text:
Mina Witkojc
Mina Witkojc (nimski Wilhelmine Wittka; * 28. maja 1893 w Bórkowach, † 11. nowembra 1975 w Popojcach) jo była dolnoserbska spisowaśelka, casnikaŕka, pśełožowaŕka a patriotka, nejsławnjejša spisowaśelka, kótaraž jo pisała w dolnoserbskej rěcy.
Žywjenje až do 1942[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wóna jo była starša źowka gósćeńcarja Fryco Poleńca (Fritz Polenz) a źowka Marjany Witkojc (Marianne Wittka). Maś jo njemanźelske źowćo póroźiła w maju 1893.
Mój nan jo 2 młodyma źowćoma, kótarejž stej byłej jadno za drugim w jogo słužbje, manźelstwo lubił. Mej smej 2 źowći a mój nan teke ma gólca. Wón jo był 1 lěto młodšy ako ja. We wobej poměroma jo se dała 3. njewjesta a wóna jo měła 100 tolaŕ pódomka. Rozsud wót nana njejo był wjelgin śěžki. Na prědnem městnje su byli pjenjeze, pśekupowanje, góspodaŕstwo a twarjenje, kótarež su byli chałupe. Mója maś jo była 21 lět stara, ale jeje młodosći a žywjenja stej byłej brojtej.
Marjana Witkojc jo była rěšaŕka w Barlinju. Mina jo pśi staryma starjejšyma wótrosła. Wóna jo žywa była w chudej wobstojnosći. Wóna jo póznała samobyśe.
Bujka abo wóz njamam.
Mina jo lubiła staru mamu a jo pomjeniła ju mama. Wóna jo žywiła teke jadno lěto pśi nanje.
Dom wót nana jo był gósćeńc… wokoło poł góźiny wót Lipje daloki. Cesto som sejźiła śicha na wokno wótpołdnja a som glědała góźiny dłujko, lěc gósć se zabłuźijo w samotnosći. Pótom ja som buźiła nana ze spanja.
Styri lět stare źowćo (1897) njejo se cuło doma.
Pśebywanje pśi nanje jo było wjelike pśewobrośenje we mójom žywjenju. Tam wóni su powědali jano nimski a we prědnem casu ja som njejo rozměła. Jano stara mama, mama wót nana, kótaraž jo była serbski drastwiś, powěda zazdaśim serbski.
Wóna jo sejźiła pśecej myslata na kamjenju w zagrodce.
...ja som była sobu stergnuła wót doma a wjele tšugow, groblow a łukow su źělili mě wót (pśi)swójźbnej a bliskej luźu... Pśiźo źeń pśiźo maś wopšawdny... a wóna jo sobu wzejo mě doma... pśi starej mamje... skóro som se rozměła serbsku rěc zasej. Pśiźo źeń se wusunuś słowa: "Dort liegt eine Nadel" und ich dachte: "Na, jetzt kann ich es ja wieder“.
Mina jo woglědała až do 1907 šulu w Bórkowach.
My smy wuknuli wjelgin derje gódła w šuli... jo było pśirownowanje "woł" małe, pótom kněz wucabnik jo wupytał pómjenjenja wót wšakich cuzabnikojskich styrinogacow a my smy byli kopylce, dromedary, zwětšego abo rhinozerose. Jo škóda, až njejsmy njazgónili wěcej wót śeśkach. Naš wucabnik kněz Brodak jo był howacej dobry luź. Na wukazanje wót šulskego zastojnstwa wón jo musał se rozgranjaś nimski z nami, rownož my źiśi njejsmy njerozměli nic abo mało. Dla togo prědne šulske lěta su w kurjawje zawobalili, ja wěm jano pitśitśku.
Mina jo wuknuła dwójorěcnosć. Ale wóna móžo jano na nimski cytaś a pisaś. W lěśe 1907 wóna pisała prědne basni. Až 1910 jo 22 rukopisnych basnjow na nimski zdźaržane. Basnikaŕka jo cytała rada Goethe a Heine. Wóna jo dostała pakety z knigłami wót pśijaśelki a wótkubłaŕki, Valeski Raedsch. W basni wót zběranjo źěkowanje An Frau R..
Pó šulskem casu, wot 1907 wóna jo źěłała w Barlinju ako słužabna, rěšaŕka a wězaŕka kwětkow. Wob cas prědneje swětoweje wójny (1914-1916) Mina jo źěłała teke w wojnskej industriji[1]. Něźi w lěśe 1916 wóna jo se wrośiła do rodneje jsy Bórkowy[2]. Až do 1921 wóna jo była najamnica a rolnikaŕska źěłaśeŕka w Bórkowach.
W septemberje 1921 wóna jo zmakała dr. Arnošta Muku (Ernst Mucke, 1854-1932). Pód jogo wliwom w februarje 1922 Mina Witkojc jo se pśesedliła do Budyšyna. Tam wóna jo była wuknica na priwatnej šuli a wuknuła cytanje a pisanje na serbski. Pod nawjedowanim A. Muki wóna jo se teke z serbskeju literaturu a stawiznami wopóznawała. W tom casu wóna sebje wuwědobnijo serbsku narodnosć. Teke wažny luź jo był za nju Jan Cyž.
W Budyšynje Mina Witkojc jo źěłała pśi Serbskem Casniku. Witkojc jo pisała komentary ako Mysli wó wójnje (1924, Gedanken über Krieg) a Serbska žeńska-rowryjaŕka swojogo narodna (1930, Die wendische Frau- eine Totengräberin des Volkes), rozpšawu Drogowanje pó Českosłowaskej (1925/26, Reise durch die Tschechoslowakei), poetisku prozu Nalětna noc w Błotach (1932, Frühlingsnacht im Spreewald), ironiski - sarkastiska glosa Něco wót wuzwolowanja kralowkow rědnošći (1930, Etwas über Schönheitswettbewerbe).
Mina Witkojc jo se wopóznała sotšy Lizu a Marjanu Domaškojc we jsy Cazow (Zahsow). W tom casu jo nastało wjele basnjow. Wót 1924 až do 1928 basnikaŕka jo źěłała pśi wudaśu wót lětnego kalendaŕja Pratyja. Ale Mina Witkojc jo organizěrowała lubjej serbske nocy a jo naceriła muster za drastwy. Wóna jo pisała basni, dokulaž wóna móžo cuśe šyroku drogu daś a wóna jo zasłužyła mału pśizasłužbu. Mina jo pisała wjelgin njeorganizěrowanje a wóna jo měła wjele cwiblowanjow. Wóna jo rozpšawiła Otu Wićaz, a dokulaž wón jo skoboźił basnikaŕku.
Něnto mam taki njepórěd w mójej smužce, až njewěm, kak wjele pópšawem jo a źo wóni su. Za knigły to njejo dosć. Njamam wjele měra za to.
Mina Witkojc jo pisała z brjucha. W lěśe 1924 wóna jo pisała wulicowańko Wětš (Der Wind). Wulicowańko ma 10 bokow, ale wóna njoco twórbu wózjawiś.
…twórba jo se pokazała ku mnjo njemóžna, dokulaž wóno jo wósobinska a njama pšawu formu a pšawy zwisk… zachopjeńk jo: Zgubiłej stej sebe dušcycce dwě/ gromaźe k Božźemu raju leśeś.
To njejo něco wót poměrja wót Miny znate, ale basni wót Miny powědaju wót zgubjoneje lubosći. 1925 jo wózjawił prědny zwězk Dolnoserbske Basńe. Tam jo 34 basni a 8 pśestajenja. Zwězk jo měł wjeliku rezonancu w zjawnosći.
1926 Mina Witkojc jo se wobźěliła ako serbska delegatka na kongresu Europskich narodnych mjeńšynow w Genfu[3] a 1930 na allslawischen Sokol-Treffen w Jugosłowjańskej. Mina jo pśestajiła druge słowjańske awtory w serbšćinje, ako Božena Němcová a Petr Bezruč. Basnikaŕka jo wuźaržowała dalšne kontakty z Matom Kosykom (1853-1940) a Frycom Rochu (1863-1942).
Mina jo pódprěła emancipaciju žeńskich, ale někotare luźe su měli mjenjenje, až to źo pśedaloko. Na pśikład Kito Lorenc a druge serbske fararje a wucabniki a Maćica Serbska (zał. 1847).
W aprilu 1933 jo była diktatura wót nacijow w serbskem duchnem žywjenju. Mina Witkojc jo była z redakcije wótwónoźeła a dostała zakaz pisanja. Witkojc jo se wrośiła do domownje w Błotach. Basnikaŕka jo stojała pód policajskim wobglědowanim a wóna jo źěłała w rolnikaŕstwje. Až 1937 wóna jo wudawała rědko serbske knigły a casniki pód pseudonymom.
1934 jo wudała 2. zwězk Wěnašk błośańkich kwětkow (Spreewälder Blütenkranz). Nowy Kontakt jo był Jurij Chěžka (1917-1944). Wón jo płaśeł ako załožaŕ moderneje serbskeje lyriki. Mina Witkojc jo měła we tom casu teke kontakt w Pólski z Wilhelmom Szewczykom (1916-1991), Jozefom Gołabekom (1889-1939) a Josefom Pátu (1886-1942). Wóna jo zdźaržała dopisowanje. Intensiwny kontakt jo zapušćak za wugnaśe z domownje. 1941 wóna měła zakaz za pśebywanje w Drježdźanach a Budyšynje. 1942 Mina jo dostała teke zakaz za wobcerk Frankfurt/Oder. Mina Witkojc jo musała Łužycu spušćiś.
To jo zachopjeńk 42. Som dostała kórtu, až som źom k Gestapo… Mam tšach… a pótom powěwobinuś se da luź, až som se wobinujom někotare jsy a města… pótom wón jo dopowědał: Bórkowy! Som powědała: Tam som roźona, tam jo mója domownja!- Ty musyš se wobinuś. …som pšosyła, až som mogu wóstaś… wóni grónje: gaž ty se njeminuš, ty pśidu na městno, kótaryž njespódobaš… wóni su měnili koncentraciske lěgwo.
Žywjenje Miny Witkojc wót 1942 až do 1975[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Na zachopjeńku lěta 1942 gestapo jo grozyła Minje Witkojc. Wóna jo dejała spušćiś swóju rodnu wjas Borkowy. Togodla Mina Witkojc jo bydliła wót 1942 až do 1945 w Erfurśe. Tam wóna jo nosyła serbsku drastwu dalej. W tom casu wóna jo pisała znatu twórbu Erfurtske spomnjejśa. W tej twórbje wóna śěgnjo bilancu swójogo žywjenja a pišo wó kóńcu wójny ze zamaršěrowanim Amerikanarjow.
Erfurtske spomnjeśa jo ako jaden dnjownik wót Miny Witkojc w eksilu a ma 53 štuckow.
W Erfurśe Mina Witkojc jo źěłała ako pśistajona w jadnej zagrodnikarni. W eksilu wóna jo woplěwała dwa kontakta wjelgin intensiwnje. Jaden jo był dolnoserbski faraŕ Bogumił Šwjela a drugi jo był mólaŕ Fryco Latk. Wón jo był teke wjegin znaty a jo bydlił we Weimarju.
Pó kóńcu wójny Mina Witkojc jo se wrośiła do swójeje domownje. W lěśe 1946 Mina Witkojc jo była sobuźěłaśeŕka w Budyšynje pla Domowiny. W samskem lěśe nimska policija jo popajźiła Minu Witkojc, dokulaž wóna jo pśilipnuła serbske wólbne plakaty. To jo było pózdatny česka propaganda. Popajźeństwo jo trało južo małe dny.
Pótom Mina Witkojc jo była na kurje w Českej a njejo se wrośiła. Tam wóna jo pśestajiła Erfurtske spomnjeśa a śěgnuła k swójej sotšy do Chřibskeje. Pózdźej wóna jo śěgnuła do Pragi a jo bydliła tam blisko Karlowego mósta.
W lěśe 1948 šef wót Domowiny Pawoł Nedo jo kšěł wrośenje Miny Witkojc. Z pomocu wšakorakich kontaktow wóna jo dostała 1954 nowy pas a jo se wrośiła do domownje (ako prědny Bad Schandau, pózdźej Borkowy).
W Bórkowach wóna jo namakała swóju staru drastwu a knigły. Ale wšykne woblacenja a pisma su byli dokusow. Mina Witkojc jo pśeśěgnuła do nowego domu. Ten domcyk jo znaty ako domcyk pód kastaniju.
W lěśe 1955 wóna jo zasej wózjawiła někotare basni K swětłu a słyńcu. Pótom Mina Witkojc jo wjelgin wuznamna za drugich wuměłcow we Łužycy. Na pśikład Jurij Koch a Jan Cyž stej pósćiłej wjele basni Miny Witkojc.
W lěśe 1969 Mina Witkojc jo była 76 lět stara a wóna jo pśeśěgnuła do starcownje w Popojcach, dokulaž wóna njejo měła familiju. Tam wóna jo pisała jano mało pśinoskow za Nowy Casnik. Mina Witkojc jo bydliła w stawnej tešnicy a njejo namakała pokoj. Jaden źeń wóna jo groniła sobuwobydlarjam w starcownji: Mě wjerch na dušu tłocy.
W nowembrje lěta 1975 wóna jo wumrěła w Popojcach.
Wuznam Miny Witkojc[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Mina Witkojc ma wjeliki wuznam w dolnoserbskej lyrice. Jeje basnje wusku zwězanosć k serbskemu ludoju, domownju a Błota wugronju. Wóna jo pódpěrała ze swojim źěłom ako redaktorka za dolnoserbski casnik Serbski Casnik a za serbski kalendaŕ Pratyja, sebjerozmeśe wót Serbow. Charakteristiski za jeje basnistwo jo ceste wužywanje wót pśirodowego wobraza, na pśikład słyńco, mjasec, mórjo, w nastupanju na stawk serbskeje ludnosći.
Mina Witkojc jo była nosaŕka Myta Čišinskego.
W serbskem casniku[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Mina Witkojc jo była kšuty angažěrowana, 1923 wóna jo pśewzeła Serbski Casnik wót Bogumiła Šwjele. Mina Witkojc jo powušyła licbu cytarjow wót 200 do 1200. 1931 wóna z redakcije pušćiła dla demokratiskego zasadnego nastajenja.
Twórby[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- 1925 - Dolnoserbske basni, Budyšyn
- 1934 - Wěnašk błośańskich kwětkow, Budyšyn
- 1955 - K swětłu a słyńcu, Barliń
- 1958 - Prědne kłoski, Barliń
- 1964 - Po drogach casnikarki, Budyšyn
Mina Witkojc ma teke wjele bajkow, na pśikład jaden znatu błośańsku bajku Nykus a źowćo (1923) (nimski Der Nix und das Mädchen).
Wóno wopśimjejo źowćo, kenž jo štapało pó Błotach. Nykos jo wiźeł źowćo, kenž jomu jo se spódobało a jo śěgnuł ju do w swojogo wodnego swěta. Ten swět jo był rědnučki, ale źowćo domowinu niźi jo njebyło. Na to nykus jo pušćił to, pód wuměnjenim, až wono žednje se njewrośišło. Wjasele źowćo jo se domoj wrośilo. Tam wóno jo padnuło drogotne kamuški a palary ze swojich włosow. Jogo familija jo se gorjela dla pokład a jo nuzkala źowćo ten droga pokazaś. Wono njejo kśeło dla wuměnjenja nyka a tak woni su hyšli k městnoju. Napśiski źowćo jo minuło, dokulaž nykos na pśecej jo měł a jo było jogo žeński.
Žrědła[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- ↑ Mina Witkojc, Poezija, Budyšyn 1973 (na boce wobalki).
- ↑ Pawoł Nowotny, Dolnoserbske pismojstwo 1918-1945, Budyšyn 1983, b. 18
- ↑ Pawoł Nowotny, Dolnoserbske pismojstwo 1918-1945, Budyšyn 1983, b. 21
Literatura[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Christiane Piniek, Mina Witkojc, Echo aus dem Spreewald, Domowina-Verlag, Bautzen 2001.
- A. Karichowa:, Wona jo „swoje“ Błota lubowala w: Płomje, 2003/05, b. 20.
- Gespräch mit Frau Golzbuder (Sorbischlehrerin der Grundschule Krieschow) + zusätzlichen Material
- Mina Witkojc, Poezija w rěźe Serbska poezija I, 4. rozšyrjony a porěźony nakład, zestajał Kito Lorenc, Ludowe Nakładnistwo Domowina, Budyšyn 1973.
- Pawoł Nowotny, Dolnoserbske pismojstwo 1918-1945, Budyšyn 1983, b. 18-47.


c: text/html

text:
Na gōrnoślōnskich szpilplacach i lodowiskach: 11.03.2018
Tyn tydzień ze roztomaitym szczyńsciym ułożōł sie dlŏ gōrnoślōnskich manszaftōw.
We derbach Ślōnska Gōrnik Zŏbrze yno zremisowoł ze Zagłymbiym Lubin 2-2. Yno, bo grōł u siebie, ôd 10 minuty grōł w przewadze i prowadziōł do 91 minuty 2-1. Zaczło sie we 10 minucie ôd czerwonej kartki dlŏ Mateusza Matrasa. We 20 minucie na 1-0 dlŏ Gōrnika strzelōł Mateusz Wieteska. Ale ze Zagłymbie nie planuje ôdpuścić już w 29 minucie pokozōł Jakub Mareš, kery strzelōł tor na 1-1. We 37 minucie na 2-1 wraziōł Dani Suarez. I tak bōłô do 92 minuty. Wszyjscy liczyli już 3 punkty dlŏ Gōrnika, kiedy wyrōwnoł Filip Starzyński i Gōrnik Zŏbrze zajś potraciōł punkty.
Kupa lepiyj poszło Piastowi Gliwice, kery wygroł we Nowym Sōnczu ze Sandecjōm 3-0. Tory strzelili: Mateusz Szczepaniak we 14 minucie, Karol Angielski we 31 minucie i na kōniec szpilu Joel Valencia (91 minuta).
Gōrnik Zŏbrze je 4, a Piast Gliwice 12.
We czeskej lidze MFK Karvina grała do kōńca i we 87 minucie Tomaš Wagner strzelōła tora na 1-1 ze Spartōm Praga. Nojpiyrw we 24 minucie na 0-1 strzelōł Guelor Kanga. Karvina cołkym dobrze radzi sie na wiosna i jak tak dalyj pōndzie, to spokojnie sie utrzimie.
Gorzyj wyglōndoł to we Baniku Ostrawa, kery zajś przegoł. Tera 2-0 we Jablōncu, ze FK. Po tym szpilu Banik zwolniōł ze roboty trenera Radima Kučera. Niy ma jeszczy nowego i narazie tryningi poprowadzi asystynt.
Karwina je 12, Banik dalyj ôstatni, ze corŏzto mańszymi szansōma na utrzimaniy.
A co na lodowiskach?
We lidze czeskej HC Oceláři Trzyniec miōł fraj i czekōł na ćwierćfinały play-off, kaj ôd wtorku bandzie sie mierzōł ze Dynamo Pardubice.
We lidze polskej sōm już pōłfinały i narazie wyglōndoł to dobrze dla gōrnoślōnskich manszaftōw.
Turon KH GKS Katowice we piyrszym szpilu wygroł 5-3 ze Cracoviōm Krakōw. Dodatkowo manszaft ze Katowic chce ôdsuniyncia ôd 1 szpilu dwōch szpilerōw ze Krakowa (ôbaj za zagranie niebezpieczne i nie fair).
GKS Tychy wygoł już ze TartrySki Podhale Nowy Tŏrg dwa szpile – 4-0 i 3-1. Tera czekajōm jych dwa szpile we Małopolsce.
Foto: www.snappygoat.com

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pjany šofer awta ze sobujěducymaj na třěše je w Bayerskej jězbnu dowolnosć přisadźił. Spodźiwna jězba bě zastojnikam při wobchadnej kontroli w hornjoallgäuskim Durachu w nocy na sobotu napadnyła. Pola šofera zwěsćichu 1,30 promilow alkohola a wzachu jeho sobu k wotewzaću kreje. Towaršej dyrbještaj z třěchi zalězć a domoj nóžkować.
Hrajkowa pistola w zaku cholowow je w Bayerskej zasadźenje policije zawiniła. Starosćiwy wobydler bě policiju zazwonił, rozprawjejo wo wobrónjenym mužu w hosćencu. Na to přijědźechu wjacore policajske awta. Při kontroli 30lětneho zastojnicy zwěsćichu, zo so přimadło pistole, kotrež bě widźomne, originalnej bróni chětro runa. Tamny dźěl pak bě hnydom jako hrajka spóznajomna. Muž njetrjeba so tuž chłostanja pozdatneho wobrónjenja dla bojeć.
Zo piwo tež rostlinam tyje, pokaza přikład z Irskeje. Statysacy sudow napoja su zawrjene korčmy piwarni Guinness wróćili. Předewzaće pak njeje tónle nadbytk preč kidało, ale wulke mnóstwo jehlinowcam přiliwało, kotrež su na to jara derje narostli. Tež do biopłunowych připrawow su piwo dali. Wot 4. julija smědźa korčmy-puby w Jendźelskej zaso wotewrěć, štož piwarnju jara zwjesela. Hinak hač rostliny wšak ludźo, kotřiž sej Guinness jara chwala, piwo zapłaća.
Fenomenalny wustup we wulkej wysokosći mějachu hudźbnicy nětko w balonje nad Cloppenburgom. Dokelž njemóža publikum tuchwilu z koncertami zawjeselić a tuž tež žane fenki njezasłuža, chcychu z akciju na swoje ćežke połoženje skedźbnić. Cyłe město je wutoru wječor jónkrótne předstajenje dožiwiło.
Móšnju ze 460 eurami namakała je wutoru popołdnju 13lětna holca w Drježdźanach blisko Hłowneho dwórnišća a je ju hnydom policiji přepodała. Sprawnosć chcedźa zastojnicy nětko honorować a jej darik přepodać. Hač tež wot wobsedźerja móšnje něšto dóstanje, to so hišće pokaza. Winowatosć za to dźě žana njewobsteji.
Dwaj razaj wob lěto narodniny swjećić smě nětko 15lětny młodostny z porynsko-pfalcskeho městačka Kirn. Na dompuću ze zetkanja z přećelemi bě wón tak mučny, zo so na kolije železnicy lehny a njepytny ani, kak regionalny ćah přijědźe. Lokomotiwnik bě jeho wuhladał a zawoła policiju. Zastojnicy dyrbjachu młodostneho samo budźić, tak kruće wón spaše. Zo je tajku strašnu situaciju přežiwił, jemu scyła wědome njebě.
Jendźelske korčmy-puby wopytać je koronapandemije dla hižo dlěje hač tři měsacy zakazane. To drje nochcyše wjac hač sto ludźi akceptować a je so w jednej tajkej zetkało, zo bychu sej zaso raz zhromadnje připili. Po wulkej žlokańcy pak njesměrnje harowachu, zo wołachu wobydlerjo policiju, kotraž ilegalne zetkanje skónči. Młodźi ludźo pak so tomu chětro wobarachu a „so žałostnje zadźeržachu“, kaž w policajskej rozprawje steji.
Ze swojej kameru swójske wuchowanje filmował je 43lětny šofer awta na A 73 pola Forchheima. Wón bě kontrolu nad swojim jězdźidłom zhubił a tak zražku zawinił. Wón a 49lětna sobujěduca njemóžeštaj ćežko zranjenaj a zatłusnjenaj samaj z awta wulězć. Po wšěm zdaću pak měješe muž znajmjeńša hišće mocy dosć filmować, kak su jeju wohnjowi wobornicy wuswobodźili.
Trójce klepać, wótře „abrakadabra“ wołać a so spěšnje zminyć: 13lětny hólčec w zwjazkowym kraju USA Delaware je sej přał, zo roznošowar póšty tak jedna. A póstownica je spodźiwne přeće woprawdźe chutnje brała, je runje tak postupowała a samo přez žiwy płót skočiła. Wobkedźbowanska kamera bě wšitko natočiła, a tak je widejo mjeztym hit na Facebooku. Mać hólčeca ma „wulki respekt před roznošowarku. Byrnjež zawěsće wjele stresa měła, je wona přeću mojeho syna z energiju a lóštom wotpowědowała. To mje wjeseli.“
Wosebje chrobłeho paducha je policija nětko w Nürnbergu lepiła. Jako jeho zastojnikaj sputaneho z drogerije wodźeštaj, je sej 28lětny přiwšěm hišće blešku parfima do zaka tyknył. Hakle na straži so jemu bleška z drohotnymi kapkami ze zaka suny. Kak bě sputany do regala sahnyć móhł, nochcyše pakostnik wězo přeradźić.
Lubosćinskeje tyšnosće dla je młodostna w Awstriskej wulku ličbu picow na wopačnu adresu skazała. 19lětna chcyše tak swojeho bywšeho přećela wobkedźbować, kak wón picy rozwožuje, a je to tajnje činiła. Wot 20. februara do 12. měrca je cyłkownje 50 picow na wopačne adresy skazała, kotrež pak ludźo njepřiwzachu. Policija je skućićelku skónčnje wuslědźiła. Hač drje měješe bywši přećel akciju 19lětneje za dobru?
Zajimawa kniha je 31lětnu žonu w Tübingenskej bibliotece tak jimała, zo je na wšo zabyła. Jako chcyše dom wopušćić, bě hižo zawrjeny, a tak wona policiju zawoła. Zastojnicy informowachu na to stražnika, kiž žonu wuswobodźi. Hač je wona čas zabyła abo njeje namołwy z wótřerěčaka słyšała, njeje cyle jasne. Titul zajimaweje knihi pak nochcyše policiji přeradźić.
W starobje 101 lěta jako měšćanska radźićelka wotstupiła je Lisel Heise w pfalcskim Kirchheimbolandenje. „Nima žadyn zmysł, hdyž su woči a wuši dotrjebane. Woboje pak tule trjebaš“, rjekny bywša wučerka. Žona sedźeše wot junija 2019 w měšćanskej radźe swojeho ródneho města na juhowuchodźe Porynsko-Pfalcy. Powěsć wo jeje wuzwolenju je so tehdy po cyłym swěće rozšěrjała.
Swojeho ćežko choreho bratra wopytał je emeritowany bamž Benedikt XVI. w Regensburgu. Bě to prěni króć, zo je mjeztym 93lětny Benedikt po spušćenju zastojnstwa w lěće 2013 Vatikan wopušćił, wotwidźane wot wulěta na lětnju rezidencu Castelgandolfo pola Roma. Bratr Benedikta, 96lětny Georg Ratzinger, je ćežko chory. Benedikt bě bamža Franciskusa prosył, hač směł swojeho bratra „hišće raz w tutym žiwjenju“ widźeć.
Krjepjeńčku wosebiteho razu maja wot najnowšeho w baroknej putniskej cyrkwi w Uhldingenje-Mühlhofenje nad Bodamskim jězorom. Kemšerka bě hladajo na dawak desinfekciskich srědkow na mysličku přišła, nastroj w časach koronakrizy tež za swjećenu wodu wužiwać. A tón na samsne wašnje funguje. Zawod w Hornjej Pfalcy tajke nastroje mjeztym samo produkuje, wužiwajo dotalne bjezkontaktne dawaki kečupa a žonopa. Model chcedźa nětko Němskej biskopskej konferency předstajić.
Paniska reakcija pawka dla je w badiskim Kehlu zasadźenje policije zawinowała. Žona bě so pawka swojim w bydlenju nastróžiła a ze strachom wótře zarjejiła. Muž, kiž runje nimo domu dźěše, žonu słyšeše a so starosćeše. Alarmowani zastojnicy pak móžachu pad spěšnje rozrisać. Pawk bě so hižo zminył.
Hač do 36 inteligentnych ciwilizacijow w našim blišim swětnišću eksistuje. Wo tym su fachowcy přeswědčeni. Dźensniša technika pak hišće njedowola je namakać a so z nimi skontaktować, měnja wědomostnicy uniwersity w jendźelskim Nottinghamje. Přerězny wotstawk mjez ciwilizacijemi wučinja 17 000 swětłolět. Swětłolěto je čara, kotruž swětło a škričkowy signal w běhu lěta přeprěčatej.
Lubowarjo ptakow móža wokomiknje w internetnym livestreamje wobkedźbować, kak so młode pustawy (Turmfalke) na prěnje wulěty po Berlinje podawaja. „Pjeć młodźatam na terenje parkoweje kliniki we wobwodźe Weißensee je poněčim wočiwidnje wusko a wostudłe w hnězdźenskim kašćiku“, zdźěla Berlinski přirodoškitny zwjazk. Wobstatk Berlinskich pustawow wšak móže so widźeć dać: Wjace hač 300 porow tam maja.
Pjenjez w płucach pacienta namakali su lěkarjo we westfalskim Hammje. Muž bě centowy pjenježk w januaru při darće mylnje spóžěrał. Fachowcy za płuca su jemu cuzy předmjet wuspěšnje wuoperowali, po tym zo bě so z kašelom a zahorjenymi płucami lěkarjej předstajił. Muž bě sej při hrě ze centom w hubje hrajkał, jako jemu towarš na ramjo klepny a wón pjenjez na to do so srěbny.
Z gumijowym čołmom Ryn přeprěčił je muž w Bonnje. Pěšk bě wohnjowu woboru informował, zo jědźe po rěce čołm w formje flaminga. W nim leži muska wosoba, kotraž na wołanje njereaguje. Centrala pósła 45 wobornikow a helikopter. „Po intensiwnym pytanju“ su muža skónčnje na tamnym brjohu Ryna čiłeho našli. Wobornicy wšak dyrbjachu jeho powučić, zo je rěku z tajkim „jězdźidłom“ přeprěčić přewšo strašne.


text:
Ô fyrmie
Ô fyrmie
Sōm my partnerym akcyji:
P.H.U.”MAREX” to je fyrma kero fōnguje na rynku ôd 1991r. Siydziba fyrmy je w Chorzowie. Zasiyng fōngowanio mo na cołko Polsko, a nojprzōdzij na wojywōdztwo Ślōnske.
Za fyrma handlowo-usugowo robi: wybulynia i dymōntaże, roboty przi schrōnianiu, przijmowanie abfali, handel surowcami do drugigo używanio.
Sōm my szpecami ôd wybulanio ôbiektów industryjalych, miyszkalnych ale tyż i ôd infrastruktury do drōg i do bany. Mōmy ekstra kadra szpecōw ale tyż i sprzynt kery dozwŏlo na zrobiynie kŏżdego wybulynio akuranie, gibko i co nojwŏżniyjsze bezpiecznie. W tyj dōmynie naszymi przodnimi klijyntami sōm:
Zakłady Azotowe Holding S.A. W Chorzowie
Huta Baildon
European Silicon
Gemini
RZGW Gliwice
Messer Polska
Grupa PKP
Drogowa Trasa Średnicowa S.A.
Huta Batory
Erbud Toruń
Spółka Restrukturyzacji Kopalń
Kompania Węglowa
Katowicki Holding Węglowy
Spōłdzielnie i spōlnoty miyszkaniowe na terynie Chorzowa, Katowic, Świyntochłowic i Siymianowic Ślōnskich
Bez krańce lŏt 2005/2006 na terynie Zakładōw Mechanicznych „ZGODA” robiyli my dymōntaż, sfalōnyj skuli naporu śniega hali produkcyjnyj.
Roboty budowlane ale tyż i rymōnty, robiyli my na ôbiektach miyszkalnych, industryjanych, szportowych. Robiyli my take akcyje co rymōnt stadiōnu Ruchu Chorzōw, roboty budowlane i modernizacyjne na terynach ôd Miyjskigo Ôśrodka Rykreacyji i Szportu w Chorzowie ale tyż i rymōnty na terynie Huty Batory w Chorzowie.
W 2006r. naszo fyrma robiyła przi budowie hali produkcyjnyj w Siymianowicach Ślōnskich kaj gyneralnym inwestorym była fyrma KAJIMA EUROPE Sp. z o.o. Biuro Budowy – Johnson Controls.
Robiyli my tyż inwestycyjo pożyniōno z budowōm pobudynku archiwum dlo Messer Polska Sp. z o.o., budowōm pobudynku podszteli 110/6kVdlo VATTENFALL DISTRIBUTION POLAND S.A. ale tyż i roboty zlecōne bez Urzōnd Miasta Chorzōw. Na krańcach lŏt 2007/2008 fyrma „MAREX” robiyła przi inwestycyji pt.: „Ôdbudowa po katastrofie – rekōnstrukcyjo cuzamyn z wymŏganōm modernizacyjōm ale tyż i sztartniyńcie pieca elektrołukowego E5 z insztalacyjami jak tyż przidanie nazŏd akuratnego sztatusu technicznego hali pieca E5 we Wydziale Sztalowni Huty Batory Sp. z o.o. w Chorzowie”
Bez rok 2008 fyrma naszo robiyła wiela wŏżnych akcyji przi budowach, inwestycyjach i rymōntach ale tyż i robotach dymōntażowych. Postrzōd inkszymi:
Na zlecynie Huty Batory zrobiyli my rykōnstrykcyjo ôpŏsek żelbetowych doôbkoła fōndamyntōw sztōmpli na wydziale W-35 cuzamyn z fol dokumyntacyjōm technicznōm.
Na zlecynie fyrmy Azoty-Adipol Spōłka Akcyjno w Chorzowie zrobiyli my dymōntaż chłōdni wyntylatorowyj. Ôbiekt ô kōnstrukcyji żelbetowyj kery mo rajn 350t płyt azbesto-cymyntowych. Dlo tego jednakigo inwestora zrobiyli my adaptacyjo hali byłyj tlynowni na ôbiekt magazynowy.
Ku kōńcu roku 2008 i s poczōntku roku 2009 na zlecynie Katowickigo Holdingu Wynglowego S.A. Zrobiyli my w KWK „Mysłowice-Wesoła” kōmpleksowy rymōnt pobudynku badyhali Nr 4.
Bez lata 2006-2009 zrobiyli my wiela robōt dymōntażowych na potrzeby Drogowyj Trasy Średnicowyj S.A. Były to we wielgszości wielasztokowe pobudynki miyszkalne kere zawōdzały na drōdze nowo budowanyj trasy.
Bez rok 2009r. przi fyrmie „J&P AWAX” robiyli my za podwykonawcy na budowie krziżōwki drogowyj Gliwice-Sośnica – krojcōng autobanōw A1 i A4.
Bez lata 2010 i 2011 robiyli my wybulynia i dymōntaże dlo European Silikon na terynie Zakładōw Azotowych w Chorzowie. Na zlecynie RZGW w Gliwicach rozszyrzyli my nasze fōngowanie ô roboty pożyniōne z naprawōm popowodziowych wyrw brzegowych rzek.
Fyrma „MAREX” robi tyż rekultywacje terynów poindustrialnych i powybulyniowych, roztomajte roboty ziymne i ścinanie drzew.
P.H.U. „MAREX” Sp. z o.o. Sp.k. mo sprzynt ôd transportu ale tyż i budowlany, kery je używany do robōt swojich co i do zlecōnych. Umowy ô ciōngłyj spōłpracy z fyrmami co majōm podany na sia sprzynt dozwŏlajōm na robiynie cuzamyn poru zadań. Terŏzki mōmy fachowe auta ciynżarowe do przewozu kōntynerów, ciōngniki siodłowe, prziczepy co tyż naczepy typu „wanny”, dłużyce do transportu elymyntōw do 12m, auta dostawcze, dźwigŏcze koszowe, bagry gōnsiynicowe z ôsprzyntym do wybulanio, bagry kołowe tyż z takim ôsprzyntym, folowarki i młoty wybulyniowe. Krōm ekstra fachowego sprzyntu mōmy pasowne decyzyje i przizwolynia na robiynie przi transporcie i handlu abfalami. Kludzymy Sztela Dymōntażu Aut kero je w Chorzowie przi ul. Rodziewiczōwnyj 14.
Krōm ekstra fachowego sprzyntu mōmy wymŏgane decyzyje i przizwolynia skirz kerych legalnie robiymy przi transporcie i handlu abfalami.
We wrześniu 2006r powstała fyrma PHU”MAREX” Sp. z o.o., kero przejyna majōntek i zadania fyrmy PHU”MAREX” mgr Marek Nowak. Dwa lata niyskrzij powstała fyrma PHU”MAREX” Sp. z o.o. Sp. Kōmandytowo kero dalij przejyna majōntek i płaty fyrmy PHU”MAREX” Sp. z o.o.
Starōmy sie wydolić kŏżdymu zadaniu i fōngujymy podug hasła: „Dlo nŏs niyma za fest ciynżkich zadań”. Poradzi tak być skirz fest kwalifikowanyj kadry ale tyż i cołkij richtich ôbeznanyj ekipy z fyrmy.


text:
Přeprošenje na zjawne posedźenje Serbskeho sejma
Přeprošuju Was wutrobnje na štwórte posedźenje Serbskeho sejma. Posedźenje je zjawne a wotměje so dnja 09.02.2019 w žurli hosćenca „Do zeleneho wěnca“ we Ćisku (pola Wojerec) wot 13 hodź. Hosćo su wutrobnje witani.
W 10 hodź. započina dźěłowe rozrěčenje z dźěłarnički.
Posedźenje zahaji so zaso w 13:00 hodźinach z poskitkom rozmołwy přitomnym hosćom. Jako hosći su přeprošeni: wyši měsćanosta Wojerecy Stefan Skora, župan Marcel David Braumann, społnomócnjena za serbske naležnosće we Wojerecach knjeni Gabriela Linakowa a předsydka katolskeho towarstwa BRATROWSTWO knjeni Sonja Hrejorjowa.
Edith Pjeńkowa, starstwowa prezidentka Serbskeho sejma


text:
Szczyrk noclegi, Szczyrk noclegi tanie, Szczyrk noclegi kwatery prywatne, Szczyrk noclegi centrum, CENY już od 35zł. Tel: 509 543 849 ..
Szczyrk noclegi, Szczyrk noclegi tanio, Szczyrk nocleg11,
Szczyrk noclegi opinie, Szczyrk, Szczyrk narty, Szczyrk snowboard, Szczyrk grill,
Szczyrk góry, Szczyrk tanio, Szczyrk spanie, Polska, Małysz, Urlop, Wypoczynek,
Po pracy, Narty, Snowboard, Wyciągi, Szczyrk wyciągi, Żywiec, Jezioro żywieckie,
Śnieg, Lato, Wakacje, Ferie, Szczyrk ferie zimowe, Zima, Szczyrk dobre warunki,
Szczyrk antonio, Szczyrk hostel, Szczyrk hotel, Szczyrk pokoje gościnne,
Szczyrk rowery, rower, rowery Szczyrk noclegi centrum Szczyrk noclegi kwatery prywatne Szczyrk noclegi tanie


text:
Kategoryjo:Bjůgrafje podug mjast
Podkategoryje
Ta kategoryjõ mŏ 16 podkategoryji ze wszyjskich 16 kategoryji.
F
- Ludźe zwjůnzane ze Frankfurtym nad Mynym (1 str.)
L
- Ludźe zwjůnzane ze Chorzowym (4 str.)
- Ludźe zwjůnzane ze Hamburgem (1 str.)
- Ludźe zwjůnzane ze Karlsruhe (1 str.)
- Ludźe zwjůnzane ze Katowicůma (8 str.)
- Ludźe zwjůnzane ze Krakowym (1 kat., 1 str.)
- Ludźe zwjůnzane ze Paryżym (3 str.)
- Ludźe zwjůnzane ze Poznańym (1 str.)
- Ludźe zwjůnzane ze Prudńikem (5 str.)
- Ludźe zwjůnzane ze Torůńym (1 kat.)
- Ludźe zwjůnzane ze Uolsztynym (1 kat.)
- Ludźe zwjůnzane ze Uopolym (1 kat., 1 str.)
- Ludźe zwjůnzane ze Warszawům (1 str.)
- Ludźe zwjůnzane ze Zobrzym (3 str.)
- Ludźe zwjůnzane ze Śwjyntochlowicůma (1 str.)


text:
Petra Kvitová ze nagrodōm Věry Čáslavskéj
Narodzōnŏ we Bilovcu na Gōrnym Ślōnsku Petra Kvitová dostała wczorej jako szōsty szportowiec we Republice Czeskej Nagroda im. Věry Čáslavskéj za zasługi kobiyt dlŏ szportu a ruchu ôlimpijskego. Je to nagroda za rok 2019.
Nagroda je prziznŏwanŏ ôd 2014 rŏz w roku kobiycie, kerŏ mŏ nie yno sukcesy szportowe, ale tyż we codziynnym żywobiciu musiała wykŏzać sie walkōm ô swoje cele. Jury przipōmniało, że kariera Kvitovej bōła sztopniyntŏ bez atak, jaki dokōnoł kradziŏk we jejij dōmu w 2015 roku, a ôna po ôperacyji musiała bojować ô nawrōt wysokej szportowej formy.
Nagroda im. Věry Čáslavskéj je nazwanŏ ôd miana czeskej gimnŏstyczki, kerŏ wygrała 11 medalōw (z tego 7 złotych i 4 strzybne) na Olimpijskich Szpilach. Věra Čáslavská stōła sie tyż symbolym Praskej Wiosny 1986, po tyn jak na Olimpijskich Szpilach we Meksyku zaprotestowała przeciwko zajynciu Czechosłowacyje bez Wojska Ukłŏdu Warszawskygo. Skuli tego po powrocie do kraju napoczły sie szykany przeciwko niyj, musiała skōńczyć szportowŏ kariera i ôstała wymazanŏ ze publicznego życiŏ.
Foto tytułowe: Pavel Lebeda / Česká sportovní [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons


text:
Wuwozny móst přestanje dźěłać
Choćebuz (dpa/SN/ch). Kónc wudobywanja brunicy we wuhlowej jamje Choćebuz-sewjer so bliži. Kaž energijowy koncern Vattenfall wčera w Choćebuzu zdźěli, wuwozny móst F 34 bórze dźěłać přestanje. Kónc wudobywanja na stejnišću hižo dlěši čas přihotuja. Z jamy ma pozdźišo hoberski jězor nastać. Po wozjewjenju energijoweho předewzaća je wuwozny móst, kotryž bě 32 lět w jamje zasadźeny, posledni swojeho razu. Nimo jamy Choćebuz-sewjer wobhospodarja šwedski statny koncern w Braniborskej a Sakskej štyri dalše brunicowe jamy. Vattenfall pyta tuchwilu kupca za swoju brunicowu spartu we Łužicy. Něhdźe 8 000 ludźi ma w tym wobłuku dźěło.
Łódźowe modele so wubědźuja


text:
W osim a dwacatym nomerze naszego TRAMWAJU porzóndzymy z takim jednym szykownym Zaolziokym, co rodzóny je na dziedzinie, kiero se prziczympnyła po drugi strónie Czantoryji i Nydek sie mianuje. Ku tymu trzeja przidać, że łod młodych roków fórt aż do dzisia mo we starości, jako stawiać ludzióm nowe chałupy, coby byli s tego radzi, a nieskorzij za to go aji chwolili.
Karol Cieślar – Czeski architekt narodowości polskiej, absolwent praskiej politechniki /ČVUT/ oraz Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Były czeski opozycjonista, a także polityk i samorządowiec. W swojej karierze samorządowej pełnił funkcję z-cy starosty, a następnie starosty w czeskiej miejscowości Cierlicko na Zaolziu. Były nauczyciel akademicki na uniwersytecie w Ostrawie. Współzałożyciel Diakonii Śląskiej. Czynny uczestnik w tworzeniu Euroregionu Śląsk Cieszyński oraz innych organizacji regionalnych. Były członek Rady Kongresu Polaków w Czeskiej Republice. Bierze czynny udział w samorządzie zawodowym, poprzez dwie kadencje zasiadał w kierownictwie Czeskiej Izby Architektów.
Fryderyk Dral: Panie Karolu nie wiym czy wiycie, że Zaolziocy o Was prawiom, że takigo drugigo szykownego panoczka co poradzi na papiórze wyrysować wszelijakóm chałupe, a w ni wszecko co yno każdy chce, to ciynżko je nónś na Zaolziu. Jak byście byli tacy dobrzi i rzekli to wszecko czytmiorzóm naszego TRAMWAJU po naszymu, a ku tymu przidali cosi eszcze ze swojigo żywobycio to łóni bydóm isto wóm to dłógo pamiyntać.
Karol Cieślar: Tóż dobre, Pón Redaktor, jak uż mie tak fest pytocie to poprugujym to wszecko rzeknóć po naszymu, bo móm strasznie rod tak se s kimsi pofulać i pospóminać… a ło tym, że naszo górolsko rzecz „po naszymu” je jynzyk bogaty i barwisty, poświadczy to, kiela je rozmajtych słów o tym naszym mówiyniu. Mogymy fulać, drzistać, bulczeć, fanzolić, godać, powiadać, łopowiadać, kecać, mówić prowde (abo prowdym, to na Nowsiu a w Milikowie), cyganić, rzóndzić, szprymować, łopowiadać wice, prawić, wymyślać, fantazyrować…
Fryderyk Dral: Nie prowcie, to je wszystko ło tym naszym gaworzyniu?
Karol Cieślar: Ja, a w każdej dziedzinie majów swoji słowa: we Wiśle, kaj sie urodził mój tata, tam „rzóndzili”, po drugij strónie Czantoryje, w Nydku, my takigo słowa nie używali, u nas sie mówiło: „Prow”, jak żeś tam kany pochodził…
A tak se na poczóntek dómy takóm spóminke o moji mamie i tacie, boch był pore dni tymu w Nydku na kierchowie sporzóndzić po zimie jejich grób, w kierym już trzi roki se tam spoczywajóm. Tata s mamóm se dłógo pożyli na tym świecie, bo podarziło sie im dożyć aże do 97 roków tatowi, a mamie do 91 roków. W tym swojim żywobyciu moc se nie naspoczywali, bo mieli fórt na starości swoji dziecka, kierych na świat prziszło sześcioro. Trzóch chłapców i trzi dziełuszki. A miana taki na chrzcie im dali: piyrszy był Adam a łostatnio łoczy na tyn świat odewrziła Ewa. Jo był trzeci synek i móm jeszcze trzi młodsze siostry. I tak jako cało familija robiłech co sie jyny dało, coby Cieślarów pod Czantoryjóm było coroz wiyncyj. Tatowie do kóńca swojij ziymskij pielgrzimki nas pilnie rachowali, wszyckich jejich potómnych było aż pińdziesióńt siedym. To sóm jyny dziecka, wnuki i prawnuki, nie rachujymy synowych i ziyńciów. Dzisio to jednakowóż ni ma jeszcze wszystko, bo fórt nas przibywo, ale Tatowie uż tego nie porachujóm, bo ich łojcowizna je uż w niebie. Tak to majóm napisane na pómniku przi kapli, kieróm tatowie wroz z nydeckimi ewangelikami powiynkszyli dwa razy, aby se tam wszyscy wlyźli i zaśpiywali ty nasze piekne pieśniczki z kancynoła.
Jo do szkoły podstawowej, mo sie rozumieć, chodził do Nydku, w kierej mojim klasowym rechtorym był Jan Kadłubiec tata łod Daniela, kiery je dzisio znómym profesorym etnolojije i etnografije. Były to czasy, w kierych aji rechtorzi jeździli na kole do szkoły i łón też dziynnie na tym kole jeździł po ceście z Karpyntnej do Nydku. Spóminóm se tyn czas szkoły, mojich kamratów i rechtorów jako cosi co fórt móm w pamiyńci, chocioż wiym, że sie uż to nie wróci.
Nieskorzij trzeja było sie dalij kształcić i jo szeł do takij technicznej szkoły, w kierej uczyli nas rechtorzi jako się stawio rozmajte chałupy. Było to technikum w Ostrawie i tam żech sztyry roki miyszkoł. Nejprzód w internacie, a nieskorzij mój znómy farorz naszeł mi kwartyr u taki starszej paniczki, kaj my ze znómymi chłapcami do kóńca szkoły miyszkali. Tak sie mi spodobało ty chałupy i insze baraki stawiać, żech się wziył za sztudyrowani tego projektowanio, nejprzód w Pradze, a nieskorzij na Politechnice w Gliwicach. Całe to sztudyrowani dało mi moc rozmajtej uciechy, ale nejbardziyj to se spóminóm, jak sie mie i dwacet mojim kamratóm podarziło pojechać na takóm studynckóm rajze, kiero sie mianowała „EUROARCH 77”. Nie było to taki lechki, bo w rokach siedymdziesióntych szruba
w Czechach była fest przikryncóno i dostać powolyni na rajzowani po tym, jako to prawili kómuniści, zgnitym zachodzie, było moc procne. Ku tymu trzeja było dostać w pore dni wizy do dwanost zachodnich krajów Europy. Prziszeł mi taki napad, coby we wszeckich warszawskich ambasadach fest beczeć i pytać urzyndników, coby się nadymnóm smiłowali i wewalili mi wartko ty sztymple do paszportu. Miołech go już tak obsztymplowany skyrs tego, żech fórt z tych Czech rajzowol tam a haf do Gliwic i nimiecko wiza uż mi do niego nie chciała wlyź. Na granicy jednakowóż jakisi szykowny Niymiec prziwalił mi jóm tam, kaj eszcze było kapke placu. I tak my szczynśliwie wjechali do tej Zachodni Europy wylynkani i ciekawi jako se dowo rady tyn zachodni świat. Podarziło sie nóm jednakowóż objechać te Europe za sześdziesiónt dni s niewielkimi korowodami, bo nasz szofer mało, że nas szpiegowoł to eszcze pore razy kansi s nami lekuśko wderził. Na kóniec jadnakowóż sie tyn autobus na dobre rozraził i z Czeskigo Cieszyna do Polski wesmyczył nóm go znómy łod mojigo szwigertaty jakómsi tatróm. Spómniało sie mi eszcze to, że chłapcy tymu naszymu szoferowi naszli pod zicym taki hruby zeszyt, w kierym wszecko pisoł co my miyndzy sobóm prawili. Też żech se czynsto puścił gymbe na szpacyr, a tyn szoferagent to tam napisoł.
Sztydyrowani pryndko przeleciało w tych Gliwicach i po sześciu rokach, a było to w 1979 roku dostołech czyrwióny dyplóm jako magister inżynier architekt. Pod kóniec sztudyrowanio Czesi mi zebrali stypyndium, skyrs tego, że jo fórt jeździł do Polski. Ale nie wiedzieli, że jo przez granice przewożoł rozmajte drukowane zakozane wiecy i skyrs tego zaczli mie nieskorzi w robocie mianować Wałynsóm. Po wysztudyrowaniu pore miesiyncy ni miołech roboty, bo byłech politycznie podejrzany
i kómuniści w Czechach mieli strach dać mi robote. Teraz sie dziepro zaczły prowdziwe przigody w mojim żywobyciu, pón redaktor, jak zaczłech chladać jakisi roboty. Zaczłech łod Trzyńca, bo tam potrzebowali miejskigo architekta, ale jak sie dowiedzieli, że chodzym do kościoła to naroz uż architekta przestali chcieć. Nieskorzij dostołech robote w takim czeskim PGRz-e kaj rzech mioł na starości rozmajte krowski chlywki i insze wiecy. Coby nie zapómnieć projektowanio toch na czorno fórt cosi dorobioł przi planowaniu chałup i kościołów. Dłógoch tam nie wydzierżoł, bo za rok już żech naszeł robote w Energoprojekcie Praga odział w Ostrawie jako projektant rozbudowy zaplecza remontowego dlo wszeckich elektrowni atómowych w Czechach. Było to dlo mie kapke za daleko jeździć do tej Ostrawy, boch uż mioł rodzine i chciołech dostać robote bliżyj chałupy. Zaś skyrs tego, że nie byłech za władzóm, kiero w tamtych rokach rzóndziła w Czechach, jo jako architekt dostołech jyny robote w pegeerze jako halanger murorza. Po poru rokach zaś mi się podarziło dostać kapke lepszóm robotem w Potravinoprojekcie w Hawierzowie. To też dłógo nie było dlo mie przeznaczóne, bo kierysi sie na mie pożałowoł, że jo zbiyroł podpisy, kiere były prociw komunistóm i zebrali mie za kore na pół roku do wojska. A to mi było trzicet jedna roków a dóma my mieli trzi dziecka! Nieskorzij jak żech sie wrócił spadki toch zaś w tym Potravinoprojekcie zacznył robote jako projektant. To zaś też jednakowóż dłógo nie trwało, boch sie politycznie zaszkodził i kozali mi poskludzać wszecko s biurka i się zwolnić z roboty. Całe szczynści, że już było widać za górami jak idóm lepsze czasy i żech na państwowóm robote jako architekt już nie poszeł. Po przewracie dołech sie do polityki i ś nióm żech się kamracił aże siedym roków. Nejprzód jako radny, a nieskorzij jako z-ca starosty i starosta w gminie Cierlicko. Ty dziewiynćdziesiónte roki to była drzina, robił żech na trzi szychty: w dziedzinie, w atelierze, a dóma też była gospodarka. A to jeszcze żech starczył sztartnóć we wyborach na senatora Czeski Republiki i na szefa partyje. W tym czasie umrziła mi też moja nejdroższo żónka,kiero była mamóm naszej czwórki i potrzebowołech kapke czasu, coby się pozbiyrać do kupy. Dzisio jeżech już na pyndzyji, ale tak jak downij, jeszcze robiym i inszym ludzióm też dowóm robote.
Już sześć roków móm wedle siebie kogosi co se mie woży i we wszeckim mi pumogo.
Moja Ola jak my se poznali była posłankóm do parlamyntu w Warszawie, a teraz je dyrektorkóm ewangelickigo liceum w Cieszynie. Mómy sie radzi, też jako nasi tatowie mómy sześć dziecek (dwójka je od Oli, jo móm czwórke) i już je na świecie naszych dziesiynć wnuków!
Tak to by było na dzisio wszystko, Pón Redaktor.
Dziękuję za rozmowę.


text:
-
Znamy zwycięzców XXVIII Grand Prix Wodzisławia Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 25 Października 2018
Marcin Lasota, Grzegorz Marciniec, Bogusław Balawajder, Jerzy Wrzód, Kamil Smołka i Izabela Marciniec wygrali XXVIII Grand Prix Wodzisławia Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Bogusław Balawajder, Wodzisław Śląski, Jerzy Wrzód, Grzegorz Marciniec, Grand Prix Wodzisławia Śląskiego, Marcin Lasota, Izabela Marciniec, Kamil Smołka
-
Krzysztof Marciniec, Marek Kaczorek, Jerzy Wrzód i Grzegorz Marciniec najlepsi w Wodzisławiu Śląskim
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 15 Września 2014
Krzysztof Marciniec, Marek Kaczorek, Jerzy Wrzód i Grzegorz Marciniec wygrali Jesienny Turniej Tenisa Stołowego o Puchar Prezesa MTKKF, który rozegrano w Wodzisławiu Śląskim.
Tagi: turniej, Krzysztof Marciniec, Wodzisław Śląski, Marek Kaczorek, Jerzy Wrzód, Grzegorz Marciniec
-
Znamy zwycięzców turnieju w Wodzisławiu Śląskim
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 18 Września 2013
Krzysztof Marciniec, Wojciech Wajda, Marek Kaczorek, Jerzy Wrzód i Roman Wiża wygrali turniej tenisa stołowego o Puchar Prezesa MTKKF w Wodzisławiu Śląskim.
Tagi: turniej, Roman Wiża, Krzysztof Marciniec, Wodzisław Śląski, Wojciech Wajda, Marek Kaczorek, Jerzy Wrzód


text:
Niy ino Ruch Chorzów gro szparingi przed rundom wiosynnom. Postanowiyli my kuknonć jak sie radzi Elana…
Tag: #Elana
Ślonskie Godki ło Ruchu i niy ino – Łopis szpilu ze Elanom i zapowiydź szpilu ze Błękitnymi
Dzisioj we Ślonskich Godkach miyndzy innymi skrót szpilu ze Elanom, ze moim komynatrzym, łoroz połosprowiane ło…
Rymis niy satysfakcjonuje… konferyncja po szpilu Elana – Ruch
Niy ukrywomy, że tyn rymis barzij cieszy Elana, niż Ruch. My dalyj momy ino 3 punkty…
Ślonski LIVE ze szpilu Elana – Ruch ino u nos!
Juz dzisioj łodrabiomy zaległy szpil ze 14 raji. We Toruniu zagromy nostympny Mecz Przyjaźni, tym razym…
Życie na Niebiesko – Przed Kamerom #27
We tym łodcinku miyndzy innymi skrót szpilu Ruch – Widzew, akcja Wielkiego Ruchu i połosprowiane ło…
Ślonskie Godki ło Ruchu i niy ino – 15/10/18r.
Zapraszom, tym razym niy na żywo, ale pogodołech trocha ło kadrze i ło…juniorach Ruchu, a tyż…
Ślonskie Godki ło Ruchu i nie ino – 12/10/18r.
Fto niy boł ze nami LIVE, może terozki łodsłuchać nostympne Ślonskie Godki nie ino ło Ruchu:…
Znomy data szpilu Elana – Ruch
Departamynt Rozgrywek Krajowych PZPN ustaloł, że Szpil Przyjaźni miyndzy Elaną Toruń, a Ruchem Chorzów łodbyndzie sie…
Oświadczynie Zarzondu Elany Toruń na decyzja wojewody
Zarzond Elany Toruń postanowioł wydać oświadczynie we sprawie decyzji wojewody dotyczonce zamkniyncia sztadionu na szpile ze…
Życie na Niebiesko – Przed Kamerom #25
Zapraszomy na kolyjny łodcinek Przed Kamerom. Wiyncyj podsumowanio i łopisu poru akcji kiere miały miyjsce na…
Ślonskie Godki ło Ruchu i nie ino – 05/10/2018
Fest informacji ło Wielkim Ruchu i tym, co bydzie sie dzioło jutro we nojnowszym podcaście. Zapraszom…
Życie na Niebiesko – Przed Kamerom #24
Zapraszomy na nojnowszo porcja łopowiyści ło tym, co boło i ło tym co bydzie. Zapraszomy tyż…
Życie na Niebiesko – Przed Kamerom #23
Zapraszomy na 23 łodcinek #PrzedKamerom. Zaś pogodanie ło tym, co boło i ło tym, co bydzie.…
Ślonskie Godki ło Ruchu i niy ino – 19/09
Godki ło Ruchu niy ma nigdy za wiela, wiync posłuchejcie sie noszyj godki we nowyj serii:…
Życie na Niebiesko – Przed Kamerom #22
Świeżo porcja podsumowanio i informacji ło tym, co bydzie. Zapraszomy do łoglondanio, subskrybowanio i posyłanio dalyj.…
Życie na Niebiesko – Przed Kamerom #21
Zapraszomy do łoglondanio 21 łodcinka godki ło tym, co boło i ło tym, co bydzie. Ocywiście…
Życie na Niebiesko – Przed Kamerom #20
Nostypno, juz dwudziesto porcja ślonskigo podsumowanio tego co boło i połopowiadane ło tym co bydzie. Subskrybujcie,…
Życie na Niebiesko – Przed Kamerom #19
Dziewiytnosty łodcinek Życia na Niebiesko – Przed Kamerom! Sztandardowo podsumowalimy łostatnie wydarzynia i połosprowiali, ło tym,…


text:
Piranha
Piranha (łaćonsce Serrasalmus) słuša k družinje kosćowych rybow. Cyłkownje je pjeć rodow znate. Wón móže dołhosć wot 10 do 35 centimetrow docpěć a je někak 0,5 do 2 kg ćežki. Docpěje starobu wot někak pjeć do 15 lět. Ze swojej šěrej, namódrej, zelenojtej abo tež načerwjenej barbu móže so wón we wodźe jara derje tarnować. Piranha je wodnjo aktiwny a je w skupinje rybow swojeje družiny žiwy. Přirodne njepřećele tuteje ryby su wjetše rubježne ryby abo tež wjetše piranhe. Piranha njeje wot wotemrěća wohrožene a dawaja wjace hač 30 wšelake družiny.
Cyroba[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Jeho sylne kusadło je bjez dźěrje kaž piła natwarjeny a sedźi kruty w čelesnowym kosću. Kónčkojte a wótre zuby móža hač do 4 cm dołhe być. Piranha móže ze zubami a ze swojej wurjadnej muskulatury wulke dźěle z druhich rybow wutorhnyć abo tež druhe ryby, kiž su samo wjetše hač wón sam morić. Za čłowjeka je njestrašny, jenož jara zrědka dawaja pady, hdźež su přez piranhe chutne zranjenja nastali. Piranhe tež zežeru sćerb a chore zwěrjata. Z tym su jara wažne za ekologiski system, dokelž zadźěwaja tak epidemijam.
Žiwjenski rum[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Piranha pochadźa z Južneje Ameriki a so tam tež rozpřezdrěwaše. Ale tež we druhich kóncach swěta wón so rozpřezdrěwaše. Tak namakamy jeho dźensa tež w Orinoko, Guyana, Amazonas, Rio Sao Francisko, Rio Paraguay a jich pódlanskich rěkach. Potajkim namakamy jeho we wulkich rěkach a stejacych a běžacych wodźiznach ze słódkej wodu.
Rozmnoženje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W starobje wot někak 12 měsacow do 24 měsacow je piranha splažnozrały a so poruje. Žónske zwěrjo połoži někak 100 do 500 abo samo 600 jeja do jamy kiž je muske zwěrjo do toho spřihotował. Muske zwěrjo přewza tež intensiwne lehnjenje a po sydom dnjow su z larwow swobodnje płuwace ryby nastali.
Klasifikacjia[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Serrasalmus altispinis
- Serrasalmus altuvei
- Serrasalmus auriventris
- Serrasalmus brandtii
- Serrasalmus compressus
- Serrasalmus eigenmanni
- Serrasalmus elongatus
- Serrasalmus emarginatus
- Serrasalmus geryi
- Serrasalmus gibbus
- Serrasalmus gouldingi
- Serrasalmus hastatus
- Serrasalmus hollandi
- Serrasalmus humeralis
- Serrasalmus irritans
- Serrasalmus maculatus
- Serrasalmus manueli
- Serrasalmus marginatus
- Serrasalmus medinai
- Serrasalmus nalseni
- Serrasalmus neveriensis
- Serrasalmus nigricans
- Serrasalmus nigricauda
- Serrasalmus odyssei
- Serrasalmus rhombeus
- Serrasalmus sanchezi
- Serrasalmus scotopterus
- Serrasalmus serrulatus
- Serrasalmus spilopleura
- Serrasalmus stagnatilis
- Serrasalmus undulatus


text:
Analny wobchad
Analny wobchad (we wobchadnej rěči tež analny seks) je warianta heteroseksualneho abo homoseksualneho splažneho wobchada, při čimž so erigowany penis do zadka seksualneho partnera zadobywa. Wokolnosć anusa je wjele čuwowych kóncow dla pola wobeju splahow erogena cona.
W někotrych statach, kaž na přikład w Guyanje, Jamaice, Sawdi-Arabskej abo Indoneskej je analny wobchad zakazany. Tež po moralnych předstajenjach někotrych nabožinow je wón hrěch, dokelž ma splažny wobchad jenož słužić rozpłodźenju.


text:
Młodych designerow wabić
Zhorjelc (dpa/SN/ch). Město Zhorjelc dóstanje nowe europske modowe wurisanje. Kóžde lěto, prěni raz 23. apryla 2016, ma so Euro Fashion Award přewjesć. Městno zarjadowanja budźe wot lěta 2009 zawrjena Zhorjelska kupnica w młodźinskim stilu, hdźež su wšelke sceny za Hollywoodski film „Grand Budapest Hotel“ nahrawali. Nětko smědźa so tam młodźi profesionelni mjezynarodni designerojo wubědźować, kaž organizatorojo wčera zdźělichu. Prěnje tři myta su ze 60 000 eurami dotěrowane. Jury je mjezynarodnje wobsadźena z modowymi profesorami a z Alexanderom Krennom, šefdesignerom Vivienny Westwood.
Dalši ABIchallenge přewjedli


text:
Uormjańsko godka
Uormjańsko godka (uorm. հայերեն լեզու, IPA: [hajɛɹɛn lɛzu]) – indoojropejsko godka używano uod Uormjanůw. Mo status godki urzyndowyj we Armyńiji a tyż we Nagůrnym Karabachu (faktyczno ńyzależno republika, nale podle prowa tajla Azerbejdżanu). Godka je szyroko rozpowszychńůno we społecznośćach uormjańskich we djasporze. Mo włosny szrajbůnek – uormjańske abecadło.
Godkoznawstwo przidźelo uormjański kej ńyzalyżno asta godkůw indoojropejskich[1]. Ńykerzi wyuoklańi, uosobliwje Clarckson (1994) sugerujům, co uormjański moge mjeć spůlne korzyńy ze grekům.


text:
Parklet Teatralna 4 ôtwarty (galeryjo, kōnkurs)
21 września przed Regiōnalnym Instytutym Kultury przi ul. Teatrowyj (Teatralnej) 4 w Katowicach ôtwarli parklet – kōnsek placu na to, coby se siednōńć, pogodać, poczytać, abo w inkszy spusōb se dychnōńć. Na ta przileżytoś szło tyż posuchać bojek pō naszymu z ksiōnżki „Czytej bajtlōm kożdy dziyń”, kiero prawie miała swoja prymiera. Ksiōnżka ta to je zbiōr 10 bojek z tych, co prziszły do RIK na kōnkurs ôrganizowany pora miesiyncy tymu. Krōm czytanio bojek parklet mioł tyż inksze atrakcyje, bez przikłod kōncert a kolorowanki do dziecek. Kożdy mōg sie tyż zebrać jako ksiōnżka abo kwiotka.
Do czytelnikōw Wachtyrza mōmy 10 ksiōnżek „Czytej bajtlōm kożdy dziyń”. Coby jōm erbnōńć, styknie napisać na adres redakcyje (redakcyjo@wachtyrz.eu) email ze swojim mianym i adresym, na kiery mōmy jōm posłać. Poślymy je w ôdpowiydzi na piyrsze 10 takich emaili, kiere przidōm dō nos do 25.09. Trza zaroz pedzieć, iże ksiōnżka niy bydzie terozki dostympno w regularnyj sprzedaży! Za ksiōnżki dziynkujymy Regionalnemu Instytutowi Kultury.
Galeryjo zdjyńć z ôtwarcio parkletu Teatralna 4:


text:
Woody Allen
Woody Allen, po prowdźe Allan Stewart Königsberg (rodz. 1 grudńa 1935 we Nowym Jorku) – amerikański reżyser, scynarzysta, aktor, producynt a kůmpozytor żydowskigo pochodzyńo. Uwożany za twůrca nurtu "kůmedyje intelektualnyj" we filmje. Cuzamyn erbnył 136 roztůmajtych nagrůd filmowych, we tym trzi razy Uoskara. Kilkanośće razy mjoł nůminacyje do Uoskara (13 rozůw ze scynarjusze). We 2002 na Festiwalu Filmowym we Cannes erbnył "Palma Palm" za wybitne uośůngńyńco, kej drůgi we geszychće tygo festiwala, po Ingmarze Bergmańe.
Pouno lista jygo filmůw idźe znejść we baźe IMDB.


text:
Dźeń do wulkeho dnja wotewrjenja w awgusće 2000 je jednaćel tehdyšeje zawodoweje a managementoweje towaršnosće „Łužiske koło“ kontakt z Berniejom Ecclestoneom nawjazał. Štó, hdyž nic wony aktiwny Brita, móhł Formulu 1 do małeho Klěśišća w hornjobłótowsko-łužiskim wokrjesu přinjesć, bě sej wón tehdy myslił. Ecclestone bě swój čas wulki manager Formule 1. Tuž běchu sej wěsći, zo móhła Formula srjedźodobnje tež na Łužiskim kole startować. „Smy w stajnych jednanjach ze zaměrom, wot lěta 2002 wubědźowanja Formule 1 na Łužiskim kole přewjesć, rjekny jednaćel Hans-Jörg Fischer. Tehdy wšak fanojo hišće ze syłami k wubědźowanišćam přichadźachu. Bě to tež wulki čas Michaela Schumachera, kiž zběraše jedyn titul swětoweho mištra po druhim.
Zamołwići Łužiskeho koła so nadźijachu, wubědźowanišćo Hockenheimring w sewjernej Badiskej narunać. Tam dyrbjachu nuznje twarske dźěła přewjesć, zo njebychu zamołwići Formule 1 čaru ze swojeho kalendra šmórnyli.


text:
Jako so Ralbičanscy wohnjowi wobornicy njedawno při gratowni zetkachu, nječakaše na nich zasadźenje, ale wulki bus. A njejědźechu tež na žane zwučowanje, ale na Drježdźanske lětanišćo. Při krasnym wjedrje wuži 18 wobornikow ze swójbnymi móžnosć, sej je raz dokładnišo wobhladać. Bě to prěni wulki zhromadny wulět tajkeho razu. Organizatoriski team wokoło Achima Měrćinka bě so wo wšo trěbne starał.
Prěni wulki wjeršk za dźěći bě busowa jězba sama. Napjeće so wone prašachu, što drje na nje čaka a hač snano z lětadłom poleća. Na lětanišću dósta kóždy z našeje skupiny, wopřijaceje něhdźe połsta ludźi, wopytowarsku kartku, takrjec wupokaz za dźeń. Bórze so nam tež naši přewodźerjo přidružichu.
Prěnja etapa po lětanišću bě wěstotny check, potajkim normalna kontrola, jako by chcył z lětadłom wotlećeć. Pola někotrych zaklinča při přeprěčenju wrotow signal. To rěkaše přidatne přepytowanje přez sobudźěłaćerjow security. Procedura dosć dołho traješe, wšako dyrbjachmy hač na poslednjeho dočakać.


text:
Awtor dźensa
Křesćan Korjeńk
„Póstnicam sym klawn so přehot’wał a wšě mje spóznaja ...“ Takle spěwaja Lózy hólcy, poćahujo so na pjaty počas a wosebity fluidum w Kulowje. Haj, dźensa mamy róžowu póndźelu a cyle wěsće knježi w Kulowje wulkotna atmosfera. Wo tajkej rozprawjeć je stajnje rjana wěc, to cyle wěsće kóždy redaktor rady čini.
Jako dóstach kónc zašłeho lěta plan pisanja, přemyslowach, wo čim drje budu móc čitarjam rozprawjeć. Dźensa tu sedźu a myslu na słowa soburedaktora: „Temow je wjele: karusel trenarjow so wjerći, koparjo su dale a bóle dźiwadźelnicy a diskutowarjo, widejowy dopokaz, doping w zymskim sporće je mjeztym tež Němsku docpěł, wulkotne wuspěchi našich skakarjow, impozantna serija Łužiskich liškow, Sokołski turněr wo pokal Domowiny a politiske nastajenje sponsorow někotrych łužiskich mustwow.“


text:
We chłodny wiecór na Cichyj 6 prziszło grać Ruchowi ło kolyjne punkty do ligowyj tabyli we…
Tag: #Relacja
Zaległości łodrobiōne na 4+! Ruch Chorzów – Zagłębie II Lubin 4-0 [RYLACJA]
Ciepło środa dała fajno łokazja do łodrabianio zalygłości we szpilach ligowych. Co prôwda tyrmin bōł znany…
Ciężko przeprawa Ruchu ze Stalą [RYLACJA]
We sobotni wiecór, bez kybiców – bo wlajzły nowe łobostrzynia, Ruch Chorzów szpilŏł ze Stalą Brzeg…
Ostre hamowanie w ROWie: Rylacja ze szpilu ROW 1964 Rybnik – Ruch Chorzów
We sobotnie popołednie, we Rybniku łodbōł sie szpil ligowy we ramach 12 raji szpilów III grupy…
ROW 1964 Rybnik – Ruch Chorzów [ZAPOWIEDŹ]
Dzisiej, ło 15:00 zacnie sie szpil ROWu 1964 Rybnik ze Ruchem Chorzów. To bydzie szpil 12…
„Panowanie na boisku kluczem do końcowego sukcesu” – Relacja ze szpilu Ruch Chorzów – Polonia Nysa
Tytuł tego szpilu je we cudzysłowiu bo to cytat ze gry – Football Manager 2020, a…
Rekord padł w Bielsku Białej [OPIS SZPILU]
Dzisiôj we Bielsku Białej grôł Ruch Chorzów ze miyjscowym Rekordem. Na trybunach bōło blisko 2000 kybiców…
Derby na rymis! – Relacja
We niydzielne popołednie, na sztadionie Szombierek Bytom, Ruch rozegroł szpil we ramach Nôjstarszych Derbów Ślōnska! Piyrwsze…
Bolesno weryfikacja łobrony Ruchu – relacja ze szpilu Ślęza – Ruch
We sobotnie popołednie Ruch grôł szpil ze Ślęzą Wrocław na wyjyździe. Ze wzglyndu na kontuzja, musieli…
Wy”moczony” remis z Piastem – relacja
Trudne warunki postawiôł dzisiôj rywal przed drużinom trynera Łukasza Berety, bez co niy ma komplytu punktów,…
Hucznŏ inauguracjŏ przy Cichej!
Na tyn szpil wsziscy kybice czekali barzij niż na piyrwszŏ gwiŏzdka we wilijo. Atmosfera czuć bōło…
Raz, dwa, trzy tu Legia! – relacja z meczu
To co się stało w pierwszych minutach spotkania zdruzgotało chyba wszystkich sympatyków Ruchu. Nie można powiedzieć,…


text:
Nižnij Tagil
Nižnij Tagil (rusce HижHий Tarил) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Tagil we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 140 kilometrow sewjerozapadnje Jekaterinburga. Ma něhdźe 356 tysac wobydlerjow.
StawiznyWobdźěłać
Sydlišćo je so w lěće 1722 jako Tagilskij zawod załožiło a ma wot lěta 1919 měšćanske prawa.
LiteraturaWobdźěłać
- HижHe-Tarилbckий жeлeзoдeлaTeлbHый зaBoд// ЭHциkлoпeдичeckий cлoBapb Бpokrayзa и EфpoHa : B 86 T. (82 T. и 4 дoп.). — CПб., 1890—1907.


text:
Finlandyjo
Finlandyjo, Republika Finlandyje (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo we půłnocnyj Ojropje, ferajńista Ojropejskij Uńije. Grańica mo uod zachodu ze Szwecyjům a ze Bałtyckym Morzym, uod půłnocy ze Norwygijům a uod wschodu ze Rusyjům.
Wjynkszość wjyrchu Finlandyje to sům ńiźiny ze młodům polodowcowům rzezům. Naturalne zachodńe a połedńowe grańice Finlandyje wyznaczajům Botńicko a Fińsko Zatoka, mjyndzy kerymi rozćůngo śe poprzećinane ćůngůma wzńyśyń morynowych Fińske Pojeźerze ze 60 tyś. jeźor. Jeźora zajmujům 18,8 tys km², fest liczne sům barzouy a torfowiska. We postrzodkowyj tajli kraju uksztołtowańy terynu mo cechy połedńowych pojeźerzů a wyżynůw, kere sům rozlygowane na půłnocy. Na půłnoc uod Podbjygůnowygo Koła je Fińsko Lapůńijo, kero je przedgůrzym Skandynawskich Gůrůw. Lyńijo szkerowygo wybrzeżo je śilńy rozwińynto, mockům małych wysepek.


text:
Ani się my nie obezdrzili, a uż nawszczywił nas nowy dwatysiónce dwacaty rok i trzeja się chycić za drukowani siedem a trzicatego naszego TRAMWAJA. W nim podarziło mi się dać do rzeczy s jednóm szykownóm cieszynioczkóm, kiero mo we starości wszecko, co je naszóm cieszyńskóm kultóróm. Poradzi pieknie malować rozmajte obrozki, kiere sie tustelokóm moc podobajóm. Ludzie prawióm też, że pieknie hekluje i wyszywo eszcze moc pieknych inszych wiecy na rozmajtych babskich sukniach i inszych oblyczkach.
AGNIESZKA PAWLITKO – specjalista ds. edukacji kulturalnej w Cieszyńskim Ośrodku Kultury „Dom Narodowy”, który zajmuje się upowszechnianiem kultury i prowadzeniem projektów kulturalnych z Ministerstwa i Euroregionu. Dyplomantka Filii Uniwersytetu Śląskiego z zakresu etnologii i malarstwa w pracowni prof. Tadeusza Rusa. Aktualnie studentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Profesjonalnie zajmuje się malarstwem i rękodziełem artystycznym, a także folklorem i sztuką ludową. Swoje prace niejednokrotnie prezentowała na różnych wystawach w kraju i zagranicą. Jest członkiem Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Związku Polskich Artystów Plastyków okręg Bielsko- Biała i Polskiego Stowarzyszenia Artystów Plastyków w RC. Była także tancerką
w Zespole Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej im. Janiny Marcinkowej.
Fryderyk Dral – pani Agnieszko tustelocy o was prawióm, że mocie zaczarowane rynce s pod kierych wylazujóm przerozmajte piekne wieca. Wszedcy też wiedzóm, że bardzo pieknie poradzicie malować obrazy, na kiere idzie trefić tu u unas dóma i aji też za granicóm.Tak rozmyśłóm, że ty wszecki swoji wieca, kiere podarziło sie wóm we swojim żywobyciu przynś, pieknie naszym czytmiorzóm TRAMWAJU opowiycie po naszymu. Jo se zaś wszymóm, że wszeckim to co tu rzekniecie sie spodobo i bydóm to czytać aji porem razy.
Agniszka Pawlitko – panie redaktorze poprugujym rzóndzić s wami po naszymu, ale dobrze wiycie, że dziynnie muszym s ludziami prawić czysto po polsku i skyrs tego ta rzecz s wami nie pujdzie mi tak snadno. Rachujym na was, że mi w tym rzóndzyniu pumożecie
i nie zrobi to wóm moc łostudy.
Urodziłach się w Cieszynie i wszecki schódki mojigo sztudyrowanio zarachaowach w mojim Cieszynie. Nejprzód była szkółka, nieskorzi podstawówka i ekonóm,
a na kóniec sztudyrowani, kiere też sie mi podarziło zacznóć i skóńczyć w Cieszynie. Łod małego miałach rada fórt cosi malować na wszeckich kartkach, kiere prziszły mi pod rynke, co wiym łod moji mamy, kiero mie eszcze fórt do tego namowiała. Piyrsze roki mojigo żywobycio zarachowałach u mojich starzików w Dymbowcu, ale starzika nie pamiyntóm, bo umrził jak żech miała trzi miesiónce. Nieskorzij uż żech yno całymi dniami urzyndowałach s mojóm stareczkóm s kieróm żech warziła rozmajte wieca i chodziłach ś nióm dziynnie do krzeftu, a do sómsioda, po mlyko od krowy. Po poru rokach przekludzilimy sie do Cieszyna, kaj do dzisia sie mi fajnie miyszko. W Cieszynie, zaczłach chodzić do szkółki w kierej sie mi tam nie podobało, alech musiała tam być, bo moja mama chodziła do roboty. Spóminóm se jak jednego roku mioł prziś tam do nas Mikołój, ale rychlij nawszczywił naszóm szkółkem dioboł, kierego nasze opiekunki przegnały, ale jak uciekoł to dwiyrze prziszczypiły mu łogón. Postraszyły łone nas, że muszymy se dować na ludzi pozór, bo diobeł rzóndzi jejch głosami. Jo sie tak tego wylynkała, że zebrałach do kupy porę dziecek i zawrziłymy sie w jednej izbie, ale tak dobrze, że żodyn nie poradzioł do ni wlyś. Łod tego jednak czasu uż żodyn wiyncyj nie widzioł w naszej szkółce żodnego djoboła.
Spóminóm se eszcze, że w tej szkółce uż pieknie malowałach rozmajte obrozki, kiere nieskorzij wisiały na ścianach i sie wszeckim fest podobały. Tak jak insze dziecka ni miałach też rada szpinaku, kiery był nóm wciskany i skyrs tego było dycki moc beczu. S tego czasu eszcze móm w pamiyńci to, że moja mama fort cosi heklowała, a jo miała rada cosi dycki wyszywać. Do podstawówki chodziłach do pióntki wedla kierej był akurat blisko park, kiery był jak znaszeł do wagarowanio. Jo miałach takóm fante, że dziynnie przichodziłach porem minut nieskorzi do szkoły, chocioż miyszkałach ganc wedla ni. Była to szkoła, kiero miała nas uczyć szportu, ale mie to nie było w głowie, bo miałach fórt we starości yno wyszywani. Skyrs tego miałach nikiedy kapke ostudy, bo we szkole nie chcieli mi wierzić, że robiym to sama bez mamy i musiałach na łoczach rechtorek dzierżeć w rynkach jegłe i wyszywać. Miałach też bardzo rada malować rozmajte stworzynia s bajek, a nejraczyj muminki w kierych byłach zakochano. Eszcze se spóminóm, żech miała moc rada matme i rozmajte rachunki, a ku tymu też biologie i przirodem.
Isto skyrs tej matmy, kieróm żech miała rada poszłach sie wyłuczyć za technika ekonomiste. Całych tych piyńć roków w tym ekonomie, to był dlo mie czas
w kierym podarziło mi sie poznać moc kamratek i kamratów s kierymi dycki w każdy pióntek po szkole szlimy se siednóć do piceryji, kiero Wenecyjóm sie mianuje. We czwortej klasie prziszeł na mie taki czas, żech zaś poczuła w siebie chyńć do malowanio i żeby to robić przirychtowałach się do sztudyrowanio tej profesyji. Poszło mi to doś snadnie i uż za rok przestałach rozmyślać ło rachunkach, a yno w głowie miałach pyndzle i farbe. Skyrs tego zaczłach chodzić na lekcje do wywołanego cieszyńskigo artysty malorza pana Romana Hyrnika, kiery mioł swojóm malarnie na ulicy Frysztacki. To był czas w kierym żech piyrszy roz uwidzała prowdziwóm sztaluge i mortwóm noture. W tej jego malarni było dycki moc rozmajtych ksiónżek, inkszego rozmajtego harapucio i capartu, kiery do dzisia dobrze pamiyntóm.
Po zdaniu matury zaczłach sztudyrować we Filiji UŚ w Cieszynie etnologije i malarstwo i dzierźym dzisio w rynkach dyplom tej uczelni. Cały tyn czas sztudyrowanio, kiery trwoł u mie od 2005-2013 roku, se do dzisia dobrze spóminóm, ale móm do siebie kapke pretynsyji, żech nie do kóńca wszecko, to coch miała w głowie namalowała. Cały czas tego sztudyrowanio chodziłach też do roboty, ale yno w soboty i niedziele we sklepie Amipol, w kierym robiłach prawie 8 roków rozmajte wieca. Dziynka tej moji artystycznej duszy w tym kszewcie strojiłach wystawy i kaligrafowałach na kartkach cyny na rozmajte wieca. Dziynka tymu nie musiałach tam dycki ciynżko robić. S tej roboty spóminóm se też jak przed Godami sprzedowalimy żywe karpie, kiere trzeja było czasami aji głobnóć, a jo się tego brzidziła. Nie było inszej rady yno kansi sie schować, abo uciyc do chałupy. Jak zaczłach sztudyrowć tyn kierunek artystyczny, to ni mógłach przewekslować to myślyni ekonomiczne na artystyczne, kiere było mało kónkretne. Jakosi trzeja było do tego prziwyknóć i nabrać ciyrpliwości, kiero przi tej kulturze je każdymu artyście potrzebno. Jednego roku, jak żech pojechała na TKB, to podarziło mi sie posłóchać jak śpiywajóm nasi gorole i zaroz żech uznała, że móm duszem moich starzików i weznym sie za sztudyrowani etnologije. Zapisałach sie też do Zespołu Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej, coby widzieć s bliska tóm cieszyńskóm tradycyje. Był to rok 2008 w kierym pojechałach do roboty na zachód, coby se cosi dorobić. Tym zachodym była Dania w kierej miałach obiecanóm robotem, alech isto przijechałach za nieskoro, bo uż ji nie było. Sama znaszłach se robotem w hotelu w kierym podarziło mi się przez trzi miesiónce kapke grosza zarobić. Po robocie chciałach cosi inszego widzić i roz s mojóm kamratkóm na pojczanych kołach przejechałymy se porem kilometrów po plaży i lesie, kiery był wedla.
W lesie nazbiyrałymy grzibów s kierych zrobiłymy se zupe, sos i kotlety. Po poru godzinach jedyn nasz znómy, kiery sie tego najod zaczył rzigać i musielimy go łodwiyś do szpitola społym eszcze s jednóm kamratkóm, kierej też ty grziby jakosi nie posłóżyły. Do dzisua nie wiym co mu zaszkodziło, bo grziby we szpitolu zbadali i nie było w nich żodnej truciny, a łón rano cały i zdrowy prziszeł spadki ku nóm s tego szpitola. Nie byłach eszcze nigdy tako szczynśliwo, wtedy jak żech uwidziała tego mojigo kamrata we dwiyrzach jak stoł w gatkach i s ryncznikym na plecach, a to była jego oblyczka
w kierej do tego szpitola pojechoł.
Eszcze mi sie cosi spółmniało ło mojich starzikach, kierzi dycki też kansi tańcowali i śpiywali w rozmajtych ludowych manszaftach. Przikludzili sie łóni aże kansis pod Żywca do Puńcowa w kierym nieskorzi dlógo miyszkali. Spóminóm se też, że moja stareczka na Gody strojiła całóm chałupem kwiotkami s bibuły. Dycki
w jeji chałupie było wszyndzi rozmajtej ludowej oblyczki w kierej łóni oba dwa dziynnie na siebie oblykali. Tak dzisio rozmyślóm, że to isto tyn folklor kiery móm fest rada dali mi moji starzicy w gynach.
Jak żech sztudyrowała to cały czas chodziłach do roboty i nie było mi leko, ale nigdy nie prziszło mi do czepani, coby te robotem pochynóć i dać se pokój. We 2011 roku skóńczyłach sztudyrowani na wydziale artystycznym, a dwa roki nieskorzi na wydziale etnologii. Od tego czasu kamracym sie s jednym wywołanym artystóm z Nieborowa koło Trzyńca, kiery był mojóm inspiracyjóm przi pisaniu pracy magiserski. Do dzisia społym fórt cosi malujymy i nasze obrazy wiszóm
w rozmajtych galeryjach wedla siebie. Dwa roki nieskorzi, jak żech uż wóm panie redaktorze prawiła, prziszło mi zdować drugi dyplóm i mojóm inspiracyjóm był wyszywany strój cieszyński. Samach se go uszyła i powyszywała żywotek za pinióndze, kierech dostała od starki na moji wiesieli. Do dzisia w nim chodzym na rozmajte hałdamasze i insze imprezy.
We 2013 roku jak uż sie mi podarziło prziś z tym sztudyrowanim do porzóndku toch poszła do roboty do Cieszyńskigo Ośrodka Kultury. Poszło mi to doś lekuśko, bo isto ci, kierzi ło tej robocie dali sie sy mnóm do rzeczy uznali że sie godzym i do dzisia tam robiym. Zaroz żech sie też zwolniła s tego kszeftu s zielyninóm, bo uż miałach robotem, kiero mi pasowała i pasuje do dzisia. Cały tyn czas pokozoł mi jak fungujóm rozmajte kulturalne insztytucyje, kiere nieskorzij sama zaczłach organizować. We świecie w kierym rzóndzi pinióndz
i wszecko je jednaki to dobre je przipóminać tustelokóm skónd się wziyli i co kiejsi jejich ojcowie robili. Niech wiedzóm młodziocy, że kiejsi nasi starzicy i starki byli ganc inszymi ludziami, kierym nic leko nie przichodziło, a i tak znaszli dycki czas, coby sie pieknie wystroić i pokozać jak je piekno ta naszo cieszyńsko oblyczka. We wrześniu łóńskigo roku odewrzilimy Centrum Folkloru Śląska Cieszyńskiego w kierym chróniymy dziedzictwo naszych przodków, kierzi uż dłógo spoczywajóm na kierchowie.
Jo ze swoji strony robiym wszecko, coby s pod mojich rónk wychodziły coroz piekniejsze wieca, kiere majóm być taki jak hańdownij nasi ojcowie i starki wyrobiały. Robili to bardzo pieknie, ale prawie w każdej dziedzinie kapke inakszyj. I też tymu jo se dała na tym zoleżeć, coby sie nauczyć wyszywać po beskidzku na żywotkach, kiere kiejsi nasze paniczki oblykały. Paniczki, kiere uż majóm swojigo chlopa, kiejsi nosiły na glowach czepce, coby uż miały łod inszych chłopów pokój. I ty czepce robi sie metodóm jegłowóm, kieróm yno uż poradzóm baby w Istebnej. Coby sie tego nauczyć musiałach zmitrynżyć cały rok na to, ale tego nie żałujym. Dziynka tymu pod kóniec łóńskigo roku zdobyłach II miejsce za wyszywani w kónkursie na Koronki Koniakowskie i Beskidzki wyszywani krzyżykowe. Zrobiło mi to wielkóm radość, że ta moja robota nie poszła na marne i zustała pochwolóno.
Dzisio eszcze kształcym sie na fest wywołanej szkole w Krakowie, kiero ASP sie mianuje. Tego roku jak dobrze pujdzie to dostanym od nich dyplóm kiery bydzie brónióny w temacie malarstwa do kupy s folklorym.
Malowani je mojóm pasjóm i je prawie całym mojim żywobycim. Malujym na płótnie yno cały nasz folklor, kiery widać w tańcu i strojach, a jako to mi wyndzie nigdy nie myślym do przodku, skyrs tego, bo tym regirujóm emocje. To przichodzi dycki jak zamoczym pyndzel we farbie i zacznym nim szmyrać po płótnie.
Móm też wielkóm fante do rozmajtego rajzowanio po świecie, daleko i blisko. Ale nejraczyj podobo mi sie to piyrsze, bo chciałabych za swojigo żywobycio być
w każdym kontku naszego świata. Tam kaj jadym ogłóndóm dycki jejich kulturem, zwyczaje i oblyczke ludowóm. Móm też rada dać sie dycki do rzeczy s ludziami tam stela i połoglóndać wszecki jejich muzea.
Zapewne państwo zastanawiają się jak to się stało, że staram się w życiu połączyć fascynacje folklorem z malarstwem…. Dzisiaj spełniam swoje największe marzenia jakim są studia na ASP w Krakowie, ale żebym mogła je rozpocząć musiało minąć kilkanaście lat i dużo doświadczeń. Cieszę się także, że mogłam opowiedzieć po naszymu tych kilka historii z mojego życia.


text:
Biblioteka nocą: Melon. Maszket
Mōja Bibliotyka choby grafitowo wieża stoji kole szachty Aschenborn, co to stoła na wōnglu. Nale lepi pedzieć, że niy idzie ô wongel ino ô diamynt. Bestōż nockōm blyndujymy do sia, jak te krōnlojtry ôd Donersmarckōw, abo Schaffgotchōw, abo tyż jak tyn szif blank inkszych z filmu „Bliski tref czeciego grada” Spielberga. I niy ô świycynie tukej idzie, choć tyż. Ino ô ta nić, kero w etyrze czimo wszyske gyszechty. I te kere sōm samōm prowdōm i te ganc ajnfachowe – nale najbardzi te kere sōm gynau w strzodku.
Tak sie łaża po gōrnyj galeryji cołkiym pod kopułōm ze szkła. Kej zabiyrōm sie do czytanio blikom sie nojpiyrw w gwiozdy, coby sie szwōngnōnć, a dopiero pōtym zaczynōm szkłōdzić.
I jest to richtich tyn momynt, kej czuja sie jak tyn astronauta z filmu Kubricka.
Siyngōm rynkom po ksiōnżka, kero ôsprawio ô umrzikach we szranku – jak czytōm na rancie. Niy biera ino jedny. Dzisioj – bo co mi tam, rube niy sōm – biera sztyry ksiōnżki. Wszyske ôpowiadajōm ô jedynym chopie, ô prawdziwy legyndzie ślonskij policaj. Ja richtich, po kolei sōm to: „Kōmisorz Hanusik” (Kotōrz Mały, Silesia Progress, 2014), „Kōmisorz Hanusik. We tajnyj sużbie ślōnskij nacyje” (Kotōrz Mały, Silesia Progress, 2015), „Kōmisorz Hanusik i Sznupok” (Kotōrz Mały, Opole Silesia Progress, 2016) i „Umrzik we szranku” (Kotōrz Mały, Silesia Progress, 2017). A trza tukej padać, że wszyskim ôkładkōm urody dodoł artysta Jarosław Kassner ze Świyntochlowic. I tak z tymi sztyryma tajlami siadōm i czytōm. I klojzdōm sie po papiōrze leko, choby robiōł żech to cołki czos. Ale niy ma to prowda. Kej żech mioł w rynkach na poczōntku „Komisōrza”, to pierwsze zajty szły mi blank poleku. Bo co inkszego suchać, a co inkszego czytać. Ale zarozki po tych poru zajtach zapomniōł żech, że jes to naszkryflane w ślonski godce. Teroski te moje czytanie ksiōnżek ô Komisōrzu Hanusiku, to je blank normalne. Downi przed Melonym mi tak niy szło. Może skuli tego, że to co przōdzi żech czytoł po ślonsku było do luftu, bo w godce fulać idzie wiela wlezie i to niy szteruju, nale w literaturze sie tak niy do, bo wlatuje sie w grafōmanio. A po ślonsku, niy idzie tukej cyganić, wiela takich kibli sie wyloło. Dyć je myjglich, co trza było ta cesta przelyź. Może musieli być przodzi te kabarety, filmy, kōnkōrsy ślonski godki, jednoaktówki, wice w radyjoku i inksze deiberacyje – bali cajtungi nikere wydowajōm po ślōnsku. No ja, piramida je tako jak kożdy widzi.
Dyć pōćmy tam kaj żech zaczōł. Bestōż właża do świata Melona wartko z gymbōm roześmionom ôd ucha do ucha. Czego tam niy ma!? Policaje i to take choby przykludzili sie tukej ôd Philipa Marlowa, nale w ancugach z Nikisza, kradzioki boroki, a tyż i majstry w fachu kradzynio, mordyrze blank ajnfachowe i take kere łaziyli do szule ôd dochtora Hannibala Lectera z Lipin i inne roztomajte lōmpy. Do tego klachule, kere ôbgodajōm wszysko i wszyskich, mode ojle z gryfnymi lajbikami i motyki z maszketnymi cyckami, co to karlusōw sōm w stanie przerobić na lyjberwoszt, heksy, co zrōbiom dziura w brzuchu kożdymu i wszyndzie. Nō i połednice, kere niczym piźniynte fyministki ucinajōm chopōm łeby, coby szpiowały golfa. Do tego beboki, utopce i inksze stworki. I w kōńcu sōm wielki Kōmisorz Achim Hanusik, ô kerym Melon napisoł „Ôn je bardzij chytry niż Sherlock Holmes, Ôn je bardzij wyzgerny niż James Bond, a wypić gorzoły poradzi wiyncy niż lompy u wos na placu.” Dyć, kōmisorz, kery chyto wszyske mynty. Kery chyciōł Erwina Ryszawego. Tego Ryszawego, co umioł sie tak przeblyc, nale tak przeblyc, że niy ino zrobił w konia fusbalerōw Gieksy, pierōnōw z banków, a tyż i żōna Komyndanta Ślonskij Pilicaj (co prowda, z przeblykaniym sie Ryszawego za prymiera, to Hanusik niy musioł być taki wartki w chytaniu).
No ja, nale u Melona niy ino pełno richtich gryfnych ufokōw. Trocha może za rubym sztrichym namalowanych. Ino wiymy, że to skuli narracyje je zrobione. A ôna po to, coby tyn co czyto, mōg szafnōńć wszysko z gryfnie wykrzyiōnom gymbōm. A kedy skończy mo larmować, że jeszcze kce. Ja, to je prowda – i może bestoż wrōz wszyske sztyry tajle przodoło sie w nakładzie 12 000. Jak to godajōm Hamerykany: bestseler. I niy ino na rynku ksiōnżki naszrajbowanyj po ślōnsku. Zdō sie tu jeszcze pedzieć, że ludzie czytajōm Hanusika ni ino skuli szykownie zmajstrowanych bohatyrōw. Niy ino skuli tego, żo możno sie pośmioć – i to tak richtich ôd środka brzucha. Nale bestōż, że je tam pełno poziomów. Piyrwszy poziom szpasu, kery regiyruje, wciepuje czytelnika do poziomu ślōnski historyje, a dalij do ślōnski kultury, ino tak ôd niychcynio, zdowo sie, że przez cufal. Nale tak sie ino zdowo.
Cuzamyn do kupy czytanie Hanusika to je jedyn wielki maszket. Niy ma w ślōnski literaturze takiyj narracyje. Wszyndy na kōńcu wychodzōm z ôczōw płaczki bolynia, a u Melona tyż ône sōm, ino, że to sōm płaczki frojdy, a kajś miyndzy nimi pochrōnione płaczki pomiarkowanio.
I jeszczy jedno rzecz, kero mie ôbalyła przi czytaniu. Melon niy ino szkryflo po ślonsku. Ôn unokwił ślōnski świot, w kerym wszyscy godajōm po ślōnsku – w doma, w robocie, w amcie, nale tyż bez mobiloki, w cajtungach, radioku, telewizyji, Internecie – co tu godać, wszyndzie. To je choby u Partchett’a. Świot kerego niy ma, a przeca jes. Tym bardzi, że je to taki richtich hajmat kery, kejby tak richtich posznupać, mo w środku u sia kożdy z nos, kery wyloz ze slōnsij godki. I choby ino za to Melonowi noleży sie dynkmal na ślonskim parnasie.
I musza naszkryflać na ôstatek za chopym, kery po pierwszym Hanusiku przaje Melonowi tak jak jo: „Downo niy czytołech żodnego tekstu z takōm uciechōm i to po ślonsku. Komisōrza Hanusika piyrszy roz trefiołech w KOREZIE, w tyjatrze w Katowicach – i już w tyn czos poczułech, że artysta Marcin Melon mo talynt. A po czytaniu ksionżki już ô tym wiedziołech. Ślonski kerym została napisano ksionżka, to je mōj ślōnski i może bestoż mi zasztimowała. Nale niy ino jynzyk gryfnie zagroł mi w gowie. Sranda i iluminacyjo poszły u Melona choby do tanga, ze szpasem i klar. Co tu godać? Richtich szykowny tyn Komisorz Hanusik. Poczytejcie sie go.”
Dyć.