska transformacija poradźi. Njeměli z njej dalšu njerunosć zawinować, ale dźěławym na wuchodźe nowe šansy wotkryć.“ Wuchod je wot podróšenskeje hódnoty přez niske mzdy a dlěše dźěłowe časy tak a tak wosebje potrjecheny.
Ludźo we wuchodnej Němskej wědźa, kak změna funguje, wuzběhny Carsten Schneider, społnomócnjeny zwjazkoweho knježerstwa za wuchod. „Energijowy přewrót je tež šansa, wosebje za wuchodnu Němsku jako region přichoda. Wjele noweho tu nastawa, na přikład w zwisku z wutwarom wodźikoweje industrije, ke kotrejež spěchowanju su so naposledk zwjazkowe knježerstwo a wuchodoněmske kraje wosebje wuznawali. “
Budyšin (SN/BŠe). Trajaceje suchoty dla su so někotři ratarjo Hornjeje Łužicy rozsudźili, dźěl nazymskeho ječmjenja hižo žnjeć. Po słowach předsydy regionalneho burskeho zwjazka Stefana Triebsa běchu to minjeny tydźeń předewšěm pola, kotrež běchu jara suche, tak zo njemóžachu so płody derje dosć wuwić. Spadki tele dny pak móhli rostlinam na tamnych polach pomhać, zo hišće derje dozrawja. Poprawom ratarjo žně nazymskeho ječmjenja wokoło 1. julija zahaja. Jelizo je wosrjedź julija rěpik dozrawjeny, tež jón domchowaja. Tohorunja měli so kónc julija pšeńcy a rožce wěnować.
Minjene lěto wšak běchu ratarjo z wunoškom ječmjenja dosć spokojom. Kwalita zorna bě dobra. Hač móža tole lětsa znowa docpěć, njehodźi so tuchwilu hišće rjec. To pokaza so naposledk hakle w běhu žnjow.
Rowno (SN). Koncern Łužiska energija a milinarnje (LEAG) je próstwu stajił, zo smě so přestrjeń pola Rownoho za hórnistwo wužiwać. Jako wotnajer přewjedźe wobswětowy zwjazk Zelena Liga tam hižo wjacore lěta kulturne a wobswětokubłanske zarjadowanja. Próstwu LEAG je mjeztym Sakski wyši hórnistwowy zarjad potrjechenym připósłał. „Hišće přeco priwatne ležownosće za brunicowe jamy wuswojeja. To pokazuje, zo mamy zwjazkowy hórnistwowy zakoń nuznje předźěłać. Nimo škody za klimu a wodowy etat je postupowanje koncerna tež ćežke zasahowanje do zakładnych prawow wobsedźerjow lěsow, štož so wusprawnić njehodźi. Jako wotnajerjo stejimy dale po boku wobsedźerjow, kotřiž swoju ležownosć jamje přewostajić nochcedźa“, zdźěli wčera Renej Šuster ze Zeleneje ligi.
Po informacijach LEAG, tak wobswětowy zwjazk informuje, je w próstwje podate, zo njemóža 23,8 milionow tonow brunicy wudobywać a 110 hektarow krajiny wotbagrować, jelizo ležownosć hač k 1. januarej 2026 k dispoziciji njesteji.
Choćebuz (SN/JaW). Předewzaće Łužiska energija a milinarnje (LEAG) chce swoju transformaciju wot na brunicy bazowaceje produkcije miliny k šěroko nastajenemu zelenemu energijowemu předewzaću dale pospěšić. Docpěć chcedźa to mjez druhim ze znowarozdźělenjom zamołwitosćow w swojim předsydstwje, informowaše wčera nowinska rěčnica LEAG Kathi Gerstner.
Kaž w spisu rěka, „přewozmje nawoda předsydstwa LEAG Thorsten Kramer wjednistwo wobłukow wuwiwanje nowych wobchodniskich polow, wutwar wobnowjomnych energijow kaž tež jich zwičnjenje“. W tym zwisku dotalny zamołwity za nowe wobchodniske pola Andreas Huck předsydstwo koncerna ke kóncej junija wopušći. Wón pak budźe jón dale poradźować. Předsyda dohladowanskeje rady koncerna Andreas Lusch dźakowaše so Huckej za angažement z kotrymž je wón „wažne impulsy sadźił a w běhu krótkeho časa wuspěchi w transformaciji docpěł. Z jeho dalšim poradźowanjom zaručamy pokročowanje wažnych projektow“, tak Lusch.
Zhorjelc (AK/SN). Susodnej měsće Zhorjelc na němskej stronje a Zgorzelec na pólskej stronje chcetej swoje zhromadne dźěło pohłubšić. Tole je facit minjeneho zhromadneho posedźenja měšćanskeju radow njedawno w Zhorjelcu. „Při tym smy konkretnej předewzaći formulowali“, wuswětla Juliane Zachmann, nowinska rěčnica města Zhorjelca. Wobě měsće chcetej dalši móst nad łužiskej Nysu planować a twarić. Tohorunja móhłoj zhromadny měšćanski bliskowobchad wuwić. K woběmaj předewzaćomaj podpisaštaj wyšej měšćanostaj Octavian Ursu (Zhorjelc) a Rafał Groż (Zgorzelec) zawjazowace dojednanje.


text:
20.06.2022 - nowosći k zachopjeńku tyźenja / Aktuelles zum Wochenbeginn
Dolnoserbske wuměłske słowa su měli sobotu swóju premjeru na zarědowanju LITaPop w Budyšynje. Na 120 luźi jo tam dožywiło nowe literarne twórby a nowu muziku. Swóju premjeru jo měła zběrka młodych serbskich pišucych Paternoster 9. Mjazy 5 młodymi serbskimi awtorami stej Maks Bagańc a Justyna Michniuk swóje teksty w dolnoserbskej rěcy pśedstajiłej. Potom jo muzikowa kupka Nowa Doba prezentěrowała swóje nowe rapowy spiwy. Serbski ludowy ansambel a Ludowe nakładnistwo Domowina stej zarědowanje organizěrowałej. Witśe słyšyśo wěcej wó tom w našom kulturnem magacinje.
+++++
W slěpjańskem wejsnem źělu Mułkecy su zakóńcyli někotare twaŕske źěła. Wó tom pišo ten tyźeń amtski wjednik za planowanje, twaŕ a górnistwo, Steffen Seidlich, w amtskem łopjenje. Tak su pśetwarili a saněrowali kjarchob a na njom wumarlikownju. Do rěcha spórali su grajkanišćo za źiśi a wobnowili staru šulu. Naźěłał jo wšo to w głownem twaŕski dwór Slěpo.
+++++
Južo slědny tyźeń jo bramborski ministaŕ za infrastrukturu Guido Beermann bórkojskemu amtoju pśepódał 15.000 euro za dyrdomdejske grajkanišćo we Wjerbnje. Nastaś dej w bliskosći sportnišća, źož jo nowotwaŕski kompleks z něźi 50 jadnofamilijowymi domami a domami za wěcej familijow. Iniciator za grajkanišćo jo domowniske towaristwo, kótaregož cłonki kśě wše źěła ako swójske wugbaśa naźěłaś. Ceły projekt płaśi 20.000 euro, z pomocu kraja z loterije ma towaristwo jano hyšći 5.000 samo njasć.
+++++
W radušańskej źiśowni su pśed krotkim natwarili wuměwański kašćik za njetopyrje, Po tom, až su źiśi w pśednosku wót NABU słyšali wó žywjenju njetopyrjow, su pytali pšawe městno za swój kašćik. We wokrejsu Górne Błota-Łužyca kśě dogromady 70 takich wuměwańskich kašćikow we 70 źiśownjach natwariś. To jo móžno pśez kooperaciju mjazy zwězkom za šćit pśirody NABU a žarjabnicu Dolna Łužyca.


text: Budyšin (SN/JaW). Ličba z koronawirusom inficěrowanych w Budyskim wokrjesu je minjeny tydźeń znowa rozrostła (detailowe informacije w krótkopowěsćach). Kaž Budyski krajnoradny zarjad (LRA) sobotu zdźěli, stej mjeztym tež dwě serbskej zarjadnišći wot wirusa potrjechenej. Tak na Worklečanskej zakładnej šuli hač do 15. meje žane nuzowe zastaranje dźěći njebudźe, LRA zdźěli, mjenujo koronapad. „Dokelž su šulerjow 4. lětnika we Worklecach wot spočatka tydźenja rumnostnje dźělene wuwučowali, pak smědźa woni dale do šule chodźić“, rěka w zdźělence krajnoradneho zarjada. Tež šulski start 1. do 3. lětnika Worklečanskeje šule 18. meje wohroženy njeje. Přiwšěm njemóža wot přichodneje póndźele wšitke dźěći zaso do šule. „Šulerki a šulerjo, kotrychž starši smy hižo informowali, dyrbja hišće hač 25. meje sćerpni być.“


text:
Josip Broz Tito
Josip Broz Tito (* 25. meje 1892 jako Josip Broz w Kumrovecu w dźensnišej Chorwatskej; † 4. meje 1980 w Ljubljanje) běše juhosłowjanski komunistiski politikar, partizanski wjednik, předsyda Juhosłowjanskeje a wuznamna figura mjezynarodneje politiki.
Wón bě sedme dźěćo Franja Broza a Marije Brozoweje. Jeho nan Franjo Broz běše Chorwat a jeho mać Słowjenka. Josip Broz chodźeše dźěl swojeho dźěćatstwa w Posredźe po prošenju a pozdźišo na zakładnu šulu w Kumrovecu. Njeje pak hižo do druheje rjadownje postupił. 1905 wopušći šulu a w lěće 1907 započa jako mašinski wučomnik w Sisaku dźěłać. Tam dósta wědomje za wažnosć dźěła a je prěni raz 1. meju jako dźeń dźěła sławił. W lěće 1910 zastupi do Socialnodemokratiskeje strony Chorwatskeje a Słowjenskeje.
1937 wuzwoli so na generalneho sekretara Komunistiskeje strony.
Z lěta 1943 bě Josip Broz (z partizanskim přimjenom Tito) prezident "Antifašistiskeje rady narodneho wuswobodźenja", kotraž přewza wot 1945 prowizoriske knježerstwo we wot fašistow wuswobodźenych kónčinach. W samsnym lěće bu ministerski prezident a zakitowanski minister Zwjazkoweje republiki Juhosłowjanskeje. 1953 přewza funkciju statneho prezidenta, kotraž spožči so jemu 1963 na čas žiwjenja.


text:
Wuradźowanje Serbskeho sejma w Huštanju
Sobotu, 29.02.2020 je so schadźował Serbski sejm w delnjołužiskim Huštanju (Wüstenhain) na žurli kofejownje Kśišowka. Dźeń započa so ze zeńdźenjom wuběrkow hospodarstwo a regionalne wuwiśe kaž tež wustawa a prawo. Z toho wuńdźe inicatiwne póžadanje, kotrež so na pozdźišim wuradźowanju wobzamkny. Z tutym požadanjom wobzamkny Serbski sejm, zo wobdźěli so aktiwnje na diskusiji wo wodźacym wobrazu „Łužiska strategija 2050“ Dźěłarnje pśichoda Łužycy a zo zasadźi so tam za zajmy serbskego luda na dobro wšitkich Łužičanow a Łužičankow. „Zo by to serbske po cyłej Łužycy znate a prezentne było.“, praji starobna prezidentka Edith Pjenkowa. Serbski sejm přistupi jako załožeński čłon tohorunja wobydlerskej iniciatiwje „Wobydlerski region Łužyca“, zo by we Łužiskej ciwilnej towaršnosći temu wjacerěčnosće jako jednorazowosć a jako stejnišćowy faktor regiona zwužitkowali. Při tym dyrbi so wobydlerske wobźělenje pod aspektom sobupostajowanja přichodneho wuwića zawěsćić.
Poskitk rozmołwy za hosći na spočatku 14. schadźowanja je so žiwje wužiwało. Přeprošenje sejma bě sćěhowała předsydka wokrjesneho sejma OSL, Martina Gregor-Ness. Wona bě wotewrjena a zajimowana na dalšim zhromadnym dźěle, tuž poruči kooperaciju mjaz Serbskim sejmom a tamnišim fachowym wuběrkom wokrjesne huwiśe. Tohorunja pokaza na móžnosće zhromadneho dźěła we wobłujomaj kultura a socialne. Strona VOLT EU je wozjewiła, zo je tematiku Serbow přiwzała do swojeho stronskeho programa a zo chce wuwiće Serbow po puću k samopostajowanju spěchować a podpěrować. Nimo toho předstaji Grundtvig-załožba z. t. swojich nowych čłonow předsydstwa kaž tež swój přichodny zaměr, zo chce so intensiwnje zaběrać ze serbskim prašenjom a z jeho přesadźenjom na politiskej runinje.
Nimo toho rozhori wotpósłancow powěsć ze serbskeje Hornjeje Łužicy: Po šulskim prawje garantowane maćernorěčne kubłanje (§ 2 Sakskeho šulskeho zakonja) a w sakskej wustawje garantowane prawo na pěstowanje a wuwiće zasydleneje rěče a kultury (§ 6 sakskeje wustawy) w praksy statnje zaručene njeje. Na Rabličanskej srjedźnej šuli dyrbja so jednotliwi – swojowólnje z losom wuzwoleni – šulerjo falowacych kapacitow dla ze serbskorěčneje wučby wuzamknyć. To pokazuje, zo nimaja wobstejace prawniske normy žaneje praktiskeje hódnoty. Serbsk sejm wobnowja swoje žadanje za awtonomiju w kubłanskich prašenjach za serbski lud. Zo bychu serbskich staršich při přesadźenju swojich prawow skutkownje podpěrowali, wobnowja Serbski sejm swoje žadanje za přawom zwjazkoweje skóržby za Domowinu w Sakskej. Serbski sejm napomina Domowinu, potrjechenych serbskich staršich při sudniskim přesadźenju swojich wustawowych prawow podpěrować, na př. z financowanjom jězbnych kóštow a zastupnistwa před sudnistwom.
W druhim dźělu posejdźenja wobzamkny 16 přitomnych wotpósłancow sćěhowace požadanja: Na zakładźe § 5 BbgSchulG (Braniborski šulski zakoń) žada sej sejm załoženje delnjoserbskeje rjadownje na šuli w Bórkowach, zo bychu móhli šulerjo, šulerki a starši wužywać swoje prawo nawuknjenja delnjoserbskeje rěče a zo bychu so w postajenych dalšich předmjetach wuwučowali w serbskej rěči. Nimo toho se hobzamkny, pozbudźować Serbow, zo bychu podpěrowali wobydlersku inciatiwu EU „za runoprawosć regionow a naslědnosć regionalnych kulturow “. Tuta iniciatiwa žada sej wot EU, regiony z wosebitosćami, na pśikład z dwurěčnosću, tež wosebje spěchować. Fokus při tym je, wažić sej Łužicu jako wosebity region EU. Za interne dźěło Serbskeho sejma wobzamkny so powyšenje kwality workshopow, kiž zmóžnjeja wotpósłancam swoje skutkowanje reflektować a swoje dźěło profesionalizować.
Podpěrajće dźěło Serbskeho sejma z Wašim darom! Za darowe wopodstatnjenje mjeno a adresu w formularowej lince za zaměr wužiwanja


text:
Přeprošenje 23.11. na podijowu diskusiju a seminar wo serbskim samopostajowanju w Sakskej
Sakska krajowa centrala za politiske kubłanje, Němsko-Serbske ludowe dźiwadło a Serbski sejm přeprošuja na napjatu podijowu diskusiju „Serbske samopostajowanje w Sakskej – kontrowersy a perspektiwy za přichod“ do Budyšina. We wysokokaratowym rozmołwnym kole budu diskutować dr. Měrćin Krawc (Dr. Martin Schneider, čłon Serbskeho sejma), Dawid Statnik (předsyda Domowiny z.t.), prof. dr. Stefan Oeter (eksperta za zjawnostne a ludowe prawo uniwersity Hamburg), dr. Detlev Rein (ministerialny rada a.D. zwjazkoweho ministerstwa za nutřkowne) kaž tež Lutz Hillmann (intendant NSLDź w Budyšinje), a pod moderaciju Sakskeje krajneje centrale za politiske kubłanje póńdźe wo prašenje, kak móže wupadać mjeztym šěroko zapołožena kubłanska awtonomija Serbow ze swójskim šulskim systemom. Na kóncu čita Benedikt Dyrlich ze swojeje knihi „Leben im Zwiespalt“ a tematizuje ambiwalencu serbskeje a němskeje identity we Łužicy.
Datum a čas: wutoru, 23.11.2021 w 19 hodźinach w Němsko-Serbskim Ludowym dźiwadle, Seminarska dr. 12 w Budyšinje.
Hižo wot 14:30 hodź. su zajimcy w samsnym domje přeprošeni na seminar z prof. Oeterom pod napismom „Statne zrěčenja z cyrkwju jako přikład za serbske samopostajowanje a samozarjadnistwo?“ Z pomocu diskusijneje papjery z myslemi wo wuhotowanje tajkeho statneho zrěčenja maja so diskutować zasadne prawniske prašenja, resultowace implikacije, poćahi k druhim prawniskim normam, móžnosće k zwoprawdźenju a rosćace šansy. Zajimowani móžeja diskusijnu papjeru hižo do toho požadać a dóstanu ju pod info@serbski-sejm.de.
Prosymy wo dodźerženje płaćacych 2G-regulow při wopyće zarjadowanja.
Přizjewjenje 14:30 Uhr SEMINAR: info@serbski-sejm.de
Přizjewjenje 16:00 Uhr PODIJOWA DISKUSIJA: www.slpb.de/veranstaltungen/details/1973


text:
Žołta dalokosć rapsowišćow jo spalona
Dowuměrajucy horicont pokazujo złosnosćiwe frace
Warcanje brjucha warnujo dla na nic se njemyslecych grajucych źiśi
Łdzy se wěcej kaž diamanty njebłyskotaju
Wótgłos wójnskich spiwanjow zalěga wušy
Njeskóńcnosć swětnišća rozpadujo do wjele milionow bombowych škórbinow
Jadnonogate wójaki gramuju skokotanju
Zymnicowe fantazije zadušuju dodychnjenje
Bijuca, derkotata wutšoba swójogo zakśika dla dowuměrajo
Bajki wó lažkosći njejsu wěrne
W Ó J N A wupłoźijo tšachotne wuźěsenje
W naźeji na M Ě R pókšajźu sobu dunjo wugnata lažkosć
INGRID HUSTETOWATekst se indirektnje póśěgujo na tekst »Wó njeśěžkosći lažkosći«; Rozhlad oktober 2021, b. 28.
Prof. Dr. Neyooxet Greymorning źěła na uniwersiśe w Montanje, w USA (engelski University of Montana) a jo profesor za antropologiju a ludowe ameriske studije (engelski Anthropology and Native American Studies). Wón słuša do luda Arapaho, kótaryž jo indigeny lud Pódpołnocneje Ameriki a jo žywy w źinsajšnyma zwězkowyma krajoma Colorado a Wyoming. Prof. dr. Neyooxet Greymorning jo wuwił nowu metodu nawuknjenja drugeje rěcy, kótarejž se groni ASLA©™. Skrotconka wóznamjenijo »póspěšone pśiswójenje drugeje rěcy« (engelski Accelerated Second Language Acquisition). Metoda wuknjenja rozmějo se ako cełkowna imersija (nimski Totalimmersion). Metoda ASLA©™ jo se prědny raz wužywała za nawuknjenje rěcy Arapaho, a źinsa jo znata teke w drugich stronach a ludach.
Arapaho póchada z familije rěcow Algonquian, do kótarejež słušaju tśi rěcy: rěc Nawathinehena, kótaraž jo južo wótemrěła, a rěcy Arapaho a Gros Ventre, kótarejž stej wobgrozonej.1 Arapaho ma dwa dialekta: pódpołnocny Arapaho a pódpołudnjowy Arapaho. Dokradna licba powědarjow Arapaho njejo bóžko znata. Źinsa se groni, až jo jich 250 do 1.000 aktiwnych powědarjow.2 Interwiew z profesorom N. Greymorningom z USA jo wjadła Justyna Michniuk.
Zakładna ideja tych knigłow »Was wir in uns tragen. Sorbische Lebenswege« jo, žywjeńske drogi Serbow wšakorakich generacijow zezběraś, wót luźi, ako se z tym serbskim wusko zwězane cuju a se – na ceło wšakoraku wašnju – za to angažěruju. Su drje to w prědnem rěźe knigły za nimskich cytarjow – pśeto w Serbach jo nejwětšy źěl tych wósobow derje znaty. Procowarje by jich něga pomjenili, wótere ceptarje a ceptaŕki su mjazy nimi, ale teke serbski skótny gójc, zegeraŕ, student mediciny a wótkubłaŕka powědaju. Wšykne maju wjelgin wuski poměr k serbskej rěcy a kulturje a wopytuju jej w swójom žywjeńskem wobswěśe pśi žywjenju zdźaržaś.
Křesćan Krawc jo pśewjadł interviewy a jo je wobźěłał, pśi comž jo wopytał, tu typisku wašnju powědanja zdźaržaś – teke z nimskego teksta jo wusłyšaś (a na někotarych městnach jo teke wucytaś) ta serbšćina, kótaruž nejwětšy źěl interviewowanych – nanejmjenjej z Górneje Łužyce – na swójom wšednem dnju a w swójej familiji powěda. Su to knigły z nutśikownego serbskeje kultury, ze wšyknych regionow a wšyknych generacijow. Pśedstajonych jo dogromady 13 wósobow, pśi comž jo w dwěma interviewoma hyšći wjele pśidatnych głosow, 14. tekst se pśiwobrośijo Chróšćańskemu šulskemu zběžkoju – wón twóri šarněr a klucowe wulicowańko tych knigłow.
Knigły wó narodnych drastwach wudaju se z rozdźělnymi wótmyslenjami a intencijami. Zwětšego su to wědomnostne dokumentacije, kenž zepěraju se na archiwalije. To groni awtor/ka wobźěłajo a wugódnośijo wobstatk originalnych drastwinych źělow a fotow, pisne žrědła ludowědnikow a/abo wustnu dalejdawanu wědu nosaŕkow narodnych drastwow. Pórědko wudaju se drastwine knigły, kenž dokumentěruju aktualnu situaciju jadnogo regiona narodnych drastwow, na pśikład teke wobrazowe zwězki a pśerědko wózjawiju se pśirucne knigły, kenž nosaŕkam a gótowaŕkam a gótowarjam drastwow daju rozpokazanje pśi zgótowanju a woblekanju narodnych drastwow.
Lětźasetki dłujko póceramy wědu wó serbskich narodnych drastwach ze starych drastwinych atlasow zasłužbnych serbskich ludowědnikow, kaž Měrćin Nowak-Njechorński, dr. Lotaŕ Balko a Albrecht Lange. Což dolnoserbsku narodnu drastwu wokoło Chóśebuza nastupa, su wósebnje knigły »Die Tracht der Sorben um Cottbus / Drastwa wokoło Chośebuza«, 4. zwězk drastwinego atlasa »Serbske narodne drastwy / Sorbische Volkstrachten« za wšyknych zajmcow, tak teke za mnjo a mójo źěło w Serbskem muzeju ako teke priwatnje, až do źinsajšnego głowny a wažny zakład. Institut za serbski ludospyt w Budyšynje jo toś te knigły w lěśe 1991 wudał, to groni pśed 30 lětami. Głowny awtor a redaktor knigłow jo był wědomnostny sobuźěłaśeŕ Serbskego instituta, dr. Lotaŕ Balko. Slědne drastwine knigły, kenž jo Ludowe nakładnistwo Domowina za Dolnu Lužycu wudał, su knigły »Lübbenauer Trachtenbuch« Uty Hentšeloweje, wudane w lěśe 1999, pótakem pśed wěcej ako 20 lětami. W lěśe 2003 wudane knigły awtorki Brunhilde Miehe »Der Tracht treu geblieben – Studien zum regionalen Kleidungsverhalten in der Lausitz« njezepěraju se jano na Dolnu Łužycu, ale teke na druge regiony serbskich narodnych drastwow a pśedstajiju skerjej subjektiwne zaźaržanje woblekanja na pśikłaźe jadnotliwych nosaŕkow serbskeje narodneje drastwy.
(za Kamila Thorquindt-Stumpfa)
1.
»Měj se! Wjele gluki, wšo dobre na drogu!«
Na jězd lube słowa za nami wołaju.
Naš cołn milny wětšyk pózlažka kólebjo
a list starych wólšow nad nami šepoco:
Co ga was wabi wen do cuzego kraja?
Doma ga jo nejrědnjej, tak pěseń baja.
Z lažkeju myslu do cuzby śěgnjo syłoj,
z wutšobu stysknej’ wrośijo se zas’ domoj.
Mały syłojk, toś leś,
wustrěj kśidle, se zwigaj!
Z Błotow pytaj se swóju drogu
pśez naš kraj šyroki!
2.
»Ahoj! Wjele gluki, wšo dobre na drogu!«
Na jězd do njeznateg’ swěta nam kiwaju.
Naš cołn gónje štormy na mórjo šyroke,
zmil Bog se a wjeź nas na brjogi daloke.
Do swěta comy, aby se cuzych płodow
najědli a se napili cuzych wódow.
Aby pó dyrdakojstwach zas’ najšli pokoj,
wrośijomy se, co-li Bog, zasej domoj.
Běły gołub, toś leś,
wustrěj kśidle, se zwigaj!
Z kraja pytaj se swóju drogu
ku brjogam dalokim!
3.
»Hatchej! Wjele gluki, wšo dobre na drogu!«
Na jězd pó njeskóńcnem njebju nas žognuju.
Naš cołn swětnišćowy jěźo wšen samotny,
kaž klek slobrowity byza do daliny.
Gwězdate njebjo woła do nimjernosći,
na zemi tudy byli smy jano gósći.
Daśi tek’ młogi cowa wó nawrośenju,
Šwarkajucy naglěd
Literarne teksty k twórbam Jana Buka
how šwarkaju barwy
how šwarkatej naźeja a póžedanje
pśichod a wótgłos zachadnosći
160 tonow brunice
šwarkaju njewiźone
naša energija
dawny wuglowy proch, něnt jasna wóda
pśidobytk, pśiwabjecy brjog, kamjenjate
abo wódnite póžedanje
mójej wócy cotej
źaržaś ten brjog
njewuglěda tak, až sam co wóstaś
kamjenje se rozběgnu, njamógu
swóje barwy źaržaś
te barwy šwarkaju
z fryšneju wódu, ako pśitšurajo
z Carnego Halštera
te kamjenje šwarkaju
jano njebjo se zda kšute
horicont jo śichy
abo wšykno tori?
wšykno co se rozběgnuś?
ten naglěd ga
jo rědny
našo wjelike wódychanišćo
za něnto a za
šwarkajucy pśichod
pśi wědobnosći kamjenjow
a z wótegronom wódy
a ja mam pšašanja
naźeje kśě zběžaś, něco
kšutego twóriś
krajina pó wudobywanju
brunice – raz UNESCO-swětowe derbstwo?
derbstwo ma
gódnotu, ma se
zdźaržaś, dej wjele
wulicowaś – w kótarej rěcy? –
dej wužytne byś
dej pokazaś do
pśichoda, teke do zachadnosći
pśi wědobnosći kamjenjow
a z wótegronom wódy
a mysli rozběgnu
bźez brjoga
Wót pětka, 12. až do njeźele, 14. nowembra 2021 jo se wótměło w Chóśebuzu zwězkowe zmakanje Lichego nimskego awtorskego zwězka (Freier Deutscher Autorenverband, dalej FDA), jadnogo z awtorskich zwězkow w Nimskej. Jo to pó někotarych lětach prědny raz było. Organizator a gósćowaŕ jo było wótźělenje Bramborskeje. W jogo mjenju jo žurnalistka a awtorka Hannelore Schmidt-Hoffmann měła głownu organizaciju na starosći a jo se pytała za toś to zarědowanje zwězkarjow a pódpěrarjow ako bramborske Ministaŕstwo za wědomnosć, slěźenje a kulturu, Nimski literarny fonds, Město Chóśebuz, Žarjabnicu Sprjewja-Nysa a Zwězk serbskich wuměłcow (ZSW). Program jo stojał pód motom HEIMAT. FREMDE. SPRACHE. »Vom Limes Sorabicus zur Schwarzen Mühle, zu Krabat, den Lutkis bis zu Fürst Pückler – Slawische Sprachinseln in Deutschland« Eine literarische Sprach-Zeit-Reise der anderen Art. Tak opulentny ako jo se titel raźił, tak wobšyrny a wšakoraki jo był program zmakanja za něźi 40 cłonkow FDA ze wšakorakich zwězkowych krajow a za dalšnych akterow. Pětk a sobotu jo teke Serbska kulturna informacija LODKA, a jeje wjednica Milena Stockowa, ze stojnicu była na zmakanju prezentna.
Na 192 bokach pósćijo Ludowe nakładnistwo Domowina Pratyju 2022 serbskej jsy spóromje Sprjewje mjazy měsćańskima běrtyloma (Nowy) Chmjelow a Depsk – Škódow. Škódow jo jaden ze zagmejnowanych chóśebuskich běrtylow, kótaryž jo wobchował swój wejsański charakter. Pratyja k Škódowoju jo ta prědna Serbska pratyja nowego šefredaktora Gregora Wieczoreka, za tym ak jo se dłujkolětny šefredaktor Horst Adam w Běłej Wóźe kóńc 2019 rozžognował z pisanim wóneje tradicionelneje serbskeje lětneje publikacije. Na rozdźěl wót Běłeje Góry, źož jo Pratyja 2020 była na woglěźe a źož jo serbska rěc pśisamem womjelknuła, ma Škódow źaseśinu powědajucych a rozmějucych serbskeje rěcy.Serbska pratyja, redakcija Gregor Wieczorek, Ingrid Hustetowa, Bernd Pittkunings, Budyšyn: LND 2021
Ku głownemu śěžyšću teje Pratyje słušaju lokalne temy ako rybaŕstwo na Sprjewi w Škódowje, kuriozumy ako kónjecy indianaŕski teater, stare casnikaŕske powěsći ze Škódowa, rědke serbskorěcne narowne kamjenje a škódojska architektura. Teke wulicujo se w mjasecowych knigłach 2022 wót teje cynitosći, až su se škódojske Serby we Weimarskej republice jadnogo serbskego ceptarja na šuli pla zastojnstwow pominali. Pódla jsy w srjejźišću namakajoš tenraz drogowańske pokazki, źiśecu pratyju (tšojeńka, basni, žorśiki a słowne graśe), ewangelsku kśesćijańsku pratyju a wóswěśijotej se jubileje – 150 lět wót naroźenja serbskeje spisowaśelki Marjana Domaškojc, 200. burstak komponista Korla Awgust Kócor, 70. jubilej Serbskego ludowego ansambla a jubilejnej spomnjeśi na Mata Riza a Kita Šwjelu. Dalšne ekskurse su woglědy do wukraja (Kreta, Thailandska) a temy, kótarež pak se póśěguju na druge jsy (Janšojce, Móst), na stawizniske tšojenja abo wósoby ako Wilhelm Brasse, kótaryž jo statkował ako fotograf w Auschwitzu.
K wósaźe Slepo/Slěpe słuša sedym jsow: Dźěwin, Brězowka, Mułkecy, Miłoraz, Rowno, Slepo, Trjebin a wótergi pomjenjujo se ako wósyma wjas bramborski Lěsk. Region jo znaty za wósebnu slěpjańsku narěc, a teke dla rědnych narodnych drastwow. Slěpe jo jadnučki serbski region, kótaryž jo wuwił a zachował do źinsajšnego swójsku źiśecu drastwu za gólcow a za źowća. W drugich regionach źiśi su nosyli cesto samske drastwy kaž dorosćone, jano w mjeńšej wjelikosći. Togodla jo Slěpe wuwześe a naźejam se, až rědna źiśeca drastwa buźo dalej a zasej wěcej widobna w zjawnosći. To wšak njejźo bźez problemow. To jo mě groniła Elwira Hantšo, cłonk towaristwa Kólesko e. V., šlodaŕka drastwow a awtorka knigłow wó slěpjańskej narodnej drastwje za dorosćonych a źiśi. Wjele nanow njoco, až jich syny nose »suknju«. Hyšći pśed někak 50–60 lětami pak njejo to było nic wósebnego.Syn awtorki w slěpjańskej źiśecej drastwje Foto: Justyna Michniuk
Za mójo slěźenje zajmny jo dalšny fakt, až w Slěpem su źiśi teke nosyli žałowańsku drastwu. To wšak do źinsajšnego njejo derje wuslěźone. Powšyknje móžo se groniś, až njejo była drastwa za kuždy cerkwiny swěźeń za źiśi, dokulaž wóni njejsu na namšu chójźili až do końca Drugeje swětoweje wójny, gaž su zawjadli specielne namše za źiśi. Wažnje jo teke, až góle jo było połnogódny cłonk wósady akle pó górjejbranju (konfirmaciji). Weto groni se, až ga w Slěpem su źiśi se wobźělili na zakopowanjach swójźbnych prědnego stopnja (to groni nana a maśerje), a jo teke móžno, až pśi zakopowanjach swójźbnych drugego stopnja (to groni na pśikład bratšow a sotšow). Dla togo su eksistěrowali za te źiśi žałowańske drastwy. W knigłach kněni Hantšo z decembra 2020 móžomy wobźiwowaś pór žałowańskich drastwow za źiśi, za cas lěśa a zymy, za zakopowanje a cas pótom, a teke wšednu žałowańsku drastwu.1 Prezentěrowane drastwy su samorozmějucy drastwy za źowća (wót 6 lět až do konfirmacije). Zazdaśim njejo wěcej žednych informacijow, bildkow abo mólbow ze žałowańskeju drastwu za gólcow. Ale źiśi wobeju rodowu su nosyli wšednu źiśecu drastwu, njejadnaku za gólcow a źowća (sic!). Ta drastwa jo nadrobnje wopisowana w brošurce, wudanej teke w lěśe 2020.2
Dnja 8. oktobra 2021, w Serbskem muzeju w Chóśebuzu, jo kurator Werner Měškank wótwórił swóju slědnu wustajeńcu pśed wuměńkom, pód titelom »Sammelsurbium – Serbske na wórach a we wabjenju«. Wustajeńca na Młyńskej droze 12 w měsće se pokazujo až do 13. měrca 2022. Zgromaźone eksponaty prezentěruju šyroku paletu wórow wót drastwow a taškow, pśez porclinowe figury a głažki až k suweniram, sudobjam a etiketam za žywidła. Głowne znamje jo, až wšykne eksponaty maju něco serbskego: motiw z narodneje drastwy, serbski label, nadpismo w serbskej rěcy atd. Dodaś cu, až wót pór lět wobglědujom zajmnu tendencu w Pólskej a drugich europskich krajach: To regionalne na wórach pokazaś, zadobyś se do wutšoby kupowarja a z regionalnymi motiwami wěcej pśedawaś. Móžoš groniś: Wócy sobu kupujotej! Na pśikład flaška wina z njewšednym, eksotiskim etiketom jo rědny darik z dowola a casy teke symbol za pódpěranje lokalnych, małych firmow.
Njewšednu wustajeńcu som sebje ze zajmom woglědała a som se z kuratorom Wernerom Měškankom wó njej rozgranjała. JUSTYNA MICHNIUKKurator wustajeńce Werner Měškank pśed witrinu z lokalnymi produktami Foto: Justyna Michniuk


text:
Štóž so z kedźbliwymaj wočomaj podłu łužiskich hatow wuchodźuje, je tam zawěsće hižo spěwateho kołpja ze žołtym pyskom wuhladał. Kołpje, kotrež hewak znajemy, maja oranžowy pysk. Spěwate kołpje swojemu mjenu woprawdźe wotpowěduja. Hdyž leća, hdyž so wohrožene čuja abo hdyž prosće na rěpikowych polach steja, wone wótře spěwaja. W lehnjenskim času wot apryla pak skerje mjelča, a wot srjedź meje móžemy kołpje a jich młodźata wobkedźbować.
Mjenowana družina ptakow pochadźa poprawom ze Skandinawiskeje. W Hamburgu běchu prěnje spěwate kołpje hižo 1970 wuhladali. Dwanaće lět pozdźišo zwěsćichu tajke Schleswigsko-Holsteinskej a wot lěta 1995 tež w Błótach. Pola Kamjenca su so prěni raz w lěće 1998 młodźata spěwateho kołpja wulahnyli a so w haće blisko Koslowa derje schowali. Prěnje wideja tychle rjanych ptakow z młodźatami nahrawach před šěsć lětami při Kamjentnym haće mjez Smječkecami a Róžantom. Dale a bóle so spěwate kołpje po łužiskich hatach wupřestrěwaja a domoródnu družinu horbatych kołpjow wutłóčeja.


text:
Hajnel I Brodaty
Hajnel I Brodaty (rodz. mjyndzy 1165/1170[1], um. 19 marca 1238[2]) – kśůnża wrocławske we lotach 1201-1238, uopolske 1201-1202, kaliske 1206-1207 a uod 1234, władca Źymje Lubuskij do 1206, 1210-1218 i uod 1230, uod 1231 kśůnża krakowske, uod 1234 we połedńowyj Wjelgopolsce po rzyka Warta, uod 1230 uopjyka nad Uopolym, uod 1232 uopjyka nad Sandomjyrzym, uod 1234 cołko władza nad Uopolszczyznům, ze ślůnskej linii dynastyji Pjastůw, zołożyćel mjanowanyj powszechńe Dynastyji Hajneli Ślůnskich. 25 listopada 1202 wroz ze Mjyszkjym Plůntonogim podrychtowoł umowa kero zatwjerdźůł papjyż Innocynty III, skiż kerej Ślůnsk uostoł potajlowany na Dolny mjanowany kśynstwem ślůnskim (ducatus Slezie), a Gůrny mjanowany kśynstwem uopolskim (ducatus Opol)[3]
Hajnel I Brodaty umrził 19 marca 1238 we Krośńe Uodrzańskim[4]. Uznowany je za jedngo s nojwybitńyjszych Pjastůw uokrysu rozbićo dźylńicowygo. Ńyskorzi jigo robota uostoła zniszczůna trzy lota po jigo śmjyrći bez ńyspodźywany najazd Můngołůw, kery doł sroge straty we cołkej Wschodńij Ojropje.
Przipisy
- ↑ Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów Śląskich, t. I, Wrocław 1973, z. 74-77. Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Warszawa 1997, z. 95 uważo, iże Hajnel můg rodzić się uůn. roku 1168. Pewno podstawa doje tukej zagińůno uobecńe tablica w kůśćele trzebńickim, kero zawjeroła treść, iże Hajnel w chwili śmjyrći mjoł 70 lot, por. Wacław Korta, Średniowieczna Annalistyka Śląska, Wrocłow 1966, z. 98.
- ↑ Kazimierz Jasiński, Rodowód..., t. I, z. 74-77.
- ↑ Rudolf Žáček, Górny Śląsk na progu historii, z. 106, w: Historia Górnego Śląska, red. Joachim Bahlcke, Dan Gawrecki, Ryszard Kaczmarek, Wyd. Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, Gliwice 2011.
- ↑ Martin Čápský, Historia Górnego Śląska. Polityka gospodarka i kultura europejskiego regionu. z. 115, ISBN 978-83-60470-41-1


text:
Anselmus Ephorinus
Anselmus Ephorinus (Anzelm Eforyn, Eforinus) (nar. kol. 1505 we Mirsku, um. grudziyń 1566) to był ślōnski humanista i medyk.
Anselmus Ephorinus narodziōł sie we Mirsku na Dolnym Ślōnsku. Sztudiyrowoł na Akadymiji Krakowskij, w keryj potym wykłŏdoł dialektykã i logikã. We Padova dostoł tytuł dŏchtora medycyny. Po przijeździe do Polski ôstoł mianowany piyrszym medykym miasta Krakowa. Korespōndowoł z Erasmusem ze Rotterdamu. Autōr pŏru dzieł.
Podle strzodowisk fungujōncych na rzecz uznaniŏ ślōnskij nacyji je jednym ze protoplastōw ślōnskigo nŏrodu, pōniywŏż kedy korespōndowoł ze Erasmusem ze Rotterdamu, tamtyn wielokrotnie swrŏcoł sie do niego jak do Polŏka, na co Anselmus, przi podpisowaniu sie we brifie, napisoł „Tuus et suus, Anselmus Ephorinus, Silesius non Polonus” („Twōj i swōj włŏsny, Anselmus Ephorinus, Ślōnzŏk niy Polŏk”).
Bibliografijŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Encyklopedya Powszechna Kieszonkowa, zeszyt X, Nakład druk i własność Noskowskiego, Warszawa 1888


text:
Kónc wudobywanja brunicy we Łužicy a z nim zwisowaca strukturna změna tudyše komuny dźeń a bóle zaběratej. Wšako nadźijeja so na wjele milionow eurow.
Wojerecy (AK/SN). W zwisku ze strukturnej změnu chce město Wojerecy z wokolnymi komunami wušo hromadźe dźěłać. To podšmórny wyši měšćanosta Torsten Ruban-Zeh (SPD) na wčerawšim posedźenju měšćanskich radźićelow. „Industrijnišćo Čorna Pumpa je wobstatk Wojerec. Chcemy je hromadźe z gmejnami wuwiwać“, wón rjekny. Za to podpisa město Wojerecy wčera kooperaciske zrěčenje z Grodkom, z tamnišej saněrowanskej towaršnosću a z gmejnu Sprjewiny Doł.


text:
Žórło: Němsko-hornjoserbski słownik (red. Helmut Jenč), Budyšin 1989/1991
Pokazka: Jedna so wo starši słownik, němski a hornjoserbski prawopis njewotpowědujetaj aktualnej normje. Ćišćane wudaće je na předań pola LND.
Wahn~: błudny;
wahnsinnig
1. b.; wón zachadźa kaž błudny, tajke něšto zwoprawdźić chcyć je błudna ideja; Med. błudnomyslny, choromyslny, šicofreny, přemysleny; (furchtbar unvernünftig) kołwrótny, wrótny, wólberny, klepnjeny, cybnjeny, dźiwi; ja tola ~ njejsym tajku zwažliwu wěc sobu činić; w. werden wobłudnić p, zbłudnić p, wowrótnić p, skołwrótnić p, zbłaznić p 2. (furchtbar, sehr groß, stark) strašn|y, žałostn|y, grawoćiw|y, hrozn|y, smjerć; ~a hara, to je ~je skoku šło, ja so smjerć wjeselu;


text:
Gloria Žurec skedźbnja z wosebitymi widami na swójbnych kaž tež na přećelow a swjedźenje, kotrež zhromadnje wotměwaja. W knize „Wćipni być“ předstaja so wona jako młoda fotografowka. Loni wobdźěli so Róžeńčanka na dźěłarničce fotografowanje, kotruž běštej Ludowe nakładnistwo Domowina a Spěchowanski kruh za serbsku ludowu kulturu wuhotowałoj. „K tomu pohnuł, tam sobu činić, je mje Ralbičan Jan Šołta, kiž wědźeše, zo so za fotografowanje zajimuju“, rozłožuje šulerka 10. lětnika Budyskeho Serbskeho gymnazija. Na swojich fotach předstaja wona předewšěm ludźi, žony při přihotach na Kulowski póstniski ćah abo dźěći wulkeje Brězanec swójby, kotrež w delnich Sulšecach jutry swjeća. „Sulšecy su za našu swójbu takrjec korjenje a domizna. Wottam Brězanecy pochadźeja a tam so stajnje rady zetkawamy“, młodostna podšmórnje. Tak bě jej tež poměrnje lochko, mjezwoča a rjane žiwjenske wokomiki zapopadnyć.
Nimale tysac wuknjacych z kubłanišćow w swobodnym nošerstwje po cyłej Sakskej, jich starši a wučerjo su zańdźeny pjatk před a w Sakskim krajnym sejmje w Drježdźanach na swoje žadanja a starosće skedźbnili.
Jutře wotměje so w Sakskim krajnym sejmje zjawne słyšenje k nowelěrowanju zakonja wo šulach w swobodnym nošerstwje. Serbske šulske towarstwo kaž tež Rada za serbske naležnosće Sakskeje su statnemu ministerstwu za kultus swoje stejišćo posrědkowali.
Ze splećenjom přez syć je Budyšan Markus Gießler iniciatiwu za lěpše hladanje dźěći zahajił. Sobu dźěłać a njeswarjeć je jedna dewiza sobuskutkowacych, ćišć na wšitkich runinach dalša. Najpozdźišo jako běchu tež w Budyskim wokrjesu dźěćace dnjowe přebywanišća zawrěli, zo bychu z pomocu stawka na ramikowe wuměnjenja při hladanju dźěći skedźbnili, zjawnosć jara kompleksnu temu chutnje bjerje. To saha wot rumnostnych wuměnjenjow přez ličbu personala a jeho kwalifikaciju hač k zastaranju z jědźu w dźěćacych dnjowych přebywanišćach a šansa za staršich sobu rěčeć.
Markus Gießler, student politiskich wědomosćow a sociologije, je so před lětom na čoło splećenja přez syć stupił. Constanze Knappowa je so z 22lětnym rozmołwjała.
Što je scyła splećenje přez syć?
„Rěč hrajersce lochko nawuknyć“ rěka dźěłarnička, kotruž poskićuje awtorka, pedagogowka a spěwytwórča Beate Tarrach ze Sowrjec (Soritz) w gmejnje Kubšicy. Jeje koncept rěka, zapřijeć cyłe ćěło do wuknjenja.
Beate Tarrach dawa čućiwy dohlad do jendźelšćiny. Słowo po słowje wona postupowanje při nawuknjenju rěče rozłožuje. Hižo dwanaće lět praktikuje Sowrječanka projekt „Dyrdomdej jendźelšćina. Rěče wuknyć wobradźa wjeselo“. Jeju protagonistaj James a Emma pućujetaj po swěće. Při tym wuknjetaj stajnje zaso nowe słowa. „Ideja je, rěč z pohibom zapřimnyć, z cyłym ćěłom, žiwjenju blisko, z wutrobu, ze wšěmi zmysłami“, praji Beate Tarrach. Dyrdomdejske pućowanje słuži jako zhromadne dožiwjenje za dźěći. Hry kaž „Knjez rybar, knjez rybar, kak hłuboka je woda?“, „Moje prawe, prawe městno je swobodne“, „Što mam w swojej ruce?“, „Hdźe je kwětka?“ a dalše hodźa so zapřijeć. Spěšnje přeměnja so rumnosć na krajinu. Ze stólcow stawaja so hory, z papjerca rěka. „Wužiwajće rumnosće“, zmuža wona wobdźělnikow swojeje dźěłarnički, „to spožča dźěćom začuće, zo woprawdźe pućuja.“
Smjerdźaca (aha/SN). Brošurka kubłanskich poskitkow a planowanych zarjadowanjow Serbskeho kubłanskeho srjedźišća LIPA Smjerdźaca je wušła. Hižo wonkowne wuhotowanje w módro-čerwjeno-běłej barbje wabi. Z logomaj LIPY a Serbskeho šulskeho towarstwa skedźbnja so na jeju zhromadne dźěło. Dalša pokazka je na zarjadowanje w septembru składnostnje 15lětneho wobstaća kubłanskeho srjedźišća, kotrež ma wot časa załoženja swój domicil w tehdy zawrjenej Smjerdźečanskej pěstowarni. Wulka paleta poskitkow je přewidnje tak rjadowana, zo su wšitke starobne skupiny narěčane. Na zadnjej stronje brošurki podawaja přehlad dalekubłanskich poskitkow za kubłarki. Tam zapřijate su móžnosće wukubłanja na mentorku z kwalifikaciju za fachowy nawod praktikantow w kubłanskich zarjadnišćach. Wažne městno tohole wobłuka je tež wěnowane rěčnemu kubłanju a wukmanjenju w serbšćinje.
Statna studijna akademija Budyšin dóstanje nowe laborowe twarjenje. Kaž je Budyski zapósłanc krajneho sejma Marko Šiman (CDU) zdźělił, je w dwójnym etaće Swobodneho stata Sakskeje za lěće 2015 a 2016 za to 3,7 milionow eurow předwidźane. Přihłosuje-li krajny sejm, móhło so w druhej połojcy lěta twarić započeć. Direktorka studijneje akademije Barbara Wuttke je wolóžena. „Tuchwilne zaměstnjenje našeho laboroweho wuhotowanja časej hižo njewotpowěduje“, wona rozjasnja.
Wojerecy (HH/SN). Dźěćaca a młodźinska farma we Wojerecach chce zajimcam přichodnje poskićić, so na serbskich farmowych popołdnjach wobdźělić. Rafaela Wićazowa, kotraž poskitk nawjeduje, chce tam mjeztym hižo štyri lěta zakótwjene dźěłowe zjednoćenstwo Serbšćina z nowym konceptom wobohaćić. „Ma to być poskitk dźěćom a młodostnym, kotřiž so za serbsku rěč a kulturu zajimuja. Chcemy za swoje tematiske zarjadowanja tak wabić, zo so nichtó k ničemu nućeny nječuje. Wšitke serbske popołdnja so tak wuhotuja, zo je po kóždym zarjadowanju móžno, tež wšitke dalše wopytać“, powěda w Radworju bydlaca Serbowka. Wona pěstuje swoju maćernu rěč a kulturu w swójbje, wosebje tež jako spěwarka Radworskeho chóra Meja. Zachować a šěrić serbsku kulturu je jedne ćežišćo dźěła na Wojerowskej dźěćacej a młodźinskej farmje, kotraž je w nošerstwje Miłočanskeho Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka.


text:
Marcin Musiał (ur. 1988) – humanista zaangażowany, Ślązak, literaturoznawca, bloger “tylko burak nie czyta”, autor projektu ustawy o śląskim języku regionalnym i dwóch samorządowych programów dla śląskiej kultury. Współautor (razem z Moniką Rosą) książki "Kiedy umrze ślōnsko gŏdka". Na portalu Wachtyrz.eu pisze o swoich pasjach – Śląsku, literaturze, polityce i piłce nożnej. Pochodzi z Żor, mieszka w Katowicach.
Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.
Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.
Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:
- pisać wiyncyj tekstōw
- ôbsztalować teksty u autorōw
- rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
- kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo
Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.
Spōmōż Wachtyrza


text:
Na zicher wiycie już, że na kożdym krajiczku Ślōnska idzie trefić cosik gryfnego, pra? Ale wiycie jakie sztele my mōmy nojbardzij w zocy? Takie, na kere niy yno fajnie sie zaglōndo, ale idzie tyż nabrać dobrych szprymōw a wynauczyć sie czego nowego. I gynau ô takie szpecjalne sztele staro sie Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu. Pōdźcie snami na rajza po Sztolni Krōlowo Luiza, Parku 12C a Grubie Guido. Bydzie superowo!
Ślōnskie atrakcyje – Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu
Weekynd, krōtki urlaub abo fraj popołednie to sōm perfekt przileżytości, coby nafolować akumulatory. Ale niy werci sie wtynczos przesiodywać na tapczanie przed telewizorym abo kōmputerym. Werci sie we plac tego zajechać kajś po blisku, kaj idzie sie moc nauczyć. Perfekt idyjōm na tako krōtko rajza je byzuch na Grubie Guido, Parku 12C abo Sztolni Krōlowo Luiza do kupy z ôd nij nojnowszōm atrakcyjōm – Podziymnōm Sztrekōm Wodnōm.
Park 12C we Zobrzu
Park 12C we Zobrzu fest nos udziwił. Przōdzij ani my niy wiedzieli, że taki zwiedowny a moderny plac je kajś na Ślōnsku. Perfekt sztela dlo familijōw, w kerej kożdy trefi cosik dlo sia. Je tamek i Bajtel Gruba, na kerej bajtliki umiōm na chneda ôstoć fedrujōncymi grubiorzami, i miyjsce na grilla a na spōlny fajer dlo starszych byzucherōw. Na co kōmu działka, ô kero sztyjc trza sie starać, kosić trowa a ônaczyć nastympne rymōnty, jak we cyntrum miasta mo sie tak fajny a doporzōndku zôrganizyrowany plac choby Park 12C we Zobrzu?
Keby tego bōło sztyjc niywiela, to zaro kole Parku 12C je Park Techniki Wojskowej, w kerym fani wojynnych wozideł ajnfach ôgupnōm. Fligry, auta, pancery – je tam naprowda wszyjsko. A ku tymu te wszyjskie masziny niy yno zocnie wyglōndajōm, ale idzie sie tyż nimi karnyć. Wejrzijcie na mus!
Gruba Guido we Zobrzu
Gruba Guido we Zobrzu, kerej wszyjscy fest przajōm, to je już sztela kultowo. Masowo byzuchowano w sezōnie a wele niego. Charakterystyczny plac na karcie Ślōnska, do kerego sztyjc rajzujōm wandrusy ze roztōmaitych landōw. Szpecjalne miyjsce, w kerym idzie sie wybrać na szychta a douczyć masy zwiedownych informacyji ô regiōnie a blank skuplowanōm śniōm industryjōm wōnglowōm. To je tyż wyjōntkowo sztela na wycieczki szkolne abo firmowe rajzy integracyjne.
Fol wrażyń, ymocyji a ku tym zjazd bai na 355 metrōw szolōm pod ziymia. Ku tymu sztygarskie klamoty a werkcojgi a pora niylekich grubiorskich zadań do wyônaczynio. Gryfne szprymy a masa nowych wiadōmości ô ślōnskim wōnglu. Keby tego sztyjc bōło mało, ôkrōm zwiydzania gruby umicie użyć posług Hostelu Guido, Cōuny K8 abo nojgłymbij polegniyntego szynku w Europie – Hali Pōmpōw. Kuknijcie na Gruba Guido we Zobrzu, richtich we wercie!
Sztolnia Krōlowo Luiza we Zobrzu
Sztolnia Krōlowo Luiza we Zobrzu to je miyjsce unikatowe we skali Europy a świata. To je tyż dzisiej nojdugszo sztela hydrotechniczno we bergmōństwie wōnglowym na świecie. Ôstała wyônaczōno, coby szło ôdwodniać gruby Krōlowo Luiza a Krōl, ale tyż coby szafnyć wyciōnganie wōnglo na wiyrch. A dzisiej? Dzisiej skuli nij idzie wyciōngnyć na wiyrch nauka, kultura a wrażynia niy do przepōmniynio.
Poradziesiōnt metrōw pod wiyrchniōm zobrzańskich drōg, ôddekować umicie tamek poroztopiyrzano neca chodźbōw, efekty ciynżkij roboty, a ku tymu bajszpile na niyôbyczajno moc natury. Dotynczos byzuch we Sztolni Krōlowo Luiza we Zobrzu bōł kludzōny przede wszyjskim podug Podziymnej Sztreki Turystycznej a Podziymnej Sztreki Familijnej. Skirz tych drōg idzie sie perfekt ôbznajōmić ze historyjōm sztolnie, podziwać sie z bliska na flyce abo poprōbować roboty z grubiorskim krōmpoczym w rynce. Idzie chcieć czegoś ekstra ku tymu? Toć, że ja!
Pora tydni do zadku, gynau 14. wrześnio, ôdewrzito ôstała nowo atrakcyjo turystyczno na mapie Ślōnska – Podziymno Sztreka Wodno. Skuli nij mōmy terozki przileżytość przepłynyć łōdkōm przeszło 1100 metrōw pod ziymiōm. To je echt gryfno ôpcyjo ku wycieczce we wercie, na kerej kożdy znojdzie cosik dlo sia. Na Sztrece Wodnej Sztolni Luiza treficie m.in. Skarbnika abo Utopka, wsłuchocie sie w klang kapiōncej wszyndzi wody (w pauzach ôd pozornego słuchanio ôprowodzocza!) a bydziecie umieli podziwać sie z bliska na naciyki wapiynne abo na flance, kere znodły knif coby rōść po cimoku, przeszło 40 metrōw pod delōwkōm.
Byzuch we Sztolni Krōlowo Luiza to je rajza, kerej sie niy przepōmni. Beztōż narychtowalimy jeszcze jedyn tekst, z kerego spokopicie jeszcze wiyncyj ô tej hyrskij ślōnskij atrakcyji. Prymiera już za tydziyń!
Gryfne sztele na weekynd? Kuknij do Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego!
Kedyś trefiało nōm sie tak, że niy mielimy idyji na weekynd na Ślōnsku. Terozki, dziynki atrakcyjōm choby te, nad kerymi piecza trzimie Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu, naszym yno jednym probymym je tera wysznupanie czasu fraj, coby to wszyjsko pozwiydzać. Zajedźcie se do Zobrza, bo to niy ma yno zwiedowne ślōnskie miasto, ale tyż cyntrum szpecjalnych turystycznych atrakcyji, kerymi umiymy sie poasić przed cołkim światym.
Tekst ôstoł narychtowany społym z Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu. Fest dziynkujymy za zaproszynie a za richtich fajno ôprowodzka!
Byzuchowaliście już sztele Muzyjum Bergmōństwa Wōnglowego we Zobrzu?
Łaziliście po Sztolni Luiza, Parku 12C abo Grubie Guido? Czekōmy na Wasze kōmyntorze!


text:
Němske Pazlicy (SN/MWj). Eksotiske zwěrjata mjeztym ani tak eksotiske hižo njejsu. Na lamy a alpaki smy so nimale hižo zwučili a tež pisane papagaje tu a tam wuhladaš. Wulke bizony pak znajachmy dotal jeno ze zwěrjenca abo z indianskich filmow. Nětko móžeš tele wulke skoćata takrjec live dožiwić, mjenujcy hdyž po kolesowanskej šćežce z Njebjelčic do Němskich Pazlic jědźeš. Tam Volker Synatschke wot lońšeho awgusta pjeć tychle wulkich zwěrjatow, kotrež słušeja do skupiny howjadow, plahuje.
„Chcych swoju łuku někak zmysłapołnje wužiwać, ale na někajke wosebite wašnje. Přez němski zwjazk plahowarjow bizonow sym so z tymlemi zwěrjatami bliže zaběrał a tak sym swoju ideju poněčim zwoprawdźił“, powěda Kamjenčan, kiž poprawom w metalowej branši dźěła. Z porjadnej twarskej dowolnosću a z přihłosowanjom lěsnistwa kaž tež ratarskeho a přirodoškitneho zarjada je potom swoju łuku z wysokim milinowym płotom wobhrodźił a bizonam škit před dešćom natwarił. Nimo toho stwori jara masiwnu metalowu připrawu, kotraž skoćatam přistup na pastwu zmóžnja abo nic.


text: Derje, zo so zamołwići Domowiny a Załožby za serbski lud wo to prócuja, zo tež Serbja něšto z hornca strukturneje změny dóstanu. Na to skedźbnił je připódla referent za serbske naležnosće Braniborskeje Měto Nowak na njedawnej zjawnej prezentaciji wuslědkow dźělneho projekta Serbskeho instituta „Hódnoćenje imaterielneho kulturneho namrěwstwa Delnjeje Łužicy w němsko-serbskim konteksće“ (IKN). Na prašenje, kak ma potom po projekće kónc lěta dale hić, wón nadźijepołnje wotmołwi: „Ličimy z tym, zo dóstanjemy přichodne dźesać lět dohromady 19 milionow eurow za šěsć serbskich projektow, a dalewjedźenje IKN je jedyn z nich.“ Po zdaću so tež Serbja w Sakskej podobnje nadźijeja. Jeli woprawdźe miliony eurow na nas čakaja, wostanje jenož prašenje, kak je rozdźělić. Štó stanje so ze serbskim milionarom?


text:
Štó a što tči za serbskimi projektami, kotrež buchu we wobłuku wubědźowanja Sakskeho fondsa „Čiń sobu!“ mytowane? W lětušim serialu Serbskich Nowin je předstajamy.
Na Wojerowskej dźěćacej a młodźinskej farmje w nošerstwje Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka (CSB) wjesela so nad mytom Sakskeho fondsa „Čiń sobu!“ w kategoriji „Žiwa dwurěčnosć“.
Woblubowane zarjadnišćo so hižo wjele lět za dźěło z dźěćimi a młodostnymi zasadźa pěstujo harmonisku zhromadnosć. Zrodźili su tam mysličku, na swojim arealu atraktiwitu a wjacerěčnosć hišće bóle spěchować. Na farmje maja rasy wužitneho skotu, kotrež su wot wotemrěća wohrožene. Kak mamy z nimi wobchadźeć, je plahować, zwotkel pochadźeja abo kak su žiwe, to wšo zhonja wopytowarjo z informaciskich taflow, připrawjenych na hródźach a chlěwach – dotal pak jenož w němskej rěči. Z pomocu myta 4 960 eurow to bórze změnja. Nastajić chcedźa tam wosom interaktiwnych přehladnych taflow, na kotrychž móžeš so wo wosom tam zastupjenych rasach po němskej, serbskej, pólskej a jendźelskej rěči wobhonić.


text:
Znŏmy dokładne daty i godziny barażowych szpilów o awans do Fortuna I ligi, we kerych zagro na pewno Ruch Chorzów.
Niy wiemy jeszcze z kim, wiync godzina jeszcze do ustalenia, ale wiemy, że szpile odbyndom sie na szpilplacu drużiny, kero zajmie wyższy plac we lidze na jeij koniyc. We tym wypadku wiemy, że Ruch zajmie abo 3, abo 4 plac wiync piyrwszy szpil barażowy na pewno zagro u sia.
Ze kim zagrŏmy zadecyduje ostatnio raja szpilów eWinner II ligi bo do szpilanio sôm Wigry Suwałki, Radunia Stężyca abo Lech II Poznań – ino te kluby majōm szansa jeszcze na szpilanie we barażach.
1/2 finału odbyndzie sie 25 maja (środa) o 17:45 i 20:00, a finał baraży planowany jest na 29 maja (niedziela) o godzinie 17:00.
Klub prowadzi już sprzedaż biletów na szpil barażowy. Informacje mŏcie tukej => INFO, a kupicie bilety tukej => BILETY NA BARAŻ
własne / 90minut.pl


text:
Państwo
Państwo je politycznōm, suwerynnōm, terytorialnōm i ôbligatoryjnōm ôrganizacyjom społeczyństwa. Ôrganizuje i koordynuje robotã wielgich grup społecznych. Państwo mŏ tyż granice terytorialne. Je niyznŏleżne i niypodlygłe.
Prawne kryteria państwowości, przijynte na mocy kōnwyncyji we Mōntevideo ze 1933, ôkryślane sōm nastympujōnco: (artikel 1.) "Państwo jako podmiot prawa miyndzynŏrodnygo winno posiadać take elymynty:
- ôbstōnõ ludność,
- struktury sztrofowe,
- suwerynne włŏdze,
- ôkryślōne terytoriōm (wielgość państwa niy wpływo na jigo podmiotowość) ôddzielōne ôd inkszych granicōm,
- zdolność włażyniŏ we relacyje miyndzynŏrodne.
- ôkryślōne prawidła prawne
Kōnwyncyjŏ była trefym rygiōnalnym a ôgraniczyła sie ino do państw amerykańskich, ale jij prawidła sōm przikwolōne we zwyczajowym prawie miyndzynŏrodnym.
Piyrszym problymym państwowości je uznanie państwa na arynie miyndzynŏrodnyj, czyli stwierdzynie ôd podmiotu prawa miyndzynŏrodnygo faktu istniyniŏ jakigoś państwa i gotowości do respektowaniŏ zwiōnzanych z tym skutkōw prawnych. Przedmiotym uznaniŏ może być: państwo, regyrōnek, insurgynty, strōna, co walczy abo nŏrōd. Uznanie państwa może być udzielōne abo indywidualnie ôd podmiotu prawa miyndzynŏrodnygo (napoczyńcie stosōnkōw dyplōmatycznych abo podpisanie umŏwy bilateralnyj), abo kolektywnie ôd skupiny państw (na podobne, jak we przipŏdku pojedynczygo państwa) abo ôrganizacyje miyndzynŏrodnyj (przijyńcie we poczet czōnkōw). Uznanie państwa winno mieć nŏturã jednoznacznõ i niyodwracalnõ, chociŏż we praktyce trefiŏ sie przipŏdki zawieszyniŏ abo zerwaniŏ stosunkōw dyplōmatycznych abo wyłōnczynie czōnka ôrganizacyje.


text:
Wo měrliwej rewoluciji 1989 a wo znowazjednoćenju Němskeje před 30 lětami swědči nětko w Kulowje wosebita wopomnjenska tafla. Při zachodźe do ewangelskeje cyrkwje su ju sobotu wotkryli.
Kulow (AK/SN). Na póndźelnych demonstracijach w Kulowje 1989 je tamniši pozawnowy chór stajnje Lutherowy kěrluš „Jed’n twjerdy hród je naš Bóh sam“ hudźił. Jeho prěnjej lince stejitej na wopomnjenskej tafli, kotruž staj měšćanosta Markus Posch (CDU) a předsyda měšćanskeho zwjazka CDU Mathias Kockert sobotu při zachodźe do Kulowskeje ewangelskeje cyrkwje wotkryłoj. Tajke pomniki pohnuwaja k dopominanju a budźitej pokojnosć a dźakownosć, rjekny farar Gabriš Nawka. Lutherowe linki su wuraz dźakownosće a našeje dowěry, z kotrejž optimistisce do přichoda hladamy, zwurazni Mathias Kockert.


text:
Po tym zo běchu so koparjo Njebjelčanskeje SJ na druhu połseriju wokrjesneje ligi z prěnim treningom pod hołym njebjom hižo přihotowali, podachu so woni do kónctydźenskeho treningoweho lěhwa w lěsnym parku Grünheide pola Auerbacha we Vogtlandźe. 16 hrajerjow a třo přewodnicy nastajichu so na puć. Jich prěnje wubědźowanje bě bowling.
Za pjatk rano běše běh po lěsnym arealu postajeny a snědani přizamkny so dwójna treningowa jednotka na kumštnym trawniku. Popołdnju trenowachu we wulkej sportowej hali pod nawodom Njebjelčanskeje trenarskeje dwójki Detlef Panic/Handrij Krawčik a po krótkim wočerstwjenju dale pod hołym njebjom.
Dokelž bě so sněžiło, ale nic dosć wokoło treningoweho areala, rozsudźištaj trenarjej, sobotu sej dojěć do zymskosportoweho centruma Klingenthal/Mühlleiten. Z wupožčenymi sněhakami podachu so Njebjelčanscy koparjo do dźesaćkilometrowskeje lojpy hač k horje Aschberg. To bě dobra wotměna k ćělnemu napinanju a zdobom skrućenje cyle hinašich skupin myškow.


c: application/octet-stream

text: :..:KLASA III SEM V28.09.1929.09.1913.10.1926.10.1927.10.1909.11.1910.11.19GeografiaJ.angielskiHis. i społ.WosWosGeografia10:15GeografiaJ.angielskiHis. i społ.WosWosGeografiaGeografiaJ.angielskiHis. i społ.WosWosGeografiaGeografiaJ.angielskiHis. i społ.WosWosGeografiaGeografiaWosHis. i społ.GeografiaMatematykaGeografiaWosHis. i społ.GeografiaMatematykaGeografiaWosHis. i społ.GeografiaMatematykaGeografiaWosHis. i społ.GeografiaMatematykaJ.polskiJ.polskiGeografiaWosJ.polskiJ.angielskiJ.polskiJ.polskiJ.polskiGeografiaWosJ.polskiJ.angielskiJ.polskiJ.polskiJ.polskiGeografiaWosJ.polskiJ.angielskiJ.polskiJ.polskiGeografiaWosJ.polskiJ.angielskiJ.polskiGeografiaGeografia24.11.1914.12.1915.12.1912.01.2025.01.2026.01.20His. i społ.WosJ.polskiJ.angielskiWosHis. i społ.WosJ.polskiJ.angielski10:15WosHis. i społ.WosJ.polskiJ.angielskiHis. i społ.WosHis. i społ.WosJ.polskiJ.angielskiHis. i społ.WosJ.polskiJ.angielskiJ.angielskiJ.polskiHis. i społ.WosJ.polskiJ.angielskiJ.angielskiJ.polskiHis. i społ.J.polskiJ.polskiJ.angielskiJ.angielskiJ.polskiHis. i społ.J.polskiJ.polskiJ.angielskiJ.angielskiJ.polskiHis. i społ.J.polskiMatematykaWosMatematykaJ.polskiMatematykaWosMatematykaMatematykaWosMatematykaMatematykaWosMatematykaWosMatematyka


text:
Byrnjež mustwowa kopańca koronapandemije dla přeco hišće móžna njebyła, njejsym w minjenych tydźenjach a měsacach wězo jenož doma lěnjeho pasł. Na najwšelakoriše wašnje spytach dale sportować – wosebje wonka. Najhusćišo wšak koło joggowach, druhdy podach so na wjetšu turu z kolesom a po namjeće kumpla a inspirěrowany wot knihi Alfonsa Frencla ,,Podłu Klóšterskeje wody“ mějach njedawno ideju: jónu wot žórła Klóšterskeje wody hač k městnu, hdźež so rěka do Čorneho Halštrowa wuliwa, pućować.
Dach so tuž z awtom do Porchowa dowjezć, hdźež so Klóšterska woda zwonka wsy pod Butrowej horu wužórla. Wot žórła pak na tym městnje ničo wulce njewidźach. Hakle někotre sta metrow dale wuhladach prěnje kapki wody. Njedaloko wottam pak hnydom spóznach, zo je rěka dale a šěrša.


text:
Z Gołbina/Gulben. Tudy stajany majski bom jo 16 mejtari wusoka chójca, ako su Šymjeńcojc Dawid (Schiemenz), jogo stary nan a pór pśijaśelow z góli Šymjeńcojc familije holili. Kóze gołbinskego Kózynego dwóra su pón w běgu pěś dnjow wobkusali škóru boma, kamerady Dobrowólneje wognjoweje wobory Gołbin-Cazow su bělony bom pótom dowjadli do Wejsneje wjaže (Dorfgemeinschaftshaus).
Gołbinski wejsny klub jo pśe-pšosył žeńske a źowća młoźiny, aby wili girlandu a wěnk źeń pśed stajanim majskego boma. Wjele luźi jo se wobźěliło, tak až su w běgu połtśeśa góźiny dokóńcowali tu 20 mejtari dłujku girlandu, wěnk a tśi štrycki. Gołbinarje su za to pósćili gałuzki koniferow a škrjokow, což jo wjadło k wótměnjatej zelenej barwje tych kusow.
Sobotu wjacor su wupyšnili majski bom, pótom su muske ze jsy a gólcy młoźiny jen stajali z pomocu kólasowego lodowaka (Rad- lader). Pótom jo wognjowa wobora organizěrowała reju do maja, pśi kótaremž jo wejsna młoźina pśewzeła pśedawanje piśow.


text:
-
Znamy zwycięzców III GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 07 Września 2017
Marcin Lasota, Szymon Święcicki, Roman Wiża, Krzysztof Dyrdek, Natalia Bryś i Grzegorz Marciniec wygrali III turniej XXVII Grand Prix Wodzisławia Śląskiego.
Tagi: Roman Wiża, Grzegorz Marciniec, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Szymon Święcicki, Marcin Lasota, Natalia Bryś, Krzysztof Dyrdek
-
Znamy zwycięzców XXVI GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 19 Października 2016
Krzysztof Marciniec, Szymon Święcicki, Robert Klafczyński, Roman Wiża, Andrzej Matczak, Antoni Biaduń i Aneta Trętowska wygrali XXVI GP Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Antoni Biaduń, Roman Wiża, Krzysztof Marciniec, Andrzej Matczak, Robert Klafczyński, Aneta Trętowska, XXVI GP Wodzisławia Śląskiego, Szymon Święcicki


text:
Žedna namóc!
Móje lube, móje wót Boga lubowane bratśi a sotśi,
gnada buź z wami a měr wót Boga, našogo Wóśca, a togo Kněza Jezom Kristusa. Rom 1,7
Tak zachopijo list pósoła Pawoła na Romarjow. A dalej cytamy w lisće:
17Njeźaržćo sami se za mudrych. Njezapłaśćo nikomu złosć za złosć. Starajśo se wó to, což pócne jo pśed wšyknymi cłowjekami.
18Joli móžno, tak wjele ako na was jo, ga mějśo ze wšyknymi cłowjekami měr
19Njepomsććo sami se, móje lube, ale dajśo město tomu gniwu Bóžemu, pśeto pisane stoj: pomsćenje jo mójo, ja cu zapłaśiś, źejo Kněz. […]
21Njedaj se złemu pśewinuś, ale pśewiń to złe z dobrym. Rom 1,17–21
Ten prjatkaŕski tekst dotyknjo jědro kśesćijaństwa: Kak mamy wobchadaś ze kśiwdu a winikojstwom? Kuždy ga móžo nalicyś take pady w šuli, w pówołanju abo doma, źož jo někomu njepšawo stało. Źož smy se myslili, něnt ale se pomsćim, tak to njamóžo dalej hyś, tebje ja pokažu! A pótom? Wótergi se myslim, až smy rowno žywe w takej špirali namócy. Nichten njoco wěcej na argumenty pśeśiwnika słuchaś, gronko „Žedna namóc!“ jo zazdaśim dawno wótzabyte. Namóc wšak wuwoła pśeśiwnu namóc. Stary Testament wulicujo historiju swěta ako stawizny gramoty mjazy luźami, kenž pópšawem deje se lubowaś.
Napominanja Pawoła daju se lažko rozměś, ale su śěžko realizěrowaś. To teke Pawoł wumarkujo, gaž pišo: „Joli móžno, ga mějśo ze wšyknymi cłowjekami měr.” Konflikty su pak rozwězne, njemusymy se z kneblom spóraś. To jo jadnora zasada, ale co jo złe, a co dobre? Kak móžomy se zorientěrowaś, źo ja sam stojm?
W hebrejskem teksće, kenž Pawoł citěrujo, jo słowo, kótarež móžo teke měś drugi wóznam město pomsćenja abo wopłaśenja. Źo skerjej do směra wurownanja abo spšawnosći. To jo daloko wěcej ako pomsćenje. Bog buźo se staraś wó spšawne rozwězanje mimo zejgrawarjow. To jo snaź wótpowědna formulacija: Bóžy gniw njejo nic drugego ako Bóža spšawnosć. Spušćaś se na Boga móžo mě daś kradu druge wiźenje wěcow abo fryšne ideje, kak z konfliktom wobchadaś. To jo to, což Pawoł kśěł nam groniś: Njejsmy sami na našej droze. Njedejali sami rozsuźiś, což dobre a złe jo.
Naša wjelika naźeja jo, až Bog nas njewóstaja sami z našym gniwom a z našeju złosću. Ako Bog jo wiźeł, kak wobchadamy mjazy sobu, njejo gronił, „Och, to zasej buźo, wóni se něźi raz znjasu.” A jo se sam pórał to togo swěta. W Jezu Kristusu jo pśišeł na swět, aby nam pokazał, kak wón napšawdu jo. Aby nam pokazał, kak wódawanje a wrośenje stej móžnej. Jo wšykno dał, na kóńcu teke swójo žywjenje. Město se pomsćiś, jo wšu gramotu na se wzeł. A ako jo wisał na kśicy, jo njasł žałosć a winu wót kuždego. Wóte mnjo, wót was, wót našych blišych a našych winikow. A wšykno sobu wzeł do smjerśi. A z jogo górjejstawanim jo znamje dał, až wšykno – naša žałosć, naš gniw a naša wina – jo zajźone, nic zabyte, ale zajźone. Na to se musymy pśecej zasej dopominaś, z tym až kuždy źeń bjatujomy:
„… a wódaj nam naše winy, ako my wódawamy našym winikam.”
אָמֵן
Bóže słowo w serbskem rozgłosu RBB na 4. njeźelu pó swětej Tšojosći, 2020-07-05.
Bibliske citaty pó: Biblija abo to zełe Sswėte Pißmo Starego a Nowego Teʃtamenta, do ßerʃkeje rėzy pʃcheʃtawjone, wot nowotki pilṅe pʃcheglėdane a pʃcheporėżane. Hala: Kanʃtein (1868).


text:
We Łužicy tučasnje sněhakować abo sankować njemóžeš, sněh prosće faluje. Tuž dyrbiš znajmjeńša hodźinu jězby z awtom na so wzać, zo by so raz prawje w sněze wucychnować móhł. Jurij Bjeńš je k tomu małe naprašowanje zestajał.
Sabina Hejdušcyna z Nowoslic: Njedawno pobych ze swójbu w Geisingu pola Altenberga. Tam smy cyły dźeń sankowali. Wosebje našej wnučce je so to jara lubiło. Lift drje tam žadyn njeje, spěšnje pak sej stajnje zaso na horu doběžachmy. Běše to woprawdźe lóštny dnjowy wulět.
Stanisław Šewc z Róžanta: Podach so z ćahom do Awstriskeje, hdźež přebywachmy z přećelemi w rjanej hěće. Dyrbju přiznać, zo koronapandemije dla trochu dwělowach, hač sej tam dojědu. Běše pak to prawy rozsud, dokelž dožiwich tam jedyn ze swojich najrjeńšich dowolow. Pisty běchu wulkotnje preparowane, a słónco nam rjenje swěćeše. Koronowych postajenjow dla su zawěsće mnozy doma wostali, a tuž njeběchu pisty kopate połne, kaž to hewak ze zymskich dowolow znaju.


text:
Zwjazk serbskich wuměłcow
Zwjazk serbskich wuměłcow z. t. je zjednoćenje serbskich wuměłcow, kotrež so w lěće 1990 załoži. Čłonstwo wobsteji z něhdźe 100 dźiwadźelnikow, rejowarjow, hudźbnikow, molerjow, spěwarjow a spisowaćelow.
Zwjazk serbskich wuměłcow je jako towarstwo z čłonom Domowiny a zastupuje so wot jednoho sobustawa w jeje zwjazkowym předsydstwje.
Wot lěta 1979 wuhotuje ZSW kóžde lěto mjezynarodny Swjedźeń serbskeje poezije.
Předsyda Zwjazka je wot apryla 2017 Jan Bělk. Dalši člonojo předsydstwa su Madleńka Šołćic, Jěwa-Marja Čornakec, Jan Cyž, István Kobjela a Michał Cyž.


text:
K Njebjelčanskej kermuši rejwansku lipu sadźili a zjawnje přepodali
Njebjelčicy (JK/SN). Ideju za rejwansku lipu w Njebjelčicach běchu hižo před štyrjomi lětami zrodźili. Składnostnje wjesneho swjedźenja tam dr. Fabian Jacobs zwěsći, zo maja w Njebjelčicach hišće wjele městna na nawsy. Tak wón namjetowaše, na prózdnu łuku lipu sadźić a ju wukmanić k rejwanskej lipje, jako wuraz gmejnskeje politiki, zwuraznić kmanosć za naslědne generacije.
Sobotu popołdnju nětko zetka so šwarna ličba wjesnjanow kaž tež hosći zbliska a zdaloka na łuce niže gmejnskeho zarjada. Hižo do oficialneho přepodaća rejwanskeje lipy hudźeše skupina Serbska reja k zabawje. Mały program při lipje zahaji skupina pěstowarskich dźěći, kotraž sej na kóncu programa staršich do rejki přeprosy a tak zaměr lipy zwobrazni. Tež čłonojo młodźinskeho kluba w narodnej drasće zarejwachu.


text:
Sportowe sudnistwo Zapadołužiskeho koparskeho zwjazka (WFV) je so wčera wječor w Hlinowcu z rasistiskim šćuwanjom přećiwo Serbam a z mjetanjom praskotakow we wobłuku finala wo wokrjesny pokal mjez hrajnymaj zjednoćenstwomaj młodźiny A Radwor/Wulka Dubrawa a Wojerecy/Ćisk/Łaz zaběrało. Po połdrahodźinskim sudniskim jednanju je Klemens Bětka, předsyda sportoweho sudnistwa WFV, na prašenja Jana Hrjehorja wotmołił.
Kónc junija 2015 wotměchu so w Kulowje wjacore kónčne hry wo wokrjesny pokal. Mjez tymi bě tež finale młodźiny A. Móžeće prošu skrótka hišće raz rysować, što je so tam stało, zo dyrbješe sudnistwo nětko jednać?
K. Bětka: W prěnim połčasu horjeka mjenowaneje pokalneje finalneje hry su přiwisnicy FC Łužica Wojerecy přećiwo Serbam spěwali. W druhim połčasu je skupina na hrajnišćo praskotaki mjetała a ćisny na sudnika mjez druhim tak mjenowanu kurowu bombu, kotraž pak na zbožo njeje fungowała. Wjacori zastupjerjo WFV su tutu njedźelu w Kulowje byli a tež sudnik wo přeńdźenjach w swojej rozprawje wo hrě piše.


text:
Doma we Łužicy, sylni w Europje,
language diversity policija škita naše rěče!
Štwórty sobustaw w teamje je policija. Wona škita mjeńšinowe rěče, pomha je zeznać a je na městnje, jeli su problemy. Jako hranična straža zasadźuje so language diversity policija za zrozumjenje mjez ludźimi z rozdźělnym rěčnym a kulturnym pozadkom.
Policija přewjeduje „kontrole“, na př. přez rěčny kwis abo překwapjacy postrow w jednej mjeńšinowej rěči. Wažne při tym je, zo stanu so tute „kontrole“ z pozitiwnym dožiwjenjom a zo dožiwja narěčane wosoby na hrajerske wašnje temu wjacerěčnosće a rěčneje mnohotnosće.


text:
Čorny Chołmc (MBc/SN/bn). Prěni „Krabaoke“ je minjenu sobotu něhdźe 30 zajimcow – mjez nimi samo spontani hosćo, kaž cyle čerstwje zmandźelenaj a někotryžkuli wandrowski – ke Krabatowemu młynej w Čornym Chołmcu přiwabił. Zhromadnje spěwachu najwšelakoriše spěwy, kaž na přikład „Wjasele źinsa“ we wersiji skupiny Die Folksamen, předewšěm pak hity w hornjo- a delnjoserbskim přełožku, mjez druhim „Mama mója“ (ABBA) a „Pśez ten monsun“ (Tokio Hotel).
Wotpowědne brošurki z tekstami kaž tež cedle z QR-kodom z linkom na nje běštej zarjadowarjej, towarstwo Krabatowy młyn a Choćebuski Kolektiw Wakuum, spřihotowałoj a wupołožiłoj. Nalada bě po jich podaću „wulkotna“. Wosebity karaoke bě projekt idejoweho wubědźowanja „Rěc zwjazuje“ Załožby za serbski lud. Tomule titulej wotpowědowachu tež wupójšane plakaty z „wažnymi wokablemi a wobrotami“ w serbšćinomaj a němčinje, kaž na přikład „Chceš ze mnu rejować?“ a „Chceš jenož hišće ze mnu rejować?“
Hory (SiR/SN). W přirodoškitnym wulkoprojekće łužiska jězorina, kotrehož nawodnistwo ma swoje sydło na Horach pola Wojerec, maja młodźi ludźo składnosć, dobrowólne ekologiske lěto přewjesć. Tule móžnosć wužijetaj tuchwilu Eduard Luz a Maximilian Kerk. Tele dny běleštaj skoru wot štomow, kotrež dyrbjachu skórnika dla z lěsa rumować.
Město Wojerecy dožiwja hłuboko sahacu strukturnu změnu. W nim bydleše w lěće 1980 něhdźe 77 000 ludźi, dźensa je jich 31 000. Město trjeba na dołhodobny čas připućowanje ludźi. Na tele wužadanje tež šulstwo reaguje. Wo wusměrjenju, wobsahowych konceptach a hódnoće serbskeje rěče je so Andreas Kirschke z měšćanostu za šulstwo Mirkom Pinkom rozmołwjał.
Kak posudźujeće Wojerecy jako kubłanske stejnišćo?
Budyšin (CS/SN). Nawi přichoda kaž tež powołanske poradźowanske wiki, kotrež wotměwaja so kóždolětnje spočatk lěta w Budyskej powołanskej akademiji, su lětsa korony dla wupadnyli. Tohodla rozsudźichu so zamołwići kónc šulskeho lěta dźeń wotewrjenych duri zarjadować, wšako maja hač na předmjet elektrotechniku, kotryž je tak derje kaž połny, we wšěch druhich wukubłanskich wobłukach hišće swobodne městna. Młodźi ludźo maja potajkim wulki wuběr a měli so na kubłanišćo přiwabić. Docenća a mnozy studenća rozłožichu minjenu sobotu něhdźe 250 hosćom wukubłanske móžnosće na akademiji. We fokusu steješe při tym nowe laborowe twarjenje, kotrež skića wuběrne móžnosće nastupajo přewjedźenje eksperimentow. K tomu su hišće přednoški k wšelakim temam přewjedli. Za zajimcow wotwonka bě móžnosć, sej mustrowe bydlenje w Budyskej Strowotnej studni wobhladać. Powołanska akademija wotnaja tam wjacore bydlenja ze třomi rumnosćemi, kotrež steja stajnje dwěmaj studentomaj k dispoziciji.


text:
Wobchody wopytali
Choćebuz (dpa/SN/ch). Tři braniborske Industrijne a wikowanske komory (IHK) chcedźa w přichodnych měsacach přepytować, na kotrych wsach kraja je dźeń a mjenje wobchodow, a zwěsćić, kak wupada nastupajo drobnowikowanje. Posudźowarjo wopytachu wobchody a zapisachu sortiment a wulkosć předawarnjow. Zaměr je dospołny přehlad wo poskitku w drobnowikowanju dóstać a ewentualne dźěry w zastaranju zwěsćić. Zapřijeć maja so předawanske płoniny w pjekarnjach a rěznistwach hač k žiwidłowym a knižnym wobchodam. Hač do lěća 2016 maja wšitke wuslědki předležeć.
Adwentne wiki wotewrjene


text:
Po prześledzyniu inforrmacji we Internecie sprawa wydŏwŏ sie jasnŏ. Prezes Jan Chrapek niybawym pożegnŏ sie ze sztanowiskiym. Dochodzom głosy, że nowy bydzie wybiyrany we drodze konkursu.
Walne Zgromadzynie Akcjonariuszy mioło sie łodbyć 5 czyrwcŏ, ale ze racji, że 26 czyrwcŏ otwyrajom sie oferty na promocja Miasta bez szport, to łostało przełożone właśnie na 26.
Wiymy tyż, że wniosek ło licyncja na II Liga łostŏł wycofany, a niybawym klub słoży wniosek o licyncja na III Liga.
AKTUALIZACJŎ!!! Dzisiŏj, 4 czyrwcŏ, Prezes Jan Chrapek oddŏł sie do dyspozycji Rady Nadzorczyj!
własne / twitter @magrygier / twitter @kat_gw_sport


text:
Lessingowe město je nětko wo socialne zarjadnišćo bohatše. Štóž pyta poradu w najwšelakorišich socialnych a wosobinskich prašenjach, tomu móža tam z wobšěrnym poskitkom pomhać.
Kamjenc (BG/SN). Swój nowy dom je předwčerawšim Hornjołužiski zwjazk Carity na Zapadnej w Kamjencu wotewrěł. W bywšej nakupowanskej pasaži „Pastwina hora“ wosrjedź stareho města nasta po wobšěrnym přetwarje nowe srjedźišćo za ludźi, kotřiž dyrbja wšědny dźeń najwšelakoriše ćeže zmištrować. Za nich maja tam dźewjeć wšelakich pomocnych poskitkow. „Naš dźeń wotewrjenych duri na nowym městnje je jasne wuznaće k socialnemu dźěłu w Kamjencu“, zwurazni srjedu jednaćel hornjołužiskeje Carity Andreas Ošika.


text:
Ulica Adama Mickiewicza
Ulica Adama Mickiewicza – popularna nazwa ulic w Polsce;
Ulice:
- Ulica Adama Mickiewicza w Białymstoku
- Ulica Adama Mickiewicza w Choroszczy
- Ulica Adama Mickiewicza w Gdańsku
- Ulica Adama Mickiewicza w Gliwicach
- Ulica Adama Mickiewicza w Katowicach
- Ulica Adama Mickiewicza w Leżajsku
- Ulica Adama Mickiewicza w Mrągowie
- Ulica Adama Mickiewicza w Niepołomicach
- Ulica Adama Mickiewicza w Radomiu
- Ulica Adama Mickiewicza w Rzeszowie
- Ulica Adama Mickiewicza w Sanoku
- Ulica Adama Mickiewicza w Słubicach
- Ulica Adama Mickiewicza w Śremie
- Ulica Adama Mickiewicza w Tarnowskich Górach
- Ulica Adama Mickiewicza w Warszawie
- Ulica Adama Mickiewicza we Wrocławiu
Aleje:
Według TERYT w Polsce jest 354 ulic i placów Adama Mickiewicza.


text: Z Kalawy/Calau. Na wósebne zarědowanje pśepšosyło jo Spěchowańske towaristwo za serbsku rěc w cerkwi z.t. stwórtk, 19. maja do kalawskeje Serbskeje cerkwje pśi góźbje nowowudaśa prědneje serbskeje fible. Pśed wěcej ako 350 lětami běšo ceptaŕ Juro Ermel w Kalawje wudał prědne serbske ABC-kniglicki. Nimska wušnosć jo je dała pśeśiwo wótšym protestam serbskich a nimskich měsćanarjow Kalawy konfiscěrowaś a dopołnje znicyś. Weto jo se wuchował jaden jadnučki eksemplar Ermelowych ABC-kniglickow lěta 1671. Toś te jo spěchowańske towaristwo něnto wudało ako faksimilowy śišć z wědomnostnym nastawkom profesora Michaela Ermela. Profesor Ermel z Barlinja, kenž jo pótomnik ceptarja Jura Ermela z Kalawy, jo wó swójich slěźenjach źaržał ekscelentny pśednosk pśed pśisamem 30 pśibytnymi. Až prědna śišćana serbska šulska wucbnica srjejź 17. stolěśa jo była dolnoserbska a nic górnoserbska, jo wón ako wósebnje zajmny fakt wustajił.


text:
Biosferowy rezerwat „Hornjołužiska hola a haty“ słuša k cyłoswětowej swójbje UNESCO-biosferowych rezerwatow. W lěće 1996 bu připóznaty. UNESCO je podorganizacija Zjednoćenych narodow (UNO) za kubłanje, wědomosć a kulturu. Předpokład za tute připóznaće je spjelnjenje „Kriterijow za připóznaće a pruwowanje UNESCO-biosferowych rezerwatow w Němskej“. BRHHH spjelnjuje tute kriterije, kotrež buchu dnja 18. decembra 1997 do postajenjow Sakskeho statneho ministerstwa za přirodu a wuwiće kraja a z tym do sakskich zakonjow zapřijate.
W němskich kriterijach UNESCO su mjezynarodne naroki na biosferowe rezerwaty po narodnych wosebitosćach w Němskej precizowane. Kriterije kaž na př. najmjeńša wulkosć, conowanje, ale tež funkcionalne naroki na př. na zarjadowanje škitaneje krajiny, prašenja zdźerženja biodiversity abo zjawnostneho dźěła su dokładnišo wujasnjene. Wšitke tute kriterije so dyrbja zwoprawdźić, zo by žiwjenje w tutych wosebitych škitanych krajinach za wobydlerjow žiwjenja hódne było a wostało. Přetož to je wosebitosć biosferowych rezerwatow, zo maja ideju runoprawneje jednoty mjez žiwjenjom a hospodarjenjom ludźi a dołhodobnym wobchowanjom přirody jako zakład wšeho žiwjenja wuwić a spěchować.
Kóžde 10 lět dyrbja so biosferowe rezerwaty wot komisije UNESCO přepytować dać, zo bychu dopokazali, kak su zjednoćenje so měnjacych narokow čłowjeka a přirody zmištrowali.
W lěće 2006 bu naš biosferowy rezerwat prěni króć ewaluowany. Mjezynarodny Advisory Comitee zwěsći w swojim hódnoćenju za Swobodny stat Sakska 22. awgusta 2007, „zo móhł tutón biosferowy rezerwat jako přikład w swětowej syći biosferowych rezerwatow słužić!“


text:
Nowe dopóznaća wo stawiznach, ze Serbami zwjazanych
Čorny Chołmc (SiR/SN). Susann Wuškec a Hans-Jürgen Schröter staj minjene šěsć měsacow pod nawodom Čornochołmčanskeho Krabatoweho młyna so ze stawiznami wsy kaž tež z jeje historiskimi zwiskami a jeje wokolinu, z Krabatowej baju a z Chorwatskeje pochadźacym wyškom Jankom Šajatovićom zaběrałoj. Minjenu sobotu staj wonaj projekt wosrjedź wsy, na naměsće před Frenclowym domom, předstajiłoj. „Team je so jara angažował a přewšo hódne fakty wotkrył. Njedosaha jeničce na powjerchu škrabać. Sym dźakowny za historisce hłuboko sahace dźěło. Tajki projekt w tej formje dotal njemějachmy“, podšmórny jednaćel Krabatoweho młyna Tobias Čižik. Zdobom so wón wjeseleše, zo bu předewzaće z kulturneho fondsa Budyskeho wokrjesa financowane.
Wjace hač 40 připosłucharjow běše přeprošenje sćěhowało, mjez nimi iniciatorka młyna Gertrud Wincarjowa. Woni zhonichu na přednošku pak jeničce dźěl dotalnych dopóznaćow. Wobsah slědźenjow je wo wjele wobšěrniši.


text:
Ŕ
Ŕ abo ŕ je pismik rozšěrjeneho łaćonskeho alfabeta, kotryž w hornjoserbšćinje dźensa hižo njewustupuje, ale w delnjoserbšćinje (jenož jako mały pismik). Wón wobsteji ze zakładneho pismika R a smužki a reprezentuje konsonant, palatalizowany r [rʲ].
Pismik wužiwa so nimo delnjoserbšćiny jenož hišće w słowakšćinje. W hornjoserbskim prawopisu je so při prawopisnej reformje 1950tych lět wotstronił (na př. Smoleŕ → Smoler; Radwoŕ → Radwor), wuskutkuje so pak hišće při deklinaciji (Smolerja město Smolera, Radworju město Radworje).
Na ličakach[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Unicode wobsahuje Ŕ w bloku Latin Extended-A jako U+0154 (wulki pismik) a U+0155 (mały pismik). W HTML pisa so Ŕ jako
Ŕ a ŕ jako
ŕ abo alternatiwnje
Ŕ resp.
ŕ.


text:
Treningowe lěhwo serbskich koparkow w Bedřichovje
Tydźenja bě Serbska koparska wubranka muži za lětušu europeadu w Južnym Tirolu trenowała, a to w Breitenbrunnje na horje Rabenberg. Kónc tydźenja nětko přihotowachu so žony wubranki na wulki koparski podawk w juniju. Wone wuzwolichu sej zymski sportowy areal w čěskim Bedřichovje njedaloko Libereca. Pjatk wječor poda so 14 młodych holcow a žonow z transporterami a priwatnymi awtami do Jizerskich horin. W rjanej zymskej wokolinje maš wjele móžnosćow, so ćělnje a dušinje na wulki event přihotować. Nawod treningoweho lěhwa měještaj trenarjej Handrij Rachel z Noweje Wjeski a Pětr Bejmak z Miłoćic. Jeju podpěrałoj staj Bejmakec bratraj Florian a Křesćan. Hišće pjatk wječor zahaji so třidnjowske koparske lěhwo z treningom na kumštnym trawniku. Wosebite wužadanje bě treningowa jednotka w sněze. Sobotny plan wopřiješe rańši běh, sněhakowanje po dołhich čarach, płuwanje a trening w hali. Při wšěch napinanjach běchu wšitke koparki jara motiwowane, sportowy pensum tak derje kaž móžno zmištrować.


text:
Schiebock běha ekstremnje
Na sportowym arealu Wesenitzsportpark startuje sobotu 2. běhanske wubědźowanje „Schiebock běha ekstremnje“. TV 1848 Biskopicy, zarjadowar, změje koło ze zadźěwkami spřihotowane, kotrež ma 4 kilometry dołhe być. Startować budu atleća jednotliwje we wotstawku 10 sekundow. Běhi na distancach 0,8 km, 4 km a 8 km započnu so w 14 hodź.
Jěchanski a skakanski turněr
W Bjezdowach pola Wojerec jěcha a skaka so hižo wot wčerawšeho. W jěchanskej hali přewjedu hač do njedźele wulki jěchanski turněr za skakanskimi wurisanjemi hač do klasy S.
Motocross na Kaponicy
MC Jawora zarjaduje jutře a njedźelu finalne běhi MX Sakska a LVMX. W sćěhowacych klasach budu so motocrossowi jězdźerjo wubědźować: bambinije, dźěći, juniorojo, youngstery, holcy , MX2, master, old master, hobby a quad. Časowe plany nańdźeće na internetnych stronach MC Jawory.
Z wubědźowanskimi kolesami


text:
Žórło: Němsko-hornjoserbski słownik (red. Helmut Jenč), Budyšin 1989/1991
Pokazka: Jedna so wo starši słownik, němski a hornjoserbski prawopis njewotpowědujetaj aktualnej normje. Ćišćane wudaće je na předań pola LND.
Teufel
1. čert; wot ~a spytowany być, być za čim kaž ~ za chudej dušu, wšo je k ~u, so bojeć kaž ~ swjećeneje wody, zum T., in drei Teufels Namen ~ a hela; Rel. djaboł, Augm. djablisko, satan; zběhń so wote mnje, satanje; folkl. djas, (pan) Lučibar ~ja, ječibjel, verhüll. chort, zły duch, złynjedobry, drač, čepl, dund|er ~ra; da soll doch der T. dreinschlagen ~er bij do škórcow, hol dich der T. chort, ~er, čepl će wzmi, ihn reitet der T. wón ma chorta, ~ra, weiß der T. chort, drač, čepl wě, zum T. wünschen k čeplej kazać; etw. ist zum T. što je do rće; in Teufels Küche geraten do čertowskich/do čeplskich/do dračowskich šćipalcow/wuskosćow přiń|ć ~du p 2.a) armer T. chudy/wbohi rapak/ raws b) pfui T. phi a hańba, fi bak


text: Budyšin. „Region njewěstoty? Podkarpatská Rus 1918-1938 a wěstotne diskursy w historiskim slědźenju wo mjeńšinach“ rěka hesło zarjadowanja Serbskeho instituta, kotrež přewjedu štwórtk, 21. oktobra, w 15 hodź. w Budyskim Kamjentnym domje. Ze załoženjom Čěskosłowakskeje 1918 bu region wokoło Užhoroda (dźensniša Ukraina) pod pomjenowanjom Podkarpatská Rus dźěl noweho nacionalneho stata. Wosebitosć regiona njebě jenož jeho periferne połoženje. Hladajo na zestawu ludnosće, słabu infrastrukturu a połoženje při hranicy płaćeše wón jako faktor njewěstoty. Statne jednanje w regionje přewodźachu mnohe diskursy wo wěstoće. Zarjadowanje poćahuje so na lětsa wušłu knihu „Fremde Peripherie – Peripherie der Unsicherheit? Sicherheitsdiskurse über die tschechoslowakische Provinz Podkarpatská Rus (1918–1938)“ a skići składnosć, wo wěstotnych diskursach w mjeńšinowym slědźenju rěčeć.


text:
Lětsa njezměja lubowarjo hermanka składnosć, so na wulkim karuselu nad Kamjencom znošować. A wućah swjedźensce zdrasćenych šulerjow z města tež njebudźe. Korony dla Kamjensku Boršć njewotměja.
Kamjenc (UM/SN). Tradicionalny Kamjenski šulski a domizniski swjedźeń dyrbi koronapandemije dla wupadnyć. To je runje lětsa wosebje tragisce. Wšako tajki zjaw mjeztym 67 lět wjac njemějachu. Nětko dyrbja Kamjenčenjo kaž tež wšitcy druzy swoju Boršć prěni króć zaso raz parować. „Rozsud swjedźenskeho komiteja bě wěcowny po diskusiji, kotruž běchu jeje čłonojo z rudźacymi myslemi wjedli“, praji wyši měšćanosta Roland Dantz (njestronjan), kiž je zdobom předsyda komiteja. Škitnych postajenjow korony dla hač do 31. awgusta w Sakskej žane wulkozarjadowanja z wjace hač tysac wobdźělnikami dowolene njejsu. Boršć chcychu wot 21. do 27. awgusta wotměć. W zańdźenych lětach běchu na tradicionalny swjedźeń dźesaćitysacy wopytowarjow – loni wjace hač 50 000 – přišli.


text:
Nimo wulkich nadregionalnych serbskich towarstwow, kotrež su často w medijach prezentne, mamy w dwurěčnej kónčinje njeličomne mjeńše a małe towarstwa, kotrež runje tak pilne dźěło wukonjeja, wo nich pak přewjele njezhoniš. W swojej lětnjej seriji lětsa tajke aktiwne cyłki předstajamy, dźensa Towarstwo za hajenje kultury srjedźneje Łužicy z.t. (5).
Bórze po politiskim přewróće zeńdźe so w decembrje 1991 dohromady 15 Wojerowčanow, zo bychu załožili towarstwo, kotrež „wěnuje so zachowanju wědy wo serbskej regionalnej drasće“. Bě to trěbny rozsud wosebje tež tohodla, dokelž sy w běhu minjeneho poł lětstotka we Wojerecach a wokolinje wšědny dźeń lědma hišće nošerki Wojerowskeje narodneje drasty widźał. Iniciatorka zeńdźenja bě Kirsten Bejmina. Mjez wobdźělnikami běchu zastupjerjo tehdyšeho dźěłoweho kruha za serbske naležnosće kaž tež pozdźiši Wojerowski měšćanosta Horst-Dieter Brähmig a něhdyši superintendent Friedhart Vogel.


text: Z Kózlego/Casel. Srjejź junija su dny nejdlejše, a swěźeń Jana jo w nocy wót 23. na 24. junij. Pśecej na bliskem kóńcu tyźenja teje nocy jo swěźeń we Kózlem, wjas słuša k Drjowkoju. Pó starem nałogu organizěrujo tradiciske towaristwo jsy to Jańske rejtowanje. Zachopili su sobotu wjacor z balom rejtarjow, a pśi kradu śopłem wjedrje su źowća woblekali njeźelu togo Jana. To jo lětosa był Tobias Richter. Z pówitkami su pyšnili jomu noze a ruce, na jogo śěło su pśišyli módracki. Za głowu su jomu pśigótowali dostojnu kronu, kótaraž pśikšywa woblico. Rejtował njejo sam, ale z jadnasćo gólcami. Ducy na swěźeńsku natursku arenu su źowća hyšći źaržali tu kronu. Jo kradu śopło było, toś su organizatory prědk swěźenja nachropili wódu na drogu, aby wóna pśeliš prošna njebyła. Jadnab 400 luźi jo se to woglědało, a wšake wót nich su kśěli měś módrackowu kwiśonku, a to wót drastwy togo Jana. Rozmjej: Gólce rejtuju pó tej arenje, na kóńcu jo jano ten Jan wušej. To pśiwabijo woglědari, aby jogo dołoj holowali wót kónja a se chyśili na njogo, aby wótryli te módracki.


text: Z Wórjejc/Hoyerswerda. Župne pśedsedaŕstwo župy „Handrij Zejler“ Wórjejce jo se stwórtk tyźeń zmakało. Wažna tema jo była, až ta župa co gromaźe z městom puś z informaciskimi toflami wó serbskich slědach we Wórjejcach zwopšawdniś. Prědna pśedłoga za stacije takeg puśa, kenž kśě z partnarjami a slěźaŕskim projektom gymnaziastow zrealizěrowaś, jo Werner Sroka wuźěłał, wón jo cłonk pśedsedaŕstwa. Naraźone mě puśa jo „Via Sorabica HoyWoj“. Mimo togo su se na terminy togo lěta dojadnali, to su mjazy drugim źěłaŕnje wó serbskich nałogach, zmakanja „rěcnego swěśaka“, wótpołdnjo za familije a jězba župy do Slěpego na Dudakowy festiwal. Regionalna powědaŕka Sonja Hrjehorjowa jo rozpšawiła wó digitalnem wobradowanju na pśepšosenje wejsnego prědkstojarja Dolnego Wujězda, Franka Knoblocha, wó tam planowanej „rěcnej manufakturje“ za serbski wuknjecych dorosćonych.


text:
-
Znamy zwycięzców XXVIII Grand Prix Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 25 Października 2018
Marcin Lasota, Grzegorz Marciniec, Bogusław Balawajder, Jerzy Wrzód, Kamil Smołka i Izabela Marciniec wygrali XXVIII Grand Prix Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Bogusław Balawajder, Wodzisław Śląski, Jerzy Wrzód, Grzegorz Marciniec, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Marcin Lasota, Izabela Marciniec, Kamil Smołka
-
Znamy zwycięzców 2. GP Wodzisława Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 27 Czerwca 2018
Marcin Lasota, Grzegorz Marciniec, Bogusław Balawajder, Andrzej Matczak, Izabela Marciniec i Kamil Smołka wygrali drugi turniej z cyklu XXVIII GP Wodzisławia Śląskiego.
Tagi: Bogusław Balawajder, Wodzisław Śląski, Grzegorz Marciniec, Andrzej Matczak, Marcin Lasota, Izabela Marciniec, Kamil Smołka
-
Znamy zwycięzców 1. GP Wodzisława Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 05 Czerwca 2018
Marcin Lasota, Izabela Marciniec, Roman Wiża, Andrzej Matczak, Maja Kasperska, Kamila Smołka i Bogusław Balawajder wygrali pierwszy turniej XXVIII GP Wodzisławia Śląskiego.
Tagi: Roman Wiża, Bogusław Balawajder, Andrzej Matczak, Marcin Lasota, Izabela Marciniec, Grand Prix Wodzisława Śląskiego, Maja Kasperska, Kamila Smołka
-
Znamy zwycięzców XXVI GP Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 20 Października 2017
Krzysztof Marciniec, Kamil Borek, Jacek Balawajder, Krzysztof Dyrdek, Grzegorz Marciniec, Marek Kowol i Izabela Marciniec wygrali klasyfikacje generalne XXVI GP Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Jacek Balawajder, Krzysztof Marciniec, Grzegorz Marciniec, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Kamil Borek, Marek Kowol, Krzysztof Dyrdek, Izabela Marciniec


text:
Ńiderlandy
Ńiderlandy (ńiderl. Nederland) to ojropejsko tajla Krůlestwa Ńiderlandůw (ńiderl. Koninkrijk der Nederlanden), tworzůnego tyż uod Aruby, Bonaire, Curaçao, Saby, Sint Eustatius a Sint Maarten (kere dowńij do kupy mjanowały śe Ńiderlandzke Antyle). Ńiderlandy sům můnarchijům kůnstytucyjnům rozlygowanům we zachodńij tajli Ojropy nad Půłnocnym Morzym, kere uoblywo je uod půłnocy i zachodu. Grańiczy uod połedńa s Belgijům, a uod schodu s Ńymcůma. Aktualne grańice bůły wykryślůne we 1839.
Ńiderlandy sům krajym gynsto zaludńůnym. Przez połowa ich terytorjům leży ńiżyj poźůmu morza. Państwo je znůme ze swojich wjatrokůw, kyjzy, chodokůw, tulipanůw, kůł a wysokigo poźůmu tolerancyje – liberalnych praw, co stosujům śe narkotykůw, prostytucyje, segnowańo, eutanazyje a zwjůnzkůw mjyndzy ludźmi tyj samyj płeći. W Ńiderlandach swoja śedźiba mo Mjyndzynorodowy Trybůnał Karny do dowńij Jugosławije, Mjyndzynorodowy Trybůnał Sprawjydliwośći a Mjyndzynorodowy Trybůnał Karny.
Przipisy[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- ↑ 1999, za The World Factbook


text:
- Pippi Långstrump (po ślōnsku) - Astrid Lindgren + audiobook
- H. Buchner - Ciotka Flora
- Underground. Rebelia - František Kotleta
- H. Buchner - Hanyska
- Kanał Kłodnicki - nieznany świadek śląskich dziejów - Piotr Zdanowicz
- Niebieska walizka. Pożegnanie z Breslau - Marianne Wheelaghan
- Ciulandia - Henryk Waniek
- Reisememoiren – Adam Pe(j)ter Kubik
- H. Buchner - Dzieci Hanyski
- Mały Princ + audiobook - Antoine de Saint-Exupery
Mecynas ślōnskij gŏdki - szczegóły i donatorzy
Nasze książki w Google Books oraz Google Play
CSŚB 9 - Mirosława Syniawa - Cebulowŏ ksiynga umartych
towar niedostępnydodaj do przechowalni
Opis
Myślã czynsto ô mojich starkach i starzikach – ô tyj rzyce dusz i gynōw – i jak profesōr Bynedykt Kouska starōm sie pamiyntać, że kożdy czowiek je jak głōwnŏ wygranŏ w loteryji, i to ku tymu w takij, w keryj wygrywŏ jedyn los na teragigamegamulticyntylijōny. Myślã czynsto ô tych bauerach i bergmanach, krankynwerterach i torszrajberach, huzarach i muszketerach, młynŏrzach, kamiyniŏrzach i kowŏlach, ô tych zŏwitkach i bynkartach, słepŏkach i fechciŏrzach. Niyrŏz – jak Kenneth White w "Familijnyj alchymiji" – zaziyrōm przi tym do zdrzadła. I tak jak ôn niy przestŏwōm sie dziwić.
- Ze wstympu
MIROSŁAW SYNIAWA urodziōł sie w roku 1958 w Chorzowie. Do terŏzka wydali my dwa tōmy poezyj tumaczōnych ôd niego na ślōnski i jedyn rōman, kery napisoł po polsku. Tyn rŏz prezyntujymy jego włosne wiersze, w kerych rozprawiŏ ô swojich przodkach. Rychtuje, jak nōm pedzioł, dwa nowe rōmany – jedyn po polsku i jedyn po ślōnsku – a ku tym nastympny tōm ślōnskich wierszy, kery mŏ sie mianować (blank niy po ślōnsku) "Mappa mundi".
Patronat medialny:
Jaskółka Śląska
Oschl.wordpress.com


text:
Marek Wleciałowski łostoł po roz drugi piyrwszym trynarem Ruchu Chorzów. Ło tym, jakim je człowiykiem, jakim boł fusbalorzem i innych, pogodali my ze byłym fusbalorzem Ruchu, a obycnie trynerem jednyj ze drużin młodziyżowców – Sewerynem Siemianowskim. Zapraszomy do lektury:
Dawid Godziek: Do Ruchu wraco Marek Wleciałowski. Mioł Pan łokazjo poznać Go ze perspektywy szpilplacu.
Seweryn Siemianowski: Ze perspektywy szpilplacu Marka oceniom bardzo pozytywnie. Zawsze boł konsekwyntny, niy ustympliwy, pracowity. Bardzo dobrze groł kepom, boł tyż skuteczny we poczinaniach we łobronie, ale i we ataku. Jako kolyga ze drużiny bardzo pomocny, zawsze współpracowoł. Mimo, że mo spokojne usposobiynie, je charyzmatyczny.
D.G.: I raz z Ruchem już awansował do Ekstraklasy w 2007 roku.
S.Ś.: Ja. Objon stanowisko we fest trudnym momyncie i wszistko skończoło sie sukcesym, jakim boł awans do Ekstraklasy. Historio zatoczyła koło. Marek zaś podjon sie wyzwanio. Jedyno różnica, to fakt, że terozki Klub je we nojgorszym łokrysie we swojij historii. Tym wiynkszy szacunek do Marka. Mom nadziyja, że wszistko sie udo poukłodać i zacnie sie marsz we góra, coby Nosz Klub łopuścioł te miyjsce we kierym nigdy niy powiyniyn sie znolyźć.
D.G.: Godo sie jednak, że niy ma nic „łod rynki”, ale tyż kybice majom mocne oczekiwanio.
S.Ś.: Żodyn niy je cudotwórca. Do zarysowanio swojigo śladu na drużinie, trza czasu. Wiymy, że czasu je mało, a kożdy chciołby juz efekty, ale trza trocha poczekać. Mysla, że terozki trza sie starać chycić punktów wiela sie do, a po przepracowanym łokrysie przigotowawczym bić sie ło jak nojwyższe miyjsce we tabyli.
D.G.: We drużinie je kilka młodziyżowców, do nich trza być niykiedy psychologiym. Czy tryner Wlecialowski do rada?
S.Ś.: Ocywiście, że do sie rada. Niy jedyn roz to udowadnioł. Mo spore doświadczynie. Mom nadzieja, że do nich trefi, a łone oddadzom to na szpilplacu i polityka budowanio drużiny na noszych wychowankach bydzie kontynuowano.
D.G.: Na som koniyc, jakby jednym zdaniym oddać osoba Marka Wleciałowskiego, to bołoby to zdanie?
S.Ś.: Marek sam zbuduje drużina niy ino na już, ale na pora lot. Tego nom i Mu serdecznie życa.
własne