text:
Snowtropolis - sněhakowanje pod třěchu / Skifahren unter dem Dach [01/2015]
„Z liftom na horu, horka čaj pić, spěšnje do doła. …“ Tutón spěw „Lózych hólcow“ klinči we wušomaj, kaž by za nas spisany był. Sněhaki sej přičinić abo snowboard pod pažu wzać a z talerjowym liftom po sněze na horu jěć a z wotmachom zaso dele - to su zymske wjesela! A to wšo nutřka pod třěchu! Haj, to smy sej my, „wosomki“ Worklečan šule, popřeli. Běchmy mjenujcy w „sněhakowarskim lěhwje“ w Złym Komorowje. Tam wězo njejsu wysoke hory, ale tam steji sněhakowarska hala „Snowtropolis“. Po tym, zo dyrbješe so loni wjedra dla, dwójce naše sněhakowarske lěhwo w čěskim Bedřichovje wotprajić, smy sej lětsa 100% wěstu, wot wjedra njewotwisnu, wariantu organizowali. To bě na našej šuli tak rjec premjera. Hala poskićuje za šulske rjadownje tak mjenowane „dny w sněze“. K tomu słuša wupožčenje sněhakow, črijow a nahłownika, wužiwanje lifta, kaž tež zastaranje a přenocowanje w dowolowych domčkach. Wot wustojnych a nazhonitych wučerjow nawuknychmy zakłady sněhakowanja abo jězdźenja ze snowboardom. Wotjězd z hory w hali po kumštnym sněze je někak 130 m dołhi. Cyłe wuhotowanje hale je napodobnjene sněhakowarskim centeram we wysokich horach, tak zo móžeš zdźěla woprawdźe začišć dóstać, zo sy něhdźe w Alpach. Wšitcy smy nawuknyli na sněhakach abo na snowboardźe z hory dele jěć a na kóncu přewjedźechmy hišće małe wubědźowanje, kotrež su naši hólcy dobyli . Woni móžachu ze snowtropolis-pokalom domoj jěć. W swobodnym času pobychmy w Zły Komorowskej kupjeli, w lodowej hali so smykać a na bowlingu. Přijomne bě, zo wšitke tute atrakcije dokoławokoło sněhakowar-skeje hale leža. Kaž přeco, hdyž je rjenje, so čas přespěšnje minje. Spokojni a kusk hordźi na so wróćichmy so po tutych rjanych dožiwjenjach zaso domoj.
Error
foto a tekst: K. Bukowa


c: text/html

text:
Dzisioj gromy fest ważny szpil, ze Lechiom Gdańsk. Pogoda ponoć mo być na szpil bardzo fajno, to nic ino szpilać! Fto niy może przyjechać na Cicho 6 to możno sie siednie i poczito jak my tyn szpil szprechomy po naszymu, cyli po Ślunsku!
Przewidywane jedynostki:
Ruch: Hrdlicka – Konczkowski, Grodzicki, Helik, Kowalczyk – Przybecki, Surma, Urbańczyk, Lipski, Moneta – Niezgoda
Lechia: Kuciak – Wojtkowiak, Janicki, Nunes, Wawrzyniak – F. Paixao, Krasić, Borysiuk, Wolski, Haraslin – Van Kessel
My jak zowsze bymymy zacynać szprechać już kole siedymnostyj, a naszo rylacja znojdziecie tukej: Rylacja live: Ruch – Lechia
Zapraszomy do nos!
źródło: własne

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sylwija Rječcyna, wučerka stawiznow a serbšćiny na Serbskim gymnaziju Budyšin, je za organizatoriske naležnosće brigady zamołwita. Bosćan Nawka je so z njej wo tuchwilnym stawje a přichodźe ćělesa rozmołwjał.
Knjeni Rječcyna, brigada přihotuje wulki narodninski koncert. Byšće nam přeradźiła, kajki sće jězbny plan zdźěłała?
S. Rječcyna: Ručež změjemy partitury, započinamy zwučować. Prěnja faza intensiwnych přihotow za chór zaběži hižo w zymskich prózdninach. Podamy so na probowe lěwo do Čěskeje. Dalši kompaktny blok probow budźe kónc lětnich prózdnin. Prapremjera budźe w přichodnym šulskim lěće, dokładnje 28. septembra. Dotal su tři předstajenja planowane, a to dwójce w Chrósćicach kaž tež we Varnsdorfje.
Dźěl probow w prózdninach – kak šulerjo na to reaguja?
S. Rječcyna: To mjeztym wot čłonow brigady wočakujemy. Z tydźensce jenož połdrahodźinskej probu njemóžemy naš wysoki niwow dźeržeć. Spočatnje drje běchu wo tym zas a zas diskusije, w běhu lět pak su so wšitcy na to zwučili. A jeli tón abo tamna tola raz dowola dla njemóže, namakamy rozrisanje.


text:
Mjeztym hižo dźesać lět zaruča Šunowčanka Erika Maywaldowa dźěćom a młodostnym z Konjec a Šunowa kreatiwnu zaběru. Spočatnje bě to stajnje na adwentnym zarjadowanju w towarstwowym domje, hdźež móžachu dźěći z wot njeje wobstaranym materialom paslić dariki a hodownu pychu.
Konjecy (aha/SN). Mjeztym so wona hižo wjacore lěta tež wo to stara, zo runočasnje, hdyž młodźina w Šunowje meju mjeta, mejemjetanje tež w Konjecach dostojnje woswjeća. Z dalšimi přewza zamołwitosć, zo su při tym dźěći w pyšnych narodnych drastach, lětsa bě jich samo 14 porow. Zo maja čłonojo Domowinskeje skupiny na swojej adwentničce rjany program, nazwučuje z pomocu dalšich z dźěćimi dźiwadłowu hru. Lětsa je předwidźane, wšě dźěći, kotrež zamóža instrument hrać, do wotměnjaweho hudźbneho programa zapřijeć. Za wšo to a druhe dźěła je wužiwała swoje priwatne rumnosće.


text:
Chrósćicy. Na předwječoru štwórteho adwenta přeprošuje Chróšćanska putniska hospoda jutře, sobotu, w 19.45 hodź. w přitulnej atmosferje na měrny čitanski wječork z Křesćanom Krawcom z Hrubjelčic. Jedna z nowšich knihow spisowaćela je roman „Paradiz“ wo stawiznach serbskeje swójby přez tři generacije. Z njeje předstaji Krawc wosebje epizodźe „Gretcyne hody“ a „Serbski kwas“. Wšitcy lubowarjo serbskeje literatury su wutrobnje přeprošeni. Hižo w 16 hodź je dźěćace kino, pokaza so trikowy film.
Hrajki w muzeju widźeć
Njeswačidło. Wosebite wodźenje budźe njedźelu, 18. decembra, wot 13 hodź. po hodownej wustajeńcy w Njeswačanskim domizniskim muzeju. Tamnišu přehladku metalowych hrajkow jich zběraćel a wustajer Matthias Stein rozłoži a je tohorunja demonstruje. Tak budźe so hoberske koło runje tak wjerćeć kaž někotre dalše eksponaty. Přehladka je hač dosrjedź januara kóždu njedźelu wot 13 do 17 hodź. wotewrjena. Tež na hodownych a nowolětnych swjatych dnjach su wopytowarjo w muzeju witani, zdźěli Njeswačanske towarstwo přećelow domizny a kultury, kotrež so wo muzej stara.


text:
Chrósćicy (SN/MiR). Něhdźe 400 dorosćenych a dźěći bě wčera popołdnju do Chróšćanskeje Jednoty přichwatało. Rěčny centrum WITAJ bě zhromadnje z Kamjenskej župu „Michał Hórnik“ přeprosył na mjeztym 11. swójbnu schadźowanku. Wulke bě wjeselo nad tym, so skónčnje zaso zetkać móc. Jenož mało přitomnych bě nahubnik wužiwał. Tohodla liča někotři přitomni z tym, zo přichodne dny ličba z koronu inficěrowanych w serbskich wsach zaso přiběra.
Budyšin (JKf/SN). W mjenje Rěčneho centruma WITAJ witaše dr. Beata Brězanowa nošerjow, wjednicy a kubłarki hornjołužiskich kubłanišćow ze serbskorěčnym kubłanjom na dźěłowe zetkanje „Serbskorěčne kubłanje dźěći – zhromadnje wjace docpěć“. Zaměr wčera na žurli Budyskeho Serbskeho domu wuhotowaneho zarjadowanja bě, interdisciplinarnu wuměnu a mjezsobnu podpěru na polu serbskorěčneho kubłanja dźěći w žłobiku, pěstowarni a horće nastorčić. W třoch diskusijnych kołach rozmyslowachu fachowcy, w kotrej formje a ke kotrym temam za to potrjeba wobsteji, kak hodźała so kwalita rěčneho kubłanja zaručić a identifikacija fachowych mocow z Witaj-konceptom sylnić.
Nestor serbskeho Witaj-hibanja – pod tymle mjenom je Jan Bart po wšej Łužicy a daloko za njej znaty. Dźensa před 90 lětami rodźeny je narodnje kubłany a je cyłe swoje powołanske žiwjenje wěnował serbskorěčnemu kubłanju. A tež nětko dawa wón młodej generaciji pokiwy.
„Z Witaj sym sej žiwjenske přeće spjelnił“, spomina runje dźensa 90lětny Jan Bart. „Jako bě so wšitko započało, w lěće 1992, bě nas skupina bretonskich šulerjow a dweju wučerjow w Pančicach-Kukowje na šuli wopytała. Woni powědachu nam wo posrědkowanju bretonšćiny w pěstowarni a šuli po metodźe imersije, to rěka dospołnym zanurjenju do rěče.“
Jan Bart je dale a wjace wo modelowym projekće DIWAN zhonił, štož je bretoniske mjeno za „schadźenk“. 1977 běchu tam projekt zahajili, dokelž běše so bretonšćina sylnje zhubiła. Dźensa maja tam 20 pěstowarnjow, kotrež su bretoniskim zakładnym šulam přiwjazane. Šulerjo móža samo bretonsce maturować. Bart sej mysleše, zo móhł model być tež něšto za Łužicu. „Z małym busom sym 1993 ze šěsć šulerjemi a wučerku Sabinu Žurowej do Bretoniskeje jěł, zo bychmy wožiwjenje bretonšćiny na městnje dožiwili.“
Biskopičanska syć za dźěći a młodźinu (KiJu) je najebać koronu wjele swojich zaměrow spjelniła. Zarjadnišćo za socialne a kubłanske wobsahi mysli stajnje tež na serbski aspekt.
Wojerecy (SN/MiR). Wubědźowanje „Młodźina hudźi 2022“ přiwabja kóžde lěto wjele dźěći a młodostnych, kotřiž swoje hudźbne dokonjanosće dopokazuja. Jednaćelka towarstwa „Młodźina hudźi“ Sakska/Łužica z.t., kotrež ma swoje sydło we Wojerecach, Christiane Vogel zdźěli, zo wotměje so z wolóženjom koronanaprawow trochu zapozdźene zhromadne sakske regionalne a krajne wubědźowanje, a to prezentnje. Poprawom mějachu lětuše regionalne wurisanja hižo w januaru w Sakskej być. Z regiona Sakska/Łužica je dotal 130 wobdźělnikow přizjewjenych. Hudźić budu dźěći a młodostni na pjeć městnosćach stajnje jenož we wuzwolenych kategorijach z wobdźělnikami, kotřiž hewak tež na instrumenće hudźić wuknu. Wot 26. do 27. měrca a wot 1. do 3. apryla přewjedu wurisanje w kategorijach duo klawěr a drjewjany instrument w starobnej skupinje III, cybadłowy kaž tež harfowy ansambl. Za to přijědu na wšě 140 dźěći a młodostnych z cyłeje Sakskeje do Wojerowskeje Łužiskeje hale.
Koncert dobyćerjow regiona Sakska/Łužica, na kotryž budźe tež publikum witany, budźe 21. meje 2022 w awli Lessingoweho gymnazija Wojerecy.


text:
Dźensniši dźeń ma nimale kóždy młodźinski klub instagramowu stronu. Tak tež młodźinske cyłki na serbskich wsach. Tam wabja za swoje projekty, zdźěla dwurěčnje, zdźěla jenož němsce.
Radwor/Njebjelčicy (SN/pdź). W socialnych syćach, wosebje na stronje Instagram, wotměwa so wulki dźěl digitalneho młodźinskeho žiwjenja. Tu móža młodostni informacije wo swjedźenjach, projektach abo wo priwatnym žiwjenju jednorje a njekomplikowane šěrić. Tuž wužiwaja tež łužiske młodźinske kluby platformu, zo bychu wo swojich činitosćach informowali. Serbskosć hraje při tym na wotpowědnych accountach klubow zdźěla wažnu, zdźěla njewažnu rólu.


text:
Do Chorzowa przijedie zgrano i mocno ekipa Olimpii Elbląg. My zapraszōmy na nôsz Ślōnski LIVE ze tego szpilu eWinner II ligi.
Żodyn sie niy spodziewôł, że tak wysoko bydzie Olimpia Elbląg po 14 rajach eWinner II ligi, ale tryner Tomasz Grzegorczyk zapewnio, że stać ich na jeszcze wiyncyj.
Ruch złapôł lekko zadyszka i po serii bez sfalonygo szpilu już sfalōł dwa pod rzond! Drużina trynera Skrobacza zapewnio jednak, że chce sie łodkuć i zrobiôm wszistko, coby wygrać ze Olimpią i utrzimać drugi plac we lidze.
Szpil zacnie sie ło 15:00, a my zapraszômy na nôsz tradycyjny, pisany, Ślōnski LIVE! Link mocie tukej => LIVE: Ruch – Olimpia kaj zacnymy szprechać juz kole 14:00!
własne


text:
Nazwa: Międzynarodowe Centrum KongresoweInwestor: Miasto KatowiceProjekt: JEMS ArchitekciRealizacja: 2011-2015Adres: Katowice, Plac Sławika i Antalla 1 Kategoria: Katowice Tagi: architektura, architektura użyteczności publicznej, fotografia architektury, fotografia architektury Katowice, JEMS Architekci, Miasto Katowice, Międzynarodowe Centrum Kongresowe
TagMiasto Katowice
Katowice – Muzeum Śląskie
Nazwa: Muzeum ŚląskieInwestor: Miasto Katowice, Muzeum ŚląskieProjekt: Riegler Riewe ArchitektenRealizacja: 2011-2013Adres: Katowice, Dobrowolskiego 1 Kategoria: Katowice Tagi: architektura, architektura użyteczności publicznej, fotografia architektury, fotografia architektury Katowice, Miasto Katowice, muzeum, Muzeum Śląskie, Riegler Riewe Architekten


text:
Kaž kóžde lěto woswjećichmy w našej rjanej wjesce swjedźeń “mejemjetanja”. Nowosćan dźěćaca bobrija je so zaso tydźenje dołho na wotměnjacy program spřihotowała. Zahrachu na instrumentach, spěwachu ludowe a internationalne spěwy a hrajachu dźiwadło.
Po programje běchachu naši młodźi hólcy wo meju a zbožowny dobyćer wuzwoli sej swoju mejsku kralownu. Jako překwapjenku přeprosšachmy sej za naše dźěći kremser, kiž z nimi koło přez wjes jědźeše. Wězo so tež ći stari přez to wjeselichu a sej koło popřachu.
Rjana tradicija, kotraž budźe so tež w našej małej wjesće dale pěstować.


text: Budyšin (CS/SN). Nimale 40 Budyšanow wopyta tele dny partnerske město Dreux. Hosćićeljo jich wutrobnje witachu. Mnozy čłonojo Budyskeho partnerskeho towarstwa wudźeržuja hižo wjele lět přećelstwa do Dreuxja. Runje tak wutrobnje pak buchu takrjec nowačcy witani. Mjez nimi běchu šulerjo wokrjesneje hudźbneje šule ze swojimi wučerkami a instrumantami. Na jězbje do Dreuxja pozastachu w lothringskim Nancy. Tele město na wšelakore wašnje pokazuje, zo česća sej tam pólskeho krala Stanisława Leszczyńskeho, kiž bě we 18. lětstotku jako wójwoda nad Lothringskej knježił. Nancy ma krasne Stanisławske naměsto a wulkotny park wosrjedź města.


text:
Poprawom wšak mějachu so olympiske hry kaž tež paralympiske hry w japanskim Tokiju hižo loni wotměć. To pak koronapandemije dla móžno njebě. Lětsa je so to poradźiło, tež hdyž bjez přihladowarjow. Jurij Nuk z Budyšina je někotre zajimawe sportowe podawki w stawiznach olympiskich hrow zestajał. (2. dźěl)
1936 Berlin: Prěni króć je 3 331 běharjow wot 20. julija do 1. awgusta olympiski woheń w smólnicowym běhu z Grjekskeje přez sydom krajow do Berlina njesło. Na olympiski běh z Čěskeje do Němskeje pokazuje dźensa hišće pomnik w Hellendorfje pola Bad Gottleuby. Afroameričan Jesse Owens z Alabamy wubědźi sej štyri złote medalje w lochkoatletice. Adolfej Hitlerej je tak před cyłym swětom pokazał, što je rasowa błudnosć hódna. Owens doby złoto na 100 m, 200 m, w dalokoskoku a w stafli 4×100 m.
1948 London: Atleća z 59 narodow běchu rekordna ličba. Hižo 30lětna hospoza a mać Fanny Blankers-Koen mjenowaše so bórze w Londonje kralowna běžnje a „lětaca Hollandźanka“. Wona wubědźi sej w sprinće a přez płótki štyri króć złoto.


text:
Sobotu, 13. apryla 2019, wobdźěli so 22 šulerjow 3. lětnika na čitanskim wubědźowanju w Smolerjec kniharni. Dobyćerce rěkatej Helena a Mirijam. Helena je šulerka Serbskeje zakładneje šule „Jurij Chěžka“ Chrósćicy a Mirijam wopyta Serbsku zakładnu šulu „Michał Hórnik“ Worklecy. Dźěći čitachu mjez druhim z knihow Beaty Nastickec, Jurja Kocha, Jěwy-Marje Čornakec, Lubiny Hajduk-Veljkovićoweje, Měrany Cušcyneje, Křesćana Krawca, Jurja Brězana a Doris Kasperoweje. „Njebě lochko, najlěpšeju namakać, wšako běchu so wšitcy derje na wubědźowanje přihotowali“, rjekny Manuela Smolina, nawodnica jury.
15. čitanske wubědźowanje
By obersorb|2019-04-15T13:54:07+00:00April 15th, 2019|Uncategorized @sb|Kommentare deaktiviert für 15. čitanske wubědźowanje


text:
”...taki wiynksze skoli...”. fot. FJD
”..tych rdzowych feków...”. fot. FJD
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim nich sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie tóm biołóm szczałke w tej czyrwiónej kostce, kieróm nóńdziecie pod spodkym”.
Głowem przipod
Jak człowiek widzi fórt te samóm dziadowine w tym samym miejscu, ło kierej podarziło sie mu porem razy uż pisać, to naprowde mory go bieróm. I nie wiym jak dłógo trzeja być eszcze dociyrnym, coby sie kiery zlitowoł nad tóm ulicóm Trzóch Braci i zrobił ś nióm roz a dobrze porzóndek ? Uż tego je prawie s dziesiyńć roków jak żech sie tymu zacznył prziglóndać i nic tam nie idzie do przodku, a raczyj pokraczujymy ku zadku. Kiejsi eszcze jak porem kamiyni sie tam na ni zaczło ruszać, to posypowali to takim drobnym skolim i zaś jakisi czas to wydzierżało. Nieskorzij łotali ty dziury jakómsi maltóm zmiyszanóm s drobnym szutrym, ale jak na roz prziszła wiynkszo szudera, to też sie ta łata dłógo tam nie obbstoła. Dzisio uż ani na te malte ani na tyn szuter żodnego nie stać, bo taki wiynksze skoli leży se tam luźno na tej ceście isto po to, coby se kiery na nim głowem przipod. Żodnymu nigdy źle nie życzym, ale moc razy to je tak, że dziepro jak sie kiery porzóndnie strzasko, to nieskorzij dycki sie kierysi obudzi. Widziołech porem dni tymu jak jakisi jedyn lufciorz zakopnył tam ło taki wiynkszy kamiyń i o mało co nie wyr-znył sobóm. Nejlepszyj co by to żodyn nie łoglóndoł, to dobrze byłoby tam postawić taki płotek i wszecko to zagrodzić, tak jak to je dzisio na Głymboki. Ta studnia, kiero tam na tej ulicy stoji, też jako była zardzowiało tako je fórt do dzisia, a możne że eszcze je na ni wiyncych tych rdzowych fleków. To je przeca do wszeckich jasne, że nieposztrajchowany plech dycki wartko zardzowi, a nieskorzij aji ganc przerdzowi i nie bydzie uż ani co sprawować. Dzisio ta studnia wyglondoto tak szpatnie, że lufciorze robióm se fotki yno s tóm pieknóm chałupkóm, kiero tam wedla ni stoji.
Mini słownik gwary cieszyńskiej:
fórt - ciągle, dziadowina - coś marnego, podarziło sie - udało się, mory go bieróm - złość go bierze, dociyrny - dokuczliwy, pokraczujymy do zadku - cofamy się, skoli - kamienie, malta - zaprawa, szuter - żwir, cesta - droga, lufciorz - turysta, wyr-znył sobóm - przewrócił się, nieposztrajchowany - niepomalowany, dycki - zawsze, nieskorzij - później, szpatnie - brzydko, wedla - obok.
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku!


text:
Ruszŏ IV edycja nŏszyj zabawy we typowanie szpilów! We tyj edycji bydŏm tyż szpile UKSu!
Przeprowadzili my ankieta na nŏszych profilach na Twitterze i Facebooku. Po wynikach wiymy, że wiynkszość chce typować szpile III Ligi, ale ze racji, że sporo kybiców chce sie pobawić we typowanie szpilów UKSu, to co raja wprowdzymy jedyn szpil ligowy UKSu!
Mŏmy ocywiście nagrody do nŏjlepszych typerów! Je ksiōnżka Mariusza Kowolla „Futbol ponad wszystko, je tyż treska UKSu, kieryj niy kupicie nikaj, bydzie tyż nagroda niyspodzianka.
Piyrwsze szpile idzie juz typować. Regulamin i typer znŏjdziecie pode tym linkiem => IV Edycja Typera na Niebiesko
Życymy wszistkim powodzyniŏ!
własne


text:
Dzisiŏj łod rana fest wiela sie dzieje we mediach społecznościowych we zwiōnzku ze tragicznôm sytuacjôm we Ruchu Chorzów. Poniżyj zebralimy nŏjważniejsze we jednym miyjscu:
Rano pojawiōła sie zrzutka na zajcie zrzutka.pl. Jesce rano wwidniŏł tam Adam Krawiec – prokurent, kiery według pracowników klubu zabierŏł piyniondze ze konta Akademii Piłkarskij Ruchu. Po weryfikacji konta, pojawiōła sie tam informacjŏ ze zdjyncia. Dodŏmy, że portal tyn działŏ tak, że po wpłyniynciu przelewu weryfikacyjnygo, nazwa właściciela zrzutki zmiyniŏ sie na nazwa właściciela konta ze kierego wyszôł przelew. Świadczy to ło tym, że przelew musiŏł wylyźć ze konta należōncego do klubu:
Leszek Błażyński, ze Przeglądu Sportowego miŏł łokazjŏ dzisiej pogŏdać ze wiceprezesem Ruchu – Marcinem Waszczukiem. Tweet zamieściōł we sieci:
Chodzom tyż słuchy (tukej jesce niy ma nic oficjalnygo), że Miasto bōłoby we sztandzie wyłożyć 600 tys. zł:
Jedne sie nie zmiyniŏ. Sztanowisko kybiców, kierzi zgodnie piszŏm, ło niy dŏwaniu piyniyndzy na obecnŏ spółka akcyjnŏ:
Do wiecora jesce je trocha czasu, śledźcie nasze media społecznościowe, kaj postarŏmy sie na biyżonco Wŏs informować.
Facebook => ŻNN na FB
Twitter => ŻNN na TT
własne / twitter / facebook


text:
Nukničanska jolka je kóžde lěto prěni wjeršk zabawnych serbskich swjedźenjow. Lětsa pak je tež wón wot pandemije potrjecheny, a wšitko budźe hinak. Tež njedawne wabjenje bě njezwučene.
Nuknica (mdź/SN). Lětsa su přihoty na jolku tróšku hinaše. Prawidłownje so organizaciski team online schadźuje – a to hižo někotre tydźenje. Zhromadne zetkanja dźě tuchwilu móžne njejsu, digitalny puć přihotow je tuž dobra alternatiwa. „Mamy tójšto dźěła“, praji sobuorganizator Jakub Brězan z Prawoćic. „Na njedawnym zetkanju smy wo tym rěčeli ludźom wuwědomić, zo so jolka-swjedźeń přiwšěm wotměje, jenož na hinaše wašnje. A zo dyrbimy za prěni wulki serbski podawk lěta wabić.“ Tak je mjez druhim ideja nastała, z wabjenskim Trabijom po Łužicy jězdźić, k tomu z připowěšakom, na kotrymž stej wulkej tafli z datumom a napisom „jolka“ čitać byłoj. Samo serbska chorhojčka z nabóčneho wokna hladaše. Na swojej silwesterskej jězbje bě Jakub Brězan 50 kilometrow po Serbach z „jolka-trabijom“ po puću.


text:
Wuradźowanje sejma w Bórkowach - zahajenje procesa k statnym zrěčenjam a wustawje
Dnja 09.11. zetka so Serbski sejm na posedźenje w Bórkowach w Błótach.
W prěnim dźělu wótewrjeneho rozmołwneho poskitka rozprawješe Uwe Gutšmidt, předsyda zwjazka Pónaschemu a wučer w Bórkowach, wo prócowanjach wo wot staršich iniciěrowany projekt za serbsku A-rjadownju w tamnej wyšej šuli kaž tež perspektiwisce wo cyłkownu šulu hač k maturje z tajkim poskitkom. Wón wabješe wo podpěrowace stejišćo sejma, a wobrěčane bu wotpowědne zhromadne dźěło z kubłanskim wuběrkom.
W dźěłowym dźělu sejmoweho posedźenja je so mjez druhim w přezednosći wobzamknyło:
- zo maja předłohi k wobzamknjenjam přichodnje wobsahować obligatoriske naprawy a zamołwitosće wo přesadźenju a ke kontroli wobzamknjenow
- rozpušćenje wólbneje komisije k dospołnje wotzamknjenym wólbam sejma 2018 a přenjesenje běžnych nadawkow nastupajo ewentualnych narunanskich zapósłancow za prezidij sejma
- žadanje, zo so serbska literatura a wučbne a wučeńske srědki tež w bibliotekach zwonka oficialneho serbskeho sydlenskeho ruma k dispozicji staja, na přikład za mnohich w Drježdźanach bydlacych Serbow.
Wuběrk za wustawu a prawo předstaja swój koncept k nadźěłanju wustawy serbskeho luda kaž tež statneho zrěčenja k wujasnjenju prawow a zawjazkow nutřkowneho samopostajowanja a wobšěrneho sobuskutkowanja w ramiku skutkowneje kubłanskeje a kulturneje awtonomije.
Prěnja kročel předwidźi, so hač do nalěća 2020 na serbske institucije wobroćić a zhromadnje z dalšimi přidźěłanymi a swójskimi tezami najprjedy prěnjotne naćiski statneho zrěčenja a wustawy serbskeho ludu spisać. Po zadźěłanju pokiwow na zakładźe ekspertoweje dźěłarnički z politikarjemi a fachowcami statneho prawa w juniju 2020 ma přez lěćo 2020 slědować šěroka diskusija w serbskim ludźe. Při tym maja so dotal njewobkedźbowane aspekty kaž tež korektury z wobydlerskich rozmołwow zapřijeć a naćiski do šěrokeho konsensa wjesć, doniž so naćiski za statne zrěčenja po dalšim słyšenju ekspertow w jednanjach ze statnymi instancami njepředpołoža a so potom w padźe wuspěcha ratifikuja. Za nadźěłanje wustawy wuńdźe so z dołhotrajaceho trěbneho nutřkoserbskeho konsens tworjaceho procesa, doniž so wona njepředpołoži k finalnemu ludowemu wothłosowanju.
Koncept je so wot sejma wopodstatnił a proces so nětkole zahaji.


text: Wojerecy (SiR/SN). W bydlenju Stangec swójby we Wojerecach je lědma rumnosće, hdźež žane wobrazy njewisaja. Paleta motiwow saha wot wjelkow přez girafy hač ke kóčkam. Wosebitosć je, zo je Ramona Stange wšitke wobrazy sama lěpiła, molowała abo wušiwała, a to stajnje po hotowych předłohach. Najradšo pak wěnuje so wona technice diamond paintings. Při tym na kóždu płoninu wobraza, kotraž je z ličbu woznamjenjena, barbojte kamuški lěpi, podobnje principej molowanju po ličbach. Tohodla so 63lětna tež za wuměłču nima. „Tajke wobrazy móže kóždy zhotowić. Ja mam z toho prosće swoje wjeselo a so wot wšědneho dnja trochu wočerstwjam“, měni Wojerowčanka.


text:
14 Majstrów, 3 Puchary, 100 lŏt istniyniŏ, a to jesce niy koniec! Dzisiŏj gyburstag łobchodzi Nŏjbarzij Utytułowany Klub we Polsce! Ruch Chorzów!
Nŏszŏ redakcjŏ składo wszistkim zwiōnzanym ze Klubem – łod sprzŏntaczki po Prezesa, cy fusbalorzy – życzeniŏ, coby swoimi działaniami dalyj przicziniali sie do tworzyniŏ Legendy Bez Końca!
Kybicom życymy jesce wiyncyj wiary, bo to łona dŏwŏ siła do dopingu, życymy tyż im, coby mogli świyntować jak nŏjwiyncyj Majstrów i Pucharów.
1920 lŏt!
Redakcjŏ Życia na Niebiesko


text:
Po wjacorych nadpadach barow na ludźi dyrbješe so słowakski wobswětowy minister Jan Budaj starosćić, zo swoje zastojnstwo zhubi. Tole bě sej skupina prawicarskoekstremistiskich zapósłancow słowakskeho parlamenta žadała a próstwu njedowěry zapodała, štož dźěl zapósłancow Lěwicy podpěrachu. Wobswětowy minister wšak žiwjenje ludźi riskěruje, wšako njeda bary zatřělić. Zawčerawšim je parlament wo próstwje wothłosował a ju wotpokazał.
Dźesać wosobow je na juhu Irana w minjenych něhdźe 40 dnjach hoberski přestrjenc zhotowiło. Postajeny je kumštny rjemjeslniski wudźěłk za lětuše swětowe koparske mišterstwa, čehoždla mějachu dźěłaćerjo wulki časowy ćišć. Přestrjenc je něhdźe 100 kwadratnych metrow wulki a z ruku zhotowjeny. Zo njebychu sej dźěłaćerjo wusnyli, su stajnje hromadźe spěwali.
Mały kenguru je policiju w Gochje při Delnim Rynje zaběrał. Po tym zo su pasanća eksotiske zwěrjo wuhladali a to přizjewili, su je tež zastojnicy na dróze lepili. Kenguru pak twochny. Hakle skótny lěkar zamó zwěrjo z pomocu kłoka z pohłušowacym srědkom zadźeržeć. Swědcy podawka wědźachu dosć derje přirjadować, komu kenguru słuša a zastojnicy móžachu spinkace zwěrjo wobsedźerjej wróćić.
Z pomocu rołki prochsrěbaka je muž na parkowanišću dwórnišća w Hammje koleso pokradnył, při čimž policija jeho na městnje lepi. Wustróžany 20lětny z kolesom ćekny. Najprjedy je po puću rołku preč ćisnył a po tym hišće pokradnjene koleso. Paduch spyta pěši dale ćěkać, doniž sej do kontejnera za wotpadki njezalěze. Chowanku pak je policija wuslědźiła a 20lětneho nachwilnje zajała.
Zbožo w njezbožu měješe předwčerawšim wosomlětna holčka w awstriskim Linzu. Wona wisaše z woknom wjaceswójbneho domu a dźeržeše so z poslednjej mocu woknoweje deski, kaž policija wčera informowaše. Nimojěducemu holca napadny a wón doběža sej k domej, stupi pod holcu a ju popadny, jako wona nimale štyri metry do hłubokosće padny. 41lětny móžeše holcu njezranjenju maćeri přepodać.
Z njesměrnje chrobłymi paduchami ma so policija tuchwilu w Thesalonikach rozestajeć. Tam su njeznaći z bydlenja debjenki a pjenjezy w hódnoće nimale milion eurow rubili. Kaž grjekska policija zdźěli, bě dźěl rubizny w 400 kilogramow ćežkim trezorje zamknjeny. Tón su paduši z balkona bydlenja w šestym poschodźe na drohu ćisnyli, jón do awta spakowali a ćeknyli. Štož zwosta je wužłobina na dróze.
Wosrjedź nocy su cyrkwinske zwony w Nordhornje něhdźe 45 mjeńšinow zwonili a wulku njewěstosć wuwabili. Wjacori ludźo zawołachu wčera w nocy policiju a so za přičinu zwonjenja wobhonichu. Jedyn ze zawołarjow wuchadźeše samo z toho, zo je wójna wudyriła. Mjeztym wuchadźa policija z toho, zo bě zwonjenje techniski zmylk. Tež z běrowa tamnišeje ewangelskeje wosady wopodstatnichu, zo njebě nócne zwonjenje wotpohlad. Zwóńk chce dźensa za zmylkom pytać, tak zo je přichodny nócny měr zaručeny.
Před wočomaj policije je sej napity šofer nakładneho awta wusnył. Poprawom chcyše 66lětny na parkowanišću Donautal-wuchod w Delnjej Bayerskej trochu wotpočnyć. Město toho pak je přehłuboko do škleńcy hladał. Zastojnicy lepichu šofera wčera wječor na parkowanišću a jemu kluče jězdźidła wotewzachu.
Wurosćeneho morža (Walroß) su na pólskim pobrjohu Baltiskeho morja wuhladali. Pućowar je zwěrjo na wosamoćenym brjoze njedaloko wsy Mielno widźał a fotografował. Fachowcy su sej wěsći, zo jedna so wo samsne zwěrjo, kotrež su před něšto dnjemi na Rujanach wuhladali. Zo njebychu turistow přiwabili, dokładne městno zwěrjeća njemjenuja. Na Rujanach bě wjele turistow přišło.
Hórske chaty wokoło Garmisch-Partenkirchena su přichodne dny wobsadźene – wot zastojnikow zwjazkoweje policije, kotřiž su w zwisku z wjerškowym zetkanjom G7 na hrodźe Elmau zasadźeni. Najwyša chata Němskeho Alpoweho towarstwa steji 2 366 metrow wysoko a leži nad dołom, w kotrymž je městnosć konferency. Wot hórskeje chaty hač k hrodej trjebaja pućowarjo, a tež policisća, něhdźe pjeć hodźin pěši.
Sydom metrow wulki swjaty křiž dyrbi wěriwa w Düsseldorfje ze zahrody swojeho domu wotstronić. Tole je tamniše krajne sudnistwo rozsudźiło. Křiž je „zakonje ranjace wobmjezowanje wobsydstwa“, sudnicy měnjachu. Skoržiła bě sobuwobydlerka a sobuwobsedźerka dwuswójbneho domu. Wona měješe swój wšědny dźeń z kóždym widom do zahrody za masiwnje myleny. Wěriwa argumentowaše, zo njeje wulkosć křiža připad: Ta wotpowěduje 736 metrow wulkej horje Golgota, na kotrejž běchu Jězusa křižowali. Wusud je płaćiwy.
Baćona smjertnje zranił je motorski sewjernje Drježdźan. Zwěrjo bě dróhu přeprěčiło, jako muž přijědźe. Wón njemóžeše so wuwinyć a zrazy do baćona, kiž hišće na městnje njezboža zahiny. 53lětny motorski wosta njezranjeny. Wěcna škoda njeje wočiwidnje nastała.
Napity na policajsku stražu přijěł je 73lěty muž w sewjerorynsko-westfalskim Hagenje, zo by so w naležnosći ćeknjenja po njezbožu „na swoje njedobro“ wuprajił. Jako zastojnik wuprajenja zapisa, čuješe alkohol w powětře. Test wunjese nimale 1,5 promilow. Jězbnu dowolnosć jemu nablaku sćazachu. Nimo toho spisachu skóržbu jězdźenja pod wliwom alkohola dla – na njedobro 73lětneho.
Dwanaće metrow do hłubiny padnyła – a njezbožo přežiwiła – je žona na Rujanach. 41lětna je wčera wječor z třećeho poschoda wjaceswójbneho domu w gmejnje Dranske padnyła. Po wuprajenjach swědkow bě wona na swjedźenju wjetše mnóstwa alkohola piła a na woknowej desce rejwała. Skónčnje bě runowahu zhubiła a z wokna na łuku před domom padnyła. Ju dowjezechu zranjenu do chorownje.
Z awtom swojeho nana je jědnaćelětny hólc do wjacorych awtow zrazył. Do toho běchu wobydlerjo w mecklenburgsko-předpomorskim Wolgasće policiji rozprawjeli, zo jězdźi po bydlenskej štwórći awto z dźěćom za wodźidłom. Krótko po tym zastojnicy awto wuhladachu, kotrež runje do awta prasny. Do toho bě wóz dalšej awće wobškodźił. Za wodźidłom sedźeše woprawdźe dźěćo. Policisća přepodachu hólca nanej, kiž wo jězbje syna ničo njewědźeše. Wěcna škoda: 4 500 eurow.
Mjezsobne popryskanje z wodowymi pistolemi je w Berlinskej lěsnej kupjeli raznu zwadu a na kóncu bijeńcu něhdźe sto ludźi zawiniło. Policija dyrbješe z 13 awtami přijěć. Dwě skupinje młodostnych běštej so mjez sobu popryskałoj a so zwadźiłoj. Jako so zwada přiwótři, druzy wopytowarjo kupjele zapřimnychu. Na kóncu so sto ludźi biješe.
Natwar Mnichowskeho oktoberskeho swjedźenja su dźensa zahajili. Theresina łuka je wotnětka wulke twarnišćo a zdźěla za pěškow zawrjena. Po třoch lětach chcedźa wot 17. septembra hač do 3. oktobra zaso hosći witać. Minjenej lěće běchu najwjetši ludowy swjedźeń swěta korony dla wotprajili. Literski karan piwa płaći lětsa přerěznje 13,40 eurow.
Něhdźe tysac wopytowarjow je minjeny kónc tydźenja na lětuše 20. mjezynarodne zetkanje Trabantow do Šwikawy přišło. K zakónčenju jědźeše wčera 55 kultowych awtow z časa NDR z tu- a wukraja po nutřkownym měsće. Na wšě 300 Trabantow z Němskeje, Čěskeje, Pólskeje, Słowakskeje, Madźarskeje a Šwicarskeje bě na teren něhdyšeje twornje Trabanta přijěło. Někotři z nich běchu so dołheje čary dla hižo zašo na dompuć podali. Druhich drje je horcota wottrašiła.


text: Budyšin (SN/MWj). Hdyž so z nazymu ćmowy počas započina, so ludźo w normalnych časach hižo poněčim na adwent a z nim zwisowacymi adwentne wiki wjesela. Lětsa pak ničo normalne njeje a hladajo na mjeztym njeličomne wotprajene zarjadowanja so mnozy hižo dawno prašeja, što drje z hodownymi wikami budźe. W Połčnicy na přikład dźě su poprjancowe wiki hižo wotprajene. Nětko je město Budyšin zdźěliło, zo so tudyše 637. Wjacławske wiki, pječa najstarše cyłeje Němskeje, na kóždy pad wotměja. Ale ze změnami.


text:
Wopon města Budyšina
Měšćanski wopon
Tarč wobsahuje woponowe figury, kotrež steja na pisanej podłoze. Zakładne barby wopona su čerwjene, zelene, módre, žołte, čorne a běłe. Při pyšnym wuhotowanju pokazujetej so žołte a běłe jako złote a slěborne (metal). Helm wustupuje w rozdźělnej formje (13.-15. lětstotk horncojty, čworojty, štapaty a spinkowy helm). Helmowa wozdoba je na helmje postajena jako pyšny element (pjerjo, křidło, rohi atd.), w njej so husto wospjetowanje tarče jewi. Mjez helmom a wozdobu pokazuje so w 13. lětstotku třiłopjenjata króna. Helmowa třěcha twori rankojte zaramikowanje tarče. W barbojtych woponowych zwobraznjenjach pokazuja helmowe třěchi barby wopona.
Wopisowanje wopona
Jadro wopona je tarč. Wona je zdobom najstarši dźěl wopona. Jako woponowy wobraz wustupuje na tarči žołta abo złota cymbrowa murja. Wona wupjelnja połojcu tarče. Nad njej je módre polo. W rěči heraldiki to rěka: "W módrym złota murja z třomi cymbrami." Murja wobsteji z pjeć kamjentnych worštow inkluziwnje cymbrow. Dokładnje srjedź murje steji jedna z třoch cymbrow, mjeztym zo so tamnej dwě naprawo a nalěwo tarči přichilatej. Murja zestaja so z 19 kamjenjow, kotrež su w prěčnym formaće w tarči rjadowane a přez čorne smuhi fugowane. 11 kamjenjow su narěznjene předstajene. K nim liča tež wonkowne cymbry. Nad tarču je doprawa wobroćeny spinkowy helm přirjadowany, kotryž nosy jako helmowu třěchu třiłopjenjatu byrgarsku krónu. Nad tarču rosće heraldiske seklojte zwjazło, kotrež wobdawa jako ranka tarč. Jako helmowa pycha wustupuje złaha wočinjeny worjołski lět, kiž so tohorunja doprawa chila. W křidłach wospjetuje so cymbrowa murja. Helmowa pycha a rankowa wozdoba matej barby tarče.
Pokiw
Wužiwanje Budyskeho měšćanskeho wopona dyrbi so dowolić.


text:
Zasoby (ogółem 5)
Wystawa "Rzeźba", Krzysztof Sikorski, Piotr Grodzki
Piotr Grodzki „Ilość a masa!”
Grodzki, Piotr
Human sculpture
Grodzki, Piotr
Piotr Grodzki & Krzysztof Sikorski "Antytatuaż" - sztuka aktywna
XX URODZINY MÓZGU
Gwinciński, TomaszMazzoll, JerzyMolenda, IgorDuda, JoannaPtaszyńska, JustynaSroczyński, TomaszPospieszalski, MarekChmara, BartekWęgłowski, StefanJanicki, QbaMajewski, Antoni Jędrzejczak, ŁukaszYakiSoulitaryWalerian, MateuszZieliński, MikołajPopowski, TomaszZiołek, JakubTrzaska, MikołajTymański, TymonGrodzki, PiotrWoźniak, GrzegorzMazolewski, WojtekSikorski, KrzysztofWalicki, OloJanicki, SławekPawlak, PiotrJabłońska, ElżbietaBuhl, JacekPodlaska, DorotaCharchan, JoannaPawlicki, TomaszMaćkowiak, ArturDobie, JonBuchanan, SteveKowalczyk, WojciechPleszyński, GrzegorzGoldyszewicz, LeszekStasiulewicz, StanisławGlazik, TomaszZdunek, JanuszMackiewicz, DanielZamiara, WojciechGruse, KrzysztofZbyZielSzwajgier, OlgaPiernik, Zdzisław
Na przestrzeni lat…


text:
We wuchodnych zwjazkowych krajach wobkedźbuja hospodarscy a politiscy fachowcy w minjenych lětach přiběracy zajim něhdy dźěła do zapada dla wupućowanych abo tam na dźěło dojězdźowacych, so zaso do domizny wróćić. Přičiny toho su wšelakore. Nimo mjeztym podobnych dźěłowych wuměnjenjow a přirunajomnych mzdow su to swójbne styki, ale zdźěla tež přijomniše bydlenske a žiwjenske wobstejnosće hač w mnohich zapadnych komunach.
Tež regionalne hospodarstwo je na tym zajimowane, zo so fachowcy do rjadow w domjacym regionje dźěłacych produkowaceho wobłuka a posłužboweho sektora nawróća. Hižo něšto lět zarjaduje tuž zhromadnje z politiskimi zamołwitymi tak mjenowane bursy nawrótnikow. Zaměr je, tym, kotřiž wo tym rozmysluja so zaso do něhdyšeje, ale nic cyle z wočow pušćeneje domizny nawróćić, předstajić móžnosće dźěła a bydlenja tu.
Regionalnje za nawrót wabić
Janšojce (dpa/K/SN). Na insolwentnym lětanišću Choćebuz-Drjejce móža lětadła najprjedy jónu dale startować a přizemjeć. Zhromadna Wyša lětanska instanca Berlin-Braniborska je nětko próstwje insolwentnika přihłosowała, z powětrowym wobchadom směć dale pokročować. Dowolnosć płaći hač do kónca junija 2017. Dotal njejsu za areal lětanišća hišće žanoho kupca našli. Braniborskej předleži koncept za jeho dalše wužiwanje.
Lětanišćo sewjerowuchodnje Choćebuza, blisko Janšojc a njedaloko hranicy k Pólskej je na hobbyjowe a wobchodne lěty wusměrjene. Lěta 2014 bě mjezynarodnje skutkowaca skupina inwestorow Flacks Group přibližnje 350 hektarow wulku ležownosć wot wokrjesa Sprjewa-Nysa jako tehdyšeho mějićela kupiła, w lěću 2015 pak hižo insolwentna była. Priwatizowanje měješe zaměr, dopomhać wokolnym komunalnym towaršnikam k financnemu wolóženju.
Berlin/Kamjenica/Budyšin (SN). Marketingowa towaršnosć Hornja Łužica-Delnja Šleska (MGO) předstaji kónčinu hižo w januarje na dwojich wikach, kaž zdźěla.
Wot 6. do 8. januara prezentuje MGO na Kamjeničanskich pućowanskich wikach zhromadnje z Großschönauskim Trixi-parkom mnohotnosć móžnosćow, kak přežiwiš w Hornjej Łužicy dowol a wólny čas. „Wulki dźěl našich hosći pochadźa ze Swobodneho stata Sakskeje“, rozłožuje jednaćel Olaf Franke.
Kónc měsaca podadźa so zastupjerjo MGO potom do němskeje stolicy, zo bychu za Hornju Łužicu wabili na Mjezynarodnym zelenym tydźenju, wotměwacym so wot 20. do 29. januara. Mjez wosom sobuwustajerjemi budu tam Wojerowska Łužiska woleńca tzwr, Ochranowske hwězdy tzwr, Kulowska MKH agrarne produkty a Budyska tzwr kołbasowe a mjasowe twory. Kulturnje wobohaća předstajenje mjez druhim Smjerdźečanscy rejwarjo, Ćišćanska folklorna rejwanska skupina a Sylwija Panošina ze Serbskeho kulturneho centruma Slepo.
Budyšin (CK/SN). Před 15 lětami bě w Hornjej Łužicy 72 128 žonow a muži bjezdźěłnych, nětko je jich 22 746. Z tejle ličbu nima Budyski dźěłozarjadniski wobwod čerwjenu latarnju we wobłuku dźěłoweje agentury, ale runa so niwowej mnohich kónčin w zapadnych zwjazkowych krajach. Tole rjekny dźensa dopołdnja šef Budyskeje dźěłoweje agentury Thomas Berndt. „Přiwšěm je to ćežki dónt za kóždeho, kiž je potrjecheny.“ Šansa, nowe dźěło dóstać, pak je mjeztym wo wjele wjetša.
Dźěłowa agentura poskića tuchwilu 3 800 swobodnych městnow. Telko jich hišće ženje njebě, dołhož tule statistiku wjedu. A najebać sezonalne wliwy na dźěłowych wikach w decembru su fachowcy dale jara trěbni. W předźěłacym přemysle je potrjeba samo wjetša hač před lětom. Sobudźěłaćerjow pytaja runje tak w strowotnistwje, socialnistwje a w hóstnym přemysle.
Budyšin (CK/SN). W decembrje 2016 bě we wuchodnej Sakskej 22 746 bjezdźěłnych, to je 1 234 abo 5,7 procentow wjace hač w nowembrje. Porno decembrej 2015 pak běštej to 13,2 procentaj mjenje. Kaž wočakowane, bjezdźěłnosć w zymje přiběra. Sezony dla su předewšěm ratarstwo, twarske a transportne přemysło potrjechene, ale tež we wikowanju běchu bjezposrědnje po hodownych swjatych dnjach pušćenja.
Zo je rozrost bjezdźěłnosće sezony dla snadniši hač w minjenych lětach, zwisuje po słowach šefa Budyskeje agentury za dźěło Thomasa Berndta předewšěm z pozdźišim započatkom zymy. Předewzaćam budźe dale a ćešo, pušćenych sobudźěłaćerjow nalěto wróćo dóstać. Firmy tohodla přiběrajcy spytaja, z pomocu časowych kontow swojich fachowych dźěłaćerjow bjez pušćenja přez zymu přinjesć, Thomas Berndt dźensa dopołdnja rozłoži. Překwapja, zo je kwota bjezdźěłnosće za agenturny wobwod cyłkownje najebać to ze 7,9 procentami pod wosom procentami wostała.
Bórk (SN/JoS). We wjesnym dźělu gmejny Sprjewiny Doł Bórku je předewzaćel Karsten Rudolph wjele pjenjez inwestował a sydlišćo seniorow z mjenom „Nazymske słónco“ rozšěrił. Za 550 000 eurow natwari wón dwaj nowej domaj, kotrejž budźetej po doskónčnym dozhotowjenju wonkowny napohlad wsy wobohaćeć. Prěnjorjadnje chce předewzaćel na pomoc pokazanym ludźom domiznu skićić, hdźež so derje čuja a su wobstarani. „Naprašowanje za hladanskimi městnami je jara wulke“, Karsten Rudolph wobkruća. Do wobeju domow móže přichodnje dźesać ludźi zaćahnyć. Stwy su jednowosobowe ze swójskej sanitarnej rumnosću a kuchnju. K tomu přińdźe hišće zhromadna přebywarnja, w kotrejž móža so wobydlerjo zetkać. Kóždy dom ma 150 kwadratnych metrow zakładneje płoniny.
W lěta 2003 natwarjenym sydlišću je tuchwilu 17 hladarjow, kotřiž su wo 21 wuměnkarjow staraja. Ličba sobudźěłaćerjow ma so na 20 rozšěrić.
Jedyn z noweju domow je mjeztym wuknihowany. Za tamny su hižo zajimcy, z kotrymiž zamołwići tuchwilu rozmołwy wjedu. Bydlenja su tak planowali, zo je wěsta samostatnosć wobydlerjow zaručena.
Naprašowanje za swobodnymi městnami w Budyšinje je wulke kaž lědma hdy, rěka z radnicy. Wotpowědnje wuski je kontakt k nowym inwestoram. Tajki pak sej měšćanscy radźićeljo tež k domoródnym firmam přeja.
Budyšin (CK/SN). Budu-li jednanja tež přichodnje tak wunošne, budźe industrijna přestrjeń pola Słoneje Boršće bórze wuknihowana. Z tejle powěsću je hospodarski spěchowar Alexander Scharfenberg Budyskich měšćanskich radźićelow na jednym z jich zańdźenych posedźenjow překwapił. Wo teren při awtodróze A 4 su so dołho starosćili. Wjacore imobilije stejachu dlěši čas prózdne. Mjeztym su wšitke zaso wobsadźene a płonina po 73 procentach wućežena. Njecyłych 100 000 kwadratnych metrow je hišće w poskitku. Za nje so inwestorojo chutnje zajimuja.
Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty je jedyn z cyłkownje 15 tajkich rezerwatow Němskeje. To wšak njejsu jeno škitne pasma, ale runje tak dołhodobnje zapołožene modelowe regiony za wuwiće wěstych krajinow. Tu pěstuja tradicionalnu wědu wjesnych zhromadnosćow a tworja zakład za naroki a žadanja přichoda.
Budyšin (SN/BŠe). Sakske socialne ministerstwo je inwesticiski projekt bjezbarjerneho twarjenja pod hesłom „Najlubše městna za wšitkich“ znowa wupisało a namołwja zajimcow, so wo spěchowanske srědki požadać. Zaměr projekta je zbrašenym ludźom wolóžić přistup k zjawnym twarjenjam abo zarjadnišćam a wobstejace barjery wotstronić.
Za cyły swobodny stat planuje Sakska klětu 2,5 milionow eurow financnych srědkow. Za Budyski wokrjes je předwidźane 198 000 eurow inwestować. Dotal pak je so jenož mało ludźi přizjewiło. „Wjetšina z nich ma hišće swoje projekty planować a kalkulować“, zdźěli Budyski socialny zarjad. Spěchowanske próstwy měli tam zajimcy na zakładźe formulara zapodać. Předležeć měli wone nanajpozdźišo 13. januara, potajkim za dwaj tydźenjej.
Přiwšěm hodźi so hižo nětko rjec, zo zajim za spěchowanske srědki porno minjenym lětam přiběra. Přičina toho je wjac wabjenja a lěpše podawanje informacijow. Projekt, kotryž sakske socialne ministerstwo mjeztym štwórty raz přewjeduje, je wšak mjez ludźimi tež znaty.
Grabk/Kerkojce/Wótšowaš (SN). Wobydlerjo tychle třoch wsow w zarjadniskej gmejnje Derbno pola Gubina (Schenkendöbern) spřećiwjeja so dale móžnej nowej brunicowej jamje Janšojce-sewjer. Tohodla přeprošeja za 8. januar 2017 na 10. hwězdny pochod. Wo tym informuje zwjazkarstwo „Žanu wjes dale njewotbagrować“ dźensa w nowinskej zdźělence. Po słowach Wótšowašana Christiana Huschgi žadaja sej „hnydomny kónc planowanja tajkeho předewzaća. Zo dyrbimy protest dźesaty raz přewjesć, je wuswědčenje chudoby braniborskemu krajnemu knježerstwu, kotrež hižo lěta ze słabymi wurěčemi zastajenje planowanskeho jednanja zapowědźa.“
Hwězdny pochod startuje w Grabku w 13 hodź. při hosćencu, we Wótšowašu w 13.15 hodź. při wohnjowej woborje a w Kerkojcach, hdźež je tež zastanišćo železnicy, w 13.30 hodź. wosrjedź wsy. Pochodnicy zetkaja so k manifestaciji w 14 hodź. mjez wsami při starej wowčerni. Hwězdny pochod zarjaduje dźěłowy kruh zjawnostne dźěło agendy 21 gmejny Derbno pola Gubina. Tež pólskich wobdźělnikow znowa wočakuja.


text:
Mamulka nie umrzyli
Starka ôd mamy miała istnego bzika na umiyraniu. Już za życio, kozała se kupić trōwła, kiero postawiła w kumorze. Jak nie było żodnego w dōma, chciała se ôbejrzeć, jako bydzie w tej trōwle wyglōndała i czy ji bydōm pasowały lōnty prziszykowane na wszelki wypadek, jak by sie ji co stało. Tōż ôdewrzyła szufloda w kumodzie, takij skrzyni na bielizna, kiero też nazywali trōwłōm, i zaczła wyciōngać ś ni swoji szaty. Rozkłodała wszystki na dekach zasłanych w izbie łōżek i prziglōndała sie jim, by dobrze wybrać. Potym przed zgrzadłym ôblykła se czorne szaty z takimi krałzkami na spodku letnika, ale sie ji za bardzo nie zdoły. Poskłodała to nazod i wyciōngła inszy kōmplet, też czorny choć inakszy ûszyty. Mioł piykne puwy na ramiōnach, a jakla z przodku była z jedwobnymi wstowkami ô piyknym wzorze, jaki miały damasowe serwety na stoły. Uznała, że jak pod tyn kostim ôblecze se bioło spōdnica z wyszywanōm krałzkōm, to bydzie ji w tym piyknie. Gibko sie przeblykła, poôglōndała we wielkim zgrzadle na ścianie, z przodku i ze zadku, i wlazła do trōwły, kiero stoła w kumorze. Trocha sie pokrynńciła, by sie wygodnie ułożyć i jak se pomyślała, że wszystko w porzōndku, słożyła rynce jak nieboszczykom sie jich skłodo, zawrzyła ôczy, dychła se pora razy i usła. A tu do chałpy przyleciała z pola cera. Kopaczka ôprzyła ô futra dwiyrzi i wleciała sie czegoś zimnego napić. Dziwne ji było, że wszystki dwiyrze były poôtwiyrane na ôściyrz, jakby chałpa złodzieje splōndrowały. Woło mamulki, ale mamulka sie nie ôdzywo. Usła se na dobre. Dziołcha loce z izby do izby, a mamulki nigdzi ni ma. W kōńcu ujrzała niedowrzyte dwiyrze do kumory i też tam zajrzała. A tam w trōwle leży umrzyto mamulka. Zaczła ryczeć, płaczki kulały sie ji po skrzaniach ciurkiym, woło na kogoś, a w dōma żodnego inszego nie było.– Tōż kiedy mamulka umrzyła? – pytała sie sama siebie.
– Kiery jōm zdōnżōł ôblyc i położyć do tej trōwły?
– Cofie sie do dwiyrzi wystraszōno. Dugła do stołka, na kierym kierysi położōł gewichta ôd wogi. Stołek sie przewrōciōł na bōnclok z kiszōnymi ôgōrkami i gewichta go roztrzaskały, a ôgōrki rozsypały sie po cegłach. Klynkła nad nimi i zaczła zbiyrać do kupy. Coś za niōm zaszuściło. To mamulka sie ôbudziła po hōku trzaskanego bōncloka i zaczła sie kryncić we trōwle. Jakoś udało sie ji siednōć, ale pić sie ji chciało jak sto diobli. Uwidziała, że cera coś tam grzebie przi bōncloku i zawołała na nia:
– Byłabyś tak dobro, dziołcha, i podała mi szolka wody z tych ôgōrkōw
Jak to usłyszała już na dobre wylynkano cera, wylynkała sie jeszcze bardzi. Ani sie nie ôbejrzała, jyno wystrzeliła z kumory na pole, a mamulka, kierej jakoś sie udało wygramolić z trōwły, poleciała za niōm i z nospy woło za niōm.
– Kaj to, dziołcha, ûciekosz?
Nie rozumiała niczego, tak jak jeja cera. A cera loce kole stodoły, po chlywach i szuko kogoś z rodziny.
– Kaj, kiery je? – woło. – Mamulka umrzyli!
A mamulka drze sie za niōm.
– Na dziołcha, co to wyprawiosz? Drzesz sie i drzesz, jakby ci kiery w dōma umrzōł.
– Cera ôbrōciła sie kole szopki pełnej suchych karkoszek na zima i jak uwidziała mamulka w tych czornych szmatach, kiero jōm gōni, zbladła jak trup i przewrōciła sie zymdlōno na ziymia. Mamulka zaczła jōm retować. Trzepie niōm i piere po pysku, a co sie dziołcha spamiynce, to na nowo zymdleje, że sama nie wiy już, co mo robić. A tu ze zogrōdki zza stodoły leci starszo siostra i też ôczōm nie wierzi.
– Mamulka ôbleczōno jak do trōwły, a siostra blado jak nieboszczyk.
– Na, Anna, cōż to wyprawiosz? Stowej, bo jak jo ci prziwala, to dziepiyro zymdlejesz.
Poskutkowało. Anna łapła wiyncy luflu i sie spamiyntała. Gorszy było z mamulkōm, kiero musiała sie potym tłōmaczyć przed ôjcym. Wszystko jednak sie dobrze skōńczyło, a mamulka doszła do wniosku, że dwa razy w tych samych lōntach nie godzi sie kłaść do trōwły i jeszcze kupa lot kombinowała, jako jōm majōm ôblyc na ta ôstatnio drōga.
Śmiychu jednak potym było skyrs tego, bo sie to rozfurgło po wsi, kejby do dziyrzki z piyrzym wpod jakisi podciep. Chneda potym przidarziło sie zasi cosik nowego i mieli ô czym nowym rozprowiać, a jak dwu bliskich krewnych poprało sie miyndzy sobōm skyrs kōnska miedzki i jedyn drugigo zadźgoł przi tymu. To dziepro była srōmota, ô kierej dzisio już sie nie godo. Jednōm dobrōm strōnōm wydarzynio zostoł postawiōny krziż, też nie bez powodu, bo ponoć miało tam straszyć i żodne świyncynia ani egzorty ôwczorzi nie pōmogały. Krziż poświyncōny ûkrōciōł ciyrpiyni potympionej duszy, kiero nareszcie mōgła se ôddychnōnć i pōńść do czyśćca.
Nejważniejsze, że przestało tam straszyć. Dyć już ôd downa prowdziwe straszki sie potraciły, kejby za robota przestali jim płacić, abo zusowski dochtory ôdciepali jich rozczynia na komisyjach i ani rynty nie dostawali. Tōż na dobre niedożywiōne rozpłynyły sie jak mgła. A dzisio kożdy mo tela inszych spraw na głowie, kierych je corozki wiyncy i wiyncy.
Ludzie bardzi politykujōm i kaj jim tam do spōminanio starych dziejōw, kiere jyny już bojkami ôstały. A umrzytych ani dudōm pożegnać sie nie prziwiezōm. Jednak mamina starka, jak po wiela rokach w kōńcu umrzyła, pogrzyb miała ôgrōmnie piykny, jyny kiery tam wiy, czy se go mōgła z wyrchu ôbejrzeć i czy szaty wybrała se rychtyk te nejpiykniejsze.


text:
Bjerůń
Spůłrzyndne: 50°08' N 19°06' E
Bjerůń (pol.: Bieruń, ńym: Berun) – mjasto we wojewůdztwje ślůnskym, wuažůnce we skuod bjerůńsko-lyńdźińskigo krysu.
Pouožůne při grańicy wojewůdztw Ślůnskigo a mouopolskigo, kerům stanowi Wisua. Sůmśaduje s mjastůma: Tychy, Uośwjyńćim, Lyndźiny, a tyž gminami: Ślůnski Chełm, Bojszowy.
Tajle admińistracyjne[edytuj | edytuj zdrzōdło]
W skuod Bjerůńo wuažům Stary Bjerůń, Nowy Bjerůń, Śćerńy, Jajosty, Bijasowicy a Czarnuchowicy.
Historyjo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Kole Bjerůńo znojdowoua śe antyčno uosada Leucaristus. Bůua uůna zaznačůna na antyčnyj mapje Klaudjuša Ptolymeuša s lot 142- 147 našyj ery. W X-XIstolećo istńou sam uotočůny palisadům a ńywůntpliwje pośadajůncy wježa uobserwacyjno grůdek uobrůnny majůncy za zadańy chrůńić kupcůw přeprawjajůncych śe bez řyka.
Bjerůń dostou prawa mjejske we 1387 uod kśyńća uopawsko-raćiborskigo Jana II Želoznygo. Do 1551 wuasność Pjastůw ślůnskych, uod 1327 pod zwjeřchńictwym Čech. Uod 1743 we państwje pruskym a utrata praw mjejskych. Uod 1865 zaś mjasto a zmjana mjana na Stary Bjerůń. Uod 1922 we grańicach Polski, we čos II wojny śwjatowyj wćelůny do Ńymjec. W lotach 1975-1991 dźelńica Tychůw. W 1991 nazod pod nazwům Bjerůń, wraz s Nowym Bjerůńym, Bijasowicůma, Czarnuchowicůma a Jajostůma utwořůu mjasto. Uod uodzyskańo samodźelnośći bez Bjerůń datuje śe zwada mjyndzy tym mjastym a sůnśedńimi Tychůma uo teryny fabryčne Fiat Auto Poland (b. FSM), a uośedle zbudowane při tej fabryce. Uobecńy uośedle ležy juž we grańicach admińistracyjnych Bjerůńo, nale sama fabryka pozostowo we Tychach. Historyčńy sporny teryn noležou do Bjerůńo, nale pozostawjyńy go we grańicach Tychůw bůuo warůnkym zgody tygo mjasta na uodůnčyńy Bjerůńo.
Industryjo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Na teryńy mjasta znojduje śe kilka pora zakuodůw pracy, m.in. gruba wyngla kamjynnygo "Piast", zakuod twořiw štučnych "NITROERG", fabryka produktůw mlečnych "Danone" (dowńij "Mildes Bieruń"), zakuod materjouůw wybuchowych a tartak. Na teryńy Bjerůńo wystympujům bogate zuoža krušyw žwiru a pjasku. Zuoža te skiž uochrůny środowiska ńy sům eksploatowane.


text:
Lětsa w meji a juniju wotmě so we wuměłskej galeriji FLOX w Korzymju interaktiwny a interdisciplinarny projekt »sćin – žiwjenje« (»Schattenseiten – Leben«). W srjedźišću steješe wobchadźenje z depresiju, melancholiju abo zrudobu, zdobom pak tež woznam zboža a wjesela we wšědnym žiwjenju. Zhromadnje z wuměłcami wuměnjachu so nje- a potrjecheni z lěkarjemi, politikarjemi a wědomostnikami. Wobstatk projekta běchu dźěłarnički na šulach, hudźba, reja, tworjace wuměłstwo a literatura.
Na žurli galerije čitaše 21. junija Róža Domašcyna před něhdźe 30 wopytowarjemi ze swojich basnjow. Wona złožowaše so při tym na teksty, kotrež so z konfliktami, njedorozumjenjom, bolosćemi a smjerću rozestajeja. W nich rěči so wo sćinach w čłowjeku, wo jeho chabłanju a zamjezowanju.
Twórby basnicy tworjachu zakład za mjezynarodnu rejowansku performance »Coherence«, kotraž so čitanju přizamkny. Koprodukciju Naway Company a TanzArt z Korzymja nawjedowaše šwicarska choreografka Natalie Wagner. Šěsć rejowarkow předstaji w intensiwnych wurazowych pohibach ćěła napjatosće čłowjeka w skupinje. W pulsowym rytmusu rejujo zwuraznjachu pomocliwosć, bliskosć a kedźbnosć abo njeakceptancu, zdalowanje a wotpokazanje, štož zdźěla ze sylnej mimiku potwjerdźichu. Rejwarki předstajichu swoju performance we wuskim zwisku z přihladowarjemi, kiž wokoło nich w kruhu sedźachu. Za publikum bě to zajimawe a jimace dožiwjenje z njewšědnej wuměłskej kombinaciju reje a lyriki.
Sobotu wótpołdnja dnja 27. apryla 2019 jo Muzeum Pogranicza Śląsko-Łużyckiego w Žarowje pśepšosył na prezentaciju nejnowšych knigłow pólskeje spisowaśelki Haliny Barań ze serbskeju tematiku pód titlom »Świtanie« (»Switanje«). Awtorka jo ze swójeju 2017 wudaneju twórbu se pśiwobrośiła žywjenju Handrija Zejlera. We wótegronach na młoge pšašanja tych wěcej ako 30 wobźělnikow zarědowanja jo kněni Barań wóspjetnje pódšmarnuła, až jeje roman, lěcrownož chowa wěrne stawizniske fakty ze žywjenja serbskego basnikarja a narodnego procowarja, pśedstajijo pśedewšym literarnje wumyslone jadnanje, kótarež jo nastało z jeje myslow. Pówołajucy se na lichotu poetiki jo awtorka wobšyrnje rozpšawiła wó swójich slěźenjach we Łužycy pó slědach Zejlera ako tež wó śěžkem źěle nad prědneju wersiju knigłow. Wob cas swójogo drogowanja jo se procowała se zamysliś do žywjenja wšednego serbskego pisarja, aby se pśi wopisowanju jogo wokoliny a teke dialogow dostała nanejbližej k wopšawdnosći.W aprylu jo Muzeum Pogranicza Śląsko-Łużyckiego w Žarowje organizěrował cytanje z Halinu Barań. Foto: Justyna MichniukPisaŕka jo groniła, až zacuwa wósobinsku »misiju za pisanje wó Serbach«, a jeje romany su »wuzjawjenja cesćownosći za Łužyskich Serbow«. Tejerownosći jo wóna wugroniła swóju naźeju, až jeje spisowaśelenje někak sobu pomožo k pśežywjenju Serbow, ako su narod, kótaryž grajo w jeje žywjenju wósebnu rolu. Zajmne su byli pśispomnjeśa spisowaśelki pósćone pśestajarjeju jeje twórbow do górnoserbšćiny, Alfredoju Měškankoju, pśeto wón jo ju wabił tejerownosći do wuknjenja górnołužyskeje serbšćiny. Źinsa, tak jo kněni Barań sama groniła, źe njewumějo sama pśestajiś roman do górnoserbskeje rěcy, ale zamóžo rěc wužywaś we wšednej komunikaciji. Lawdaciju jo měł prof. dr. Tomasz Jaworski, kótaryž jo wjadł pśibytnych do stawizniskeje wopšawdnosći doby a tejerownosći fachojski komentěrował cytane wurězki a pšašanja z publikuma.
Knigły se spódobnje a lažko cytaju, dokulaž njejsu pśepołnjone z historiskimi datami abo dłujkimi wopisowanjami. Wósoba Zejlera, jogo familija ako tež sceny z priwatnego žywjenja a narodnego statkowanja pśedstajaju se w pśistupnej poetiskosći rěcy. Jo gódne, za toś teju literarneju drogotku pśimaś, pśeto toś ta pozicija abo pódobna tematika njenadejźo se daniž hynźi w pólskich nakładnistwach daniž we Łužycy abo w drugich krajach słowjaństwa.
W januarje 1919 zahaji so w Parisu měrowa konferenca k zakónčenju Prěnjeje swětoweje wójny. Ze wšeho spočatka zwuraznichu dobyćerske mocy, zo budźe k zaručenju noweho měroweho porjada po tehdy hišće tak mjenowanej »Wulkej wójnje« trěbne zasadne noworjadowanje srjedźneje a wuchodneje Europy po principje samopostajowanja narodow.
W nowembrje předchadźaceho lěta załoženy Serbski narodny wuběrk pod nawodom Arnošta Barta spózna w tym jónkrótnu historisku składnosć, wutworić njewotwisny a samostatny serbski stat. Bart a sekretar wuběrka Jan Bryl wobdźělištaj so w čěskosłowakskej delegaciji na měrowej konferency, zo byštaj so na mjezynarodnym parkeće za ideju serbskeho stata zasadźiłoj.
Tutón podawk před lětstotkom běše tema zarjadowanja Serbskeho instituta »Noworjadowanje Europy 1919 a Łužiscy Serbja« dnja 10. meje w Budyšinje. K wuswětlenju přičinow a sćěhow internacionalizacije »serbskeho prašenja« přeprosychu štyrjoch stawiznarjow na podijowu diskusiju do hłowneje žurle Serbskeho domu: prof. dr. Mikea Schmeitznera z Drježdźanskeho Hannah-Arendt-Instituta za slědźenje wo totalitarizmje; dr. Renéa Küppera, kuratora wustajeńcy Berlinskeje Załožby za ćěkańcu, wuhnaće a wujednanje; dr. Clemensa Heitmanna, archiwara a nawodu projekta »Digitalny archiwny portal k stawiznam Serbow 1918–1945« w Serbskim instituće; a wjednicu Serbskeho kulturneho archiwa dr. Annett Brězanec. Moderaciju wječora přewza dr. Jana Piňosová, stawiznarka na Serbskim instituće. Z wuwzaćom někotrych jednotliwych komentarow wotmě so cyły wječor w němskej rěči.
Spočatk lěta je wušoł w Budyskim nakładnistwje »Lumir« zešiwk, wopřijacy dwanaće dotal njepřistupnych čisłow za muske chóry z pjera Korle Awgusta Kocora. Hłownje jedna so wo lochke kruchi, kotrež je komponist po swojich »15 narodnych spěwach hornjo- a delnjołužiskich Serbow« za solowy hłós z přewodom klawěra wobdźěłał. Zestajił je je za prěni stajny muski chór »Jednotu« w Chrósćicach. Su to: Přadła je Marja kudźałku; Ja stejach horkach na horje; Hołbik dwě běłej nóžce ma; Ha wyše mi Hornjeho Wujězda; Ha sydał je drobnuški ptačk; Dobry wječor maćerka; Chcył je knjez hólčik wědźeći; Ha słužił je hólčik; Přijěł je z Mišnja młody pan; Hale kóždy króć, hdyž ja dom dźěch. Poslednjemu spěwej doda wudawaćel tež bóle znatu wariantu ze Zejlerjowym tekstom »Hale něhdźe a něhdy«. Zešiwk wotzamknje warianta znateho spěwa »Ha widźu-li ptačata ćahnyć« za muski chór, kotryž skomponowa Kocor hižo 11. nowembra 1868.
MĚRKO ŠOŁTA
▶
2. meje předstaji stawiznarka Lubina Malinkowa w Budyskej Smolerjec kniharni swoju nowu publikaciju. Pod titulom »Verflechtungsraum Lausitz. Böhmisch-ungarische Exulanten und Lausitzer Sorben. Begegnungen und Beziehungen im 18. Jahrhundert« zaběra so awtorka w němskorěčnej knižce z poćahami mjez čěskimi eksulantami a Serbami. Wona tež na to pokaza, zo pochadźa cyły rjad serbskich duchownych kaž Michał Frencl, Zacharias Běrlink abo Michał Raca z kruhow eksulantow. Dale nasta wokoło 1740 čěska kolonija w Klukšu. Tola tež w Drježdźanach, Berlinje, Małym Wjelkowje abo Niskej wobstejachu ćiłe styki mjez Serbami a Čechami.Na wotewrjenju wustajeńcy »Wobrazy krajiny. Přechod 03« w Budyskim Serbskim muzeju Foto: Maćij Bulank
▶
Pśisamem styrista cejdejkow »Sněžynka« jo w běgu zajźoneju lětowu namakało drogu k zajmcam. Projekt bu spěchowany wót Domowiny, Załožby za serbski lud a wót RBB. Nosaŕ muzikowego projekta, Spěchowańske towaristwo za serbsku rěc w cerkwi z.t., jo projekt w nalěśu wótlicył a zwóstaty źěl nakłada pśepódał župje Domowiny Dolna Łužyca z.t.
Zukownik »Sněžynka« z 23 spiwanymi zymskimi, adwentskimi a gódownymi pěsnjami a pśipołožonym notowym a tekstowym zešywkom se dalej pśedawa w serbskima kulturnyma informacijoma. Wótgłos zboka wucabnicow a wucabnikow, kubłaŕkow a kubłarjow jo był zwjaselecy, rowno tak statkowna pódpěra RCW, Domowiny a drugich institucijow. Bóžko njejo se našej projektowej kupce raźiło, starjejšych Witaj-źiśi direktnje dojśpiś a informěrowaś. Tak jo se dotychměst jano mały źěl nakłada dostał do toś teje ciloweje kupki. Tež mjazy dalšnymi wuknicami a wuknikami, kótarež se w měsće a wokolinje na šulskej wucbje dolnoserbšćiny wobźěluju, a jich starjejšymi jo toś hyšći wjele stow potencielnych zajmcow. Snaź by Serbske šulske towaristwo abo Rěcny centrum Witaj pśi góźbach direktnego kontakta mógałej Witaj-familije lětosa nazymu zawcasa na »Sněžynku« pokazaś. Kužde serbski wuknjece Witaj-góle dejało spiwy ze »Sněžynki« póznaś kaž tež cejdejku »Gwězdka« z gódownymi spiwanjami, kótarež jo towaristwo wudało južo 2013. Nanejmjenjej dwě »Sněžynce« stej se dostałej pśez wjelike mórjo do Awstralskeje ku pótomnikam wudrogowarjow. Jaden z nich jo se pisnje wuźěkował tak: »I really enjoy listening to it. We hardly ever hear any Wendish words in Australia. The words are very clearly sung. It is a big help that you sent printed copies of the words and I could see and hear the words. And the names of the songs in German helps me too. Apart from the spiritual gifts, I am sure this will be the best Christmas present I will receive this year.«
Dnja 28. měrca, dźeń po jeje 100. posmjertnych narodninach, přewjedźe towarstwo Přećeljo Smolerjec kniharnje literarny wječork k česći Hańže Bjeńšoweje. Wjace hač 40 ludźi bě na tute zarjadowanje přišło. Annett Šołćic bě wosebite blido přihotowała, na kotrymž so přehladka knihow delanskeje awtorki pokaza.
Jubilarka bě so 27. měrca 2019 jako Hańža Rachelic w Róžeńće narodźiła. Dr. Franc Šěn a Měrana Cušcyna předstajištaj nimo jeje literarneho tworjenja tež wosobinu a žiwjenske stacije awtorki. Bjeńšowa bě wučerka a rady za dźěći pisaše. Debitowaše pak z powědku za dorosćenych. »196 schodźenkow«. Z tutym tekstom, kotryž so 1949 wozjewi, a za kotryž dźesate myto tehdyšeho literarneho wupisanja dósta, nježněješe jenož pozitiwne wothłosy. W běhu wječorka čitaštaj Šěn a Cušcyna wujimki z dalšich dźěłow Hańže Bjeńšoweje. Do předstajenja zapřiještaj dale jeje dźěła za dźiwadło, wosebje te za dźěći. Jeje »Nitka Witka« bě mnohim wopytowarjam w dobrym pomjatku. Bjez dźiwa, wšako bě so hra »Kak sej Nitka Witka radu da« 19 króć hrała. Po zakónčenju wuběrnje zestajaneho programa, za kotryž akteraj stajnje zaso mjezyaplaws žněještaj, předstaji syn Hańže Bjeńšoweje, Handrij Bjeńš, knihu wo swojej maćeri, kotruž bě k jeje 100. posmjertnym narodninam wudał. Přizamkny so rozmołwa wo dźěle awtorki a wo priwatnych dopomnjenkach na holcu Hańžu Rachelic w Róžeńće. Spisowaćelka wostanje ze swojim dźěłom a přećelnym, čitarjej přichilenym wašnjom, w dobrym pomjatku. Rady za jednej z jeje knihow přimnjemy a so začitamy.
Stwórtego apryla jo se w literarnej kafejowni lipsčańskego Doma knigłow lyriski wjacor pód temu »Erdkunde« wótměł. »Zemjepis« jo se how ako lyriske wusměrjenje pśedstajił. Pśeto – ako moderator wjacora, germanist Peter Geist, jo wuzwignuł – wót někotarych lět jo to pśedewšym lyrika, kótaraž namakajo wósebnje se góźecu rěc za wuzgónjenje našogo se malsnje změnjajucego swěta, za refleksiju póměra mjazy indiwiduumom a towarišnosću, za nowe zwězowanje zazdaśim rozrytego banta mjazy zachadnosću, pśibytnosću a pśichodom. Nowe synergije twóri lyrika źinsa rowno glědajucy na pśechady (»transicije«) na wšakoraku wašnju, z tym teke glědajuca na globalizaciju, globalny kapitalizm, wuklukowanje planeta a znicenje pśirody.
Pśistupy k takemu su wšakorake, teke mjazy europskeju lyriku pśibytnosći. To su publikumoju zwobraznili tśi basnikaŕki a jaden basnikaŕ z cytanim ze swójich basnjow. Ako »Schwergewichte der deutschen Gegenwartslyrik« jo moderator jich nejpjerwjej pśedstajił, a pón jo precizěrował. Na jaden part stej tam ako gósća byłej Kerstin Hensel a Marcel Beyer (»Erdkunde« ako tema togo zarědowanja jo librowała titel jogo zběrki basnjow wót 2002), kótarejuž twóŕby w nimskej rěcy su. Na drugi part jo tam teke była Olga Martynova, w Nimskej bydleca Rusowka, kótaraž ako ruski teke nimski pišo. A mimo togo jo samo Serbowka, naša Róža Domašcyna, pśibytna była, kótaraž, to se wě, serbski a nimski pišo.
▶ Stysk za dalinu
Pod tutym titulom zaklinčachu 6., 7. a 8. apryla we Wojerecach, Budyšinje a Lipsku pjaty raz komornohudźbne kompozicije serbskich a mecklenburgsko-předpomorskich komponistow. Malte Hübner (wiolina), Waldemar Wild (basbariton) a Claudia Wolf (klawěr) zanjesechu twórby Jana Cyža, Malty Hübnera, Detlefa Kobjele, Christiana FP Krama, Jura Mětška, Birgera Petersena, Andreasa Piepera a Petera Manfreda Wolfa. Nowe nadawkowe twórby Hübnera a Cyža kaž tež kompozicija Mětška rozestajachu so z lyriku Róže Domašcyneje a Kerstin Preiwuß.
▶ Kubłańska klawsura
10. apryla jo Rěcny centrum WITAJ z něźi 40 zastupnikami pśedewšym kubłańskich institucijow a towaristwow wuslědki ewaluacije Witaj-kubłanja w zakładnych šulach rozpominało. Pó pśedstajenju wubranych rezultatow ewaluacije su diskusijne kupki rozpominali, co jo trjebne za efektiwne pósrědnjenje a pśiswójenje serbskeje rěcy wót źiśownje až do 12. lětnika; kótare móžnosći maju serbske institucije za zarucenje kwality serbskeje wucby a kótare dodatne rěcne rumy mógu wóni zwenka šule wutwóriś; co jo trjebne za šyršu akceptancu serbskeje rěcy w towarišnosći a kak mógali se starjejše ako multiplikatory zdobyś; kak góźi se zarucyś, až wukniki pó zakóńcenju šule serbsku rěc na pśiměrjonem niwowje wobkněžyju; a kak mógało pówołańske źěło w serbskich wobłukach za dorost atraktiwne byś. Pśibytne su gronili, až jo trjebne rěcne planowanje, kótarež źiwa na wšakorake stawy rěcnych zamóžnosćow a wuměnjenja.
K smjerći serbskeho molerja Jana Buka (1922–2019)
Dnja 4. jutrownika 2019 so na Njebjelčanskim wosadnym kěrchowje swójbni, wjesnjenjo, wuměłcy, přećeljo a zastupjerjo zjawneho žiwjenja ze serbskim molerjom Janom Bukom rozžohnowachu, kotryž bě 1. jutrownika we wysokej starobje 96 lět w Chróšćanskej starowni zemrěł. Zo pochowa so najwuznamniši serbski moler přitomnosće, kotrehož tworjenje je daloko za mjezami kraja znate, bě drje wšěm wědome, kotřiž jeho na swojim poslednim zemskim puću přewodźachu a jemu poslednju česć wopokazachu. Symbolisce steješe při marach njeboho jeho wobraz »Rozžohnowanje«, temperowa wersija wolijoweje mólby z lěta 1981, kiž předstaja žarowace žony w serbskej katolskej drasće. Wobraz skutkowaše kaž poslednje wotkazanje molerja, kotryž bě čas žiwjenja w nabožnosći a narodnosći kruće zakótwjeny, nam žiwym.Foto: Maćij BulankJan Buk narodźi so 2. awgusta 1922 w Njebjelčicach jako syn dźěłaćerja. Jako starc, mjeztym 75lětny, nawróći so do wsy, zo by w swojim ródnym domje wuměnk wužił a dale tworił. Wjac hač štyrceći lět bě ze swojej swójbu w Budyšinje bydlił a tam skutkował. Hižo w šulskim času zaběraše so často z rysowanjom a molowanjom. Ze zahoritosću přihladowaše, kak fachowcy pomolowanja w Njebjelčanskej cyrkwi w bjezposrědnim susodstwje staršiskeho domu wobnowichu. Pochadźejo z jednorych socialnych poměrow njemóžeše sej předstajić, zo móhł něhdy jónu wuměłstwo studować. Nawukny tuž powołanje dekoraciskeho molerja, štož jemu žiwjenski zakład zaruči. Za čas Druheje swětoweje wójny bu do wojerskeje słužby powołany, kotruž wukonješe pola mariny. Wobšudźeny wo swoju młodosć – kaž miliony jeho rowjenkow – nawróći so domoj, na zbožo njezranjeny na ćěle a duši. Lubosć k wuměłstwu njebě zhubił. Kaž wotbłyšćuje slědowaca epizoda, bě zbožowne wjedźenje na spočatku jeho puća do směra wuměłstwa. Jako swjećeše tehdomniši Njebjelčan farar Jurij Handrik nalěto 1947 swoje 50. narodniny, dósta Buk wot fararjoweje hospozy Cecilije Nawkec nadawk, jemu wobraz namolować. Běše to małe ćišno z kwětku. Jubilarej gratulowaštaj tež předsyda Domowiny Pawoł Nedo a krajny rada dr. Jan Cyž. Jako wuhladaštaj wobraz a zhoništaj, štó bě jón namolował, běštaj sej wěstaj: »Trjebamy młodych wuměłcow. Tón ma na studij hić!« Dźakowano spěchowanju předewšěm dr. Jana Cyža dósta so Buk na studij wuměłstwa na Wyšu šulu tworjaceho wuměłstwa do Wrócławja, hdźež najprjedy na Statnej wyšej šuli za tworjace wuměłstwo swoju maturu złoži. Cyle wědomje sćelechu so po wójnje nadarjeni serbscy młodostni do susodnych słowjanskich krajow na studije, z wotpohladom zaměrneho kubłanja přichodneje serbskeje inteligency. Skutkowanje kulturnych prócowarjow wokoło Cyža a Neda měješe takrjec dwójne dno: Nimo spěchowanja nadarjenych serbskich młodostnych běše jich zaměr, młodym Serbam a Serbowkam po času nacionalsocialistiskeje demagogije swójsku identitu wuwědomić, ju w słowjanskim wobswěće zesylnić. Jan Buk słušeše k najlěpšim studentam wuměłstwoweje akademije. Studijny čas w Pólskej měješe za jeho wosobinske a wuměłske wuwiće signifikantny wuznam. Profesorojo wotewrichu młodemu łužiskemu studentej wuměłstwa swět klasiskeje moderny a pozbudźowachu jeho k stilistiskim eksperimentam a doslědźenju molerskich dimensijow. Wosebje mištrojo klasiskeje moderny kaž Pablo Picasso, Paul Cezanne, Henry Matisse abo Marc Chagall, z kotrychž tworjenjom so za čas studija intensiwnje rozestaješe a kotrychž pozdźišo husto jich wuměłskich nahladow dla citowaše, běchu jemu z wulkim přikładom. Runje tak zajimowachu Buka pólscy kolorisća mjezywójnskeje doby. Najbóle rozestaješe so z dźěłom Jana Cybisa, kotrehož nahlady nastupajo wuměłstwo Buk zasadnje dźěleše. Runja jemu njewidźeše w mólbje dokument podobnosće přirody, ale hru wuměłskich poćahow a jednanjow, kotrež přiroda hakle zmóžnja zrozumić a dodnić.
Znowa a znowa nawróći so wón w swojim pozdźišim tworjenju k wuměłskim principam wonych wuměłcow. Ryzy »molerske rozrisanje« wobraza bjez dominowaceho a nadiktowaneho politiskeho, towaršnostneho abo nabožneho konteksta sta so z wuměłskej maksimu Jana Buka. Bě přeswědčeny wo tym, zo eksistuja na płatnje kóždeje mólby barby jeničce w zwisku z druhimi barbami, zo tworja mjez sobu kontrasty abo zo spletu so do wuwaženosće a harmonije. Barbu wobhladowaše Buk jako nošny, wšo rjadowacy element molerstwa, kotryž podleži cyle swójskim zakonitosćam. Kruće wěrješe do bjezčasnosće wuměłstwa. Ćim bolostnišo začuwaše wón w lěće 1950 přikaz k nawrótej wšitkich serbskich studentow ze słowjanskeho wukraja. Dyrbjachu ze swojim studijom na znowawotewrjenych uniwersitach a wysokich šulach mjeztym załoženeje Němskeje demokratiskeje republiki pokročować. Poprawom měješe Buk wotpohlad, so podać na dalši studij grafiki do Krakowa. W lěće 1950 přeńdźe tuž na Drježdźansku Wysoku šulu za tworjace wuměłstwo, hdźež 1953 swój studij z diplomom zakónči. Tu pak začuwaše Buk lědma něšto wot woneje fascinacije a swětawotewrjenosće, kotruž bě za čas přebywanja we Wrócławju dožiwił. Přišedši do Drježdźan běše jeho dalše wukubłanje w molerstwje na tworjenje swojeho profesora Rudolfa Bergandera wusměrjene. Přiběraca ideologiska wuskosć doby formalizma a socialistiskeho realizma, kotraž Bukej po swojim přesydlenju z Drježdźan do Budyšina tež w formje prowincielneje a narodneje małomyslnosće napřećo biješe, woznamjenješe za młodeho wuměłca tež stajnje zaso wusprawnjenje swojich wuměłskich nahladow dla. Kaž wón pozdźišo husćišo wuzběhny, namaka hižo tehdy zakład za duchowne rozestajenja a přistup k nabožno-filozofiskim prašenjam w přirodźe. To njerěkaše pak, zo widźeše swoje twórby jako bjezposrědni wotsćin přirody, jako ilustraciju, špihelowanje abo episke wopisowanje, ale ćim bóle jako duchownje zhustnjenu přirodu. Wón zamó woprawdźitosć z wuměłskimi srědkami tak forměrować, zo skutkuje kaž realna materija, byrnjež žana njebyła. Tuta zamóžnosć transformacije realneje materije do abstraktnosće běše za Buka wuraz najwyšeho schodźenka zdokonjanosće we wuměłstwje. Swojemu widej na wuměłstwo wosta čas žiwjenja swěrny – přeco pak znowa pytacy, dwělowacy, pruwowacy, zapopadnjeny w tworićelskej njespokojnosći. W interviewje zwurazni tole raz takle: »Wuměłstwo ma wotewrjene być. Jako wuměłc maš so stajnje sam měnjeć, zo by móhł tež swoje wobrazy měnjeć. Cil nihdy njedocpěješ. Kóždy wobraz je nowy započatk.«
▶ Faraŕki w běgu casa
W ramiku 29. bramborskego žeńskecego tyźenja jo Serbski muzej pśepšosył 6. měrca na Serbske blido do Měsćańskego muzeja Chóśebuz. Tema jo była »Muske, žeńske a móc w ewangelskej cerkwi« a gósća stej byłej faraŕka Katharina Köhlerowa a casnikaŕka Stefanie Krawcojc. Wónej stej wulicowałej wó tom, kak su se nadawki žeńskich fararjow a pózdźej faraŕkow we wósaźe w běgu stawiznow změnili.
▶ Olympiada do młodšych rukow
8. měrca jo pódpisało Serbske šulske towaristwo (SŠT), wugótowaŕ a zagronity za Centralnu olympiadu serbskeje rěcy za wuknice a wuknikow 6. lětnika Dolneje a Górneje Łužyce, kooperaciske dogrono ze Źěłanišćom za serbske kubłańske wuwijanje Chóśebuz (ABC). Krajna institucija Bramborskeje pódpěrujo SŠT lětosa prědny raz oficielnje pśi dolnoserbskich nadawkach za olympiadu. Ceptaŕka na wuměńku Margot Hašcyna ma lětosa pódpěru ceptaŕkowu Jenifer Dünnbieroweje za SŠT a Emilije Nimcec za ABC.
▶ Maćična zhromadźizna
9. měrca wotmě so w Budyskim Serbskim muzeju hłowna zhromadźizna Maćicy Serbskeje. Rozprawam wo dźěławosći sekcijow towarstwa w zašłym lěće přizamkny so přednošk Nicole Dołowy-Rybińskeje a Cordule Ratajczakoweje wo situaciji noworěčnikow a serbšćinu wuknjacych na łužiskich serbsko-němskich kubłanišćach na přikładźe Budyskeho Serbskeho gymnazija. Slědźenja na tamnišim kubłanišću su dźěl projekta »Serbskej rěči – rewitalizaciske pospyty w dwěmaj politiskimaj systemomaj« we wobłuku wjetšeho projekta SMILE (hlej interview w Rz 2/2019).
Hudźbny wědomostnik a pianist Christoph Staude je na zakładźe originalnych rukopisow, wotpiskow a prěnich ćišćow, chowacych so w Serbskim kulturnym archiwje, 17 klawěrnych twórbow zestajił. Su to zwjetša jednotliwe twórby, zdźěla pak tež wot Krawca do cyklusa zjimane kruchi, kotrež su dramaturgisce ze sobu zwjazane kaž »Štyri sokołske sceny«, »Ze serbskich honow«, »Tři łužisko-serbske reje«, »Dźesać klawěrnych kusow« abo »Tři małe improwizacije«. Zwjazkej přidata je rewizijna rozprawa wudawaćela.
▶ Srjedźizna w srjedźišću
Nowy župan župy »Handrij Zejler« Marcel Brauman je so we wjacorych regionalnych medijach za to wuprajił, w přichodźe tež w srjedźnej Łužicy centralnu serbsku instituciju zaměstnić, při čimž mysli konkretnje na Krabatowy młyn jako stejnišćo. Spěchowanske towarstwo młyna w Čornym Chołmcu je plan, z kotrymž maja so wosebje dźěćom a młodostnym nowe rěčne rumy poskićeć, hižo witało. Dotal njeje žana centralna serbska institucija we Wojerowskej kónčinje doma, štož župan wobžaruje. Plany Załožby za serbski lud, twarić dom za Serbski institut při Budyskich Lawskich hrjebjach je po słowach župana wuraz »Budyskeho centralizma«.
▶ Naćiski wustajene
Wot 7. januara su w Budyskim Serbskim domje zapodate namjety wuměłcow za wubědźowanje za třikrajowu wustajeńcu »Pśechod Přechod Übergang Prehod 03« widźeć. Z namjetow wuzwoli jury štyrjoch wuměłcow, kotřiž wobdźěla so ze serbskeje strony na projekće. Dalši wosmjo zastupuja Słowjensku a Korutansku. Pod titulom »Wobraze krajine. Wobrazy krajiny. Bilder einer Landschaft. Podobe pokrajine« pokazuje so wustajeńca wot meje 2019 do nazymy 2020 w Budyšinje, Slovenj Gradecu (Słowjenska), Celowcu (Korutanska) a Choćebuzu.
Hižo z lěta 2013 njeje so wjace w Rozhledźe rubrika »Dary do SKA« wozjewiła. Tehdom z wosobinskich přičin wobdźěłarki přetorhnjenu tradiciju zaso wožiwić, zdaše so mi być přećežko; radšo ničo činić hač něšto wopačne, to rěka někoho ze swojim darom zabyć. Šefredaktorka je mje pak wjacore razy narěčała a sej přała, zaso přehlad wo darach wozjewić. Njemóžu pak komdźenje zašłych lět z jednym razom nadźěłać. Tuž chcu so hižo zwoprědka zamołwić pola wšitkich, kotrychž tónraz njenaspomnju, a zo za lěto 2018 jenož wuběr darow poskiću. Někotre jednotliwe, tu njenaspomnjene dokumenty su so mjeztym hižo wobstejacym wobstatkam přirjadowali.
Jeli sym so, njehladajo na wšěch njedostatkow, zaso za wozjewjenje rozsudźiła, potom sprěnja dla dokumentariskeje hódnoty, kotruž ma wotpowědna rubrika hižo w Časopisu Maćicy Serbskeje a pozdźišo w Rozhledźe a zdruha jako zjawny dźak wšitkim, kiž ze swojim darom k tomu přinošuja, dźěl serbskeje kultury wobchować a zajimcam spřistupnić.
1.500 originalnych (rukopisnych) notowych łopjenow z wuměłskeje dźěławosće Serbskeho ludoweho ansambla, Domu za serbske ludowe wuměłstwa a Serbskeje filmoweje skupiny (Tutón wobšěrny wobstatk je Hanka Smolic, absolwentka Wysokeje šule za hudźbu w Lipsku, do archiwneho kataloga zapisała.)


text:
Njebjelčanske spjatnišćo wot přichodneho měsaca přetwarja
Njebjelčicy (SN/MWj). Znajmjeńša pjatnaće lět w Njebjelčicach stajnje zaso raz wo tym rěča, kotry přichod drje tamniše spjatnišćo změje. Wot lěta 2017 traje jednanje w krajnej direkciji, nowy nasyp twarić a spjatnišćo zachować. Nětko pak je krótkodobnje cyle hinaše wuwiće wotwidźeć. Konkretne plany je Njebjelčanskim gmejnskim radźićelam na jich zašłym posedźenju nawoda Budyskeje wotnožki krajneho zarjada za rěčne zawěry (LTV) Stefan Jentsch rozłožił.


text:
Nowe planowanje busowych linijow stara so wo hłowybolenje
Njeswačidło (JK/SN). Budyski wokrjes nastaja tuchwilu nowy plan busowych čarow. Wone maja eficientne, spěšne a na žadanja strukturneje změny wusměrjene być. Zwiski budu zdźěla direktniše a spěšniše, někotre gmejny pak wone před wulke problemy stajeja. K nim słuša tež Njeswačanska. Tam su zhonili, zo njebudźe dotalny zwisk mjez Budyšinom a Wojerecami hižo Njeswačidło direktnje posłužować, ale powjedźe po zwjazkowej dróze B 96 runu smuhu wot Budyšina do Wojerec. Tak wostanu Njeswačidło nalěwo a Hórnikecy, kotrež podobny dóńt poćerpja, naprawo ležo. W přihotach nowych linijow běštaj tež Njeswačanski wjesnjanosta Gerd Schuster (CDU) a nawodnica twarskeho zarjada gmejny Katrin Ullrich we wotpowědnej dźěłowej skupinje wokrjesa zapřijataj. Tam staj wobmyslenja k nowemu rjadowanju wuprajiłoj. Wulki problem je, kak maja ludźo, kotřiž chcedźa busowy zwisk wužiwać, ze wsy k B 96 w Holešowje přińć?


text:
Ruch Chorzów niy zagroł dobrego szpilu, ba! Chyba nawet niy zagrôł średnigo szpilu, ale to jest naszo opinia. Poniżyj, po naszymu mômy wypowiydzi trynerów po szpilu Hutnik – Ruch:
Jarosław Skrobacz (Ruch): „Ciynżko ło komyntarz po takim szpilu, chciôłbych poczekać ze łopiniom. Na szibko idzie pedzieć, że szpil bôł taki, jak my sie spodziywali. Niy radzili my se ze jeich łobrońcami. Pechowo stracilimy piyrwszy tor i gospodorze poczuli sie pewnij. Potyn my sie łotwiyrali i jeich nojmyńszo szansa bôła szansôm na tora. Sômy wiceliderym i powinni my szpilać lepij. Pozostowo pogratulować wygranyj Hutnikowi.”
Krzysztof Lipecki (Hutnik): „Sômy fest szczynśliwe, bo my w końcu wygrali szpil. Szpil poszôł tak, jak my myśleli wcześnij. Ruch to dobro drużina, kero umi szpilać we bala. Niy moglimy sie łotwiyrać, ale udało nôm sie zaatakować i pozbawić rywala atutów. Dziynkujymy kybicom za doping. Sómy we ciynżkij sytuacji, ale wlewo sie nadzieja we nósze serca.”
własne / ruchchorzow.com.pl


text:
Basnje za dźěći „Kupjel połna rybičkow“ wušli
Do wulkich prózdnin w Sakskej je wušła w LND zběrka basnjow za dźěći wot něhdźe šěsć lět z pjera basnjerki a prozaistki Dorotheje Šołćineje. Hižo titul knihi „Kupjel połna rybičkow“ wćipny čini. Najprjedy raz pak zawěsće pisane wobrazy Barbary Schumann dźěći do čitanja wabja – tež staršich a kubłarjow, kotřiž chcedźa dźěćom dožiwjenja z knihu wobradźeć. Ilustracija na wobalce je nadměrnje šibała. Njepředstaja jeničce rybički w kupjeli, ale tež dalše zwěrjata, domjacy skót a ptačinu, kotrež čitarja na wulěće w běhu počasow přez cyłe lěto přewodźeja. Dorothea Šołćina pak njewopisuje w swojich 27 basnjach jeničce přirodu abo začuća. Ně, wona powěda stawiznički w rymowanej formje! Basnje-powědki njejsu jenož pryzlojte. Wone na lóštne wašnje wědu posrědkuja.


text:
Załožba ma změnu přewodźeć
Rań (SN/ch). Po woli Zelenych w Sakskej a Braniborskej měła nowa załožba strukturnu změnu we Łužicy po kóncu brunicy přewodźeć. Tole stej předsydstwje strony wčera w Ranju (Großräschen) wobzamknyłoj. Łužica je energijowy region a ma to tež wostać, rěka w stejišću. Koncept Zelenych předwidźi, zo měli Sakska a Braniborska, Zwjazk, hórnistwowy saněrar LMBV, regionalne předewzaća kaž tež priwatnicy pjenjezy nowej załožbje přewostajić.
Objekt GST ma so předać
Wojerecy (SN/ch). Objekt bywšeje NDRskeje organizacije GST při zwjazkowej dróze B 97 blisko Wojerec ma so předać. Třělerske towarstwo, kotrež płoninu hižo dwaceći lět wotnaja, chce ju nětko kupić. 42 000 kwadratnych metrow wulka ležownosć ma 9 000 eurow płaćić. Bywši towaršnostny dom a bywše hłowne twarjenje dóstanje towarstwo za symbolisku płaćiznu dźesać eurow. Přičina je aktualnje płaćiwy płoninowy wužiwanski plan, předwidźacy tam jenož wosebitu płoninu „wólny čas“. Ležownosć je rukowaćelstwo městu Wojerecam lěta 1996 přepisało. Měšćanska rada chcyše dźensa wo předani rozsudźić.


text:
Njebjelčicy (SN/JaW). Bjezradnosć, trochu přesłapjenja a zdźěla tola škrička spokojnosće nad rozmołwu, takle móhli wčerawši wječor w Njebjelčanskej „Bjesadźe“ zjimać. Něhdźe 60 wěriwych ze wšitkich serbskich katolskich wosadow – mjez nimi tež sydom serbskich duchownych – bě so tam z Drježdźansko-Mišnjanskim biskopom Heinrichom Timmereversom rozmołwjało. Ćežišćo běchu dalši puć a móžne změny w tak mjenowanym serbskim pastoralnym rumje a z tym tež w serbskich wosadach.
Štóž bě wočakował, zo dóstanje wěsty mjezystaw w lěće 2013 nastorčeneho tak mjenowaneho namakanskeho procesa, bu přesłapjeny. Drje móžachu zajimcy za dźesać blidami temy, starosće abo tež dobroty tajkich změnow wobrěčeć, we wulkim kruhu pak je skerje njetematizowachu. Biskop a sobudźěłaćerjo ordinariata tak žanych wotmołwow na palace prašenje, mjenujcy za konkretnymi změnami w serbskich wosadach wot lěta 2025 a za wotpowědnymi namjetami Timmereversa, přitomnym skićić njemóžachu.


text:
Krůlewsko Huta
Spůłrzyndne: 50°18' N 18°57' E
Krůlewsko Huta (śl-mjym.: Keenigshitte, mjym.: Königshütte, pol.: Królewska Huta) kiedyś mjasto we Gůrnym Ślůnsku, we ślůnskim wojewůdztwje, we cyntrům Gůrnoślůnskigo Industryjnygo Uokryngu, wożny lokalny gospodarczy a kulturalny postrzodek. Było mjastym na prawach krysu.
Krůlewsko Huta została zlikwidowana przez polskie władze we 1 lipńa 1934 wówczas do Krůlewskij Huty włůnczůno wśe Chorzůw, Maćejkowice a Nowe Hajduki. Powstałe mjasto smjanowano Chorzůw.
GeografijoEdytuj
Krůlewsko Huta leży na Bytůńsko-Katowickij Płaskij Wyżyńe, kero je tajlům Ślůnskij Wyżyny.
Gyszichta Krůlewskej HutyEdytuj
- 1799 - hrabja Friedrich Wilhelm von Reden doł mjano Königshütte (Krůlewsko Huta) nowo uotwartymu postrzodkowi metalurgije
- 1809 - powstoł lazaryt przi teroźńij hulicy Strzelców Bytomskich
- 1853 - postawjůno dynkmal uod hrabjego von Redena przi byću włodcy Prusůw Friderika Wilhelma IV Hohenzollerna
- 1864 - pośwjyńcyńy pjyrszygo kośćoła powołańo śwjyntyj Barbary
- 1868 - Königshütte dostowo mjejske prawa, Chorzůw dali ńy je mjastym
- 1868 - utworzyńy pjyrszego banhowu we mjeśće - Königshütte Mitte, eli dźiśdńowe Chorzów Miasto
- 1921 - znůmy plebiscit, mjyszkańce Krůlewskij Huty uopedźeli śe we 75% za noleżyńym dů Mjymcůw, a mjyszkańce becyrkowych wśůw we 60% za tym, coby Ślůnsk noleżoł do Polski
- 1 lipńa 1934 - do Krůlewskij Huty włůnczůno wśe Chorzůw, Maćejkowice a Nowe Hajduki. Powstałe mjasto smjanowano Chorzůw.


text:
Juniorzy młodsi :
1 Daniel Derewońko (Bytom) - zdobywca Pucharu Polski w Kumite, medalista Mistrzostw Polski
2 Łukasz Mazur (Bytom)- medalista turniejów ogólnopolskich i międzynarodowych
3 Nikodem Ogoński (Częstochowa)- zdobywca Pucharu Polski w Kumite
4 Paweł Jęsiek (Bytom)-zdobywca Pucharu Polski w Kumite
5 Michał Moraszka (Wrocław) - medalista turniejów ogólnopolskich i międzynarodowych
6 Daniel Wiśniak (Wrocław) - medalista turniejów ogólnopolskich i międzynarodowych
7 Michał Sworobowicz (Wrocław)- medalista turniejów ogólnopolskich i międzynarodowych
8 Martin Kacer (Czechy) - medalista Mistrzostw Świata i Czech
9.Jakub Jakubiszak (Głuchołazy) medalista turniejów ogólnopolskich i międzynarodowych
Juniorzy:
1 Michał Kłosek (Bytom) - medalista Mistrzostw Świata, Europy i Polski
2 Marek Rzepka (Bytom)- medalista Ślaskiej Ligi Karate
3 Wiktor Kardas (Opole) - medalista turniejów ogólnopolskich i międzynarodowych
4 Adrian Kowalski (Głuchołazy)- medalista Mistrzostw Polski
5 Jakub Zajega (Bytom)- medalista Śląskiej Ligi Karate
6 Damian Gwiździński (Częstochowa)- medalista Śląskiej Ligi Karate
Rezerwa:
Kacper Woźniakowski (Częstochowa) - medalista Śląskiej Ligi Karate
Igor Skowronek (Częstochowa)- medalista Śląskiej Ligi Karate
Seniorki:
1 Maria Sowa (Bytom) - medalistka Mistrzostw Świata i Mistrzostw Polski
2 Anna Kuśnierz (Bytom) - medalistka Mistrzostw Świata i Mistrzostw Polski
3 Monika Tworek (Bytom)- medalistka Mistrzostw Polski i Pucharu Europy
4 Paula Drahan (Wrocław) - medalistka turniejów ogólnopolskich i międzynarodowych
5 Dominika Vasickova (Czechy)-medalistka Mistrzostw Świata, Europy i Czech
6 Hana Juranova (Czechy)- medalistka Mistrzostw Europy i Czech
Seniorzy :
1 Michał Sowa (Bytom) - medalista Mistrzostw Świata, Europy i Polski
2 Marcin Kozłowski (Częstochowa) - medalista Śląskiej Ligi Karate
3 Grzegorz Jęsiek (Bytom) - medalista Śląskiej Ligi Karate
4 Bartosz Kąpielski (Opole) medalista turniejów ogólnopolskich i międzynarodowych
5 Konrad Kardas (Opole)- medalista Mistrzostw Świata, Europy i Polski
6 Adrian Chaduła (Częstochowa) - medalista Śląskiej Ligi Karate
7 Miroslav Slezak (Czechy)- medalista Mistrzostw Świata i Czech


text:
Hižo do wospjetneho zlemjenja zjawneho žiwjenja buchu minjeny kónc tydźenja najwšelakoriše zarjadowanja wotprajene. Znajmjeńša Wojerowske wuměłstwowe wiki pak smědźachu so kaž planowane wotměć.
Wojerecy (KD/SN). Našočasnym wuměłcam skića Wojerowska Kulturna fabrika wobstajnje składnosć, w zjawnosći swoje twórby pokazować. To je za čas koronoweje pandemije ćim wažniše. Jedna tajka składnosć běchu minjeny kónc tydźenja mjeztym hižo 15. wuměłstwowe wiki, kotrež so kóžde druhe lěto we Łužiskej hali wotměja. Kaž jednaćel Kulturneje fabriki Uwe Proksch zdźěli, je so dohromady 65 molerjow, grafikarjow, zhotowjerjow debjenkow, rězbarjow a dalšich wuměłcow, přewažnje ze Sakskeje a Braniborskeje na lětušich wikach wobdźěliło. Z jich grafikow, skulpturow, mólbow a dalšich twórbow běštaj kuratoraj Uwe Handrick a Ines Lenke kaž tež přihotowanski team Kulturneje fabriki wustajeńcu we Łužiskej hali natwarili.


text:
Na wopyće pola wuměłca Jörga Tauscha w Rownom
W lěće 2017 bě wón na mjezynarodnej dźěłarničce rězbarjow w Miłoćicach. Wobdźiwach jeho, kak je do wulkeho granitoweho kamjenja rapaka dypał. Pod jeho křidło wubi Jörg Tausch tehdy z błóckom tekst „Krabat und Magie“. Swoju twórbu pomjenowa „Krabatowy kamjeń“, kotryž móža wopytowarjo dźensa hišće při Miłočanskej skale mjez dalšimi figurami, zhotowjenymi wot wjacorych wuměłcow z tu- a wukraja, wobdźiwać. Na lětušej dźěłarni je so mjeztym 54lětny rězbar, kamjenjećeser, moler, stukater, wuměłstwowy terapeut a pedagoga z Rownoho znowa wobdźělił a stwori z twjerdeho zornowca figuru serbskeje bajoweje postawy graba.


text:
Jolka-swjedźeń wopytowarjow wospjet zabawjał
Nuknica (BŠ/SN). Mjeztym 22. raz je so Nukničanska Brězanec bróžnja čumpała. Wjesny klub prošeše sobotu na tradicionalnu jolku, lětsa pod hesłom „Sioux tepi bozanku“. Wjedro njebě cyle tajke, kajkež w domiznje jolki Ruskej runje maja. Přiwšěm běše bróžnja na najwjetšim serbskim zymskim wjesnym swjedźenju zaso kopata połna.
Na jolce njeńdźe wo naročny kulturny program, ale skerje wo lóštnu zabawu. A tajku mějachu zaso hnydom na spočatku z chórom indianow pod nawodom Michała Cyža. Ze znatej štučku „Maja“ Karela Gotta – a to ze serbskim tekstom – mějachu publikum hnydom w horšći. Tež tekst běše jasnje rozumić, čemuž minjene razy stajnje tak njebě.


text:
Washington/Genf (B/SN). Při jednym z najhrózbnišich nadpadow na kemšerjow je njedawno w baptistiskej cyrkwi texaskeho Sutherland Springs 26 ludźi zahinyło a dalšich 30 so zraniło. Cyrkej tónle njeskutk jara wobžaruje, zdobom pak žada sej restriktiwniše zakonje wo brónjach. Předsyda romsko-katolskeje biskopskeje konferency, kardinal Daniel DiNardo, rěčeše wo „fundamentalnym problemje“ towaršnosće w USA. „Kultura žiwjenja“ měła bjezzmyslnej namocy we wšěch formach zadźěwać. Hižo bywši ameriski prezident Barack Obama je prajił: Bóh njech pomha namóc w našej srjedźiznje přewinyć.
Cyrkej w kritice
Magdeburg (B/SN) Pózdnju nazymu 2018 wotewru w Magdeburgu muzej tachantstwa Ottonianum. W nim powědaja wo stawiznach kejžora Otta Wulkeho (zemr. 973), kralowny Edithy (zemr. 946), arcybiskopstwa Magdeburg a wo tachantstwje. Na kulinariju 25. oktobra předstaji so w 19.30 hodź. w domje Roncalli Claus-Peter Hesse jako projektny nawoda tachantskeho muzeja Ottonianum při kulturnohistoriskim muzeju Magdeburg.
Ewangelska cyrkej spokojom
Berlin (B/SN). Ewangelska krajna cyrkej Berlin-Braniborska-Šleska Hornja Łužica je z jubilejom k reformaciji jara spokojom. Mnohe zarjadowanja skićachu móžnosć, z nabožnymi, kulturnymi a politiskimi wuskutkami reformacije so rozestajeć. W zdźělence rěka, zo je so poradźiło, poselstwo reformacije towaršnosći znowa wuwědomjeć. „Swoboda w zmysle Luthera měni, zo wěra do Boha nas wuswobodźa, a wšitcy ludźo zhromadnje zamołwitosć za to njesu, zo smy w towaršnosći zhromadnje žiwi.“ Biskop Markus Dröge wuzběhny.
Staw ćěkancow je katastrofa
Drježdźany (B/SN). Zo je 63lětna sakska kultusowa ministerka Brunhild Kurth (CDU) z „priwatnych přičin“ dwě lěće dočasnje zastojnstwo złožiła, nowy minister Frank Haubitz jara wobžaruje, přejo „swójbje wšo dobre a Bože žohnowanje.“ Kaž předsydstwo šulskeje załožby ewangelskolutherskeje cyrkwje Sakskeje zdźěli, měješe Brunhild Kurth dźěći a wučerjow kaž tež jich problemy stajnje we wóčku. Husto tematizowaše wona dźěry we wobłuku wučerskeho personala a dorosta, štož bu lěta dołho zanjechane. To budźe tež za přichod wulke wužadanje. Z nowymi šulskimi zakonjemi w zjawnym a swobodnym nošerstwje je Kurth nowy puć nastupiła. Tónle proces njeje hišće nimo a ma so wot jeje naslědnika dale wjesć. Tež ewangelske šule su dźěl sakskeho šulstwa a chcedźa tutej zamołwitosći wotpowědować.
Choralny swětowy rekord
Berlin (B/SN). Předsyda rady Ewangelskeje cyrkwje w Němskej Heinrich Bedford-Strohm wupraja so po dobrym wotrěznjenju strony Alternatiwa za Němsku (AfD) při zwjazkowych wólbach přećiwo tomu, přisuwać winu wuchodoněmskim wolerjam. Někotre komentary ludźi ze zapada su jeho woprawdźe zludali, rjekny najwyši reprezentant němskich protestantow nowinje Bild. Wuchodna Němska njeměła so jako jenička jako problemowy region předstajić. „Mamy z mjezsobnym respektom wobchadźeć“, praji bayerski krajny biskop.
Chudoba w Grjekskej přiběra
Mnichow/Athen (B/SN). Chudoba w Grjekskej po informaciji nadkonfesionelneje organizacije SOS-Kinderdörfer přiběra, byrnjež hospodarstwo rostło. „Wjace hač 40 procentow grjekskich dźěći je chudych“, zdźěli George Protopapas z organizacije. Drastiske lutowanja knježerstwa w Athenje su wosebje młodej generaciji škodźeli. Tak njeměješe 40 procentow ludźi pod 25 lětami w awgusće 2017 žane dźěło. „Młodźi Grjekojo su wěru do přichoda zhubili.“ 100 000 ludźi kraj lětnje wopušći.
Za ludowe rozsudy
Berlin (B/SN). Z namołwu k „werbalnemu wotputanju“ komentowaše kardinal Reinhard Marx na nazymskej hłownej zhromadźiznje němskich biskopow rezultat wólbow. „Zapósłancy měli so wzdać rěče wotmjezowanja a hidy. Zastupuja-li njeznjesliwe tezy, dyrbimy jim jasnje znapřećiwić“, rjekny předsyda biskopskeje konferency, bjeztoho zo naspomni AfD. K wólbnemu wuspěchej prawicarsko-populistiskeje strony nochcyše so bliže zwuraznić. „Němska njewjerći so jeničce wokoło jedneje strony.“ Jako politiske naležnosće cyrkwje mjenowaše wón starosć wo chudych, chorych a ćěkancow, škit žiwjenja kaž tež měr w Europje a na swěće.
Bój přećiwo znjewužiwanju
Vatikan (B/SN). Bamžowska Škitna komisija za dźěći zetka so spočatk oktobra k poslednjej hłownej zhromadźiznje. Bój přećiwo seksualnemu znjewužiwanju ma pak pokročować. Zasudźeni skućićeljo njemóžeja z jeho hnadu ličić, rjekny bamž Franciskus. Komisija bu 2014 na tři lěta załožena, zo by sej nadźěłała naprawy k interwenciji a k zadźěwanju znjewužiwanja.
Biskop Bode je nowy zastupjer
Drježdźany (B/SN). Rüdiger Minor je w starobje 78 lět njedawno zemrěł. W Lipsku rodźeny teologa bě wot 1986 do 1992 biskop ewangelsko-methodistiskeje cyrkwje NDR a wuchodneje Němskeje. Swój wotpočink popřa sej Minor w Drježdźanach.
Prěnja anglikanska arcybiskopča
Sydney (B/SN). Kay Goldsworthy budźe prěnja arcybiskopča w stawiznach anglikanskeje cyrkwje Australskeje. 60lětna nastupi městno arcybiskopa Rogera Herfta, kiž bě dla zakryćow seksualnych znjewužiwanjow w decembru wotstupił. Goldsworthy chce spytać, dowěru k cyrkwi zaso natwarić – w ludnosći kaž tež pola potrjechenych znjewužiwanja. Dale wona rjekny: „Cyrkej, kajkuž ja ju znaju, je cyrkej, kotraž hoji“.
Wotehnaće njeje wujednajomne
Berlin (B/SN). Volker Kauder (CDU) je so w interviewje z powěsćernju idea mjez druhim k temje wotehnaće zwuraznił. „Dyrbju bohužel připóznać, zo je prašenje wotehnaća rozrisane. K mudrosći pak słuša, zo spóznaješ, hdźe njemóžeš politisce ničo wjace docpěć. Přiwšěm pak sym kruće toho měnjenja, zo njeje wotehnaće zasadnje z hódnotu žiwjenja wujednajomne.“
Bamž hódnoći psychoanalyzu
Mainz (B/SN). 55lětna Mechthild Heil, zapósłanča zwjazkoweho sejma, je nowa zwjazkowa předsydka Katolskeho zhromadźenstwa žónskich w Němskej (kfd), z 500 000 čłonami najwjetšeho žonjaceho zwjazka Němskeje. Heil bu w Mainzu wot hłowneje zhromadźizny kfd na štyri lěta wuzwolena. Wuwučena architektka je wudata a ma tři dźěći.
Z biskopami so zetkał
Berlin (B/SN). Prěni raz staj so zwjazkowy prezident a rada Němskeje biskopskeje konferency na přeprošenje nawody stata w hrodźe Bellevue zetkałoj. Biskopja rěčachu z Frankom-Walterom Steinmeierom mjez druhim wo towaršnostnym zhromadźenstwje, wo róli nabožinow w sekularnym staće a wo ekumenje.
Socialne temy zanjechane
Rom (B/SN). W romskim Circus Maximus je bamž Franciskus spominał na wohroženje přez přesćěhanje křesćanow. Tam buchu mjenujcy w času antiki křesćenjo swojeje wěry dla morjeni. Dźensa mamy wjace křesćanskich martrajow, hač w prěnich křesćanskich lětstotkach, rjekny bamž. Jich so njeprašachu, hač su woni ortodoksni, katolscy abo lutherscy, ale jenož, hač su křesćenjo. Na to jich morichu.
Klukanje dźěći
Osnabrück (B/SN). Změna klimy a jeho sćěhi wjedu po „terre des hommes“ k wjetšemu wuklukowanju dźěći we wuwićowych krajach. Tak wjedźechu na přikład we Burkina Faso wjedrowe ekstremy k tomu, zo je rola wučerpana a zo njemóžeja ludźo ze žnjow hižo žiwi być. Tohodla dyrbi dźeń a wjace dźěći pod ćežkimi wuměnjenjemi dźěłać w podkopkach a tam za złotom pytać. Najčasćišo pak wopušćeja ludźo swoju domiznu. Dźěći so ze šule wutorhnu a dyrbja w cuzbje dźěłać.
Přibliženje křesćanow a židow
Rom /Fulda (B/SN). Při přełožowanju liturgiskich tekstow změja jednotliwe kraje w přichodźe wjace swobody. Tole přizjewi bamž Franciskus w swojim njedawnym spisu „Magnum principium“. Što móhło to za wobstejace teksty w Němskej rěkać, wo tym wuradźuje Němska biskopska konferenca wot dźensnišeho hač do 28. septembra na swojim nazymskim hłownym posedźenju w Fuldźe.
Nabožina pod ćišćom
Berlin (B/SN). Kubłanski wědomostnik Peter Schreiner widźi wučbu nabožiny w Němskej pod přiběracym ćišćom. Přeco zaso ma wona „wo swoje připóznaće wojować“. Tež konfesionelna orientacija hladajcy woteběra. W Sakskej, Saksko-Anhaltskej a Durinskej pak je podźěl šulerjow, kotřiž so na wučbje nabožiny wobdźěleja, porno 90tym lětam přiběrał.
Bamžowske počesćenje
Berlin (B/SN). Hans-Joachim Meyer, statny minister na wuměnku a něhdyši prezident Centralneho komiteja němskich katolikow, bu wot bamža Franciskusa pomjenowany z rjadom swjateho Gregora Wulkeho počesćeny. 5. septembra je jemu arcybiskop Heiner Koch Gregorijowy rjad přepodał.
Přehladka žněje wulki wothłós
Wittenberg (B/SN). Za cyrkej jednoty a zhromadnu eucharistiju wupraja so předsyda rady Ewangelskeje cyrkwje w Němskej Heinrich Bedford-Strohm. Na Božej słužbje Mjezynarodneje ekumeniskeje towaršnosće (IEF) we Wittenbergu wón rjekny, zo njeměli wěriwi křesćenjo za blidom Božim dźěleni być. IEF swjećeše we Wittenbergu 50lětne wobstaće. Towaršnosć běchu 1967 w šwicarskim Fribourgu jako hibanje europskich křesćanow załožili.
IS hrozy cyrkwi Našeje knjenje


text:
Niy ma nadzieje dlo ludzkości, 18.08.2019
Jakiś sześ lot mody synek we USA niy bōł niy mioł szczyńścio do ôjcōw. Wymyślyli sie, że niy bydōm go szczepić, bo przeca szczepiynia przinoszōm autyzm i dyszcz, bo tak we internecie stoji.
Synek sie jednego dnia ôbalōł i rozciōn sie czoło. Ôjcowie mu ôbmyli rana i tak to ôstawiyli, a za pora dni trefiōł do lazarytu, bo dostoł tynżca. Cołke lyczynie wziōnło 47 dni i 800 tysiyncy dolarōw, a ôjcowie durch niy chcōm chopca zaszczepić.
Nojlepszy przikłod na to, że ôjcōw sie niy wybiyro.
Zdrzōdło: LiveScience
We Hiszpaniji szofer prziszoł na policyjo i pedzioł historyjo ô tym, że ftoś go porwoł, wziōn mu cołki geltag, i kozoł nafutrować sie narkotykami we seksklubie kole Malagi. Podyjzdrzany hned trefiōł do heresztu i cołko sprawa miała być wartko rozwiōnzano, jak pokozało sie, że ôba chopy to sōm kamracio ôd fajrowanio i ôba sami z siebie wszyjsko zrobiyli, a szofer chcioł tak skryć swōj byzuch we seksklubie.
Zaroz sie pokoże, że chop niy mo żōny, co by przed niōm mioł to wszyjsko kryć, i bydzie hiszpańske archiwum X.
Zdrzōdło: El País
We USA (zaś) baba robiyła za ôchrōna na lotnisku. Jak chop przechodziōł bez bramka, to ôna mu dała kartka papiōru, co na nij napisała „You ugly” (Żadnyś). Baba już niy mo roboty.
Zdrzadła w dōma chyba tyż niy.
Zdrzōdło: ABC7