text:
Lětuši mjezynarodny folklorny festiwal je nimo. Štož zwostanu, su dopomnjenki na wuběrny swjatk z přemóžacej kulturu ze wšeho swěta. Alfons Handik je so po swjedźenišćach w Budyšinje, Hochozy a Chrósćicach rozhladował a so wopytowarjow festiwala za měnjenjemi prašał.
Marja Gotšalowa z Konjec: Smój so z mandźelskim prěni raz tež do Hochozy podałoj. Byrnjež drje tu telko ludźi njebyło, kaž dožiwjamy to sobotu na Chróšćanskich statokach, so namaj atmosfera tu lubi. Tróšku parujemoj, zo po Choćebuzu lědma něšto na wulki podawk w Hochozy pokazuje. Wjace wabjenja njeby na škodu było. Hochoženjo drje su so prócowali štyri statoki wotpowědnje wuhotować, wjes pak móhła přiwšěm hišće rjeńšo wupyšena być.
Wosom městow w Němskej, kotrež chcyli so Kulturna stolica Europy 2025 stać, so tuchwilu wo zestajenje bidbooka prócuje. Mjez nimi su wulke stolicy zwjazkowych krajow, kaž Drježdźany, Hannover a Magdeburg. Ale tež wjele mjeńše města, kaž Gera, Hildesheim a Žitawa, so wo titul požadaja. Zmužite wokrjesne město Žitawa blisko mjezy k Pólskej a Čěskej je ze swojimi 25 000 wobydlerjemi z wotstawkom najmjeńše mjez požadarjemi. Žitawa 2025 – to pak njeje jeno čestny narok wyšeho měšćanosty Thomasa Zenkera a jeho marketingoweho šefa Kaija Grebascha. Přetož 26. meje stej 74,2 procentaj wobydlerjow w oficialnym wobydlerskim rozsudźe z ,haj‘ za požadanje Žitawy wo titul „kulturna stolica“ hłosowałoj. Tajka jasna wjetšina překwapja, wšako je so AfD w paralelnje wotměwacych so europskich wólbach z 28,7 procentami w tym měsće najsylniša politiska móc stała.
XIII. mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica 2019“ je njeličomnych hosći z najwšelakorišich kónčin přiwabił. Alfons Handrik je so mjez wopytowarjemi kaž tež mjez sobuskutkowacymi a pomocnikami festiwala naprašował, kajki zaćišć je swjatk w nich zawostajił a što je so jim na štyrjoch dnjach połnych kultury we Łužicy wosebje lubiło.
Dominik Krötel, předsyda młodźinskeho kluba z Hochozy: Derje so hišće dopominam, kak smy jako dźěći před 12 lětami wot dwora k dworej běhali a so wjeselili měć we wsy telko wukrajnych kulturnych skupin. Dźensa je nas we wsy něhdźe 60 młodostnych, a smy so hižo w přihotach z našimi móžnosćemi wo to prócowali dobri hosćićeljo być. Staramy so na wšěch štyrjoch dworach w Hochozy wo dobry wotběh. Sam jara wobžaruju, zo njejsym, kaž mojej dźěd a wowka to hišće móžetaj, serbšćinu nawuknył.
Serbja njejsu w rozsudnych gremijach kaž we wuhlowej komisiji abo w parlamentach Němskeje demokratisce reprezentowani. Wo tym je serbski spisowaćel Benedikt Dyrlich přeswědčeny, kaž nowina Leipziger Volkszeitung rozprawja. Žurnalistka Anita Kecke bě z Dyrlichom interview wo jeho nowej knize „Doma we wućekach 1“ wjedła, w kotrejž rysuje awtor swoje žiwjenje w NDR. Tak Dyrlich powěda, zo njeje za čas NDR typiski žiwjenski běh serbskeho intelektualneho měł a zo njebě na přikład na gymnaziju był. Maturu dyrbješe na wječornej šuli nachwatać.
Čitar zhoni, kak je so Dyrlich do wizěra stasi dóstał, dźěłajo ze serbskim spisowaćelom Kitom Lorencom, kiž jeho w dźěłowym kruhu serbskich spisowaćelow spěchowaše. W lětach 1970 do 1989 je cyłkownje 25 wosobow informacije wo Dyrlichu stasi dawało. Mjez nimi běchu Němcy runje tak kaž Serbja, zdźěla wulcerjadni zastupnicy Domowiny a dalšich serbskich institucijow. Přiwšěm je sej Dyrlich wěsty, zo běchu aktiwity stasi napřećo małej horstce kritisce nastajenych Serbow dospołnje přehnate.
Nastupajo wabjenje w Budyšinje za folklorny festiwal „Łužica“ so Lucian Kaulfürst z Budyšina pjera jima:
W Budyšinje zahaji so 4. julija we 18 hodź. XIII. mjezynarodny folklorny festiwal. A tysacy Budyšanow a jich hosćo budu zaso při dróhach wot Póstoweho naměsta přez Žitne wiki, podłu Bohateje hač na Hłowne torhošćo stać. Wšitcy ći tón dźeń jenož do města přichwataja, zo bychu sej zahajenski ćah wjace hač 300 sobuskutkowacych z cyłeho swěta wobhladali a so na nim zawjeselili. Po swjedźenskim ćahu poda so wulki dźěl přitomnych sobu na Hród abo kaž lětsa, do Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła, zo bychu tam krasny galaprogram dožiwili.
Tak daloko moja snano tróšku přehnata wizija, kotraž wšak we woprawdźitosći tróšku hinaša wupada, a to ma wšelake přičiny.
Herta Žurkowa z Budyšina piše:
Jako dóndźech sej minjenu sobotu na Budyske Žitne wiki, zo bych sej z mandźelskim Smjerdźečansku rejwansku skupinu z premjeru noweho programa „Serbska reja“ wobhladała, mějach dožiwjenje wosebiteho razu. Němsce narěča mje tam starša wopytowarka, hač sym Serbowka, hač znaju Smjerdźacu a hač su młodźi rejwarjo a rejwarki wšo Serbja. Wot žony zhonich, zo pochadźa z belgiskeho Genta.
Wona bě prěni raz w nowych zwjazkowych krajach. Tam słyšeše wo Serbach a bě zahorjena móc dožiwić, kak młodźi ludźo swoju kulturu pěstuja. „Doma budu powědać“, rjekny knjeni Janssens, kotraž ma jako bywša wučerka za němčinu hišće wjele zwiskow z młodymi ludźimi, „kak wědomje tu na zachowanje serbskeje kultury dźiwaja.“ Wosebje chwaleše sej wona perfektne wobknježenje wobeju rěčow. Jeje napominace słowa „Zdźeržće a zachowajće sej swoju rěč a kulturu!“ měli sej ludźo zas a zaso wuwědomjeć.
Při rozžohnowanju mi Belgičanka praji, zo wostanu jej rejwarjo a rejwarki w dobrym pomjatku a zo zawěsće tež na XIII. mjezynarodny folklorny festiwal zaso do Łužicy přijědźe.
Nawoda Serbskeho gymnazija Budyšin René Wjacławk wotmołwi po wothłosowanju ze zamołwitym za serbske naležnosće na Krajnym zarjedźe za šulu a kubłanje Bosćijom Handrikom na prašenje Jana Nuka, kotrež bě we wčerawšim wudaću Serbskich Nowin w rubrice Zapósłane stajił: Štó smě na Serbski gymnazij?
Wy, česćeny knježe Nuko, so zjawnje w nowinach za naju wosobinskim měnjenjom prašeće, štó smě na Serbski gymnazij? Na samsnym (zjawnym) puću posrědkujemoj Wam wotmołwu. Do toho pak dyrbjeli jeničce prašenje za sebje wotmołwić. Čehodla so na wotpowědnym městnje njeinformujeće, na přikład na Serbskim gymnaziju abo na Krajnym zarjedźe za šulu a kubłanje. Njedokładnych rešeršow dla wšak hrozy strach tukanjow a šěrjenja wopačnosćow.
Prawje je, zo njemóže Budyski Melanchthonowy gymnazij wšitkich zajimcow w nowym šulskim lěće přiwzać. Wopačne su konkluzije, kotrež z přinoška wotwodźujeće.
Jan Nuk z Radworja so praša: Štó smě na Serbski gymnazij?
Kak wotmołwimy na prašenje: Štó smě na Serbski gymnazij? Zawěsće tón, kiž ma za to wotpowědne znamki na zakładnej abo srjedźnej šuli a zawěsće tež tón, kiž ma zakładne znajomosće serbšćiny abo znajmjeńša wolu, sej je w gymnazialnym kubłanju přiswojić.
Nichtó drje njeby na ideju přišoł, zo móže tež tón na Serbski gymnazij Budyšin, kiž ma zbožo, za njón wulosowany być. To njeje žort, to je fakt. We wudaću dźenika Sächsische Zeitung ze 24. meje zhonimy pod nadpismom: „Zu wenig Platz an den Schulen“, zo Budyski Melanchthonowy gymnazij njemóže wšitkich šulerjow přiwzać, kotřiž su próstwu na přiwzaće stajili. Tohodla dyrbjachu někotrych z wulosowanjom na Schillerowy gymnazij a Serbski gymnazij předelegować.
Prašam so, što praji k tajkemu postupowanju nawoda Serbskeho gymnazija René Wjacławk abo zamołwity za serbske šulstwo pola Krajneho zarjada za šulu a kubłanje (LaSuB) Bosćij Handrik. Je-li losowanske zbožo dalši kriterij požadanja za naše serbske kubłanišćo, da dobru nóc, Serbski gymnazijo!
Joachim Nowak z Němcow piše wo mejemjetanju minjeny kónc tydźenja w Němcach:
Kaž hižo do toho wozjewjene, bě lětuši Němčanski wjesny swjedźeń skromniši hač hewak. Přičina je dróhotwar. Tak je swjedźenišćo přez zawrjenu dróhu lědma přistupne. Mejemjetanje z małym programom za wobydlerjow pak su tam najebać to přewjedli.
Při najrjeńšim wjedrje so dźěći wjesneje pěstowarnje zabawjachu, prjedy hač dźesać porow w katolskej narodnej drasće z dujerskej hudźbu Delnjołužiskich muzikantow z Wótranja (Ortrand) na swjedźenišćo zaćahny. Napřemoběh wo mejski wjeršk doby šef młodźinskeho kluba Pawoł Grofa. Wón wuzwoli sej Julianu Pěčkec za kralownu. Pod přikleskom krónowachu ju ze zelenym wěncom. Po reji wokoło meje přeprosy mejski kral wšitkich na piwo, prjedy hač poda so mejskokralowski porik z kuču na krótku turu. Kapała zahra tež serbski spěw „Wjesele dźensa“ a Marja Grofina je k tomu spěwała.
Wječor přewjedźechu Němčenjo tradicionalne gawdijowe hry. Tu nastupi 21 towarstwow. Bě to sportowe, wušiknostne a kwisowe wubědźowanje, kotrež doby młodźinski klub.
Regina Šołćina z Konjec piše wo swojch nazhonjenjach w zwisku z pčołkami:
Zo pčołki porno wjelkam w politice ženje žanu lobby njemějachu, je znate. Njedawno dóńdźe k rozestajenju mjez delanskim pčołarjom a traktoristami, kotřiž su w připołdnišim času w połnym słóncu kćějaty rěpik z chemiju popryskali a tak pčołkam smjerć přinjesli. Pčołki na kćenju su zajědojćene na zemju padnyli a zahinyli.
Zo pak su tež dobre puće za wobě stronje w rozumnej mjezsobnej komunikaciji móžne, njech tónle směrodajny přikład dopokazuje. Wutoru, 7. meje, zwonješe telefon a dóstachmy informaciju: Budźemy štwórtk, 9. meje, jeli so njedešćuje, wot 7.30 hač do něhdźe 11 hodź. rěpik pryskać. Prošu mějće pčołki tak dołho zawrjene. Zamołwity zarjad za ratarstwo je to w zwisku z agrarnym drustwom Sorabia sobu zdźělił. Chwalobne a wšeje česće to hódne, tak zhromadnje na dobro přirody a ludźi skutkować. A to płaći na kóncu jenož jedyn telefonat!


c: text/html

text:
Strzewiki
Strzewiki to tajla uobleczyńo, kero uobuwo śe na szłapy.
Strzewik skłodo śe nojczyńśći ze:
- zole, kero wyuůnaczůno je ze gůminu (btp. gůmjoki), drzewa (ntp. holcoki), plastiku a inkszych materjałůw. Zole sům nojwożńyjszům tajlům strzewikůw.
- abzaca, kery je prziklajstrowany abo prziteksowany do zole uode spodku;
- szułszaftu (cholywy), kero zakrywo wjyrch szłapy abo czasym dolne tajle nogi. Mogům być uheklowane (ntp. ze zomszu abo ze lyjdru), uodlůne ze plastiku abo ze gůminu.
- szplatůwk (ntp. gulery) abo haltrůw (ntp. zandale).
Rzymjeśńikym uod rychtowańo strzewikůw je szewjec.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: Wojerecy (SN/mwe). W měsće Wojerecach a na wsach je policija loni 933 njezbožow registrowała. Cyłkowna wěcna škoda wučinješe dohromady 1,6 milionow eurow. Na parkowanišćach dóńdźe k 423 njezbožam z něhdźe 530 000 eurami škody. 68 njezbožow sta so dźiwiny dla, 53 z nich mjez 22 a 6 hodź. ze škodu 86 000 eurow. 751 wobchadnych njezbožow zličichu wot 6 do 18 hodź., přewažnje póndźelu, wutoru a pjatk. K najmjenje njezbožam dóńdźe njedźelu. Smjertne pady wobchadneho njezboža dla loni we Wojerecach žane njeběchu. Přiwšěm so 36 wosobow ćežko zrani, 69 lochko, mjez nimi 32 wodźerjow awta a 48 kolesowarjow. Mjez zranjenymi bě dźesać dźěći do štyrnaće lět. 214 zawinowarjow njezboža ćekny, 82 z nich je policija lepiła. Ekstremne njezbožowe ćežišća loni zwěsćili njejsu. Wot pjeć podobnych njezbožow so hakle scyła wo tajkich ćežišćach rěči.


text: Při tutych slědźenjach je so z najwyšim zakonjedawacym organom NDR, z Ludowej komoru zaběrał. Tu skutkowachu přez cyły čas NDR tež wosoby serbskeho pochada. Cyłkownje je awtor 28 pósłancow dokumentował, pola kotrychž so znajmjeńša w jednym pisomnym žórle serbski pochad naspomni. Ličba Serbow w Ludowej komorje pohibowaše so mjez třomi (1950, 1958) a dźesaćomi zapósłancami (1986), a to z přidatnymi kandidatami. Wot druheje wólbneje doby w lětach 1954–1958 sedźachu w Ludowej komorje prawidłownje tež serbske žony, kotrychž bě w běhu wšěch wólbnych dobow NDR dohromady dwanaće. Hladajo na ličbu čłonstwa w Ludowej komorje bě najhusćišo zastupjeny Kurt Krjeńc, kotryž sta so wot spočatka hač do swojeje smjerće z čłonom sydom sejmow. Po Krjeńcu slěduje dalši funkcionar Domowiny Jurij Handrik, kotryž bě pjeć króć čłon NDRskeho sejma (jónu jako přidatny kandidat). Štyri króć sedźachu Jurij Pěčka (jenož jako přidatny kandidat) a Werner Maruš (dwójce jako přidatny kandidat) w sejmje a trójce Michał Koplanski, Křesćan Kruža (dwójce jako přidatny kandidat) a Jurij Grós (jónu jako přidatny kandidat).


text:
Starši a dźěći chcedźa zadźěwać, zo dyrbi přidružnik šulu wopušćić
Łaz (CK/SN). Sakska pyta młodych a zahorjenych wučerjow. Za tajkeho maja šulerjo a starši Daniela Volkmera, kiž na Łazowskej wyšej šuli hudźbu a němčinu podawa. W přichodnym šulskim lěće 2018/2019 pak to po wšěm zdaću hižo njebudźe, znajmjeńša nic na samsnym kubłanišću. Přećiwo tomu su starši a šulerjo spočatk tydźenja protestowali a při haće napřećo šuli demonstrowali.
Daniel Volkmer je germanistiku a hudźbu studował. Wón je kantor w Rěčicach a skutkuje wot lońšeho decembra na Łazowskej šuli jako přidružnik. Na dnju wotewrjenych duri w februaru bě nawodnica šule Margit Hypko hišće rjekła, zo z nim škałobu začinja a „zo so wjesela, zo tu je“.


text:
Szekulada
Szekulada (nah.: xocolotl - goszko woda) – wyrůb cukerńiczy uůnaczůny s mjazgi kakaowyj, fetu kakaowygo (masło kakaowe) abo fetu cukerńiczygo, czygoś do słodzyńo a inkszych dodatkůw. Wytwarzano je uůna nojczyńśći we postaći tabulek. We ńykerych krajach, gůwńy we Meksyku, powszychńijszo je szekulada we postaći napoju na wodźe, mleku abo inkszym płyńy. Rzodźi trefjo śe szekulada sproszkowano abo we granulkach.
Zorty szekulady[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- Przodńi tajlůng:
- Goszko – składo śe ze masła kakaowygo, proszku kakaowygo a cukru, roz a kedy ze ńywjelgům domjyszkům wanilije. Zawjero przynojmńij 70% produktůw ze kakaowyj mjazgi a powinno być przigotowywano we tymperaturze 31,1–32,7 °C. Zawjyro 2–5 rozůw wjyncyj teobrominy niż mlyczno.
- Mlyczno – we jeji skłod wchodźi tyż mlyko abo proszyk mlyczny i wanilijo, a zowartość kakao ńy przekraczo 50%. Tymperatura uůnaczyńo mo 28,9–30,5 °C. Zwykle szekulada ta zawjero ńy mńyj niż 25% suchyj kakaowej masy we sumje, 14% suchyj mlycznyj masy, 2,5% suchyj uodfetowanyj masy kakaowej, 3,5 % fetu mlycznygo a 25% fetu razem.
- Bjoło – ńy zawartośći kakaowygo proszku. We nojlypszich szekuladach tyj zorty je ino do 33% kakaowygo masła. Tymperatura wytwarzańo 27,9–30,5 °C. Ńykerzy uwożajům, iże tyn wyrůb ńy je szekuladom ze wzglyndu na niskům zawortość kakaowygo masła.
- Deserowo
- Szekulady byndůnce mjeszońinům roztomajtych składńikůw ze inkszych zort szekulad:
- Bakalijowo
- Uorzychowo
- szekulady ze uowocůma, likerkůma a inkszymi dodotkůma
Szekulada „couverture” je wyrobym uotrzymonym ze wyrobůw kakaowych a cukrów, zawjero ńy mńij ńiż 35% suchyj masy kakaowyj, we tym:
- 1) ńy mńij niż 31% fetu kakaowygo;
- 2) ńy mńij niż 2,5% ńyfetowyj suchyj masy kakaowyj.
We produktoch szekuladopodobnych zawortość kakao ńy przykraczo 7% cołkej masy. Wjynkszość producyntůw lo uzyskańo gładkij, jydnorodnyj struktury dodowo do szekulady lecytyna sojowo (E322), abo PGPR (polirycynoyoleińon poliglicerolu – E476), co pozwalo zmńyjszyć zawartość drogjygo masła kakaowygo a uobńyżyć lepkość masy.


text:
To by było tela na dzisio Zaproszōm na nastympny Szpil Miesiōnca w grudniu. Dejcie tyż pozōr na nowe felietōny na Ślōnskim Fusbalu. Tera krōtko przerwa. Nojbliższy tekst pokoże sie w pyndziałek, 7 grudnia.
Nastympnōm ekipa, kero spróbuje zatrzimać rozfechtowanych Gliwiczokōw to Górnik Zabrze. Zaś derby…
Ruch, kery w ostatnich szpilach groł doprowdy dobrze, dzisio bōł tak rychtyk bez szans. Waldi Fornalik niy znoloz knifu na lidera. Kōńczy sie serio 5 szpilōw bez porażki.
Trza ofyn prziznać, że Piast bōł bez godki drużynōm lepszōm. Pewnie ze zadku i skutecznie z przodku.
Bezpieczno przewoga Piasta wartko niy stopnieje
90+2 min. – Wolny do Piasta, ale cyntry ani szlagu już niy bydzie. Kōniec.
90 min. – Syndzia dociepuje 2 minuty
89 min. – Piast jeszcze szuko czwortej bramy. Szlag za szlagiym.
88 min. – Nic już samek niy zmiyni tego faktu. Piast z trzema punktami.
86 min. – Zmiana w Piaście. Zmiana w Ruchu. Na boisku Angielski i Włodyka. Pocho sie tera na boisku a pocho.
Wloz i posprzōntoł. Zaś tyn sōm schymat. długi bal, zgrani, szlag. Fusbal to jednak prosto gra.
85 min.- Gerard Badia i 3:0!
84 min. – Zamloło sie pod bramōm Piasta! Brakło yno szlagu.
83 min. – Złazi Szeligo. Jakiś 10 minut potyro Badia
82 min. – Ale laga! Brama Piasta już bōła pusto! W ostatnim mōmyncie gra przerywo obrōńca.
80 min. – Szczylo Mazek. Torman niy śpi.
79 min. – Tera wiyncyj placu z przodku mo Ruch, ale obrona Piasta sztyjc bezbłyndno. Niebiescy niy poradzōm znolyź na nich żodnego knifu…
78 min. – Ała! Podgórski wyciōn rywala rowno z zolym. Karteczka.
77 min. – Tympo szpilu choby lekko przisztopowało
76 min. – Rynka i wolny do Piasta
73 min.- Barisić a Zieńczuk już cisnōm sie kōmpać. 2 zmiany oroz. Na boisku Mokwa i Efir
72 min. – Piast. Tiki-taka pod bramōm Ruchu. Fest kopniynty bal wzdłuż bramy. Niy było kōmu to zawrzeć…
70 min. – Ruch z wolnego… Ruch z roga… Sztyjc klupiōm gowōm w mur.
69 min. – Fechtnōł sie tera po prawej Ruch. Stępiński jednak niy poradzioł se z trzema defynsorami.
68 min. – Z rogu próbowoł odpedzieć Piast. Ale specjalnie ni ma o czym godać…
66 min. – Zaś próbowoł Mazek. Wartko podskoczyło do niego sztyrech obrōńcōw.
64 min. – Z roga Ruch. Kepka! Cyntymetry od prawego słupka. Zieńczuk sztyjc bez bramy.
63 min. – Piast szporuje siyły. Ni ma już telkij agresji w pressingu.
61 min. – Zdo sie, że ofynsywa gości coś sie spamiyntała. Lagōw sztyjc brakuje ale bal coroz lepij kulo sie od fusbaloka do fusbaloka.
59 min. – Pewnie chyto cyntra Putnocky i wartko zaczyno kōntra.
58 min. – Próbowoł zafyrlać pod bramkōm Piasta Stępiński… Darymny futer. Od bramy torman.
57 min. – Szpetnie, szpetnie. nakłodka Vacka. Zaczyno Ruch
55 min. – Żōłto kartka do Heberta. Bezmała za faul…
54 min. – King Bruce Lee. Stępiński próbowoł jakijś ciekawej zorty szkopyrtki… Bal furgnie Pōnbōczkowi w okno…
53 min. – Mono tera?! Mazek przebojym przecis sie miyndzy obrōńcami… Yno rōg
51 min. – W kōńcu Niebiescy pogrywajōm na połowie Piasta, a niy yno szukajōm bala.
50 min. – Szlag czy cyntra? Po zagraniu Koja bal na ausie…
48 min. – Bal miōd-malina do Szeligi! Mōg z tym jeszcze pociōngnōnć… Szlag w bramkorza
47 min. – Zdo sie, że scynariusz szpilu sie niy zmiyni. Piast mo fol placu na rozgrywani bala.
46. min. – Już piyrszo laga Piasta. Wykōńczyni jednak bez szału…
46 min. – Nazot na boisku. W Ruchu piyrszo zmiana. Podgórski za Gigołajewa.
Piast je bardzij aktywny przi odbiyraniu bala. Ruch zostawio gospodorzōm dużo wiyncyj placu.
Jedyne lagi Ruchu to szlagi z daleka Zieńczuka i Stępińskigo. Wiela niy brakło, ale telki próby to moge być dzisio za mało coby zdobyć chocioż jedyn punkt.
Bez godki lepszōm ekipōm gospodorze. Pora fajnych lagōw było. Ruch porzōndnej okazji na wrażyni bala do neca jeszcze tak rychtyk ni mioł.
45 min. – W kartkach już 2:2 i wiyncyj w tej połowie juz niy bydzie. Idymy do szatni synki…
45 min. – W kōńcu szarpnōł Ruch. Fajnie wleźli w szesnostka. Ostatni padani jednak niy doszło tam kaj miało.
44 min – Krōtko rozegrany wolny. Obrōna Ruchu wartko sie w tym pochytała.
43 min. – I nastympno kartka. Tym razym do gości. Grodzicki.
42 min. – Szpetnio wloz Murawski. Drugo kartka zbiyro Piast.
40 min. – Bal na „długim” słupku trefiōł do Maka. Szlag w trybuny…
39 min. – Zdo sie że Piast durś kōntroluje wszyjsko co robi sie dzisio na ich placu.
Barisić dostoł geszynk od obrōńcy. Bōł na spolōnym, ale bal odbiōł sie od rywala beztōż o ofsajdzie ni moge być godki. Grocz Piasta pokōnuje tormana z odlygłości trzech metrōw.
37 min. – 2:0!
36 min. – Mōndrze doł sie obalić Szyndrowski. Wolny do Ruchu.
35. – Długim balym uruchōmiōne prawe skrzidło gospodorzy. Bal jednak warciejszy od skrzidłowego.
33 min. – Mazek kōntra trzech obrōńcōw! Niystety wszyjskich oroz niy ofōmluje.
32 min. – Terozki Ruch z ausu. Bydzie szansa po leku wykludzić jaki atak.
31 min. – Sztyjc atakuje Piast
30 min. – Zaś długo cyntra zadkiym do bramy chce szczylać Szeliga, ale cudōw niy popochoł. Wele słupka.
27 min – Wartko odpedzieć chcioł Ruch. Przody niywykorzystany rōg. Niyskorzij z dystansu próbuje Zieńczuk. Nic z tego…
W powtórce zdo sie, że mōg to być samobój…
Cyntra na piōnty meter i bramkorz bōł bez godki!
26 min. – BRAMA! 1:0 do Piasta. Nespor!
25 min – Dychli kibice Piasta. Bal furgnōł praje w sōm winkel…
24 min. – Żōłto kartka do Koruna. Faul taktyczny. 26 metrōw do bramy…
23 min. – Fajnie poklepoł Piast, ale niyskorzij strata i po ptokach…
22 min. – Piyknie zgrany bal kepkōm do Maka! Szlag gynał w rynce tormana…
21 min. – Darymno cyntra. Ruch robi wyjazd…
20 min. – Bydzie rōg do Piasta
19 min. – Stępiński! Szlag z 30 metrōw. Klasa! Ale słupek miniynty…
17 min. – Ni ma bramy. Długo cyntra na piōnty meter. Syndzia spolōnego niy ujrzoł, ale na szczynści do Ruchu. Nespor przeniōs bal nad latōm!
17 min.- Faul do Ruchu. Idzie chwila dychnōnć. Tympo na dyć niynojgorsze.
16 min. – Fechtła sie przed chwilōm kōntra Ruchu. Była przewoga, ale skasowali to obrōńcy.
15 min. – Zawarty tera Ruch na 30 metrze od swojij bramy
13 min. – Barisic chcioł tera puścić czeskōm uliczkōm partnera, ale tyn sie w tym niy pochytoł.
– 11 min. – Terozki strata niebieskich, ale hneda faulowany Grodzicki i Ruch mo nazot bal
10 min. – Szeliga zmaściōł cyntra. Zaś od bramy Ruch.
9 min. – Forgot wysokim presingiym gro Piast. Nawet torman Rucha ni mo wiela czasu coby opanować bal.
8 min. – Na razie dłużij przi balu Piast…
7 min. – Pewnie w obrōnie Ruch. Próbujōm wylyź z kōntrōm, ale chyba nic z tego niy bydzie.
6 min – W spolōnych rymis. Tera na ofsajdowe paści doł sie chycić Barisić.
5 min. – Grocz Piasta prziaktorzōł. Gra kulo sie dalij.
3. min. – Na zolu Nespor! Bydzie elwer?
2. min – Piyszy ofsajd Ruchu. Zaczyno Piast.
1.min. – Zaczōn Piast
Fusbaliści gynał sie witajōm. Ruch w nowych, ślōnskich, żōłto-niebieskich strojach. Piast tradycyjnie na czerwōno-niebiesko.
Piast mo za to problymy w defynsywie. Na rewiyrze dzisio Kornel Osyra.
Waldi Fornalik ni moge dzisio liczyć na Patryka Lipskigo, pierōnym ważno postać w jego ofynsywie. Piastunki i tak muszōm dać fest pozōr w obrōnie. Trza na dyć uwachować jednego z nojlepszych snajperōw ekstraklasy, Stępińskigo.
Już terozki dziwōmy sie na składy:
Piast: Szmatuła – Pietrowski, Korun, Hebert, Mraz – Vacek, Murawski, Mak, Szeliga – Barisić, Nespor.
Ruch: Putnocky – Szyndrowski, Grodzicki, Cichocki, Koj – Mazek, Surma, Iwański, Gigołajew, Zieńczuk – Stępiński.
Yno 15 minut do piyrszego gwizdka. Piast – Ruch już za chwila. Dejcie Pozōr!


text:
Saaremaa
Saaremaa (němsce Ösel) je z 2672 km² najwjetša kupa Estiskeje a po Seelandźe, Gotlandźe a Fünenje štwórta najwjetša w cyłym Baltiskim morju. Nadeńdźe so před zapadnym brjohom Estiskeje na sewjeru Rigaskeho zaliwa.
Wona je hłowna kupa wokrjesa Saare, do kotrehož słušeja tež mjeńše kupy kaž Muhu, Abruka, Vilsandi a Ruhnu. Sewjernje kupy Saaremaa a zdźěla jenož šěsć kilometrow zdalene nadeńdźe so druha najwjetša estiska kupa Hiiumaa (Dagö). Wot wuchodneho hač k zapadnemu kóncej kupy Saaremaa je někak 90 kilometrow.
Hłowne město kupy a wokrjesa je Kuressaare (němsce Arensburg) při zaliwje ze samsnym mjenom na juhu kupy. Wone ma někak 16.000 wobydlerjow. Na cyłej kupje bydli něhdźe 36.000 ludźi, štož wotpowěduje 3 % estiskeje ludnosće.
Najwyša hórka kupy, Viidu Raunamägi, je jenož 54 metrow wysoka.
Wobrazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Lighthouse at the end of the land near the sea - Leuchtturm am Ende des Landes in der Nähe des Meeres (30112370042).jpg
Swětłownja při južnym kóncu kupy


text: Łaz (AK/SN). Serbski ludowy moler Horst Šlosar (1903–1964) je fachowcam hišće přemało znaty a přemało wobkedźbowany. Za swoje mnohostronske skutkowanje zasłuža sej wón wjace připóznaća, tež mjez Serbami. Tole podšmórny Jurij Łušćanski minjeny pjatk w swojim přednošku we Łazowskim Domje Zejlerja a Smolerja na přeprošenje tamnišeho spěchowanskeho towarstwa. Łušćanski je so ze žiwjenjom a skutkowanjom Horsta Šlosarja dokładnje zaběrał. W listach, nowinskich wozjewjenjach, dokumentach a jeho zawostajenstwje je bywši hudźbny redaktor a pozdźiši referent Domowiny za Šlosarjom slědźił a tak jeho zajimawe žiwjenje wotkrył.


text:
Dom biskopa Bena ze swójbnym swjedźenjom 25lětne wobstaće swjećił
Smochćicy (CRM/SN). „Hižo 1988 běchmy sej we wodźacych kruhach Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa přezjedni, zo je načasu cyrkej dale wotewrěć.“ Tole rjekny emeritowany biskop Joachim Reinelt njedźelu w Smochćicach. Tak nasta 1992 na terenje něhdyšeho ryćerkubła a pozdźišeho měšniskeho seminara Dom biskopa Bena, kotryž su w naslědnych lětach dale wutwarili. Swójbny swjedźeń składnostnje jeho 25lětneho wobstaća běše wuraz dźaka a zdobom wjesela nad zdokonjanym.
Swjedźeń zahaji so z kemšemi z biskopom Reineltom jako zmužitym iniciatorom zwažliweho projekta w přewrótowym času. Wotewrjenosć za to časej přiměrjene w domje wopokaza so na Božej mši w kopatej połnej cyrkwi. Moderne hudźbne wuhotowanje běše Budyska band pod nawodom Clemensa Kowollika přewzała. Mjez hosćimi zbliska a zdaloka witaše rektor domu dr. Peter-Paul Straube tež serbskeju zapósłancow Němskeho zwjazkoweho sejma a Sakskeho krajneho sejma Marju Michałkowu a Marka Šimana (wobaj CDU).


text:
Łaz (AK/SN). Za Łazowsku gmejnu ma moderne wuhotowanje jědnaće wjesnych a pjeć młodźinskich woborow dale prioritu. Tole podšmórny wjesnjanosta Udo Wićaz (CDU) sobotu na dnju wotewrjenych duri Łazowskeje wohnjoweje wobory. Jeje čłonam přepodachu nowe pomocne a hašenske jězdźidło HLF 10.
„Z techniskeho wida započina so we Łazu nowa doba“, rjekny wjesnjanosta. Nowe awto je na wšitkich wóskach ćěrjene, hodźi so tuž zboka pućow runje tak zasadźeć, potajkim tež w hórniskej naslědnej krajinje. K wuhotowanju słušeja dwanaće metrow wysoki rěbl, klumpa, hydrawliske nožicy a stabilizowanski system za znjezbožene jězdźidła. HLF 10 płaći 326 000 eurow. Z toho je Budyski wokrjes 117 000 eurow spěchował, zbytk je gmejna sama financowała.


text:
W Budyskim Serbskim muzeju zahaji so 26. meje projekt »Wobrazy krajiny. PŘECHOD 03«. Hač do lěća 2020 pućuje wustajeńca wizuelneho wuměłstwa po štyrjoch muzejach we Łužicy a Korutanskej. Na přihotach bě direktorka muzeja w Slovenj Gradecu dr. Andreja Hribernik wobdźělena.
Nawjedujeće Korošku galeriju likovnih umetnosti (Korutansku galeriju tworjaceho wuměłstwa) w Slovenj Gradecu, muzej načasneho wuměłstwa.
Mějachmy zbožo, zo su stawizny w Słowjenskej decentralny kulturny poskitk spěchowali a zo mamy tež zwonka wulkich centrow jara dobre muzeje. Naš muzej wobsteji wot lěta 1957 a ma zajimawu mjezynarodnu a narodnu zběrku. Muzej je zjawny a spěchuje so předewšěm wot ministerstwa a zdźěla wot gmejny. Spřistupnjamy zjawnosći načasne wuměłstwo ke kompleksnym prašenjam a temam.
Pokazujeće potajkim słowjenske kaž tež mjezynarodne wuměłstwo.
Haj. To je ze stawiznami muzeja zwjazane. Přez štyri mjezynarodne wustajeńcy pod patronatom Zjednoćenych narodow wot 1960tych lět docpě muzej po cyłej Juhosłowjanskej wulki wuznam. Wuměłcy a kuratorojo běchu namołwjeni, dźěła za wustajeńcy zapodać. Mjez tehdyšimi wobdźělnikami su wuznamne mjena kaž Victor Vasarely, Henry Moore a Ossip Zadkine, ale tež wažni wuměłcy z Juhosłowjanskeje. Tute wustajeńcy zaměstnichu naš muzej na juhosłowjanskej a mjezynarodnej kulturnej karće. Jeho nastaće bě jónkrótne: Muzej w małym měsće wuhotowa mjezynarodne wustajeńcy w njewšědnje wulkim wobjimje, twarjenje muzeja bu 1966 za wustajeńcu nowotwarjene, wotewrjenje přenjese so po cyłej Juhosłowjanskej w telewiziji.


text:
Chicago
Wspůłrzyndne: 41°54' N 87°39' W
Chicago – mjasto we USA, pouožůne nad jeźorym Michigan we stańe Illinois. Chicago je třećym co do wjelgośći a zaludńyńo mjastym we Stanach Zjydnočůnych zarozki po Los Angeles a Nowym Jorku.
Chicago wroz s předmjeśćůma twoři guůwno metropolijo mjejsko pouožůno na střodkowym wschodźe Stanůw Zjydnočůnych. Je tyž guůwnym cyntrům biznesowym, kulturalnym a naukowym, a samo mjasto a uokolice přežywajům uokres gwoutownygo rozwoju a ekspansyje. Nojbližšymi a nojwjynkšymi předmjeśćůma sům mjasta Niles, Elmhurst, Melrose Park, Franklin Park, Cicero, Joliet, Addison, Evanston, Schaumburg i Wood Dale.
Chicago je uokreślane mjanym "Wjetřne mjasto" (ang. Windy City).
Nojwjynkše poza Polskům skupisko Poloków a ludnośći pochodzyńo polskigo (ůng. 1,1 mln osůb polskigo pochodzyńo, we tym ůngyfer 250 tyś. godajůncych na co dźyń we polskij godce). Uobezdřij tyž: Jackowo.


text:
Wydrica
Wydrica (němsce Wiederitz[1]) je dźesać kilometrow dołha rěčka w Sakskej we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory. Wužórli so blisko Kesselsdorfa a wuliwa so we Freitalskim měšćanskim dźělu Potschappel do Bystricy.
Rěčka ćeče přez teritorij městow Freital a Wilsdruff. Wot 1886 do 1973 wjedźeše wuskokolijowa železnica Freital–Nosyn přez dolinu Wydricy. Čara słuži dźensa jako kolesowarska sćežka.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče. Maćica Serbska, Budyšin 1927 (online).


text:
Projekt za młodostnych wšelakeho pochada
Budyšin (SN/MiR). Grafitijowy projekt młodostnych „Krabat between us“ ma być lětsa jedne ze zarjadowanjow, za kotrež so kubłanska referentka Domowiny Rejzka Wałdźic angažuje. W awgusće chce wona ze serbskimi a němskimi młodostnymi kaž tež młodymi ćěkancami zhromadnje reflektować aktualne temy a tworić kreatiwne wizije přichoda nastupajo zhromadny Krabatowy kraj. „Lědma štó wě, zo přisłušeše Krabat sam skupinje ludu, kotraž je ćěkała a swój kraj wopušćiła. Tak mjenowani Uskokojo dźěchu do cuzeho kraja; a kaž dźensa wěmy, běše Krabat počasu připóznata wosobina w našim regionje – a to samo na sakskim kralowskim dworje.“


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi
takim niech sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie ”kursywom” na tóm czornóm szczałke w tej szarej kostce, kierom nóndzie zaroz pod spodkym.
Fórt grali
Jak uż sie mi zdało, że nie bydzie ło czym pisać, to naroz do cieszyńskigo tyjateru przijechała pieśniorka A.M.Jopek, coby tustelokóm cosi zaśpiywać. Mie sie też podarziło jakosi dostać do tego tyjateru i wyposłóchać to wszecko, co miała do zaśpiywanio. Zacznym jednakowóż łod tego, że tustelocy to je noród spolegliwy i jak je napisane, że cosi sie zaczyno o jakisikej godzinie to dycki przidzie kapke rychlij,cby nie robić ostudy. Skyrs tego cały tyjater uż był ganc pełny dziesiyńć minut przed pióntóm, bo ło tej godzinie, to sie miało zacznóć. Scyna była ganc odewrzito na kierej stoły przirychtowane wszecki instrumenta do granio, coby jak sie mi zdało, ło czasie zacznóć to grani i śpiywani. Tak mi sie yno zdało, bo nie wiym skyrs czymu nie podarziło sie tego szpaktaklu zacznóć ło czasie i czakali my wszedcy delij na nich, aże kolem sztwierć godziny. Możne, że nie poradzili sie ze sebom dorzóndzić, kiery zacznie piyrszy grać, abo piyrszy śpiywać. Podarziło sie to jednakowóż tej paniczce Jopkowej, kiero jak wylazła na scynem zaczła namowiać chłopów i paniczki, coby po cichu sami do sie takim murmurandym śpiywali, a nieskorzij łóna im pumorze. Grajków było sztyróch, ale dwóch ś nich miało aże po sztyry insztrumynty i przekłodali ich s jednej rynki do drugi isto tymu, coby to grani łacnij kosztowało. Ze dwa razy aji z za kotary wyloz taki pomagier, kiery jednymu muzykantowi pumogoł naździoć gitarem na pleca, coby tyn nie musioł ś nióm łogawić. Jesi zaś rozchodzi sie o śpiywani tej paniczki ło kierej je rzecz, to wszecki pieśniczki, kiere śpiywała jakosi ni miały żodnego kóńca, a muzykńci fórt grali delij niż łóna śpiywała.
Mini słownik: tyjater-teatr, podarziło-udało się, jakisikej-jakiejś, dycki-ciągle, kapke-troszkę, ostuda-kłopot, skyrs-z powodu, ganc-całkiem, przirychtowane-przygotowane, delij-dłużej, dorzóndzić-dogadać, nieskorzij-później, isto-zapewne, łacnij-taniej, naździoć-nawlec, łogawić-mozolić się, fórt-ciągle
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text:
W dwójnym čisle 7/8 časopisa Česko-lužický věstník je na 1. stronje baseń Jana Hejduški „Wuznaće“ w serbskej a čěskej rěči wozjewjena. Podate su wažne žiwjenske daty „nadźijepołneho awtora“ („hadějného autora“). Porno Nowemu biografiskemu słownikej je korektura, zo narodźi so Hejduška 1914 w Njebjelčicach a zo zemrě 1944 w Grjekskej. Přidatej stej foto basnika a faksimile titulneje strony časopisa Praskich studentow Gmejnska heja.
Z pjera Jana Boučeka je wobšěrna recensija knihi dr. Jany Tischeroveje „Matej V. Jäckel – sochař českého baroka“. Je to 734 stron tołsta monografija wo rodźenym Kulowčanu Maćiju Wjacławje Jakuli (1655–1738). Sochar-rězbar bě „wosebje w Čechach, zdźěla pak na Morawje, w Hornjej Łužicy a Sakskej skutkował“. Awtorka spisa běše tež we Łužicy slědźiła – w klóštromaj Marijinej hwězdźe a Marijinym dole kaž tež w Kulowje. Dr. Tischerová wustaja, zo słušeja tři Jakulowe postawy na Praskim Karlowym mosće k jeho najwuznamnišim, koriguje pak zdźěla rozšěrjene měnjenje, zo stej skupina figurow w Marijinej hwězdźe a hłowny wołtar Kulowskeje cyrkwje dźěło Jakule.


text:
Ličba dźěći zaso dale a bóle přiběra. Tuta dobra powěsć wotbłyšćuje so w planowanju šulskeje syče w Budyšinje. Stajne blido měšćanskeho zwjazka CDU je so z noworjadowanjom zakładnych šulow zaběrało.
Budyšin (CRM/SN). „Stupaca ličba porodow w našim měsće žada sej nowe planowanje“, potwjerdźi předsyda Budyskeho měšćanskeho zwjazka CDU Tobias Schilling wčera wječor na rozmołwnym kole. Z aktualneje přičiny běše wón měšćanostu za financy, kubłanje a socialne dr. Roberta Böhmera na měsačnu rozmołwu do piwarnje na Thomasa Mannowej přeprosył. Tema pali pod nochćemi. Na to pokaza wulka ličba zajimowanych a angažowanych staršich, kotřiž běchu na zarjadowanje přichwatali.


text:
Awtor dźensa
Křesćan Korjeńk
„Póstnicam sym klawn so přehot’wał a wšě mje spóznaja ...“ Takle spěwaja Lózy hólcy, poćahujo so na pjaty počas a wosebity fluidum w Kulowje. Haj, dźensa mamy róžowu póndźelu a cyle wěsće knježi w Kulowje wulkotna atmosfera. Wo tajkej rozprawjeć je stajnje rjana wěc, to cyle wěsće kóždy redaktor rady čini.
Jako dóstach kónc zašłeho lěta plan pisanja, přemyslowach, wo čim drje budu móc čitarjam rozprawjeć. Dźensa tu sedźu a myslu na słowa soburedaktora: „Temow je wjele: karusel trenarjow so wjerći, koparjo su dale a bóle dźiwadźelnicy a diskutowarjo, widejowy dopokaz, doping w zymskim sporće je mjeztym tež Němsku docpěł, wulkotne wuspěchi našich skakarjow, impozantna serija Łužiskich liškow, Sokołski turněr wo pokal Domowiny a politiske nastajenje sponsorow někotrych łužiskich mustwow.“


text:
Serbska zjawnosć čaka dale na zwoprawdźenje namjetow, kotrež bě dźěłowa skupina „Korporacija zjawneho prawa“ Załožby za serbski lud 2012 předpołožiła.
Serbske šule su zawrjene, pobrachuja serbscy wučerjo, duchowni, žurnalisća. Institucije, politiske strony, zarjady kaž tež Domowinske skupiny nimaja dorost. Serbšćina zhubja so ze zarjadow a šulow a ze zjawnosće. Kultura našeho ludu so jako muzealna turistiska atrakcija marginalizuje. Brunicy dla su Serbja ze swojeje role wućěrjeni a mnohe serbske wsy wotbagrowane. W naslědnej krajinje hižo ničo na serbske žiwjenje njedopomina. Móžachu-li Serbja w katolskim miljeju hišće swoju rěč dotal někak zdźeržeć, so jich kulturna substanca nětko tež w tym regionje pozhubja. Za hłownymi eksistencnymi prašenjemi Serbow so hižo nichtó prawje chutnje njepraša. Předsydu Domowiny Dawida Statnika cituje wulka tydźenska nowina „Die ZEIT“ (25.08.2011): „Dass unsere Sprache ausstirbt, ist Fakt!“
Kmanosće zjednoćić


text:
Tež w aprylu pokročowaše Serbski narodny wuběrk z ludowymi zhromadźiznami po cyłej Hornjej Łužicy, nětko zapřijachu so tež pruske kónčiny na sewjeru. Dokelž bě so Arnošt Bart zaso do Parisa wróćił, přewzachu hłownje Słodeńk, Dobrucki a Dučman přednoški. Z Jakubom Hicku, kotrehož běchu stražnicy při překročenju saksko-čěskeje hranicy lepili a zajeli, dósta serbske hibanje prěnjeho »martrarja«.
Serbske Nowiny, 05.04.1919:
Z Łaza. [...] Na zhromadźiznu, kiž [...] Jan Haješ nawjedowaše, bě so naš znaty přećiwnik, wučer Hoffmann ze Šćeńcy, zaběžał, a k swojemu »wosobinskemu škitej« na 15 Němcow z »namjezneho škita« sobu přiwjedł. [...] Wosebje wupěraše so njepřistojnje njezrałc, kiž ani próška wojerskeje discipliny na sebi njeměješe. [...] Tutón wojerski »škit«, z kotrymž tamny njekmany młodušk samo rěčnikej hrožeše, je dawno za serbski lud z wosebitej ćežu. Elita němskeho wójska tajka njeje, kazy jenož naš lud [...] Chrobły woječk podawaše přitomnym njepřećelske lećace łopjena, kiž bě jemu znaty wučer potyknył. Ludźo pak je njemdri roztorhachu a je njekmanikej mjezwoči ćiskachu. [...] Šćeńčanski wučer so na zhromadźiznach wuchwaluje, zo w šuli serbski wuči. Wot kotreho časa pak? Hakle někotre měsacy, pohnuty přez naše narodne hibanje. Tež druzy wučerjo du do so a chcedźa to zaso dobre sčinić, štož su na serbskich dźěćoch a ludu zanjechali a zhrěšili. Ale přepozdźe. Z wotmachom je potłóčowany serbski narod swój dóńt sam do rukow wzał, njewotwisny wot bjezwutrobnych knježerstwow a parlamentow, na kotrychž słowa so spušćeć njemóžemy. [...]


text: Hdyž přeprosy Grodkowski wodowy a wotpłóčkowy zaměrowy zwjazk hromadźe z Grodkowskim regionalnym zwjazkom NABU z.t. sobotu, 16. septembra, na 9. dźeń škita wody a přirody do wodarnje w Słomjenju (Slamen), budźe to znowa krajnu mjezu přesahowace zarjadowanje. Zajimcy přijědu z Błótow runje tak kaž ze sakskich gmejnow podłu Sprjewje, tak ze Sprjewineho Doła. Ale tež w Budyšinje je zajim specifiskich fachowych wobłukow mjeztym budźeny. Lětsa tema „Kak dale z brunej Sprjewju“ raz na oficialnym dnjowym porjedźe njesteji, minjene měsacy njeje wona tak w zjawnosći stała. To pak jenož tam. Na městnje a ze stron Łužiskeje towaršnosće hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) wot lońšeho, jako přewjedźechu w Grodku poslednju wobydlersku zhromadźiznu wo „brunej Sprjewi“, tójšto činja, zo bychu problem zežołtnjenja Sprjewje hižo při jeho nastaću do horšće dóstali.


text:
Wito Meškank ze St. Godeharta Eimbeckhausena piše k přinoškej „Cyrkwje njeměli předać“ w SN z 10. meje 2016:
Berlinski ewangelski biskop Dröge mjenuje předań prózdnych cyrkwjow, je „pozłoćić“. Chiba přitrjechi to za ewangelske cyrkwje, ale na přikładach biskopstwow Hildesheima w 1990tych lětach, Limburga a Kölna spočatk 2000tych lět, Berlina kónc 2000tych lět a Hamburga dyrbjeli spóznać, zo katolikojo z nuzy jednaja. Snadź hodźi so mobiliar wosadźe přewostajić, kotraž je swój přez wójnu, kaž w Chorwatskej abo Syriskej, zhubiła. Twarjenje a ležownosć pak zawjazujetej dale na městnje rozsudźić a jednać. Swjaty křiž móhł dale z wěže do kraja hladać. Cyrkej njehodźi pak so jeno z lutymi pjenjezami stabilizować, zo njeby so zwjezła, ale přewažnje z tym, zo ju wužiwamy.


text:
Kupać so w jězorje zaso móžno
Łaz. Strowotniski zarjad Budyskeho wokrjesa je warnowanje kupanja w Slěbornym jězorje zaso zběhnył. Přiwšěm měli ludźo pokiwy w informaciskim kašćiku před přistupom k jězorej wobkedźbować. Tam přichodnje wo móžnych strachach informuja, zdźěli krajne zarjadnistwo rěčnych zawěrow, Drježdźanski wudźerski zwjazk Elbflorenz a Budyski krajnoradny zarjad.
Kongres slawistow zahajeny
Běłohród. Na dźensa zahajenym XVI. mjezynarodnym kongresu slawistow w serbiskim Běłohrodźe wobdźěleni su tež zastupjerjo Budyskeho Serbskeho instituta. Dr. Jana Šołćina, dr. Anja Pohončowa a dr. Thomas Menzel chcedźa na wšelakich zarjadowanjach wo serbskich temach přednošować.
Narodny muzej ponowjeny


text:
Łostatnio1 żech sam pisoł o golōnkach i jak fto2 take robiōł i łostoł3 mu tyn wywar, to je łon4 idealny na kapuśniok. Jedyn chop to już mie od lata mynczy,5 żebych sam wciep6 recept7 na kapuśniok, ale jak na dworze bōł8 chic,9 to czowiek myśloł yno10 jak by sie tu ochōdzić.11 I trza jeszcze bōło12 poczekać na świyżo kiszonoł kapusta… Tera prziszoł czas na kapuśniok.
Co potrza?13
wywar ze golōnek abo 1-2 golonka, piwo, trocha ziela angelskego, listkōw bobkowych14 i pieprzu
grincojg15
2-4 kartołfli16 (zależy czy sōm sroge17)
0,5 kg kiszononyj kapusty (keby bōła za kwaśnoł, to mogecie18 jōm trocha łodcedzić19)
2-3 łeżki mōnki
trocha masła klarowanego abo fetu20 do zasmażki
sōl
mogecie tyż dać trocha lubczyku i kminku
Jak byjście sie chcieli zrobić ta zupa ze wywaru po golonkach, to zbiercie z niego z wiyrchu trocha fetu,21 żeby nasz kapuśniōk niy bōł za tusty. Przecedźcie tyn wywar i mogymy sie brać za robota. Kebyście chcieli sie yno zrobić sama zupa to wciepcie22 do gorka jedne abo dwa golōnka, wlyjcie piwo, woda, wciepcie prziprawy i warzcie 1,5 godziny. Potyn wyciōngcie23 golonko i przecedźcie tyn wywar.
Do wywaru wciepcie pokrōne24 kartołfle i grincojg, lubczyk i niech sie trocha powarzōm (ze 10 minut). Pokrejcie kiszonoł kapusta na mańsze kōnski25 i wciepcie do zupy. Łobiercie golonka i te chude miyso, co tam znojdziecie, wciepcie pokrōne do gorka. Na patelnia wsypcie mōnka i niech sie chwila podpiecze. Potyn dejcie26 dō ni27 trocha masła klarowanego abo fetu, niech chwilka poskwiyrczy (niy brōnołćcie28 tyj zasmażki za mocno) i wlyjcie jōm do garca. Prziprołwcie29 ta zupa pieprzym, solōm i kminkym- jak niy mogecie żyć bez maggi, to tyż mogecie łonego trocha kapnōńć, choć to niy je te maggi co piyrwy. Jak kapusta zmiynknie to nasz kapuśniok je fertich.30 Smacznego 🙂
1ostatnio
2ktoś
3został
4on
5męczy
6wrzucił
7przepis
8był
9upał
10tylko
11ochłodzić
12było
13potrzeba
14laurowych
15włoszczyzna
16ziemniaków
17duże
18możecie
19odcedzić
20smalcu
21tłuszczu
22wrzućcie
23wyjmijcie
24pokrojone
25mniejsze kawałki
26proszę dodać
27niej
28nie brązowić, przypiekać
29przyprawcie
30gotowy


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Janikej Šajatowićej so přeco zaso wo swojim nanje dźije. Mać pak jemu přičinu nanoweho zhubjenja zamjelči. Zo by hólčec skónčnje zhonił, kotry zmysł, kajka powěsć w jeho nócnych dožiwjenjach tči, wobdźěli so na seminarje wo wułožowanju sonow. Nina pak bě wot swojeje přećelki wo jasnym sonjenju słyšała. Chce wjace wo tym zhonić a so nadźija, zo na seminarje swoje sony wědomje wobwliwować nawuknje. Bórze Janik a Nina pytnjetaj, zo ma nawoda seminara, kiž so Master mjenuje, wostrózbnjace wotpohlady. Z pomocu noweho medicinskeho srědka a kompjuteroweje hry zawjedźe wobdźělnikow do paralelneho swěta. Tam, na mjezy mjez žiwjenjom a smjerću, mjez sonom a realitu, zetka Janik nana a namaka wotmołwy na swoje prašenja. Nina pak spóznaje přičiny swojich starosćow. Jako so jimaj skónčnje wuswětli, štó so za mysterioznym Masterom chowa, je hižo nimale přepozdźe.


text:
Lubi wěriwi, hdyž so modliće, z kotrym słowom započina so waša modlitwa? Njeje to často słowo, kiž so na sebje samoho poćahuje: Prošu će, dźakuju so ći …? Ničo přećiwo tajkemu modlenju! Zo so scyła modli, je tola hižo něšto. Ale raz chutnje: Modlitwa Jězusa wupada cyle hinaša. Krótka forma, kotruž smy runje po sćenju Lukaša słyšeli (Lk 11,2-4), to wosebje derje zwuraznja: Dźe jemu wo Boha Wótca! „Wótče, swjeć so twoje mjeno, přińdź twoje kralestwo!“ (Lk 11,2). A hdyž dźe wo nas samych, potom mamy poprawom jenož wo dwě wěcy prosyć: wo wšědny chlěb (Lk 11,3), t. r. štož woprawdźe k žiwjenju trjebamy – wjace nic! – a wo wodaće swojich hrěchow přez Boha a přez mjezsobnu zwólniwosć k wujednanju (Lk 11,4). To znajmjeńša su temy Jězusa. To prěnje, wšědny chlěb, je za nas samozrozumliwe. To druhe pak, wodaće swojich hrěchow, zdawa so, zo njeje to scyła žana tema wjac.
Čujemy, lubi wěriwi, kajke wužadanje w tutym paćerju za nas tči? Je dźě to najwuznamniša ze wšěch modlitwow. Haj, runje w swojej jasnosći a konsekwency zdawa so być kaž anti-modlitwa! Je telko modlitwow, dołhich meditacijow, derje sadźene słowa – njewěm hač Jězus to scyła hišće sćěhować móže. To je prěnje měritko za naše modlenje: činimy my pře wjele słowow – plapotać kaž pohanjo mjenuje to Jězus (Mt 6,7) –, abo wusměrjamy so na to bytostne, dokelž Bóh dźě tak a tak wšitko wě? Myslimy sej, zo dyrbjeli Boha z wjele słowami nadběhować?
A druhe prašenje budź hišće dowolene: Dźe nam při modlenju wo nas abo wo Boha? Chcu nětko z wami – zdobom jako přikład – jenož prěnju sadu Wótčenaša rozpominać: „Wótče, swjeć so twoje mjeno […]“ (Lk 11,2).
Mjeno Bože so swjeći, hdyž před nim zastanjemy a mjelčimy, najlěpje wjacore razy wob dźeń, znajmjeńša rano a wječor.
Mjeno Bože so swjeći, hdyž so z blišimi česćownje zetkawamy, runje tym napřećo, kotřiž nimaja w towaršnosći žanu nahladnosć.
Mjeno Bože so swjeći, hdyž dźakownje Bože dary přijimujemy a přez modlitwu do jědźe to hódnje wopodstatnjamy.
Mjeno Bože so swjeći, hdyž so w zjawnosći k njemu wuznawamy.
Mjeno Bože so swjeći, hdyž so za to zasadźamy, zo so jeho mjeno ze žaneje wustawy njewušmornje.
Mjeno Bože so swjeći, hdyž prawo na žiwjenje njenarodźeneho a staršehom, choreho, čłowjeka zakitamy.
Mjeno Bože so swjeći, hdyž daloko rozšěrjenej njepócćiwosći dostojnosć čłowječeje splažnosće napřećo stajamy.
Mjeno Bože so swjeći, hdyž z rozsudźenosću kompjuterowym hram napřećo wustupimy, kiž čłowjeka zacpěwaja.
Mjeno Bože so swjeći, hdyž škit stwórby stajamy nad njeskónčny hospodarski rozrost.
Mjeno Bože so swjeći, hdyž wón – Bóh – pola nas wosobinsce přeco na prěnim městnje zwostawa. Swjeć so Twoje mjeno! Amen.
GN
© D. Dzikiewicz, M. Nawka, D. Matik 2019 | Datenschutzerklärung


text:
Pósejźenje Serbskego sejma
Dnja 14. apryla jo Serbski sejm w Mrocnej/Pretschen hobradował. Mrocna lažy pśi połnocnej kšomje Dolneje Łužyce a jo se w lěśe 2016 sama huznała, až pśisłuša serbskemu teritoriju. Pśi huchójźowanju pó jsy z Güntherom Thiele a dalšnymi hobydlarjami jo se wótpósłańcam pśedstajiło huspěšne huwiśe jsy w zajźonych lětach a jo se napominało pomogaś, aby se pśisłušnosć do sedleńskego teritorija źeńk a wěcej ze žywjenim napołniło.
Sejźenje jo se zachopiło z kradu zajmnym zawjeźenim a intensiwneju diskusiju z Dieterom Freihoffom, zagronitym za serbske nastupnosći we wokrejsu Dubja-Błota, a Utu Hentšeloweju, cłonkom Serbskeje rady w Bramborskej, wósebnje wó serbskej identiśe a samopóstajowanju wó tom we jsach, kaž tež wó situaciji serbskich kubłańskich pórucenjow w regionje ako teke w Bramborskej a tejerownosći wó móžnosćach sobustatkowanja pśi rosudach pśez naš lud.
Pśepšosony jo hušej togo był ewangelski faraŕ Stefan Branig. Faraŕ Branig jo ze swójim Ewangelskim šulskim zgromaźeństwom Dolna Łužyca gGmbH wót lěta 1992 južo 7 šulow, 3 źiśownje a 5 hortow w lichotnem nosaŕstwje natwarił. Wón jo hulicował wó swójich nazgónjenjach pśi załoženju kubłańskich institucijow w lichotnem nosaŕstwje a jo se zwólniwy hugronił, pódpěrowaś natwaŕ swójskich serbskich šulow.
Diskutěrowane a hobzamknjone buchu póžedanja wó pšawocasnem znicenju zapiska wólarjow, ako tež wó pśiměrjenju hobzamknjenjow ku konstituěrowanju sejma: W manifesće jo se konkretizěrowała rola nimskeje rěcy w sejmje a w hupominanju zastupnistwa jo se huzwignuła konsekwenca na móžnosći samopóstajowanja. Hušej togo jo se źěk Domowinje a drugim institucijam jasnje tež na pśichod husměrił ze šmarnjenim huzbytnego słowa „doněntejšne".
Dalej su pókšacowali z huměnu nazgónjenjow k pśigótowanju kubłańskego wjeraška lětosa nazymu ako tež statnych dogronow k etablěrowanju korporacije serbskego luda a jogo pšawow a winowatosćow, ako teke z diskusiju wó pśigódnych puśach za hutwórjenje měnjenjow a rozsudow w serbskem luźe.


text:
Lipsk (B/SN). Předsyda ewangelskeho pomocneho Skutka Gustava Adolfa w Sakskej dr. Arndt Haubold warnuje před dwělomnymi próstwami z Rumunskeje. „Zas a zaso dochadźeja z póštu próstwy nuzu tradaceje rumunskeje swójby ze Sedmihródskeje“, Haubold pisa. „Rěč je wo wulkej nuzy, tež foto swójby je připołožene, podate su kontowe daty a bibliske słowa z poručenjom duchowneho.“ Tajke kopěrowane listy kursěruja hižo někotre lěta ze samsnym tekstom, kaž zwěsćichu. „Woprawdźe nuzowe pady njech dochadźeja radšo přez dowěrliwych ludźi a puće, potom so jim pomhać hodźi“, zdźěla Skutk Gustava Adolfa.
Habermas žada sej solidaritu


text:
Na Budyskim Třělnišću nastawa nowe dźěćace dnjowe přebywanišćo. Minjeny pjatk su tam zakładny kamjeń połožili, byrnjež dwuposchodowy hruby twar hižo jasnje widźomny był.
Budyšin (UM/SN). „Tónle termin ma swoju přičinu w architekturje nowotwara“, rozjasni Budyska twarska měšćanostka Juliane Naumann, „tón wobsteji z dweju, sebi napřećo stejaceju twarskeju dźělow, kotrejž stej z jednoposchodowym portalnym twarom zwjazanej.“ Tuž budźe hruby twar dźěla, w kotrymž chcedźa zaměstnić žłobik a pěstowarnju, hižo w juniju hotowy. Za hortowe twarjenje pak su dotal jeničce spódnju platu připrawili. „Tuž je nětko prawy čas połožić zakładny kamjeń“, Naumann podšmórny. „W Budyšinje mamy tuchwilu jara wjele dźěći“, wudospołni měšćanosta za hospodarstwo a financy Robert Böhmer, „to měšćanske zarjadnistwo wužaduje.“


text:
29. Wostrowski nalětni běh nad Nysu znowa z rekordnym wobdźělenjom
Při přijomnym nalětnim wjedrje je we Wostrowcu 550 atletow na hižo 29. běhu mocy měriło, štož běše wurjadny nowy rekord. Wobdźělnicy běchu z mnohich sportowych zjednoćenstwow z Hornjeje a srjedźneje Łužicy, z Drježdźan a wokoliny kaž tež z pomjeznych kónčin Čěskeje a Pólskeje. Jednotliwe distancy běchu 0,8/2,0/4,0 a 12 km. Na nich wubědźowachu so lubowarjo běhanja kaž tež 30 entuziastow walkinga wot předšulskeho dźěsća hač k 83lětnemu wuměnkarjej. Wězo bě lětsa tež zaso horstka serbskich sportowcow mjez nimi.


text: Chrósćicy (aha/SN). Přetwar bywšeje Chróšćanskeje srjedźneje šule na gmejnske a kulturne srjedźišćo budźe dróše, hač bě dotal planowane. Tole rozłoži architekt Marko Dźisławk gmejnskim radźićelam na jich wčerawšim posedźenju. Spočatnje bě za přetwar 260 000 eurow předwidźanych. Z toho dóstachu mjeztym 170 000 eurow spěchowanja přizwolenych. Po wupisanju wjacorych losow dóšłe poskitki rjemjeslniskich zawodow pak kalkulowanu sumu přesahuja. Nětko je wotwidźeć, zo dyrbi gmejna swójskemu podźělej 90 000 eurow hišće 30 000 eurow přidać. Dalše spěchowanske srědki hižo njedóstanje. Zamołwita za financy Chróšćanskeje gmejny w zarjadniskim zwjazku Při Klóšterskej wodźe Franciska Čapikowa pak widźi móžnosć, kak přidatne wudawki w etaće wurunać.


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Druhi lětnik, druhe rěče, druzy awtorojo. Štož dale wabi, je pisana zběrka přełožkow z wšelakich europskich literaturow. Mjez nimi twórby znatych awtorow kaž science-fiction-powědce Stanisława Lema abo lubosćinske basnje Jewgenija Jewtušenka, ale tež mjeńšinowych spisowaćelow kaž Łukazsa Jabłońskeho za kašubsku abo Ellin A. Nickelsen za frizisku literaturu. Cyły rjad nowych přełožerjow bě při nastaću druheho zešiwka wobdźěleny.
Přełožowali su mj. dr.
Róža Domašcyna, Lubina Hajduk-Veljkovićowa, Kito Lorenc, Měrćin Nowak-Njechorński, Dorothea Šołćina, Sonja Wölkowa a Edward Wornar.
Přełožowali su mj. dr.


text:
Wjacław Warichius
Wjacław Warichius (tež Wenceslaus Warichius, Wawrich abo Worjech; * 1564 w Hrodźišću pola Wósporka, † 5. septembra 1618 w Hodźiju) bě serbski farar, pedagog a pioněr spisowneje hornjoserbšćiny.
Narodźi so jako syn Hrodźišćanskeho knježeho zarjadnika (šosarja) Michała Worjecha a wopytowaše wot 1576 do 1584 Budysku radnu šulu. Wot 1584 do 1586 studowaše we Wittenbergu ewangelsku teologiju. Po nawróće do Łužicy skutkowaše 1587–89 jako diakon a wot 1589 hač do swojeje smjerće w lěće 1618 jako farar w Hodźijskej wosadźe.
Hodźij bě tehdy administratiwne a cyrkwinske srjedźišćo Serbskeho wobkruha Mišnjanskeho hamta Stołpin a jeho farar bě jako zastupjer Biskopičanskeho superintendenta zamołwity za serbske naležnosće. Do nadawkow Warichiusa słušeše mjez druhim tež nawodnistwo Hodźijskeje łaćonskeje šule, kotraž měješe serbske dźěći přihotować za pozdźiši studij na jednej ze sakskich wjerchowskich šulow. Za čas Warichiusa docpě Hodźijski šulski wustaw najwyši rozkćěw.
W lěće 1595 přełoži a wuda Lutherowy Mały katechizm w serbskej rěči z němskim paralelnym tekstom, při čimž jedna so wo scyła najstarši znaty ćišć w hornjoserbskej rěči a zdobom prěnju serbsku agendu za spožčenje sakramentow, słyšenje spowědźe a katechizmowe pruwowanje. W zawodźe poda směrnicy za serbske pisanje a čitanje. Jedyn z třoch znatych eksemplarow tutoho čisća nadeńdźe so wot apryla 2019 zaso w Serbskej centralnej bibliotece w Budyšinje.
Warichius měješe dohromady jednaće dźěći, z toho sydom synow a štyri dźowki. Druhi syn Wjacław (1595–1633) běše runje tak z fararjom w Hodźiju.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Ludmila Mětškowa: Warichius, Wjacław. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 593
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Der oberwendische (obersorbische) Katechismus des Warichius. Tekst ze zawodom a gramatiskim wobdźěłanjom wot Karla Heinricha Meyera, Leipzig 1923.
- Hinc Šewc: Die ältesten Drucke des Obersorbischen. Wencelaus Warichius und Gregorius Martini. LND, Budyšin 2001.
Wotkaz[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Jens Bulisch: Wenceslaus Warichius w Sakskej bibliografiji (serbsce a němsce)


text:
Tadżykistůn
Tadžykistan, Republika Tadžykistanu – państwo we střodkowyj Azyje, grańica mo s Ůzbekistanym, Kirgistanym, Chinůma a Afgańistanym. Stolicům kraju je Dušanbe. Je to kraj bes dostympu do mořa, bezma couko jygo powjeřchńa zajmujům gůry, pouowa kraju ležy wyžyj kej 3000 m n.p.m. Nojwjynkše pasma gůrske sam to Autaj a Pamir. Nojwyžšy je Wjyrch Ismaila Samańijego, wysoki na 7495 m n.p.m. Yno we půunocnyj tajli kraju je nižyj puožůno, urodzajno Kotlina Fergańsko. Klimat sam je kůntynyntalny a skrajńy suchy.
Problymym kraju je kůmůńikacyjo, skiž fest ćynžkich warůnkůw naturalnych nec drogowy je fest suabo rozwińynty, a s ńykerych wyžyj pouožůnych drogůw idźe kořystać yno bez lato. Srogi je sam potyncjou we hydroynergetyce, terozki wykořistywany yno we ůng. 5%. Ńywjelge wydobyće surowcůw: zuota, ůrůnu, boksytůw, industryja wuůkeńńičo a spožywčo. Bez Tadžykistan prowadzům cesty přemytu narkotykůw.
Ludność sam to we wjynkšośći Tadžyki (79,9%) a Ůzbeki (15,3%); 85% wyznowo islam sunńicki, 54% šyicki.


text:
„Jězus rjekny tež k črjódam: Hdyž widźiće, zo so pomróčuje zwječora, prajiće hnydom: Budźe dešć, a tak to bywa“ (Lk 12,54).
Hdyž chcemy do dowola jěć, wobhonimy so, kajke budźe wjedro. Abo na žnjach wobkedźbujemy mróčele a po tym so žně domchowaja. Poslednje žně našeho žiwjenja budźe smjerć. Přihotujmy so na nju w našim žiwjenju ze sprawnym prócowanjom wo dobre a sprawne jednanje a zmyslenje napřećo Bohu a blišemu. Wukonjejmy naše nadawki we zamołwitosći před Bohom a blišimi a wuprošmy sej stajnje za to Bože žohnowanje.
S. Chrystamarija
© D. Dzikiewicz, M. Nawka, D. Matik 2019 | Datenschutzerklärung


text:
Z Běłeje Wódy/Weißwasser
. W Pódstupimje diskutěruju, kake amty abo ministaŕstwo dej śěgnuś z głownego města do mjeńšych městow w kraju. Tak teke jo w Sakskej. Tam su dnja 29. apryla wobzamknuli, až statna kanclaja změjo w pśiducych tyźenjach wótnožce we Łužycy. Jadna buźo we Wórjejcach a jadna w Běłej Wóźe, jo pisała Lausitzer Rundschau. Pśicyna jo, až Sakska co wótstup wót wužywanje brunice a strukturnu změnu intensiwnje pśewóźowaś we Łužycy. Ako radio Lausitz pišo na swójich internetowych bokach, su na tom dnju w Běłej Wóźe wušej togo wobzamknuli „swěśakowe projekty“ (Leuchtturmprojekte) za Górnu Łužycu. K tomu słušaju w prědnem rěźe napšawy na pólu infrastruktury, ako elektrificěrowanje zeleznicoweju cerowu Zgórjelc– Drježdźany a Zgórjelc–Chóśebuz. Dalej kśě wutwariś awtodrogu A 4 ze šesćimi cerami až do pólskeje granice a jadnu spěšnu drogu wót A 4 pla Wósporka (Weißenberg) až k A 15 pśi Chóśebuzu. Dalej buźo projekt, źož budu testowaś dwě 5-testowej póli we Wórjejcach a Wjelcej. Wušej togo jo planowane, jaden nimsko-pólski slěźaŕski institut w Zgórjelcu załožyś.


text:
Nowotroick
Nowotroick (rusce HoBoTpoицk) je město w Ruskej federaciji. Leži při rěce Ural w aziskim dźělu Ruskeje w Orenburgskej oblasći při kazachskej hranicy, něhdźe 270 kilometrow wuchodnje Orenburga a 14 kilometrow zapadnje Orska. Ma něhdźe 91 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1920 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979


text: K wjerškam skutkowanja prjedawšeho Serbskeho Sokoła (1920–1933) słušeše wobdźělenje na 7. zlěće pólskeho Sokoła wot 27. smažnika do 2. pražnika 1929 w Poznanju, a to ze 24 Sokołami a Sokołkami. Před wulkej kulisu přihladowarjow w měšćanskim stadionje předstajichu młodźi Serbja zwučowansku scenu, kotruž bě Arnošt Bart-młódši (1903–1996) naćisnył a ke kotrejž bě mišter Bjarnat Krawc krótkodobnje hudźbu stworił. Wo wustupje w stadionje pisaše po zlěće starosta Jakub Šajba w Sokołskich Listach: „A ze šumjacym přikleskom přihladowarstwa přiwitane stupi 12stawate drustwo ze srjedźa stadiona do zwučowanskeho postoja. Kapała zahra mištra Krawcowu krasnu hudźbu a z njej předstajowachu naši Sokoljo za symboliskim zwučowanjom rjanu swobodu našich prjedownikow, kotrejž sćěhowaše poraženje a narodne wotročstwo, ale skónčnje so pod rozwiwacej serbskej chorhoju wubudźichu nowe mocy a nowa nadźija za lěpši přichod serbskeho naroda.“ Serbskej delegaciji přiwyskachu tež na swjedźenskim ćahu. Na znatej fotografiji kroča na čole tři žony w narodnej drasće: Cecilija Nawkec, Marta Šołćic a Elza Janakowa.


text:
Kralowski por pytany
Bórkowy. Nowy serbski kralowski por pytaja w Bórkowach. Tuchwilny chce krónu a ceptar na domizniskim a drastowym swjedźenju w awgusće dale dać, zdźěla Bórkowski hamt. Alice a Benjamin I. staj region jedne lěto na wšelakich turistiskich zarjadowanjach a wikach zastupowałoj. Přizjewjenja přijimuje Bórkowska turistiska informacija.
Delnjoserbski Witaj-camp
Jarješk. 19 hólcow a holcow přebywa tón tydźeń w 13. Witaj-campje Choćebuskeje wotnožki Rěčneho centruma WITAJ. We woblubowanym wočerstwjenišću Jarješku mjez Baršćom a Mužakowom wukmanjeja so wobdźělnicy w delnjoserbšćinje. Tak přewjeduja wšelake akcije a wubědźowanja. Wobhladać chcedźa sej film wo Krabaće, tež do šokolodoweje fabriki sej wuleća.
Wustajeńca wo Thietmaru


text:
Bjelaja Cholunica
Bjelaja Cholunica (rusce Бeлaя XoлyHицa; 1764–1965 Bjelocholunickij/ БeлoxoлyHицkий) je městačko w Ruskej federaciji. Leži při rěce Bjelaja Cholunica w europskim dźělu Ruskeje w Kirowskej oblasći něhdźe 80 kilometrow sewjerowuchodnje Kirowa. Ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1764 jako wjes Bjelocholunickij załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979


text:
Riad
Riad (arabsce الرياض ar-Riyād, „zahrody“) je stolica kralestwa Sawdi-Arabskeje. Město je hospodarske, administratiwne a kulturne srjedźišćo kraja na Arabskej połkupje. Wone je sydło knježerstwa, parlamenta, wšěch centralnych zarjadow a wjacorych uniwersitow.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Město nadeńdźe so wosrjedź Arabskeje połkupy w regionje Nadźd. Riad leži we wysokosći 600 metrow a je wobdaty wot pusćiny.
W měsće knježi subtropiska pusćinowa klima z přerěznymi temperaturami wot 9 do 20° C w januarje a 29 do 43° C w juliju. Cyłkowne lětne spadki wučinja někak 100 milimetrow (Berlin: 586), kotrež padaju nimale bjezwuwzaćnje mjez decembrom a aprylom.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Městno při dolinje Wadi Hanifa bě hižo w 5. lětstotku wobsydlene. Tule steješe město Hadźar, kotrež bě hišće w 14. lětstotku płódna oaza z rěčkami a wjele štomami. Na ruinach Hadźara nasta w lěće 1735 nowe sydlišćo Riad, najprjedy jenož jako wobhrodźena zahroda.
Riad bě wot 1824 stejišćo hłowneho palasta kraloweho dwora Sawd. Jako sydło knježerstwa słužeše 1864 natwarjeny Fort Masmak. Riad měješe tehdy něhdźe 7.500 wobydlerjow. Z njewotwisnosću Sawdi-Arabskeje w lěće 1932 sta so město z mjeztym 30.000 wobydlerjemi ze stolicu noweho kralestwa. 1950 měješe hižo 120.000 wobydlerjow a 1977 milionu.


text:
Ze spjateho jězora chcedźa hornje woršty wody wotwodźeć
Budyšin (UM/SN). Sakske krajne zarjadnistwo rěčnych zawěrow (LTV) planuje projekt, z kotrymž chce w Budyskim spjatym jězoru poćežowanje z módrymi algami pomjeńšić. Z pomocu noweje techniskeje připrawy předwidźa w lětnich měsacach wodu z hornjeje ćopłeje woršty jězora wotklumpać. Na te wašnje chcedźa docpěć, zo so woda jězora mjenje změša a zo su jednotliwe woršty stabilniše. To ma rozmnoženju módrych algow zadźěwać. Dotal běchu předewšěm zymnu a čistu wodu z hłubiny do Sprjewje wotwodźeli.
Dołhož spjaty jězor wobsteji, tam přećiwo módrym algam wojuja. Za čas NDR spytachu to z „biomanipulaciju“. Rubježne ryby mějachu měrliwe žrać a tak rjećaz picy změnić, na kotrehož spočatku steješe alga. W 1990tych lětach strategiju změnichu a chemiske srědki zasadźichu. Wuslědk pak bě snadny. Nowa připrawa, kotruž chcedźa nazymu twarić započeć, je wuslědk wjacelětnych přepytowanjow.


text: Njebjelčicy (JK/SN). Zo so Njebjelčanska gmejna stajnje prócuje přirodnje a regionalnje hospodarić a sej wobswět dołhodobnje čisty zachować, je dawno znate. Wosebite zarjadowanja a aktiwity w minjenych lětach su to nazornje pokazali. Nětko su tam nowu ideju zrodźili. Před pozadkom dźeń a wjetšeho zajima wobydlerjow za regionalne a přirodnje produkowane žiwidła a wudźěłki ratarstwa chce gmejna zhromadnje z akterami zjawneho a politiskeho žiwjenja Sakskeje rjad zarjadowanjow wuhotować, kotrež maja so wěnować biologiskemu a přirodnemu ratarjenju. Nimo toho chcedźa aktiwisća, ke kotrymž słušatej nimo zastupjerjow Njebjelčanskeje gmejny tež Budyska ludowa uniwersita a sakska krajna centrala za politiske kubłanje, za žiwjenje na wsy wabić.


text:
Dymokratyczno Republika Kůnga
Dymokratyčno Republika Kůnga (République démocratique du Congo) – třeće pod wzglyndym wjelgośći państwo Afriki, pouožůne we jeji střodkowyj tajli, we dořeču řeki Kůngo, u kerej ujśćo pośado 37 km dostympu do Uoceanu Atlantyckigo. Nazwa, uoznačajůnco "myśliwy", pochodźi uod ludu Bakůngo. W uokreśe kolůńalnym DR Kůnga wystympowoua kej Wolne Państwo Kůngo (do 1908) i Kůngo Belgijske (do 1960), a po uzyskańu ńypodlygośći we lotach 1971-1997 kej Zair. Do uodrůžńyńo uod sůmśadujůncyj Republiki Kůnga (Kůngo-Brazzaville), DR Kůnga wystympowoua tyž kej Kůngo-Léopoldville, a uobecńy po zmjańy nazwy stolicy, kej Kůngo-Kinšasa.
Nojwjynkše mjasta kraju: Kinšasa, Lubůmbashi, Mbuji-Mayi, Kisangańi, Kananga. Kraj zamješkuje 250 grup etńičnych. Nojwjynkše to Kůngo, Luba i Můngo.


text:
Beschreibung
Podomk, nadobu abo nabytk, druhdy rěkaja tomu tež „hawsrot“, namakaš nimale w kóždej domjacnosći. Što pak je podomk basnika: nadpad, intuicija, metafry, znate a woteznate słowa, wjerše, rymy, rytmus … W swojich nowych basnjach čerpa Kito Lorenc hłuboko ze studnje rěče. Lóšt na wotkrywanju jeje powabkow a potajnosćow sapa z njesłyšanych, šibałych a pryzlojtych rěčnych hrow, kiž wjedu druhdy do čorneho humora a do absurdnosće. W rjedźe wusahowacych tekstow rozpomina basnik zakładne zjawy žiwjenja a nazhonjenja: dopomnjenje a zabyće, dźěćatstwo a staroba, zachodnosć a smjerć.
Měnjenje čitarja ke knize
»Lorenc njeby Lorenc był, njebyli słowa derje změšał, porjadnje přetřasł, sej z nimi hrajkał a je w nowych zwiskach prezentował, posměwk wuwabjo a do přemyslowanja wo jich zmysle nastorčo. Mišterce wobknježi [...] woprawdźe wšě fasety swojeho wuměłstwa [...]« (Monika Gerdesowa)
Čitanska proba
Horoskop
Wobroć so nětko a płuwaj
wróćo k samotnemu pobrjohej
swojeho poroda, schowaj
wšu nadźiju hłuboko
runja nopawje swoje hnězdo
spody pěska, prjedyž so nuriš
rybam napřećo, k twojemu hwězdnu
kotrež ći doprědka swěći
Snano tež tebi zemja
wulehnje potomstwo hišće
z potajneho dna něhdy
a wone namaka k swětłu
za tobu, a do morja


text:
Fojerman: Ślōnski Facebook, abo stawiōmy chałupa
Co chwila słyszymy kajś, jako to tyn nasz jynzyk ślōnski sie rozwijo, bo mōmy swōj Facebook po ślōnsku. Jo praje padōm, co tyn ślōnski Fb zrobiōł jynzykowi ślōnskimu dużo szkody, a dziyń, kedy ôn znod sie we internecu, je dniym tragedyje dlo naszego jynzyka.
Ślōnski Facebook bōł by dobry dlo naszego jynzyka, tak samo, jak kodyfikacyjo, ale niy miało to tak wyglōndać. Jynzyka niy idzie budować „dymokratycznie” na hura.
Co by to było, jak by my chcieli stawiać chałupa, a niy mieli by my piniyndzy, tōż zrobiyli by my taki „pospolite ruszyni”, zawołali by my ludzi, coby prziniōśli materyjo, kery co mo. Tōż ludzie przinosiyli by: pora deskōw, miech cymyntu, kara piosku, tytka gwoździōw, paczka styropianu, a zaczli by stawiać ta chałupa. Jedyn zaczōn by kopać grōnta, drugi by w tym miejscu zaczōn z deskōw zbijać dach, a trzeci mioł by praje ôkno, to by go wprawiōł zamias dźwiyrzi. Dyć ważne, że ludzie chcōm robić, tōż trza stawiać ta chałupa, a potym sie bydzie remōntować. Nō ja, ale jako poprawić chałupa, jak betōngi sōm ze gipsu, pywnice na gōrze, a dach we pywnicy? Na jednej ścianie miały by być taki same ôkna, a niy jedne ze Ôpolo, drugi ze Cieszyna, a trzeci prziniesiōne ze Katowic. Jedne ôkrōngłe, drugi graniate, a trzeci trōjkōntne.
Jo myśla, że do stawianio chałupy trza jakiś muster, cechōnek. Ludzie mogōm snosić ta materyjo, ale trza to pozortować, porachować, znojś jakigo mulorza, a handlagry mogōm mu pōmogać. Jak trocha materyje braknie, to sie dokupi, a chałupa pomału sie postawi.
Dyć nasza chałupa już stoji, ale niy nadowo sie do miyszkanio, kej dźwiyrze sōm na dachu, mury krziwe, ściany z papyndekla. Tōż co robić? Ôbulić, a stawiać na nowo? Nō ja, dyć materyjo stracōno, czas stracōny, robota po darmo. Ludzie, zamias sie czego prziuczyć przi mularce, to widzōm, że jejich robota poszła na marne. Drugi roz niy przidōm pōmogać, bo niy bydōm wierzić takimu pampōniowi.
Tōż co robić? Jo chyciōł żech sie sōm stawianio tej chałupy. Niy ma żech mulorz, znōm mularka yno z widzynio, dyć prōbuja. Kupiōł żech trocha materyje, tela co sie niy zespuje, niy stwardnie a stawiōm ta chałupa.
Zaczōn żech ôd kupiynio rylki a ciepanio grōntōw. Chca se postawić malutko izdebka, tako dlo sia, ale możno kery bydzie chcioł przi tymu postawić drugo izba, tōż już jedna ściana bydzie mioł fertich.
Tōż jako to stawiōm ta chałupa? Zaczōn żech ôd zbiyranio materyje (słōwek), podziełōł żech to podle czynści mowy a zapisuja to do dykcjōnorza. Sōm to słowa ze Rybnika, bo te znōm, tōż niy byda zaczynoł ôd dachu, ôd godki ze Ôpolo, abo Cieszyna. Chca postawić ta swoja rybnicko izba, możno znojdzie sie kedy keryś drugi, co zacznie stawiać inksze izby. Muster już jakiś bydzie mioł, a możno kedy postawiymy z tego ta nasza ślōnsko chałupa. A co bydzie, jak sie niy znojdzie żodyn, co by mioł stawiać reszta tej chałupy? Ôstana ze swojōm izbōm, a byda mioł chocioż kaj miyszkać, niy tak, jak ci, co stawiali tyn ślōnski Fb, straciyli materyjo, czas, robota, a ôstało im trocha klamorōw do wywalynio.
Fojerman
Stasiek Neblik, ps.”Fojerman” – Ślōnzok, fojermōn na pynzyji, autor ksiōnżki ”Do rymu po naszymu, abo ślōnski miszmasz” a autor „Dykcjōnorza Godki Ślōnskij”, człōnek DURŚ.


text:
Bibliske cytanje
Naša rěc jo až do źinsa žywa wót rědnych rěcnych wobrotow z Biblije. „Swěte pismo jo kaž zelko; šym dlej šurujoš, śim wěcej wónja.” – tak jo to wugroniła fararka Johanna Melchiorowa njedawno w prjatkowanju w Nimskej cerkwi. W bibliskem krejzu „Rozmějoš, což lazujoš?” smy se wopytali zanuriś do serbskeje Biblije a wukopaś žedne pótajmnosći. Cytaś móžo kuždy sam, ale rozměśe źo jano z rozpokazowanim.
Swět wobrazow Biblije jo wjelgin bogaty. Móžomy wopisaś cełu biografiju w tych wobrazach, na pśikład tak:
Babka pokažo na pórodnej staciji to rowno wót šnorki wótwězane góle, kenž jo nage ako Hadam. Lěc buźo něga mudre ako Salomon abo pócne ako Josep – chto wě? Móžo byś, až z njogo buźo skeptikaŕ abo njewěrjecy Tomaš. Zawěsće změjo raz dobre case, gaž se cujo ako we raju. Ale móžo teke byś, až mamonu słužy, tak dłujko až jo zasej chudy ako Lacarus. W tych ryjnych lětach se slědk póžeda za tymi egyptojskimi měsowymi gjarncami.[2. knigły Mojzasa 16, 3] Ale njepśiwuknjo a wóstanjo głupy a swójeje głowy ako wósoł Bileama.[4. knigły Mojzasa 22, 21] Wěc a wěcej se wuwija k rědnemu njedarnikoju ako krydnjo jadnu Hiobowu powěsć pó drugej. Wón pak se njepowdajo. Njewótnamakajo se ze swójim kjablom a zaganja se wót Pontiusa k Pilatusoju. Priwatne wěcy teke njejsu k lěpšemu. Jogo žeńska, kótaraž stoj kaž solowy słup,[1. knigły Mojzasa 19, 26] jomu wšednje ewangelij rozkładujo, dokulaž pla njeju jo Sodom a Gomora. Weto se žycy, tak stary bywaś ako Metuzalah. A gaž raz něźi tak daloko buźo, wón se naźeja zwarnowany byś kaž w Abrahamowem klinje.
Biblija njewulicujo žedne bajki. Rozměśe njejo lažko, teke nic w jasnych pasažach. Swěte pismo ma historiski horicont wobrazow, kenž teke w modernem abo nacasnem pśełožku widobny njejo. Wóstanjo wšuźi spěrate. Jaden pśikład dajo psalm 23, kenž jo zazdaśim derje znaty:
Ten Kněz jo mój pastyŕ; mě njebuźo nic brachowaś.
Wón paso mě na zelenej łuce a wjeźo mě k fryšnej wóźe.
Wón hochłoźijo móju dušu; wón wjeźo mě na pšawej droze swójogo mjenja dla.
A lěcrownož ja chójźim we śamnem dole, ga njebójm se žedneje njegluki; pśeto ty sy stawnje pśi mnjo, twój kij a pótykac troštujotej mě.
Ty pśigótujoš mě blido spóromje mójich winikow. Ty žałbujoš móju głowu z wólejom a nalejoš mě połno.
Dobroś a zmilnosć mě pśewóźijotej cas žywjenja, a ja wóstanu we Knězowej wjažy nimjernje.
Lěc to jo k rozměśu, jo wótwisne wót našych znaśow a wobstojnosćow žywjenja. Nic jano idyliski wobraz šaparja jo nam w źinsajšnem industrielnem wobswěśe cuzy. Co ga groni žałbowański wólej, dobroś a zmilnosć? Kak móžom wóstaś we Knězowej wjažy, wót kótarejež se hynźi twarźi, až ma wjele bydlenjow? [Jan 14, 2] Źo ga cu ja wóstaś a bydliś – we dobrej abo we spańskej śpě, snaź lubjej w kuchni?
Pśistup k Bibliji njejo móžne wót samego. Wobraz, až Biblija jo ako zele, abo ako zelowa zagrodka, se mě wjelgin spódoba. Musymy nawuknuś, aby póznali bogatosć a wjelerakosć, šmek a gójecu móc. Kuždy ma swóju nejžlubšu wěrcu, abo swój nejžlubšy bibliski citat. Kśěśa su wšake. Se wě, dajo teke górke zelka, młoge samo k jěźi njejsu. Zwětšego jo to tak, gaž zele šurujoš, se pokažo aroma a wužytk. Ako se njamóžom pśedstajiś kwjerlowane kulki mimo wóni zelow, jo Biblija za mnjo stawna inspiracija a wěrca žywjenja.
Bóže słowo na sedymnastej njeźeli pó swětej Tšojosći w serbskem rozgłosu RBB, 2016-10-08.
Bibliske citaty pó: Biblija abo to zełe Sswėte Pißmo Starego a Nowego Teſtamenta, do ßerſkeje rėzy pſcheſtawjone, wot nowotki pilṅe pſcheglėdane a pſcheporėżane. Hala: Kanſtein (1868).


text: Zo běchu do kónčinow mjez Łobjom a Solawu w mjeńšich a wjetšich skupinach připućowani Słowjenjo towaršnostnje organizowani a zo stejachu na jich čole wjednicy, tole wuchadźa hižo z jich prěnjeho naspomnjenja w Fredegarii Chronicon k lětu 631/632. Na wotpowědnym městnje zhonimy wo wěstym Dervanus dux gente Surbiorum, wo Derwanje, wjerchu z kmjena Serbow. W naslědnych lětstotkach rozprawjeja žórła přeco zaso wo duces ›wjerchach‹, reges kralach‹, primores ›nadobnych‹, seniores ›staršich‹, milites ›wojakach‹ a dalšich dostojnikach Słowjanow, z kotrychž stupichu mnozy, dalokož njeběchu w bojach z frankskimi dobywarjemi padnyli, po christianizowanju do němskich słužbow.1 We łaćonšćinje spisane chroniki, ludowe tafle, anale, pozdźišo wopisma a druhe pisomne žórła zdźěleja nam tež mjena serbskich wjednikow: 805 Semil rex Dalemincorum, 806 Miliduoch dux Sclavorum, 955 Cuchavicus senior a wjele dalšich. Zawěsće eksistowachu za tutych zastupjerjow wodźaceje woršty, wotpowědujo jich poziciji w systemje mocy a jich róli w towaršnosći, přisłušace słowjanske pomjenowanja. Tute njezawostajachu w žórłach žane slědy, dadźa pak so z pomocu serbskich wosobowych mjenow z pozdźišich lětstotkow wotkryć. Dokelž nałožowachu Słowjenjo hač do 10. lětstotka hišće pózdnjoprasłowjanske dialekty, kotrež přeńdźechu potom do staroserbšćiny, hodźa so za wotpowědne słowa, socialnoekonomiske a politisko-institucionelne terminusy, prasłowjanske formy rekonstruować.


text:
Přiwisnicy FC Energije Choćebuz su wolóženi. Do toho dźě mějachu mjenujcy wulke starosće, zo jich woblubowany stadionowy rěčnik Benjamin Hantschke Energiju snano wopušći, dokelž bě dźěło jako moderator pola lokalneho rozhłosoweho sćelaka BB-Radio zakónčił. Tuž bě wón hižo wo tym powědał, zo móhł so powołansce hinak orientować a Choćebuz wopušćić.
Nětko pak jednaćelstwo FC Energije wozjewi, zo chce „Benni“ w přichodźe marketingowy a medialny wotrjad jeje sportoweho towarstwa zesylnić. Ze swojimi wjelelětnymi nazhonjenjemi jako moderator na polu radija a eventow budźe so 33lětny Hantschke – wón je tučasnje w kónčnej fazy swojeho studija na polu sportoweho managementa a marketinga na Wysokej šulu we Wismarje – tež hišće wo přidatne zwičnjenske móžnosće starać. „Jako dołholětny stadionowy rěčnik znaje wón wšitkich sobudźěłaćerjow kaž tež struktury towarstwa a ma daloko sahace eksterne medijowe kontakty“, chwali sej marketingowy nawoda Ralf Lempke přichodnu personalnu a fachowu podpěru koparskeho kluba.


text:
Sněžka
Sněžka (čěsce Sněžka, pólsce Śnieżka, němsce Schneekoppe) je z wysokosću wot 1.603 m najwyše wuhorbjenje w Kyrkonošach a najwyša hora Sudetow, srjedźohorinskeho proha a Čěskeje. Přez wjeršk běži statna hranica mjez Pólskej a Čěskej. Tež hdyž leži wjeršk Sněžki nad lěsnej mjezu, je wón za turistam spřistupny. Na pólskim boku wjerška namaka so mjez 1665–81 natwarjena kapałka swj. Ławrjenca (kaplica św. Wawrzyńca) a futuristiska hórska hospoda, kotraž so mjez 1969–74 natwari. Na čěskim boku wjerška je póstowy zarjad a wjeršna stacija sedłoweho lifta.
Klima[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Ze stron klimy a wegetacije so wysokostne połoženje Kyrkonošow jako alpiniske wopisuje, hačrunjež so wotpowědna wysokosć njedocpě. Na Sněžce knježi přerězna lětna temperatura wot 0,2 °C.


text:
Łužiska hospodarska iniciatiwa (WiL) załožerjow eksistency zaměrnje spěchuje. Lětsa chce iniciatiwa 15. raz wuspěšne předewzaćelske ideje wuznamjenić. Wčera su zamołwići lětušich nominowanych w Choćebuzu předstajili.
Choćebuz (SN/BŠe). Lětuše Łužiske wubědźowanje załožerjow eksistency (LEX) zakónča 19. nowembra ze spožčenjom mytow w Choćebuzu. Wčera je zarjadowar, Łužiska hospodarska iniciatiwa (WiL) nominowanych oficialnje předstajiła. „Nimo funděrowacych wobchodniskich konceptow su lětsa kreatiwne a inowatiwne ideje hłuboki zaćišć zbudźili. Hladajo na přichod sym tuž nadźijepołny“, podšmórny wčera nawoda předsydstwa WiL dr. Michael von Bronk.


text:
Hodowna nakup fuk
Wojerecy. Swojimaj wočomaj wěrić nochcyše wobydler wjaceswójbneho domu na Wojerowskej Hufelandowej wutoru připołdnju, jako w swojej pincy za prawym hladaše. Tam dyrbješe 63lětny zwěsćić, zo běchu so njeznaći zadobyli a so z jeho składow posłužowali. Kaž wón policiji zdźěli, pobrachowaše w mróžaku jeho hodowna nakup, mjez druhim kače nóžki, butra a hromak. Škodu trochuje na něhdźe 200 eurow.
67 km/h přespěšnje jěł
Budyšin. W Hodźiju, na awtodróze A 4 a w Hornjej Kinje je policija zawčerawšim spěšnosć měriła a dohromady 8 200 jězdźidłow kontrolowała. Njesławny rekord docpě na awtodróze VW z Drježdźanskim čisłom, kotryž bě město dowolenych 120 ze 187 km/h po puću.
Žonam pjenjezy wulišćić spytali
Běła Woda. Njeznaći wobšudnicy su zawčerawšim popołdnju w Běłej Wodźe spytali, třom staršim žonam přez telefon pjenjezy wulišćić. W jednym padźe cuza žona rentnarce něšto wo strowotniskej nuzowej situaciji powědaše, w tamnymaj padomaj wudawaše so wona jako pozdatna wnučka, kotraž chcyła „wowku“ wo pjenjezy prosyć. Wšitke tři rentnarki w starobje 82 do 88 lět su pak prawje reagowali, telefonat přetorhnyli a policiju zazwonili.
Młodemu mužej pomhali
Wojerecy. Dokelž bě zawčerawšim wječor krótko do połnocy blisko zahrodnišća při zwjazkowej dróze B 96 we Wojerecach wołanje wo pomoc słyšała, informowaše žona policiju. Ta tam za prawym pohladny a namaka zymu mrějaceho 28lětneho muža. Wón zastojnikomaj powědaše, zo bě w swojim zahrodowym domčku spał, jako so njeznaći tam zadobychu a jemu něšto mjezwoči pryskachu. 28lětneho dowjezechu na to do chorownje. Nětko pyta policija swědkow, kotřiž su njedźelu wječor něšto podhladneho wobkedźbowali. Pokiwy přijimuje pod telefonowym čisłom 03571/ 46 50.
Elektrokolesy pokradnyli
Wojerecy. Dokelž su z elektromotorom podpěrane kolesa jara woblubowane, so tež paduši často na tajke měrja. We Wojerecach su nětko njeznaći hnydom dwě elektrokolesy z pincy wjaceswójbneho domu pokradnyli a so z nimaj zhubili. Škoda wučinja něhdźe 4 000 eurow.
Wobruče rozkłóli
Ćichońca. Při kontroli na ležownosći firmy w Ćichońcy pola Budyšina dyrbješe sobudźěłaćer wěstotneje słužby zawčerawšim njeskutk zwěsćić. Njeznaći běchu wobruče šěsć transporterow paketoweje słužby rozkłóli. Dohromady skóncowachu woni 19 kolesow. Ryzy wěcna škoda wučinja wjace hač 3 000 eurow. Nimo toho drje je nazajtra tójšto ludźi w Budyšinje a wokolinje podarmo na skazany paket čakało.
Dom so dospołnje wupalił
Chróst. Wulku wěcnu škodu načinił je woheń, kiž bě w nocy na srjedu w jednoswójbnym domje w Chrósće pola Wulkeje Dubrawy wudyrił. Jako 38lětny krótko do połnocy domoj přińdźe, jemu płomjenja hižo napřećo sapachu. Najebać prócowanja wjace hač 70 wobornikow z dwanaće jězdźidłami so dom dospołnje wupali. 38lětny so snadnje zrani.
Bibliju pokradnyli
Wojerecy. Městno padustwa předwčerawšim we Wojerecach bě runje tak njewšědne kaž rubizna, kotruž skućićeljo wottam pokradnychu. Njeznaći zadobychu so mjenujcy do nowojapoštołskeje cyrkwje na Friedrichowej. Cyłe twarjenje přepytawši woni skónčnje bibliju sobu wzachu. Swjate pismo we wulkosći formata A3 bě ze złotobarbnymi debjenkami wuhotowane. Po informacijach Zhorjelskeje policajskeje direkcije trochuja hódnotu knihi na wjacore sta eurow. Wěcna škoda, kotruž skućićeljo při zadobywanju načinichu, je něhdźe sto eurow. Kriminalisća Wojerowskeho policajskeho rewěra zawěsćichu slědy a nětko za paduchami biblije pytaja.
Bróžnja so wotpaliła
Wjelećin. Wjace hač 70 wohnjowych wobornikow wołachu wčera rano k hašenju do Wjelećina. Tam bě so z dotal njeznateje přičiny bróžnja palić započała. Płomjenja hrožachu na bydlenski dom přeskočić. Tomu pak wobornicy w dalokej měrje zadźěwachu. W bróžni so mjez druhim motorske typa Suzuki zniči. Škoda wučinja něhdźe 50 000 eurow.
Komu słušeja pjenjezy?
Ottendorf-Okrilla. Wjacore tysac eurow namakachu wobydlerjo w oktobru w Ottendorfje-Okrilli. Hdy a hdźe dokładnje a pod kotrymi wuměnjenjemi, policija njepřeradźi, dokelž móže to jenož wobsedźer sam wědźeć. Wobsadka policajskeho awta je štyricyfrowu sumu zawěsćiła. Dotal so nichtó přizjewił njeje, komuž by wona słušała. Zo móhli dokładnje zwěsćić, zwotkel pjenjezy su, a je wobsedźerjej wróćić, policija jeho prosy, so přizjewić. Wón měł mjenować nadrobnosće, kak je pjenjezy zhubił. Tele informacije přepruwuja. Pokiwy přijimuja pod telefonowym čisłom 03578/ 35 20.
Runje hakle w jastwje byłoj
Budyšin. Policisća su zawčerawšim pokradnjeny Seat zadźerželi a dweju podhladneju zajeli. Awtomatiski čisła spóznawacy system alarmowaše zastojnikow, jako awto z Berlinskim čisłom na awtodróze A 4 do směra na Budyšin jědźeše. Policisća za nim jědźechu a zadźeržachu je w Budyšinje na Nowosólskej. Kaž so wukopa, bu awto hladanskeje słužby lětsa 4. julija w Berlinje pokradnjene. W awće běštaj mužej w starobje 26 a 28 lět. Wobaj buštaj hakle w lěću z jastwa pušćenaj. W awće namakachu zastojnicy wšelki grat, kiž so za zadobywanja najwšelakorišeho razu wužiwa. Kriminalna policija pad dale přepytuje.


text:
Po piyrszy rŏz powieść Szczepana Twardocha po ślōnsku!
"Drach" we przekładzie Grzegorza Kulika we szumnyj interpretacyi Dariusza Chojnackiego
Drach wiy. Społym ze pŏruletnim Josefym prziziyrŏ sie świniobiciu. Je październikowe rano 1906 roku i, chociŏż synek niy mŏ ô tym pojyńciŏ, ryk ôd zarzinanego zwiyrza i szmak wusztzupy wrōcōm dō niego pŏrãnŏście lŏt niyskorzij, jak po kōńcu wojny bydzie jechoł nazŏd na Ślōnsk.
Nikodem nigdy niy bōł przi wojsku. Ôn je za to wziynty architekt. Ze ôstatnigo zwiōnzku mŏ piyńć lŏt modõ cerã, a po wypadku autym szramã nad lewym uchym. Prawie rozestŏwŏ sie ze żōnōm, żeby ułożyć sie życie ze inkszōm. Drach je ale świadōmy, iże dzioucha corŏz barzij wymykŏ sie chopowi.
Miyndzy Josefym a Nikodemym piykne, ôkropiczne, smutne i — na kōniec — tragiczne losy dwōch familiji; stolecie wojyn i powstań, śmierci i narodzin, miyłości, zdrad i pragniyń, co sie nigdy niy społniōm. Drach ô nich wiy. Widzi przeszłość i znŏ prziszłość. Dlō niego wszyjsko je terŏz.
Saga familijnŏ? Wielkŏ ôpowieść ô Ślōnsku? A możno powieść totalnŏ, co uciykŏ wszyjskim kategoryzacyjōm?
„Tłumaczenie "Dracha" na śląski etnolekt to próba zmierzenia się ze śląskością i uniwersalnością tej powieści. Paradoksalnie śląska wersja "Dracha" staje się probierzem jej śląskiego odniesienia dziejowego.
"Przekład Grzegorza Kulika budzi podziw! Drach stał się ważną książką dla wielu Górnoślązaków – również dla mnie”.
prof. Zbigniew Kadłubek
„Górny Śląsk Twardocha jest prawdziwy bolesną wręcz brutalnością i nieraz wręcz wulgarnością połączoną ze specyficznym etycznym kodeksem, z którego wychowani tutaj ludzie nigdy nie rezygnują, nawet jeżeli znajdują się na granicy upodlenia. Gratuluję autorowi odwagi”.
prof. Ryszard Kaczmarek


text:
Wulke Ždźary. Hudźba do nalěća zaklinči jutře, sobotu, wot 15 hodź. we Wulkoždźarowskej ewangelskej cyrkwi. Koncert wuhotujetej Łazowski muski chór a orchester gitarow Iuventa musica. Wšitcy zajimcy su wutrobnje witani.
Popołdnjo za swójby
Brězowka. Brězowska Domowinska skupina a tamniše domizniske towarstwo přeprošatej njedźelu na debjenje jutrownych jejkow na starej šuli. W poskitku změja „set započatkarjam“. W 14 hodź. wustupi Slepjanski dźěćacy a młodźinski ansambl, w 15 hodź. pokazaja dźěći Brězowskeje pěstowarnje swój program a w 16 hodź. zaćehnje Slepjanski kwasny ćah z Grodkowskimi hercami.
Kolekcije jejkow wotedać


text:
Po tym zo su koparjo z Pančic-Kukowa před lětom krok do wokrjesneje wyšeje ligi po relegaciskej hrě přećiwo cyłkej z Porchowa snadnje misnyli, rěkaše nowy cil před nowej hrajnej dobu 2018/2019: POSTUP! A to bě zhromadny zaměr hrajerjow, zamołwitych ST Marijineje hwězdy a trenarja Erwina Kleinmanna. Zaměr postupić su na skutkowne wašnje zwoprawdźili.
Jenož słaba faza w nalěću tworješe wuwzaće, hewak hrajachu Pančičanscy koparjo fantastisku sezonu a stachu so tři hrajne dny do kónca ze zasłužbnym wokrjesnym mištrom.
Dypki: 23 dobyćow (18 z nich bjez přećiwniskich wrotow), jedyn remis a štyri poražki wobradźichu postupnikej we 28 ligowych hrach 70 dypkow. Tež wrotowy poměr 87:18 (+ 69) bě we wokrjesnej lize najlěpši, a to při třělenych a tež přijimanych wrotach. Prěnja połserija bě z 39 dypkami wuběrna. Při třinaće wuspěchach dyrbješe mustwo ST Marijineje hwězdy jenož jednu poražku přijimać. W druhej połseriji nastachu potom tři plajty, jedyn remis, dźesać dobyćow a z tym 31 nahromadźenych dypkow.


text:
Szwůng
Szwůng (uoznoczany buchsztabům a) – wektorowo wjelgość, kero uoznoczo mjyńyńy wartkośći ćoła we czaśe. Wektor szwůngu mo dycki jednaki zwrot co wartkośći.
Jednostka szwůngu we Układźe SI to myjter na kwadrat sekůndy
Wartość szwůngu prostolyńijowygo idźe wyrachować podug mustra:
Kaj to wektor zmjany wartkośći
Szwůng we ruchach krzywolińjowych idźe potajlować na dwje skłodowe: styczne () a normalne (). Szwůng styczny je zwjůnzany ze zmjanům wartkośći lińjowyj a idźe go wyrachować podug mustra:
Szwůng normalny, mjanowany tyż dostrzodkowym, idźe wyrachować podug mustra:
Kaj:
- Průmjyń krzywizny toru
w - wartkość kůntowo


text:
Lista numerów kierunkowych telefonów stacjonarnych miasta Głosków powiat Piaseczyński województwo Mazowieckie +482214 i 2214
Szukasz numerów kierunkowych do miasta Głosków powiat Piaseczyński województwo Mazowieckie 482214 i 2214? Przygotowaliśmy listę numerów kierunkowych. Na tej stronie możesz znaleźć kody 482214 i 2214 miasta Głosków. Poniżej znajduje się tabela urzędów pocztowych powiatu Piaseczyński. Po dokonaniu wyboru odpowiedniego kodu, przejdź na stronę grup numerów i wybierz tam interesujący cię numer miasta. Skorzystaj z bezpłatnej bazy danych właściceli stacjonarnych telefonów miasta Głosków województwo Mazowieckie. Dla szybkiego wyszukiwania interesującego cię numeru telefony skorzystaj z pola wyszukiwania. Zostaw informację lub opinię o właścicielu tego numeru telefonu.
05-500 Chylice-Pólko Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Chyliczki Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Grochowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jastrzębie Graniczna Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jastrzębie Jaskółcza Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jastrzębie Jastrzębska Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jastrzębie Kukułcza Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jastrzębie Leśnych Ziół Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jastrzębie Polnych Traw Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jastrzębie Polnych Ziół Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jastrzębie Ptaków Leśnych 39-122, 44-118(p), 67-137(n) Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jastrzębie Turkawki Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jastrzębie Wierzbowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jazgarzew Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Jesówka Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Józefosław Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Julianów Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Kierszek Grzybowa Konstancin-Jeziorna piaseczyński mazowieckie
05-500 Kierszek Olechowska Konstancin-Jeziorna piaseczyński mazowieckie
05-500 Kierszek Prawdziwka Konstancin-Jeziorna piaseczyński mazowieckie
05-500 Łbiska Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Łoziska Lesznowola piaseczyński mazowieckie
05-500 Mysiadło Lesznowola piaseczyński mazowieckie
05-500 Nowa Iwiczna Lesznowola piaseczyński mazowieckie
05-500 Nowa Wola Lesznowola piaseczyński mazowieckie
05-500 Pęchery Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno 1 Maja Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno 3 Maja Al. Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno 11 Listopada Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno 17 Stycznia Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Agatowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Agrestowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Alabastrowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Albatrosów Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Aliny Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno (Orężna) Andersena Hansa Christiana Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Anhellego Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Armii Krajowej Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Asnyka Adama Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno (Orężna) Astrów Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Atlantydy Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Baczyńskiego Krzysztofa Kamila Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno (Orężna) Balińskiego Stanisława Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Balińskiego Stanisława Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Balladyny Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Batorego Stefana Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Bema Józefa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Beniowskiego Bartłomieja Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Berberysowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Berylowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno (Orężna) Bławatków Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Borowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno (Orężna) Bratków Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Brylantowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Brzechwy Jana Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Brzezińska Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Brzóz Al. Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Bukietowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Bukowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Chabrów Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Chełmońskiego Józefa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Chopina Fryderyka Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Chyliczkowska Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Cicha Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Cisowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Cyrkonii Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Czajewicza Ludwika Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Czarnieckiego Stefana Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Czesława Miłosza Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Daleka Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Derdowskiego Hieronima Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Diamentowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Długosza Jana Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Dworcowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Dworska Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Elektroniczna Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Energetyczna Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Fabryczna Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Frezji Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Geodetów Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Gerbera Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Głogowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Główna Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Gołkowska Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno (Gołków- Gołkowska Letnisko) Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Grabowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Graniczna Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Granitowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Grochowskiego Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Gwalberta Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Hemara Mariana Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno (Orężna) Irysów Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Iwaszkiewicza Jarosława Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Jabłoniowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Jagiellonki Anny Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Jana Kazimierza Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Jana Pawła II Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Jantarowa Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Jaremy Piaseczno piaseczyński mazowieckie
05-500 Piaseczno Jarząbka Piaseczno piaseczyński mazowieckie
Informacje, opinie i oceny dotyczące dowolnego numeru telefonu w tej darmowej bazie danych numerów telefonicznych w Polsce, nie są opinią administracji strony internetowej. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji, pozostawionej w opiniach i komentarzach do danego numeru telefonu o jego właścicielu, jakości i składzie usług, administracja serwisu nie ponosi. Umieścić wszelkie dane może każdy użytkownik naszej strony osobiście, na własną odpowiedzialność. Administracja strony nie gromadzi i nie udostępnia informacje pozostawione przez użytkowników. Opinie i komentarze pozostawione przez użytkowników są moderowane zgodnie z Regulaminem serwisu.


text:
Nižina
Jako nižina pomjenuje so jara płona krajina, kotraž leži hač do něhdźe 200 m wysoko nad morjom, kaž w Němskej na přikład Sewjeroněmska nižina.
Nastaće nižinow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W času nastaća srjedźoeuropskich nižinow knježeše lodowa doba. Lodowe masy pokrychu cyłu sewjernu Němsku. Lodowcy pohibowachu so a zahrjebachu njekrute walanki pod so. Z tym nastachu spódnje moreny. Woni zamknychu njekrute kamjenizny do so. Přez nječisty lód (z kamjeniznami a druhimi wulkimi wotpadkami) so lodowc a zemja jara šudrowaštaj. Tak nastachu niske kónčiny.
Nastaće nižiny w staromorenowym kraju[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Glacialna serija njemóžeše so hižo wjace w staromorenowych krajinach zachować. Přez wotnošenje hórskich hrjebjenjow pjelnjachu so jězory ze zemskej pódu. Z tym pozhubi so mnohostronskosć powjerchowych formow. Přez někotre lěta so kónčina dospołnje zruna. Tak so tež husta syć rěkow wosłabi a nastachu tak mjenowane suche doły. Někotre materialije so z pomocu wětřika wotnošowachu a so jako pěskowe płoniny wotsadźichu. Tute tworja dźensa zakład za wulke jehlinowe lěsy.
Nastaće nižiny w młodomorenowym kraju[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Młodomorenowy kraj mjenuje so krajina, kotraž nasta we wisłaskej zymnej dobje. Najdalše zadobyće tuteje doby skónči so při Sewjernej hórčinje. Přičiny wotměnjateho reliefa w młodomorenowym kraju su rozdźělne zadobywanja lodu a z tym zwjazane nakromne połoženja za čas tuteje doby, ale tež młoda geologiska staroba. Zo je spódnja morena bohata na topografiskich formach a jězorach je wuskutk stajnych procesow wotnošenja a wospjetneho wotsadźenja. Wottata woda napjelnješe mnohe wuhładźene doliny, tak zo so wuběžkožłobinowe jězory a eroziske hrjebiny nastachu.
Spódnje moreny, kotrež su jasnje widźomne, su hač do 180 m wysoke hórske hrjebjenje, na kotrež so płone nasypy nutřkokrajnych lodowych rozběžkow jako sandery wotsadźichu. Rozběžki wotběžachu reliefowych poměrow dla přeco do směra na Sewjerne morjo.


text:
Japanšćina
Japanšćina (日本語; Nihongo) je rěč, kotraž rěči wjace hač 127 milionow ludźi zwjetša w Japanskej, ale tež zhromadźenstwa japanskich emigrantow po cyłym swěće. Japanšćina je aglutinaciska rěč z mnoha niwow stopnja zdwórliwosći narěči.
PismoWobdźěłać
Město alfabeta japanšćina ma tři pismowe systemy. Dwaj z tych stej złóžkowej pismje. Třeći je znamješka ze chinšćiny, ale ze cyle druhim wurěkowanjom.
GramatikaWobdźěłać
Japanšćina nima žadyn genus ani numerus, ani pad. Město padow ma partikle po substantiwje.


text:
Posledni tydźeń do lětnich prózdnin poda so wjac hač 300 šulerjow 5. do 9. a 11. lětnika Serbskeho gymnazija Budyšin (SGB) do Sprjewineje kupjele, zo bychu tam štwórty raz za sobu sportowy swjedźeń přewjedli.
Při přijomnych temperaturach wokoło 25 stopnjow wotměwachu so zajimawe a napjate rozestajenja we wodźe, w pěsku a na trawniku. Na zelenym terenje běše při ludowym bulu sobu najwótřišo. Ći najmjeńši běchu daloko słyšeć, wšako so mjez sobu njesměrnje pohonjachu.
Na holčim turněrje 5. do 7. lětnika přesadźi so 6-1 a pola hólcow měšany team 7-2 a 7-3. Při płuwanju startowaše pjeć holcow a pjeć hólcow jedneje rjadownje a tworješe zhromadny cyłk w dwěmaj wubědźowanjomaj. Kóžda rjadownja płuwaše cyłkownu distancu 250 metrow, a to w stafli kaž tež w směšnej stafli na deskach (hlej foto). Tež tu běštej přiklesk a mócne pohonjowanje ze wšěch stron słyšeć.


text:
1. Slavia Praha 7 :1 10
2. Viktoria Plzeň 8 :4 10
3. FK Jablonec 9 :3 7
4. Sparta Praha 7 :4 7
5. Baník Ostrava 5 :4 6
Mladá Boleslav 5 :4 6
7. Sigma Olomouc 3 :4 6
8. SFC Opava 3 :6 6
9. 1. FC Slovácko 3 :8 6
10. Dynamo České Budějovice 5 :4 5
11. Bohemians Praha 5 :5 4
12. 1. FC Příbram 4 :7 4
13. FK Teplice 3 :6 4
14. Slovan Liberec 4 :6 3
15. Fastav Zlín 2 :4 3
16. MFK Karviná 3 :6 1
Mjeztym zo so nowa sezona w kopańcy pola nas hakle 16. žnjenca zahaji, bě w susodnej Čěskej minjeny kónc tydźenja hižo štwórte hrajne koło. A hižo stejitej mišter Slavia Praha a wicemišter Viktoria Plzeň zaso na čole tabulki. Wobě mustwje pak dyrbještej so z bjezwrotowym wuslědkom spokojić: Plzeň hraješe pola Bohemians Praha a Slavia pola poslednjeho tabulki Karviny 0:0.
Wot zastupnistwow ze sewjernych kónčin steji FK Jablonec na třećim městnje, Slovan Liberec porno tomu chětro zady wisa. Staromišter Sparta Praha porazy njedźelu wječor 1. FC Příbram jasnje z 3:0 a suny so na 4. městno. Tež nowačk Dynamo České Budějovice drje z dotal nahratymi pjeć dypkami njespokojom njebudźe. A to je tabulka:
Mikławš Krawc
Kopańca, regionalna liga muži
BFC Dynamo – Fürstenwalde 1:0 (1:0)
Berlinski AK – Halberstadt 2:1 (1:1)
Rathenow – Altglienicke 1:1 (0:0)
Auerbach – Hertha BSC II 1:5 (1:1)
Chemija Lipsk – Babelsberg 1:1 (1:1)
Viktoria Berlin – Lok Lipsk 0:2 (0:1)
Meuselwitz – Lichtenberg 2:0 (2:0)
Choćebuz – Erfurt5:3 (2:2)
Nordhausen – Biskopičanske KT 8:0 (4:0)
čoło tabulki
1. Berlinski AK 3 8 : 3 9
2. BFC Dynamo 3 5 : 1 9
3. Lok Lipsk 3 6 : 3 7
4. Hertha BSC II 3 11 : 5 6
5. FC Energija Choćebuz 3 10 : 9 6
6. ZFC Meuselwitz 3 5 : 3 5
7. Wacker Nordhausen 2 8 : 0 4
Na wokrjesnej runinje Zapadołužiskeho koparskeho zwjazka započnje so zajutřišim, pjatk, nowa hrajna doba. Zazběhowu partiju we wokrjesnej wyšej lize přewjedźetej Póst Germania Budyšin a ST Horni kraj Sprjewja.
Mjeztym je tež znate, kotry sudniski kolektiw njedźelu wot 14 hodź. serbski koparski duel ST Marijina hwězda – Sokoł Ralbicy/Hórki hwizda. Budźe to trójka Torsten Aust/David Ackermann/Franz Koller. SN
We wobłuku wjesneho swjedźenja a zdobom 600lětnych narodnin wsy přeprosychu sej Sernjančenjo minjenu sobotu wólnočasne mustwa na prěni soccercup. W 10 x 15 metrow małej koparskej klětce hrajachu mustwa stajnje wosom mjeńšin w formaće třo přećiwo třom.
W dwěmaj staflomaj po štyrjoch mustwach su wot napoł dwěmaj wo połfinale wojowali. Staflu A dominowachu koparjo Chróšćanskeje SJ Feliks Zahrodnik, Maksimilian Zahrodnik a Jan Bogusz – a woni su wšitke hry přećiwo młodym cyłkam z Róžanta, Sernjan a Lejna jasnje dobyli. Druhe městno wubědźi sej FC Sywo Lejno (Žurec koparjo z Lejna a k tomu Konstantin Hrjehor z Róžanta). W tamnej stafli přesadźi so team Sernjanskeje firmy MPT před miksmustwom z Róžanta a Sernjan. Hrańca docpě tu třeće městno před Sernjanskej młodźinu.
SJ Njebjelčicy
– SC 1911 Großröhrsdorf II 3:3 (2:1)
Zestawa domjacych: Matješk (45. Hahn) – D. Kral, Haška, Hanuza, Gödig, O. Domš, Hrjehor, Ričel, F. Domš, Wagner (60. M. Kral), Korjeńk
Za Sokoł zasadźeni: Schöne – Materna, Wałda, Šewc, Šiman, Domaška, Kurjat, Ćěsla, Janca, Kobalc, Budar, Nuk, Šołta, Gloxyn, Bjeńš, Hrjehor, Rawš, Wowčerk, Schultz
K poslednjej přihotowanskej hrě běchu sej koparjo Sokoła Ralbicy/Hórki młodźinu A ze sprjewineho města přeprosyli. Młodźina A w krajnej lize za bulom honi a ma po móžnosći tež jónu prěnje mustwo zesylnić. W jeje rjadach hraje na přikład tež syn trenarja Serbskeje koparskeje wubranki muži Niclas Ričel.
Za optimalny přihot na nowu hrajnu dobu podachu so koparjo Sportoweje jednotki Chrósćicy (SJC) kónc julija do treningoweho lěhwa w pólskej Raszowje. To je wjes w gmejnje Leśnica, kotraž je zdobom partnerska komuna Chrósćic. Koparjo SJC přebywachu tam mjeztym třeći raz.
Po tym zo běchu sej štwórtk, 25. julija, wječor 14 hrajerjow a trenarje do Pólskeje dojěli, startowachu pjatk po rańšim sporće a snědani z treningom. Na planje steještej dwě jednotce, jedna dopołdnja a jedna popołdnju. W dopołdnišej dźěłachu wobdźělnicy při horcych temperaturach wosebje na kondiciji, popołdnju zwučowachu wšelake hrajne formy. Wječor slědowaše hišće hra přećiwo mustwu z Raszowy, kotraž skónči so 2:1 za domjacych. Chróšćenjo mějachu w prěnim kaž tež w druhim połčasu dosć šansow, njezamóchu pak je wužić.
Prjedy abo pozdźišo budu sej tež wobornicy zarjadniskeho zwjazka při Klóšterskej wodźe a tohorunja wokoło Kulowa digitalnu měrjensku techniku wobstarać dyrbjeć, zo bychu nastate časy woprawdźitosći wotpowědowali. To drje je ze stopowkami tež tak někak móžne, ale přeco njedokładne, wšako z ruku časy stopuja. W zašłych lětach njejedna so při rozsudźe wo zaměstnjenju hižo wo sekundy abo dźesaćiny. Husto je tak, zo stoćiny sekundow rozsudźeja. Trójce bě tomu na přikład tež pjatk wječor w Sernjanach tak. Mjez pjatym a štwórtym běchu to štyri stoćiny, mjez štwórtym a třećim wosom stoćin a mjez druhim a prěnim samo jeno tři (hlej tabulku).