text:
Szoł1 żech sie tak dzisiej drōgōm2 i mie cojsik tak naszło, żeby na gibko3 narychtować4 taki deser ze bani. Kupiōł żech sie bania hokkaido, bo ôna je wyraźniyjszoł we smaku i nawet niy trza ji5 ôbiyrać. Chwila i już mołcie co pomaszkycić6– no chyba, że niy lubicie bani. Co potrza? 250 g bani 1 biołoł […]
Tag: #bania
Ciasto baniowe- bezglutynowe (Ciasto dyniowe- bezglutenowe)
Terozki1 je coroz to wiyncyj ludzi, co im szkodzi glutyn- niy śmiōm2 jejś3 pszynicy, żyta ani jyńczmiynia4. A jak sie tak czowiek pomyśli, że te wszyske kołołcze, ciasta i kyjkse, co je robiōły5 nasze ōłmy,6 miały tyn glutyn, no to na takim fajerze7 by sie te ludzie niy pojedli. Bez8 to żech prziszoł tyż na […]
Cukinia na bani (Dynia i przyjaciele)
Cojsik mie korciōło1, żeby sie szczelić na szybko jakoł zupa. We zamrażalce bōła jeszcze staro bania2, na handlu żech kupiōł take fajne małe cukinie, no i jeszcze mioł żech flaszka z włoskimi tōmatami3. Czasu bōło mało, bo zajś trza bōło lecieć na jake nagranie i musza pedzieć, że chyba mi sie udało szczelić ta zupa […]
Zupa kryjm ze bani ze chrupiōncōm szinkōm i grzankōma (Zupa krem z dyni z chrupiącą posypką ;) )
Moja Baba1 mi wczora padała,2 że na mitag3 to by nojlepi zjadła zupa ze bani. Listopad to je nojlepszy czas na zupa ze bani. Kedyjś robiōłech już tako ze tajskimi prziprawōma i tak żech sie pomyśloł, że trza by bōło iś4 w trocha inkszo strona, bo to tyż przeca5 niy wszyscy- tak jak my- lubujōm […]
Zupa kryjm ze bani i ryby (Zupa krem dyniowo-rybna)
To bōł[1] piyrszy przepis, co to żech go sprōbowoł napisać po ślōnsku. Jak żech go pisoł, to jeszcze bōło połno baniōw, a terozki to już trza by trocha pokōmbinować- chyba, że fto[2] mōł jeszcze zamrożōnoł:) Co potrza? 0,5 kg bani 30-50 dkg ryby (jo żech robiōł z tiliapii, ale mogecie sprōbować tyż jakoś […]


c: text/html

text:
Godziny otwarcia:
Wodzisław Śląski, najbliższe sklepy Spożywcze
Carrefour, Warszawa, ul. Matuszczyka 2
Biedronka, Wodzisław Śląski, ul.Bogumińska 13
Biedronka, Wodzisław Śląski, ul.Leszka
LIDL , Wodzisław Śląski, ul. Józefa Michalskiego 12B
Biedronka, Wodzisław Śląski, ul.26 Marca 45
Biedronka, Dąbrowa Górnicza, Aleja Zagłębia Dąbrowskiego 24
E.Leclerc, Wodzisław Śląski, ul. Kubsza 32
Biedronka, Wodzisław Śląski, ul.Wincentego Witosa
Biedronka, Wodzisław Śląski, ul.Armii Ludowej
Biedronka, Gorzyce , ul. Bogumińska 29
Biedronka, Wodzisław Śląski , ul.Marklowicka 38

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bielefeld
Bielefeld to mjasto bezkrysowe we Mjymcach, wele Lasu Teutoburskjego, we landźe Půłnocno Nadryńijo-Westfalijo. W 2013 r. mjoło 328.864 mjeszkańcůw, a ůng. 256 km² wjyrchu. Je nojsrogsze mjasto a ekůnůmiczne a kulturalne centrum rejonu Wschodńij Westfaliji ("Ostwestfalen"). Je znone bez firmy kej Dr. Oetker (pudingi, kołoce, pice, a inksze produkty żywnośći), Dürrkopp (maszyny do szyća), Schüco (dźwiże a fynstry), a firmy industryji ćuchůw (Seidensticker). Znony je tyż fusbalklub Arminia Bielefeld.


text:
Bjołystok
Wspůłrzyndne: 53°07' N 23°10' E
Bjołystok (pol.: Białystok, bjoł. БeлacTok, lit. Balstogė) – wojewůdzke mjasto we Polsce, rozlygowane nad rzykům Bjołům (lewy dopływ Supraśle). Je nojwjynkszym mjastym půłnocno-wschodńij Polski a stolicům podlaskigo wojewůdztwa. Je grodzkym krysym a stolicům źymskigo krysu bjołostockigo.
Postrzůd wojewůdzkych mjastůw Polski, Bjołystok je drůgym mjastym pod zglyndym gynstośći zaludńyńo, jydynastym pod wzglyndym ludnośći a trzinastym pod zglyndym wjyrchu.
Bjołystok połńi fůnkcyjo ferwaltůngowygo, gospodarczygo, naukowygo a kulturalnygo cyntrům regijůnu. Mjasto s przilygłymi gminůma tworzi Bjołostocko Aglomeracyjo.


text:
Meridian (geografija)
Słowo meridian wóznamjenja w stopnjowej seśi zemje poł dlininowego krejza na zemskem powjerchu, kótaryž źo wót jadnogo geografiskego pola k drugemu. Jo zwězujuca linija wšych geografiskich městnow, na kótarychž słyńco w jadnakem casu zabjerjo nejwuši dypk swójeje dnjoweje cery (dnjowy wobłuk) na njebju, na kótarychž jo pótakem połdnjo. Póchad słowa z łatyńskego circulus meridianus „połdnjowy krejz“ pokazujo teke na toś ten zwisk.
Wšykne dypki z jadnakeju geografiskeju dlininu, pótakem z jadnakim "stopnjom dlininy", laže na jadnom a tom samem meridianje. Zapśimjeśi 'stopjeń dlininy' a 'meridian' wóznamjenjotej pótakem jadnakej liniji na zemskem powjerchu a daju se togodla synonymnje wužywaś, pśi wužywanju zapśimjeśa 'stopjeń dlininy' wšak wuzwigujo se aspekt kutowego pódaśa a pśi wužywanju zapśimjeśa 'meridian' aspekt stawa słyńca pśezpołdnjejšego casa.
Młogi raz wužywa se toś to zapśimjeśe ze zamólenim teke ako synonym za połny dlininowy krejz.
Tšach zaměnjenja wobstoj z meridianowym zapśimjeśim astronomow, kótarež pomjenjuju njebjaski meridian skrotka teke meridian a rozměju pód tym specialny wjeliki krejz na njebjaskej kuli.
Wopśimjeśe
Meridiany ako idealna linija[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Meridiany maju (gaž naglědajo se zemja ako kula abo dokradnjej ako rotaciski elipsoid) wšykne jadnake rozćěgnjenje, pśeto wótstawk mjazy poloma jo pśi rotaciskem śělesu pśecej konstantny. Pótakem su dlininowe krejze na rozdźěl wót šyrinowych krejzow pśecej wjelike krejze a togodla meridiany pśecej teke poł wjelikego krejza. Dłujkosć meridiana jo na referencnem elipsoiźe WGS84 wok. 20.003,9 km.[1]
Wuchadajucy wót pola, powětša se wótstawk mjazy dwěma meridianoma pśecej wěcej, daniž skóńćnje njedojśpijo na ekwatorje swój maksimum. Wótstawk mjazy meridianami, kótarež su wó 1° wót se zdalone, pomjenjujo se wótšyrjenje. Wóno jo wótwisne wót wužywanego referencnego elipsoida. Pśi Besselowem elipsoiźe na pś. jo wótšyrjenje na ekwatorje 111,307 km a na 50. stopnju šyriny, w Srjejźnej Europje pak jano 71,687 km.
Wósebne meridiany[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Parisowy meridian jo nulowy meridian był, kótaryž jo se pśed Mjazynarodneju meridianoweju konferencu z lěta 1884 wužył a lažy 2° 20' 14.025" na pódzajtšo wót Greenwichowego meridiana, kótaryž wužywa se powšyknje akle wot togo. Parisowy meridian źo prěki pśez Parisowy obserwatorium.
Górka w Greenwichu jo stojnišćo něgajšnego Royal Greenwich Observatory (Flamsteed House), pśez kótaryž nulowy meridian źo, na kótaryž jo se w lěśe 1884 dogroniło a pó kótaremž jo se Greenwich Mean Time póstajił.
Wěste meridiany wobgranicuju casowe cony, do kótarychž zemja jo rozdźělona. Połny wobwjert zemje wó 360 stopnjow trajo jaden źeń z 24 góźin, pótakem 1.440 minutow. Z toś teje pśicyny jo casowy wótstawk mjazy dwěma meridianoma dokradnje 4 minuty (1.440 : 360). Diferenca městnego casa dweju městnowu, kótarejž matej w stopnjowej seśi zemje wótstawk wót 15 stopnjow dlininy, jo togodla dokradnje 1 góźina = 60 minutow (jolic wužywa se [srjejźna] geografiska casowa definicija).
Zgórjelc, nejwěcej pódzajtšne město Nimskeje, lažy dokradnje na 15. meridianje (geografiske połoženje: 15° 00' pz. d.) a by togodla wót Greenwicha dokradnje wó jadnu góźinu casowje pśesunjony był.
Dokulaž pśeběg casowych conow pak orientěrujo se nic jano na geografiskich, ale teke na praktiskich a politiskich směrnicach, móžo diferenca kazniskego casa mjazy dwěma městnoma teke wětša abo mjeńša ako městna casowa diferenca byś. Póstajone casowe cony rozeznawaju se zwětšego wó połne góźiny, rědko teke wó poł góźiny. Wósebnosć stej pola, dokulaž how wšykne meridiany a z nimi teke wšykne casowe cony padnu na jadno. Na polu jo móžno, z mało kšacami wšykne casowe cony pśekšocyś. Za Antarktis jo se póstajiło, až how wšuźi koordiněrowany swětowy cas płaśi.
Meridianowa ekspedicija[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
W lěśe 1792 by se dejała ako pśikład tak dłujkeje ako móžno rowneje cery zdalonosć mjazy Dünkirchenom a Barcelonu eksaktnje zwěsćiś. Tak pomjenjona meridianowa ekspedicija jo se wót Jean-Baptiste Joseph Delambre, Pierre Méchain a jogo asistenta Jean Joseph Tranchot pśewjadła resp. nawjedowała. Méchain a Tranchot stej pódpołdnjowy sektor pśewzełej a Delambre jo pódpołnocny sektor pśewzeł. Ekspedicija jo głownje dla wustatkowanjow francojskeje rewolucije a wónskich tšojenjow (inwazija pśez Prusku a francojsko-špańska wójna) napóslědku sedym lět trała. Zakładnu liniju triangulacijow su wóne blisko Parisa rozměrili. Jich wuslědki su se pśez mjazynarodnu konferencu wědomnostnikow w lěśe 1799 w Parisu akceptěrowali. Direktny slěd jo woblicenje a konstrukcija prametra, kótaryž jo ako měra nejpjerwjej w cełej Francojskej płaśiwosć nabył. Jogo wótchylenje wucynijo měrjeńskeje njedokradnosći dla jano 0,2 milimetrow w pśirownowanju z póznjejšymi měrjenjami. Něgajšna nowa měra jo ako źaseśmilionty źěl cery wót pola k ekwatoroju definěrowana. Dalšne dopóznaśe pśez ekspediciju jo było, až napšawdna forma zemje njejo jadnaki elipsoid, ale jo w swójej njepšawidłownosći skerjej na powjerch kulki pódobna.
Glědaj teke[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Film[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Axel Engstfeld: Terra X - Die Jagd nach dem Urmeter. Deutschland, Großbritannien, Frankreich, 2010, 52 min. Dokumentacija ze scenami graśa, pó źělach na originalnych městnach. Mjazynarodny geografiski institut[2] w Parisu jo za wjerśeńske źěła teke original repeticiskego krejza k dispoziciji stajił.
Žrědła[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- ↑ The Earth according to WGS 84; calculated by Sigurd Humerfelt.
- ↑ http://www.ign.fr/ Mjazynarodny geografiski institut (Institut géographique national)


text:
"TWÓJ VINCENT" - FILM KERY UOSTOŁ NAMALOWANY
Roztomajtych filmůw robi sie terozki na prowda hołda. Jednako takigo jeszcze niý býło. Uostoł łůn cołki namalowany bez artistůw. A chocioż niý ma to kino ze zorty popularnyj, to na prowda werci sie go uoboczyć.
Na prymiero tego filma we kinie Patria we Rudzie Ślůnskij prziszło na prowda dużo ludzi. Wszyscy łůni uoboczyli niý ýno sům film, nale tyż kulisy tego, jak łůn powstowoł. A bůła to forma szczegůlno, bo cołki film uostoł namalowany bez artistůw we miyndzynajcůnalnym strzodowisku. Toć trza sam pedzieć, co 125 malyrzy bůło aże ze 15 krajůw.
We tym bůła tyż frela ze Rudy Ślůnskij. Jako tublikujům nům Martyna Wolna, robota bůła bez cołke dwa lata a leko niý bůło. Keby to tak na drap porachować, to wyszło by tych ôbrozůw namalowanych ýno bez nia pora tysiyncy.
Bezutż niýkedy malyrze musieli robić nawet bez poranoście godzin, coby zdůnżyć namalować wszyske ôbrozy, kere bůły scynami filma. Nojlepij chyba to ôpisała sama Martyna Wolna - kero spůmino, co bůła to blank inkszo zorta artistik roboty jak normalnie. Niý malowało sie ze natychniynio, ýno produkowało sie te ôbrozy nawet po pora dziynnie.
Cołko robota jednako na zicher sie kaliła. Ludzie sům fest interesant tego filmu. Przede wszyskim jednako niý minyło wiela czosu ôd tego, jak uostoł wydany, a juże zbiyro prajsy we roztolicznych kůnkursach.
HANYSY 2017 - UOZDANE NA GALI WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
To juże 22 roz, kej uozdane uostały Hanysy. Tak jak kejsik i ôstatnio gala skiż tyj ôkazje sbajslowano uostała we Sztad Kultůr Cyntrum miana H. Bisty na Frynie.
Tyn społyczno-kultůrowy fajer niý trza przedstowiać chyba żodnymu. Toć latosi sbajslowano uostała juże 22. gala Hanysy, kaj prajsy dostowajům Ci, co podle jurorůw průmujům ślůnskość - jako tublikujům nům Katarzyna Furmaniuk - dyrehtor SKC na Frynie.
Cołki fajer poklůdziůł tyn, ôd kerego sie to miyndzy inkszymi napoczło. Widziany ślůnski kabareciorz, satyryk ai śpiywok ze Rudy Ślůnskij. Grzegorz Poloczek, kerzi kejsik napoczli to ze Kabaretym Rak, teroski kuntynuujům ta trodycjo.
Jednako prajsy to niý wszysko. Szło przede wszyskim posuchać dobryj muzyki, pouoglůndać artistik wystympy ai trocha sie pośmioć. Jednako coby niý godać, kożdy czekoł na tyn momynt, kej w kůńcu pedzům, wto latosi dostanie sztatuetka a trefi do takigo zocnego a szyrokigo grůna jake juże můmy teroski. Toć tyn prajs dostali juże miyndzy inkszymi Otylia Jędrzejczak, Lech Wałęsa, Adam Małysz ai Zbigniew Religa. Sům tyż awisorze, fusbalszpilery, farorze a inksi.
Latosi prajs tyn dostali: Jan Furtok, ks. Prałat Józef Szklorz, Grzegorz Płonka, Robert Konieczny, Michał Gasz, Marek Czyż, prof. dr hab.n.med. Adam Maciejewski ai Anna Guzik. Wszyskim gratulirujymy prziznanio tego prajsu a můmy nodziyjo, co na bezrok jurory zaś bydům mieli kůmu te Hanysy uozdować.
NOJLEPSZO PUBLIK PRZESTRZYŃ - NOSTYMPNY KŮNKURS JUŻE ZA NAMI
Juże 18. roz sbajslowany uostoł kůnkurs na Nojlepszo Publik Przestrzyń Śląskigo Wojywůdztwa. Pokozuje łůn, co uozwijać nosz regiůn trza tyż we publik przestrzyni a teroski na prowda we tyj materi już sie dzieje.
Przedstowiciele wyższych uczelni ai rygiyrůng Marszałkowskigo Urzynda Ślůnskigo Wojywůdztwa trefili sie, coby podszrajbować Intyncyjny Brif. Brif, we kerym zobowiůnzali sie do spůłroboty na rzecz harmůnijnego uozwijanio przestrzynnego noszego regiůnu.
Rygiyrůng chce wykorzystać bezto potyncjał a doświodczyniý, kere poradzi sie snojś na uczelniach a niý ýno, bo jako tublikujům Henryk Mercik - trza wykorzystać wiedza ekspertůw, kerych můmy bezmaś i na uczelniach i we roztolicznych ôrganizacyjach.
Ku tymu Klaudiusz Foss - dziekůn wydziołu architektury Politechniki Śląskij, spůminajům, co do cołkigo procysu trza sie na prowda dobrze przirychtować. Wożne je tyż, coby przi tyj cołkij robocie uwożnie, nale maksymalnie wykorzystywać dostympne zasoby a przi tymu ze spozorowaniym na noturalne strzodowisko. Toć mo to polepszać jakość żywobycio miynszkańcůw ai zapewniać zbalansowane uozwijaniý noszego regiůnu.
Jednako coby pokozać, co ta tymatyka je wożno a zwrocić na nia uwaga, to ôd dugszego juże czosu bajslowany je kůnkurs na Nojlepszo Publik Przestrzyń Ślůnskigo Wojywůdztwa. We latośnyj, 18. juże edycji, sztartnyło aże 27 projektůw wystowiůnych bez 17 gmin. Bůła miyndzy inkszymi iluminacjo Ôpery Ślůnskij we Bytuniu, "Promenada" nad Paprocańskim plosym abo Park 12C ze Sztolni Krůlowo Luiza we Zobrzu. Gran Prix latosi dostali przedstowiciele Medusa Group za zaprojektowaniý biurowca fýrmy Kanlux we Radziůnkowie. Nojwiyncyj prajsůw we tym kůnkursie dostały jednako tym razym Tychy.
Bůły tyż prajsy dlo modych architektůw a projektantůw, kerzi juże cosik sam pomiynili. Je to docyniyniý tych, kerzi juże niýdugo bydům tworzyli ta noszo publik przestrzyń u nos we regiůnie. A jako wiadůmo, werci sie jak nojlepij nia zaplanować a wykůnać. Toć jak kożdy inkszy zasůb niý ma łůna ôdnowialno, a na prowda fajnie zrychtowano poradzi być rýchtých gryfno.
PUBLIK KŮMUNIKACJO - CZEKAJŮM SROGE POMIANY
Metropolio jeszcze niý sztartła a juże planirowane sům pomiany we publik kůmunikacji. Mo być gibcij, tonij, lepij. A to wszysko juże niýdugo.
Chocioż Metropolio jeszcze niý sztartła, to juże planirowane sům pomiany, jake bydům włazić ôd prziszłego roku. Jako tublikujům Kazimierz Karolczak - Ryskiyr Rygiyrůngu Metropolie - chocioż do 1. jeszcze trocha czasu, to juże sům rychtowane pomiany, kere majům wlyź na bezrok. Dodowajům przi tymu jednako, co cołki rok 2018 niý bydzie leki, bo czeko nos hołda pomian.
Tak po prowdzie to te pomiany sům na prowda potrzebne, bo jako spůminajům sům Kazimierz Karolczak, teroźnie i KZK GOP i MZK miało swoje taryfy, bilety a cyny. Bezto niýstety trza bůło sie połapać we tych wszyskich rzeczach a przi tymu niý roz kupować dwa bilety, kej sie chciało jeździć publik kůmunikacjům. Po pomianach mo być jednako jedyn bilet, jedna taryfa a bezto bydzie szło poruszać sie bezmaś po cołkim ôbszarze Metropolie a niý sztresować sie przi tymu kery to je bus.
Planirowano je tyż niýspodzianka dlo nojmłodszych a młodziyży. Kej bydům łůni miynkszać we metropolii a bydům mieć zniżki na ŚKUP, to bydům můgli jeździć za fatki publik kůmunikacjům. I to niý ýno do abo ze szule, nale tyż po połedniu, choby na bady, do kina. Za fatki pojadům nawet we weekyndy a we feryje.
Taki je forplan. Mo łůn jednako zachyncić a przekůnać modych do publik transporta, kery moge być dobrům alternatywům dlo autokůw a wożynio ich wszyndzie. Tym barzi, jak tym publik transport bydzie nowoczysny a przijazny dlo użytkownika.
NA KOLE - PO CHORZOWIE
Coroz wiyncyj stawio sie na koła. Niý ýno skuli tego, co je to atrakcyjno forma ruchowyj aktiwności. Moge to tyż być na prowda dobry knif na przemieszczaniý sie po sztadzie. I na to stowiajům tera we Chorzowie.
Po Chorzowie na kole. Tak by szło na drap pedzieć, jako je idyjo na nojbligsze lata. Sům tyż plany ai finanse, bo przeznoczůnych je na to aże 32 mln zł ze unijnych dotacji. Zrychtowane uostanům ekstra ściyżki, sztele do wypożycznio ai parkplac na koła. Wszysko po to, coby jako tublikujům Wojciech Saługa - Marszołek ślůnskigo wojywůdztwa - koła stały sie elemyntym publik transporta.
Tak po prowdzie to robota sie juże pryndzy napoczła, bo łůńskigo roka postawiůne uostało piyrsze u nos cyntrum przesiadkowe. Miyndzy inkszymi tam, bydům kludzić nowe ściyżki dlo kołůw, kere zrobiůne uostanům już niýdugo. Wożnym punktym bydzie tyż rynek, kaj na kole pudzie fajnie zajechać bezmaś ze kożdyj tajli sztada.
Cołko inwestycjo to jednako perspektywa na pora lot. Jako tublikujům Andrzej Kotala - Sztad Prezydynt Chorzowa - we nojbligszym czasie bydům przetargi miyndzy inkszymi na sztele do wypożyczanio kołůw. Ku tymu durś sie bydzie powiynkszać liczba km, kere pudzie przejechać po ekstra przirychtowanych ściyżkach.
Na koła stawio sie jednako niý ýno we Chorzowie, nale tyż we Katowicach, Rudzie Ślůnskij, Glýwicach a inkszych. Cuż sie dziwować. Im wiyncyj ludzi jeździ na kole, tym myni jedzie autokami, a dziynka tymu luft je czystszy, myńsze sztauy sům i je ciszyj. Ku tymu ci co na tym kole zajadům, majům trocha ruchu, niý roz zajadům gibcij, a przi tymu poradzi sie z tego mieć na prowda uciecha.
ZICHERNO FAMILIJO - AKCJO WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
Dlo wszyskich miynszkańcůw Rudy Ślůnskij bůła ôstatnio sbajslowano akcjo "Bezpieczna Rodzina", we keryj niýzoleżnie ôd wieku abo kůndycji fizycznyj szło potrynować samoobrona.
Take akcje sům wożne, bo pomogajům ludziům czuć sie barzi zichernie. Ludzie czasym za fest wierzům w to, iże nic nigdy im sie niý stanie. Jednako jako tublikujům Jarosław Szlachta - instruktor Krav Maga, teroźnie co roz sie słyszy ô atakach terrorystycznych, nożownikach, strzelcach a inkszych. Beztůż werci sie wiedzieć jako sie zachować we sytuacji zagrożynio.
Niýstety jako zauważajům Jarosław Szlachta, hołda ludzi napoczyno dbać ô swoja zichernoś dopiyro po jakimś ataku, kej juże je po wszyskim. Beztuż lepij za wczasu zrobić cosik we tym kierunku a niý ýno trynować techniki samoôbrůny, nale tyż zadbać ô siebie. Bo po prowdzie take zajyncia, to tyż tryning dlo cołkigo ciała.
Tak po prowdzie to wożno je bezmaś kożdo aktiwność. Styknie iś polotać, pojeździć na kole abo rolkach, a tera tyż na szlynzuchach. Aktiwnoś ruchowo działo dobrze na nosz ôrganizm a przi tymu sami sie lepij czujymy. Jako to sie godo we zdrowym ciele zdrowy duch.
SZPILŮMY WE TYNIS - AKCJO NAUKI TYNISA WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
Chocioż teroźnie ô tynisie poradzi sie niý roz usłyszeć we telewizorze, to je to dalij mało popularny szport u nos. Sům jednako tacy, kerzi chcům to pomiynić, a pokozać inkszym, co sprůbować kożdy moge.
Szło by pedzieć, co we tynisa grać kożdy moge, jedyn lepij drugi gorzij. Jednako niý ma sie co zrażać a styknie sprůbować. A przinajmij ze takigo założynio wyłażům we Rudzie Ślůnskij, kaj trynerki tynisa ziymnego we klubie Slavia sbajslowały akcjo "Stawiam na tenis". A jako dodowajům Alina Cieślok - jedna ze trynerek - mo łůna zachyncić bajtle ze ôchrůnek a szulůw do szpilanio we tynisa.
Co fajne ćwiczynia niý sům festelnie ciynżke, a majům przede wszyskim uczyć podstaw ai zachyncić do aktywności fizycznyj. Niý ma sie co dziwować, kej coroz to mynij bajtli chce aktiwnie spyndzać czos, zamiast siedzieć przed telewizorym abo kůmputerym. Sům jednako take akcje, kere majům zachyncić do szportu a przi ôkazji pokozać piykno tynisa.
A w sumie jako tublikujům nům Karolina Nadłonek - tryneka we Slavii - potrynować moge prziś bezmaś kożdy, niýzoleżnie ôd wieku. Kej zaś kůmuś sie spodobo, to moge nawet sie zapisać do klubu a trynować bezmaś bez cołki rok. Zajyncia kludzůne sům systymatycznie bez lato na placu a bez zima na hali we siydzibie klubu przi ceście Sosinki. Wiyncyj informacji snojdziecie na nec zajcie klubu Slavia.
FACHMAN WE EUROPIE - CZYLI NOWY PROJEKT DLO MŁODZIYŻY
Nowe kůmpetyncje, nowe znajůmości, nowe perspektywy. A przi tymu prosty cwek - być jak nojlepszym fachmanym we tym, we czym sie szkoli. Tak idzie podsumować projekt, kery pokozuje, co nojlepij uczyć sie ôd siebie wzajym. We cołkij Europie.
Bezmaś kożdy roz, kej je możebnoś, coby pojechać na staż kajś do Europy, modzi na prowda rada sie zgłoszajům. Co tu sie dziwować, take projekty dowajům im lepsze perspektywy na prziszłość a niý ýno.
Tak choby we tym ôstatnim "Z Europą po sukces w zawodzie", dziynka kerymu szkolorze ze Zespołu Szulůw Ponadgýmnazyjalnych nr 4 na Szwarcwaldzie we Rudzie Ślůnskij můgli pojechać do Włochůw. Cołki projekt je tym barzi atrakcyjny, bo modzi niý musieli starać sie ô piniůndze na tako rajza. Wszysko uostało dofinansowane ze Europyjskigo Fundusza Społycznego.
Jednako niý samo rajza bůła sam nojwożniyjszo a staż, dziynka kerymu modzi mieli ôkazjo potrynować swoje umiyjyntności tychniczne, nale tyż uozwijać umiyjyntności miynke. Dziynka tymu bydům lepszymi kandydatami do roboty a przi tymu lepij sie bydům czuć przi włażyniu na rynek roboty, jako tublikujům nům Jarosław Jabłoński - koordynator tego projekta.
Modzi tyż rada na to zaglůndajům. Dů nich to niý ýno ôkazjo na poznaniý nowych ludzi a zoboczyniý czegoś nowego. Je to tyż dlů nich dobro ôkazjo na nauczyniý sie nowego lynzyka ai kultůry tego kraju, a przi tymu podszkolyniý we umiyjyntnościach, kere ich interesujům. Kej zaś dodůmy do tego umiyjyntnoś roboty we manszafcie, asertiwność a ôdpornoś na stres, to juże blank niý trza sie boć ô to, jak im půdzie we prziszłości we robocie.
ŚLĄSKIE TARGI KSIĄŻKI - CZYLI Ô KSIŮNŻKACH WE AGLOMERACJI
Juże ôd 3 lot bajslowane sům we Katowicach Śląskie Targi Książki, na kere przijyżdżo na prowda hołda ludzi a poradzi sie trefić tyż samych autorůw. Przi tymu idzie kupić abo wekslować ksiůnżki.
Mocka sztandůw, autorůw, dyskusji, trefůw literackich, a do tego hołda ksiůnżek a jeszcze wiyncyj czytelnikůw. Tak po krůtce szło by pedzieć ô Śląskich Targach Książki, kerych 3 edycjo sbajslowano uostała latosi we Katowicach.
Jako tublikujům Jacek Oryl - bajslyrz tego wydorzynio - te torgi sům jedne ze nojsrogszych we cołkij Polsce. Niý ma sie co dziwować, kej tak blisko majům ludzie ze cołkij aglůmeracji. A u nos na prowda hołda ludzi cyni sie dobro ksiůnżka. Jako dodowajům Jacek Oryl - łůńskigo roka, bez 3 dni bůło sam wiyncy jak 25 tyś. ludzi.
Mieli łůni przede wszyskim po co sam przijechać. Magnesym były trefy ze autorami, intelektualistami a profesorami, na kerych szło s nimi pogodać, posuchać a wywiedzieć sie czegoś nowego. Ku tymu bůły interesant norychta dlo bajtli ai ôstry dyżur literacki, kaj szpecjalisty poradzili doradzić a podpowiedzieć, jake ksiůnżki wybiyrać dlo bajtli.
Szło tyż poôglůndać nowe a stare ksiůnżki, a kej zaś sie kero spodobała, to kupić a dodać do swoij bibliotyczki. Eli zaś wtoś chcioł pomiynić ksiůnżki, kerych juże niý potrzebuje, to szło sie tyż nimi wekslować. Tuż jak widać atrakcyj, a możebności bůło na prowda mocka. Nostympne take wydorzyniý můmy nodziyjo juże za rok.
XII TREF LAWINY - GŮRSKI TREF WE RŮDZIE ŚLŮNSKIJ
Juże 12. roz trefili sie miłośniki gůrůw na trefie zmianowanym Lawina. Ôstatni bůł na Frynie we Rudzie Ślůnskij. Uoboczcie sami, jako tam bůło.
Cołko idyjo napoczła sie ôd tego, co we miynszkaniu inicjatorůw Magdalyny Zborowskij-Baca a Krystiana Baca zaczli trefiać sie jejich kamraty, coby pokozywać sie knipsy a filmy ze swoijich rajzůw we gůry. Co roz jednako bůło ich wiyncyj, aże w kůńcu przestali sie tam mieścić, jako spůminajům Magdalyna Zborowsko. Potyn wszysko poszło juże jak lawina, a jako dodowajům Krystian Baca, teroski zatrzimać to moge juże ýno Půnbuczek.
Teroski Lawina to juże trefy niý ýno do jejich kamratůw, nale dlo ludzi ôbmiłowanych we rajzowaniu po gůrach. Pokozuje sie tam interesantne filmy, knipsy, sům wystowki, prelekcje a kůncerty. Je to rýchtich fajer, ýno że do takich, co to lubiům jechać na wander wysoko.
Jedna ze takich prelekcyj latosi kludzili Piotr Głowacki, kerzi kej mielli 19 lot dostali wszczpiůny herc uozrusznik. Niý przeszkodziůło mu to jednako zůńś na wiyrch Kilimandżaro a nawet Mont Everestu. Pokozuje łůn, co nojwożniyjsze to chcieć.
Tako inszpiracjo to na prowda dobro motywacjo do modych, kerzi rada prziłażům na norychta wspinanio sbajslowane we Podstawowyj Szuli nr 16 we Rudzie Ślůnskij. Tam na ściance poradzi sie trynować niý ýno siła we rynkach, nale przede wszyskim druk ducha.
PŁACHETKA – DLO MAMY A BAJTLA
Płachetka kejsik znała bezmaś kożdo mama. Teroski wraco łůna do mody a coroz czynścij poradzi sie trefić mamy, kere łażům ze swojimi małymi bajtlami we płachetkach. Co to dowo, a czamu werci sie ô tym zmiarkować?
Mama to dlo noworodka naturalnie wtoś nojwożniyjszy, beztuż niý ma sie co dziwować, iże chce łůn być jak nojbliżyj nij. Jednako niý zowdy mama je w stanie mieć tego bajtla durś przi siebie. Beztuż werci sie zmiarkować, eli płachetka by nům sam niý pomůgła.
Jako tublikujům Aleksandra Górska - certifikowany doradca - werci sie sprůbować choby dlo samyj wygody. Toć mama dziynki tymu mo wolne ôbie rynce, zaś bajtel je spokojny, bo je blisko mamy.
Ku tymu trza tyż spůmnieć, co take płachetki pomogajům zachować fizjologiczno pozycjo bajtla, kej je noszůny. Mogům łůne sie ruszać a przi tymu przibiyrać w miara wygodno pozycjo ai durś przitulać, czego niý roz nojbarzi potrzebujům.
Nojwożniyjsze chyba jednako we tym wszyskim je to, co dobrze zawiůnzano, płachetka poradzi ôdpowiydnio przitrzimać gůwka a krziże tego bajtla. Do tego jednako trza ja dobrze zamotlać. A jak? Tublikujům nům Aleksandra Gůrska.
SIE ZADYSZOŁ - CYNTRALNY SYSTYM EWIDYNCJI POJAZDŮW A SZOFERŮW
We cołkij Polsce wklůdzůny uostoł Centralny system Ewidencji Pojazdów i Kierowców, coby lecyj bůło załatwić wszyske sprowy swiůnzane ze ewidyncjům auta abo prawojazdy. Cůż kej, niý roz je s nim problym a beztůż muszymy dużyj doczkać.
Centralny System Ewidencji Pojazdów i Kierowców wklůdzůny we cołkij Polsce mioł zgromadzić wszyske dane a bezto udostympnić je lecyj a gibcij urzyndnikům. Niýstety czosym zdorzy sie, co łazi łůn tak wolno, iże załatwiyniý sprawy, kero můgła by zajůńć wele půł godziny, trwo nawet půłtoryj. Jako tublikujům Adam Nowak ze Sztad Urzynda we Rudzie Ślůnskij - niý roz trudno je dostać sie do papiůrůw auta we Systymie, abo wkludzić do niego informacjo ô wydaniu duplikatu registracyjnych tabul. Problymym je tyż kůmunikacjo ze systymym Pesel.
Prowda przi tym wszyskim je tako, iże we Wydziole Kůmunikacyjnym za wiela na to niý umiům poradzić i po prostu we takich sytuacjach trza ciyrpliwie zetrwać. Na szczyńściý niýkere sprawy niý sům take problymatyczne dlo tego Systymu, a bezto dejmy na to prawo jazdy trocha gibcij sie ôdbiere.


text:
1. ks. Araszczuk Stanisław, 2. Czmielewski Czesław, 3. Girin Bogusław Marian, 4. Jankowski Wojciech, 5. Makowska-Prochera Aleksandra, 6. Malinowski Jerzy Franciszek, 7. Natusiewicz Marek Andrzej, 8. Nowoświat Antoni Marian, 9. Podhajecki Wojciech, 10. Skorupa Zbigniew, 11. Smolak Zdzisław Antoni, 12. Stadnik Mieczysław Sylwester, 13. Stagraczyński Edward, 14. Staniszewski Andrzej Władysław, 15. Szulc Zygmunt Jan, 16. Tabor Anna Joanna, 17. Tomczyk Andrzej Jerzy, 18. Walczak Roman Wiesław, 19. Wawrzeń Andrzej Stanisław, 20. Zawadzka Krystyna Barbara, 21. Zięba Jan, 22. Zubel Zbigniew,
pośmiertnie
23. Martin Lesław Bolesław.


text:
Dźakowano sposrědkowanju kolegowki, kotraž je čłonka Johannstadtskeho bydlenskeho drustwa w Drježdźanach, móžach składnostnje swojich narodnin hóstne bydlenčko na třĕše wysokodomu mjez statnej kencliju a cyrkwju třoch kralow wotnajeć.
Tamle na 11. poschodźe leži hižo wjele lĕt hóstna kniha. Wšo nĕmsce wězo, jenož jedyn jendźelskorĕčny zapisk. A nětkole jedyn serbski. Wšako słuša k zwoprawdźenju narodneho wědomja, wšudźe slědy serbšćiny zawostajeć. Tež na třěše sakskeje stolicy. So wě, zo budu kolegowce přełožk poskićeć. 😊
Jako pokiw drustwu, kotra rěč by to móhła być, sym nĕmsce na poslednjej lince napisał, zo smój z wjeski mjez Budyšinom a Wojerecami. 😉


text:
Na roztomajtych1 fajerach2 połno3 bōło4 zortōw5 szpajzōw, a dlo niyftorych6 trzi nojważniyjsze to: citrōłnowoł7, szokoladowoł i edberowoł, choć je na Ślōnsku kans8 ludzi, kerzi9 na nia by pedzieli10 pozimkowoł abo i ze truskawkami. Mōj jedyn kolega ze szkoły mi padoł11, że kole12 Świbia gołdali13 na nia edberowoł i jakosik tak mie sie te miano14 spodobało, […]
Tag: #słodycze
Kulki ze mlyka w proszku (Mleczne trufle ;) )
Piyrwy1 na kołżdym2 wiynkszym fajerze3, a już na zicher4 na weselu, szło trefić5 take fajne małe kulki. Robi sie je ajnfachowo6 i dojś gibko7, besto8 jak mołcie9 mlyko w proszku, to idzie sie je narychtować10, jak bezuch11 już je w drōdze12. Nojlepi jeszcze do nich tak dać kapka13 jakego sznapsa14, ale jak mołcie bajtle15, to […]
Abgeryjta ze baniōm (Babka dyniowa)
Eksperymynty ze roztomajtymi abgeryjtami ze baniōm1 robiōłech bez połra dni, wyszło z tego jedne ciasto bezglutynowe, druge… trocha mani2 udane, ale za to te trzecie, ô3 ftorym sam byda pisoł, to je richtich4 cojsik do pomaszkycynia5. Moja Ōłma6 za starego piyrwy7 robiōła ze bani kōmpot (za bajtla8 mie ôn tak za kans9 niy smakowoł), dołwała10 […]
Szokoladowoł bania (Czekoladowa dynia)
Szoł1 żech sie tak dzisiej drōgōm2 i mie cojsik tak naszło, żeby na gibko3 narychtować4 taki deser ze bani. Kupiōł żech sie bania hokkaido, bo ôna je wyraźniyjszoł we smaku i nawet niy trza ji5 ôbiyrać. Chwila i już mołcie co pomaszkycić6– no chyba, że niy lubicie bani. Co potrza? 250 g bani 1 biołoł […]
Ciasto baniowe- bezglutynowe (Ciasto dyniowe- bezglutenowe)
Terozki1 je coroz to wiyncyj ludzi, co im szkodzi glutyn- niy śmiōm2 jejś3 pszynicy, żyta ani jyńczmiynia4. A jak sie tak czowiek pomyśli, że te wszyske kołołcze, ciasta i kyjkse, co je robiōły5 nasze ōłmy,6 miały tyn glutyn, no to na takim fajerze7 by sie te ludzie niy pojedli. Bez8 to żech prziszoł tyż na […]
Ciasto ze cukiniōm (Ciasto cukiniowe)
Cukinia je dobroł na wszysko… to czamu by sie niy narychtować z ni1 ciasta? Muter2 mi pedziała3, że ciotka Eldza moł4 recept na ciasto ze cukiniōm5, to dzwonia i sie pytōm. Potyn trocha sie tam zmiyniōm i robia eksperymynty na moji Babie6 (yno żeby mie feministki nie chyciōły 😉 ) Robiōł żech je już- abo […]


text:
Cuzi prošerjo po serbskich wsach –
http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/aktualne-prinoski/audio1209360.html –
tale tama zaběra ludźi našich kónčin. Tež pola nas we Łuze su byli; so wě, zo njejsym wonemu kadli ničo dał. W měsće druhdźe něšto dawam, jeli so mi story prošerja lubi. Štóž pak nimale pjatnaće kilometrow wot dwórnišća zdaleny na celdce twjerdźi, zo trjeba nuznje pjenjezy za jězbny lisćik, zo by so z čahom do swojeje domizny podać móhł – ně, to je mi přehłupe, to ani za połsta centow njedosaha. Nichtó njeby w tajkej situaciji dwě hodźinje z města won běžał, zo by w někajkich wjeskach tajkule sumu nazběrać spytał.
Swět je połny jebanstwa, kóždy dźeń retomas spam-mejlkow dochadźa – poprawom by wšěch tych wotpósłarjow wobskoržić móhł. Wězo njeby to ničo přinjesło, a tohodla to tež lědma štó čini. A nimale kóždy tydźeń su w nowinach přinoški wo ludźoch, kotřiž su swój skromny nałoženy kapital – hustodosć předwidźany jako přidatnu rentu – přisadźili a nětko přećiwo wobšudnikam skorža, derje wědźo, zo maja woni jenož jara małe šansy, na kóncu wšěch drohich sudniskich jednanjow dźělne narunanje škodow docpěć. Přirunujo z tym su straty při wobchadźenju z cuzymi prošerjemi wobličomne – jedne euro w rukomaj druheho jako wupłód wumysleneho dóńta.
Rjany přikład to je, zo nazorny mały „strach“ psychisce intensiwnišo skutkuje hač pozdatnje abstraktny wulki. Měritka za rozeznawanje woprawdźiteje bědy a dobreho resp. hubjeneho dźiwadła móža ći na přikład ćěkancy posrědkować. Wot swojich přećelow – ćěkancow dam so w tajkich naležnosćach poradźować.


text:
Swěte romske mócnarstwo
Swěte romske mócnarstwo (nimski Heiliges Römisches Reich (HRR), łatyński Imperium Romanum Sacrum (IRS), italski Sacro Romano Impero, česki Svatá říše římská) jo był dominantny pśewažnje nimski stat w Srjejźnej Europje w lětach 962-1806. Jo był na městnu źinsajšnych statow: Nimskeje, Awstriskeje, Českeje, Šwicarskeje, Liechtensteina, Nižozemskeje, Belgiskeje, Luxemburgskeje, Słowjeńskeje a teke mjeńšych źělow Pólskeje, Francojskeje a Italskeje.
Kakostnik romske pokazujo na wótmyslonu kontinuitu Swětego romskego mócnarstwa z Romskim imperiumom, kakostnik Swěte pokazujo na ambicije wobkněžyś teke Italsku a Vatikan. Wót lěta 1512 jo było oficialne mě Swěte romske mócnarstwo nimskego naroda (nimski Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, łatyński Imperium Romanum Sacrum Nationis Germanicæ).


text:
...we winklu s Głymbokóm...
pod nomerym pińdziesiónt...
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi
takim niech sie każdy brzidzi
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie ”kursywom” na tóm czornóm szczałke w tej szarej kostce, kierom nóndzie zaroz pod spodkym.
Pazury w klepetach
Powinszowali my se, poświyntowali my se i patrziłoby sie zaś dać ku pisaniu. Śniyg nóm stajoł Cieślarówka goło jak świynty turecki, ale za to we Sylwestra cały Cieszyn rychtowoł sie ku wojnie. Strzylali uż od rana kaj jyny gdo móg i nie było tymu kóńca aże do wieczora w Nowy Rok. Zaś we Sylwestra w naszym Tyjaterze śpiywali i tańcowali Ukrajińcy, bo isto eszcze tam ich chybiało. Podarziło sie im śpiywać aji po polsku i jak tak dalij pudzie to aji na rok możne bydóm strojić nóm strómek na Rynku, abo aji weznóm sie za inksze wieca do kierych chybio tusteloków. Tak czy inakszyj bydymy sie brać za szpacyrowani po naszym Cieszynie i zacznymy tam kaj skóńczyli my łóńskigo roku. Kiery nie spamiyntoł kaj my byli to zaroz zachyci, że sóm my wedla Tyjateru. Zaros we winklu s Głymbokóm egzystuje kszeft, kiery chwoli sie aże na trzóch chwolidłach, że poradzi dać do porzóndku wszecki babski pazury. Rozchodzi sie aji ło pazury w klepetach i aji ło to, że jak kierej paniczce urosły jakisi szure i krziwe to poradzóm na nie naździoć, abo przilepić insze plastikowe. Taki gotowe pazury mogóm mieć rozmajte kwiotka i malunki jaki se gdo yno winszuje. Dziwoki sie nóm robi tyn świat, bo ludzie coroz wiyncyj majóm w sobie i na siebie cosi sztucznego, a to jak se myślym ni ma za dobre. Dwiyrze dalij pod nomerym pińdziesiónt idzie trefić na kszeft w kierym doradzóm wszeckim tustelokóm co majóm dziynnie chynóć se na talyrz, coby być zdrowym i wartko nie stłósnóć. Za auslagóm nie piszóm wiela to u nich stoji, ale na zicher ta porada nie bydzie za darmo.
Mini słownik:
patrzyłoby-należałoby ,
kaj –gdzie, isto-pewnie,
chybiało-brakowało,
strómek-drzewko,
wieca-rzeczy,
łóńskigo-zeszłego,
zachyci-zorientuje się,
wedla-obok,
chwolidło-reklama,
pazury-paznokcie,
klepeta-nogi,
szure-nierówne,
dwiyrze-drzwi,
kszeft-sklep,
auslaga-wystawa,
stłósnóć- grubnąć
Tóż mjyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text:
Provided by FoxColors - Color hex code related information and conversions
papokryniczno, sajokryniczno, sapokryniczno, sauokryniczno, sawokryniczno, sapkryniczno, sapekryniczno, sapqkryniczno, sapvkryniczno, sapoiryniczno, saponryniczno, sapooryniczno, sapokqyniczno, sapoktyniczno, sapokrymiczno, sapokrypiczno, sapokrynaczno, sapokryneczno, sapokryniczno, sapokrynlczno, sapokrynuczno, sapokryniczno, sapokrynijzno, sapokrynicznl, sapokryniczno, sapokryniczny, sapokrynizcno, sfapokryniczno, siapokryniczno, sqapokryniczno, sacpokryniczno, sapbokryniczno, sapnokryniczno, sapookryniczno, sapoekryniczno, sapoqkryniczno, sapokdryniczno, sapokwryniczno, sapokrhyniczno, sapokrsyniczno, sapokrwyniczno, sapokrycniczno, sapokrynviczno, sapokryninczno, sapokrynioczno, sapokrynicazno, sapokryniczqno, sapokryniczneo, sapokrynicznjo, sapokrynicznod,
2014 © FoxMos.com. ALL Rights Reserved. Terms of Use Link to Us FoxColors FoxMaster Famousbirthdays.com


text:
25. junija jo w Kozlem/Casel pó wjelgin starej tradiciji ten swěty Jan zasej rejtował a wjele luźi jo jomu pśiglědowało. Něnt pak ma zasej swój měr a jadno lěto musymy zasej cakaś na Jańske rejtowanje lěta 2018. W Serbskem domje w měsće pak jo wón a wjele wót togo, což ma z tym rědnym nałogom cyniś, hyšći tšochu dlej žywye. How ga jo wót 22. junija nowa wósebna wustajeńca, wugótowana wót LODKI, w zgromadnem źěle z Serbskim rěcnym centrumom Witaj w Chóśebuzu.
„Wokoło Jana/Rund um den Jan“ se jej groni a we njej móžomy wiźeś a teke wobźiwowaś, co su Witaj-źiśi z KITA w Strjažowje, w Bórkowach, w Radušu a w źiśowni „Lipa“ w Mósće rědnego mólowali a kreslili wót Jana a Jańskego rejtowanja. Witaj-centrum ga kužde lěto pšosy źiśi we Witaj-źiśownjach w Dolnej Łužycy, aby mólowali wobraze k někakemu serbskemu nałogoju. Łoni jo se take wuběźowanje južo 13. raz za sobu wótměło a za to běchu se ako temu to Jańske rejtowanje wupytali.


text:
Jooble jest jedynym serwisem, który daje możliwość wyszukiwania pracy w całym Internecie.więcej informacji
Praca Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie, Oferty pracy Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
Popularne oferty pracy Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
Wyszukiwanie pracy wg miast, praca Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
firma Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
magazyn Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
pracownik magazynu Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
zamo Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
zatrudnienie Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
dam Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
dokumentacja Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
doświadczenia Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
firm musi Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
firma magazyn Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
firma mila Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
firma ponad Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
firmy zatrudnienia Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
magazynie rozładunek Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
magazynu jeżeli Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
magazynu towarów Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
magazynu uprawnienia wózków Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
magazyny wozki widlowe Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
mile widziana Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
motywacja Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
osób przy Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
osoba Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
osoba doświadczenia Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
pracownik dokumentacji Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
pracownik doświadczenia Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
pracownik umowy Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
pracownik zakres Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
pracownik zmianowy Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
przy stanowisku Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
przyjęcie towaru Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
przyjęcie towaru magazynu Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
przyjmę osobę Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
przyjmę stanowisko Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
rozładunek Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
rozładunek towaru Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
rozładunek załadunek Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
stabilnej Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
stanowisko Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
stanowisko firm Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
stanowisku pracownik Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
system Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
towar Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
umowa Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
umowa firmy Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
uprawnienia Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
uprawnieniami wózki Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
widłowy Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
wło Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
wozka magazyn Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
wsz Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
zakres Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
załadunek Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
zaladunek rozladunek towaru Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
zaladunek towaru Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
zatrudnie dam Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
zatrudnie stanowisku Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
zatrudnienie umowę Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie
zmianowy Cholerzyn, gm. Liszki, Małopolskie


text:
Maśica Serbska
Maśica Serbska jo wědomnostne a kulturne serbske towaristwo, kótarež jo myslone za źěło w cełej Łužycy.
Pśeglěd[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Južo w 18. stolěśu jo dało procowanja za wuchowanje a zběranje serbskich pismow na pśikład wót J. B. Rezaka (prjatkaŕ we serbskej cerkwi w Chóśebuzu) a fararja Petra Poniche z Budyšyna. Wobstatki su se pśepówdali studentskemu zjadnośenjeju „Sorabia”. Te su se znicyli pśez drugu swětowu wójnu. Něźi wót 1920 ako 1929 jo eksistěrowało „Wendenarchiv” ze sedłom w Budyšynje. To jo było pótajmny archiw ze statnym zběranim pókładow wót dokumentow a žrědłow wó Serbach. Pokład eksistěrujo hyšći źinsa.
1847 jo se załožyło zjadnośeństwo za wudaśe wót serbskich knigłow a casopisow: Maćica Serbska w Budyšynje ze sedłom w Budyšynje. To jo źinsa górnoserbske wótźělenje Maśice Serbskeje.
Dolnoserbske wótźělenje jo se załožowało 1880 w Chóśebuzu ze sedłom w Chóśebuzu dla póstarka wót pólskego pšawiznika A. Parczewskego ze zgromadnym źěłom wót Heinricha Jordana (wucabnik w Popojcach) a Kita Šwjele (wucabnik a kantor w Skjarbošću).
Prĕdny pśedsedaŕ Maśice Serbskeje jo był Jan Bjedrich Tešnaŕ (1829-1898). Cłonki slěźe wó rěcywěźe, literariskich stawiznach, ludowěźe a demografiji Serbow. Maśica Serbska jo pśedstajała organizatoriski centrum za dolnoserbskich Serbow, kótarež su wobgrozyju wót germanizaciji a wutamanja. Teke cłonki su pódpěrali studěrujucych Serbow a su zběrali zawóstanki cłonkow zjadnośenja ako kulturne pokłady.
W lěśe 1880 jo wudała Maśica Serbska prědnu Serbsku Pratyju a wót 1880 až do 1925 58 knigłow a casopisow. Wjeliki wuznam jo měł casopis „Bramborski Casnik”. Wusokosć cełkownego nakłada jo wucyniła nĕkak 70.000 eksemplarow.
W załožeńskich lětach jo měła Maśica Serbska 191 cłonkow (150 Dolnołužycanarjow, 41 Gornołužycanarjow). 1905 towaristwo jo měło južo 206 cłonki (165 Dolnołužycanarjow, 41 Górnołužycanarjow). Socialne zestajenje cłonkow Maśice Serbskeje (108 burow, 6 rucnikarjow, 5 gmejnskich zastupnikow a 3 samostatne luźe) pokazujo, až wěcej luźi jo było luźe z burskeje warsty a rozjasnijo procowanje burow na organizatoriske zjadnośenje, dokulaž njejo dało specialne serbske burske zjadnośenje w dolnoserbskej Łužycy.
W lěśe 1904 filologiske wótźělenje Maśice Serbskeje jo se załožowało wót Heinricha Jordana. Pśedsedaŕ jo był Kito Šwjela. Cłonki su se zmakali kuždy mjasec a su wobradowali wšykno, co jo pótrjefiło serbsku rěc. Nadawk na zachopjeńku jo był slěźenje a pótom cłonki wótźělenja su dejali wědu wó serbskich stawiznach a kulturach do luda wunjasć. Togodla jo organizěrowała Maśica Serbska zarědowanje ze serbskeju muziku a poeziju a źiwadłowymi graśami a wšakimi pśednoskami w serbskich jsach a městach. Tak serbske narodne cuśe jo se pósrědniło, luźe su se rozwjaselili a su se powucyli. Prědny wustup jo był na 29. septemberje 1905 w Chóśebuzu z wjelikim serbskim koncertom pśi góźbje slobranego jubileuma Maśice Serbskeje. Šwjela jo wustup pśigótował. Wón jo cesćił wšyknych cłonkow, kenž su pśisłušali Maśicy wót zachopjeńka.
Pśez darow wót serbskich staśanow a wukrajnych pśijaśelow jo se natwarił Serbski Dom w Budyšynje. 1904 jo był swěźeń wuswěśenja. Serbski Dom jo słužył ako muzeum, archiw, biblioteka a galerija. Maśica Serbska jo wužyła Serbski Dom, na pśikład cłonki su tam wugótowali swěźenje.
1930 jo se swěśiło 50lětne wobstaśe Maśice Serbskeje we Wětošowje. Na jubileju jo se wobźěliło 25.000 luźi ze serbskich jsow Dolneje Łužyce. W toś tom casu jo Maśica Serbska se w nimskej rěcy ako „Verein sorbischer Buchfreunde” pomjeniła.
W casu fašizma w Nimskej wót 1933 až do 1945 nacionalsocialisty su zakazali 1937 wšykne zjawne aktiwnosći Maśice Serbskeje. 1941 jo se zamóženje zebrało a towaristwo jo musało se rozpušćiś. Biblioteka w ludowej bance w Chóśebuzu jo se schowała w Depsku. Ale nacije su serbsku biblioteku w lěśe 1943 wuslěźili a znicyli. Serbski dom w Budyšynje jo se znicył cełycki 1945 pśi wójowanjach.
Pó wojnje jo Maśica Serbska statkowanje na fachowem pólu rěcywědy a stawiznow pókšacowała. Na wukazowanje sowjetskeje wušyny w Nimskej demokratiskej republice Maśica Serbska jo musała samostatnosć spušćiś a Domowinje pśistupiś.
Pó politiskem zawrośenju 1990 cłonki su wopytali towaristwo zasej wótžywiś. 1993 jo se Maśica Serbska nowo załožyła w Dolnej Łužycy. Prědny pśedsedaŕ jo był Měto Pernak z Barlinja až do lěta 2006. Statut wót 1993 póstajijo, až Maśica Serbska jo dolnoserbske wótźělenje Maśice Serbskeje.
Pśi góźbje „850 lět Chośebuz” jo Maśica Serbska kolokwium z temu „To serbske w Chośebuzu-něga a źinsa” a ze zgromadnym źěłom z Bramborskeju uniwersitu a Dolnoserbskim gymnaziumom forum k aktualnym problemam serbskego žywjenja w Dolnej Łužycy pśiwjadła.
Pśedsedaŕ Maśice Serbskeje za lěta 2008-2010 jo dr. Pětš Šurman, won jo historikaŕ ze Serbskego instituta. W pśedsedarstwje jo teke Antje Kellowa, ceptarka Dolnoserbskego gymnaziuma.
Cłonki Maśice Serbskeje gronje, až nejwažnjejšy nadawk towaristwa jo zběraś, rozšyrjaś a dalej daś wědu wó Serbach a jich stawiznach, rěcy a kulturje. Dalšne nadawki su w interneśe w dolnoserbskej rěcy wó Maśicem towaristwje informěrowaś, źěło Dolnoserbskeje rěcneje komisije aktiwěrowaś a wabiś nowych, wósebnje młodych cłonkow. Maśica Serbska organizěrujo restawrěrowanje pomnikow a planujo nowe pomniki wó serbskich kulturnych stawiznach. Na pśikład ma Tšupc něnto pomnik za Mollerusa a Kórjeń pomnik za Fabriciusa. Teke w Chóśebuzu, źož jo była Serbska ludowa banka, jo spomnjeńska tofla něnto.
Teke Maśica Serbska ma kontakty z towaristwami ako Matica Slezská, Matica moravská, Matice Slovenska, Matice Srpska a z nimskimi organizacijami.
Aktualna licba cłonkow Maśice Serbskeje jo 22.


text:
Jooble jest jedynym serwisem, który daje możliwość wyszukiwania pracy w całym Internecie.więcej informacji
Praca gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie, Oferty pracy gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
Popularne oferty pracy gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
Wyszukiwanie pracy wg miast, praca gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
doradca gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
inżynier gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
kierownik gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
monter gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
sprzedawca gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
a zdrowie gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
agencja gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
aktualne gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
analiza gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
aplikacja gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
badania gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
bazy danych gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
bez doświadczenia gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
bez wyksztalcenia gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
budowlane gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
ciekawa gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
dania gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
darmowe gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
dla kelnera gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
dla pracownika ochrony gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
dla pracownika socjalnego gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
dla sprzedawcy gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
dobra gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
dodatkowa gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
doradca klienta gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
doradztwo gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
doradztwo personalne gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
doświadczenia gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
dzieci gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
elastyczne godziny gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
firma gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
hr gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
inea gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
inżynier jakości gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
jako kelner gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
jako sprzedawca gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
jakość gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
język gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
kasjer gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
kasjer sprzedawca gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
kelner gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
klient gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
komputer gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
kontakty gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
kontrola gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
kontrola jakości gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
kontrola wewnętrzna gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
koordynator gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
lato gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
maszyn gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
medyczny gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
miedzynarodowa gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
montaż gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
motywacja gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
msi gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
msz gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
obsługa gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
obsługa klienta gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
ochrona gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
ochrona danych osobowych gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
opieka gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
osoba gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
plus gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
po godzinach gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
polski gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
pomoc gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
pracownik budowlany gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
pracownik ochrony gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
pracownik produkcji gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
pracownik produkcyjny gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
pracownik socjalny gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
prawo gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
produkcja gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
projekt gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
przy komputerze gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
przy produkcji gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
rekrutacja gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
socjalna gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
sprzedaż gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
staż gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
szkolenia gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
tekst gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
tymczasowa gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
uam gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
ubezpieczenia gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
umowa gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
work gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
współpraca gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
wyjazdy gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
wykształcenie średnie gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
wymaganego doświadczenia gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
wynagrodzenia gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
zamo gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
zarządzanie gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
zarządzanie projektami gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
zatrudnienie gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
zawodowe gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
zdolności manualne gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie
znajomoscia gm. Lwówek Śląski, Dolnośląskie


text:
Malta
Malta, Maltańsko Republika, (uoficjalne mjano: malt. Repubblika ta’ Malta, ang. Republic of Malta) je wyspjarskym państwym na Strzůdźymnym Morzu. Jeji stolica je Valletta. Malta samostanowi śe dźepjyro uod 1964 roku, bestůż co zawczasu bůła brytyjskům kolůńijům.
Treść
Geůgrafijo[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Malta leży na stategicznym placu na Postrzůdźymnym Morzu, 95 km na połedńe uod Sycylije a 290 km na wschůd uod Tůnezyje. Skłodo śe ze trzech wysp:
- Malta, 246 km²
- Gozo, 67 km² (kole 30 000 mjyszkańcůw)
- Comino, 3 km² (ludźe sům tam ino we czas syzůnu feryjůw)
Do Malty nolyżům tyż trzi małe wysepki: Cominotto, Filfla Island a St. Paul's Island. Ranty wszyjskich wysp sům zauobycz skoliste. Nojwyższy wjyrch je Ta' Dmejrek (253 m). Geůgraficzńy a geologiczńy Malta leży we Ojropje.
Leży we klimatycznyj strefje typowyj lo rygjůnůw Postrzůdźymnygo Morzo. Je tam chłodno źima a fest gorke lato, prowje beż żodnych uopadůw.
Wspůłrzyndne geograficzne Malty sům 35 50 N, 14 35 E
Klimat[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Malta je we strefje klimatůw postrzůdźymnomorskich. Ńy ma sam wjaterůw, nebla, śńyga alibo źimna. Strzedńo tympyratura je uod 14,1 °C we źima (listopad - kwjećyń) do 32 °C latym (moj - paźdźerńik). Klara dowo sam śwjotło 6:46 godźin, kedy je źima a 10:11 godźin, kedy je lato. Uopady sům sam głůwńy we źima. Na rok ślatuje sam 578 mm.
Polityka Malty[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Malta bůła brytyjskům kolůńijům aże do 21 wrześńa 1964, kedy śe usamostanowjyła a 13 grudńo 1974 stoła śe republikům, uostoła nale a dali je ferajńistkům Brytyjskigo Ferajnu Norodůw (Commonwealth of Nations). Uod 1 moja 2004 Malta do kupy ze 9 inkszymi państwůma (we tym ze Polskům a Czeskům Republikům) wlozła do Ojropejskij Ůńije.
Malta je republikům parlamyntarnům. Na czele państwa stoji prezydynt republiki, wybjyrany bez parlamynt. Prezydentym Malty je je uod 4 kwjytńa 2009 George Abela. Jydno kadencyjo prezydencko trwo 5lot, co uoznaczo, iże nostympny absztimůng bydźe we 2014 roku.
Uod roku 1993 Malta ferwaltůngowo tajluje śe na 68 tzw. lokalnych rad (local council), kere wybjerane sům roz na trzi lata.
Jeszczy przed uusamostanowjyńym maltańsko polityka bůła podźelono na dwje strůny: socjalistyczno-nyutralne Stronńictwo Roboty (Labour Party,Partit Laburista, MPL, Maltese Labour Party) a konserwatywne Strůnńictwo Nacjonalistyczne, Nationalist Party (Partit Nazzjonalista, abrewjacyjo: PN). Je jeszczy wjyncyj partyjůw, nale ńy majům uůne wjynkszygo politycznygo znoczyńo, sům to ntp. Alternatywa dymokratyczno (Alternattiva Demokratika, AD), uodpedńik ojropejskich „Źelůnych“. Wszyjske parlamyntarne absztimůngi majům tradycyjńe ćasne wyńiki a gůwne partyje zmjyńajům śe przi władzy. Absztimůng do parlamyntu s dńo 12 lipca 2003 doł take rozdźylyńy gosůw:
- Nationalist Party – 51,79 procyntůw
- Labour Party – 47,51 procyntůw
Maltańske partyje polityczne fest wadźoły śe uo polityka zagrańiczno. Konserwatywno PN chćoła kej nojbarzi leźć ku Zachodowi, a do Ůńije Ojropejskij, na Labour Party, utrzimowało dobre kůntakty ze Zwjůnzkym Radźeckim, a krajůma RWPG a Chinůma.
Ferwaltůngowy tajlůng[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
We 1993 ustanowjyli, iże Malta tajluje śe na 68 samorzůndůw (54 na wyspje Malta, 14 na wyspje Gozo). Cołko wyspa Comino je we samorzůńdźe Għajnsielem, na wyspje Gozo.
Gyszichta[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Poczůntki cywilizacyje we Malće bůły aże 5200lot p.n.e. kej trefjyli sam ze Sycylije pjyrsze uosadńiki. Wele 3500 p.n.e. we mjeśće Ġgantija na wyspje Gozo wzńyśli śwjůntyńo. Podane na ńa budowle ńyskorzi powstoły tyż we inkszych placach, ńy yno na Gozo nale tyż na gůwnyj wyspje - Malće
Malta, kero je dobrym placym do kůnrolowańo strzodkowygo a wschodńigo basynu Strzůdźymnygo Morzo, mjoła moc pośedźićelůw .
Kole 800 p.n.e. założyli sam swoje uośedla Feńicjany, zajś 300lot ńyskorzi wyspa podbjyli Kartagińczyki. We 257 p.n.e. bůł pjyrszy angrif Rzimjanůw a we 218 p.n.e. Malta stoła śe tajlům Rzimskiego Imperyjům. We 60 n.e. wele brzygu wyspy, na mieliźńe, rozbjůł śe statek, kery przewoźůł do Rzimu, św. Paulika, kery nawrůcił Malta na Krześćijaństwo. We 395 po tajlůngu Imperyjům wyspa bůła regjyrowano uod Wschodńigo Cesarstwa ze stolicům we Konstantynopolu. We 870 zdobyli ja Araby, zaś we 1090 Normany a przikuplowali ja do kśynstwa, a potym do Krůlestwa Sycylije.
We 1530 kajzer Karlik V Habsburg skozoł wyspa, jako lynno wyćepanymu ze Rodos Joańitům. 18 maja 1565 napoczůna śe ataka armije Imperyjům Uosmańskigo, we keryj bůło 40 000[2] wojokůw. Uobrůńcy, kerych bůło poraset zakůnnych wojokůw, 2 tyś. szpańelskich wojokůw a wele 6 tyś. cywilnyj ludnośće, poradźyli sztyry mjeśůncy ńyskorzi (8 wrześńa) cołkym uodeprzeć tyn angrif. Lů uczczyńo wygranyj Wjeli Majster Jean Parisot de la Valette wzńes we 1566 sztad, kery nazwali uod jigo mjana Valetta. Mjasto to ńyskorzi stoło śe stolicům Malty. We 1798 francusko wojenno marynarka, kero lozła do Egiptu zaatakowała a zdobůła wyspa. Napoleon Bonaparte kozoł wojokům zakůnu bez pora nojbliższych dńůw iś ze wyspy. Pora mjyśyncůw ńyskorzi Maltańczyki byli fest ńyrodźi ze regjyrůnku Francyje a napoczůnli powstańy. Skiż hilfy uod Sycylije a Wjelgij Brytańije we 1800 Maltańczyki wygrali a Francuzy muśeli śe poddać. Malta wlozła pode protekcyjo Wjelgij Brytańije.
Wjedyński Kůngres, kery bůł we rokach 1814-1815 zuůnaczoł ze Malty brytyjsko kolůńijo. Wyspa bůła lo Wjelgij Brytańije bazům podwodnych uokryntůw wczas II Śwjatowyj Wojny festylńy zawodzała państwům Uośe we posyłańu zaopatrzyńo do Půłnocnyj Afryki. Wojska ośi "uoblegały" wyspa a ńiszczoły konwoje ze zauopatrzyńym, kere płynyły do Malty, przi czym durś ja bůmbardyrowały a zastawjały minůma. Bez to aljanty bez jaki czas ńy mogli ze Malty napoczynać wojynnych dźołańůw. Ńymcy nale ńy zrobjyły wjelgij inwazyje na Malta, skuli tygo, iże chćeli gibko zdobyć Egipt. Po uoblynżyńu, wyspa we 1942 uodznaczyli Krziżym Jorguśa.
We 1947 Malta uzyskoła wewnyntrzno autůnůmijo, zaś we 1963 Malta śe usamostanowjyła. Rok ńyskorzi Malta uzyskoła cołkowito ńypodlygłość, kej ferajńista Ferajnu Norodůw. Podpisali tyż uobrůnny układ, kery dowoł zwolowoł na utrzimańy na wyspje brytyjskich bazůw. We 1967 układ tyn zerwali a dźepjyro sztyry lata ńyskorzi wynegocjowali porozůmjyńy. 13 grudńa 1974 proklamowali Republika Malty (Repubblika ta' Malta). 1 maja 2004 Malta przistůmpjoła do Ojropejskij Ůńije.
Gyszichtowe pamjůntki[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Malta je bogato we gyszichtowe pamjůntki. Trzi ś ńich sům wpisane na lista Kultularnygo Dźedźictwa ferajnu UNESCO: Valetta, megality na wyspach: Malta a Gozo, a tzw. Hypogeum we Hal Saflieni.
Nostympne historyczne pamjůntki sům ze uokresu arabskigo przebywańo na wyspje, gůwne zaś ze czasu władańo Johańitów. Do śe wymjyńić cołke mjasto Mdina (mury wystawjyli juzaś Araby), dali ńyporachowane budowle a twjerdze we Vallećće, stolica wyspy Goza- Victoria, moc pałacůw a wjeży strożniczych rozćepanych po cołkim archipelagu.
Dymůgrafijo[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Wjynkszość Maltanůw, żyje na gůwnyj wyspje: Malće. Nojczyńśći we mjejskich aglomeracyjach (ůng. 90%). Strzedńe zagynszczyńy ludnośći to je 1265 mjyszkańcůw na km² (nojwjynkszo we Ojropje a trzećo na śwjeće). Kole 3% uobywatelůw to sům auslyndry, nojwjyncyj je Brytyjczykůw. Tyla samo Maltanůw żyje za grańicům (we Kanadźe, Australiji a tyż we USA).
Wyspa Gozo je barzi "źylůno" a mo barzi rolńiczy charakter. Mo tyż myńszo gynstość zaludńyńo.
Wyspa Comino je zamjyszkano ino we sezońy turystycznym. Je sam jedyn hotel. Půza sezonym mjyszko tam sztyrych ludźi.
- wzrost ludnośći: 0,6%
- strzedńi wjek: 38 lot
- chopůw: 36,6 lot
- babůw: 39,5 lot
- wspůłczynńik rodzyńo: 10,09 na 1000 uobywatelůw
- wspůłczynńik umarćo: 7,91 na 1000 uobywatelůw
- wspůłczynńik umarćo przi rodzyńu: 5,69 na 1000 rodzonych žywo
- strzedńo dugość żywobyćo: 78,43 lot
- chopůw: 76,39 lot
- babůw: 80,43 lot
- (dane na rok 2003)
Procynt babůw, kere robjům a tyż tych, kere majům wyższe wykstałcyńy je nojwyższy na cołkim śwjeće.
Pochodzyńe ludnośći[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Uo pochodzyńu populacyje s megalityčnego uokrysu sům ino zmjarkowańa. Uośedlyńe teroźnyj ludnośći zaczoło śe kole 2000 lot przed Chystusym. Potym, bez 500 lot Malta bůła ńyzamjyszkano. Wedle jednyj, ńypotwjyrdzonyj teoryje Malta bůła uośedlono ze Sycylije, nale ńyskorzi doszło do tajlowygo wymjyszańo ludnośći s inkszymi norodůma.
Godki Malty[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Gůwnům godkům je maltańsko (Malti), nale kupa ludźi godo po angelsku, a po italsku. Angelsko godka je przi tym drugům urzyndowům godkům, zaś italsko mjała taki sztatus do 1934
Maltańsko je semicko godka, fest spokrewńůno ze godkům arabskům (podug ńykerych myńszośćowych poglůndůw mo pochodzyńy blank uod godki feńickij). Maltańsko godka mo fest wjelgi ajnflus godek romańskich (nojbarzi italskij) a angelskij. Maltański je jedynům semickům godkům, kero je zapisowano we łaćińskim abecadle.
Mjano Malta pochodźi s mjan feńickych a tyż arabskich, kere bůły: Malet, Melita, Maltacheum a inksze.
Religijo[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Ůngyfer 98% mjyszkańcůw Malty je rzimskimi katolikůma. Na Malće sům 364 kośćoły. Kśyndze, mńichy a mńiszki dowajům wjynkszo tajla ludźi, ańiżeli we kerymkolwjek inkszym państwje. Katolicyzm je zapisany we uodpedńij ustawje jako państwowo religijo a jigo ajnflus je fest srogi na regjyrůnek, bestůż szajdůngi a aborcyjo sům zakozane.
Mjasta[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
S lotu ptoka, do śe myśleć, co cołke cyntrům gůwnyj wyspy - Malty je jednym wjegim mjastym. Nale to wrażyńy je felerne, przede wszyjskim we kůnsekwencyji fest pryndkij rozbudowy mjast bez uostatńee myńi a wjyncyj trzista lot. Grańice mjast abo aglomeracyji do śe poznoć ino s informacyji na taflikach. Do nojwynkszych mjast przinoleżům:
- Valletta (tyż: La Valletta), stolica, je to gyszichtowo twjerdza
- Sliema, cyntrům handlowe a zakupowe
- Birkirkara, nojwjynksze mjasto (2008: 20 834 mjyškańcůw[zdrzůdło?])
- Mdina, downo stolica ze historycznym cyntrům, mjanowano tyż „ćiche mjasto“, do śe tam wlyźć ino pjechty
- Victoria, stolica wyspy Gozo
- tzw. „Trzi mjasta“ (The Three Cities), to je:
- Vittoriosa (tyž Birgu)
- Senglea
- Cospicua
Transzport[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Malta to je jedne ze sztyrech państwůw, kaj jeźdźi śe po lewyj strůńe drogi. Motoryzacyjo je fest rozpowszechńůno we Malće. Podug danych ze 1990 we państwje bůło 182 254 samochodůw, co dowo Malće zagynszczyńy 582 samochodůw / km². Malta podug tygo wskoźńika je sztwrto we cołkij Ojropje. Malta mo 2 254 km cestůw, ze czygo 1 972 (87,5) je asfaltowe.
We Malće je tyż autobusowy transzport, kery dźoło sam uod 1905 a je na wyspach Malta a Gozo. Maltańske autobusy sům turystycznům atrakcyjům. W kożdy rok przewożům wele 31 000 000 ludźůw.
We państwje je jedno lotńisko: Malta International Airport, kero roz za czas mjanowany je tyż Lotńisko Luqa. Za pjyrwa mjała być to baza do brytyjskigo Royal Air Force. Ze tygo lotńiska do śe lećeć lyńijům Air Malta do 36inkszych placůw.
Malta a Uńijo Ojropejsko[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Drůga Malty do Uńije Ojropejskij bůła dugo. Rzůnd dowoł roz poparće, roz uodpora - zoleży fto wuůnczas bůł u władzy. Wjadůmo, iże kożde pomjyńańy władzy na Malće przińesło ze sobům jako zmjana we polityce lo Uńije Ojropejskij a wstympu do ńi. Maltańsko konserwatywno PN bůła blank za, Labour Party (a ńykere zwjůnzki zawodowe) przećiw człůnkostwu we UE.
Pjyrszy roz Malta antragowała uo członkostwo juzaś we 1990. Pů wygranyj Labour Party we absztimůngu we roku 1996 Malta tyn antrag uchyloła. Pů przedwczesnym absztimůngu we 1998, kedy wygroła PN, wńosek uostoł uodnowjůny.
Uo wstympje do Uńije Ojropejskij rozprawjano na konferencyji we Kodani 13 grudńa 2002. We absztimůngu 8 marca 2003 za członkostwym bůło 53,65 % ze tych, co walowali. W ramach rozszyrzyńo Ůńije uo dźyśyńć państw 1 maja 2004 Malta stoła śe członkym UO a wyprzedźoła Luksymburg, jeli łaźi uo nojmyńsze państwo Ůńije.
Uod 1 styczńa 2008 we Malće buli śe we Ojro.
Przipisy
- ↑ Dane szacůnkowe na lipjec 2007 [CIA The World Factbook (Zdřůduo:CIA).
- ↑ .Gyszichta Srogigo Uoblynżyńo znůma je yno ze krześćijańskych zdrzůdłów, a skiż tygo trudno je pedźeć, wjela gynau bůło tureckich wojokůw. Růżnorake zdrzůdła podowajům, co bůło ich uod 20 000, do ańi 100 000, nale nojczyńści podowano jich liczba to je 40 tyś.


text:
Ojgyn z Pniokoow
We sobota 13 marca, 2010 dostourze pora emaili
uod uobywateli Republiki S'loonskij co mie uostrzegli coby we
tego 13 dnia marca sie siednoon'c' a poczytac' co Ojgyn ze
Pniokoow naszrajbowou a bydzie to czytou na Radio Piekary kaj mu
dali we soboty we wieczoor czas na audycje po S'loonsku. Nawet Pyjter
Szczepanek ze Niymiec - s'loonski reporter wysuou
artykoou Ojgyna co sie nazywo Zimowy
S'nik a couki sam go podowoomy eli je uoon uo nos wszyskih.
Padoom sie tela ludzi sam mi naroz szrajbuje to sie musza tyrz
poczytac' co to takigo piyknego Ojgyn ze Pniokoow naszrajbowou.
Niywzioono dugo a najehourzeh stroona kaj Ojgyn sie produkuje: http://ojgyn.blog.onet.pl/
Zdjyn'cie Ojgyna ze downyh lot
Na stroonie widza opa Ojgyn
przed mikrofoonym we Radio Piekary dalij mo werwa!
Ja, udauo mi sie najehac' na artykoou Zimowy Snik i poczytac' ciekawe
rzeczy co Ojgyn naszrajbowou uo mie i inkszyh uobywatelah Republiki
S'loonskij - www.republikasilesia.com
kaj jurz prawie 20 lot korzdy S'loonzok poradzi sie zapisac' i dostac'
uobywatelstwo s'loonske.
Gibko pouogloondourzeh co to tyn Ojgyn wyprawio i sie padoom
morzno sie wypowiym na Ojgynah stroonie ale... tak jak rzeh przeczuwou
- yno Ojgyn mo guos - reszta koomyntorzy nimajoom prawa dodowac'.
Troha mi to polskim koomunizmym zaleciauo ale sie padoom - koomunizm
upod jurz tyrz kole 20 lot tymu. Tak sie padoom wypowiadac' sie abo
czasu niytracic' ale padoom sie kej jurz to na Radio Piekary mo to
is'c' to przinajmij powiym co mys'la uo wypowiedziah Ojgyna uo mie, uo
Antoonim ze Uogewnik i wszyskih kerzi S'loonzokami sie nazywajoom a
swoja s'loonsko godka tyrz poradzoom szrajbowac niy pouoomano we
spolszoonyj gwarze s'loonskij opy Ojgyna yno we literackim jynzyku
s'loonskim kery miourzeh przijymnos'c' wspooutworzyc' ze S'loonzokami
ze coukigo s'wiata uod poczoontku lot 90tyh we Republice S'loonskij.
Naszo tradycjo s'loonsko i tolerancjo do inkszyh nacji bardzo moomy w
zocy i korzdy mo prawo sie wypowiedziec'. Co prowda polske hakery
niyroz zniszczyuy noom nasze forum ale nima zuego coby na dobre
niywyszuo - wspoouzauorzyciel firmy Microsoft dou noom plac jak jak do
terozki polske hakery prugujoom ale niyumioom noom tego forum zuoomac'
a dalik korzdy sie morze zapisac' i naszrajbowac' co hce - ja, nawet
Ojgyn je zaproszoony ale jak znoomy Ojgyna - uoon tam szczerze sie tego
miejsca jak uognia i hyba bariery psyhicznyj niyprzeuoomie. Nasze forum
je pod http://republika-silesia.ning.com
Jak sie zaczuo?
Na poczoontku lot 2000 Ojgyn dowiedziou sie co to je internet i jak na
S'loonzoka przistauo zaczoon lotac' i dziwac' sie co tyrz tam je we
intenecie uo S'loonsku. Skirz Republika S'loonsko ze swojimi stroonami
powstaua na poczoontku lot 90tyh to opa Ojgyn durh najdowou wolnw
wypowiedzi S'loonzokoow ze coukigo s'wiata a to jurz byuo za durzo.
Niypasowauo Opie Ojgyn rze narozki ze koomunistycznyj propagandy we
keryj sie howou, soom tyrz S'loonzoki kere cynioom bardzij
prowda nirz koomunistyczno propaganda jak to "S'loonsk do Macierzy
wroocioou"
I tak to Opa Ojgyn zaczoon szrajbowac' do republiki S'loonskij co my
sie niymys'lymy coby prowda pisac'. I tak my uod opy Ojgyna po uepie
dostowali arz sie Opie Ojgynowi zmierzuo i wzioon sie za swoja
propaganda.
Jesiynioom 2007 uoguoszoono piyrsze dyktando jynzyka s'loonskigo -
koonkurs na pisownia S'loonskij godki. Nazywauo sie to "Dyktando
S'loonske" organizowane przez Adama
Rygioł.
Niywzioono dugo - Ojgyn ze Pniokoow lamyn'ci fto pozwoloou podowac'
Jynzyk S'loonski Tadzika Jeczalika i wszyskih ze Republiki S'loonskij!
Wszyscy zaprosiyli my Ojgyna do wypowiedzi na naszym forum we http://republika-silesia.ning.com
ale jak no Ojgyna przistauo - cisza we eterze - Ojgyn niyporadzioou ze
rzodnym pogodac'.
Naszrajbwourzeh kedys' ksioonrzka - Poonbooczek Wszehs'wiata - je to
bardzij filozoficzno teorio nirz ksioonrzka religijno ale puynta je
podobno - religje powstauy coby pomooc czuowiekowi yno czuowiek je
spieprzoou i mieli my 800 lot inkwizycje - uostatnio ofiara zostaua
zamordowano prze kos'cioou katolicki we latah 1800yh. Uobroz
poonbooczka zostou tak pokryncoony rze terozki ludzie mys'loom uo
starziku na troonie we niebie. Co prowda cza pedziec' rze religijny
terroryzm je jeurz we Europie bardzij historioom a kos'cioou katolicki
jurz niyszuko czarownic i stosy sie niypoloom a co wiyncyj kos'cioou
katolicki zrobioou sie tolerancyjny i keby niy pedofile
wykorzystujoonce dziecka seksualnie i moralnie to szuoby pedziec' rze
jurz je na dobryj droodze.
Ale co to mo wszysko do Ojgyna ze Pniokoow?
Zrozumiec' czuowieka nima uatwo ale cza prubowac' szczegulnie tego co
noom po dupie dowo. Jak rzeh przeanalizowou Ojgyna ze jego stroony
internetowyj to doszou rzeh do tego co Ojgyn je dobry hop! Co
prowda uod samego poczoontku niyciyrpi mie i nauokroonguo mi cos' tam
dokleji ale jo padoom cza miec' wyrozumiynie do opy Ojgyna. Hop mo jurz
swoje roki, korzdy na take lata robi se zmierzuy. Eli idzie uo suoowka
to naprowda Ojgyn mo ciekawy repertuar. Czasym mi sie zdowo co
Ojgyna wyrazy s'loonske troha soom robi bardzij s'loonske bo
przeca "s'niyg" sie godo bardzij na coukim S'loonsku a
"s'nik" to jurz hyba troha mynij.
Naprowda musza pedziec' co Ojgyn mie nazwou nazwami keryh niyzabardzo
rozumia a jurz ih niyurzywoom we szrajbowaniu. Ku tymu pora synkoow ze
Republiki S'loonskij przisuauo mi dokuadniejsze tumaczynie coby byc'
pewnym co tyn Ojgyn sam szrajbyje:
"Bes to zezwoolcie, co Woom skorza to, cego we Ojgynowyh "charkah" niy
poradziylis'cie spokopic':
"... blank ci niy potrza nóm tych wszyjskich roztomajte
angyjberów, klugszajsrów i móndroków,
ftorzi uwziyńcie tuplikujóm nóm, co idzie
zbajstlować jakisik "internetowy" lynzyk ślónski."
Za rajoom:
-angyjber
Słownik niemiecko-polski:
---> angeber - fanfaron, samochwał; (przestarzałe - donosiciel)
---> klugschei?er - mądrala (wulgaryzm rodzaju męskiego);
Słownik goornos'loonskij godki (Bogdan Kallus):
---> angyjber - mądrala, cwaniak, zarozumialec
---> klugszajser - mądrala (żart), pyszałek (żart);
MAŁY SŁOWNIK GWARY Górnego Śląska:
---> móndrować - wymądrzać się; ---> móndrok -
mądrala.
Przesto wyboczcie Ojgynowi kery jurz niyporadzi szrajbowac' we
literackim jynzyku s'loonskim - przeca hop dwa razy nacisnoon'c' na "o"
niyporadzi na klawiyrze yno musi na "ó" co to bardzij po polsku
wygloondo.
Musza pedziec' co jurz przez te uostatnie 10 lot przizwyczajoou
rzeh sie do opy Ojgyna godanio i szrajbowanio jaki tyn Tadzik
Jeczalik je angyjber, klugszajser, moondrok. Czasym cza puacic' cyna za
prowda a jak by niybyu takigo Ojgyna to by noom za leko byuo a tak
Ojgyn nos na nogi uod czasu do czasu stawio i to tyrz je mo'no
poczebne.
We 2009 dostourzeh brif uod prezydynta Barack Obama, synatoroow i
koongresmanow i rzeh sie jo powiesioou na s'cianie i tak se je
czimia i mys'la rzeh cos' zrobioou do S'loonska. Terozki czimia brif
kery rzeh dostou uod Ojgyna i sie tak mys'la, pieroona - hyba jeszcze
za mauo rzeh zrobioou...
Analiza Ojgyna stroony:
- lata uciekajoom - musza
koomus' jeszcze prziwalic'!
Zerzera cie - niywlaz' mi w
drooga!
Niy, Niy, Niy - jo niyje afa - jo
je pisorz!
Niyszterowac' mie jak sie
bawia internetym!
Niypruguj zymnoom dyskutiyrowac' -
nimosz szansy - jo wiym lepij!
A spruguj mi niyklackac' to cie
zjada z goory na doou!
Yno jo je S'loonzok - reszta to
soom kopidouy a gupole!
Spruguj a mi niys'piywej do moij
piosynki to popamiyntosz!
Geldu nima ale godka je toonio -
koomu jeszce moga prziciepac'!
Ha, Ha, Ha - dostou dobrze
bo niys'piywou do mojigo huru!
Udowoom rze jada - wszyscy wek bo
jo jada!
Bier - czamu niy - polyj -
jeszcze koomu prziwala!
Ojgyn we akcji - betoonu
niyruszysz!
Yno mi niywuazic' we moje tan'ce!
Pozdrowioomy wszyscy Ojgyna - sto lot - co jeszcze cos' po gowie
dostanymy!
http://republika-silesia.ning.com
Tadzik Jeczalik


text:
Beschreibung
Što je jedne hrabnjenčko, kak prajimy serbsce na Abwrackprämie a kajki je rozdźěl mjez werbomaj nadpadnyć a napadnyć? Tutym a dalšim prašenjam wěnuja so awtorki-rěčespytnicy w předležacej publikaciji »Z labyrinta serbšćiny. Bjesady wo rěči«, kotraž je nastała na zakładźe přinoškow w serbskim rozhłosu. Na žortne a zrozumliwe wašnje zaběraja so ze zjawami serbskeje rěče: pytaja za wotpowědnikami za němske słowa, skedźbnja na po woznamje a formje podobne słowa a regionalne rozdźěle w serbšćinje, rozkładźeja rěčne wobroty, pochad słowow a wšelake zjawy na polu gramatiki. Nastała je tak praktiska přiručka, kotraž při łoskoćiwych prašenjach wšěm so za serbšćinu zajimowacym z wuskosćow pomha.
Anja Pohončowa rozkładźe:
Durchhänger
Štó z nas to njeznaje: Naraz čujemy so wučerpani, ćělnje abo dušinje, w šuli, w powołanju abo při sportowanju; motiwacija a pohon pobrachujetej. Němcy praja k tutomu zjawej: Er hat einen Durchhänger. Serbsce drje dyrbimy tu wopisowacy wuraz wužiwać, na přikład: Wón je wučerpany resp. Wón je chětro hotowy. Doraznišo a wobrazliwje móžemy serbsce tež rjec: Wón je hotowy na wusmužowu horu. Abo: Wón z wučerpanosću na nós pada. Štóž pak so bjez kóždeježkuli motiwacije čuje, njech mysli na dobre rady, kak by so zaso zhrabać móhł. Ja přewinu swoju wučerpanosć najradšo z tym, zo so wonka na čerstwym powětře porjadnje hibam abo w zahrodźe podźěłam. Čerstwy wětřik wuduje wšě hubjene mysle a pohib aktiwěruje wšě žiwjenske energije.


text:
» Native language spelling: Łukaszewski
» Top Local Regions
- Wielkopolskie = 247
- Kujawsko-pomorskie = 149
- Mazowieckie = 135
- Warmińsko-mazurskie = 67
- Łódzkie = 53
- Dolnośląskie = 50
- Pomorskie = 44
- Zachodniopomorskie = 40
- Śląskie = 34
- Podkarpackie = 27
» Top Global
» Ranking
The popularity rank in Poland is #1182
Worldwide there are 1633+ people named lukaszewski
» Popular firstnames for surname lukaszewski
Jan lukaszewski (56) Jozef lukaszewski (42) Jerzy lukaszewski (41) Stanislaw lukaszewski (35) Andrzej lukaszewski (33) Kazimierz lukaszewski (30) Krzysztof lukaszewski (27) Henryk lukaszewski (25) Tadeusz lukaszewski (24) Roman lukaszewski (24) Wieslaw lukaszewski (23) Zbigniew lukaszewski (22) Piotr lukaszewski (20) Miroslaw lukaszewski (19) Ryszard lukaszewski (19) Marek lukaszewski (18) Marian lukaszewski (17) Pawel lukaszewski (17) Mieczyslaw lukaszewski (17) Grzegorz lukaszewski (17) Tomasz lukaszewski (16) Zdzislaw lukaszewski (15) Dariusz lukaszewski (15) Slawomir lukaszewski (14) Bogdan lukaszewski (12) Leszek lukaszewski (12) Wojciech lukaszewski (11) Eugeniusz lukaszewski (10) Edward lukaszewski (10) Jacek lukaszewski (9) Zenon lukaszewski (8) Michal lukaszewski (8) Robert lukaszewski (8) Jaroslaw lukaszewski (8) Waldemar lukaszewski (8) Adam lukaszewski (8) Maciej lukaszewski (7) Witold lukaszewski (7) Antoni lukaszewski (7) Wlodzimierz lukaszewski (7) Ireneusz lukaszewski (7) Zygmunt lukaszewski (7) Edmund lukaszewski (6) lukasz lukaszewski (6) Franciszek lukaszewski (6) Mariusz lukaszewski (6) Stefan lukaszewski (6) Wladyslaw lukaszewski (6) Czeslaw lukaszewski (6) Romuald lukaszewski (5) Rafal lukaszewski (5) Bernard lukaszewski (5) Hieronim lukaszewski (5) Boguslaw lukaszewski (4) Boleslaw lukaszewski (4) Lucjan lukaszewski (4) Artur lukaszewski (4) Wiktor lukaszewski (4) Florian lukaszewski (3) Lech lukaszewski (3) Bohdan lukaszewski (3) Walerian lukaszewski (3) Leon lukaszewski (3) Konrad lukaszewski (3) Waclaw lukaszewski (3) Szczepan lukaszewski (2) Benedykt lukaszewski (2) Alfred lukaszewski (2) Aleksander lukaszewski (2) Rajmund lukaszewski (2) Karol lukaszewski (2) Przemyslaw lukaszewski (2) Bartlomiej lukaszewski (2) Arkadiusz lukaszewski (2) Alojzy lukaszewski (2) Jurek lukaszewski (2) Daniel lukaszewski (2) Ernest lukaszewski (2) Bronislaw lukaszewski (2) Wawrzyniec lukaszewski (1) Leonard lukaszewski (1) Telesfor lukaszewski (1) Feliks lukaszewski (1) Idzi lukaszewski (1) Julian lukaszewski (1) Leopold lukaszewski (1) Radoslaw lukaszewski (1) Dominik lukaszewski (1) Walenty lukaszewski (1) Bogumil lukaszewski (1) Dobieslaw lukaszewski (1) Marcin lukaszewski (1) Apoloniusz lukaszewski (1) Maksymilian lukaszewski (1) Sylwester lukaszewski (1) Zygfryd lukaszewski (1) Gerard lukaszewski (1) Cezary lukaszewski (1) Aleksy lukaszewski (1) Roland lukaszewski (1) Ludwik lukaszewski (1) Juliusz lukaszewski (1) Teofil lukaszewski (1) Adolf lukaszewski (1) Bonifacy lukaszewski (1)


text:
...nomer sztyrycet sztyry...
...nomer pińdziesiónt sztyry...
...postawili jóm we winklu...
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi
takim niech sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie ”kursywom” na tóm czornóm szczałke w tej szarej kostce, kierom nóndzie zaroz pod spodkym.
We Winklu
Jak człowiek tak pomaluśku szpacyruje, abo sie plyncie i drepsi po tretuarze, to nikiedy trefi na znómych, abo na takich co radzi czytajóm tóm naszóm rzecz po naszymu.Niedowno potkołech takóm szykownóm paniczke, kiero mi prawiła, żech za mało napisoł ło taki jednej pieknej chałupie w kierej kiejsi miyszkała. Je to yny jedna tako chałupa w Cieszynie kiero mo dwa nomera, skyrs tego, bo postawili jóm we winklu na dwóch ulicach. Jedyn nomer sztyrycet sztyry mo przi Głymboki, a drugi nomer pińdziesiónt sztyry przi Menniczej. Ta paniczka była tako szykowno i łopwiedziała mi ło tym, jako to pón Józef Brzóska tata łod jeji starzika kupił tóm chałupe w roku 1922 . Założył w ni kszeft kolónialny w kierym do roku 1930 przedowała jejo starka Anna razym ze swojóm siostróm Marysióm. Przedowały tam rozmajte wieca delikatesowe a przi tym kwit i likiery poskludzane s całego świata. Dziynka tymu, że ta chałupa była tako wielko to kołami też tam kszefcił pón Schmidt ,a masorz Balcarek handlowoł wszelijakim miynsym i na zicher była łowiynzina i miynso s babucia, a możne też aji rozmajto chabanina. Po wojnie jak prziszeł socjalizm i wszecko było nasze abo jako to nikierzi prawióm niczyji to PSS odewrził tam kszeft s kwitym, a nieskorzij kszeft do dziecek, dziełuch i kluków, kiery mianowoł sie “Nastolatek”.Kiejsi tustelocy żyli w tych samych chałupach dłógi roki i żodyn sie ś nich nie wykludzoł, bo w Cieszynie było doś roboty. Tóż też tymu ta paniczka dobrze pamiynto swojóm starke Annę i starzika Andrzeja, kierzi hańdownij w tej pieknej chałupie miyszkali, a dzisio mo tam kwartyr jeji tata.
Mini słownik:
drepsi-depce,
naszóm rzecz-naszą mowę,
kiejsi-kiedyś,
starzik-dziadek,
kszeft-sklep,
wieca-rzeczy,
kwit-wódka,
koło-rower,
masorz-rzeźnik,
kluk-chłopiec,
wykludzać-wyprwadzać się,
starka-babcia,
kwatyr-mieszkanie,
chabanina-odpady mięsa.
Toż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text:
- "Dzieciontko u Donnersmarcka" łodbydzie sie 18 grudnia, ło 16:30 – informuje Bronisław Wątroba - Imprezie towarzyszy wystawa "Betlyjka po naszymu". ze kerom zapoznać se idzie już łod dzisioj, aże do Trzech Kroli.
Zaproszynie na "Dzieciontko" rudzkich tworcow i pisorzy, jako tych "Myndrcow ze Wschodu", tyczy sie tyż tego, coby na rynce szefowy MBP-18 złożyć gyszynk.
"Dzieciontko" jest imprezom łotwartom, toż kożdy ze "Myndrcow ze Wschodu" może, a nawet powiniym pedzieć cosik publice łod siebe, abo ło siebie.
Asocjanty - założyciele w osobach: Agnieszka Mertyńczak- Szweda, Marek Judycki i Bronisław Wątroba, przimiyrzajom sie do tego, coby w trakcie "Dzieciontka" prziznać patynt "Wspołasocjanta": Krystianowi Gałuszce, Adamowi Podgórskiemu i Stanisławowi Gerardowi Trefoniowi, podwiyl wymiynione wyży osoby bydom chciały wspiyrać Asocjacjo MBP-18, we myśli ideji wyrażony takom dewizom: Dziel sie dobrym, kunsztym, wiedzom, w Twyj dziedzinie i za miedzom.
"Asocjacja MBP 18" to koncept Marka Judyckiego, znakomitego rudzkiego plastyka i poety, wspieranego przez Kamrata Rudzkiego, Bronisława Wątrobę. Manifest ideowy ogłoszono pod koniec października. Oto tekst:nullZarejestruj się i napisz artykułZnajdź nas na Google+


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
inie
się
siebie
razem
oczy
będzie
serce
serca
słowa
domu
urodziny
Tobie
marzenia
miłości
świata
lat
głowie
życzenia
Rymy do pajęczynie
adenozynie, aktorzynie, anabazynie, andezynie, arszynie, azynie, Baczynie, Bełczynie, benzynie, Berezynie, bezczynie, Białczynie, Bieczynie, biorczynie, Bogurzynie, Boguszynie, bojarzynie, bombazynie, Boraszynie, borazynie, Borczynie, Borszynie, Boryszynie, Broczynie, Brończynie, brzuszynie, buczynie, Burzynie, Byczynie, bystrzynie, Byszynie, Cedzynie, cembrzynie, ceprzynie, cerezynie, Charzynie, chryzynie, Chudzynie, chymozynie, Cieszynie, cyprzynie, cytozynie, Czaszynie, człeczynie, czynie, Daleszynie, Daszynie, dawczynie, Dobczynie, drezynie, dwójczynie, Dźwirzynie, egzynie, eleuzynie, eozynie, Eufrozynie, faszynie, Garczynie, Garzynie, Gaszynie, Gnaszynie, Goleszynie, Gołaszynie, Goręczynie, Goszczynie, Górczynie, Górzynie, guanozynie, hydrazynie, Iljuszynie, iljuszynie, iloczynie, inozynie, irezynie, jarzynie, jaskrzynie, Jaworzynie, jaworzynie, Jerzynie, Junoszynie, Juszczynie, Kałęczynie, Kałuszynie, karmazynie, Karszynie, Katarzynie, Kawęczynie, Ketrzynie, Kętrzynie, Kiączynie, kiecczynie, Kiedrzynie, Kmiczynie, Knyszynie, kogazynie, Kolczynie, kołdrzynie, koniczynie, kończynie, Kopaszynie, Kopczynie, Korczynie, Kostrzynie, Koziczynie, kożuszynie, krawczynie, krojczynie, Krojczynie, Kruszynie, kruszynie, Krzeczynie, krzynie, Kuczynie, Kulczynie, kuzynie, Kwidzynie, Latoszynie, lekarzynie, leszczynie, leukozynie, limuzynie, Liszynie, lizynie, Lubiczynie, Lubiszynie, Luszynie, Łabiszynie, Łagiszynie, Łapczynie, Łączynie, Łęczynie, łowczynie, Łukoszynie, łuszczynie, Łyczynie, Łykoszynie, magazynie, malarzynie, Malczynie, Małęczynie, Małuszynie, Małyszynie, maszynie, meluzynie, Męczynie, Miączynie, mierzynie, Mikorzynie, miozynie, mistrzynie, Mokrzynie, Moroczynie, Motarzynie, mówczynie, murarzynie, Murczynie, murzynie, Murzynie, Muszynie, naczynie, Nadarzynie, Nagoszynie, namorzynie, Niemczynie, nigrozynie, Nożyczynie, obierzynie, obrzynie, odczynie, Okczynie, okruszynie, okrzynie, Olszynie, olszynie, Oporzynie, organzynie, orzeszynie, osiczynie, ostrzynie, owczynie, paczynie, pajęczynie, Pałczynie, Paszynie, perzynie, Pększynie, Pęperzynie, pętaczynie, Piączynie, Pieczynie, pierzynie, piewczynie, pijaczynie, Pinczynie, pisarzynie, Piskrzynie, Płonczynie, pochrzynie, Poleszynie, Połczynie, Połęczynie, Poturzynie, Pozarzynie, przyczynie, Pszczynie, ptaszynie, Puzynie, Pyszczynie, radczynie, rajczynie, Rajczynie, rajszynie, Rakoszynie, Raszynie, Ratoszynie, rączynie, Rąkczynie, Reczynie, Ręczynie, rękoczynie, Robaczynie, Roguszynie, Rojęczynie, rozczynie, Rozynie, Rydzynie, rządczynie, Rzepczynie, Rzeszynie, Saczynie, Sarzynie, Senyszynie, Seroczynie, sęczynie, siarczynie, Siemczynie, Sikorzynie, Skarszynie, Skarzynie, Skaszynie, Skórzynie, skrzynie, Słomczynie, smreczynie, Spiczynie, Spieszynie, Sroczynie, Starzynie, sterczynie, stłuczynie, Straszynie, Sufczynie, Sulęczynie, Sułoszynie, Syczynie, szewczynie, szynie, szypszynie, Szyszynie, Świeszynie, Talczynie, Tarczynie, Tatarzynie, teczynie, Tenczynie, Tereszynie, Tomaszynie, Tomczynie, Trąbczynie, Trenczynie, Troszynie, trójczynie, Trzeszynie, Turczynie, Turzynie, Tuszynie, twórczynie, Tyczynie, tymozynie, tyrozynie, Udrzynie, urzynie, Warszynie, wawrzynie, Wereszynie, Wędrzynie, Węgorzynie, Węgrzynie, węgrzynie, Wężyczynie, Wieczynie, Wierszynie, Wieszynie, Wilczynie, Wilkszynie, wiskozynie, Witaszynie, Witoszynie, władczynie, Wołczynie, Wołoszynie, woszczynie, Wożuczynie, Wronczynie, wyczynie, Wysoczynie, zaczynie, Zakrzynie, Zarszynie, Zaryszynie, Zawiszynie, zbawczynie, Zberzynie, Zbuczynie, zgrzynie, Zleszynie, znawczynie, zrzynie, zwierzynie, Żarczynie, Żarzynie, Żukczynie, Żurczynie, Życzynie, Żyrzynie


text:
Zarozki1 na poczōntku2 Wōm powiym, że we mianie3 niy idzie ô4 nazwa składnika, ale wiejś ze keryj5 żech tyn recept6 dostoł7. Kamrat8 ôd moji Mutry9 mi padoł10, że tam majōm nojfajniyjesze abgeryjty i do tego jeszcze spaczoł11 mi na nie recept. Joł żech musioł tyż troszka pozmiyniać i nawciepowoł12 żech tam bakaliōw richtich13 na bogato, […]
Tag: #cytron
Babka ze starego receptu (Kobieta ze… chyba się zagalopowałem w tych tłumaczeniach ;) )
Już 2 tydnie1 tymu spominoł2 żech sam3 ło staryj ksiōnżce,4 co mi jōm5 pożyczała kōmratka6 łod moji Mutry.7 Driny8 we tyj ksiōnżce bōła tako trocha mańszo,9 kero10 niy miała umszlagu11 i bez to ciynżko bōło12 pedzieć,13 co to za jedna. We receptach14 bōł ale wypisany proszek do pieczynioł jednyj staryj firmy, co to do dzisiej […]


text:
Provided by FoxColors - Color hex code related information and conversions
hjanywczyk.pinger, ljanywczyk.pinger, sjanywczyk.pinger, mganywczyk.pinger, mjrnywczyk.pinger, mjynywczyk.pinger, mjaywczyk.pinger, mjalywczyk.pinger, mjanysczyk.pinger, mjanywazyk.pinger, mjanywczk.pinger, mjanywczdk.pinger, mjanywczik.pinger, mjanywczyk.pinger, mjanywczyu.pinger, mjanywczykbpinger, mjanywczyk.tinger, mjanywczyk.pbnger, mjanywczyk.pinger, mjanywczyk.piger, mjanywczyk.pidger, mjanywczyk.pinwer, mjanywczyk.pingcr, mjanywczyk.pingeo, mjanywczky.pinger, mljanywczyk.pinger, msjanywczyk.pinger, mjsanywczyk.pinger, mjanlywczyk.pinger, mjanyawczyk.pinger, mjanylwczyk.pinger, mjanywjczyk.pinger, mjanywcmzyk.pinger, mjanywcziyk.pinger, mjanywczkyk.pinger, mjanywczlyk.pinger, mjanywczydk.pinger, mjanywczyyk.pinger, mjanywczykc.pinger, mjanywczykx.pinger, mjanywczyk.apinger, mjanywczyk.phinger, mjanywczyk.pvinger, mjanywczyk.pwinger, mjanywczyk.pirnger, mjanywczyk.pindger, mjanywczyk.pinyger, mjanywczyk.pingeyr, mjanywczyk.pingerm, mjanywczyk.pingerr,
2014 © FoxMos.com. ALL Rights Reserved. Terms of Use Link to Us FoxColors FoxMaster Famousbirthdays.com


text:
WITOMY WOS SZKOLORZE!
JAK WIDZYMY NASZYCH SZKOLORZY ZA PORA LOT?
Kożdy bajtel ze Studziynic mo poradzić żyć miyndzy ludziami,
musi umieć się ś nimi dogodać i do kupy się zgodzać.
Musi też mondrze radzić se z nowymi wynalazkami,
wtore ludzie wymyślają, coby ułatwić se życi.
Chcielibymy, coby wtory ś nich łostoł wielkim uczonym,
wtynczos dopiyro byłoby głośno ło Studzienicach.
CO ROBIYMY, COBY NASZE BAJTLE WYROSŁY NA PORZONDNYCH LUDZI?
Kożdo szkoła i przedszkole mo swoji zadani do zrobiynio.
My tu w Studziynicach ni mogymy być gorsi, przestóż zaczynomy łod nojmłodszych,
nojprzód w przedszkolu, a potym w szkole.
Uczymy nasze dziecka coby miały w zocy dorobek naszych łojców,
coby zawdy szanowały tradycje i downe łobyczaje,
wtore dlo Ślązoków były łogromnie ważne.
Szkolymy nasze bajtle, coby umiały szanować swoich łojców,
rechtorów i inkszych ludzi.
Radzymy jim, jak majom se pomogać jedyn drugimu i jak być szczyry dlo inkszych.
Staromy sie nauczyć szkolorzy samodzielności i łodpowiedzialności
za swoja robota i postympki.
Momy też ważne zadani, coby nasze dziecka były mondre
i szyrzij łotworzyły łoczy na piykny kraj, jakim jest Polska.
Pomogomy im też zdobyć wiedza i umiyjyntności,
wtore przidajom sie do zdobycio dobrego fachu i do życio z ludziami.


text: Rowne/Rohne. Wjas Rowne jo se ako źěł slěpjańskeje gmejny wuspěšnje wobźěliła na lětosnem wokrejsnem wuběźowanju „Naša wjas ma pśichod“. Jo pśišła na tśeśe městno. Wósebne myto za cesnoamtske źěło jo dostał wjednik first-responderoweje kupki, André Nowuš, To pišo wejsny zastojaŕ, Matthias Jainsch, w aktualnem gmejnskem łopjenje gmejny Slěpe. Wón se tejerownosći źěkujo wšyknym wobźělnikam, towaristwam, kupkam a wobydlarjam za jich engažement, zwólnosć k zasajźenju a za jich ideje k derjeměśu wšych.


text:
Provided by FoxColors - Color hex code related information and conversions
bustryjok, kustryjok, sustryjok, aastryjok, arstryjok, auhtryjok, auytryjok, ausbryjok, auscryjok, ausoryjok, ausqryjok, ausrryjok, auszryjok, austryjok, austzyjok, austrbjok, austrejok, austryaok, austryeok, austryhok, austrymok, austryxok, austryjk, austryjoc, austryjoe, austryjoi, austryjoq, iaustryjok, kaustryjok, adustryjok, alustryjok, asustryjok, atustryjok, aunstryjok, ausctryjok, ausdtryjok, ausitryjok, austrcyjok, austrhyjok, austrlyjok, austruyjok, austryejok, austryojok, austryqjok, austryjkok, austryjook, austryjopk, austryjosk, austryjotk, austryjokk,
2014 © FoxMos.com. ALL Rights Reserved. Terms of Use Link to Us FoxColors FoxMaster Famousbirthdays.com


text:
Finlandyjo
Finlandyjo, Republika Finlandyje (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo we půłnocnyj Ojropje, ferajńista Ojropejskij Uńije. Grańica mo uod zachodu ze Szwecyjům a ze Bałtyckym Morzym, uod půłnocy ze Norwygijům a uod wschodu ze Rusyjům.
Wjynkszość wjyrchu Finlandyje to sům ńiźiny ze młodům polodowcowům rzezům. Naturalne zachodńe a połedńowe grańice Finlandyje wyznaczajům Botńicko a Fińsko Zatoka, mjyndzy kerymi rozćůngo śe poprzećinane ćůngůma wzńyśyń morynowych Fińske Pojeźerze ze 60 tyś. jeźor. Jeźora zajmujům 18,8 tys km², fest liczne sům barzouy a torfowiska. We postrzodkowyj tajli kraju uksztołtowańy terynu mo cechy połedńowych pojeźerzů a wyżynůw, kere sům rozlygowane na půłnocy. Na půłnoc uod Podbjygůnowygo Koła je Fińsko Lapůńijo, kero je przedgůrzym Skandynawskich Gůrůw. Lyńijo szkerowygo wybrzeżo je śilńy rozwińynto, mockům małych wysepek.


text:
Ni tak downo tymu w we bliskij hameryce...
Sie wymyślili graczka co sie bala kulo po stole i cza jóm sie odbijać takowymi szłapkami a nazwali to "Flipery" (Choby ciule ni mógli tego nazwać klónym arkanoida
)
Stało sie to taki modne i że w kożdym szynku stoła tako graczka, wielko jak stodoła. a ludziska sie ciśli do nij jak do piwa zarozki po 13 w czasach kómuchów. Ja, ale żeby sie pograć czabyło ciepnyć dó nij geld !
No a to tyż był czas takich piknych maszyn co je nazywali kómputrami, a była tyż tako piykno maszynka co jij godali "Amiga" .
Znejdli sie tyż tacy, co pokryklali trocha w jakimś tam pewnie łasymblerze i sie wypuściyli gra co sie nazywała "Pinball Dreams:"
A była to tako samo graczka jak te co po szynkach stoły, ciuloł żeś szłapkami po żeleźnych balach kneflami "Shift", "Alt" i "Control" (Mo kieryś zapasowe, abo taki co sie z boków dołónczo ? )
Mioł żeś sztyry stoły do wyboru: "Zapłón", "Stalowe koło" (Buhehe, óni w ty czasach na kołach jeździyli ?" "Dansing" i "Kirchoff" PIeróńsko dobry je Kirchoff ! Bal mogżeś wydupać szczałkóm w dół. A było to tak szczwane że szło pucać we ośmiu. Nojlepsze wyniki sie zapisywały -do tej poey nie wiym jako - Ale sie idzie w dóma uchachać na cołkigo.
I by nie te bóce ze TheKómpany, to byłbvch zapómnioł ó nij cołkiym.Wersja na zachętę, Nie może brać udziału w konkursie.


text:
Serbja su stabilizowacy faktor Budyšina a cyłeho regiona: We jich wsach je lědma bjezdźěłnosć. Jeli maš němskich wučomnikow, dyrbiš so po wukubłanju hustodosć z nimi rozžohnować, wšako do kónčin z lěpšimi mzdami ćahnu – młodźi Serbja pak wostanu. Tak powědaše jedyn z nawjedowacych muži Budyskeje radnicy.
Prawje wón ma. A rjany přikład za fakt, zo serbski lud cyłej towaršnosći we Łužicy tyje. Konkretnje we wšědnym žiwjenju, nic jenož w idealistiskich wulkich wobrazach: móst k słowjanskim susodnym krajam atd. Město žebrjenja abo žadanja bychmy bóle wo tajkich stabilizowacych serbskich faktorach zjawnje rěčeć dyrbjeli, kotrež maja wězo swoju płaćiznu…


text:
Pōnojś to niy je wcale take zdrowe, żeby durś1 jejś miyso i bez to (choby yno we piōntek) idzie sie wymyślić tyż co inkszego. Po zimie jeszcze możno Wōm łostało kajś2 w jakim szranczku3 trocha grochu, to sie mogecie zrobić take cyganiōne karminadle. Yno sie dejcie pozōr,4 jak we piōntek bajecie5 wołać Wasze bajtle6 na […]
Tag: #czosnek
KRUPNIOK RAJZUJE. Czyńść 3.: Krupniociosa (Podróże z kaszanką: Pizza z kaszanką)
Niy dojś1, że żech we łostatnim miesiōncu eksperymyntowoł ze pizzōm w dōma, to żech jeszcze pojechoł do Włoch, coby tam te roztomajte pizze pokosztować. I musza Wōm pedzieć, że niby składniki majōm podobne, ale w smaku to niyrołz jedna kole drugi sie niy moge stanōńć… to trocha jak ze babōma, na jedne niy idzie patrzeć, […]
Karminadle jak dlo grołfa (Kotleciki hrabiowskie)
Łostatnio żech robiōł1 kans2 ajerkōniaku i inkszych kakaōwkōw, a jak byjście przesztudiyrowali3 te recepty,4 to zarozki byjście sie pomyśleli, co tyn borołk5 robi z tymi wszyskimi biołkami- przeca porzōndny Ślōnzok niy wyciepnie6 jedzynia, a świniōw ani inkszyj zwierzyny niy mōm. To żech sie pomyśloł, że trza tym wyfutrować dōmownikōw- bōłech wtedy u Teściowyj, a wiadomo, […]
Gibki szałołt ze paluszkami krabowymi (Ekspresowa sałatka z paluszkami krabowymi)
Niyrozki1 trza cojśik na szybko narychtować, bo idzie bezuch2 abo dōmownicy3 ze godu4 już sie ciepjōm5 na kit we łoknach6….sztop,7 sztop, przaca takich łoknōw to już tera prawie żodyn niy mo, a jedzynie tych gumowych uszczelek mogłoby być dlo zdrowia dużo gorsze niż niyjedyn fastfood. Niy ma co wymyślać, mocie8 gōd, a niy mocie czasu, […]
Wodziōnka abo brōłtzupa (Śląska zupa chlebowa)
Niy ma chyba barzi ajnachowego1 jołdła do narychtowania,2 jak wodziōnka- chyba, że smażōnka3 abo sznita ze fetym.4 Pirwy5 zawsze sie jōm robiōło, jak sie miało trocha starego chleba, bo to przeca żołdyn6 niy bōł wtedy taki gupi, żeby go wyciepnōńć.7 Moja muter mi padała,8 że u nich- we staryj chałpie9– to moja Ōłma10 pikła we […]
Mule bez wydziwiania (Mule w sosie dość tradycyjnym ;) )
Jak żech sam połra1 miesiyncy tymu wciep2 mule ze wyndzōnkōm3 i śmietōnkōm, to niyftorzi krynciyli nosym, że a to we Hiszpanii, a to w jakim inkszym landzie4 robiōm je bez takich dodatkōw i sōm nojlepsze. Joł5 powia, że smakujōm trocha inaczyj, ale żebyjście sie niy myśleli, że Chop tych inkszych receptōw6 niy zno, to mołcie […]


text:
LUBINA MALINKOWA
Pod za někotryžkuli Němca zawěsće hižo kontrowersnym titulom »Słowjenjo – naši potajni prjedownicy« je renoměrowana Podstupimska produkciska firma DOKfilm w nadawku MDR, rbb a Arte dokudramu nadźěłała, kiž je so kónc lěta 2017 prěni raz zjawnje po cyłej Němskej wusywała. Ideju wuwił bě telewizijny žurnalist Wolfgang Albus, kiž je so hižo wospjet łužiskim temam wěnował. Za kameru stał je mjez druhim w Serbach znaty filmowc Rainer J. Nagel.
Žanr dokudramy je dźensa woblubowany format, kiž ma šěrokemu publikumej stawizniske temy zbližić. Wotrězki, w kotrychž centralny powědar informacije sposrědkuje a wuwiće wujasnja, wotměnjeja so z rozmołwami z ekspertami a hrajnymi scenami. Tute maja wuprajenja fachowcow znazornić, zdobom pak wćipnosć budźić a za medij film trěbnu napjatosć zawěsćić. Jako eksperća wustupuja připóznaći fachowcy swojeje discipliny, tak mjez druhim Jürgen Udolph, profesor za onomastiku, Stefan Weinfurter, profesor za srjedźowěkowske stawizny, a archeologowka Anne Klammt z Mainza. Wid praktiskeje archeologije, kiž spyta wědomostne dopóznaća praktisce přepruwować a přesadźić, posrědkuje Cornelius Kusch, projektowy nawoda skupiny »Stary lud« w Dešnje, na jara wuwažene a sympatiske wašnje.
Ze spěchowanjom Załožby za Serbski lud stej nastałoj paralelnje k němskemu filmej tež hornjo- a delnjoserbska wersija pod titulom »My Słowjenjo w Němskej«. Serbskej wersiji njerozeznawatej so jeno hladajo na titul wot němskeho filma, ale tež wobsahowje. Z přičin synchronizacije a zo njebychu jeno němskorěčni rozmołwni partnerojo słyšeć byli, bu rozsudźene, serbskorěčnych wědomostnikow zapřijeć, tak zo wustupuja přidatnje k němskim fachowcam tež dr. Susanna Hozyna, Werner Měškank a dr. Edmund Pjech w serbskimaj wersijomaj. W nadawku Rozhlada pobych na němskorěčnej premjerje filma, kiž wotmě so srjedź nowembra minjeneho lěta w Budyskim Serbskim domje. Sćěhowace mysle poćahuja so tuž jeno na němskorěčny film. By nadawk dokładneje filmoweje analyzy był, rozdźěle mjez serbskimaj wersijomaj a němskim filmom nastupajo wuzwolene filmowe sekwency, wuprajenja rozmołwnych partnerow, powědarskeho přewoda a cyłkowneho filmoweho wuprajenja resp. wobsaha – wosebje hladajo na kónc filma – dokładnje přepytować a interpretować, wšako njerozeznawaja so wersije drje jeno po rěči, ale tež po sposrědkowanym stawizniskim wobrazu.
We wšelakich připowědźenjach filma so wuraznje na to skedźbnja, zo su so stawizny Słowjanow w Němskej hač dotal husto jeno wot Němcow powědali a zo w tutych Słowjanow přewažnje jako mjenje wuwitych předstajeja. Štož tutón dypk nastupa, sposrědkuje film diferencowanišu perspektiwu. Mjez Łobjom a Wódru sydlacy Słowjenjo charakterizuja so jako wušikni rjemjeslnicy, twarcy a wikowarjo, a jeli je trěbne, tež jako zmužići wojowarjo. Słowjenjo – tak film – su hłuboko z přirodu zwjazani, zhromadne žiwjenje a hospodarjenje jich wuznamjenja, wyše hierarchije so hakle přez kontakt k němskim kmjenam wuwiwaja. A tola zwostanje zaćišć, zo so tule němski wid na słowjanske – a hladamy-li na kónc filma – na serbske stawizny posrědkuje. Brach, zo nimamy žanoho serbskeho archeologu-stawiznarja, kiž so ze zažnym srjedźowěkom zaběra, njeda so bjezmała wotstronić. W tak šěroko zapołoženej produkciji bychu pak móhli pólskeho abo čěskeho wědomostnika jako rozmołwneho partnera zdobyć. Tak by so wid němskeje wědomosće znajmjeńša wo dalši słowjanski wid rozšěrił a wudospołnił. Zdobom by na tute wašnje w němskej wersiji tež słowjanska rěč słyšeć była, wšako je hižo rěč hrajnych scenow němčina. Tole spočatnje chětro iritěruje, wosebje hdyž stari Słowjenjo w čistej dźensnišej němčinje rěča, němscy wikowarjo pak w delnjoněmskim dialekće. Zlochka by so móhła tež přez słowjansko-serbske hudźbne elementy trochu bóle słowjanska atmosfera stworić a z tym dźensniša, husto jenak skutkowaca filmowa hudźba wobsahej přibližić a jón na swoje wašnje zwobraznić.
Hižo někotre lěta móžemy wulki zajim za srjedźowěk a jeho šěroku medialnu prezencu wobkedźbować: srjedźowěkowske (hodowne, rjemjeslniske) wiki, computerowe a blidowe hry, romany, fantasy-literatura, filmy atd. Srjedźowěk je popularny a wšudźom prezentny. Ćim wažnišo je, zo móže so zajimowany lajk nětkole tež wo »słowjanskim srjedźowěku« w načasnym mediju wědomostnje funděrowanje wobhonić. We wobrazowych medijach pokazuje so nam srjedźowěk husto jara jenaki, mjenujcy ćmowo-mazany, z jasnymi rjekami a połny namocy. Wosebje to poslednje přitrjechi tež za předležacu produkciju. Charaktery pak su trochu diferencowaniše a ćmowo-mazany srjedźowěk so přez dołhe sekwency wobkedźbowanja přirody złahodnja. Namóc pak je centralny motiw filma, dokelž leži fokus dokumentacije jasnje na wojerskich rozestajenjach mjez Połobskimi Słowjanami a zastupjerjemi němskeho mócnarstwa. Hinak hač hišće před někotrymi lětami pak so dźensa we wědomosći bóle na procesy splećenosće hlada. Asimilacija Połobskich Słowjanow njebě jeno wuskutk brutalnych wójnow a nanuzowaneje germanizacije, ale tež wšědneje wuměny přez rjemjeslniske, wikowanske, swójbne a nabožne styki.
Cyłkownje njedowola žanr filma, kiž ma přeco tež wěstu zabawjacu funkciju, wulku diferenciaciju. Tole płaći čim bóle za předležacy film, kotryž wopřija dołhu časowu dobu mjez 7. a 12. lětstotkom a w swojim wuwiću jara wšelakore krajiny mjez Baltiskim morjom, Łužiskimi horami, Łobjom a Wódru. Tuž je jasne, zo hodźa so zlochka wosobiny a fakty naličić, kiž stawiznarjej abo zajimowanemu lajkej faluja. Jako prěnja informacija za šěroki kruh přihladowarjow po cyłej Němskej je dokudrama dobry zakład, kiž skića při wšěm trěbnym zjednorjenju šěroki dohlad do słowjanskeje zańdźenosće Němskeje a do aktualnych slědźenjow. Bych tuž witała, by-li so film w mnohich kubłanišćach a muzejach jako zakładna informacija pokazała.
Za problematiski mam dwojaki kónc filma z křćeńcu Słowjanow a njewočakowanym pohladom do přitomnosće. Je harmonisko-idyliska a předchadźacy wojerski (swójbny) konflikt rozpušćaca křćeńca połobskich Słowjanow logiski-teleologiski cil cyłeho wuwića filma a z tym finale, w kotrymž so słowjansko-pohanski duch (skónčnje) přewinje? Njehlada so tule tola zaso z němskeje a křesćanskeje, na kóždy pad pak dobyćerskeje perspektiwy na cyłkowne wuwiće?
Nic mjenje problematiske zda so mi zakónčenje filma z časowym skokom do serbskeje přitomnosće w Delnjej a Hornjej Łužicy być. Njejapki časowy skok je zdobom geografiski a regionalny skok. Ćežišćo cyłkowneho filma leži jasnje w dźensnišej Braniborskej a při Baltiskim morju. Łužica hakle w poslednich mjeńšinach konkretnu rólu hraje. Wosebite wuwiće, kiž je k přetraću Łužiskich Serbow wjedło, so bliže njerysuje, a tuž so přihladowar njenadźicy ze serbskej přitomnosću konfrontuje. K staroznatym stereotypnym wobrazam w drastach a před pyšnej Budyskej kulisu powědar wo zhromadnych europskich stawiznach rozmysluje, přićah dalšich słowjanskich wobydlerjow Němskeje w 19. a 20. lětstotku naspomnja a poradźenu asimilaciju Słowjanow wuzběhuje. Hač drje so jara skeptiski wuhlad na serbskorěčny přichod Łužicy tež w serbskimaj wersijomaj na samsne wašnje prezentuje? Hišće wažniše pak je prašenje, z kotrym kóncom so w serbskimaj wersijomaj do přichoda a z tym zdobom tež do zańdźenosće hlada?
Přirunowaca filmowa analyza a diskusija stawizniskich wobrazow a modelow mjez Serbami, Němcami a dalšimi Słowjanami stej tule žadanej!