text:
Idymy świycić
Piyrszy i drugi listopada je dniym, w kierym idzie sie na smyntorz, wspomino sie i rzyko za tych, kierzy sie pominyli.
U nos na Ślonsku niy godo sie, że sie idzie na groby, ino, że sie idzie na smyntorz. Słowo to wziyno sie łod smyntków, bo to je miyjsce, kaj sie ślimto. Wdycki jak sie tam idzie, to sie je smyntnym. Niykierzy tyż inakszyj godajom na smyntorz – kiyrhof.
Biere sie dombka, stowo kole dynkmala, rzyko sie i zapolo świyczka, abo jak niykierzy godajom lampki.
Wszyjstkich Świyntych to je czynto jedyny dziyń w roku, kiedy łodwiydzo sie umrzitych. Spotyko sie tyż ludzi, kierych sie niy widziało dłukszy czas, abo tyż takich, z kierymi sie niy godo wcale.
Podug tradycji, dwa razy ło tym czasie loto sie na smyntorz. Roz we Wszyjstkich Świyntych – piyrszego listopada a roz drugigo w Zaduszki. Piyrszego sie loto z dombkiym a w Zaduszki to sie już ino świyci.
Czasym dlo niykierych Ślonzoków Zaduszki, to był ważniyjszy dziyń jak Wszyjstkich Świyntych. Bo we Wszysjtkich Świyntych to sie myślało ło tych świyntych a w Zaduszki zaś rzykało sie za tych, kierzy sie pominyli z familiji ale i tyż przocieli, kamratów i inkszych.
Nojwiynkszo radość w tyn dziyń majom bajtle, jak sie im koże zapolić świyczka. Jak sie ino tyn wosk kapka roztopi, wkłodajom do pojszczodka paluchy. Tym woskiym se łoblepiajom ty palce, a niyroz sie przi tym poparzom, ale uciecha i tak majom. Łojców to fest nerwuje i jich durś upominajom.


c: text/html

text: Mjeśůnček je jydynym stouym naturalnym satelitůmŹymje. Je uůn pjůntym co do wjylgośći kśynžycym we Ůkuodźe Suůnečnym. Středńo uodlyguość uod postřodka Źymje do postřodka mjeśůnčka je 384403 km, elli myńi wjyncyj tela, co třidźestakrotność šyřki źymskij. Šyřka Mjeśůnčka wynośi 3474 km, eli trocha wjyncyj uod 1/4 šyřki Źymje. Uoznočo to, aže uobjyntość Mjeśůnčka to ůngyfer 1/50 uobjyntośći kugli źymskij. Přispjyšyńy grawitacyjne na jygo placu je blisko 6 razy suabše. Mjeśůnček wykůnuje pouny uobjyg Źymje we čaśe 27,3 dńo, a uokresowe zmjany we geůmetryje ukuadu Źymja-Mjeśůnček-Suůńce powodujům wystympowańy powtařajůncych śe we cyklu 29,5-dńowym faz Mjeśůnčka.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ODA DO ROBOTY Byłaś u nos, na Ślónsku, dycki w wielgij zocy! Dbómy, cobyś była – przi Bożyj pomocy – choć ciynżko jak nikaj – porzóndnie zrobióno, ale tyż godziwie była zapłacóno! Choć, co do zapłaty, rozmajcie to było, przeca, fto cie posiod, niyźle mu sie żyło! Wielaś jest we wercie, ty sama wiedziałaś, dbałaś […]
ODA DO ROBOTY
ODA DO PIWA
ODA DO PIWA Na cołkim świecie niy ma lepszego tronku niż kufel piwa Tyskiego! Przeca być musi dobrze schłodzóne, do szkła ciynkego poleku lóne. Złociutke jak zdrzałe apluziny, na wiyrchu gynste, biołe szuminy. Zrobisz szluk jedyn, drugi i trzeci, nektar złociutki w gardziołko leci. Noprzód poczujesz ździebko goryczy, za chwila czujesz już smak słodyczy! Sztalujesz […]
Oda do kawy
( z internetu zdjęcie) Oda do kawy gdy rano wstaje marzę o kawie moja boska zapachem przepełniona chęcią życia promieniująca pod słońcem południa urodzona dla nas – dla ciebie niezbędna Leszek K.
Oda do biyra
Oda do biyra Łoj ty moj biyrze Piōł bych Cie na spacyrze Piōł bych cie litrami Kiblami ,konewkami Piōł bych na ulicy Piōł i we pywnicy Żebyś jeszcze tońszy bōł Cołki dzionek bych Cie piōł autor Barbara Politaj
Oda do rolady
Oda do rolady Łoj ty moja rolado niydzielno Tyś jest zowdy niypodzielno Jo Cie dzielić niy poradza Bo sie zowdy na Cia sadza Tyn twoj filong ze boczusia Gibko leci mi do brzusia A kej nici z Ciebie sfijom Wszyske psy na placu wyjom Tak mi woniosz aromatym Niy podziela sie i z bratym Jo […]
Oda do śledzia
Oda do śledzia Łoj Ty śledziu moj solony Z beczki w łocet żeś wsadzony W krałzi moczysz swoja skóra Jakoż smukło mosz figura Tak cebula Cie łowijo Co z gorczycom sie durś mijo Tyś zwijany we rolmopsa Z łogoreczkym lubisz hopsać I w śmietonce rada pływosz Już Ty mi sie niy wymigosz! Barbara Politaj
Oda do krepla
Oda do krepla Łoj ty kreplu moj kochany Tyś we tuszczu łokompany Jo mom smaka durś na Ciebie Kej Cie wcinom to żech w niebie A twoj filong z marmeladom Na kolana przed nim padom Możesz być popudrowany A najlepi lukrowany Jo i tak Cie kreplu zjym We tyn szwortek to już wiym! Barbara Politaj
Oda do piwa!
Oda do piwa! Piwo moje, kiej cie ciongna bez zymby To jak bych wciongoł niebo do gymby I kożdym szlukym fest sie raduja Bo mom uciecha i fajnie sie czuja Richtige majstry cie warzić musieli Co tako farba dostać umieli A choć ze smaku downi cie znali To tak dobrego – niy popijali Bo kiej […]


text:
Złoto- modrŏ fana Złoto-modrŏ ślōnskŏ fano Takŏś nōm ôd wjekōw danŏ Ty pasujesz do Ślōnzŏka Inkszych bodziesz fest po ôkach Jak na marsze cie bjerymy Kjej na sztilu tobōm fechtujymy Ty se furgŏsz w lufcie leko Ślōnzŏk bjere cie we śwjat daleko Chce pokŏzać ,że sie niy gańbuje Że fana mŏ w zocy a […]
Złoto-modrŏ fana
Nasza fana
Nasza fana Fano ślónsko moja fano jo ciebje móm w zocy Jak furgosz na lufcie niebo s słónkym mrugo w łoczy Dumny Ślónzok fana niesie na rozmajte marsze Nie gańbuje sie tyż ciebje kjej żeś s nim je w rajzie Fano ślónsko złoto-modro łodznako ślónskości Ślónzok mo cie w zocy już łod malyńkości Urszula Oślislok
15 07 – Świynto Ślōnski Fany
15 07 – Świynto Ślōnski Fany Serce wartko bije W świynto naszyj fany Żōłto modre farby We duszy fanfary Nasza ślōnsko fana Furgo już we ôknie Słōnko ji przigrzywo Już nōm niy zamoknie Snożne modre niebo Na nim złote słōnko We sercu Ślōnzoka Gorki promyk tōnko Barbara Politaj
ŚLÓNSKO FANA
Ślonsko fana Fano nasza złoto-modro Łod wjeków żeś s nami Kjej Władysław II Opolczyk Nacechowoł cie tymi farbami Szła żeś bić sie s Ślónzokami Ło nosz kónsek ziymje We tych pjyknych farbach Wjelgachno siła dżymje I nacyjo ślónsko Za sobóm pocióngosz Taszczóm cie na marsze Ty nod nimi furgosz Dziyń radości dzisio S tobóm łobchodzymy […]
Naszo fana
Ślōnsko Fana
Ślōnsko Fana Serce warcij bije W świynto naszyj fany Żōłto modre farby We duszy fanfary Nasza fana ślōnsko Furgo już we ôknie Słōnko ji przigrzywo Już nōm niy zamoknie Barbara Politaj


text:
Stary Rok Nasz Stary Rok ku końcu idzie Nowy depto Starymu po piyntach Jo tak po prowdzie niy bołach w biydzie Dyć dołeś mi radość i piykne świynta Wyna mie wtynczos richtig darzoła Wiersze, rymeczki i gryfno szpaska We zocność ludkōw żech uwierzoła Możno to boła Pōnbōczka łaska? Ech Stary Roku płaczka sie krynci Co […]
Stary Rok
Nelki
Nelki Piykne czyrwōne Kwiotki dlo frelki W puket słożone Z listkym– dlo Nelki W ôczkach Kornelki krynci sie płaczka Trza dować pozōr miyłość niy graczka. autor Barbara Politaj Z serii „zolytne kwiotki”
Mojimu tatowi
Mojimu tatowi Pójda jo se chyba Na grób powinszować A bardzi porzykać I kwjotki darować Zaśwjycić lampeczka Klynknyć na kolana Z łoka leci krapeczka Mokro płaczka mało Po licach sie pokulała A jo rzykać nie umjała Zamyślóno żech stanyła I płaczka rynkóm łotrzyła Rozmyślałach downe czasy Jak z tatulkym było Dzisio przeca Śwjynto Łojca A […]


text:
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ Tak, jak kozdego roku, za pora tydni bydymy fajrowac Gyburtstag od Pana Jezusa, czyli Dzieciontko. Bez toz sztyry niedziele przed tym momy czas przigotowac sie na te wydarzynie. Spominom, jak piyrwy Mama bastlowala piykny wionek adwyntowy ze swiyrkowych chabinkow, kere przismyczola z naszyj zogrody. Rada sie prziglondalach, jak tyn wionek robiola, […]
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ
Nelki
Nelki Piykne czyrwōne Kwiotki dlo frelki W puket słożone Z listkym– dlo Nelki W ôczkach Kornelki krynci sie płaczka Trza dować pozōr miyłość niy graczka. autor Barbara Politaj Z serii „zolytne kwiotki”


text:
Zwierzenia Jak bych ino trocha mog To bych tak co zrobił trocha. Czy jo bych aż tela zmog No to siedza przi paprochach Jak bych ino trocha chcioł Abo jakby sie zachciało Może już bych cosik mioł, tak sie wszysko rozleciało Jak bych mog uwierzyć w coś to co dało by mi siła. Wtedy mogbych […]
Zwierzenia
Żonine urodziny
Żonine urodziny Żonka tak postanowiła, że uwarzi coś dlo gości, Bo przeca przi urodzinach, żodyn gość niy bydzie pościł Wymyśliła take meni, Kerego jeszcze niy znała Miała przepis tyż łod Reni Bydzie wiync kombinowaa. A jo se we kamerliku schowoł halba przi stoliku. Wiela jij niy byda godoł, ale byda kibicowoł. Piec już w kuchni […]
Wszyjscy dlo wszystkich
Wszyjscy dlo wszystkich Murorz domy murowoł, ciyngiym coś brakowało I na koncu splajtowoł, bo zlecyń mioł za mało Krawiec szył zaś ubrania, ale szył ino łod świynta. Ni mioł lokalu ani miyszkania; Ni mioł kaj przyjonć klijynta Szewc szczewiki naprawioł i szył robił to zowżdy pomału no i skiż tego biydnie żył bo ni mioł […]
Wielki napad w Orzegowie
Wielki napad w Orzegowie W Orzegowie śtyry bajtle, ukradli w “Sportowym“ hantle. Strażnik spoglondo ze zgrozom, bo tu niy wszysko jest w porzo. Jest już noc i wszyńdzie cima, wszysko jest, a hantli nima. No to dzwoni po namyśle; Niych glina ekipa prziśle. Policja drap przijechała ślady pozabezpieczała. Niy seblykli nawet mantli już zaczynli szukać […]
W Radzionkowie na Banhowie
W Radzionkowie na Banhowie W Radzionkowie na Banhowie postawili rusztowanie. I już tam z samego rana pora chopow wlazło na nie. Jedyn facet (chyba szef) łaził durś i coś tam mierzył. Za nim stoło jeszcze dwóch; mie sie zdowo, że malyrzy. Z boku stoł tam jeszcze jedyn, wyglondoł jak stary majster Pomału miyszoł coś w […]
W Katowicach przy ulicy Ordona
W Katowicach przy ulicy Ordona W Katowicach na Ordona Zamieszkała taka para, co niy była jeszcze stara i lubiła bara – bara. W tym miyszkaniu na Ordona Do chopa tak godo żona: Mynżu założ dziś … bambosze Ja Cie bardzo o to prosze ! Bo poniszczysz nom tepichy Kożdy z nich to wielko lipa Wiysz, […]
Turniej Ping Ponga
Turniej Ping Ponga Chciołech kedyś grać w Ping Ponga Poprosiłech wiync King Konga. „Niy wiym cobych Ci mog dać ? Naucz mie w Ping Ponga grać“ ! Dostołech brif łod King Konga, niy naucza Cie Ping Ponga, bo do tego trza mieć ciong, i mieć pora dobrych ronk. Pozatym na gra w Ping Ponga, trza […]
Rozterki Pana Jerzego
Rozterki Pana Jerzego Pewien Pan imieniem Jerzy, chciał swej lubej grzechy zmierzyć, swoim własnym grzechomierzem, w którego moc wątpił szczerze. Przyjacielowi z tego się zwierzył, bo przyjaciel był kuśnierzem. On kobiety często mierzył, gdy damie futro przymierzyl. Zatem rzekł doń: Drogi Jerzy ! Pamiętaj, byś nie był zwierzem. Wszakże ja w Ciebie wciąż wierzę, wiedz: […]
Pusto gowa
Pusto gowa Gowa to jo mom już marno i niywiela sie tam zmieści. Czasym tam zasieja ziarno do wierszyka czy powieści. Czasym do łopowiadanio, to mi sie nojczyńścij zdarzy, ale coroz wiyncyj gupot ciyngiym sie w tyj gowie warzi. Bez to musza iść na rynta bo pomysłów mi brakuje fantyzyjo mom jak flinta co szczylo […]
Problemy kulinarne pajonka
Problemy kulinarne pajonka Chodzi pajonk po gipsdece i ścianie I myśli: Co se tu zeżrić na piyrsze śniodanie ? Może mucha ? Eee ! Mucha nie ! Wczora zeżarłech dwie i było mi źle. Jakbych dzisiej tyż zeżar jako mucha, to pewnie miołbych zaroz bóle brzucha. Niy ! Muchy niy chca. Niy ! To jak […]


text:
Roler Bolo mi tak ze siedym lot, jak moja ciotka (nojmlodszo siostra od moji Mamy) smykala mie bele kaj na szpacyry, abo po miescie, po sklepach, do swoich kamratkow, abo blank normalnie na lody. Ciotka bola do mie dobro, przola mi, ale niy ciyrpiala, jak jaki bajtel bol frech. Toz staralach sie dycki byc niyfrechowno, […]
Roler
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy…
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy… Tak se siedza i spominom, jak zaczlach robic we moji firmie, to co roku na Dziyn Kobiyt przijyzdzol z derekcji jakis fetryjter i wszystke kobiyty dostowaly szekulada i kwiotek. Nojczynscij bol to nelka abo tulpa. Wele polednia szef naszego oddzialu , jego zastympca i magazynier urzondzali nom fajer. […]
Ô bergmonie
Ô bergmōnie Gōrniku bergmōnie cojś tam kopŏł na ścianie bergmōnie pjerōnie cojś ty kopŏł tam ? Jŏ kilofym wywijŏł,wywijŏł a pyrlikym pobijŏł i szychta żech mjŏł Gōrniku pjerniku cojś tam robjōł w chodniku bergmōnie pjerōnie cojś ty robjōł tam ? Jo żech wōngiel fedrowŏł,fedrowŏł cołko nocka harowŏł potym żech do szole szoł Gōrniku bergmōnie kaj […]
Maryjka
Maryjka Tako Maryjka mjyszko w Rybniku Co łazi z kryczkóm se po chodniku Idzie i godo sama do siebje Że żodyn nie widzi jak łóna w potrzebje Roz tak se sama w dóma siedziała Naroz na krepla smaka dostała Bjere Maryjka taszka na pleca Łoj ty pjedronie–zaro po cia poleca Poszła na rynek do cukernika […]


text:
Roler Bolo mi tak ze siedym lot, jak moja ciotka (nojmlodszo siostra od moji Mamy) smykala mie bele kaj na szpacyry, abo po miescie, po sklepach, do swoich kamratkow, abo blank normalnie na lody. Ciotka bola do mie dobro, przola mi, ale niy ciyrpiala, jak jaki bajtel bol frech. Toz staralach sie dycki byc niyfrechowno, […]
Roler
Szekuladka
Szekuladka Szekuladka se wcinała cołki pychol ufifrała Ronczki cołke z szekulady I te szatki ôd parady Łoj Ty moja słodko szczigo Ôd przeblycki zaś sie migosz Jo tu przeblyc ciebie musza Dyć już dzwoni ciotka Usia Z małym Frankym w parku czeko Dej sie przeblyc ,czas ucieko Barbara Politaj


text:
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ Tak, jak kozdego roku, za pora tydni bydymy fajrowac Gyburtstag od Pana Jezusa, czyli Dzieciontko. Bez toz sztyry niedziele przed tym momy czas przigotowac sie na te wydarzynie. Spominom, jak piyrwy Mama bastlowala piykny wionek adwyntowy ze swiyrkowych chabinkow, kere przismyczola z naszyj zogrody. Rada sie prziglondalach, jak tyn wionek robiola, […]
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ
Zwóneczki
Już po….
Już po…. Już po śwjyncie łod tatulka Łuśmjychniynto mjoł gymbulka Bo sie dziecka zlatowały I mu pjyknie winszowały Fajer mały jednak buł Kawa loła sie na stół Tortynszniki i pjerniki Pozjodały wjesiadniki Piwko z soczkym tyż my pili I wesoło fandzolili Ale cima sie zrobjiło I do chałpy iś trza było Tuż sie wszyjscy pozbjyrali […]
Kiedys to byly Swieta-Gang Marcela
Wspominanie pieknych tradycyjnych Swiat Bozego Narodzenia za dawnych czasow. Downi to byly Swiynta ,rodzinne swojskie i takie ze szpasym .Ale byly z myslom o Nowo narodzonym Ponboczkiem


text:
OBJAWIYNIE PANSKE czyli swiynto „Trzech Kroli.” Kej Dziyciontko prziszlo na swiat na niebie ukozala sie Gwiozda Betlejymsko. Ujrzalo jom trzech Myndrcow ze Wschodu. Byli to Kacper, Melchor i Baltazar. Fest sie uradowali kej sie dowiedzieli, ze prawie narodziolo sie Dziyciontko Jezus, toz sie zgodali i kozdy z nich narychtowol jakis gyszynk na prziwitanie nowo narodzonego […]
OBJAWIYNIE PANSKE, czyli swiynto „Trzech Kroli”
WSZYSTKICH SWIYNTYCH
Za pora dni bydymy swiyntowac Wszystkich Swiyntych – swiynto tych, kerzy odeszli z tego swiata, ale kerych pamiyntomy i wspominomy. Jak kozdego roku przed tym swiyntym pojada na kerchow, coby narychtowac grob mojich Ojcow i Brata Pyjtra, wypucowac pomnik i platy kamiynne, pozbiyrac liscie i zolyndzie, kere slecialy z dymbu, co rosnie zarozki wele grobu, […]
Róża dlo Ciebie
Róża dlo Ciebie Dzisiaj mosz świynto a Ciebie ni ma czamu łodeszłaś czy źle Ci było co doł Ponboczek abo czym skusioł żeś bez uporu poszła do Niego Możno łobiecoł zegrodka kwiycio kaj róże wonionce ciyrni ni majom żebyś ni mogła skalyczyć rynki co jak trza było chalać umiała Mamulko dziyń twój mosz tera w […]
8 III – Dziyń Kobiyt
Barbōrka
Barbōrkowe świynto Mōmy wielge świynto wszyjscy sie radujōm godne uniformy i czaka rychtujōm. Ôrkestra już grzmoci ludowe pieśniczki coby wysioć radość przi dźwiyrzach kapliczki. Bo tam rajn na ścianie wisi ôbroz godny naszy Barbōreczki patrōnki cudowny. Kiej Skarbnik na dole wongel mocno ściśnie murcek wystraszōny yno cicho piśnie. A tam go patrōnka nadziejōm prziwito i […]
Jada do kamrata
Jada do kamrata Jak tak se siedza ze mojom starom pija bonkawa i kombinuja co jo zawieza za wielko woda co kamratowi darmo sfonduja Wsadza do kufra geszynkow wiela kask łod berkmona łopata kryka i jeszcze fana i bryła wonglo do tego halba fajka starzika Zimy som u nich mroźne i dłogi toż bryła wonglo […]
DZIEŃ DZIECKA
DZIYŃ BAJTLA Dziś bajtlików świynto jest dyć radujom sie już fest Luftbalony nadmuchane wszyske izby wysprzontane Zisty ,kyksy z marnmeladom niy som dzisioj tysz przesadom We ołpszali apluzyny kiwi , banan, mandaryny Szekulady i bombony no i krepli połne romy Tak bajtliki pomaszkycom nim spotkajom sie z szlafmycom Pisku bydzie co niymiara za to dzisioj […]


text:
Wiosna Po śniku zimowym ziymia jeszcze się nie łobudziła a już szlajerym jak mlyko gynsto mgła pola przikryła Pojstrzodku suchego stroma jakiś ptoszek ćwiczy trele fest sie staro bo do wiosny łostało czasu niewiela Piyrszy jasny promyk słońca strzepnoł sczybne płaczki rosy brzoza ślimce nad krzikopom wiater ji potargoł włosy Na łonce bioły przebiśnieg kej […]
Wiesna, Kuba i tónkanie Marzanny – audio
Wiosna
Wiosna idzie…
Wiosna idzie…
Wiesna, Kuba i tónkanie Marzanny….
Łod prziszłygo pióntku bydymy mieli wiesna. Chocia ino we kalyndôrzu, ale zawdy to już wiesna. Ludziska majóm przeca już za tela tyj latośnyj zimy. Tela, iże jakij zimy. Przeca, tak prôwdóm, latoś żôdnyj zimy niy bóło u nôs. A ludzióm sam sie już tyż ckni do tyj richticznyj wiesny, do tych ptôszków-świyrgoloszków, kiere ze dalekij […]
Wiosna idzie
Wiosna idzie Na gałonzkach kocianki podnoszom głowki do słonka na łonkach i w lasach słyszeć nieśmiałe śpiywani skowronka Ziymia wyciongo ramiona do ciepłych marcowych promiyni czeko żeby ji popszoć nim trowa sie zazielyni A kiedy szczebit ptoszkow do życio poranek zbudzioł boczoń do gniozda na stromie swoja żoneczka przikludzioł Wiosna idzie ,budzi sie życi Regina […]
SMUTNE WIDOKI WE PROMYKU SŁOJNCA
SMUTNE WIDOKI WE PROMYKU SŁOJNCA Łoch jak tyn promyk, tyn promyk słojnca, We smutku rozjaśnio naszo Ziymjo Ślonsko. Te wszystki bergi tu łusypane, No i te doły wodom zalone. Tyż i te Gruby, kere nom pozawjyrali, I to czego już niy ma, bo na złom to dali. Kuminy, Wieże Szybowe, to już siy wali, A […]
Wiesna, ptôki i stary knaker – audio
Wiesna, ptôki i stary knaker…
Nó, tóż mómy już za piyńć dni wiesna, i fajrant ze zimóm. Ale, eźli to latoś na isto bóła zima? Szłoby sam mocka ło tych wszyjskich pogodowych falach gôdać, ino po jakiego dioska? Wszyjskie sam u nôs na Ślónsku ta zima jakosik przetrzimali (chocia, tak po prowdzie to niy bóło co przetrzimać) a terôzki ludzie […]
Ku wjośnie
Ku wjośnie – szpaska
Robotno Wiosna
Jeszcze Zima śniegym fujo, a mrōz fest nos w lica szczypie I choć słōnko nic niy grzeje, to przi lesie pod nasypym… Budzōm sie biołe śniygotki, pod liściym z łōńskigo roku Bo poczuły, że już Wiosna chnet sie zacznie tego roku Nō i prziszła. Zima żegno, a tyj trocha dziecek szkoda W kōńcu wziyna śniyg, […]


text:
Irak
Irak (arab. العراق, Al-Irak; الجمهورية العراقية, Al-Dżumhurijjat ul-Irakijja) – państwo arabske na Bliskym Wschodźe, kere ležy nad Zatokům Perskům.
Grańičy (zgodńy s ruchym wskazůwek zygora) s Turcyjům, Iranym, Kuwejtym, Arabjům Saudyjskům, Jordańům i Syrjům.
Irak mo nojwjynkše po Arabii Saudyjskij zuoža ropy. Gospodarka je powažńy zńiščůno skuli wojny we Zatoce Perskij, půźńijšych sankcyji UoNZ, amerykańskij interwyncyji we 2003 roku i ńystabilnośći we uokreśe powojynnym.
Stolicům i nojwjynkšym mjastym Iraku je Bagdad.


text:
Chińsko Ludowo Republika, skrůt CHLR (People's Republic of China > P.R.C. Angelsko godka, chiń. trad. 中華人民共和國, ůprošč. 中华人民共和国; pinyin: Zhōngguó, Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posuchej po chińsku) – państwo we Azyji wschodńij, uobejmujůnce historyčne Chiny (bez Tajwanu) a Tybet i inkše źymje we Azyji Postřodkowej zamjyškane we sůmje bez 56 grup etńičnych. Chiny to nojludńijše państwo śwjata uo populacyji překračajůncyj 1,3 mld uosůb. Pod wzglyndym powjyřchńi je 4. na śwjeće, a pod wzglyndym wjelgośći gospodarki (PKB nůminalny) – 3. (w 2007 r., po USA i Japůńije) abo tyž 2. (PKB realny) po USA.
ChLR grańičy s nastympujůncymi państwami: Afgańistan, Bhutan, Birma, Indje, Kazachstan, Kirgistan, Koryjo Půunocno, Laos, Můngolijo, Nepal, Pakistan, Rusyjo, Tadžykistan, Wjetnam.
Choćaž za kůntynuatora tradycyje polityčnej Chin uwažo śe tyž Republika Chińsko na Tajwańy, uod lot 70. za zgodům USA to ChRL reprezyntuje narůd chiński we uorgańizacyjoch mjyndzynarodowych, tj. UNZ abo WHO.
Wuadza we ChLR sprawuje uod 1949 r. Kůmůńistyčno Partja Chin. Do kůńca lot 70. Chiny bůuy państwym totalitarnym na wzůr stalinowski, a we latach 60. naśiliuy śe we kraju tyndyncyje izolacjůńistyčne. Po śmjerći Mao Zedůnga i fjasku maoizmu, we latach 80. partja rozpočyua ale reformy ekůnůmične, tj.: Uodejśće uod gospodarki planowyj a uotwarće na śwjat, a ustrůj začůu přesuwać śe we strůna autorytaryzmu. W latach 80. i 90. nastůmpiua liberalizacyjo žyća spouečnygo a kulturalnygo, bez m.in. wprowadzyńy wolnośći podrůžowańo. Wroz s reformůma ekůnůmičnymi započůnkowouo to dokůnujůncům śe uobecńy nojwjynkša migracyjo we historyji śwjata - ze wśi do mjast přyńosuo śe juž 140 mln Chińčykůw.
Uobecny ustrůj Chin je nůminalńy socyjalistyčny (tzw. socyjalizm uo chińskych wuaśćiwośćach), we praktyce je to ale kapitalizm, bez charakterystyčnych np. do UE rozlyguych zabezpječyń socyjolnych, cechujůncy śe lekkym zabarwjyńym nůmynkloturowym i dužym wolůminym inwestycyji zagrańičnych a eksportu. W sfeře polityki, partja kůmůńistyčno sprawuje autorytarne řůndy uodwouujůnc śe do nacjůnalizmu, tympjůnc ruchy uopozycyjne i průbujůnc budować gospodarka uopartům na wjydzy na wzůr krajůw sůmśedńich m.in. Japůńije, Koryje Pud., a tyž Singapuru.
Chiny to tyž jydyn s nojstaršych uostřodkůw cywilizacyjnych śwjata, uo uodrymbnej i bůgatej tradycyji muzyčnej, tyatralnyj, literackij, filozofičnyj a historyčnyj, a tyž naukowyj. Po zakůńčyńu rewolucyji kulturalnej chińsko kultura stopńowo śe uodradzo, choćaž zdańym krytykůw škody wyřůndzůne za řůndůw Mao Zedůnga sům zbyt wjelge, aby možliwe bůuo jej peune uodrodzyńy. Bezprecedynsowe we dźiśijšych Chinach je tyž uobecne uodymkńyńće tygo kraju na śwjat i jygo wartko okcydyntalizacyjo.


text:
Sztrasbana
Sztrasbana (mjanowano tyż banka abo sztrasynbana) – glajzowy pojazd przirychtowany do mjejskigo transzportu, kery poruszo śe po ceśće abo na szpecyjolnym uosobnym placu do glajzůw. Teroźńe sztrasbany sům zauobycz napyndzůne śilńikůma na sztrům zaśilanymi s trakcyjnygo neca, atoli spotyko śe tyż hybrydowe kůnsztrukcyje, kere majům spalinowy śilńik abo akůmulotory kere dozwalajům na jazda bez zewnyntrznygo zdrzůdła zaśilańo. Dowńi używano tyż sztrasbanůw kere ćůngły kůńe, abo napyndzůnych parowym śilńikym abo spalinowym, kej tyż systymůw ze stacyjůnarnym napyndym (San Francisco), cugůw akůmulotorowych abo napyndzůnych śilńikůma pneumatycznymi.
Gyszychta[Sprowjej]
Pjyrszo sztrasbana pojawůła śe we Nowym Jorku we 1832 roku. Bůła uůna wzorowano na powszychnych już we tych czasach kůnnych banach używanych we industryje. Uod lot 60. XIX stolećo banki rozpowszychńjůły śe we Ojropje, kej we uůnym czaśe we Francyje pojowjůły śe pjyrsze sztrasbany na para.
Pjyrszo ekszperymyntalno sztrasbana na sztrům skůnstruowoł Werner Siemens a ruszůł ja we Groß-Lichterfelde (terozki tajla Berlina) we 1881. Do wybuchu I wojny śwjatowyj bezma wszyjske nece sztrasbanůw we Prusach zelektryfikowano. Pjyrszo we Ślůnsku sztrasbana na sztrům pojawůła śe we Wrocławju we 1893 roku (wůunczas we Prusach) – bůła to tyż pjyrszo sztrasbana na sztrům na terynach uobecnyj Polski. We mjastach Gůrnygo Ślůnska sztrasbany na sztrům powstoły 5 lot ńyskorzi.
Nojbarźi rozlygły nec sztrasbanůw mo we Polsce kůnurbacyjo mjast ślůnsko-důmbrowskych. Pjerwotno nec lińije sztrasbanůw gůrnoślůnskych na para a ůńikalnyj szyrzki toru 785 mm powstoła starańym spůłki Uoberschleisische Dampfstrassenbahnen we 1894 r. Kuplowała uůna Pjekory Ślůnske s Bytůńym a Bytůń, bez Krůlewsko Huta (Chorzůw), Śwjyntochłwicy-Lipiny, Ruda a Zobrze ze Gliwicůma. We 1896 do neca włůnczůno teryn teroźnich mjast Katowicy a Śymjanowicy. We 1898 r. lińije uostoły zelektryfikowane. W Bytůńu a Katowicach s anfangem XX stolećo zbudowano krům tygo normalnotorowe sztrasbanowe lińije. W mjyndzywojynnym uokreśe rozpoczynto uńifikacyjo a kuplowańe necůw (tory wůnske przekuwano na uobyczne). Uostatńům linijům sztrasbany 785 mm bůła przebudowano we 1952 r. trasa lińiji 12 Chorzůw-Śymjanowicy. Lińije bankůw przedużůno tyż za downo grańica mjymjecko-polsko, na teryn Důmbrowskigo Zagłymbjo.
-
Sztrasbana Konstal 105N2k/2000 - Sztetin
-
Sztrasbana Konstal 805Na - Toruń
-
-
Sztrasbana Bombardier NGT6/2 - Krakůw
-
Sztrasbana Konstal 105Na - Czynstochowy
-
Sztrasbana Konstal NGd99 - Gdańsk
-
Sztrasbana Protram 204WrAs - Wrocłow
-
Sztrasbana GT8 - Łůdź


text:
A we warkoczach szlajfki Emilki
Słōnko mo żōłto wesoło maska
Fest jōm wykrziwi, jak pije kwaska
Do tego miodek, kery ber chce
Mosz graczki żōłte, wyniyń ze dwie.
Byrki ze lasu i lalki łoczka
U policmajstra uniform, czopka
Mosz tyż we klockach takigo chopka
Co jeszcze widzisz w koło modrego?
Pokoż i powiydz, dobier do tego.
Antoś już jedzie gasić fojerka
Anielka woda w kibelku niesie
Gasić poradzi, potoplać chce sie.
Paniynka w kropki tyż przileciała
- Pokoż czerwōne! – ciebie wołała.
I biołe kartki twojego hefcika
Biołe tyż chmurki, podobne do krymu
Paluszki liżesz? – wiym pojakymu.
Jeszcze do tego śmietōnka na lodach
A dali co jeszcze, to ty już mosz godać.
I szłapki w rosie mocno potoploł.
Z trowy wychylōł sie krasikōnik
- Czymu niy moga z nimi pogōnić?
Co tu zielōne jest w tym wierszyku
Powiydz mi dziołszko, powiydz bajtliku.
A głos sornika fōrt sie kajś niesie
Hazok sie skowoł ze strachu w krzoku
- Niy wychodź teraz, mōj ty boroku.
Brōnotno jeszcze skōrka na chlebie
A szokolada? – pytōm sie ciebie.


text:
życzynia urodzinowe – Życzenia dla ciebie
śpiewajōm Brygida i Robert Łukowscy & Gryfon
Życzenia dla ciebie
Łozprowka…
Wiycie, ciyngiym sie mie pytajóm skany jô biera tymy dlô mojich łozprôwek, do mojigo beraniô. A mie styknie suchać, co ludzie przi gorzole, przi biysiadach i bele kaj gôdajóm. A i tyż poczytać pôrã jakichsik móndrych cajtóngów abo kuknóńć na telewizyjô i … już móm ło czym pisać, ło czym łozprawiać. Tak tyż ci bóło łostatnio. Łapnółech ci, wlôz mi do graców cajtóng, ftory sie „Angora” mianuje a driny bół ci pierónym szpasowny i moc pasowny kónszczek ło tym naszym Jarosławie Maluśkim ło kierym te dwie wyciepniynte już na pychol ze partyji prawych i sprawiydliwych mamzele, gôdali kiejsik, iże to jes richticzny: „ …mąż stanu i dojrzały polityk.” Pedziała to ofyn Elza Jakubiacka gynał pół godziny skorzij jeji wyciepniyńciô ze PiS-u znacy sie ze partyji ło ftoryj łoszkliwce gôdajóm „Prezes i Sprawiydliwóść”. I to jednógłóśnie je wyciepli … jednym głósym prezesa. A szło to jakosik tak:
Bóła tesknô listopadowô łodwieczerz. Jarosław Maluśki (po łojcach mianowany Kaczyński) łozewrził do mola dźwiyrze swojigo pomiyszkaniô i łoświyciół rajn wszyjske fóncle. Jak zawdy pomiyszkanie bóło prózne i cichuśke, i ino wiyrny Alik siedziôł zmiyrnie na szeslóngu i wylizywôł swój pelc.
Zmôchany, usiotany prezes PiS-u z procnym wezdychniyńciym zynknół sie we jego fatersztulu.
– Zrobiółech to – pedziôł po kwilce cichóści. – Wyciep żech je łobie wrółz na zbity pychol.
Alik wejzdrzôł tak na niygo, choby blank niy dowiyrzôł.
– Wyciepnółech wrółz Joanna Kluzik-Rostkowskô i Elza Jakubiacka ze mojij partyji – powtórzół sztram Kaczyński. – I proszã, niy zaziyrej tak łoszkliwie na mie, chobych utopiół jakigo maluśkigo kocika.
Alik szajsegal wróciół do lizaniô swojij szłapecki.
– Uwôrzôsz, iże jô jes świnióm, ja? – spytôł dómowygo kamrata Kaczyński tóm swojóm napasztliwóm sztimóm. – Śmiało! Rzyknij mi to direkt do łoczów!
Alik blank niy łodrzykôł.
– Łoch, sto diosków! Niy musisz mi przipóminać, wiym, miarkuja, iże to byli nôjbliższyjsze spółpracowniki Lecha Kaczyńskigo i iże mój świyntyj pamiyńci bracik kopyrto sie we tyj kripcie pod Wawelym.
Kot przeciep sie ze tym lizaniym ze szłapków na swoji basisko.
– Jeżeś cicho, ja! To ci jesce rzykna, co Poncyliusza tyż szmajtna ku dziobłu, doczkóm ino na jakisik sztich do haje i jakô zołgówka. Abo niy … wuchtna go bez żôdnyj przileżitości, ino skuli tego, co jô móm takô chańdź. Co ty na to?
Nic, blank cicho …
– Smolisz to? Môsz mie w dupie? Jeżeś blank taki sóm jak tyn côłki rest! Ale jô wydolã, chobych miôł wszyjskich wyciepnóńć i łostać sóm we tym Pis-ie!
Alik ze rułóm napocznół wylizywać swoji … klyjnoty …
Kaczyński zrobiół sie szarłatny na fresie ze swojij uwziyntości.
– Ty niywdziyncznô bezkurcyjô! Ciś ze mojij chałpy! Fórt stela! – chyciół kota za szkrawitel i wyciep go za dźwiyrze.
Noc bóła zimnô i mokrô. Niyszczysny Alik bez łoka mrzik siedziôł skulóny na szweli, a niyskorzij skludziół sie we sia i zrobiół na sztrółdeklu to, na co łod dôwna miôł szkrabka … wysrôł sie!


text:
Wiosna idzie…
Wiosna idzie…
Śnieżne gwiazdeczki
Śnieżne gwiazdeczki Chodźmy razem na saneczki Choćcie chłopcy i dzieweczki Pojedziemy sobie z górki Z nieba lecą białe wiórki A może to srebrne gwiazdeczki? Spadają nam na czapeczki Pięknie się mienią w słonku Jak brylanciki w pierścionku Na ziemię spadają Wszystko wokół przykrywają Białe już są pola,lasy,domy i ulice A ja teraz patrzę w […]
Grudzień
Grudzień Chodzi Grudzień już po świecie Gdzie ten śnieg ? pyta -czy wiecie ? Pani Zima zabłądziła Na biegunie się zgubiła Grudzień duma,myśli sobie Co ja tu bez śniegu zrobię ? I pan Mróz gdzieś sobie polazł ! A tu czarne wszędzie pola Nie ma śniegu,mróz nie trzyma Ciągle błądzi pani Zima Chociaż Grudzień […]
Szczęście
Szczęście Chodziłam,szukałam szczęście zgubiłam znaleźć nie potrafiłam Przez pola i lasy gdzieś mi uciekło takie to czasy Nie pilnowałam gdzieś zostawiłam co teraz będę biedna robiła ? Oj,moje szczęście się zapodziało nie mam pojęcia co się z nim stało Może po nocy gdy rano wstanę to moje szczęście z powrotem dostanę ? Los mi go […]
We naszej krajinie
We naszej krajinie – bŏjka rymowanŏ We naszej krajinie sam na Kolōniji kjeś dŏwnymi czasy Były yno pola,łōnki i rosły srogi lasy Kjej po rokach wojny pokōj już nastŏwŏł Władca Ślōnska Czŏrnymu Jastrzymbjowi Za ôdwaga w bojach ziymja ta darowŏł Wystawjōł sam Jastrzōmb zōmek ôkozały Nałokoło wodōm łokolōł go cały Słōżba sam robotnŏ wszysko […]
Ze wiosny
Zima je nazot
Zima abo Wjosna
Zima abo wjosna Zima s Wjosnōm sie smŏgały Bo ôbje rzōndzić chciały Zima już słabnie,Wjosna jeszcze siły nie nabrała Kjero je mocniyjszŏ ? Kŏżdŏ wygrać chciała Tak sie czubjōm jedna s drugōm Zima pado – śniegym śwjat zasuja ,yno ôczami pomrugōm Wjosna dłużnŏ i nie była – tak padała Słōnko ci to stopi,psinco […]
Roztargano pjerzyna
Roztarganŏ pjerzyna Pjerzyna sie roztargała Bjŏłe płatki rozciepała Na polach już bjŏło Trocha tyż powjŏło Grubo tego nawaliło Przeca jeszcze nie trza było Dyć jesiyń na śwjecie A nie zima przecie Aniołki se bańtowały I pjerzyna roztargały To sie wszyndzi rozleciało I nŏs tukej zasypało Gałynzie przykryte Liści nie spadnyte Wszysko sie ôginŏ A śniegym […]
Jesiynno pjoska
Jesiynno pjoska Jesiynno pjoska wjater śpjywŏ Dmuchŏ po polach,liści rozwjywŏ Trocha przysiednōł se we zygrōdce Kaj kwitnōm kwjŏtki na grzōndce Tam szmaterloki szumne furgajōm I pjyknie ptŏszki jeszcze śpjywajōm Brzynczyni pszczoły słyszeć we kwjŏtkach Kjere w jesiynnych siedzōm siyrotkach Podmuchŏł wjater se na kwjŏteczki Potym na strōmach serwŏł listeczki Kjere we lufcie pjyknie furgały I […]


text:
Ślōnski Dom 100 lŏt 100 lŏt piykno strōnko Chociŏż wiek twōj mody Pomyślności Ci winszuja Na bok wszyske kłody Ludzi kupluj tyż ku siebie Co Ślōnzkowi przajōm Niychej wprawy we pisaniu Ciyngym nabiyrajōm Ślōnzek piykny nōm pokazuj Chwol go wierszym , pieśniczkami Wspiyrej naszo piykno godka Być na zŏwdy z Ślōnzokami! Barbara Politaj
Dzień Kobiet 2014
Walentynki 2014
Ślōnski Dom mo 4 lata!
Urodziny SD
Audycja Urodzinowo
A kto sie w styczniu urodzioł…
Nowy Rok 2014
Slonsko Ziymia ma 3 lata
Dzisioj nasza gazeta, nasze czasopismo, SlonskoZiymia.com obchodzi swoje 3 urodziny. Z tyj okazji chcieli my pogratulowac pani Regina Sobik i pani Maria Kostrzewa za wszystkie wspaniale osiongniyncia jakich dokonaly w tym czasie. A tyz, podziynkowac im za caly trud, wysilek i serce wlozone we pisaniu i prowadzyniu tyj gazety. A poniywaz piszom na tymaty kere […]
Świąteczne Życzenia
WESOŁYCH GODNYCH ŚWIÓNT Piyknyj chojinki, wóniu jedliny Bogatego stołu i cołkij rodziny Ze serca Wóm życza ciepła i radości Byście dugo żyli w zdrowiu, szczyńśliwości Niych Małe Dziecióntko durś Wóm błogosławi Nó i pod chojinkóm Coś dlo Wos łostawi A żeby te Świynta bóły nojpiykniejsze Cudowne kolyndy wszyjscy zaśpiywejcie Maria Kotula


text:
The Beatles
The Beatles (czyt. De Bityls) to bůła brytyjsko muzyczno skupina ze Liverpoolu, podug wjynkszośće notůw nojzocńyjszy a nojsrogszy we gyszichće, kery fůngowoł uod 1960 (kej The Quarry Men uod 1957) do 1970.
Skłod[Sprowjej]
Zac zespůła we kerym uodńůs uůn sukces:
- John Lennon – gitara, śpjyw
- Paul McCartney – gitara basowo, śpjyw
- George Harrison – gitara, śpjyw
- Ringo Starr – szlagcojg, śpjyw
Pjyrwy we zespole:
- Stuart Sutcliffe – basgitara
- Pete Best – szlagcojg
Ansamblowo gyszichta[Sprowjej]
Zespůł napoczynoł uod wystympůw we liverpoolskym ferajńe The Cavern. Autorstwo jejigo mjana je przipisowane Lennonowi a Sutcliffe'owi. Za namowům menadżyra, Briana Epsteina zespůł zmjyńůł swůj uobroz a lajermůny uoblykli śe we ancugi. W uůny czas podpisali kůntrakt ze wytwůrńům EMI. Jejich pjyrszy albům, Please Please Me, wypuszczůny uostoł 11 lutygo 1963. Na jejich kůncertach zaczyno dołaźić do scynůw grupowyj histeryje, czymu dane uostoło mjano Beatlemańijo. Lajergyszeft USA grupa zrobjůła rok ńyskorzi, pjeśńiczkům I Want To Hold Your Hand. We aprilu 1964 pjyńć pjyrszych placůw za rajům na liśće Billboardu zajyny szlagry The Beatles. Aże do dźiśoj żodyn zespůł ńy powtůrzůł tygo uośůngńyńćo.
We rokach 1965-1966 zespůł dozdrzoł lajerowo, a jygo teksta stały śe uwożńiyjsze. Skiż zapatrzyno śe na Harrisonowo lajera indyjsko we nograńach pokozały śe exotiszinsztrumynta. 6 śyrpńa 1965 uodbůła śe prymjera singla Yesterday, kero je jydnům ze nojczyńśći puszczanych we radijoku a nojczyńśći coverowanům pjůsynkům we historyji. Ku gyszichće przeloz tyż kůncert 15 śyrpńo 1965 na stadijůńy She Stadium we Nowym Jorku, na kery przilazło 55 600 jejich fanůw. 26 paźdźerńika 1965 człůnki zespoła erbły uod krůlowy Hażbjyty II Uorder Imperyjům Brytyjskigo. We roku 1966 John Lennon pedźoł we jydnym ze wywjadůw, co "Beatlesi sům barzi popularńi kej Jezus Kristus". Ta wyrwano ze kůnteksta wypowjydź stała śe powodym polyńo jejich platůw, a sprawa stoła śe fest uwożno, kej Ku-Klux-Klan zapedźoł "zajůńć śe problyjmům". Uostatńi kůncert grupa doła 29 śyrpńo, a uodtůnd zajůna śe ino sztudyjowům robotům. Plata Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, wydano 1 czyrwca 1967 je uznowano za prekursorsko lo zorty progresivrocka. Dolsze zdorzyńy, to pjyrszo transmisyjo satylitowo na cołkej źymji, we keryj wystůmpjůły tyż Beatleśi. Pokozali wtyczos pjůsynka "All You Need Is Love", kero ńyskorzi stoła śe hymnym hippisowskigo gmyra. Anfangym rozlecyńo śe grupy bůła śmjyrć jeji menadżyra, skupina ńy umjoa sům dać se rada we lajergyszefće. Człůnkowje pohatruśůły śe uo to, fto mo być nowym menadyrym. Po prowdźe, kůńcym trwńo zespołu bůo uodyńśće Johna Lennona we wrześńu 1969, nale uoficjalńy podowo śe datům 10 kwytńa 1970, kej ze grupy poszoł Paul McCartney.
Dyskografijo (yno albůmy)[Sprowjej]
- Please Please Me - 1963
- With the Beatles - 1963
- A Hard Day's Night - 1964
- Beatles for Sale - 1964
- Help! - 1965
- Rubber Soul - 1965
- Revolver - 1966
- Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band - 1967
- Magical Mystery Tour - 1967
- The Beatles (podwůjny LP) – 1968
- Yellow Submarine - 1969
- Abbey Road - 1969
- Let It Be - 1970
Linki zewnyntrzne[Sprowjej]
Przipisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 The Beatles Biography www.allmusic.com/


text:
Słowacyjo
Słowacyjo, Słowacko Republika (sł.: Slovensko, Slovenská republika) – państwo strzůdlůndowe we Ojropje Strzodkowyj. Grańica mo ze Austryjům (127 km), Polskům (597 km), Czeskům Republikům (240 km), Ukrajinům (98 km) a Madźarůma (678 km). Cołko dugość lůndowyj grańicy je 1740 km. Słowacyjo ńy mo dostympu do morzo. Do 1993 bůła tajlům Czechosłowacyje. Stolicům kraju je Bratysława, kero leży nad Důnajym, wele grańicy ze Austryjům a Madźarůma. Uod 2004 roku Słowacyjo je we Ojropejskij Ůńiji. Tajluje śe na uoźym tajli, kere majům mjano krajůw.
Przipisy


text:
Mjymjecko godka
Mjymjecko godka (tyż: ńymjecko, mjym. Deutsch, deutsche Sprache) – godka ze grupy zachodńij familije godek germańskich. Je fest zrůżńicowano rygjůnalńy, a ńykere djalekta – take kej djalekt używany we "mjymjeckogodkowyj" tajli Szwajcaryje (Schweizerdeutsch albo Schwyzerdütsch/Schwiizertüütsch, noleżůncy do grupy djalektůw alymańskich) – sům roz za czas klasyfikowane jako uosobne godki. Nojbliży spokrewńůno je ze godkům ńiderlandzkům, kero ale cechůje barzi uproszczůny gramatyczny systym.
Mjymjecko godka dała kupa ausdrukůw a gramatycznych strukturůw do ślůnskij godki. Bajszpil takich słůw to: aszymbecher (uod Aschenbecher), cug (uod Zug), bajszpil (uod Beispiel) a moc inkszych. Do 1945 bůła uůna důminujůncům godkům we Ślůnsku.


text:
Szanghaj
Wspůłrzyndne: 31°12' N 121°30' E
Šanghaj to nojwjynkše mjasto we Chińskij Republice Ludowyj, pouožůne we delće řyki Jangcy. Mjasto je nojwjynkšym chińskym uośrodkym gospodarčym, finansowym a kůmůńikacyjnym, a tyž třećům co do wjelgośći (po Rotterdamje a Singapurze) hawynům morskům na śwjeće.
Mjano mjasta skuodo śe ze znokůw "na" a "moře" (ńy znočy nale "na mořu" - "na mořu" to po chińsku 海上 hǎi shàng), čynsto interpretuje śe je kej "Nojdalšy zaśyg mořa" abo "(Napřůd) w moře". Skrůcone mjano to 滬 (uprošč. 沪, Hù) abo 申 (Shēn). Šanghaj mjou tyž lične přidůmki, nadane bez přibyšůw s zachodu, m.in. Paryž Wschodu, Krůlowo Uorjyntu a Azyjotycko Prostytutka (chodźi sam uo lota upadku Šanghaju - dwadźeste a třidźeste - kedy šeřůua śe přestympčość a prostytucyjo).


text:
SZKUBANIE PIYRZO Jak juz osprawialach, kolegowali my sie z Hankym od bajtla. Wiela razy Hanek przijyzdzol do nos yno po to, coby nom prziwiyzc co ze swiniobicio, pora jajec, abo grzibow czy jagodow, kere jego Mama uzbiyrala w lesie. Przi chalpie mieli konsek pola, kaj sadziyli kartofle i gymiza, a we chlywiku czimali pora gynsi, […]
Szkubanie piyrzo
Wiesna, Kuba i tónkanie Marzanny – audio
Wiesna, Kuba i tónkanie Marzanny….
Łod prziszłygo pióntku bydymy mieli wiesna. Chocia ino we kalyndôrzu, ale zawdy to już wiesna. Ludziska majóm przeca już za tela tyj latośnyj zimy. Tela, iże jakij zimy. Przeca, tak prôwdóm, latoś żôdnyj zimy niy bóło u nôs. A ludzióm sam sie już tyż ckni do tyj richticznyj wiesny, do tych ptôszków-świyrgoloszków, kiere ze dalekij […]
III Powiatowy Przegląd Twórczości Regionalnej „Od Przedszkolaka do Ślązaka”
W dniu 25 marca br w Domu Kultury w Rybniku Chwałowicach odbył się już III z kolei Powiatowy Przegląd Twórczości Regionalnej od Przedszkolaka do Ślązaka a temat „Zdrowie i bezpieczeństwo” .Poniżej kilka fotek z tego wydarzenia .
8 MARCA
8 MARCA Jest taki dziyń, szczególny dziyń Kaj wszystke inksze idom w ciyń Bo co kożdy chop chciołby mieć Jak niy ta swoja piykno płeć Czy to jest baba czy tyż cera Czy to jest anioł, czy chetera Niych kożdy chop ło tym pamiynto Że roz w roku panie majom świynto Prziniyś ji rano śniodanie […]
Faszing, zapusty, miynsopust i – audio
Faszing, zapusty, miynsopust i…
Co, medikujecie, iże byda Wóm sam eklerowôł jak sie kreple parscy? A dyć jô już łod łóńskigo szczwôrtku blank gawcyć sie na nie niy poradza, bo mi sie jesce dzisiej pierónym po nich chepie. Niyftore to ci byli take chapich, take fest przepadzite, iże na tyn tusty szczwôrtek naforantowali tych krepli tela, iże jejich niyskorzij […]
1 marca
ZAPUSTY – abo Tusty sztwortek
ZAPUSTY – abo tusty sztwortek Jedyn, jedyny dziyń taki mómy, w kerym łobżarstwo jest dozwolóne! W tym dniu kreplami sie łobżyrómy, bo łobyczajym to uświyncóne. Ruby czy chudy, mody czy stary, a nawet ci, co dieta czimajóm, w jedzyniu krepli niy majóm miary i diety wcale niy przestrzegajóm! Godajóm na niego – sztwortek tusty, inksi […]
Tłosty sztwortek
Tłosty sztwortek Maryjka se dzisiej rano skapowała , że momy tłosty sztwortek,a krepli ni mjała. Pryntko kabot na siebie oblykała i do społdzielni […]


text:
Pogrzebanie Basa Na ziemi Raciborskej w Gminie Krzanowice przetrwoł pjykny zwyczaj Na zakończyni karnawału jest „chowanie basa” W tym to artykule opisałach jak to jest z tym Pogrzebaniem Basa Trąba w trumnie prowadzonej przez księdza – przebierańca, a za nimi kondukt z płaczkami – to oczywiście grzebanie basa – obrzęd ludowy kultywowany na Śląsku. Obrzęd […]
Pogrzebanie Basa
Jeszcze trocha ło slonski godce
Jeszcze trocha ło slonski godce Po prowdzie Dziyń Slonski Godki momy za sobom ale szkryfna jeszcze co nieco na tyn tymat. Pochodza s tego pokolynio kaj we Przedszkolu czy Szkole slonsko godka była ubijano .Rechtorki wachowały żeby żodyn bajtel niy godoł yno pięknie mówił po polsku. Na przerwie były dyżury i jak yno rechtor drapsnoł […]
Mjyndzynarodowy Dziyń Jynzyka Ojczystego
Mjyndzynarodowy Dziyń Jynzyka Ojczystego Mjyndzynarodowy Dziyń Jynzyka Ojczystego kożdego roku obchodzone je 21 lutego, kiere zostało ustanowione przez UNESCO 17 listopada 1999 roku. Bo podle UNESCO prawie połowa z 6000 jynzykow świata może se stracić w naszym 2-3 pokolyniu .Od roku 1950 satraciyło se 250 jynzykow na świecie. Mjyndzynarodowy Dziyn Jynzyka Ojczystego mo pomoc w ochronie roztomańtych jynzykow […]
Slonsko godka a Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego- inacy trocha rozwogi ło naszej godce
Slonsko godka a Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego- inacy trocha rozwogi ło naszej godce „Po raz kolejny 21 lutego obchodzony będzie Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego, nazywany też Dniem Dziedzictwa Językowego. Święto to ustanowione zostało przez UNESCO 17 listopada 1999 r. Jak stwierdzono, niemal połowa z 600 języków świata może zaniknąć w ciągu najbliższych dwóch, trzech pokoleń. […]
Imieniny czy urodziny -inaczej co się gdzie świętuje .
Imieniny czy urodziny -inaczej co się gdzie świętuje . Kożdy s nas mo swoji miano najczyńści jakigoś świyntego /inacy Patrona/ kere nom dali Łojcowie przi krzcie a kiero łostało potyn zapisane w rozmańtych rejestrach abo dokumyntach .Piyrwej we krajach pogańskich ło tym jaki mo być miano bajtla decydowały rozmańte czynniki taki jak : wyglond […]
Jak by starziki stanyły s grobu
W tym wydaniu gazety SZ przypomnimy czytelnikom jak to kiedyś było a jak teraz , jak na przestrzeni lat zmieniały się nasze obyczaje i poglądy. Jak by starziki stanyły s grobu Co by było jak by te nasze starziki stanyły s gobow. Czy poznali by ta ziymia kaj sie urodzili i tych swojich wnukow .Myśla […]
Rola kobiyt na Ślonsku downi a dzisiej .
W dzisiejszym wydaniu SZ przypomnimy naszym czytelnikom rolę jaką spełniały kobiety na Śląsku . Rola kobiyt na Ślonsku downi a dzisiej . Jako była rola ślonski kobiyty we familiji downi a jako je dzisiaj .Mogymy pedzieć że sie wiela zmiyniło. Piyrwej typowo Ślonzoczka była podporzondkowano życiu swoji familiji a szczególnie swojimu ślubnymu. To Łon boł […]
Tref kieryn łostanie w pamiynci- inacy Podhalanie i Slonzocy jak pszociele
Tref kieryn łostanie w pamiynci inacy- Podhalanie i Slonzocy jak pszociele. Czym dlo nas Slonzokow je nasza godka wszyjscy wiymy. Pod tym wzglyndym niewiela ustympujymy górolom s Podhalo .Dobrze ,że som tacy ludkowie i instytucje kere majom we zocy jynzyk swojich starzikow i łojcow. Dnia 11 i 12 października na zaproszyni Miejski Bibliotyki Publicznej […]
Gdańszczanka podbija Śląsk
W dzisiejszym wydaniu SZ przybliżymy naszym czytelnikom sylwetkę p.Gabrieli Szubstarskiej o której pisaliśmy w jednym z wydań SZ . Zapraszamy do archiwum . Gdańszczanka podbija Śląsk Miło nam gościć na łamach naszej gazety internetowej SZ laureatkę VIII edycji Barbórkowego Konkursu Poetyckiego w Rudzie Śląskiej p. Gabrielę Szubstarską . Nagrodą w tym konkursie była figurka […]
Łobsypano złotym
Łobsypano złotym Karolina Staniucha młodo dziołszka mieszkajonco we Świyrklanach miejscowości leżoncej miyndzy grubom Jankowice a Jastrzymbie we samym sercu Ślonska. Świyrklany majom szczyńści do uzdolnionych ludzi .Pisali my ło familiji Holeszow i ło naszej Ulce Oślizlok domowniczce Slonski Godki do kerej do tekstu pieśniczki ło Ślonsku ułożoł muzyka i zaśpiywoł Roman Kostka .Pieśniczka ta […]


text:
Wjelki grani WOŚP Ôd rana już ôrkjestra grŏ Kŏżdy jakijś grosik dŏ Do szkarbōnki,do puciynki Ciepejcie dziołchy i synki Jak co roku już tak grajōm Chorym dzieciōm pomŏgajōm Do szpitali sprzynt kupujōm No i życi tym ratujōm Bo do wszyjskich dzieci grajōm Serduszka za datek dowajōm Znani już sōm w cŏłkim śwjecie Wjelko Ôrkjestra – […]
Wjelki grani WOŚP
LEGENDA O SWIETYM MARCINIE
LEGENDA O SWIETYM MARCINIE Dziolo sie to we czwortym wieku po Chrystusie. Bola wtynczos siarczysto zima, nasulo moc sniega, mroz szczypol po gymbie, a na galynziach i rantach dachow wisialy lodowe sople. We glymbokim sniegu siedziol ubogi zebrok i trzons sie ze zimna. Po drodze rajtowol na koniu rzymski wojok owiniynty we cieply, czerwony mantel, […]
Rozmańci ludzie
Rozmańci ludzie Pónbóczek mo rozmańto rasa Jedyn je szpetny,a inkszy sama krasa Sóm tacy co poradzóm miłować A inksi yno drugich szterować Sóm tacy co drugim pomogajóm I tacy,co sztyjc szkamrajóm Jedni by inkszych w łyżce wody utopili Choćbyś pod i tak by cie smolili Ludzie i ludziska na śwjecie mjyszkajóm Bo s Pómbóczka woli […]
Nie zyjesz som do Siebie – Leszek i Kornelia Filec
Mysle ze tytul sam za siebie mowi ,daj drugiemu czlowiekowi Swoj czas i radosc a lepiej bedzie na Swiecie. Trza zyc dlo drugiego czlowieka ,bo samymu nic niy warte jest zycie .Dowejcie ,a bydzie Wom dowane…
Dla wszystkich kobiet-Jak sie bronic przed rakiem
Video w fomie paru rad z doswiadcenia ,jak pomoc Sobie w leczeniu RAKA Filmik z obrozkami i napisami jak sie dac rada w chorobie ,moze to smiyszne ,ale wyprobowane.


text:
Wjelki grani WOŚP Ôd rana już ôrkjestra grŏ Kŏżdy jakijś grosik dŏ Do szkarbōnki,do puciynki Ciepejcie dziołchy i synki Jak co roku już tak grajōm Chorym dzieciōm pomŏgajōm Do szpitali sprzynt kupujōm No i życi tym ratujōm Bo do wszyjskich dzieci grajōm Serduszka za datek dowajōm Znani już sōm w cŏłkim śwjecie Wjelko Ôrkjestra – […]
Wjelki grani WOŚP
Yno tańcuj
Yno tańcuj ! Tańcuj tańcuj ! gro muzyczka Tańcuj tańcuj ! do koliczka Tańcuj tańcuj ! tak godajóm Tańcuj tańcuj ! prowda majóm Tańcuj tańcuj ! je wesoło Tańcuj tańcuj ! karlus woło Tańcuj tańcuj ! nie przestowej Tańcuj tańcuj ! wypić dowej Tańcuj tańcuj ! cojś sztopnyło Tańcuj tańcuj ! zajś ruszyło Tańcuj tańcuj […]
Yno tańcuj
Yno tańcuj,jak to fajnie przy muzyce,siednyć se,potańcować ,poberać i pogodać wice,,,


text:
Burůndi
Burůndi (rundi Uburundi, franc. Burundi) Republika Burůndi (rundi Republika y’Uburundi, franc. République du Burundi) – państwo we střodkowyj Africe, bes dostympu do mořa. Grańica mo s Rwandům, Tanzańijům a Dymokratyčnům Republikům Kůnga. Ležy nad Jeźorym Tangańika.
We XVI abo XVII wjeku powstouo sam państwo plemjynne Tutsi pode mjanym Urůndi, kere přetrwouo aže do 1896, kej uopanowali je Ńymcy. Uod 1903 do 1916 wlazowouo we skuod Ńymjeckij Afriki Wschodńij, ńyskoři zdobyte bez Belgijo. Po I wojńe śwjatowyj wlazowouo we skuod terytorjům mandatowygo Ligi Nacyj Ruanda-Urůndi pode admińistracyjům Belgije. Po II wojńe śwjatowyj terytorjům powjerńiče UoNZ. Uod 1962 ńypodlegue. We 1992 sroge ńypokoje a rozruchy na tle etńičnym, ůng. 150 tyś umartych a mynga ludźi cituo do sůmśedńich krajůw.
Terozki je to mauo rozwińynty kraj bauerski uo gospodarce s přežytkůma ůstroju rodowygo. 91% ludźi mo robota při bauerstwje, kere dostarčo 41% PKB. Ńywjelge wydobyće zuota, wolframu a inkšych.
83% ludźi je s plymjeńo Hutu, 15% Tutsi, 1% Pigmeje. Podug wyznańo, 60% je katolikůma, 33% to ańimisty, 3,2% protestanty a 1% muzůumany. Je sam fest srogi přirost naturalny - 29,7‰. We mjastach mjyško ńywjela půnad 7% ludźi.


text:
Marseille
Koordinaty: 43°17′0″N 5°22′0″E /  43.28333, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *
Marseille (okcitansce Marselha, w časach Romskeho imperija łaćonsce Massallia, serbsce tež Marsilija[1]) je najwažniši francoski přistaw, po Parisu druhe najwjetše město Francoskeje a tež hłowne město historiskeho kraja Provence a dźensnišeho regiona Provence-Alpes-Côte d'Azur. Leži na sewjernym brjoze Srjedźneho morja, na wuchodnej kromje Lawjaceho zaliwa.
Žórła[wobdźěłać]
- ↑ Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. L. A. Donnerhak, Budyšin 1920, LCCN 21-016343, OCLC 444808485 (PDF, DjVu).


text:
Sztokholm
Wspůłrzyndne: 59°20' N 18°03' E
Sztokholm (szw.: Stockholm) – stolica a nojsrogsze mjasto we Szwecyje. Mo sam śedźiba rzůnd, parlamynt a familijo krůlewsko. We samym mjeśće pomjyszkuje 798 715 ludźi, nale couki zespůu mjejski mo 1 949 516 mjyszkańcůw (dane za 2008).
We starodownych skandynawskich sagach je wspůminane kej Angafit, co je nawjůnzańym do mitycznygo krůla Agne. We szrajbowanych dokumyntach pjyrszy roz je wymjeńůne we 1252 kej wożny uostrzodek handlu żylozym. Stolicům Szwecyje uostoł we 1436. Stare Mjasto we Sztokholmje, Gamla Stan, uodbudowano we 1754 po tym kej stare, s drzewa, shajcowoło śe we wjelgyj fojyrze. Postawjůno tyż wuůnczas Zomek Krůlewski.
We 1912 rozgrywano sam zawody Igrzisk Uolimpijskich.


text:
Rzykańy
Rzykańy to je jedna ze nojczynstszych form religijnygo kultu. Polego na skerowańu swojich myśli do istoty abo istot, můgůncych być abo bydůmcych przedmjotym kultu (bůgowje, śwjyńći, ańoły), do sfery sacrům. Może uůno być godane abo ino we myślach.
Rzykańy dźelymy przede wszyjstkym ze wzglyndu na jigo charakter. Może uůn być pochwalny (uwjelbjyńo), dźynkczynny abo błagalny. Roz a kedy rzykańe mo elymynty kilku ze powyższych form.
Akty rzykańo sům powszychne we wszyjstkych religjach. Choć rzykańy może przijmować forma indywidualnyj rozmowy ze istotům boskům, to we wjelu religijach uksztołtowoł śe pewjyn kanůn modlitw, kerych treść je śćiśle uokreślůno a przekazywano we takej formje wyznawcům.


text:
Epika
Epika (z grichiskego eπιkή (πoίnσις) "k eposu słušajuce basnjenje") jo pódla dramatiki a lyriki jadna z tśoch družynow literatury a wopśimjejo wulicujucu literaturu we weršowej abo prozowej formje.
Do poetiki 18./19. stolěśa jo była epika pomjenjowanje za wuměłstwo eposa. Z pśiběrajucym rozrědowanim episkego basnistwa w 19. stolěśu a wuwijanju proze jo se chopiło wšykne žanry wulicujuceje literatury do epiki licyś. Epika se rozeznawa wót dramatiki a lyriki w zakładnych pśiznamjenjach wugótowanje, komunikacija a wašni funktioněrowanja. Do tych pśiznamjenjow słušaju:
- Wulicowanje ako charakteristiska forma pósrědnjenja mjazy awtorom a cytarjom abo słucharjom, pśi comž se wulicujo z wida wulicowarja abo figury (wulicowańska perspektiwa).
- Wuwědobnjenje tšojenja ako zachadnosć abo njewězane wobchadanje z casom (wulicowarski cas).
- Wugótowanje towarišnostnych poměrow.
- Wopisowanje indiwiduelnych tšojenjow, dožywjenjow (stream of consciousness).
Do prědnych episkich formow słušaju na pśikład napisma na wěcach, kenž tu wěc rozkładu (epigram) a teke wuše formy (gnomy, gronka, elegije). W kosmogonijach a teogonijach a mystiskich wucbach wó gójenju dostanjo epika tšochu wěcej poetiski raz, pśeto se pśedstajijo pśirodne tšojenje w personifikowanych statkach a tšojenjach. Za formy bajka, powěsć a legenda płaśi to tejerownosći. Až do kóńca 18. stolěśa póstajujo epos pśiznamjenja toś tych formow.
W pśechodnej fazy wót feudalneje do byrgarskeje towarišnosći jo se epika zasadnje změniła a jo w Europje pśejšła wót weršoweje do prozoweje epiki. Aby ten diferencěrowany swět se zapśimnuł a wulicowaś dał, su byli notne nowe wulicowańske formy. K nim słuša na pśikład roman. Rownocasnje su nastali dla industrializacije lěpše móžnosći za rozšyrjowanje a twórjenje literatury. Z tym jo se póspěšyło wuwiśe literarnych formow, tak su nastali nowela, glosa, krotkopowěźeńko a short story.
Epika groni "nagrono" abo "wulicowańko". Krotkopowěźeńka, wulicowańka, nowele a romany su nejwěcej woblubowane a rozšyrjone episke formy, wó kótarychž se tež w medijach rozpšawja a diskutěrujo. Casniki a tyźeniki wobjadnawaju pšawidłownje nowe wudaśa z recensijami. W telewiziji se wusćełaju diskusijne koła wó knigłach a awtorach. Nejwěcej wuznamnej tšojeni wokoło knigłow stej Knigłowe wiki w Frankfurśe na zachopjeńku oktobra a pósćenje Nobelowego myta za literaturu.


text:
Łužyca
Łužyca (górnoserbski Łužica, nim. Lausitz, pól. Łużyce, čes. Lužice a górnošlazyński Uůžyce) jo historiski kraj w srjejźnej Europje. Nejwětšy źěl Łužyce lažy w Nimskej, mjeńšy w Pólskej a Českej.
Geografija[wobźěłaś]
Stawizny[wobźěłaś]
Prědne znate wobydlarje źinsajšnej Łužycy jo byli keltiske ludy. Pón pla lěta 100. pśed Kristusom, jo było wobsedlenje pśez germański lud Semnonow. Wokoło lěta 600. su słowjańske Milcany wobsydliły region Łužycy. Tśiźasća lět pózdźej germańske Franki su kśěli Łužycu do swójogo mócnarstwa pśisłušaś ale jo słowjański wjerch Derwan Frankow dobył. Derwan jo teke Łužycu z prědnym słowjańskim statom zjadnośił. Do lěta 658 jo Łužyca była w Wjerchojstwje Sama.


text: Grecko godka lebo greka — godka indoojropejsko s rodźiny hellyńskij, we starožytnośći wažno godka basynu Mořa Śrůdźymnygo. We cywilizacyji Zachodu zaadaptowany uobok uaćiny kej godka terminolůgije naukowyj, wywar ajnflus na wšyjske wspůučesne godki ojropejske, a tyž tajla pozaojropejskych a starožytnych. Uod X wjeku p.n.e. zapisywany je alfabytym greckym. Uobecńy, kej nowůgrecko godka, pouńi fůnkcyjo godki uřyndowyj we Grecyji a na Cypře. Je tyž jydnům s godek uoficjalnych Uńije Ojropejskij. Pů grecku godo wspůučeśńy ůngyfer 15 miljůnůw ludźi.


text:
SZKUBANIE PIYRZO Jak juz osprawialach, kolegowali my sie z Hankym od bajtla. Wiela razy Hanek przijyzdzol do nos yno po to, coby nom prziwiyzc co ze swiniobicio, pora jajec, abo grzibow czy jagodow, kere jego Mama uzbiyrala w lesie. Przi chalpie mieli konsek pola, kaj sadziyli kartofle i gymiza, a we chlywiku czimali pora gynsi, […]
Szkubanie piyrzo
Wiesna, Kuba i tónkanie Marzanny – audio
Katowicke limeryki
Katowicke limeryki W Katowcach wele „Spodka” Francik knipsnoł tako fotka: Frela z kwiotkym Chopa z motkym Afa w tresie i galotkach. – – – Fajno frelka z Panewnika W myślach miała durś Zeflika Śnik tyż miała Dziubka chciała Za te serce co z piernika. – – – Jako wojok stoł na warcie Na Nikiszu we […]
Wiosna
Wiosna Po śniku zimowym ziymia jeszcze się nie łobudziła a już szlajerym jak mlyko gynsto mgła pola przikryła Pojstrzodku suchego stroma jakiś ptoszek ćwiczy trele fest sie staro bo do wiosny łostało czasu niewiela Piyrszy jasny promyk słońca strzepnoł sczybne płaczki rosy brzoza ślimce nad krzikopom wiater ji potargoł włosy Na łonce bioły przebiśnieg kej […]
Wiosna idzie…
Wiosna idzie…
Wiesna, Kuba i tónkanie Marzanny….
Łod prziszłygo pióntku bydymy mieli wiesna. Chocia ino we kalyndôrzu, ale zawdy to już wiesna. Ludziska majóm przeca już za tela tyj latośnyj zimy. Tela, iże jakij zimy. Przeca, tak prôwdóm, latoś żôdnyj zimy niy bóło u nôs. A ludzióm sam sie już tyż ckni do tyj richticznyj wiesny, do tych ptôszków-świyrgoloszków, kiere ze dalekij […]
REFLEKSJA Z OKAZJI DNIA POEZJI (21.03.)
REFLEKSJA Z OKAZJI DNIA POEZJI Wszystko co dotąd napisałem, raz jeszcze dzisiaj przeczytałem i myślę czy moje rymowanie, poezją może być nazwane? Uświadomiłem sobie, niestety, jak bardzo daleko mi do poety. Poeta to ktoś kto ma ”dar Boży”, a ja ledwo umiem rym ułożyć! Po co więc piszę, pomyślałem i zaraz sobie odpowiedziałem: jeśli przyjemność […]
Wiosna idzie
Wiosna idzie Na gałonzkach kocianki podnoszom głowki do słonka na łonkach i w lasach słyszeć nieśmiałe śpiywani skowronka Ziymia wyciongo ramiona do ciepłych marcowych promiyni czeko żeby ji popszoć nim trowa sie zazielyni A kiedy szczebit ptoszkow do życio poranek zbudzioł boczoń do gniozda na stromie swoja żoneczka przikludzioł Wiosna idzie ,budzi sie życi Regina […]
III Powiatowy Przegląd Twórczości Regionalnej „Od Przedszkolaka do Ślązaka”
W dniu 25 marca br w Domu Kultury w Rybniku Chwałowicach odbył się już III z kolei Powiatowy Przegląd Twórczości Regionalnej od Przedszkolaka do Ślązaka a temat „Zdrowie i bezpieczeństwo” .Poniżej kilka fotek z tego wydarzenia .
SMUTNE WIDOKI WE PROMYKU SŁOJNCA
SMUTNE WIDOKI WE PROMYKU SŁOJNCA Łoch jak tyn promyk, tyn promyk słojnca, We smutku rozjaśnio naszo Ziymjo Ślonsko. Te wszystki bergi tu łusypane, No i te doły wodom zalone. Tyż i te Gruby, kere nom pozawjyrali, I to czego już niy ma, bo na złom to dali. Kuminy, Wieże Szybowe, to już siy wali, A […]


text:
Katolëcczi Kòscół
Katolëcczi Kòscół (rzimsczégò òbrządkù) - nôwikszô na swiece chrzescëjańskô wëzaniowô zrzesznica, głoszącô regle wiarë ë żëcô zwóné katolëcëzną. Pierszi w nim je Biskùp Rzimù - Papiéż. W spòleznie z nim je kòlegium biskùpów z nim zrzeszonych. Dzysô Papiéżã je Frãcëszk.
Katolëcczi Kòscół je dzysô na Kaszëbach dominëjącą religiją, wikszosc Kaszëbów je wëznaniô rzimskò-katolecczégò. Pamiãtné słowa ò ùtrzëmanié swòji wiarë ë kùlturë wëpòwiedzôł do Kaszëbów, papiéż Jan Paweł II w Gdini i Sopóce. Swégò czasu nimò cëskù na germanizacjã prësczich władzów, Katolëcczi Kòscół béł ùznôwóny za òbstojenié pòlskòscë. Bëło tak nimò ùległoscë niechtërnëch biskùpów, bãdącëch – przë znajomòscë pòlsczégò czë kaszëbsczégò jãzëka – z rodowiznë Miemcama. Kaszëbsczi jãzëk do rzimskò-katolëcczegò òbrzãkù wprowôdzony òstôł w latach 90-tëch XX stalata. Wiele Kaszëbów i ni leno òni - w tim kòscele - mòdlą są ò jak nôchùtszé wëniesenié Słëdżi Bòżégò Kònstantina Dominika na wôłtôrze. Krziże na rozchódnëch drogach zrosłë są z widzënkã zemi Kaszëbów.
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Ze zwyczajow i obrzyndow praktykowanych w okresie Świont Wielkanocnych nojbardzi starom sie przestrzegać obowionzek spowiedzi. Spowiadać wtedy sie musza przed Pon Boczkiem z grzechow moji hulaszczy duszy i przed Urzyndem Skarbowym ze swoich przychodow i rozchodow. Ło wiela Pon Boczek jest wyrozumiały do wszystkich moich ułomności i po poru pokutnych zdrowaśkach puszczo je w niepamiyńć, to Urzond Skarbowy szkrupulatnie sprawdzo mie z tego coch napisoł i nienapisoł. Jakby tak nie daj Boże mi sie przez cufal coś zapomniało to wtedy wlepi mi sztrofa, kero łodbije mi się czkawkom na dugi czos. Spowiadać sie nie lubia, bo nikerzy ksiynża som wścibscy i pytajom ło szczegóły.
Jedyn kamrat mi losprawiol że wypaploł przi spowiedzi że zdradziol swoja, na co ciekawski kapelonek zaro się spytoł: a wiela razy i z kim, a że kamrat był łebski to mu zaroz fronknol: jo sie tu prziszoł spowiadać a niy chwolić. Inszego kamrata żech łostatnio trefiol przed koścołem i łon mi pedzioł że chcioł iść do spowiedzi bo już 24lata nie boł, ale jak się pomyśloł że za rok może mieć srebrny jubileusz to się wrocioł bo lubi fajery.
Dzisioj w kościołach świyncom ino symbolicznie, ale zdarzo sie jakiś tradycjonalista kery jak piyrwy targo srogi kosz a nawet i całe waszkorb miynsa, szynek wosztu, roztomajtych babow i malowanych jajec, kere to delicje trzeba bez świynta zjeśc co niy jest take proste. Jasno z tego przykładu widać że do nojprzyjemniejszych obrzondkow Świont Wielkanocnych noleży jedzynie. Jeść zaczynomy w Wielko Sobota po przyjściu z kościola ze świenconkom kończymy w poniedziałek przed połnocom. Bez świynta zjodo sie poświyncone i niepoświyncone gory miynsa, szynek, wosztu i bab. Łobiady świonteczne przypominajom średniowieczne uczty rycerskie a nasze żołądki podlone piwym pyczniejom jak luftbalony dmuchane butlom gazowom i knefle przy galotach i rajszfeszlusy przy keckach pynkajom i strzylajom.
Przez te dwa i poł dnia nikerzy ino nie jedzom wtedy jak idom na mszo i jak w śmiyrgus lejom łepetyny tych nieszczyńśnikow co im sie pod rynka nawinom. Kedyś loło sie ino łepetyny kobietom perfuminym Perfumin nie kupowało sie u Diora a w budkach "Ruchu”, i te perfuminy miały tyn feler że nie grzeszyły wysublimowanym zapachym. Nikere frele łoblone z poru flaszek, a kożdo ło inkjszym zapachu, szło wyniuchać już z wiynkszy odległości. Potym chopcy sikali dziołchy z plastikowych jajek do kerych się wlywało woda. Te jajka co rok boły wiynksze, aż w latach 80 tych lolo sie całymi kiblami a nawet fojermany przyjyżdżali beczkowozami. Przez to tyż dobrze by było aby wrócić do downych zwyczajow żeby Święta Wielkanocne nie wspominać jak sztorm na Pacyfiku przy 10 stopniach w skali Buforta. Kożdy kery posikol frelka dostowoł łod ni kroszonka. Kroszonki były to jajka barwione w łupinach z cebuli na bronotny kolor i dropane w roztomajte esy, floresy i gryzmoły. Dzisioj mało fto bawi się w dropanie i malowanie jajek bo idzie je kupić już urychtowane w Tesco abo Biedronce .
Smiyrgus, śmiyrgus co za moda


text:
Wladimir Nabokow
Wladimir Wladimirowicz Nabokow (rus.: Bлaди́Mиp Bлaди́MиpoBич HaбókoB, yng.: Vladimir Vladimirovich Nabokov; rodz. 22 aprila 1889 we Pejtersburgu, um. 2 lipjyńa 1977 we Montreux, Szwajcaryjo) bůł wjelogodkowy ruski dichter. Naszrajbowoł piyrsze dziywiyńć růmanůw po rusku, a niyskorzi stoł sie pojstrzůdnorodowym majstrym angelskij prozy. Krům tego bůły interesantne do ńigo yntomologijo a szachy.
Lolita Nabokowa (pisano we 1955 je jedna ze nojbarzi znůmych ksiůnżek na świecie, je tam mocka słownych grůw. Do kupy napisoł 18 růmanůw a nowelůw, trzi dramaty a mocka gydichtůw. Przetůmaczoł tyż pora kśůnżek.


text:
Terôzki my sóm przi lutym, a na te piyrsze trzi miesiónce we roku nasze starki i staroszki sporze powiarków zawdy gôdali. Rzykna tyż je terôzki podle raji: „Styczyń – do kachloka sie prziczyń”, „Pytô luty, czyś dobrze łobuty” , „We marcu jak w garcu”. Nale, za blank starego piyrwyj, to na Podhalu (sam u nôs […]
Luty, Móngoły i chorzowske utopce…
Briwy i chorzowsko tragedyjo…
Nó, tóż mómy juzaś luty. Chocia tak na isto, tyn luty to nóm sie napocznół – jesce we styczniu – festelnie jaknkornie, po czôrnu dlô mocki ludzi sam niy ino lod nôs, ale i ze inkszych krajów. Łóński tydziyń pizło côłke łoziym lôt (we wtorek 28 stycznia) kiej praskła nóm, zbulyła sie srogô hala wystawiynniczô […]
Briwy i chorzowsko tragedyjo – audio
Ida do szynku…
Rółzczasu jedna pôra bóła zarôzki po żyniacce – dwa tydnie skorzij mieli wiesieli. Chop, po prôwdzie festelnie przôł swojij babeczce, ale prziszło mu smacysko, coby trefić sie ze swojimi starymi kamratami i deczko śniymi pobalandrować we jejich umiyłowanym szynku. Napocznół sie łoblykać do wyjńściô i gôdô opaternie do swojij babeczki: – Wiysz ty moja roztomiyło, […]
Ślónski… hultaj…
Listopada a… łóńske feryje…
Nó, tóż mómy chnet półowa listopada a jô, po tyj latowyj pauzie, fórt niy poradza sie spamiyntać, i fórt mi do palicy przilazujóm fale, ło ftorych ale niy mógech bez lato rzóńdzić, bo mie ganc ajnfach we radijoku niy bóło. Miôłech tyż bez te trzi miesiónce takô dólegliwość, ftorô mianuje sie: lyń go tropi. A […]
Nasz ślónski dómb, dymbiok – audio
Nó, tóż możno terôzki blank ze inkszyj zajty. Bo, kuknijcie ino, im jô jes barzij zdziadziały, tym barzij mi we śniku (i niy ino) roztomajte gupoty przilazujóm. Na tyn przikłôd: dziewiytnôstego paździyrnika bóła ci półniô miesiónczka. Pół drugij nad ranym, a mie ci tyn miesiónczek napocznół we łokno, i we ślypia, blyndować. I tak jakosik, […]
Nasz ślónski dómb, dymbiok…
Nó, tóż możno terôzki blank ze inkszyj zajty. Bo, kuknijcie ino, im jô jes barzij zdziadziały, tym barzij mi we śniku (i niy ino) roztomajte gupoty przilazujóm. Na tyn przikłôd: dziewiytnôstego paździyrnika bóła ci półniô miesiónczka. Pół drugij nad ranym, a mie ci tyn miesiónczek napocznół we łokno, i we ślypia, blyndować. I tak jakosik, […]
I Wszyjskich Świyntych forbaj…
Nó, tóż mómy już zbyte i Wszyjskich Świyntych, i Zaduszki (ło kierech już żôdyn niy boczy, bo to terôzki niy ma dziyń frajny łod roboty). Gôdô sie, co tyn côłki krześcijański łobrzynd, cyrymónijô biere sie łod 988 roka, kiej to srogi opat Odilon z Cluny nakôzôł, coby we klôsztorach łodprôwiać take „oficjum” za już umartych. […]
I Wszyjskich Świyntych forbaj – audio
Nó, tóż mómy już zbyte i Wszyjskich Świyntych, i Zaduszki (ło kierech już żôdyn niy boczy, bo to terôzki niy ma dziyń frajny łod roboty). Gôdô sie, co tyn côłki krześcijański łobrzynd, cyrymónijô biere sie łod 988 roka, kiej to srogi opat Odilon z Cluny nakôzôł, coby we klôsztorach łodprôwiać take „oficjum” za już […]


text:
Alzacyjo
Alzacyjo – (fr. Alsace, mjym. Elsass, al. Elsàss) – regijůn ferwaltůngowy a gyszichtowo kraina we Francyji. Zajmuje 8 280 km² wjyrchu a na 2012 rok mjyszkało sam 1 857 477 ludźůw. Nojsrogsze mjasto a stolica je Strasbourg.
Alzacyjo je rozlygowano na půłnocnym wschodźe Francyji, mjyndzy Rynym a Wogezůma a je rozćůngńůno ze połedńo na půłnoc. Je potajlowano na 2 departamynty: Bas-Rhin na půłnocy a Haut-Rhin na połedńu.
We gyszichće pora razůw przelazywała pode władza Francyji a Mjymcůw. Kupa ludźůw używo sam alzackij godki, kero je podano na mjymjecko godka nale ze francuskim ajnflusym.


text:
Wino
Wino jo alkoholiski napoj ze z droždźejami pśeźěłaneje mězgi winowych jagodow. Jagody rostu w granojtych kisćach na winowem pšuśe. Toś te póchadaju zwětšego wót europskego dobrego winowego krja (Vitis vinifera subsp. vinifera), kótaryž pak njejo rezistentny pśeśiwo winowej šmicy. Togodla se na druge družyny, kaž na pś. brjogowy winowy keŕ (Vitis riparia, nimski Uferrebe), Vitis rupestris, kalkowy winowy keŕ (Vitis berlandieri, nimski Kalk-Rebe) a jich hybridy našćěpi.
Etymologija[wobźěłaś]
„Wino“ jo klasiske drogowańske słowo, kótarež jo było w cełem mediteranem rumje rozšyrjone. Arabske wayn, łatyńske vinum, grichiske oἶvoς [oínos] resp. *ϝoῖvoς [woínos] – wót myk. wo-no – su jaden z drugim pśiswójźbne, bźez togo až se móžo konkludowaś, z kótareje rěcy originalnje póchada. Nejskerjej se móžo pódobny póśěg k georgiskemu słowu ღვინო [ghwino] měniś.
Wusokonimske słowo Wein, starowusokonimske wîn abo winam, francojske słowo vin a engelske słowo wine su wše z łatyńskego słowa vinum wupóžycone. Teke waliziske słowo gwin ale teke irske fion su samskego póchada. To se pśez fakt wujasni, až Germany ale teke Kelty su prědny raz pśez Romarjow we wětšem rozměrje z winje do dotyknjenja pśišli a z tym łatyńske słowo pśewzeli.
Pśez pózdźejše wikowańske póśěgi se dosta zapśimjeśe wina wót Germanow až do Słowjanow (glědaj serbske zapśimjeśe wino a rusojske słowo vinó) a až do Baltow, pśi comž na pś. w Litawskej zapśimjeśe vynas a w Letiskej słowo vins stej znatej.
Glědaj teke[wobźěłaś]
- winowa jagoda (płod)
- winowa grana (płodnistwo)
- winowy keŕ (rod)
- winowy pšut (družyna)
- dobry winowy keŕ (nejwažnjejša póddružyna)
- winowy pšut (družyna)


text:
Pejtersburg
Wspůłrzyndne: 59°56' N 30°16' E
Pejtersburg[1] (Sankt Petersburg, rus.: CaHkT-ПeTepбypr, dowńi tyž Peterburg, rus. ПeTepбypr, rus. ПeTporpaд, Lyńingrad, rus. ЛeHиHrpaд) to je mjasto we Rusyji, druge po srogośći za Moskwům. Je pouožůne nad Zatokům Fińskům we delće Newy, jego tajla nojduje śe tyž na ůng. 40 wyspach. Zosadzůne we 1703 roku. Downo stolica Imperyjům Ruskigo we rokach 1721-1918.
Je to jedne s nojsrogšych cyntrůw muzyjalnych we śwjeće, muzyjůw je sam pora setek, nojbaři znajůmy ś ńich je Ermitaž. Sroge cyntrům wyuczyńo - 41 wyršych šulůw, wjyncy kej 170 instytucyjůw wyuczyńowo-badańowych, wjyncy kej 2000 biblijotykůw.
Srogo hawyna morsko a hawyna lotničo (hawyna lotńičo Sankt Petersburg-Půukowo).
Uostřodek industryje, m. in. stočńowyj a mašinowy.
Klub fusbalowy Zenit Sankt Petersburg.
Przipisy
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958


text:
Laureaci i organizatorzy Dyplom Czytanie nagrodzonego wiersza. Ruda Śląska 20 . 01 . 2014r.
IX edycja Barbórkowego Konkursu Poetyckiego
Laureaty we konkursie ślōnskich limerykōw „Ze Wiyrka”
Wiyrecke limeryki – – – Kolanijo Ficinus Na Ficinus sie wybrala Na deptaku podeptała Wele płotka Kościōł z przodka W „Kuźni Smaku” pośniodała. – – – Handlyrz z Wiyrka Jedyn handlyrz ze torgu na Wiyrku Bez cołko szychta myśloł ô biyrku Smola kokoty Ziylōne szałoty Ni ma jak laba po biyrku we „wyrku”. – – […]
Laureaci konkursu – „Szpaska ślōnsko z treści ducha”
Laureaci konkursu – od lewej Regina Sobik ,Barbara Politaj ,Helena Leśniewska, Henryk Polok, Bernard Śmigała „Wiśniowy Sad” Ruda Sląska 04.04.2013r. Fot. Tadeusz Czerniawski Ślonzek w duszy Ciyngym momy W rymach ruszy? W szpaskach domy! Ło klopsztandze wele siyni Kaj Jorg śpiywoł gryfny Gyni
Szpaska w lesie -szpaski konkursowe
Szpaska w lesie – szpaski konkursowe Domb Szumi w lesie Domb zgrzibjały, Echo niesie, Że zmurszały. Łod starości chrobaczywy, Ale jeszcze żywotliwy. Grzyby Mechy leżom, Kozok rośnie, Ludzie idom, Rwać radośnie. Kjejby sie na grzybach znali, Gaduwów by niy targali. Chojinka Szpica mjała, Korzyń w ziymi, W niebo gnała, Cojś sie mjyni. Porki pod […]


text:
Antarktyda
Antarktyda (ang. Antarctica) – kůntynynt uo wjyrchu kole 13,2 mln km² kery je ze połedńowyj půłkule Źymje, ze becyrka koło podbjygůnowygo połedńowygo. Terozki, praktyczńy cołko (98% placu) dekńůno je lůndolodym, kery je ruby na 4774 myjtry. Lůndolůd tyn mjanuje śe Antarktykům. Je to nojźimńyjszy ze kůntynyntůw. Strzedńo rokowo tymperatura je sam -55,6 stopńůw Celsyjusza. 21 lipca 1983 spisano cołke mińimům tympyratury: -89,2 stopńůw Celsyjusza na stacyji Wostok (przi -60, -70 zamarzo ćycz we uocznych gołkach).


text:
Warszawa
Wspůłrzyndne: 52°13'56.28" N 21°00'30.36" E
Warszawa[4] (pol.: Warszawa) – nojwjynksze mjasto Polski, głowne mjasto uůnyj a mazowjeckigo wojewůdztwa, rozlygowane we postrzodkowo-wschodńij Polsce, nad Wisłům. Warszawa je znamjynnym ojropejskym naukowym, kulturalnym, politycznym a gospodarczym postrzodkym. Majům we ńi plac śedźiby parlamyntu (Sejmu a Synatu), Prezydynta RP, Rady Mińistrůw a inkszyj cyntralnyj władze, a tyż dyplůmatyczne placůwki - ambasady.
Wjelgi wynzeł cestowy a banowy a nojwjynkszy we Polsce lotńiczo hawyna Warszawa-Uokyńće.
Warszawa terozki tajluje śe admińistracyjńe na 18 dźelńic, jeji tajla na prawym brzygu Wisły mjanuje śe Praga.
Pjyrszo spůminka uo Waršawje můmy we zdrzuduach ze 1289 roku. We 1413 uostowo stolicům Kśynstwa Mazowjeckigo. 1596-1609 przyńyśůno sam s Krakowa stolica Polski. We uokreśe okupacyji hitlerowskij bůło sam powstańy warszawske a powstańy we getće warszawskym.
Kamracke mjasta[Sprowjej]
Przipisy
- ↑ 1,0 1,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2007. (GUS) (pol.)
- ↑ Miasta wojewódzkie - podstawowe dane statystyczne w 2007 r., Zakład Wydawnictw Statystycznych, Warszawa, listopad 2007 (sztand we dńu 30 czyrwca 2007) (pol.)
- ↑ śedźyba Prezydynta Mjasta
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym dykcjůnorzu mjano uostało uoddane bez zapis varšava.


text:
Bóło wczas ło rozwidnioku… Na termómyjtrze jakesik śtyry-piyńć gradusów ciypła. Łoblykech sie już blank niy na zima, wylazuja, jak zawdy, po sprawónki, i łorôz łapła ci mie za knefel łod jupy nôjstarszyjszô terôzki we naszyj siyni (po tym jak zemrziło sie naszyj sómsiôdce ze szczwôrtego sztoka) – Yjwa łod staryj Babralki. – Ojgyn, Ojgyn a […]
Eźli idzie pedzieć kómuś… ciul – audio
Eźli idzie pedzieć kómuś… ciul…
Duch Gór, Rzepiór lebo Liczyrzepa…
Legynda Ducha Gór sióngô jesce strzydniowiyczô – jeji napoczniyńcie kupluje sie neści ze pohańskim kultym zdrzódła Łaby (Elby) – i sknółtlowanô bóła jesce ku tymu ze starodôwnym Światowitym (Swantewitym), kierymu zawdy skłôdali te dôwniyjsze ludzie we łofiyrze czôrne kokoty. Przi wkludzaniu krześcijôństwa kcieli wyplynić dôwniyjsze prziwyki i zastympowali tego Światowita świyntym Witym, kierego zimbolym tyż […]
Duch Gór, Rzpiór lebo Liczyrzepa – audio
Luty, Móngoły i chorzowske utopce…
Terôzki my sóm przi lutym, a na te piyrsze trzi miesiónce we roku nasze starki i staroszki sporze powiarków zawdy gôdali. Rzykna tyż je terôzki podle raji: „Styczyń – do kachloka sie prziczyń”, „Pytô luty, czyś dobrze łobuty” , „We marcu jak w garcu”. Nale, za blank starego piyrwyj, to na Podhalu (sam u nôs […]
Briwy i chorzowsko tragedyjo…
Nó, tóż mómy juzaś luty. Chocia tak na isto, tyn luty to nóm sie napocznół – jesce we styczniu – festelnie jaknkornie, po czôrnu dlô mocki ludzi sam niy ino lod nôs, ale i ze inkszych krajów. Łóński tydziyń pizło côłke łoziym lôt (we wtorek 28 stycznia) kiej praskła nóm, zbulyła sie srogô hala wystawiynniczô […]
Briwy i chorzowsko tragedyjo – audio
Ida do szynku…
Rółzczasu jedna pôra bóła zarôzki po żyniacce – dwa tydnie skorzij mieli wiesieli. Chop, po prôwdzie festelnie przôł swojij babeczce, ale prziszło mu smacysko, coby trefić sie ze swojimi starymi kamratami i deczko śniymi pobalandrować we jejich umiyłowanym szynku. Napocznół sie łoblykać do wyjńściô i gôdô opaternie do swojij babeczki: – Wiysz ty moja roztomiyło, […]
Ślónski… hultaj…
Listopada a… łóńske feryje…
Nó, tóż mómy chnet półowa listopada a jô, po tyj latowyj pauzie, fórt niy poradza sie spamiyntać, i fórt mi do palicy przilazujóm fale, ło ftorych ale niy mógech bez lato rzóńdzić, bo mie ganc ajnfach we radijoku niy bóło. Miôłech tyż bez te trzi miesiónce takô dólegliwość, ftorô mianuje sie: lyń go tropi. A […]


text:
W dniu 25 marca br w Domu Kultury w Rybniku Chwałowicach odbył się już III z kolei Powiatowy Przegląd Twórczości Regionalnej od Przedszkolaka do Ślązaka a temat „Zdrowie i bezpieczeństwo” .Poniżej kilka fotek z tego wydarzenia .
III Powiatowy Przegląd Twórczości Regionalnej „Od Przedszkolaka do Ślązaka”
SMUTNE WIDOKI WE PROMYKU SŁOJNCA
SMUTNE WIDOKI WE PROMYKU SŁOJNCA Łoch jak tyn promyk, tyn promyk słojnca, We smutku rozjaśnio naszo Ziymjo Ślonsko. Te wszystki bergi tu łusypane, No i te doły wodom zalone. Tyż i te Gruby, kere nom pozawjyrali, I to czego już niy ma, bo na złom to dali. Kuminy, Wieże Szybowe, to już siy wali, A […]
Pamiyntom
Wieczór autorski w Chwałowickim Domu Kultury
14 marca 2014 o godz 18.00 w Rybniku w Chwałowickim Domu Kultury odbyła się „Śląska kolekcja sztuki współczesnej -dzieła wybrane ” Wieczór sztuk gdzie miałam i ja swój wieczór autorski .Oprócz fotografii p.Uli Strąk Ukraina mój portret ,oraz Zespołu Pieprzyk, który to miałam już możliwość posłuchać w DK Rebus w Żorach .Zresztą Zespół a raczej […]
ANIOŁY OD PONBOCZKA
ANIOŁY OD PONBOCZKA Wszyski Ponboczkowe anioły Nigdy niczego sie nie boły Dycki śpiywły piyknie w niebie Na ziymia szły – jak kero dusza była w poczebie Leciały na ziymia jak słyszały głośne wołani Abo czyjiś rzykani Leciały tez zaroz jak kery wołoł pomocy To było jedno – bez dziyń abo w nocy Jedne odlatowały , […]
25 luty SD – 4 roki
Nasza chałpa – Ślōnski Dōm
Nasza chałpa – Ślōnski Dōm Pjyrszŏ była Ślōnskŏ Gŏdka Nie pomjeściła nŏs do pōjszczodka Karlus za chałpy wziōn sie stawjani Bo budowani to jego zadani Pjykny Dōm Ślōnski w necie zmajstrowŏł Wszyskim izby tam wyszykowŏł My se tam pjyknie mjyszkali S kamratami po ślōnsku berali Cōż kjej za mały tyn dōm buł Tuż za budowani […]
ŚLONSKO TY NASZO ZIYMJO!
ŚLONSKO TY NASZO ZIYMJO! Ziymjo piykno,ziymjo naszo, Dzisio wszystkim to łogłoszom. S tond pochodza, jo je s tond, Czorny, zryty, ale piykny tyn Ślonski lond. Tu rodzina naszo żyła, Tu mjy Matka łurodziyła. Tu mje Łojcowie wychowali, Wszystko co dobre, to mi wpojali. Tu przeca som familije mojij korzyni, Tego już żodyn we śwjecie niy […]
Ślonsko Godka to je jo
Ślonsko Godka to je jo Ślonsko Godko ,Godko nasza jo cie w sercu mojim nosza. Dyć tom godkom to som my Kożdy Ślonzok,jo czy ty. Kej my wszyscy mali byli Matki nasze godać nas uczyli. Na swojich kolanach nas sodzały i pięśniczki nom Ślonske śpjywały. Po robocie to Ojcowie nasi co było pjyrwy nom godali. […]
SKOND SIE WZIYNA ŚLONSKO GODKA
SKOND SIE WZIYNA ŚLONSKO GODKA Na poczontku świata jak Ponboczek dzielył swojimi darami Miyndzy wszelakom gadzinom i ludziami Ludzie czekali podle raje na swoja mowa Lew dostoł ostre pazury , zajonc dłogi uszy a rogi dostała krowa Dzielył Ponboczek – ludzi mowom i rostomańtymi talyntami A gadzina kopytami , skrzidłami abo puklami Wszyjscy cojś dostali […]


text:
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ Tak, jak kozdego roku, za pora tydni bydymy fajrowac Gyburtstag od Pana Jezusa, czyli Dzieciontko. Bez toz sztyry niedziele przed tym momy czas przigotowac sie na te wydarzynie. Spominom, jak piyrwy Mama bastlowala piykny wionek adwyntowy ze swiyrkowych chabinkow, kere przismyczola z naszyj zogrody. Rada sie prziglondalach, jak tyn wionek robiola, […]
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ
LEGENDA O SWIETYM MARCINIE
LEGENDA O SWIETYM MARCINIE Dziolo sie to we czwortym wieku po Chrystusie. Bola wtynczos siarczysto zima, nasulo moc sniega, mroz szczypol po gymbie, a na galynziach i rantach dachow wisialy lodowe sople. We glymbokim sniegu siedziol ubogi zebrok i trzons sie ze zimna. Po drodze rajtowol na koniu rzymski wojok owiniynty we cieply, czerwony mantel, […]
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy…
DZIYN KOBIYT – wspominom fajne czasy… Tak se siedza i spominom, jak zaczlach robic we moji firmie, to co roku na Dziyn Kobiyt przijyzdzol z derekcji jakis fetryjter i wszystke kobiyty dostowaly szekulada i kwiotek. Nojczynscij bol to nelka abo tulpa. Wele polednia szef naszego oddzialu , jego zastympca i magazynier urzondzali nom fajer. […]
DZIYN KOBIYT – wspomnienia z dziecinstwa.
SWIYNTO KOBIYT – wspomniynie z dziecinstwa Jak kozdego roku 8 marca na colkim swiecie fajruje sie Dziyn Kobiyt. Zaliczo sie do nich wszystke frele, wydane, rozwodki, wdowy, lipsty, to znaczy kozdego czlowieka, kery nosi babske miano i nosi kecka. No ja…terozki prawie wszystke baby oblykajom galoty, ale na Dziyn Kobiyt i tak dostowajom kwiotki i […]


text:
BRELE Kupa szpasu, kule bele Ktoś zakosioł ciotce brele Łazi ślepo, wszystko maco Ujka tyż po glacy graco Do ańtopu zamias miynsa Wciepła kota łod Klymynsa Zaś do szolki miast herbaty Wciepła koncek stary szmaty Chciała przelyjź do antryja Szłapom kopła do bifyja Cudzymu bajtlowi nazgrzitała Że to niy jeji niy widziała Potym cwiter łoblykła […]
BRELE
Biydny ale mondry
Biydny ale mondry Idzie Zeflik piyrszy roz do szkoły Z nosym na kwinta, wcale niywysoły Żol mu że inni majom maszkyty A łon borok gazet cićwierci tyty Pora kanoldow na wiyrch mu dali I w połotanych galotach posłali Stoji nasz Zeflik z tytom na boku Niy umi zrobić boroczek ani kroku Płaczki w łoczach, w […]
Betlyjka
Betlyjka Chnet chojinka łobstrojymy Do betlyjki Jezuska wszdzymy Potym se kolyndy pośpiywomy Ło świyntach se połosprawi omy Wszyndzie swojego Jezuska majom Rostomajci e Go przedstawi ajom Jest czorny, żołty, jest i Eskimos Ale nojlepszy to jest tu u Nos Wiy to kulawy, puklaty i tyn bez łoka Że My momy Jezuska Ślonzoka Trombcie janioły na […]
Terozki napisza jak na Kafałzie piyrwyj boło
Terozki napisza jak na Kafałzie piyrwyj bołoWpiyrwyj wom powiym jak tu downij boło durś we smrodzie i kurzu sie żoło w koło boły haźle chlywiki ludzie chowali kury, króliki baby przed siyniom se klachali chopy ło gołymbiach łosprawiali bajtle boso durch lotali w trajba, palanta i fuzbal grali do dom yno po sznita z fetym […]
Ale jaja
Ale jaja Ale jaja w jednym familoku boły Dwie somsiadki ło chopa sie pobioły Jedna ty drygi ślyp fest podbioła Ta zaś szczewikym zomb ji wybioła Kudły po cołki siyni furgały Łobie zażarte to sie niy dały Ta ji lutła miotłom bez plecy Ta w łeb tyglikym, tak dlo checy Przez poł dnia ciongły ta […]


text:
Manfred Starosta
Manfred Starosta (* 20. junija 1941 w Janšojcach) jo wósebny dolnoserbski rěcywědnik a słownikaŕ. Jogo nejwažnjejše źěła su dolnoserbska wucbnica „Niedersorbisch – schnell und intensiv”, dolnoserbsko-nimski słownik „Starosta” a běgajucy projekt „Nimsko–dolnoserbski Słownik”(DNW). Až do źinsa Starosta se zasajźijo za zachowanje a wuwiśe dolnoserbskeje rěcy a jo jaden ze slědnych, kótarež su zamóžne za twórjenje dopołnej leksikografija w dolnoserbskej rěcy.
Wopśimjeśe
Žywjenje[wobźěłaś]
Manfred Starosta jo se naroźił na 20. junija 1941 w Janšojcach. Dokulaž jogo nan jo padnuł we wójnje pśeśiwo Rusojskej južo pśed jogo naroźenim, Starosta jo wótrosł pśi staryma starjejšyma. Tam wón jo musał nejpjerwjej nimski powědaś, ale weto wón jo słuchał dolnoserbsku rěc wót swójeju stareju starjejšeju. Tak jo měł prědny kontakt ze serbskeju rěcu, až wón jo mógał něga raz małe sady w dolnoserbskej rěcy powědaś. Pópšawna pśicyna za zachopjeńk aktiwnego trjebana serbskeje rěcy jo akle była stara žeńska, kótaruž Starosta jo zmakał : Wóna njejo mógała powědaś nimski a to jo było prědny raz, až wón jo musał wugroniś na serbski. Z tym rěcna zamóžnosć Starosty jo se wuwiła a wón jo nawuknuł nałožyś rěc, kótaruž won jo jano znał wót słuchanja. Wót 1948 až do 1956 Starosta jo woglědał do zagrodneje šule w Janšojcach. Tam jo měł na zachopjeńku wjele problemow z pšaweju nimskeju rěcu a gramatiku. Cesto wón jo rozměšał wobej rěcy w jadnej saźe a jo było wjelgin śěžko se wótwucyś rěcne zmólki. Až do źinsa wón mysli w dwěma rěcoma. Wót 1956 až do 1960 Starosta jo był na Dolnoserbskej wušej šuli w Chóśebuzu, kótaraž jo źinsa Dolnoserbski gymnazium. W šuli Starosta nejpjerwjej njejo měł ambicijow za slawistiku, ale pśez zajm za ludowědu wón jo zachopił studium slawistiki w lěśe 1960 na uniwersiśe w Lipsku a jo pśistajił ned pótom pśidatny studium ludowědy a sociologije, kótaryž Starosta jo absolwěrował na uniwersiśe Poznań w Pólskej wót 1965 až do 1966. Swój studium Starosta jo dokóńcył ako diplomowy slawistikaŕ, ale južo wob studiumje – w lěśe 1964 – wón jo se ženił žeńsku z Litawskeje a góle jo se naroźiło. Tak Starosta jo pśišeł nejpjerwjej do sedymnasteje wušeje šule ako wucabnik za rušćinu wót 1966 až do 1968. Normalnje wón njejo směł wuwucowaś, dokulaž njejo cynił studium pedagogiki, ale jo był njamaš wucabnikow za rušćinu. Starosta jo měł tencas móžnosć za dorowanje felowanego studiuma, ale pón jo dostał pórucenje z Lipska. Togodla wón jo šeł do instituta za Sorabistiku na uniwersiśe w Lipsku a jo był wucabnik we wusokošulskej słužbje. Tam Starosta jo źěłał wót lět 1968 až do 1992, jo wuwucował serbšćinu a jo teke naźěłał materialije za wucbu, kak wucbnica za póstupjone a zajmowane sorabistiki „Niedersorbisch – schnell und intensiv”. W Lipsku Starosta jo był samućki Dolnoserb na uniwersiśe, ale weto wón jo powědał konsekwentnje dolnoserbski, dokulaž won njejo kśěł měšaś rěcy. Pó paźe murje wucbne městno jo stojało krotko pśed rozpušćenim a togodla Starosta jo se procował pśi Serbskem instituśe w Chóśebuzu a jo se pśistajił. Na prědnem septemberje 1992 wótnoga Serbskego instituta jo pśiwzeła źěłabnosć w Serbskem domje w Chóśebuzu. To jo było we wósebnem wědomnostna institucija za dolnoserbske slěźenja. Tam Starosta jo źěłał ako rěcywědnik wót 1992 až do 2006 a jo zaběrał z wšakorakimi nadawkami a tematiskimi wobłukami, głownje jojo wobłuki su byli dolnoserbska leksikografija, terminologija, gramatika a ortografija, ale teke wuwiśe dolnoserbskeje pisaneje rěcy a rěcna wucba w dolnoserbskej. Weto wón jo bydlił dalej w Lipsku a źěłał ako gósćowy wucabnik na uniwersiśe a togodla wón jo jězdźił tam a zas až do źinsa. W lěśe 2001 Starosta jo dostał Myto Ćišinskego za swoju zasłužbu. Lěcrownož Starosta jo wót junija 2006 na wuměńku, wón jo pśecej hyšći ako eksterny sobuźěłaśeŕ a wjednik projekta „Nimsko–Dolnoserbski słownik (DNW)”, a mimo togo wón a Fabian Kaulfürst stej pśedsedarje dolnoserbskeje rěcneje komisije
Dolnoserbsko–nimski słownik – Starosta[wobźěłaś]
Za tym až Starosta jo pśišeł do Chóśebuza, jo se diskutěrowało, až Dolnoserbski–nimski słownik wěcej njedosega a jo pśestarany. Jo se kśěł jaden słownik, kótaryž jo se planował wót zachopjeńka ako wězanje. Starosta jo se pśewzeł ten projekt a w lěśe 1999 „Starosta” jo se wuzjawiła w ludowem nakładnistwje Domowina. To jo až do źinsa nejwobšyrnjejšy słownik dolnoserbskeje rěcy ze cełkownym wopśimjeśim wót něźi 45.000 lemata. „Starosta” jo pasiwny słownik k pśełožowanjeju a rozměśeju dolnoserbskich tekstow, pótakem nic za spisanje. Wopśimjejo frazeologizmy a póžyconki a teke pśestaranu a lokalnu leksiku, ale nic mjenja, mimo dolnoserbskich městnostnych mjenjow. Leksikon „Starosty” bazěrujo na ekcerpcijonem dolnoserbskem pismojstwje ze 19. a 20. stolěśa a se pódprějo teke na „Thesaurus” wót Muki, słownikach wót B. Šwjele a P. Janaša. Mimo togo „Starosta” wopśimjejo někotare nowe słowa, kótarež su nastali akle w 20. stolěśu. Źinsa „Starosta” jo nejwažnjejšy słownik za serbšćinu.
Nimsko–dolnoserbski słownik – DNW[wobźěłaś]
Jadnučki nimsko–dolnoserbski słownik – słownik wót Pětša Janaša – njejo tak wobšyrny a wopśimjejo teke stary pšawopis. Togodla jo se pśemysliło južo dłujko wó aktiwnem słowniku, za spisanje dolnoserbskich tekstow a aby zmólki se wobijało. Nejpjerwjej ideja jo se zachyśiła, dokulaž njejo se zjadnało, až do lěta 2001, ako źěła na słowniku su se zachopili. Pód wjednistwom Manfreda Starosty źěłaju hyšći Erwin Hanuš, Hauke Bartels a teke druge pśi projekśe. Naźěłanje cełeje leksiki trajo dłujcke a jo wjelgin wjelike, dokulaž kuždy sobuźěłaśeŕ pśeźěła kužde słowo słownika a wšykne wopowědaju změny a kótare słowa se pśiwzeju. K prědnemu cil projekta jo dejał byś jano šulski słownik z 20.000 lemata. Ta wersija jo se rozšyriła na 40.000 lemata w lěśe 2004. Něnto słownik ma wopśimjeśe wót něźi 60.000 lemata a śišćana wersija změjo wěcej ako 2000 boki. Na zakłaźe togo słownika dej se naźěłaś rownocasnje šulski słownik z wšakorakimi wopśimjeśami a wšakorakim wugótowanim jadnotliwych artiklow. Wót julija 2007 wšykne gótowe artikele słownika móžoš namakaś w interneśe na www.dolnoserbski.de. Zakłady leksikografiskego wobźěła su maminorěcna kompetenca awtorowu Starosta a Hanuš, wobšyrne zběrki ekserptow dolnoserbskeje rěcy, elektroniski korpus teksta a teke konsultacije z maminorěcnymi pomogarjami. Śěžkosć togo słownika jo było wótekšywanje modernych słowow, dokulaž dolnoserbska rěc jo jano mała rěc a njejo se standardizěrowana. Na pśikład za „Nowy casnik” jo wjelgin wažne, až móžo powěźeś wó aktualnych temach teke z techniki a politiki, ale na tych pólach se musy hyšći wuwiś wjele dolnoserbskich słowow. To njejsu pšawe „nowe” słowa, ale cesto kompenzacije znatych abo starych słowow. Wósebnje jo wjelgin wažne, aby maminorěcne luźe mógali akceptěrowaś a rozměś nowu leksiku. Tak Nimsko–dolnoserbski słownik dej byś teke pomocny srědk wósebnje za njemaminorěcnych luźi k aktiwnemu wužywanjeju dolnoserbskeje rěcy, gaž se pśigótujo słownik.


text:
Juro Surowin
Georg Julius Justus Sauerwein (*15. januara 1831 w Hannoverje; † 16. decembra 1904 w Kristianiji, źinsa Oslo) jo był ako nimski publicist, rěcny wědomnostnik a humanist zašćitowaŕ mjeńšynowych rěcow (dolnoserbski, litwański) w Nimskim kejžorstwje.
Žywjenje[wobźěłaś]
Georg Sauerwein (serbski: Juro Surowin) jo se naroźił ako syn fararja w Hannoverje a jo w Gronauje (Leine) wótrosł. Ze 17 lětami jo złožył maturu a jo šeł na studij rěcnych wědomnosćow a teologije do Göttingena. Jo pak chóźił teke na cytanja fyziki, chemije a botaniki. Pó tśich lětach jo studium bźez wótzamknjenja pśetergnuł a jo pór lět we Walesu a Engelskej pśežywił. Tam jo wupytnuł swój rěcny talent. Za cas swójogo žywjenja jo nawuknuł wěcej ako 60 rěcow a dialektow.
Ze 24 lětami jo wózjawił engelsko-turkojski słownik. Wót 1857 jo był priwatny ceptaŕ princesny Elisabethy z Neuwieda, kótaraž jo była pózdźej kralowka Rumunskeje a znata ako spisowaśelka pód pseudonymom Carmen Sylwa. Groni se, až jo zwězało jeju někotare lěta pótajmne lubstwo.
Wót 1856 do 1896 jo statkował ako lichotny sobuźěłaśeŕ w Britaniskem biblijnem towaristwje a jo se wobźělił na wjele pśełožkach biblije do wšakich rěcow a dialektow. 29. maja 1873 su 42 lětnemu posćili titul doktora filozofije a magistra lichotnych wuměłstwow. Wót 1874 jo Surowin cesto pśebywał w Norwegskej, wósebnje w Dovre, a jo se tam zasajźował za wobnowjenje a wótžywjenje norwegšćiny.
1879 a 1881 jo kandiděrował ako wótpósłańc za Pšuski krajny sejm a 1898 za Nimski raichstag. Dla tegdejšego tśiklasowego wólbnego pšawa njejo se jogo wólba póraźiła. Dnja 16. decembra jo Juro Surowin w Kristianiji (Oslo) wumrěł. W Gronauje (Leine) su jogo pódla starjejšeju zakopali. W měsćańskem archiwje Gronau jo źinsa centralny archiw Surowina zaměstnjony. Gronauska realna šula jo se pó njom pomjenjowała a tež drogi w Gronauje, Hannoverje, Dovre, Klaipeźe (Memel), Siluśe (Heydekrug) a Bórkowach.
Statkownosć[wobźěłaś]
Surowin jo płaśeł ako nejwětšy rěcny wucony swójogo casa. Ako se wuznawajucy pacifist jo se angažěrował pśeśiwo imperializmoju kejžorstwa a jo wózjawił mjazy drugim dwejorěcne basnje pśi góźbje měrowego kongresa 1899 w Parisu, w kótarychž jo napominał k měroju.


text:
Wjeś
Wjeś (tyż dźedźina, dźydźina) – podug polskigo prawa "uosadńiczo jednostka uo zwartej abo rozproszůnej zabudowje i istńijůncych fůnkcyjoch rolńiczych abo zwjůnzanych s ńimi usůgowych abo turystycznych, ńypośadajůnca prow mjejskych abo statusu mjasta" (art. 2 ustawy s dńo 29 śerpńa 2003 uo urzyndowych mjanach mjejscowośći i uobjektůw fizjůgraficznych).
De facto sům roztomajte defińicyje wsi, uopjerajům śe uůne na przećiwstawjyńu wśi mjastu, ji fůnkcyje rolńiczyj abo ńyzwjůnzanyj s industryjům, abo tyż na wspůlnotowośći strzodowiska, we uodrůżńyńu uod mjasta, kere dowo pewno anůńimowość.


text:
Kirgistan
Kirgistan, Republika Kirgisko (kirg. KыprызcTaH, Kыprыз Pecпyблиkacы trl. a trb. Kyrgyzstan, Kyrgyz Respublikasy; rus. KыprызcTaH, Kыprызckaя Pecпyблиka trl. Kyrgyzstan, Kyrgyzskaja Respublika, trb. Kyrgyzstan, Kyrgyzskaja Rjespublika) – państwo we střodkowyj Azyji, grańica mo s Chinůma, Kazachstanym, Tadžykistanym a Ůzbekistanym. Ńy mo dostympu do mořa, a 93% jygo powjeřchńe zajmujům gůry, s kerych nojwyžšy je Ščyt Zwyćynstwa we paśmje Tjen-šan, wysoki na 7439 m n.p.m. Je sam tyž druge na śwjeće pod wzglyndym placu jeźoro gůrske, Issyk-Kul (6236 km², guymbokość do 669 m). Klimat sam je kůntynyntalny suchy, idźe trefić place kaj je wječno zmarzlina.
We gospodarce důminuje bauerstwo, uprawjano je źymja we dolinach. Do tygo wydobywo śe zuoto, żywe strzybło a urůn, guůwńy na eksport.


text:
Szkoła czeko Czeko na nas nasza szkoła Pućcie dzieci ! – zwónek woło Bydymy sie sam uczyli Na gimnastyce szkopyrtki robili Pusto bez wos tukej było Ni ma butlu ani szumu Ze uczniami dycki miło Tera ni ma sam bańtować kómu Szkoła stoji tak jak stoła Wysztryndzóne,wyciaciane Zwónek dali glingo,woło Dwjyrze już sóm łotwjyrane Pućcie […]
Szkoła czeko
Ślōnsko klasa
Ślōnsko klasa Ôma , ōpa Starzik , starka Bydzie nowo wyliczanka Dioboł , diosek Zaś w tym jest I tu „pochowany pies” Ze ślōnskigo na ślōnske Klarować nōm przydzie Kto sie niy pochyto Tyn zaś bydzie w biydzie Uczyć jo sie moga W naszyj ślōnskij klasie Bele niy kozajōm Grać na „kontrabasie” . Barbara Politaj
Wierszyki o szkole
Wierszyki o szkole Pięcioletnia siostra Kasi poważny dylemat miała, jak to w takim wieku bywa R wymówić nie umiała. Babcia wzięła się na sposób, wciąż zadaje jej pytania -co to za ptak na podwórku grzebie w ziemi już od rana Znosi jajka i ma pierze, i zanim słoneczko wstaje robi sobie toaletę i na spacer […]
Wrzesiyń – szkoła czeko
Wrzesiyń – szkoła czeko I zajś przyszoł wartko wrzesiyń Dyć za chwila bydzie jesiyń Dziecka nauka zaczynajóm I do szkoły sie śpjychajóm Łobleczóny kożdy pjyknie Kamrat na kamrata bliknie Czy sie zmjyniół,uros trocha We tyn pjyrszy wrzesiyń wjelko radocha Wszyjscy pjyrsze sie ściskajóm Ło feryjach łosprowjajóm A rechtory sie dziwajóm Nie jednego nie poznajóm Kożdy […]
Szkolne lyniuchy
Szkolne lyniuchy Roztomańte ludzie se na świecie rodzą, w tym tez lyniuchy co do szkoły nieradzi chodzą. Uczyć se im nie chce, zadań nigdy ni majom, cygarety kurzom, po wieczorach se smykajom. Ze dwa razy kożdo klasa powtorzać muszą, godajom jeszcze dokoła, że rechtory źle uczą. Jak rechtory zadanie im do dom zadowają, to […]
1 wrzesień, czas do szkoły
1 wrzesień, czas do szkoły Czas do szkoły czas 1 wrzesień wito nas. W piórniku gumka do ołowka przytulono, wjy że bydzie do pomocy używano. Tymperowka złośliwie na ołowek zaglondo nieraz popalić mu swoim ostrzym do. Pióro z okrongłym brzuszkym, syte, odpoczywo w przedziałce skryte. W pogotowiu długopis jedyn i drugi, raduje se i czeko […]
Witej szkoło!
Witej szkoło! ۩ Dzyń dzyń dzyń glingo zwōnek Słōnko budzi nowy dzionek Już na szkoła prziszoł czas Żegnej morze żegnej las ۩ Piyrszy września witej szkoło Bydzie gwarno i wesoło Tyty z maszkytami bydōm Kej piyrszoki ku nōm przidōm ۩ Ô feryjach ôsprawianie I rechtorōw poznowanie Nowe ksiōnżki i lekcyje Dyć niy bydzie z tym […]
Zajś do szkoły
Zajś do szkoły Już cirlipki se ćwjyrkajóm Że zajś szkoła łowjyrajóm Nie bydóm dzieci lyniuchowały Nie bydóm już bańtowały Trza do szkoły sie szykować Wszyski ksionżki pokupować Pukeltasza nowo też Staro już stargano je Fyjderkastla jeszcze nowo Co sie do ni pisoki dowo Hefty trza tyż pokupować Do starszych dzieci rógzak szykować […]
Witej szkoło
Witej szkoło!! Zajś godómy- witej szkoło! Ji zajś dzwónek do klasy woło Dziecka bydóm tasze brały Dźynnie rano do cia gnały Stowo Andzia no ji Józik Dziynnie rano budzi budzik Myjóm sie ji łoblykajóm I tabulki do tasze dowajóm Wjelaż tego tam je dane? Jeszcze pytlik ze śniodańym Cojś do picio by tyż było Co […]
Cōż ci dōm
Cōż ci dōm ❤ Nic ci niy dōm moja frelko Bo jŏ biydny robol jyno Ty piestrzōnki chcesz z rubinym Mie styknie na lepsze wino ❤ Ciebie marzi sie zegrōdka Chałpa bioło ze basynym Jŏ mōm jyno mało ańcla Kaj słōnko wygrywo z ciyniym ❤ Ty chcesz limuzyna czŏrno Mie w chlywiku moplik stoji We […]


text:
SZKUBANIE PIYRZO Jak juz osprawialach, kolegowali my sie z Hankym od bajtla. Wiela razy Hanek przijyzdzol do nos yno po to, coby nom prziwiyzc co ze swiniobicio, pora jajec, abo grzibow czy jagodow, kere jego Mama uzbiyrala w lesie. Przi chalpie mieli konsek pola, kaj sadziyli kartofle i gymiza, a we chlywiku czimali pora gynsi, […]
Szkubanie piyrzo
Moj kamrat Hanek
HANEK Moj Papa robiol na grubie za sztajgra. Dycki ze wszystkimi kamratami zol we zgodzie, niy wadziol sie z zodnym, jak jedyn abo drugi bol w potrzebie, to piyrszy wyciongol rynka do pomocy, a jak kery niy miol co jesc, to Papa oddowol mu pola swojego chleba. Ale onego tyz wszyscy mieli radzi i jak […]
Roler
Roler Bolo mi tak ze siedym lot, jak moja ciotka (nojmlodszo siostra od moji Mamy) smykala mie bele kaj na szpacyry, abo po miescie, po sklepach, do swoich kamratkow, abo blank normalnie na lody. Ciotka bola do mie dobro, przola mi, ale niy ciyrpiala, jak jaki bajtel bol frech. Toz staralach sie dycki byc niyfrechowno, […]
OBJAWIYNIE PANSKE, czyli swiynto „Trzech Kroli”
OBJAWIYNIE PANSKE czyli swiynto „Trzech Kroli.” Kej Dziyciontko prziszlo na swiat na niebie ukozala sie Gwiozda Betlejymsko. Ujrzalo jom trzech Myndrcow ze Wschodu. Byli to Kacper, Melchor i Baltazar. Fest sie uradowali kej sie dowiedzieli, ze prawie narodziolo sie Dziyciontko Jezus, toz sie zgodali i kozdy z nich narychtowol jakis gyszynk na prziwitanie nowo narodzonego […]
OSKAR OSPRAWIO: Nowy dom.
OSKAR OSPRAWIO: Urodziny i nowy dom. Jestech ptoszek, wszystke piorka mom niybieske yno dokola dziubka biole, na lebku piorka ulozoly sie jak fale na morzu, bez toz nazwali mie „PAPUZKA FALISTA”. Wyklul zech sie bez lato w 2002 roku do kupy z inkszymi pisklokami. Jak nom bolo tak kole 6 tydni, to nasz hodowca […]
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ
ADWYNT WCZORA I DZISIEJ Tak, jak kozdego roku, za pora tydni bydymy fajrowac Gyburtstag od Pana Jezusa, czyli Dzieciontko. Bez toz sztyry niedziele przed tym momy czas przigotowac sie na te wydarzynie. Spominom, jak piyrwy Mama bastlowala piykny wionek adwyntowy ze swiyrkowych chabinkow, kere przismyczola z naszyj zogrody. Rada sie prziglondalach, jak tyn wionek robiola, […]
LEGENDA O SWIETYM MARCINIE
LEGENDA O SWIETYM MARCINIE Dziolo sie to we czwortym wieku po Chrystusie. Bola wtynczos siarczysto zima, nasulo moc sniega, mroz szczypol po gymbie, a na galynziach i rantach dachow wisialy lodowe sople. We glymbokim sniegu siedziol ubogi zebrok i trzons sie ze zimna. Po drodze rajtowol na koniu rzymski wojok owiniynty we cieply, czerwony mantel, […]
WSZYSTKICH SWIETYCH
DZIYN WSZYSTKICH SWIYNTYCH Jak co roku, tak i dzisiej swiyntujymy Dziyn Zmarlych. W tyn szczegolny dziyn wspominomy naszych Bliskich, Przijocieli i Znajomych, kerzy odeszli. Kozdy z nos musiol kedys pozegnac kogos kochanego, kozdy z nos przezywol zaloba w sercu. Piyrwy laziolo sie na kerchow, strojolo groby zielonymi astami, stowialo kwiotki i swiyciolo swiyczki, blank normalne […]
HALLOWEEN
HALLOWEEN Halloween obchodzi sie dycki z 31 pazdziernika na 1 listopada, przed samym Swiyntym Zmarlych. Tak richtig, to tyn zwyczaj do Europy prziwandrowol z Ameryki dziepiyro na poczontku dziewiencdziesiontych lot zeszlego wieku, a tam przismyczyli to przesiedlyncy z Irlandii. Toz pora dni naprzod kupuja bombony, kyjksy i inksze maszkety, coby obdzielic bandy bajtlow, kere przilazom […]
BRUNOTNY BER
BRUNOTNY BER Po cieplym lecie prziszly zas dugsze, jesiynne wieczory. Na dworze wczas sie robi cima, jest zimno, dyszcz padze, niy chce sie z chalpy wylazic, toz zas nachodzom czlowieka wspomniynia. Prawie mi sie przipomnialo, jak mi bolo tak z osiym lot, to moj bracik Jorgus kupiol mi takego brunotnego, wielgego bera. A bolo to […]


text:
Frelki i Andrzejki Kjej Andrzeja to Andrzejki Już sie bawjōm wszyski frelki Szczewiki już sebuwajōm Ku dwjyrzōm jich łukłodajōm Kŏżdŏ pjyrszŏ by być chciała Kjejby szczewik na progu mjała Co by karlus sie nadarzōł Taki ô jakim dziołchy marzōm Potym wartko do waszpeka Trza loć wosk – aż stwardnie czekać Co wylezie za dziwadło ? […]
Frelki i Andrzejki
Jagwynt i roraty…
Napocznóńć by sam trza łod tego, co łod świyntyj Katarzyny i świyntygo Andrzyja rachuje sie jagwiynt. Jes to we kalyndôrzu taki urzóndliwy czôs śtyruch tydni jesce skorzij Godów, przodzij Bożygo Narodzyniô. Gôdało sie piyrwyj tak, iże : „Świyntô Katarzyna jagwiynt zabinduje, a zaś świynty Andrzyj wszyjsko poprawuje”. Skuli tego, co Wilijô trefiô we roztomajte dni […]
Jesienny wieczór
Jesienny wieczór Wieczór jesienny zimno na dworze w domu cieplutko ogrzać się możesz popatrz przez okno latarnie świecą w ich blasku ludzie gdzieś jeszcze śpieszą nad nimi niebo gwiazdami mruga jesienna nocka jest bardzo długa srebrzysty księżyc płynie po niebie i muśnie blaskiem swym także ciebie zimny to dotyk księcia srebrnego ale jest światłem nieba […]
SWINIOBICIE
SWINIOBICIE… Od bajtla pamiyntom, jak my dycki w grudniu biyli swinka, coby na Dzieciontko boly swojske wuszty i miynso. Papa na wiosna kupowol malutko swinka, potym we chlywiku jom czimol, a colko familijo i somsiady zamlowali oszkrabiny z kartofli, z gymizy, suchy chlyb abo jak co z obiadu zostalo i dziynnie wciepowali do kibla, […]
SŁÓWKO NA POCZONTEK
SŁÓWKO NA POCZONTEK czyli jak to sie zaczyło Moji rostomili! Naj som pierw, musza wom pedzieć, kto jo je. Nazywom sie Bugla, Józef Bugla i jest żech z Gorzic. Po prowdzie, to jo sie tu przyżyniył, ale było to tak downo tymu, że dzisioj, jak ktoś sie pyto mie: „Skąd żeście som?”, zawdy godom: „Z […]
12 OPOWIEŚCI STAREGO BUGLE Z GORZYC
12 OPOWIEŚCI STAREGO BUGLE Z GORZYC wysłuchane i spisane przez Piotra Będzińskiego Gorzyce 2012 Moji Starce dedykuja
JAK MY ZA BAJTLA DRAKI PUSZCZALI
JAK MY ZA BAJTLA DRAKI PUSZCZALI I KADZIDŁAMI CIEPALI . Jak sie jyno żniwa zaczynały kosami siekli reż, pszynica, łowies i jynczmień, no to łobiyli. Jak to łobiyli zesiykli, no to były ścierniska, a na to wszystki bajtle czekały, bo wtedy na tych ścierniskach to my po bosoku fusbal grali. Pokożcie mi dzisio bajtla, kery […]
MOJI SERCE !
MOJI SERCE ! Moji serce jest choby tyn łul, Zajś dziołchy som tam w nim te pszczoły. Lotajom sie tam,lotajom sie tu, Choby te pszczoły w tym łulu. Maryjka i Ana, I Hanka, Zuzana. Co jedyn dziyń, to inszo mom, Jo dłozy żodno niy Kochom. Tak było kiyj jo młody był, A dzisiyj jak jo […]
Andrzyjki i katarzyńske….
Świynte: Katarzyna i Andrzyj napoczynajóm tak po prôwdzie tyn jagwiynt a jejich fajery to byli : „jyndrzejówki” i „katarzynki” abo „katarzyńskie”. I podle starodôwnych powiarków: „We dziyń świyntyj Katarzyny chopcy pod zegówek dziołszyny”, „Na świyntego Jyndrzeja dziołszannych wróżbów nadziyja”. Świyntyj Katarzyny jes dzisiej, dwadziestego pióntego, a te côłkie „andrzyjki” to przeca miarkujecie, iże terôzki trefióm […]
Dominika & Janusz Żyłka – Biografia Muzyczna
Wiązanka walczyków, Śląskie Śpiywanie, Dominika & Janusz Żyłka, Śląsko Muzyka, Śląskie Szlagry, Wiązanki, Zabawa, Biesiada