text:
Serbske Nowiny, 03.05.1919
(Hicku z jastwa pušćili.) Wósom njedźel su knjeza Hicku [...] w jastwje zawrjeneho dźerželi. Wón bě tam ćežko na wutrobu schorił. Druheho jateho bychu při tajkich wobstejnosćach z jatby pušćili, tola z Hicku njemějachu žaneje smilnosće. Wón dyrbješe dale w jastwowym powětře, ducha a ćěło ćěsnjacym, wostać. A čehodla? Dokelž bě wón někotre cyle njewinowate pisma [...] přez mjezy spytał donjesć. [...] Knjezej Bartej su, prjedy hač je wo pas prosył, zrozumić dali, zo žaneho njedóstanje, a kurěra Hicku su, hdyž je bjez pasa mjezu překročić chcył, přimnyli a do jastwa ćisli. Přećiwo tutemu njepřećelskemu zadźerženju k narodnemu serbskemu hibanju wo statnu samostatnosć je zańdźenu njedźelu serbski lud w zjawnej zhromadźiznje tu w Radworju raznje protestował. Dźeń pozdźišo su Hicce skónčnje swobodu dali. Tola nic tuteho protesta dla. Přičiny su cyle hinaše. Při přepytanju wobydlenjow wjednikow serbskeho hibanja a při přesłyšenju swědkow njejsu žaneho wobćežowaceho materiala nadešli, na kotrehož podłožku móhli wobskoržbu dla krajneje přerady natwarić. [...]
Bart a Brühl, serbskaj zastupjerjej na měrowej konferency, staj slědowace rozjasnjenje němskim nowinam z Parisa připósłałoj: Runje su tu powěsće dóšłe, zo je tuchwilne sakske knježerstwo woblěhnjenski staw, na Saksku połoženy, jako witanu přičinu wužił, zo by přećiwo našim měrnym prócowanjam z nasylnosćemi postupowało [...]. Jeli zo by so za wěrne dopokazało, štož powěsće praja, zo je sebi sakske knježerstwo wotmysliło, wjednikow hibanja [...] zajeć, budźemy my přećiwo temu na kóždym nam přichadźnym městnje pomoc pytać. Mój z tutym zjawnje prajimoj, zo njejsmój do wukraja ćekłoj, ale zo tu w Parisu přebywamoj, zo bychmy interesy našeho luda na měrowej konferency zastupowałoj. [...]


c: text/html

text: Chóśebuz/Cottbus. Wałtoru pó swětkach jo se zmakała k dalšnemu razoju pśigótowańska kupka za šulsku namšu. Beate Höppnerowa, ceptarka nabožniny na Dolnoserbskem gymnasiumje, serbska dušypastyrka z Dešna Katharina Köhlerowa a Christiana Piniekowa, pśedsedarka zastupna Spěchowańskego towaristwa za serbsku rěc w cerkwi a cłonk kupki serbska namša pśigótuju z dalšnymi akterami pó tśilětnej pśestawce znowa serbsko-nimsku šulsku namšu. 7. šulska namša stoj w lěśe reformacije pód motom Nowe teze trjeba kraj. Młoda wuknikojska źiwadłowa kupka šule pśgótujo graśe, šulski chor zwucujo pód nawjedowanim Geralda Schöna kjarliže, dujarje ewangelskego cerkwinego krejza Chóśebuz kśě wuwitaś namšarjow a techniku stajijo mjazy drugim Nimska cerkwja w Měsće k dispoziciji. Pó namšy wótmějo se šulski swěźeń Dolnoserbskego gymnaziuma k wobkóńcenju šulskego lěta, źož pśedstajiju wukniki a wuknice rezultaty swójogo źěła minjonego lěta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sobotu wótpołdnja dnja 27. apryla 2019 jo Muzeum Pogranicza Śląsko-Łużyckiego w Žarowje pśepšosył na prezentaciju nejnowšych knigłow pólskeje spisowaśelki Haliny Barań ze serbskeju tematiku pód titlom »Świtanie« (»Switanje«). Awtorka jo ze swójeju 2017 wudaneju twórbu se pśiwobrośiła žywjenju Handrija Zejlera. We wótegronach na młoge pšašanja tych wěcej ako 30 wobźělnikow zarědowanja jo kněni Barań wóspjetnje pódšmarnuła, až jeje roman, lěcrownož chowa wěrne stawizniske fakty ze žywjenja serbskego basnikarja a narodnego procowarja, pśedstajijo pśedewšym literarnje wumyslone jadnanje, kótarež jo nastało z jeje myslow. Pówołajucy se na lichotu poetiki jo awtorka wobšyrnje rozpšawiła wó swójich slěźenjach we Łužycy pó slědach Zejlera ako tež wó śěžkem źěle nad prědneju wersiju knigłow. Wob cas swójogo drogowanja jo se procowała se zamysliś do žywjenja wšednego serbskego pisarja, aby se pśi wopisowanju jogo wokoliny a teke dialogow dostała nanejbližej k wopšawdnosći.Pisaŕka jo groniła, až zacuwa wósobinsku »misiju za pisanje wó Serbach«, a jeje romany su »wuzjawjenja cesćownosći za Łužyskich Serbow«. Tejerownosći jo wóna wugroniła swóju naźeju, až jeje spisowaśelenje někak sobu pomožo k pśežywjenju Serbow, ako su narod, kótaryž grajo w jeje žywjenju wósebnu rolu. Zajmne su byli pśispomnjeśa spisowaśelki pósćone pśestajarjeju jeje twórbow do górnoserbšćiny, Alfredoju Měškankoju, pśeto wón jo ju wabił tejerownosći do wuknjenja górnołužyskeje serbšćiny. Źinsa, tak jo kněni Barań sama groniła, źe njewumějo sama pśestajiś roman do górnoserbskeje rěcy, ale zamóžo rěc wužywaś we wšednej komunikaciji. Lawdaciju jo měł prof. dr. Tomasz Jaworski, kótaryž jo wjadł pśibytnych do stawizniskeje wopšawdnosći doby a tejerownosći fachojski komentěrował cytane wurězki a pšašanja z publikuma.
Knigły se spódobnje a lažko cytaju, dokulaž njejsu pśepołnjone z historiskimi datami abo dłujkimi wopisowanjami. Wósoba Zejlera, jogo familija ako tež sceny z priwatnego žywjenja a narodnego statkowanja pśedstajaju se w pśistupnej poetiskosći rěcy. Jo gódne, za toś teju literarneju drogotku pśimaś, pśeto toś ta pozicija abo pódobna tematika njenadejźo se daniž hynźi w pólskich nakładnistwach daniž we Łužycy abo w drugich krajach słowjaństwa.


text:
Absolwenci: 1. Kobielak Ireneusz 2. Kornacki Czesław 3. Zaremba Wojciech
Absolwenci: 1. Dymitruk Witold 2. Kosecki Edmund 3. Lauda Mieczysław 4. Lewandowski Józef 5. Popielarz Romualda 6. Stańczyk Paweł 7. Wierzchowska Teresa
Absolwenci: 1. Brzychalski Tadeusz 2. Czerkawski Andrzej 3. Dominikowski Jan 4. Janiszewski Rajmund 5. Kania Benon 6. Krzemień Danuta 7. Kuras Tamara 8. Kurpet Ryszard 9. Marcinkiewicz Jerzy 10. Michalska Jadwiga 11. Nowak Eugeniusz 12. Piotrowicz Leokadia 13. Piotrowicz Stefan 14. Pstrąg Kazimierz 15. Rafa Mirosław 16. Senska Maria 17. Siciński Wiesław 18. Sikorski Wiesław 19. Sliwiński Gabriel 20. Wegner Bożena 21. Ziemer Zbigniew 22. Ziółkowski Tadeusz 23. Zomkowski Michał
Absolwenci: 1. Anklewicz Henryk 2. Bławat Jerzy 3. Błaszczuk Bogdan 4. Igła Stawski Stanisław 5. Jacek Andrzej 6. Kurzeja Henryk 7. Laskowski Piotr 8. Machujski Jan 9. Rutkowski Henryk 10. Sawicki Andrzej 11. Szych Jadwiga 12. Szych Piotr 13. Wegenek Wacław 14. Wierzchowska Irena
Absolwenci: 1. Andrzejewski Mirosław 2. Borucki Zygmunt 3. Danowska Elżbieta 4. Edel Jan 5. Głowacki Krzysztof 6. Graban Kazimierz 7. Januszewski Piotr 8. Krauze Artur 9. Kukliński Bogusław 10. Kużaj Marek 11. Myszk Kazimierz 12. Ormiński Franciszek 13. Piotrowski Mieczysław 14. Ramik Stanisław 15. Rawa Andrzej 16. Sławny Grzegorz 17. Skwarlicki Tadeusz 18. Wajda Jacek 19. Więckiewicz Jerzy 20. Wiśniewska Małgorzata
Absolwenci: 1. Cichy Marcin 2. Dembicki Piotr 3. Iwański Grzegorz 4. Jakubczyk Zenon 5. Janka Eugeniusz 6. Kłosowski Jan 7. Krezyman Szczepan 8. Lewandowski Andrzej 9. Łukaszewski Tadeusz 10. Mędrzyk Zdzisław 11. Mitręga Marek 12. Nikodem Janusz 13. Ossowski Jan 14. Pakuła Leon 15. Pepliński Józef 16. Pepliński Kazimierz 17. Pik Jan 18. Rogowski Stanisław 19. Rynkiewicz Mirosław 20. Siwek Wiesław 21. Sochacki Edmund 22. Studziński Klemens 23. Śmielewski Bernard 24. Śmietański Włodzimierz 25. Winnicki Tadeusz
Absolwenci: 1. Babińska Anna 2. Banaczyk Katarzyna 3. Bronka Jan 4. Głowacki Marian 5. Jażdzewski Czesław 6. Kociński Antoni 7. Kuffel Cyryla 8. Kunca Eugenia 9. Labuda Jadwiga 10. Malinowska Stanisława 11. Narloch Henryk 12. Piotrowski Roman 13. Rekowska Eryka 14. Rybiński Wiesław 15. Sarnowski Kazimierz 16. Słomińska Barbara 17. Szulist Stanisław 18. Wieczorek Władysław 19. Wirkus Stanisław 20. Wutkowski Zygmunt


text:
Andy
Andy (špański Cordillera de los Andes, kečwa Anti) su z dłujkosću wót 7.500 km nejdlejšy górski rjeśaz na Zemi a namakaju se podłu pobrjoha Śichego oceana w Pódpołdnjowej Americe, dokładnej we Venezuelje, Kolumbiskej, Ekuadorje, Peru, Boliwiskej, Chilskej a Argentinskej.
Z wětšego źěla wobstoje Andy z dweju paralelneju rjeśazowu. Nejwušy dypk wulkaniskich zropjonych górinow jo Aconcagua (6.962 m) pśi granicy mjaz Chilskeju a Argentinskeju, kenž jo nadobo nejwuša góra cełeje Ameriki. W Andach wužrědli se teke Amaconas, nejwětša rěka na swěśe.


text:
Z Kórjenja/Kahren. Serbska pśirada ewangelskeje cerkwje jo kóńc měrca tudy na farje wobradowała. Wóni wiźe swój głowny nadawk we kšuśenju a mócowanju serbskeje rěcy w cerkwinem žywjenju. A maju wótmyslenje, wšyknym wósadam we serbskej Łužycy pśiraźiś, aby nosyli oficielne serbske mě. Za dobru prědkbildu naglědaju Nimsku (abo Wušu) cerkwju w měsće: Tam pśi źurjach wisy dwójorěcna tofla a laže serbske flyery – pišo nam dr. Hartmut Leipner, pśedsedaŕ Towaristwa za serbsku rěc w cerkwi.
Za jogo powěsću su se rozgranjali teke dla kontaktow k ewangelskej cerkwi we pólskem źělu Łužyce. W juniju buźo wósadne zmakanje we měsće Jawor/Jauer, na kótaremž kśě se wobźěliś. Chtož co sobu pśiś, dej se pśipowěźeś pla gołkojskego fararja Klausa Natho.
Pśi góźbje 300lětnego jubileja wudaśa Fabriciusowego katechizmusa kśě srjejź junija sobuorganizěrowaś pólsko-serbsku namšu w Žarowje. Towaristwo buźo bus k dispoziciji stajiś.
Na wobradowanju su se wobźělili zagronite za serbske cerkwine źěło a teke zastupniki wjednistwa cerkwje.
*


text:
Pożōndanie. Władza. Usuchliwość.
Co stracisz, kej walczysz ô godność?
Epicki rōman ô rewolucyji, wojnie i miyłości.
11 listopada 1918. Lojtnant Alois Pokora wychodzi ze lazarytu na ulice zrewoltowanego Berlina. Stary świat sie skōńczōł.
La Belle Époque umarła we ôkopach I światowyj wojny. Nowy świat sie rodzi we bōlach: na zachodnim frōńcie i w czasie rewolucyje, co sie przelywŏ bez pokōnane Niymcy.
Alois niy nŏleżoł do starego świata, niy nŏleży tyż do nowego. Syn ôd berkmana ze Gōrnego Ślōnska, bez cufal wyrwany ze proletariackij familije, wszyndy sie trefiŏ ze pogardōm i ôdsztuchniyńciym. Samotny i prześladowany, ôn wierzi ino we erotycznõ relacyjõ ze perwersyjnōm Agnes, co dōminuje. We świecie, co sie skōńczōł, nic niy ma prawe ale.
Pokora to szumny rōman ô miyłości, wojnie i rewolucyji. Epickŏ gyszichta ô Berlinie i Ślōnsku, ô Niymcach i Polŏkach, ô społecznych i etnicznych podziałach. Ô pożōndaniu, władzy, usuchliwości i cynie, co sie jã płaci we walce ô godność.


text:
Haida su lud Indianarjow z pódpołnocneje Ameriki, bydlecych pśi brjogu Kanadiskich kupow Haida Gwaii a British Columbia a teke we wokolinje granicujucej z pódpołdnjom Alaski. Za cas prědnych zmakanjow z běłymi luźimi su Haida licyli až do 15.000 dušow, z tym su byli w pśirownanju z drugimi rodami Indianarjow z pśibrjoga pódpołnocnego Pacifika w kuždem nastupanju bźezkonkurencna móc.
Epidemije jim njeznatych chórosćow, kaž poki, su zdeciměrowali populaciju Indianarjow w 19. stolěšu na pór stow. Tuchylu powěda rada ludu Haida wó něźi 2.500 pśisłušnikach. Haida maju swójsku rěc, kótaraž jo źinsa pśipisana do kupki izolěrowanych rěcow a njejo ze žedneju drugeju rěcu pśiswójźbna. Njejo śěžko wugódaś, až stej kolonizacija a christianizacija wjadłej do spěšnego wóteměranja rěcy a kultury Haidow dla dominance engelšćiny. Licba aktiwnych powědarjow rěcy haida fluktuěrujo źinsa wót 30 do 50 luźi pó wšakich žrědłach. Rěc haida stoj na cerwjenej lisćinje wobgrozonych rěcow, kaž tuder dolnoserbšćina.
Haida wobstoje z dweju rodowu: wronow a hodlarjow. Spomnjeśa gódne jo, až manźelstwa su byli móžne jano mjazy kupkoma, nic pak w samskej kupce. Druga typiska kakosć Haidow jo tak pomjenjony dłujki dom, wótergi ga jo 40 do 50 luźi w takem domje bydliło, a charakteriske su teke wusoke totemy prědk tych domow.


text:
Twórba Handrija Dučmana a Korle Awgusta Kocora
Hdyž dóstach dźakowano swojemu přećelej a komponistej Janej Cyžej móžnosć, so z klawěrnej sadźbu Kocoroweho a Dučmanoweho »Wodźana« zeznajomić, wabješe mje šansa, kotruž twórba za dźiwadło skići. Myslu předewšěm na jara staru a přiwšěm jara modernu metodu, hdyž wustupuja postawy z chóra, kotryž jednanje předstaji a je komentuje. K twórbje dóstach so ze zajima za Kocorowu hudźbu runje tak kaž za Handrija Dučmana, kotryž w lětach 1851–1860 w Serbskim seminarje w Praze bydleše. Nic naposledk pak wabješe mje postawa wódneho muža, pola nas w Čěskej znata z balady »Vodník« Karla Jaromíra Erbena. Tuta wuńdźe 1853 w jeho zběrce »Kytice« (Kwěćel) a so prawidłownje znowa wudawa.
Powšitkownje so z toho wuchadźa, zo bě Erben Dučmanoweho »Wodźana« inspirował. To je móžne, dokelž chodźeše Erben jako mentor za serbskich studentow do Serbskeho seminara a Dučman jeho tuž wosobinsce znaješe. Myslu wězo, zo słuša Wodźan bóle do mytologiskeho swěta Serbow hač do čěskeho. Hdyž pohladamy do prěnjeho wudaća Dučmanoweho Wodźana 1895 we Łužicy, so w předsłowje awtora Erben njenaspomni. Jako předłohu za swoju twórbu mjenuje ludowu baladu wo wódnym mužu, kotruž bě Jan Arnošt Smoler we Łazu napisał a w zběrce Pěsnički hornich a delnich łužiskich Serbow (1841) wozjewił. Dale naspomni »narodnu baladu« Michała Hórnika »Wódny muž«, kotraž je adaptacija ludoweho teksta. Komponist Bjarnat Krawc pósła ju Dučmanej w lěće 1877 hromadźe ze swojimi přispomnjenjemi a próstwu, zo by ju rozšěrił, dokelž chce ju zhudźbnić. Zdobom Dučman wuwjedźe, zo njeznaje datum nastaća Hórnikoweje balady. Wažniše hač samy datum pak je za nas, zo je hižo rozšěrjena do dialogoweje formy a tuž wobsahuje zarodk libreta.


text:
Nawodnistwo SJ Chrósćicy je njedźelu do hry přećiwo Rotaciji Drježdźany čěskeho hrajerja Miroslava Sentivana za 100. dypkowu hru počesćiło.Senti, tak jeho wšitcy mjenuja, bě a je wažna zepěra serbskeho mustwa, a to nic jenož při hrach w centralnym škiće, ale tež při wjedźenju a přihotowanju mustwa do hrow w Sakskej krajnej klasy. „Chcych poprawom hižo dawno koparsku karjeru doma w Libereckej wokolinje zakónčić, ale potom je mje mój přećel Pavel Runt wo tym přeswědčił, to z nim a dalšimi čěskimi hrajerjemi w Chrósćicach činić. Wot awgusta 2016 sym nětko hižo tu a njejsym to ženje wobžarował. Sym spokojny, hdyž móžu moje koparske nazhonjenja z praksy pola Slovana Liberec, Žołto-běłych w Zhorjelcu a Budissy Budyšin nětko młódšim dale posrědkować. To spodobne zdobom je, zo móžemy so tu w Chrósćicach njekomplikowanje w rěči dorozumić a fachowje wo kopańcy wuměnjeć a diskutować“, wón zwurazni. Chróšćanscy koparjo přeja jemu zhromadnje z Petrom Králíčekom a Pavelom Runtom hišće rjany čas. Jan Macka
Kopańca, regionalna liga žonow
Carl Zeiss Jena II – Rostockski FC 9:0 (5:0)
Magdeburgski FFC – 1. FFV Erfurt 1:1 (0:0)
Viktoria Berlin – Union Berlin 0:1 (0:0)
RB Lipsk II – DFC Šwikawa 7:1 (3:0)
Turbina Potstupim II – SFC Stern 4:0 (1:0)
Lipsk-juh – Türkiyemspor Berl. 0:12 (0:8)
krajna liga mužojo
Glauchau – Pirna-Copitz 4:1 (2:0)
Großenhainski FV – Freital wupad
Drježdźany-Strěžin – Taucha 0:1 (0:1)
Marienberg – Radebeulski BC 1:3 (1:1)
Lößnitz – Mittweidawupad
Drježdź.-Lubohósć – Markkleeberg wupad
Nowosólc-Hródk – Markranstädt 0:2 (0:1)
tabulka krajneje klasy
1. FSV Wódrjeńca 02 11 54 : 9 31
2. SV Wesenitzal 11 25 : 11 28
3. SC Borea Drježdźany 11 32 : 7 26
4. TSV Rotacija Drježdź. 11 17 : 13 20
5. VfB Běła Woda 1909 11 21 : 8 19
6. BSV 68 Sebnitz 10 23 : 20 18
7. Rakečanske ST 10 21 : 15 17
8. VfB Žitawa 12 19 : 28 14
9. Drježdźanski SC 1898 11 17 : 19 13
10. SG Weixdorf 11 16 : 25 12
11. SJ Chrósćicy 11 17 : 24 10
12. Drohotka Ramnow 11 13 : 28 9
13. ST Sachsenw. Drježdź. 11 7 : 27 9
14. ST Ćisk 12 11 : 38 5
15. FC Wocl Rěčicy-jězor 10 10 : 31 4
16. ST Trjebin (cofnyli) 0 0 : 0 0
wokrjesna liga, stafla 1
Bukecy – Ottendorf-Okrilla 0:7 (0:3)
Kubšicy – Arnsdorfske KT 2:1 (1:0)
Wjernarjecy – Bretnig-Hausw. 3:1 (0:0)
Wjazońca – Frankenthal 6:3 (2:0)
Wjelećin – HZ Huska/Hodźij 1:1 (1:0)
wokrjesna klasa, stafla 1
Germania Budyšin II – HZ ST Horni kraj-Sprjewja II 6:2 (3:1)
Wjernarj. II/Wjaz. II – Steinigtw. 1:7 (0:4)
ST Wjelećin II – ST Budyšin 0:0 (0:0)
ST Mały Wjelkow – ST Bart 0:1 (0:0)
Z wulkotnej powěsću su zamołwići regionalneho koparskeho ligista FC Energija (FCE) Choćebuz fanow překwapili. Kapitan Axel Borgmann je swoje zrěčenje w Choćebuzu podlěšił.
Tak budźe 27lětny, kiž je wot spočatka sezony swoje mustwo stajnje jako kapitan na kopanišćo wjedł, z FCE tež do noweje sezony 2022/2023 startować. Před Borgmannom su tež hižo Jonas Hildebrandt, Tobias Eisenhuth a Arnel Kujović připrajili dlěje za FCE hrać. Z dalšimi wukonliwymi koparjemi, kaž z Maksimilianom Proničewom, Erikom Engelhardtom a Tonijom Stahlom, dyrbja přichodne dny rozmołwy wjesć.
W prěnjej dypkowej hrě lěta 2022 je Energija Kamjeničanskemu FC snadnje z 0:1 podležała. Přichodnu dypkowu hru změja koparjo FCE w regionalnej lize-sewjerowuchod 3. apryla pola FC Eilenburga. Georg Zielonkowski
FC Energija Choćebuz – SV Babelsberg 03 2:0 (2:0)
Zestawa domjacych: Stahl – Hasse, Böhmert, Hildebrandt, Borgmann, Erlbeck, Eisenhuth, Geisler (78. Juckel), Proničew (63. Mäder), Zografakis (90. Kremer), Engelhardt
slěd wrotow: 1:0 Zografakis (30.), 2:0 Engelhardt (36.)
FC Energija Choćebuz je z 2:0 wuspěchom přećiwo mustwu regionalneho ligista SV Babelsberg 03 krajne pokalne finale Braniborskeje docpěła. To samsne poradźi so koparskemu cyłkej VfB Kśišow. Zastupjer wyšeje ligi-juh ze wsy w gmejnje Gołkojce, něhdźe 12 kilometrow wot stadiona FCE zdalena, přesadźi so tež z 2:0 přećiwo MSV Neuruppinej z wyšeje ligi-sewjer. Tak wuhrajetej susodaj 21. meje finale wo krajny pokal.
FC Energija prezentowaše w prěnim połčasu najlěpšu hru w minjenych tydźenjach a nawjedowaše z 2:0. Šansy za wyši mjezywuslědk do přestawki nastachu mnohe, tak zo njetrjebaše so přiwisk FC Energije wo zaćah do finala starosćić. Tola po přestawce nasta před 4 200 přihladowarjemi runohódna hra. Škit hosćićela pak swójske wrota wuběrnje škitaše.
VfB Kśišow – MSV Neuruppin 2:0 (2:0)
Jesse Marsch a RB Lipsk: To běše raz. Jenož pjeć měsacow je rodźeny Američan Marsch Lipšćanow trenował. A hačrunjež dyrbjał wón swět wokoło cyłeho sportoweho kompleksa firmy RedBull jako něhdyši trenar w Salzburgu a New Yorku cyle derje znać, je wón poměrnje zahe w Lipsku zwrěšćił. Sam sym Marscha w Lipsku někotre razy na kopańcy widźał. Ně, nic w stadionje pola RB. Ale w tak mjenowanej „Soccerworld“. Je to gigantiska něhdyša wikowanska hala, do kotrejež su dźewjeć mjeńšich koparskich polow z kumštnym trawnikom zatwarili. Kóžde polo skutkuje kaž tajka małka koparska klětka. Cyle tunje to drje njeje, hdyž sej tam z přećelemi dóńdźeš, za to pak móžeš so jako měšćan tež w zymje idealnje w suchim wucychnować. A runje tam sym loni kónc lěta Marscha widźał. Je sej tam runje tak kaž ja ze swojimi brjuchatymi přećelemi kopańcu zahrał. Jako „gajgl“ takrjec. Narěčeć a wo interview za Serbske Nowiny jeho poprawom chcył njejsym: „Njech sej tam ze swojimi kumplemi zahraje“, sej prajach.
Kopańca, wyša liga mužojo
Grimma – Plauen 1:2 (1:1)
Martinroda – Sandersdorf 2:1 (1:1)
Rudolstadt – HŁ Neugersdorf 1:0 (1:0)
krajna klasa
Žitawa – Borea Drježdźany 0:4 (0:1)
Ćisk – Rakečanske ST 0:1 (0:0)
Wódrjeńca – Drježdźanski SC 3:1 (2:0)
Wesenitzal – Běła Woda 0:0 (0:0)
Chrósćicy – Rotacija Drježdźany 3:0 (2:0)
Ramnow – Sachsenw. Drježdź. 0:2 (0:0)
krajny pokal
Kamjenc – Zwickau 0:5 (0:2)
Wilsdruff – Rabenstein 7:6 (1:0)
Budyšin – Chemija Lipsk 0:2 (0:0)
Biskopicy – Kamjeničanski FC 1:3 (1:1)
Wolejbulowe hry
Serbski wolejbulowy derby mjez mustwomaj ST Marijineje hwězdy a Sokoła Budyšin je za štwórtk, 31. měrc, w 19.30 hodź. postajeny. Hru přewjedu w Pančičansko-Kukowskej sportowej hali. Hosćićeljo změja tón dźeń dwaj bojej. Dalši přećiwnik budźe třeće zastupnistwo MSV Budyšina.
Mustwo 1296 přeprošuje
Wólnočasne wolejbulowe mustwo abiturneho lětnika Serbskeho gymnazija Budyšin z lěta 1996 je sej šěsć wólnočasnych cyłkow z Budyšina, Kulowa, Ralbic, Radworja, Chrósćic a Worklec na turněr „Witamy nalěćo“ přeprosyło. Přewjesć chcedźa jón póndźelu, 4. apryla, wot 19 hodź. w Ralbičanskej ćěłozwučowarni. Hrajerjo zetkaja so we 18.30 hodź.
Kónctydźenska kopańca
Jutře a njedźelu wotměja so w Hornjej Łužicy hnydom wjacore šlagrowe koparske hry. K nim słušeja na přikład štwórćfinale w krajnym pokalnym kole mjez Budissu Budyšin a Chemiju Lipsk, wosmifinale w samsnym wubědźowanju mjez Jednotu Kamjenc a FSV Šwikawu, derby w krajnej klasy mjez mustwomaj z Ćiska a Rakec kaž tež serbski derby we wokrjesnej lize mjez koparjemi z Radworja a Chrósćic.
26.03. 14:00 Jednota Kamjenc –
FSV Šwikawa
1. FC Nürnberg –
Dynamo Drježdźany 1:1 (1:1)
Zestawa hosći: Broll – Giorbelidze, Knipping, Sollbauer, Akoto, Stark (86. Will), Kade, Batista Meier (46. Mörschel), Diawusie (68. Drchal), Daferner, Schröter
Poslednje dobyće za koparske mustwo z Drježdźan datěruja na 12. december minjeneho lěta. Tež njedźelu nochcyše so Dynamowcam wuspěch z třomi dypkami zešlachćić. Dypk z Nürnberga pak su tola rady sobu wzali.
Kopańca, 2. zwjazkowa liga
1. FC St. Pauli 27 53 : 37 51
2. Werder Bremen 27 51 : 36 51
3. ST Darmstadt 27 53 : 34 48
4. FC Schalke 27 54 : 33 47
5. FC Nürnberg 27 40 : 34 46
6. Hamburgske ST 26 46 : 27 42
7. FC Heidenheim 27 34 : 35 42
8. SC Paderborn 27 46 : 38 37
9. Karlsruheski SK 27 46 : 40 37
10. Jahn Regensburg 27 44 : 39 36
11. Hansa Rostock 27 35 : 43 34
12. Holstein Kiel 27 36 : 45 34
13. Fortuna Düsseldorf 27 33 : 34 32
14. Hannover 96 27 25 : 40 31
15. ST Sandhausen 27 30 : 44 30
16. Dynamo Drježdźany 27 26 : 36 28
17. Rudne horinye Aue 26 24 : 51 19
18. FC Ingolstadt 27 22 : 52 15


text:
- Muzeum Mineralogiczne im. Kazimierza Maślankiewicza we Wrocławiu ~ 174 m
- Muzeum Geologiczne im. Henryka Teisseyre we Wrocławiu ~ 174 m
- Przychodnia Chirurgia Plastyczna H. Knakiewicz Wrocław ~ 339 m
- Akademia Implantologii i Stomatologii Estetycznej Platinum Bernatek & Warchlewski Wrocław ~ 346 m
- Uniwersytet Wrocławski ~ 554 m
- Wyższa Szkoła Filologiczna we Wrocławiu ~ 554 m
- Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu ~ 570 m
- Wrocławski Teatr Współczesny ~ 606 m
- Kościół Św. Bonifacego we Wrocławiu ~ 611 m
- Wojewódzki Szpital im. Babińskiego we Wrocławiu ~ 732 m
- Kościół Św. Macieja we Wrocławiu ~ 762 m
- Kościół Najświętszego Imienia Jezus we Wrocławiu ~ 774 m
- Kościół Podwyższenia Krzyża Pańskiego we Wrocławiu ~ 866 m
- Ewangelikalna Wyższa Szkoła Teologiczna we Wrocławiu ~ 875 m
- Kościół Najświętszej Maryi Panny na Piasku we Wrocławiu ~ 891 m
- Stacja Kolejowa Wrocław Nadodrze ~ 926 m
- Kościół Opieki Św. Józefa we Wrocławiu ~ 937 m
- Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu ~ 941 m
- Muzeum Miejskie Wrocławia ~ 943 m
- Międzynarodowa Wyższa Szkoła Logistyki i Transportu we Wrocławiu ~ 968 m
- Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu ~ 968 m
- Wyższa Szkoła Fizjoterapii we Wrocławiu ~ 968 m
- Kościół Św. Mikołaja we Wrocławiu ~ 976 m
- Parafia ewangelicko-augsburska we Wrocławiu ~ 1.08 km
- Kościół Chrystusa Króla we Wrocławiu ~ 1.12 km
- Muzeum Historyczne we Wrocławiu ~ 1.13 km
- Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu ~ 1.15 km
- Kościół Św. Wincentego we Wrocławiu ~ 1.17 km
- Kościół Najświętszej Maryi Panny na Piasku we Wrocławiu ~ 1.19 km
- Kościół Św. Stanisława i Św. Doroty i Św. Wacława we Wrocławiu ~ 1.21 km


text:
Moja natura wandrusa dycki nie do mi se żyć po leku. Jednako kajś gzuja i nie umia zasztopować. Ludzie dycki godajōm że nie lubiōm rychtować wandertaszów na rajza. Mie sie eli to podobo! No a rajzować idzie roztomajcie, dali, bliży, autokiym, cugiym, fligrym, na kole abo czym sie yno wyforszteluje! Jo nojbardzi przaja fligrōm, zaros sam wytuplikuja czamu.
Rajzy autokiem
Wygodliwie ale przi długszej jeździe sie mierznie. Zowdy dobrze jechać do kupy coby sie zamiyniać za kyrownicōm i robić tak, coby roz jedyn se dychnył a potym zaś drugi był dran. Dycki fajny zwyk to zabiyrani stopyroków. Tacy ludzie czynsto rozprawiajōm o ganc ciekawych rzeczach i idzie sie kupa nowego wywiedzieć. Wtedy tyż ształy na drodze som znośniejsze bo je do kogo gymba otworzyć i czas gibko zleci. Eszcze jedna rzecz – hot dogi na tanksztelach… Mniam! Dycki nie jym takigo pierziństwa ale na rajza nikiedy robia se dyszpynza.
Rajzy cugiym
Coroz myni ludzi rajzuje cugami ale trza pedzieć że cug to cug! Takigo klimatu jak tam to nie uznosz w polskim busie czy inkszym lux ekspresie. Piyrsze co to na bansztajku trza być o czasie. Cugi lubiōm być opóźnione ale tyż nie zowdy. Potym w takim cugu w kupyju mogesz se wygodliwie roztoparczyć, rajzyntasza wciś do skrytki nad gowa i zaglōndać jak sie miyniajōm landszafty na ôknym. Ale pamiyntej! Jak sie wybiyrosz kaj fōrt daleko to nie rajzuj bumelcugiym bo pryndko nie zajedziesz…
A jak sie rozchodzi o landszafty, to nojlepsze i tak som ze fligra
Rajzy we lufcie to je coś czymu nojbardzi przaja. Nie mierzi mie że je mało miejsca, co chwila mie kieryś szturcho i chaziel malućki. Dycki we fligrze czuja że oto rajzuja kajsik daleko i zaczyno sie zocno przigoda! Eli już na fligerplacu je zwiedownie bo idzie trefić na rychtyk ciekawych cudoków z cołkigo świata. To som fajne rajzy!
Rajzy na motorcyklu
Trocha sie tak najeździyłach i stwierdzom, że długszo szosyjo ni ma na mie. Piyrsze co to w krziżu zaczyno łomać, kolana ciyrpnōm od bezruchu i człowiek cołki je jakiś taki bolawy. A pod wiela sie jeździ po Polsce to dycki je zima i czynsto padze beztuż ni ma to mój najulubiyńszy knif na rajza. Monej to trzidziści lot robi już swoji 😉
Tak szlabikuja o tych rajzach i zaros chyba se kupia jaki bilet we świat. Wandrus czymś musi żyć! Ty tyż nie zetwej na nic – rajzuj, odkrywej, żyj!


text:
Skuli roztomajtych problymów w życiu, jakiś czas tymu fest sie zainteresowałach tom całōm uważnościōm co to je tako modno ostatnio. Nasztudyrowałach sie o tym kupa i godōm Ci – działo. Jak chciołbyś być spokojniejszy i rady z życio to mom pora procnych knifów kiere na zicher sie sprzidajōm. Obocz.
1. Tu i teroz
Jak sie kapniesz że właśnie rozmyślosz nad duperszwancami
co już były abo bydōm, pomału skieruj sie na bieżąco chwila. Tak sie skłodo że nic inkszego ni mosz, Twoi życi to tak rychtyk ta chwila co sie teroz dzieje
.
2. Akceptacja
Zaakceptuj rzeczy taki jaki som. To nie znaczy że one sie nie zmiyniōm i tak ostanōm. Yno zaakceptuj to co sie dzieje, bydziesz spokojniejszy i nic Cie nie bydzie rōncz wyprowadzać z równowagi.
3. Odpuszczani
Próbuj nie przywiązywać sie do myśli i pragnień. Rałs z kontrolowaniem wszyskigo i wszyskich naokoło. Wartko poczujesz sie leko na duchu.
4. Nieoceniani
Zaglōndej na swoi myśli i emocje ale nie ocyniej ich. Ni ma co być do sia surowym, z tego jeszcze nic dobrego żodnymu nie prziszło poza rozgoryczyniym.
5. Celebrowani
To som taki podstawy podstaw. A coby to wszysko wdrożyć, pomalućku trza praktykować, dziyń w dziyń próbować i sie nie zniechyncać jak co nie wyńdzie
. Być do sia dobrym i traktuj sie z życzliwościōm
. Świadomie pacz sie chwili co teroz trwo bez ocynianio tego co sie dzieje.
Hned bydziesz widzieć jak Ci sie zocnie żyje 🙂


text:
Lokomotywa22 kwietnia 2022
Kolejny doskonale znany każdemu wiersz Juliana Tuwima w śląskiej wersji.
Lokomotywa!
Jest na banhowie ciynszko maszyna
Rubo jak kachlok – niy limuzyna
Stoji i dycho, parsko i zipie,
A hajer jeszcze wongiel w nia sypie.
Potym wagony podopinali
I całym szwongym kajś pojechali.
W piyrszym siedziały se dwa Hanysy
Jeden kudłaty, a drugi łysy,
Prawie do siebie niy godali,
Bo się do kupy jeszcze niy znali.
W drugim jechała banda goroli
Wiyźli ze soba krzinka jaboli
I pełne kofry samych presworsztóf
I kabanina prościutko z rusztu.
Pili i żarli, jeszcze śpiywali,
Potym bez łokno wszyscy rzigali.
W czecim Cygony, Żydy, Araby
A w czwartym jechały zaś same baby.
W piontym zaś Ruski. Ci mieli życie!
Sasza łożarty siedzioł na tricie.
Gwiozda mioł na czopce, stargane łachy,
Krziwiył pycholem i ciepoł machy.
A w szóstym zaś były same armaty,
Co je wachował jakiś puklaty.
W siódmym dwa szranki, pufy, wertikol,
Smyczy maszyna może donikąd.
Jak przejyżdżali bez Śląskie Piekary
Kaj wom to robiom kółka do kary,
Maszyna sztopła! Kufry śleciały
I każdy latoł jak pogupiały.
To jakiś ciućmok i łajza!
Ciupnął i ślimtoł sygnal na glajzach.
Mog iść do haźla abo do lasa,
Niy pokazywać tego mamlasa!
Potym mu ale do szmot nakopali,
Maszyna ruszyła, cug jechoł dali.
Bez pola, lasy, góry, tunele,
Dar za sobom samym te duperele
Aż się zagrzoły te biydne glajzy,
Maszyna sztopła i koniec jazdy.


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Z njekedźbnosće bě 14lětny Matej při wudźenju syno na lěsnej łuce zapalił. To najhórše při tym bě, zo zmóžni z tym złej kuzłarniči Mórawje, so ze swojeho magiskeho kruha wuswobodźić. Kubołćik Koblik prosy Mateja, zo by bajowym postawam w štwórtej dimensiji pomhał, swět před zanjerodźenjom a zničenjom škitać a tak pisanosć wobeju swětow wuchować. K tomu wupožči wón Matejej na tři dny kuzłarski kłobuk Pumpota, kotryž zamóže z prawym hrónčkom wšě přeća spjelnić. Hač drje so Matejej a jeho přećelce Jadźi poradźi, misiju wo čistej přirodźe spjelnić, hačkuli zła Mórawa dale a sylniši wliw na mysle čłowjeka wukonja?


text:
Jyndrys, part 1
We piyrszym numerze „Zaraniŏ Ślōnskigo” we 1908 roku szło przeczytać historyjõ pod tytułym „Jyndrys”. Napisoł go Ferdynand Dyrna, co sie narodziōł w Jabłōnkowie, beztōż tekst je napisany po cieszyńsku.
Żył se rŏz w jednej dziedzinie stare pastyrzisko, a było mu na miano Jyndrys. Ôkrōm starego kożucha z dziurami, co go nigdy ze siebie niesewlykoł, i czy lato czy zima, dycki w nim chodził – ôkrōm starych nogawic, złotanych na wszycki kōńce szmatami, – ôkrōm koszuli czŏrnej jak dłożka i dziurawych kyrpciskōw na nogach, słōmōm wyćpanych, te wyglōndały jakby pōmiotła, nie było nic na tym świateczku, czymby sie chudŏk Jyndrys mōg pochwolić, że to jego. – Zababrany, zafultany, szpinawy, żeby rzepy na nim mōg nasadzić, bōnczył sie Jyndrys po dziedzinie, ôd chałupy do chałupy, aby sie uchować byle czym, co mu gaździnki z miłosierdzia podały. Wyżebrany ziymniŏczek, kapusta, lebo suchy chlebiczek, były jego pożywiynim. Dość, byleby duszyczke wcielisku udzierżeć. – Jak mu co dali, to skurczył sie potym chłopisko kany za piecym w kōńcie i dusił i ćpał ziymniŏczki za jadra, aż mu ôczy na wyrch wyłaziły…
Hrozucnōm mioł gościne, jak mu sie przitrefiło, że mōg kany kości ôblizować. Bo mu tam miynsa nigdy nie dali, katać tam; chyba kiedy przi wiesielu, kany go nigdy nie chybiło. Potym też Jyndrys lizoł, lizoł i cyckoł na kości, i mlaskoł, że mu aż ślina z gymby sie loła. Gryźć chudaczysko już ni mōg, bo zymbiskōw nie było i tōż lizoł i cyckoł. A że miał sumiyni czyste i rzetelne, to też nie krŏd i na złe uczynki nigdy sie nie wdŏwoł, ani też nigdy jeść za darmo nie myśloł. Kany mu dali troche pokarmu, to go chciał mieć zarobiōny. I ciupoł Jyndrys patyki, karkoszki, ciupoł, aż mu sie pociczek szczurkym loł po czole, po gymbie, a przi tym stynkoł i fuczoł jak jeż z płōnkami, bo go już baji i dychaczka tropiła. – Uh!… uh! … aż piszczało w piersiskach …
A jak prziszła noc, to sie Jyndrys wyszkroboł czy to na nŏlepe, czy za piec lebo na ławe. – Spawoł tam, kandy patyki ciupoł, a garce wylizowoł, bo se też na to zasłużył. Nejlepi to mu sie spało we chlywie w coreczku, lebo we żłobie przi krowiczkach, przi cieliczkach. Mioł ich ôn straszecznie rŏd, bo też ōne były jego siostrziczkami, braciszkami ôd malućka. Jako chłapczyska, sierotka biednŏ, posoł ich Jyndrysek na pastwiskach, na ścierniskach, na drapach i przi nich urōs, z nimi żył, do nich gwarził i przimowioł, a krowiczki go rozumiały, cieliczki go rade miały i lizały po rynkach, po gymbie…
A jak se tak Jyndrys leżysko we żłobie wyściyloł, a krowiczki nań chuchały i go grzoły, to potym śnił… Śniły mu sie hańdŏwne czasy, jako zganiŏł krowiczki na grōmadke, gōnił, lŏtoł, skŏkoł po krzŏkach, po kamyczkach, po ściernisku, aż sie szłapka zakrwawiła… – Gwiazdula, wrōć sie!… Hoj hoj! Kajż tam idziesz Strokula!… Łysina! Idziesz z tej kōńczyny!… I puk, puk I z bicza… puk… puk…! A gwiazdula i strokula i łysina posłuchały I Jyndrysek sie śmioł, gwiazdule pogłos– koł, buczka postawił, wyskoczył, podskoczył, a z bicza puk!… puk!… Ścioj Ścioj! I bydlōntka sie pasły, trŏwiczke szczypały, a Jyndrysek śpiewoł, na piszczołce piskoł, aż sie rozlygało dokoła po łōnkach, po polach, po grōniach. A słōneczko na niebiczku sie śmioło, ptŏszyczki po strōmach furkały i z Jyndryskym śpiewały… Tak ci było wiesioło, ôj wiesioło… Aż słōneczko ku zachodu zlazło. – Hoj, hoj! do chlywa! Gwiazdula, do chlywa! hoj, hoj I… A gwiazdula posłechła, głowiczkōm przikiwała, że aż zwōneczek na karku zazwōnił. Zlazła na miedze a za niōm: strokula, łysina, tyrola, czŏrnucha, cielōntka, i wio ku chałupie miedzōm, cestōm przez potok. – Wody, wodyy! – wody, wodyy! Bydlōntka głowy spuściły i wodziczki sie natutały. A wodziczka sie cieszyła, że bydlōntka napoiła i skŏkała i pluskała i bieżała po kamyczkach tako czyrstwiutyńko, a tako czyściutyńko jako łza!
A Jyndrysek z bicza, puk, puk!… puk… puk…! I przignoł krowiczki do chlywa! – Na swe! – Strokula, na swe! Lańcuchami do koryta prziwiōnzoł, pogłaskoł, pohaloł, a krowiczki mu rade, lizały po rynce, po gymbie, i muu! muu! do niego gwarziły….
Jak sie Jyndrys ôbudził, nimōg sie nijako spamiyntać. Wyciyroł ôczyska, dokoła sie ôbziyroł i nimōg sie nijako poskumać czy mu sie to śniło, lebo to istotno prŏwda. Chcioł wyskoczyć z lygowiska, a tu ani rusz, nielza było nijako sie wyszkrobać. Ôbracoł sie, naciōngoł, rynkōm sie ôpiyroł, za jasła chytoł, aż sie zafuczoł i z biydōm z łożyska sie wygryzmolił.
Poczuł potym Jyndrys, że mu sie to jyny śniło i że z niego już stary grzib. Klepeta ledwo, że ich smyczył, rynczyska zwisły, bez mocy, bez siły, ledwo że nimi patykōw na norōnczke naciupać potrefił. A plucka w nim grały, warczały, piszczały jak stare jargany… I zasi dalej na wander, ôd chałupy do chałupy, bōnczył sie chłopisko po dziedzinie, jak Marek po piekle…
W Karczmie “pod gruszkōm” grała muzyka ôd kubika!
Janek Ôciypkōw broł se Jewke Kōńdzielowōm spoza Kympy i mieli wiesieli. A jak je wiesieli, to musi być i muzyka! I tōż drzili i zwyrtali, że aż drzizgi z dłoszki leciały!
Że “pod gruszkōm” muzyka, wiedzieli pachołcy, wiedziały dziewki w całej dziedzinie. To też “nie bōj sie” jak sie z wieczora przi robocie wszyscy zwyrtali! Fik, mik! i już krowy były podojōne, prosiacka ôdbyte, buciory pōmyte, izba pieknie zamiecōnŏ. – Przegrzeszōnŏ muzyka, jak ōna umie czarować!
Ledwo że słōneczko poza grōnie zaszło, już też dziewki do czystych kabotkōw sie nastroiły, fŏrtuszki przipasały, a gymbulki, a włosy – jakby ulizoł, i hajdy ku muzyce!…
Prawie sie wiesielnicy wybiyrali do młoduchy na uczte, a muzykanci wygrowali marsza na ôdchodnōm, kiedy przi karczmie zaczli sie schodzić czakacze. Nazganiało sie ich gmyr i tela do izby naprało, że ledwo kapke miejsca zbyło na tańce.
Muzykanci zaczli grać. Dziewuchy zaś, co stały przi dwiyrzach i koło pieca jak ôwieczki na kupke uciśniōne, czakały i spozierały, czy kiery z pachołkōw palcym nie kiwnie i do tańca nie pozwie. Ale pachołcy brali jednōm po drugi, bo ktōżby dziepro palcym kiwoł, i drzili i zwyrtali jak sto czertōw, że sie dziewuchōm aż spodki dźwigały! Że tam jedyn drugigo łokciym żgnōł, krōmflekym przideptoł, to nic ô tela! Wiyrzgali, nogami tupali, a muzyka grała, a co grać przestało, zaś sie trefił kierysi, co kōnsek zapłacił. I tak dycki dookoła! Jedni tańcowali, drudzy w siyni popijali piwo z krygli lub reżnōm z kwaretek. Każdy swojōm czynstowoł i do ni przymowioł: no Haniczko, dyćżyż sie napij! dyć to nie trucizna jyny rużōwka, nożyż wypij. A Haniczka lizła, lizła, gymbōm skrziwiła. – Nożyż, dyć jeszcze. – Niechcym, bo ôstre! – Katać ôstre, jyny wypij, gymby se tym niewypalisz. – A Haniczka zaś lizła, a co lizła, fŏrtuszkym gymbe utrziła, i tak furt, aż wypiła…
On zaś pieknie jōm za kark ôbłapił, do ucha roztōmiłej poszeptoł a dziewucha hihihi! hihihi!
Muzyki, spiywaniŏ, wiyrzganiŏ, tupaniŏ, śmiechu, uciechy, było w karczmie jak w piekle!
Pod ôknami stało pachołkōw – gibczŏkōw z dziesiyńć.
– Chłapcy, bedzie praczka!
– Jakōż wiysz? dyć nima z kim.
– Nima strachu! Bujŏczkŏwie idōm z gōry, a za nimi całŏ zgraja.
– Moc ich idzie?
– Z jakich patnŏście. Hadam ich widzioł i przignoł z nowinōm.
– Trzistanŏście, to ci bydzie cosi !
– Nas je wiyncej, niedōmy sie, namażymy co wlezie!
– Ale im też dōmy bobu, pierōńszczŏkōm!
– Sprawimy im hołdōmasz, że tydziyń bedōm mieli po czym stynkać!
– Jyny chłapcy, miarkujcie se, nie zaczynać, aż ôni zacznōm.
– To sie wiy, po to ōni hewaj idōm! Ale potym bić kany padnie, lać za skōre, prać co wlezie!
I tak każdy radził, groził, dōmŏwioł i pluł do piyńści i pasek poprawioł, a cieszył sie, że Bujŏczkowej bandzie portki wytrzepiōm. – Baji Francek, pijany jak Pańtŏk, mioł kurasz. – Bedymy bić, po pyskach prać, aż trzistanŏście !
Jak kierego chycim, to zymbiska wybijym, trzistanŏście! – Rynkōm wywinōł, piyńściōm pogroził, zatoczył sie i maznōł sebōm ô ziym, aż kości w nim zatrzeszczały! Wszyscy do koła w śmiech, a Francek na ziymi mamroł, mamroł i stŏwoł. – By cie trzistanoście …aha I po malutku… prrr! Ôprził sie rynkōm ô studnie, nogi mu sie zaplōntały i chlas! przez korytko gymbōm do kałuże! Zaś śmiech do koła! Ôkoltany, sfifrany jak prosie, prōbowoł Francek stanyć. Nielza było! Co sie podniōs, ciap do błota! Aż mu drudzy pōmōgli na nogi. Wyciyroł Francek ôczy, gymbe i spluwoł. – By cie trzistanŏście kany …tfu! …tfu! …i ledwo zrobił pore krokōw, gorzołczysko szturk nim, zatoczył sie i pac! kansi pod ôkna miyndzy beczki. Zdało sie, że czepōń rozwalił, bo tak cosi zajynczało. Szli pachołcy zazdrzić co z Franckym. A Francek sie gryzmolił, wyszkrobać sie spoza beczek prōbowoł, a pod nim cosi sapiało, charczało, warczało.
– Hyc go Jozef za nogi! – Wziyni Francka za nogi, za rynce i do szopy zasmyczyli.
– Nic mu ni ma, krwie nie widać. – Pochynyli i zostawili.
A tu spoza beczek wylazło jakisi chłopisko. W kożuszysku, kudliska na głowie pokuzdrzane, a fuczoł, a dyszoł; wyglōndoł jak tyn czŏrny.
Pachołcy sie przizdrzili, co też to za cudoszysko. – Niepoznŏcie: dyć to Jyndrys! – poznali go. – Isto spodki z beczek zlywo! – Baji że zgŏdali. Zlywoł Jyndrys spodki z piwa, beczkami przewracoł i zlywoł, zlywoł, aż było pōł czŏpki. A piweczko tak wōniało, że aż śliny w gymbie ściōngało! Radowoł sie Jyndrys, że sie pokrzepi i gymbe rozewrził czŏpke z piwkym nachylił aby sie napić, a tu pac! cosi na niego.
Jyndrys sie przewrōcił, piwo sie wyloło! Nieszczasny pad!
– Na ty Jyndrys, czyżeś prziszeł ku muzyce? – Eh, katać tam. – Pachołcy w śmiech.
– Piwa mu sie zachciało i prziszeł na spodki! Kansz go mosz, haw z nim, poczynstuj!
– Eh, kiej mi go wyloł. – Pachołcy zasi w śmiych.
– To tyn Francek, pierōńszczŏk! Niech teraz kŏże do krygla, kiej wyloł.
– Eh mi tam… niechcym!
– Wiycie chłapcy, my kŏżymy Jyndrysowi, niech se rŏz chłopisko użyje!
– Bai tak, do izby z nim. – Jŏ mu kŏżym kōnsek zagrać, coby se i potańcowoł Pachołcy dziepro w śmiych i jak smyczōm tak smyczōm Jyndrysa do izby. Chudaczysko sie ôpiyroł, żŏdnym kōńcym iść niechcioł. – Eh, mi tam… dejcie pokōj… niechcym…
cdn.


text:
Deimos
Deimos (abo Dejmos; ze gr. trwoga) to mjyńszy a dalszy s dwůch kśynżycůw Marsa. Deimos je planetojidům przechwycůnům bez Marsa. Mjano kśynżyca je uod syna Boga Aresa we mitologiji greckij.
Uodkrycie[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Uodkrywcům Deimosa je amerikański gwjoźdźorz Asaph Hall. Pjyrszy roz uostou uůn zaobserwowany 12 śyrpńo 1877 we uobserwatorjum wojynnyj marynarki USA kole godźiny 7:48 UTC. Kapka dńi ńyskorzi (12 śyrpńo) Asaph Hall uodkrył tyż drugi kśynžyc Marsa, Fobosa.
Uorbita[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Mars uoglůndany s Deimosa je 1000 razy wjynkszy (ze szyrzkům kůntowům 33°) a 400 razy klarowńiejszy uod Mjeśůnczka we pełńi. Deimos uoglůndany s Marsa mo szyrzke kůntowům ńy wjynkszům kej 2,5' a gouymi ślypjůma wyglůndo kej gwjozda. Jego maksymalno klarowność s Marsa je taka, kej Wynus uoglůndanyj s Źymje. Uokres objygu wynośi ůngyfer 30,5 h. Beztůż prowje pokrywo śe uůn s dugośćům marsjańskij doby (24,5 h). Deimos je fest blisko powjyrzchńe planety . Beztůż ńy je uůn widoczny s powjyrzchńe planety s uobszarůw uo wspůłrzyndnej rubośći planetograficznej wyższyj kej 82°.
Charakterystyka fizyczno[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Deimos je to planetojida, kera we strone Marsa uostoua skerowana bez pole grawitacyjne Jowisza. Je uůn fest ńysferyczny a mo wymjary 15 × 12 × 10 km. Deimos skłodo śe s lodu a skoł bogatych we wůngel. Jego powjyrzchńo je pokryta kraterami. Masa kśynżyca je fest mało: ~1,4687×1015 kg – ponad 3 razy mjyńszo uod gůry Gjewůnt.


text:
Quito
Quito (poprawom San Francisco de Quito, wurjekowanje [ˈkito]) je stolica južnoameriskeho Ekwadora a nadeńdźe so jenož 20 kilometrow južnje ekwatora w na 2.850 metrach ležacej žłobinje Andow pod wulkanom Cotopaxi (5.897 m). Tuž jedna so wo najwyše ležacu stolicu na swěće. Z něhdźe 2,2 milionomaj wobydlerjow je Quito po přistawnym měsće Guayaquil druhe najwjetše město w kraju. Nimo toho je zarjadniske sydło prowincy Pichincha a kantona Quito. Stare město Quita słuša do swětoweho herbstwa UNESCO.
Klima w měsće je – najebać tropiskeho połoženja – dla wysokosće měrna a włóžna. Přerězna temperatura je jenož 13° C.
Dźensniše město załoži so w lěće 1534 jako San Francisco de Quito wot španiskich dobywarjow na městnje stareho sydlišća indigenych wobydlerjow.
Wobrazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Oficielne webstrony města (špan.)


text:
Elba
Elba (italski Isola d'Elba) jo kupa w Srjejźnem mórju a pó Siciliskej a Sardiniskej tśeśa nejwětša Italskeje. Lažy mjaz Ligurskim a Tyrrenskim mórjom, źaseś kilometrow pódwjacornje italskeje twardeje zemje a pěśźaset kilometrow pódzatjšnje francojskeje kupy Korsiki.
Płoń kupy jo něźi 224 kwadratnych kilometrow a jeje wobměru něźi 147 kilometrow.
Nejwětše město Elby jo Portoferraio z dwanasćo tysac wobydlarjami.
W lětoma 1814 a 1815 stej byłej prědawšy francojski kejžor Napoleon Bonaparte pó wugnaństwje z Francojskeje wjerch Elby.


text:
Překwapja, zo je so Jězus runje wot Jana wukřćić dał, zo Boži Syn k profetej přińdźe. Hačrunjež njeběše jemu žaneje křćeńcy trjeba (Mt 3,14), da so wón tola wukřćić. Tón kiž běše bjez hrěcha, tón kiž nakazanje a pokutu njetrjebaše (štož ludźo stajnje trjebaja), dóńdźe k Janej a da so w Jordanje wumyć. Čehodla? „Bu křćeny – pisa swj. Hawštyn – zo by ponižny pokazał, što je nam nuzne“ (Mt 3,15).
Wěmy, zo je Jan – jako tón posledni profet – ludźi křćił, a je to činił k nakazanju a pokuće (Lk 3,3), a tak přihotowaše čłowjestwo na přichad Wumóžnika. Janowa křćeńca njeběše pak hišće ta křćeńca, kotruž z Noweho Zakonja znajemy, to rěka – kotraž wuskutkuje wotwjazanje wot herbskeho hrěcha a wšitkich wosobinskich hrěchow. Janowa křćeńca bě znamjo za nas-ludźi, što mamy činić, zo bychmy wumoženi byli (Lk 3,10). Jězus chceše z Janowej křćeńcu hišće něšto zwuraznić: Tam so mjenujcy w tutym wokomiku wotewru njebjesa, Duch Swjaty zestupi, a da so słyšeć hłós njebjeskeho Wótca: „Tutón je mój lubowany Syn, kiž so mi spodoba“ (Mt 3,17b). Bóh pokazuje, zo je Jězus Mesias, zo je Boži Syn. Jeli tomu tak je, maja wšitcy na njeho słuchać (Mt 17,5). Što pak budźe Jězus w swojej bójskej autoriće wozjewjeć? Radosć, měr, lubosć, derjeměće? Wěsće. Ale tež w běhu swojeho třilětneho zjawneho skutkowanja je wón k nakazanju a k wěrje namołwjał (Mk 1,15).
Njedźela křćeńcy Knjeza měła nas na swójsku křćeńcu dopominać. Z druhimi słowami chcemy sej wuwědomić, zo smy – dźakowano tomule sakramentej Noweho Zakonja – wot Boha přiwzaći; zo smy jeho synojo a dźědźićeljo njebjes; zo nosymy jónkrótnu dostojnosć. Naše słowa a skutki měli potajkim tutej dostojnosći wotpowědować. Dźeń swjateje křćeńcy je najwažniši w žiwjenju křesćana. Na tymle dnju dóstanje wón wot Boha spočatki wěry a hnadu. „Kaž sucha zemja, jeli wody njezměje, płody njezrodźi - podobnje tež my (kotřiž smy do toho zeschnyty pjenk byli) njebychmy bjez dešća z njebjeskich horin žadyn płód žiwjenja zrodźić móhli“, pisa swj. Irenej.
Do křćeńcy běchu čłowjestwu wrota njebjes zamknjene. Do křćeńcy njeby móhł žadyn z našich skutkow nadnaturskeje hódnoty nabyć. Tohodla měli so Bohu za dar křćeńcy dźakować a z njej za dar wěry, za wumyće z herbskeho hrěcha a za to, zo słušamy Cyrkwi a wulkej swójbje křesćanow. „Dźakowano swjatej křćeńcy sy so z bydłom Ducha Swjateho stał. – pisa bamž Leo – Tuž njeměł ženje tak dostojneho hosća zes sebje přez swoje špatne skutki wuhnać“.
Po teoriji by měł wulki rozdźěl być mjez křćenymi a njekřćenymi. W praksy je tomu wšelako. Jeli so wukřćeny mało abo špatnje modli, jeli nochce žiwy być po Božich kaznjach, jeli Bóh Knjez njesteji w srjedźišću jeho žiwjenja, daje to chuduške. Druhdy so praji, zo „z tamnym njewěriwym lěpje wuńdu hač z katólskimi“.
Zawěsće mohło tajke něšto we tym abo tamnym padźe wěrnosć być, zo su mjenujcy ateisća po zdaću sprawniši hač křesćenjo. To přitrjechi wosebje tam, hdźež wukřćeni runje nimale cyle na swoju wěru zabudu a zdobom ći njewěriwi na wěste hódnoty dźiwaja. Křćeńca sama čłowjeka hnydom dospołneho a swjateho njesčini. Wona je spočatk žiwjenja wěry, spočatk modlitwy a puća Božich kazni. Z křćeńcu so zahaji nadnaturske, bójske žiwjenje; dźakowano křćeńcy darja so wukřćenemu spočatki nadźije a lubosće. Jeli so tute spočatki přez cyłe žiwjenje dale wuwiwaja, potom praktisce nazhoniš, zo sy jako wukřćeny sćerpniši, ponižniši, měrniši, dźakowniši, njenahrabny, a zo na swoje słowa a jednanje bóle kedźbuješ. Pola tajkeho křesćana, kiž so sprawnje modli a prawidłownje so swojich hrěchow spowěda, pokaza so wosebje w času nuzy, wójny a přirodnych katastrofow – jeho křesćanski charakter. Při powšitkownym zadźerženju njeje to lochko spóznać, ale we nuzy hnydom pytnješ, štó Jězusowe ćerpjenje, jeho słužbu a ponižnosć rozumi.
Křćeńca a žiwjenje po wěrje darujetej nam nadźiju na wěčne žiwjenje (Mk 16,16; Mt 19,17). Jako křesćenjo smy hinajši ludźo, mjenujcy – znowanarodźeni we wodźe křćeńcy. W běhu časa pak stawamy so z ludźimi, kotřiž so přeco nuternišo modla, přeco swěrnišo Bože kaznje dźerža, přeco dospołnišo dobre skutki spjelnjeja; ludźo, kotřiž su smilnosćiwi a z druhimi derje měnja; ludźo, kotřiž hrěch hidźa a w pokornosći so nakazuja; ludźo, kotriž prawidłownje kóždu njedźelu Božu mšu swjeća. Křćeńca je spočatk, wo dobry wukónc pak so staramy a so nadźijamy. Amen.
TAD


text:
17.11.2022 - Mjeńšynowa konferenca w Chóśebuzu / Konferenz zu Minderheiten-Sprachen in Cottbus
Z masterowym planom dej se dolnoserbska rěc w Bramborskej wóžywiś. Kak to móžo wuglědaś, respektiwnje kak druge mjeńšyny swóje rěcy wóžywiju, to jo źinsa tema na cełodnjownej mjazynarodnej konferency w Chóśebuzu (9:00 - 17:00). Serbski institut pśepšosyjo zastupniki a wědomnostniki z Francojskeje do chóśebuskego starego měsćańskego doma.
Jadnu rěc wumóžyś wóznamjenijo wěcej ako rěcne kurse póbitowaś. Źo wó pšawniski šćit, zjawny prestiž a pomoc zastojnstwow, komunow a ciwilneje towarišnosći. Zastupniki z Bretoniskeje, wót kupy Korsika a powědarje okcitańskeje rěcy z Francojskeje pokažu źinsa, kak wóni swóju rěc rewitalizěruju. Fokus lažy na rěcnem planowanju. Na podiumowej diskusiji źo źinsa wótpołdnja pón wó to, kótare strategije z Francojskej teke Serby za dolnoserbsku rěc pśewześ mógu. Organizěrował jo konferencu politologa wót Serbskego instituta dr. Jean-Rémi Carbonneau. Z tym se teke nowe wótźělenje instituta za mjeńšynowy šćit a regionalne wuwiśe zjawnosći pśedstajijo. Konferenca se financěrujo pśez strukturne pjenjeze wót zwězka.
Podiumowa diskusija wó wóžywjenju dolnoserbšćiny se zachopijo źinsa wótpołdnja zeger 16.00 w starem měsćańskem domje w Chóśebuzu na Starych wikach. Wšykne zajmce su pśepšosone.


text:
Ze Slěpego/Schleife. Jatšownicu jo tudy drugi raz we nowem casu dało jatšowne spiwanje pśed cerkwju (stary nałog jatšownego spiwanja jo se tudy woplěwał až do lěta 1956, łoni su jo wótžywili). Ta iniciatiwa za to jo pśišła wót towaristwa Kólesko. Wóni su se załožyli 2011, a maju něnto 20 cłonkow, Hartmut Hantšo jo pśedsedaŕ.
Te spiwarki su musali jěsno stawaś. Zastupjone su byli wšykne geenracije: nejmłodša spiwarka jo Bertonojc Lara, akle 14 lět stara. Ta nejstarša: Marie Hentšelowa z 86 lětami. Na tom dnju su wšykne měli połžałowarsku drastwu woblaconu. Źěl tych drastwow słuša tym žeńskim, drugi źěl pśiźo ze zběrki towaristwa. Starše spiwarki woblekaju se sami, te młodše póderbje pomocy. Elvira Rathnerowa jo měła dla togo wjele wuźěła: wóna jo južo wót napoł tśich dejała šesć źowćow pó rědu wuwoblekaś. Pśeto nawłos zeger 5.30 su dejali wšykne pśi zymnem wjedrje pśed cerkwju stojaś a až do słyńca serbske kjarliže wót górjejstawanja Jezusa spiwaś. K tym woglědarjam, ako tomu tšojenju su pśiglědali, jo słušała fararka Jadwiga Malinkowa.


text:
Worklečenjo móža tež zaso na małej kupje swjećić
Worklecy (aha/SN). Minjeny pjatk je so na wulkej kupje we Worklecach wjele ludźi zešło. Wjesnjanosta Franc Brusk (CDU) bě wšitkich wobydlerjow přeprosył na oficialne přepodaće noweho mosta, kotryž wot wulkeje na mału kupu wjedźe. Mjez hosćimi běchu přirjadnica Budyskeho krajneho rady Birgit Weber, zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Alojs Mikławšk a statny sekretar za regionalne wuwiće dr. Frank Pfeil (wobaj CDU). Franc Brusk witaše jeho žortnje jako „čestneho wobydlerja“. Wšako je Pfeil mjeztym štwórty raz we Worklecach přebywał.
Zhladujo na stawizny wobeju kupow dopominaše Worklečanski wjesnjanosta na mnohe swjedźenje a wšelakore podawki, kotrež su tam wjacore generacije wobydlerjow dožiwili. Zo by tak wostało, k tomu přinošuje nětko móst w dosahacej dołhosći, kotryž su Worklecy z gmejny Sprjewiny Doł dóstali. Jedne wužadanje bě, trěbnej 36 tonow ćežkej fundamentaj na kupu transportować.


text:
Wojerecy (SN/MWj). Wot dźensnišeho hač do 14. nowembra móža wobydlerjo města Wojerec swoje namjety za tak mjenowany wobydlerski budget 2022 zapodać. Kónc septembra běchu měšćanscy radźićeljo wobzamknyli tajku akciju mjeztym štwórty raz přewjesć. Wobydlerjo města a přisłušacych wsow móža nětko ideje zapodać, kak hodźał so jich žiwjenski wobswět porjeńšić, štož měło prawje wjele ludźom na dobro być, rěka w nowinskej zdźělence města.
Za wobydlerski budget je znowa 70 000 eurow k dispoziciji, kotrež su w cyłkownym měšćanskim etaće zapisane. Hłownje runa so procedura zašłym lětam. Přiwšěm maja tónraz mału změnu. Při namjetach za město maja maksimalnu sumu 10 000 eurow wobkedźbować. Za wjesne dźěle płaći hranica 4 000 eurow. Minjene lěta wučinješe hranica namjetow za město 15 000 eurow. Koordinowaca skupina wobydlerskeho budgeta bě so za redukowanje wuprajiła, zo móhli na kóncu wjace idejow zwoprawdźić. Tak nětko přeća za wobšěrnym saněrowanjom pućow, nowe plestrowanje chódnikow kaž tež twar nowych parkowych připrawow a wodomjetow dowolene njejsu.


text:
Używacz:Spliner
Uo sobie[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Na Wikipedii je žech uod ńydowna. Pojawiou žech śe w celu dopracowańo artykli uo moij wśi, a we přyšuośći možno zrobia tyž inne artikle.
Generalńe terozki ńy mom za wiela wolnego času. Z kiž tego terozki ńy moga za wjela pomůc. Uod času do času moga coś naškryflać abo zrobić jako grafika.
We realu[edytuj | edytuj zdrzōdło]
W tyj chwili je žech we klaśe maturalnyj mat-fizu we I LO im. Edwarda Dembowskiego we Gliwicach. Potym chca studjować na Politechnice Ślůnskij we Gliwicach na kerunku "Informatyka".
Pasjonuja śe informatykům, muzykům, špielom we zespole špielajůncym rock progresywny (na instrumyntach klawišowych a na gitaře elektryčnyj). Je žech tyž čuonkiym Ruchu Śwjotuo-Žyće.
Co moga[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Poprawić byki we godce
- Robić grafiki (žodko)
- půźńij (po skůńčyńu šuli a půźńij studiůw) robiyńe wiyncyj na Wiki (wiyncyj artykli i ńy ino)
Plany[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Skupić śe na artyklach uo moij uokolicy
Co škryflom[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Jak mie chyćić[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- e-brief: spliner21 (at) gmail (dot) com
- GG: 7243022


text:
- About Institute
- SBD - zoom lebron 6 black - 120 Release Date , Nike shirt Air Force 1 Shadow Leopard CI0919
- Under Armour Sponsors New York Cosmos Soccer Team With Shoes To Gear
- IetpShops , adidas crop longsleeve semi solar yellow , Bad Bunny adidas Forum Buckle Low Black GW5021 Release Date Info
- Air Jordan 9 IX Retro OG Space Jam , jordan retro 13 history of flight White Red Houston Rockets PE , IetpShops
- IetpShops STORE - Air Jordan ZION 1 "BLACK" , air jordan 1 low se aurora green , DA3130 , 001
- nike dunk release dates
- air jordan 4 military black dh6927 111
- air jordan 37
- air jordan 1 mid diamond shorts
- printed t shirt from the gucci tiger collection gucci t shirt 1553843
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Z Chóśebuza/Cottbus. Pětk pśed dwěma tyźenjoma jo Spěchowańske towaristwo za Serbski muzej pśewjadło we wjažy Měsćańskego muzeja literarno-muzikaliske wótpołdnjo k cesći Mata Kósyka. Prof. Roland Marti, sobuwudawaŕ Kósykowych spisow, jo jo moderěrował. Pětš Janaš jo basni a teksty za njo zestajał. Basni su lazowali Franz Deuse (student sorabistiki w Lipsku), Simon Blum (student rěcywědy z Pódstupima), Anna Zachariasojc, Marcus Końcaŕ, Werner Měškank, Kathrin Urbanscyna a Lothar Burchardt (z Drjenowa). Na cello jo grała Esther Budyšynojc. Wóna, Till Wojto a študańce z Lipska su někotare Kósykowe basni zespiwałej.
Pśisłucharje su słyšali mjazy drugim baseń Liška – serbske pśebasnjenje basni Fuchs und Gans, ako źiśi su tencas w šuli wuknuli. Kósyk jo ju napisał za swóju sotšu Majku, kótaruž jo wjelgin lubo měł. Wón jo jej pósćił teke tužnu baseń Sotśicka (wóna ga jo do casa wumrěła).


text:
Tyn łostatni sie przido, jak łojcowie abo starziki bydom chcieli jechać do Rzimu na pońć, to se weznom takigo modzioka za przewodnika! Już słysza, jak sie tyn modziok łodzywo, że teroz wszyndy po angielsku rozumiom! Jednako jak pojedziecie do Francyje, to dziepiyro sami uwidzicie, jako tam godajom!
Moji znajomki pojechali na weekend do samego Paryża, chocioż po francusku wiela niy poradzili. Myśleli, że sie tam tyż po angielsku dogodajom, bo ta godka im lepszy szła, ale wcale tak niy było! Jakby niy te pora francuskich słow, co ich jeszcze ze szkoły pamiyntali, toby isto ło głodzie bez te trzi dni łostali, bo roztomiłe Francuzy choć po nimiecku a angielsku rozumieli, to yno po swojimu łodpowiadali! Niy dziwowała bych sie, jakby to było kaj na prowincyji, ale we takim wielgim mieście jak je Paryż, to mi do gowy wlyź niy poradzi?! No ale nic sie stym niy do zrobić: kożdy mo prawo godać, jak mu sie podobo, a że je u sia, to se godo po swojimu. My Ślonzoki tyż tak robiymy, bo przeca momy swoja godka a radzi jom używomy! Jednako u nos w doma dycki sie godało, że trza sie umieć chociaż ze swoim somsiadym, co miyszko za miedzom, dogodać, bezto do nauki cudzych jynzykow nos łojcowie gnali. Mie sie już tyż przidarziło, że choć pora cudzych jynzyków jako – tako znom, to żech sie niy dogodała. Za to rada spominom jedna wycieczka, kaj my przi łobiedzie siedzieli ze Madziarami. Tyn jejich jynzyk je taki, że człowiek nic a nic niy rozumi, ale jedyn chop umioł troszka po nimiecku. Jak sie potym łokozało ło wiela myni niż jo, jednako my se piyknie pogodali: troszka gymbom a reszta na migi! Łod tego czasu wiym, że rynce sie tyż we godce przidajom, a nikedy bardzi jak gymba! Jednako nojśmiyszniejszo godka miałach ze jednom Japonkom. Wziyny my kartka papioru a dugopis i tak my se malowały bez dwie godziny! Zdało nom sie, że my sie gryfnie rozumiały, ale eli to była prowda?
Tyn łostatni sie przido, jak łojcowie abo starziki bydom chcieli jechać do Rzimu na pońć, to se weznom takigo modzioka za przewodnika! Już słysza, jak sie tyn modziok łodzywo, że teroz wszyndy po angielsku rozumiom! Jednako jak pojedziecie do Francyje, to dziepiyro sami uwidzicie, jako tam godajom!


text:
Z mjenom wšak njemóžu zapisać něhdyšeho wobsedźerja małeje kamjentneje kapałki z boka wjeski k ranju, jara derje schowanu w lišćowym haju. Dawny dobroćel je wěsće hižo dołho na prawdźe Božej a chroniku kapałki wza sobu do rowa. Myslu, zo hižo přez třista lět tu spěwaja ptački napřemo swj. Marce wjesołe spěwčki a pokěrluški. Cuzy zemski dróhowar kapałku Lourdskeje Maćerje Božeje w Miłoćicach snano jenož připadnje nadeńdźe. Na małym, murjowanym wołtarku, wodźetym z běłym rubom, postrowimy mału, někak 40 cm wysoku, derje zdźeržanu postawu. Horni dźěl durčkow je škleńčany, durje so z lochkej prócu wočinja a z kłapacej wutrobu zastupiš před chudy zemski trón madony. Zabyty, wopušćeny pak nihdy njeje. Tři razy widźu cyle čerstwe brězowe hałužki mjez małymi módrymi kwětkami. Jednore drje su, ale z kajkej lubosću a česćownosću poskićene wot njeznatej dobroćelki ze wsy. Kwětki nošo chodźi tam ze swojimaj wnučkomaj a přeco wuspěwaja tam před swj. Marku: Strowa sy Marija...
Městno wokoło kapałki je tróšku powyšene a cyle ze zelenymi dźiwimi fijałkami wobrosćene. Tež tu zakćěwaja prěnje małe módre kwětki. Njebudźe hižo dołho trać, a wokoło małeje kapałki w Miłoćicach budźe natura wupřestrěć módry a zeleny přestrěnc.
Wjesnjan 84-lětny Bukec dźěd so dopomina, kak su wokoło kapałki sej jako šulske hólcy hrajkali a so łójili. Njeznaje kapałku hinašu, hač ju dźensa widźimy. Bjez dwěla je jara stara. Městnu, hdźež steji, prajachu: pola kapałki na horje - Kapellenberg. Zdawna słušeše "Kapellenberg" ke kuble Pětra Šołty. Bě to wjesna korčma, kotraž sama piwo warješe. Pětr wosta nježenjenc a njeměješe potomnikow. Přewostaji kubło po přećelstwje wěstemu Albertej Delenčcy, kotryž dźěše w njewěstych hospodarskich lětach 1940 - 50 do zapada. Zemrě w lěće 1973. Kapellenberg kupi Bernhard Schwarz čo. 25. Tuta swójba so hač dotal wo kapałku stara.
žórło: Mikławš Kokla ze Sernjan, 1967


text:
William Shakespeare
William Shakespeare (rodz. wjerza 23 kwjetńa 1564 [1] we Stratford-upon-Avon, um. 23 kwjetńa 1616) – ynglicki dichter, pisorz a dramaturg, reformator tyjatru, zauobycz powożany za jydnygo ze nojwybitńyjszych ynglickich pisorzůw. Napisoł ůng. 40 tyjatralnych szpilůw, 154 sůnety, a inksze dźeła. Je poważany jako norodowy dichter Ynglandu. Podug ekszpertůw, nojwjyncy pisoł we lotach 1586-1612, nale uo daty powstowańo cońykerych utworůw a jejich chrůnologijo je durch zwada.
Jygo tyjatralne szpile tumaczůno na bezma wszyjske nowożytne godki, a lista słůw kere uůn uworził a wlozły ńyskorzi do angelskij godki mo 600 pozycyjůw.
Ńykere dźeła[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Kůmedyje[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- All's Well That Ends Well
- As You Like It
- The Comedy of Errors
- Love's Labour's Lost
- Measure for Measure
- The Merchant of Venice
- The Merry Wives of Windsor
- A Midsummer Night's Dream
- Much Ado About Nothing
- Pericles, Prince of Tyre
- The Taming of the Shrew
- The Tempest
- Twelfth Night, or What You Will
- The Two Gentlemen of Verona
- The Two Noble Kinsmen
- The Winter's Tale
Tragedyje[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Romeo and Juliet
- Coriolanus
- Titus Andronicus
- Timon of Athens
- Julius Caesar
- Macbeth
- Hamlet
- Troilus and Cressida
- King Lear
- Othello
- Antony and Cleopatra
- Cymbeline
Przipisy
- ↑ Znůmo je data krztu: 26 kwjetńa 1564


text:
Niy dojś1, że żech we łostatnim miesiōncu eksperymyntowoł ze pizzōm w dōma, to żech jeszcze pojechoł do Włoch, coby tam te roztomajte pizze pokosztować. I musza Wōm pedzieć, że niby składniki majōm podobne, ale w smaku to niyrołz jedna kole drugi sie niy moge stanōńć… to trocha jak ze babōma, na jedne niy idzie patrzeć, a przed inkszymi aże sie chopom uginajōm kolana. Krupniociosa [czyt. Krupnioczioza] wyszła richtig dobrze- a gołdali2 mi to i nawet cudze3 ludzie, co to bez cufal4 trefiyli na kostprōba5.
Co potrza?
Ciasto na jedna łokrōngłoł pizza:
1 szklōnka mōnki pszynny ( od 405 do 600- numer na pakiecie)
1/3 szklōnki mlyka
1 dkg drożdży
trocha soli
pó6 łeżeczki cukru
2 łeżki oliwy
Wiyrch7:
50-80 ml gynstyj śmiytōnki
1 zōmbek czosku
połra gałōnzek natki pietruszki
2 mańsze krupnioki
pó boreju8
10 dkg wyndzonki9
10-15 dkg żōłtego syra
pó łeżeczki orygano10
Mōnka przesujcie11 do jaki miski- mogecie jōm tyż przesiołć. Na pośrodku zrōbcie dziura i wlyjcie dō ni letnie mlyko, dejcie cuker i pokruszcie drożdże. Tera odstołwcie to na 10-15 min., coby te drożdże zaczły robić. Joł włōnczōł na chwila piekarnik (bratruła) na 50 stopni i jak sie leko rozgrzoł, to dołem tam ta miska, bo tam lepi te ciasto rośnie.
Niyskorzi dejcie do tyj miski trocha soli, 2 łeżki oliwy i wyrōbcie jednolite ciasto- keby sie za kans12 klejōło, to mogecie jeszcze dosuć13 trocha mōnki. Tera zajś trza je łodstawić i to tak na aby 40 min.
Jak już nōm fajnie urosło, to sie wejście14 nudelkula, posypcie na stolnica abo blat trocha mōnki i rozkulejcie sie ta pizza na łokrōngło. Tera idzie sie domyśleć, że zajś jōm na chwila dōmy we ciepłe miejsce, a potyn już yno wciepowanie na wiyrch dobroci15.
Bez tyn czas jak łona nom tam rojśnie, mogecie sie przigotować składniki na wiyrch. Do śmiytōnki wyciście 1 zōmbek czosku, pokrejcie trocha natki, dejcie soli i pieprzu. Boryj pokrejcie na take półtalarki abo talarki, wyndzonka we kostka, a krupnioka seblyczcie16 ze skōry i pokrejcie na 1 cm szajby17. Syr zetrzyjcie, a piec rozgrzyjcie sie na 225-230 stopni.
Jak już spodek trocha podrośnie, to rozsmarujcie na wiyrchu śmiytōnka ze dodatkami, fajnie po cołojści porozkłołdejcie szajby krupnioka i posujcie to noprzōd18 pokrōnym borejym, a na kōniec syrym.
We pizzeriach to łoni mojōm piece rozgrzōne na ponad 300 stopni i bez to te pizze siedzōm tam yno ze 7 minut, przi naszyj tymperaturze musi driny19 posiedzieć ze jake 15-20 minut, ale tak po prołwdzie20 to trza patrzeć, kedy sie fajnie przibrōnołci21 tyn syr.
Jak już jōm wyciōngniecie, to posujcie jōm po wiyrchu trocha orygano (mogecie jeszcze dać tyż troszka zielōnyj pietruszki) i… smacznego 🙂
1dość
2mówili
3obcy
4przypadek
5degustację
6pół
7góra
8pora
9wędzonego boczku
10oregano
11przesypcie
12mocno
13dosypać
14proszę wziąć
15smakołyków
16obierzcie
17plastry
18najpierw
19w środku
20naprawdę
21przypiecze


text:
Ojropa
Ojropa – tajla śwjata, zauobycz uokryślano (ńyakuratńy) kej kůntynynt. Leży na půłkuli půłnocnyj, na půgrańiczu půłkul wschodńij a zachodńij. Wroz ze Azyjům tworzi kůntynynt: Ojroazyjo.
Ojropa mo 10,5 mln km² placu. Mo festylńy rozwińynto lyńijo brzygowo, kero je dugo na kole 38000 km (bez wyspůw). 25% jeji powjyrzchńe zajmujům půłwyspy, a 7,5% wyspy. Nojdugszům rzykům je Důnaj. Wjynkszo tajla powjyrzchńe je ńiźinno, nojwyższy wjyrch: Mont Blanc (4808 m n.p.m.) we Alpach.
Pjyrsze istoty czowjekowate mjyszkały sam 800 000 lot nazod. czowjek wspůłczesny prziloz sam ze Afriki 40 000 lot nazod i śe tu krojcowoł. We II tyśůncleću p.n.e. zaczůn śe uokres historyczny. Na terozki půmjyszkuje sam kole 712 milijůnůw ludźi.


text:
DVD
DVD (Digital Video Disc abo Digital Versatile Disc[1]) – sztandard szkryftu danych na ôptycznym tregrze danych, podanym do CD-ROM (te same fasōngi: 12 abo 8 cm), atoli ô srogszyj pojymności dostanyj dziynki zwiynkszyniu tyngości szkryftu.
Platy DVD tajlujōm sie na przeznaczōne ino do ôdczytu DVD-ROM a dozwolajōnce szkryft na placie DVD-R, DVD-R DL, DVD-RW, DVD+R, DVD+R DL, DVD+RW, DVD-RAM.
Pojymność dyskōw[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Ekstra rolki -R i +R rōżniōm sie niyznacznie pojymnościōm (dane dlŏ 12 cm):
Przipisy
- ↑ Słownik – Wiedza i innowacje. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. [dostymp 2015-11-02].


text:
W poszczególnych odcinkach prezentujemy pokonkursowe prace Regionalnego Konkursu Literackiego „Ze Śląskiem na ty”. Imprezę od 27 lat organizuje Łubniański Ośrodek Kultury.
Autor: Emilie Placzek kl.4b, Szkoła Podstawowa nr 1 w Głogówku
Moja ołma Erika Richter, z dómu Baron, urodziła se 17 marca 1939 roku w Strokowie wele Głogowka. Mioła siostra blizniołczka – Rynata. Jak bóły jeszcze malutky, jeji łojciec, a mój praołpa Emanuel musioł iść na fronta we wrzejśniu 1939 roku. Wy marcu 1945 roku prziszoł du dóm na przepustka i wtedy se wszyjscy widzieli łostatni rołz. W marcu w Racławicach Ślónskich boł straszni kocioł i tam siołał wojołków padło. Nołsz praołpa możno tyż, bo po dzisiejszy dziyń niy ma go ani żywi ani martwi.
Ołma jeszcze dycki spóminoł, jak to bez wojnał, praołpa musioł robić za parobka. Wy lejsie przi Strokowie była wieloł gospodarka. Było tam bez 20 hektarow. Żyła se tał jedna rodzina, ale prziszła choroba, a poti śmiartka i wezła gi mamał do siebie, a łojciec boł na froncie. Moj praołpa Emanuel dostoł rozkaz, żeby szoł i tam pomołgoł obrołbiać ta gospodarka. Jakby nie usuchnoł, to by go rozszczylali. Po wojnie ta ich dziołcha dziynkowała za pomoc i dycki gadała, że jakby nie nasz praołpa Emanuel, to by poumierali z głodu.
Potym we kwietniu 1945 roku moja ołma Erika z mutrą i siostrą uciykały do gospodołrza do Czechów, żeby przeczekać fronta i były tam trzi miesioncy. Do dzisiej ołma gadoł, że tyn bałer boł do nich dobri. Jak jechały zajś nazołt, to już z daleka widziały, iże chałupy we Strokowie niy ma, bo zgorała, yno se jeszcze tlyło. Moja praołma padała: ,,Co joł tera pocznał z timi dziećmi…?’’ Miyszkały w końcie we chlywie, nie było inny rady. A poleku, poleku se budowały swoja chałupa i ukłołdały życiy łod nowa.
Tak leciały ty lata. Moja praołma Marika kołrzdi dziyn chodziyła na zygrody i yno wyglądała, kedy tyn chop przidzie. Ale nigdy se nie doczekała. Rołs na noc zapomniała skludzić pranie ze sznury, a że po wojnie była takoł bieda, to i stary lónty były zołcny, besto rano, jak stała, już nic nie było. Wszystko było ukradzione.
Po wojniy do wsi przyjechali mieszkać repatryjanci ze wschodu, a genał ze Stanisławowa. Ale moja praołma padała, że łóni nikaj nie pudóm, bo jakby praołpa prziszoł nazołt, to kaj nołs banie szukoł. Ale dobrze im se tam razał żyło, ludzie nawzajem byli se pomocni. I tak mojy ołmie Erice leciało życiy, jak była frelkóm chodzióła ze swojóm siostrą Rynatom na potańcówki do Kajzimierza. Dalyj już ni, bo by padali, że to są lotawicy. Ołma Erika bardzo ciężko robiyła na polu. Całoł zima za dnia muciyło se we stodole zboży, a na wieczór skubało piyrzy. A jeszcze mieli czas, żeby upiec kołołcz ze posypkóm i szyjbki. A jak prziszło lato, to roboty było bez końca od zygrudki, bo nie mogło se przecał nic zepsuć, wszystko cza było zaprawić. Sąsiedzi gadali: ,,Czymu ti dzieucho se już nie wydołsz, yno se tak sama mynczisz?’’ A jeji mutra wtedy już bardzo chorowała. Rołs sómsiołd przikludziół du dóm swojygo kolegy z Lajznic i genał drugygo lutygo 1962 roku mojoł ołpy Willi zapoznał se z mojóm ołmoł Erikom. Jak już se trocha znali ołpa padoł: ,,Jak se chcemy, to co byndziymy dugo łajzić.’’ I tak 28 października 1962 roku mieli wesely. Majóm pięcioro dzieci. Najstarszoł Kloudia jest w klołsztorze w Nyjsie. I jest tyż mojóm połtkóm. A jak żech miała Komunia Świantom, to farosz padali, że jeszcze z taką matką chrzestną fotografki niy mieli. Potym urodziła se ciotka Barbara, uja Joachim, moja mama Emanuela i ciocia Andryja. Ołma Erika cały życiy żyła w Strokowie z ołpóm Willi. Ciynżko robiyli na polu, besto ołpa jak mioł 58 lot dostoł zawał i wylyw. I ołma bardzo rzykała ło zdrowiy do ołpy i tak wyrzykała, bo dożyli razym Złotygo Wesela.
Ołma Erika dziyńki Bogu żyje. Moł 82 lata i je bardzo wyrobiónoł. Siyłam rzykoł, prosi Pun Buczka ło zdrowiy i siły do roboty, bo tak jak piyrwi moł kury, kaczki i gynsi, a poti robi z tygo gynzyfet, któri je richtich zołcni. A w chałupie tyż jeszcze wszystko zrobi: sprzuntoł samymu i wyciyroł dyly. A joł bardzo lubiam jeździć do Strokowa i gi tam tyż czansto pomołgom. A nołbarzi lubiam tam jejździć jak je moja kuzinka Lisa z Rajchu, bo wtedy je richtich fajnie.
To zdjynciy zostało zrobiony 28 października 2012 roku, kedy ołpa z ołmom mieli Złoty Wesely. Dycki pamiyntóm, jak żech mioła dwa lata joł i moja kuzinka Lisa lołtałymy kole ołpy, a łón rołs beczał, a rołs se śmiał, a joł jak taky mały dziecko rołs po nim skołkałach, a rołs se tyż śmiołach. Ołma Erika stoła nad nami i dołwałą pozór, coby ną se nic nie stało, a co trochał po cojś leciała do kuchyni, a to zajś prziniosła jakyś paskudy. I tak nóm lecioł czas na Strokowie. Teraz ołpy już niy ma, bo umar 7 czerwca 2013 roku i jak teraz jeżdrżam na Stroków i prawie je moja kuzinka, to tyż dycki spóminómy ołpy i jak to było fajnie jak tu bół. Choć joł żęch była wtedy małoł, to móm taky prześwity pamiyńci, jak ołpa wyglóndoł i jaki boł.
To już je koniec tygo łopowiadania, a boła to historia opowiedzianoł przez moja ołma, jak to piyrwi było i jak żyli ich starziki. Tak ech se pomyślała, iże cza spisywać przeżycia naszich ołmów i ołpow, żeby pamiyńć ło nich nie zaginoła.


text:
Budyšin (SN/mwe). 636. króć wotměja so wot 29. nowembra do 22. decembra Budyske Wjacławske wiki. Program a nowosće je město jako zarjadowar po chronice najstaršich hodownych wikow Němskeje wčera nowinarjam z prezentaciju programoweho zešiwka předstajiło. Zapisane su do njeho mjez druhim kulturne programy.
Tak móža so wopytowarjo wikow 30. nowembra na serbski podźěl wjeselić. W 15.30 hodź. wuhotuje chór Budyšin na Hłownym torhošću hodowny koncert. Za 16 hodź. je na samsnym městnje Wojerowske dźěćatko přizjewjene. Na serbsko-němske adwentne spěwanje na Hłownym torhošću přeprosy njedźelu, 8. decembra, wobydlerjow a hosći wot 15 do 16 hodź. serbske towarstwo Škit Budyšin. Woknješko adwentneho kalendra chce tam rumpodich 16. decembra w 15 hodź. z dźěćimi Budyskeje Serbskeje pěstowarnje „Jan Radyserb-Wjela“ wočinić. Serbski ludowy ansambl planuje we wobłuku Wjacławskich wikow předstajenje rejwaneje bajki za dźěći „Hodowne potajnstwo“.


text:
Bosćan Tecelin Mět
Bosćan Tecelin Mět (němsce Sebastian Tecelin Mieth; * 24. oktobra 1759 w Kukowje, † 18. julija 1835 w Róžeńće) bě serbski duchowny a spisowaćel nabožneje (katolskeje) literatury, kotrejež ćišć sam zapłaći.
ŽiwjenjeWobdźěłać
Bosćan Mět narodźi so 24. oktobra 1759 jako syn žiwnosćerja na “Pólnym Młynkec” statoku, kaž jim do domu prajichu, na Róžeńčanskej droze w Kukowje. Je to posledni statok na lěwej stronje jědźeš-li z Kukowa won na směr Róžant. Po wopyće wjesneje šule, bě wot 1771–1775 šuler na gymnaziju w Nowej Cali, wot 1775 – 1778 w Praze. 17. junija 1778 zastupi do rjadu Cisterciensow w Nowej Cali a přiwza mjeno pater Tecelin. Studowaše wot lěta 1779 – 1785 w Praze w Serbskim seminarje teologiju. 30. apryla 1785 bu w Budyšinje na duchowneho wuswjećeny a bě hač do 1793 kapłan w Nowej Cali. 1793 – 1816 bě kapłan w Róžeńće. 25. měrca lěta 1816 sta so wosmy administrator Róžeńčanskeje swjatnicy, hdźež so 4. meje 1822 na wuměnk poda, mjez druhim, zo by wjace chwile měł za pisanje. Wuměnk woznamjenješe, zo njeměješe drje wjace administraturu na starosći, ale dušepastyrske dźěło jemu zwosta. To rěka mjez druhim, zo swjećeše serbske Bože mšě na njedźelach a swjatych dnjach z prědowanjom a słuchaše spowědźe, po zdaću měješe tež nabožinu. Přichodny administrator, pater Polykarp Schoen běše mjenujcy Němc. Jako woswjeći pater Tecelin Mět 6. meje 1835 swój złoty měšniski jubilej, přeprosy přitomnych na swój pohrjeb. Hižo měsacaj pozdźišo 18. julija 1835 zemrě 76lětny. Pohrjebany bu w Róžeńčan swjatnicy. Před wołtarjom je do zemje zapołoženy wopomnjaty kamjeń z mjenom Mith.
Michał Hórnik pisa w lěće 1885 w Katolskim Posole “Dopomnjećo na njeboh P. Tecelina”. Wón wopisuje klóšterskeho duchowneho P. Tecelina Měta jako dobreho měšnika, wučerja a prědarja, kotrehož ludźo jako tajkeho znajachu a česćachu. Wón bě so za duchowne zbožo swojeho ludu swěru starał. Bě rozhladny pedagog a wučer. Započinaše z čitanjom pola serbskich dźěći w maćernej rěči, zo by jich rozum rozwił. Chcyše, zo zrozumja słowo Bože a nabožne wěrnosće. Je wužitnosć serbskeho čitanja spóznał a tohodla hač do smjerće njewustawajo dźěłał a knihi wudawał. To wšitko činješe přidatnje k jeho słužbje jako duchowny.
Bosćan Tecelin Mět spisa mjez 1809 a 1834 cyły rjad nabožnych knihow, kotrež běchu zdźěla jara wobšěrne. Katolscy Serbja drje mějachu hižo někotre knihi a knižki za cyrkwinsku potrjebu a tež za nabožnu pobožnosć doma, ale šulske knihi falowachu. Knihi Měta wužiwachu so předewšěm za dźěći a šulsku młodźinu za nabožnu wučbu, nyšpory a duchowne rozpominanja. Z tym serbske pismowstwo njesměrnje wobohaći. Zaměrnje prócowaše so w swojich spisach wo porjedźenje a zjednorjenje serbskeho prawopisa.
Wosoba, kotraž podpisa z J. Sł., prawdźepodobnje móhł to być Jurij Słodeńk, piše w Katolskim Posole lěta 1935, zo nałožowaše Mět w jeho pismach nowy porjedźeny prawopis, z kotrehož so nětčiši analogny wuwi. Jeho njezachodny skutk wobsteji w tym, zo je zahe wažnosć serbskeho pismowstwa spóznał. Je duchownu cyrobu mjez serbskim ludom rozšěrjał, za kotrejž lud hrabaše. Z tym je w prěnim rjedźe nabožnosć, ale zdobom narodnosć spěchował.
Ćišć wšěch tutych knihow z najwjetšeho dźěla sam zapłaći. Za to běše jara skromnje žiwy a wužiwaše dary, kotrež bě mjez druhim wot sakskeho krala dóstał.
Wopomnjenska kniha Róžeńčanskich duchownych mjenuje P. Tecelina Měta: conservator linguae Wendicae – zachowar serbskeje rěče.
TwórbyWobdźěłać
- 1809 Katechizm křesćanskeje katólskeje wučby za mjeńše dźěći
- 1809 Křesćanske katólske rozwučenja, kotrež ći wučerjo w šuli a ći starši w domach tym mjeńšim dźěćom... předlazować maja
- 1814 Stawizny Noweho Zakonja
- 1816 Pobožnosć na swjatym schodźe w Krupcy
- 1818 Dwě prědowančce za k. njewučenych wjesnych ludźi ... w Róžeńće
- 1819 (1823 ćišćane) “Kročenje za Chrystusom” přełožk Tomaša Kempenskeho “De imitatione Christi”
- 1822 Pobožnosć toho kžižoweho puća
- 1829 Jadro křesćanskeje wučby z přidawkom serbskich kěrlušow
- 1834 Česćowanje swjatych, wosebje swj. Marije Zwjazk prědowanjow w rukopisu
PomnikiWobdźěłać
Tři pomniki dopomnjeja na “Zachowarja serbskeje rěče”.
Wopomnjenski kamjeńWobdźěłać
Naprawo před wołtarjom cyrkwje w Róžeńće je do zemje zapołoženy wopomnjenski kamjeń z napismom “P. Tecelinos Mith” a datumomaj narodźenja a zemrěća. Prawdźepodobnje je to narowny kamjeń.
Pomnik w KukowjeWobdźěłać
K 50.tym posmjertninam Tecelina Měta bu w Kukowje před jeho ródnym domskim wotkryty zjawny pomnik, kiž mjenuje Hórnik prěni zjawny pomnik w Serbach. Kukowske “Casino” bě so postarało wo jeho postajenje. Njedźelu, 30.08.1885 bu zarjadowany swjedźeń k česći njeboh patra Tecelina Měta. Syły ludźi běchu so k tutej swjatočnosći zhromadźili na kotrejž bu pomnik wotkryty.
Na zornowcowym murjowanym podstawku je postajeny wysoki obelisk ze syenita.
Do njeho je w złoćanym pismje zadypane:
“P. Bosćij Tecelin Mět, měšnik we ciscercisskim rjedźe, rodźeny 24. oktobra 1759 na tutej žiwnosći, zemrjety 18. julija 1835 we Róžeńće. K wopomnjeću 50lětneho smjertneho dnja sławneho, njewustawaceho serbskeho spisowarja a swěrneho a rozhladneho duchowneho wučerja nastajichu tutón wopomnik k znamju swojeje njeza# pomniteje česćownosće dźakowni Serbjo.”
Wopomnjenska tafla w RóžeńćeWobdźěłać
Pódla zachoda Róžeńčan swjatnicy bu 1935 składnostnje 100.tych posmjertnin patra Tecelina Měta wotkryta wopomnjenska tafla k jeho česći. Tež k tutej swjatočnosći zhromadźichu so Serbja bjez rozdźěla konfesijow we wulkej ličbje. Bě to poslednja wulka zhromadźizna Serbow w dobje Nacionalsocializma. Tutón, mjeztym třeći pomnik bu připrawjeny, dokelž mějachu za trěbne na městnje skutkowanja Tecelina Měta pomnik postajić. Přemyslowanja drje běchu Kukowski pomnik přestajić, štož so njehodźi zwoprawdźić, dokelž bě kruće zamurjowany a w napisu pokiw na ródny dom.
Na tafli je napisane:
K STOLĚTNYM POSMJEŔTNINAM WUSTOJNEHO A PILNEHO SERBSKEHO SPISOWAĆELA TECELINA MĚTA + 18.7.1835 DŹAKOWNI KATOLSCY SERBJA 14.7.1935
Baseń k česći Tecelina MětaWobdźěłać
Jakub Bart - Ćišinski
TECELINEJ MĚTEJ
Te hłowy módre pochilejće,
wy hory, dźens nam k strowjenju!
Te žołmy w spěwnym spěchu mějće,
wy rěki, dźensa k chwalenju!
Njech šumi mjeno Tecelin
do horow won a do nižin!
Ow pójće, Serbja, wopor česće
a dźak a chwalbu woprować!
Wy, spěwy serbske, k njebju znjesće
so, Tecelinej hołdować:
Budź w wopomnjeću Tecelin,
dóńž serbski stoji Budyšin!
Kak pjero pobožne so swěći,
kiž pisało za wutroby!
Kak luda knjez a přećel dźěći
je dawał słowo cyroby!
Haj, chwalbne mjeno Tecelin
nam Serbam nihdy njezahiń!
Žórła a literaturaWobdźěłać
- Alfons Frencl: Podłu Klóšterskeje wody. LND 1981, str. 48sl.
- Jakub Bart-Ćišinski: Zhromadźene spisy. Zwjazk V, LND 1969–1985, str. 269
- KP 1885 čo. 12, str. 107–109
- KP 1885, str. 139
- KP 1885, čo. 16, str. 147
- KP 1885, čo. 17, str. 156–158
- KP 1935, str. 130sl.
- KP 1935, čo. 25, str. 204sl.
- Krajan 1936, str. 52sl.
-
- Franc Šěn: Mět, Bosćan Tecelin. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 372
- Łužica 1885, čo. 10, str. 83sl.
- Alfons Frencl, farar Sćěpan Delan, Gerald Große (wud.): Město tróšta – Róžant rjany. LND 1997, str. 36sl.
- Romuald Domaška: Tysac lět hnadowne městno Róžant. Nakład. Herm. Kurt Hieronymus 1928, str. 25sl.
- Rudolf Jenč: Stawizny serbskeho pismowstwa. LND 1954, str. 212sl.
- Měrćin Salowski (wud.): Wosady našeje domizny. Krajan 3, Nakładnistwo swj. Bena w Lipsku, 1984


text:
Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej
Praha. Čěscy politikarjo su reformowy plan za europsku azylowu a zapućowansku politiku zdźěłali. Vít Rakušan, minister za nutřkowne naležnosće, připowědźi krótko do zetkanja ministrow w Luxemburgu, zo chce jón pjatk w Brüsselu swojim kolegam w zastojnstwje předstajić. Dalša horca tema je přiběraca ličba ćěkancow na balkanskej čarje. Rakušan sej přeje, zo by Serbiska Europsku uniju hladajo na migraciju bóle podpěrowała. Tohodla chce so čěska delegacija z južnoserbskimi politikarjemi bórze w Běłohrodźe zetkać.


text:
„serbske bratśi“. Serbske wšedne žywjenje w ochranojskich žywjenjoběgach z 18. stolěśa. Zběranje žrědłow a dokumentacija
Wobźěłała Lubina Malinkowa
Awtobiografiski zapołožone žywjenjoběgi Ochranojskeje bratšojskeje wósady chowaju we se wjeliki pokład za serbske stawizniske slěźenje. W nich jo widny źěl wšednego žywjenja serbskeje ludnosći 18. stolěśa w Górnej a Dolnej Łužycy. Lěc rozpšawy wó nugłowych šulach a słužbnych lětach, wójnskich dožywjenjach a chórosćach, drogowanja celaźi a wuwuconych, rozpšawy wó žywjenju wójakow abo rozsudy, ako misionar do dalokich krajow wudrogowaś – žywjenjoběgi serbskich cłonkow bratšojskeje wósady pokazuju wjelerake žywjeńske nacerjenja a drogi. Zrownju pokazuju na wjeliku statkowańsku móc pietizma w serbskej Łužycy. Na tom portalu se spśistupnjaju wuzwólone žywjenjoběgi cłonkow bratšojskeje wósady, kenž su serbskego póchada abo su se we wobswěśe serbskeje diaspory pógibowali. Ze swójeju bogatosću temow a głosow naceriju šyroku panoramu Łužyce 18. stolěśa daloko wót wuconych diskursow a bergaŕskeje kultury.
Pśewódne teksty: