text:
Nowotwar pěstowarnje „Krabat“ w Čornym Chołmcu, kotraž je w nošerstwje Dźěłaćerskeho dobroćelstwa (AWO) postupuje. Dźěła chcedźa hač do decembra zakónčić. Tuchwilu derje w planje leža, dźěći maja klětu w januarje přećahnyć, rjekny Wojerowski měšćanosta za komunalne posłužby, šule, kulturu a socialne Mirko Pink w rozmołwje z Andreasom Kirschku za Serbske Nowiny.
Kotre dźěła sće wotzamknyli?
M. Pink: Zakónčili smy předewšěm zemske twarske dźěła a betonowe a murjerske dźěła za hruby twar. Nimale hotowe su třěchikryjerske dźěła. Tež nutřkowny wutwar derje postupuje.
Kelko cyłkowny projekt płaći?
M. Pink: Cyłkownje něhdźe dwaj milionaj eurow to stej. Dźesać procentow twarskeje sumy přewozmje AWO jako twarski knjez a nošer kubłanišća. Zbytne nimale 1,9 milionow eurow su po 75 procentach spěchowanske srědki z programa za wjesne wuwiwanje, a 25 procentow přida město Wojerecy. Wšako smy próstwu wo spěchowanje zapodali. Přidatnje přewostaji AWO 5 000 eurow za wuhotowanje wonkowneho areala.
Dochadźa k wyšim kóštam?
Heinrich Schleppers je zastupowacy rěčnik dźěłoweho kruha za serbske naležnosće Budyšina. Měšćanski radźićel frakcije CDU, z kotrymž je so Carmen Schumann rozmołwjała, ma wosebity poměr k serbskosći.
Što je Was pohnuło so w tymle dźěłowym kruhu angažować?
Składnostnje 30. róčnicy załoženja Smolerjec kniharnje w Budyšinje wuhotuje předawanišćo LND sobotu, 2. oktobra, dźeń wotewrjenych duri. Cordula Ratajczakowa je so z nawodnicu Smolerjec kniharnje Annett Šołćic rozmołwjała.
Hižo wokoło poprawneje róčnicy, 4. měrca, w času lockdowna sće mi přeradźiła, zo planujeće „mały dźakny swjedźeń za čitarjow, kupcow a awtorow“. Tón je so po zdaću k cyłodnjowskemu zarjadowanju wuwił, hdyž na program hladam. Čehodla?
A. Šołćic: Chcemy so tón dźeń wšěm našim kupcam z wosebitymi literarnymi chłóšćenkami dźakować. Tuž poskićamy němskorěčne zarjadowanje runje tak kaž čitanje w serbskej rěči. Tež dźěći móža so na zabawne čitanje wjeselić. A kaž je to na narodninach z wašnjom, chcemy sej připić a tuž witamy kóždeho hosća ze škleńcu sekta, brěčki abo wody.
Kak program konkretnje wupada?
Chór Lipa a Křesćansko-socialny kubłanski skutk Sakska přeprošujetej njedźelu popołdnju na nazymski koncert na zahrodźe Zežiwjenskeho a zeloweho centruma w klóštrje Marijinej hwězdźe w PančicachKukowje. Cordula Ratajczakowa je so z dirigentku Lipjanow Jadwigu Kaulfürstowej rozmołwjała.
Waš tradicionalny nalětni koncert je so koronakrizy dla lětsa na nazymski změnił – je to špatna abo dobra powěsć?
J. Kaulfürstowa: Wjeselimy so, zo móžemy zaso prawje koncertować. Smy lětsa hižo Božu mšu we wobłuku putnikowanja do Róžanta 8. septembra hudźbnje wobrubili runje tak kaž prěnje swjate woprawjenje w klóštrje Marijinej hwězdźe w Pančicach-Kukowje. W zymje běchmy zwučować přestali, wot apryla činjachmy to zaso digitalnje a wot junija smy prawidłownje hromadźe pod hołym njebjom z wulkimi wotstawkami probowali – a to w Jaworje. To bě hinaše zwučowanje hač hewak, ale rjenje, zo bě scyła móžne.
Lipjenjo zajutřišim tež z chórom Worklečanskeje wyšeje šule zhromadnje spěwaja. Kak sće mysličku zrodźili?
Maja łužiske krajiny po wudobywanju wuhla potencial na titul swětoweho namrěwstwa? Wo tele prašenje dźěše minjeny tydźeń na konferency wědomostnikow w Choćebuzu. Pozadk je projekt „LIL-studija swětowe namrěwstwo Łužica“ Serbskeho instituta (SI), Braniborskeje techniskeje uniwersity Choćebuz-Zły Komorow (BTU) a Institute for Heritage Management (IHM) (SN rozprawjachu). Cordula Ratajczakowa je so ze sobudźěłaćerku projekta Heidi Pinkepank (BTU) rozmołwjała.
Konferenca je so z ekskursiju do łužiskeje jamy zakónčiła. Hdźe sće čehodla byli?
Hłowna wólbna zhromadźizna Domowinskeje župy „Handrij Zejler“ budźe jutře w załoženskim domje narodneje organizacije, na žurli Kulturneje fabriki we Wojerecach. Do toho je so Axel Arlt z rěčnicu župneho předsydstwa Gabrielu Linakowej rozmołwjał.
Wólbna doba ma dwaj wotrězkaj, prěni z wuzwolenym županom, tamny z Wami jako rěčnicu. Bě dźěławosć předsydstwa tohodla wobsahowje wobwliwowana?
G. Linakowa: Smy we wšědnym dźěle župneho předsydstwa kontinuitu zwoprawdźili. Dotalny župan je dale w gremiju sobu dźěłał. Mi jako rěčnicy je wažne, zo jako skupina we wšěch praktiskich prašenjach hromadźe dźěłamy. Tak móžachmy na přikład zahajenje Lěta župow ze swjatočnym zarjadowanjom k stoćinam župow we Wojerowskej radnicy wuspěšnje přihotować.
Što běchu wjerški župneje dźěławosće?
We wobłuku rjadu Serbskeho ludoweho ansambla „Zynki a linki“ wuhotuja fletistka Marie-Luisa Fryčowa, bubnar Benedikt Sauber a dźiwadźelnica Božena Bjaršec jutře, srjedu a zajutřišim hudźbno-literarny wječor w Budyšinje resp. Lejnje. Teksty Jana Larasa měješe poprawom Katka Krygarjec čitać, kotraž pak schorjenja dla krótkodobnje pódla być njemóže. Bosćan Nawka je so z njej rozmołwjał.
Knjeni Krygarjec, što je Was pohnuło program sobu wuhotować?
K. Krygarjec: Přez tři róžki – kaž je to w serbskej Łužicy často z wašnjom – je naprašowanje SLA ke mni dóšło. Njetrjebach scyła rozmyslować a připrajich bjez toho zo bych konkretneje wědźała, kotre teksty dramaturgiski wotrjad domu naposledk wuzwoli.
Studujeće tuchwilu w Zinnowitzu na dźiwadźelnicu. Kak su wam Waše znajomosće, kotrež sće sej dotal přiswojiła, nastupajo program pomhali?
Kak dołho chcedźa zamołwići w našim kraju poprawom hišće twjerdźić, zo njewobsteji winowatosć šćěpjenja pře koronawirus? Hdźežkuli hladaš, so pokazuje, zo dźe wuwiće cyle jasnje do směra t. mj. „3G“- abo „2G“-prawidła, zo ma kónc z darmotnymi testami być, abo nješćěpjenym w karantenje žana mzda njepřisteji, kaž su wčera w Sewjerorynsko-Westfalskej namjetowali a wo čimž je tež rěč w druhich zwjazkowych krajach. Prjedy abo pozdźišo su nješćěpjeni nuzowani so šćěpić dać. Sym za to, ludźom sprawnosć rjec. Město toho so politikarjo dale wija a wurěčuja. Na jednym boku twjerdźa, zo je to dobrowólny rozsud kóždeho jednotliwca, na tamnym boku wótře wo tym rozmysluja, hdźe maja přichodnje jenož hišće šćěpjeni, wustrowjeni abo testowani přistup měć. A najpozdźišo, hdyž dyrbja ludźo za kóždy test 20 eurow a hišće wjace płaćić, je za wulki dźěl ludnosće tež tale móžnosć z blida. Njerěču ani wo tym, zo budu potom wosebje ći ze snadnymi dochodami potrjecheni. To płaći na přikład za tych, kotřiž su wšědnje na ćah abo bus jězby na dźěło dla pokazani.
Zajutřišim, sobotu, přeprosy Statna studijna akademija Budyšin na dźeń wotewrjenych duri. Z direktorku prof. dr. Barbaru Wuttke je so Axel Arlt rozmołwjał.
Kotre poselstwo chce zarjadowanje wosrjedź koronapandemije posrědkować?
B. Wuttke: Dźeń wotewrjenych duri smy minjene połdra lěta dwójce online přewjedli. To pak na přeco njedosaha, zo bychmy potenciale a fasety našeho dualneho studija wobšěrnje předstajili. Dokelž móžemy za studij wokomiknje naše durje zaso realnje wotewrěć, měło tomu tež sobotu, 11. septembra, tak być, a to za tych, kotřiž so za studij zajimuja. Wězo budźemy jako zamołwići jednacy hosćićeljo hygienowe postajenja z našeje strony striktnje nałožować a na nje dźiwać. Wosobinski zaćišć wo studijnej wokolinje pak njemóžeš z ničim narunać.
Kak je Waše kubłanišćo pandemiju dotal přetrało?
Kapała Holaski tež w času korony palcy njewjerći. Tuchwilu pytaja pjećo hudźbnicy logo za swoju kapału a w Drježdźanach nahrawaja. Wo čo so dokładnje jedna, wo tym je so Janek Wowčer z Michałom Donatom rozmołwjał.
Pytaće za logom a namołwjeće ludźi, něšto namjetować. Kotre předstawy maće?
M. Donat: Naše předstawy za logo njejsu překonkretne. Mamy faktoraj, na kotrejž móhli zajimcy dźiwać. Sprěnja je to naša serbskosć a zdruha aspekt, zo je nas pjeć hudźbnikow, a štyrjo z nich su bratřa. Zasadnje smy pak wšemu napřećo wotewrjeni a damy so rady překwapić.
Hač do hdy a dokal móža kreatiwni zajimcy namjety zapodać?
M. Donat: Namjety přijimujemy hač do 12. septembra z mejlku na holaski@ web.de abo jako powěsć na našu instagramowu stronu „holaskiii“.
Što zapodawarjo za swoje dźěło resp. swoju ideju loga dóstanu?
M. Donat: Dobyćerjej abo dobyćerce kiwa myto 50 eurow.
Štó logo pod kotrymi kriterijemi wupyta?


c: text/html

text:
Podarziło sie mi zaś przehópnóć na drugóm strónem Olzy i wychledać jednóm szykownóm paniczke, kiero w tym naszym piyńć a sztyrycatym TRAMWAJU do sie sy mnóm do rzeczy. To fulani, drzistani, prawiyni i gwarzyni bydzie ś nióm isto moc srandowne skyrs tego, że łona poradzi gwarzić po istebniańsku i rzóndzić po cieszyńsku. Mało gdo do dzisia to poradzi i skyrs tego jo se to fest wożym i wiym, że ś nióm ta rzecz bydzie moc zaimawo.
Danuta Kożusznik – Prezes Z.R. Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych w Bielsku Białej oraz nauczyciel w Zespole Szkół im. Wł. Szybińskiegow Cieszynie. Była radna Sejmiku Śląskiego. Pod jej kuratelą są Koła Gospodyń Wiejskich z terenu powiatu bielskiego, cieszyńskiego, oświęcimskiego, suskiego, wadowickiego i żywieckiego. Absolwentka Technikum Ochrony Roślin w Zespole Szkół Rolniczo- Techniczych w Cieszynie (obecny „Szybin”), Akademii Rolniczej w Krakowie oraz Akademii Ekonomicznej w Katowicach. Przewodnicząca Rady Społecznej Śląskiego Centrum Rehabilitacji i Prewencji w Ustroniu. Działaczka społeczna w KGW, Kółku Rolniczym, Macierzy Ziemi Cieszyńskiej oraz OSP w Cieszynie- Mnisztwie. Uwielbia książki, podróże i folklor.
Fryderyk Dral – Coby dać sie s Wami paniczko do rzeczy, trzeja kapke cosi eszcze wiyncyj ło was wiedzieć. Moc paniczek na dziedzinach, kiere majóm chyńć dować swój wolny czas i w kupie cosi fórt fajnego i pożytecznego dlo inszych robić, ni może sie was nachwolić. Bo Wy też dobrze wiycie jako to je, inszym ludzóm cosi dobrego zrobić bez piniyndzy. I to wszecko, co ty KGW robióm, to w tym je moc waszej zasłógi, kiero tym waszym kamratkóm sie bardzo podobo. Jesi bydziecie tako dobro i też ło tym cosi mie i czytmiorzóm naszego TRAMWAJU połopowiadocie to nazicher ludzie bydóm s tego moc radzi.
Danuta Kożusznik – jak uż sie tak wóm panie redaktorze podarziło mie namówić do tego fulanio, rzóndzynio i gwarzynio społym, to sie nie bydym uż wiyncyj łopiyrać i dóm sie do rzeczy s wami po naszymu.
Wiycie, z tóm społecznóm robotóm to je tak, że to isto trzeja z chałupy wyniyś, bo to sie uwidzi, jak nasi przodkowie swoi żywobyci też dlo innych poświyncali. Jak se spómnym z downych roków, to moigo taty też dycki w chałupie nie było, bo fórt kajsi inszym cosi załatwioł.Tata z mamóm – Milka a Jano Gazurkowie – pochodziliz Istebnego, skiyl w 60-tych rokach skludzili się ku Cieszynu, na Mnisztwo i tu gospodarzyli. A ón też widzioł tóm społecznóm robote w chałupie, bo jego ciotka a ujec byli wielkimi działaczami, co caluśki życi inszym poświyncali i nieskorzij za to swoji bohaterstwo byli odznaczyni nejwyższymi honorami. Siostra mojij matki (tak w Istebnym rzóndzi się na starke), nazywała się Anna Szalbot ps. Rachela i za wojny pomogała w chladaniu ładunku, co go cichociymni nad Dymbowcym ściepali. Jak sie ji to fajnie podarziło, tak jóm zwerbowali do Bataliónów Chłopskich, a że była wyuczóno pielyngniorkóm to pómógała potym kole Oświyncimia wiynźnióm z obozu -Żydóm, siyrotóm, biydnym, aż jóm Hitlerowcy zastrzelili i w obozie spolili. Zaś ujec – brat mojigo tacika (tak sie po górolsku rzóndzi na starzika) – Ignacy Gazurek – wyuczył sie w Cieszynie na rechtora, a nieskorzij w Krakowie zrobił Szkołe Podchorónżych i za II wojny w trzycatym dziewóntym dowodził snoci w pułku piechoty Strzelców Kresowych. Potym ciepli go do Francyje, nieskorzyij do Anglije, mianowali go tam aji kapitanym i dowódcóm III batalionu spadochronowego. Zginył, jak brónili Holandyje. .
Tak widzicie panie Redaktorze – jak sie mo takich przodków, jak żech sie takich historyji w dóma naposłóchała, tak ni ma możne potym nie robić nic dlo inszych. A wiycie – s tymi Kołami robić to je dlo mnie łogrómno uciecha, bo je w tym wsiecko, co dlo mnie dycki w życiu było nejzocniyjsze. Wiycie, jak sie człowiek wychowo na dziedzinie, na gospodarce, tak potym caluśki żywobyci kole tej dziedziny sie krynci. To umiłowani kultury ludowej i folkloru też mómy rodzinne, bo przeca w naszej familiji je i śp. Zuzka Kawuloczka – wielko oryndowniczka muzyki i kultury górolskij, a i pómału połowa Zespołu Istebna to moji krewniocy. Tak organizujymy dlo tych KGW przerozmajte konkursy a przeglóndy, coby tyn swój dorobek mógły pokozać. A jak jeście gaździnki nawarzóm kapusty, jelit, napiekóm placków s wyrzoskami abo kołoczy, to dziepro się gawiedzi naslatuje. Jak zaś je uż po żniwach, to robiymy konkurs wiyńców dożynkowych, coby pokozać tradycjym suszynio a ukłodanio kwiotków.
A ogrómno wartość KGW je też w samej tej chynci działanio, spotykanio sie, coby wynść z chałpy, spotkać drugigo człowieka, porzóndzić, pogwarzyć, pośmioć sie, aji pospóminać stare roki.Tóż jak se mogóm do tego Koła wynść na zebrani czy na jakóm robote, pojechać na jakóm rajze, abo śpiywani, to zarozki im sie gymba raduje i nogi przestowajóm boleć. Je w nich tela serca i dobrej energije, że sama nieroz sie dziwujym, skiela łóny po telakich rokach ciynżkij roboty w polu, w chałpie a z dzieckami – jeszcze majóm siłe na tóm społecznóm robote. Bo kupe dobrych i potrzebnych wiecy te Koła robióm, o wsieckich sie starajóm – i o dziecka, i o starzyków, i o niemocnych. I o te naszóm wiare sie starajóm i o zwyczaje, coby ludziska nie zabyli, jako to downij na dziedzinie bywało.
A jako to kiejsi bywało, to też worce se spómnieć. Chyba sie uż starzejym, bo corozki czynścij spóminóm se, jako my w chałpie gazdowali i choć to życi na dziedzinie strasznie ciynżki było, nie to człowiek sie aspóń roboty nauczył, powożanio starszych i mo respekt do Boga i przyrody. A terozki to sie ludzióm w tych łbach ganc przewraco, sami nie wiedzóm, czego w życiu chladajóm. Bo kiejsi to jak my jeszcze w siedym ludzi w starej chałpie miyszkali – była jedno wielko izba z kaflokiym z blachóm, w kierej całe życi sie krynciło. Do drugij izby szło się jyny wyspać, bo tam pieca nie było, jyno z kuchyni się łotwarło na wieczór dźwiyrze, coby choć kapke sie nagrzoło i człowiek yny marził, żeby po ciynżkim dniu nogi pod pierzine wrazić i sie kapke zagrzoć. A zimóm, to my jeszcze dogrzywali „żarzokiym”, do kierego trzeja było żozu naciepać. I jak jo była jeszcze ganc mało, tak pamiyntóm, jakoch to nawyprawiała, bo widzym roz – taki tyn wkład z żarzoka był na pociyniu w stodole narychtowany, pełno trocin, a w postrzotku styrczoł jakisi długi patyk. Tak jo se tak myślała, kiery to był taki ślepy, żeby takigo wielkigo patyka nie widzieć i strasznie chciałach pómóc i tak żech sie natropiła, coby tyn patyk wyjónć. Te dziure po tym patyku żech pieknie zasuła, zacisła i tako dumno z siebie poszłach pedzieć łojcu, jako to żech sie narobiła i pómógła. Jak tata uwidzioł, co jo to narobiła, toch takóm bure dostała, żech łod tego czasu każdego dnia musiałach sama taki żarzok trocinami napchać, a patyk był na to, coby zrobić taki niby kómin, kierym szeł luft i dym się po nim wydostowoł. Tak se myślym, że teroz to by naszych łoców isto pozawiyrali za tyn brak łopieki nad nieletnimi, bo żodyn tam sie nie przejmowoł, co se dziecko myśli, co go boli, co mu grozi – trzeba było isć do pola, do chlywa a razym ze starszymi rowno robić.Tak jak byłach mało, musiałach nanosić wónglo, drzewa, siana, słómy, kuróm dać jeść, jajka pozbiyrać. A potym już ku krowóm a świniom sie chodziło, bo było tego mocka, rodzice byli kupe starsi, schorowani, a moc starsze rodzyństwo chnet z chałpy się wykludziło i zostałach do pómocy sama. Potym doszło dojyni, wykludzani i skludzani bydła, łodbywani, szykowani do parzoka żranio do świń, chybani gnoja, a w polu kopani, grabiyni, robota przy żniwach, przy ćwikli, przy siociu i koszyniu. Jak już żech sie nauczyła na traktorze jeździć, toch już była rada, boch se mógła przeca siednyć, a nie musiałach wszyndzi piechty gónić. Tak spóminóm, że kiejsi to ludzie se wiyncyj pómogali, sómsiedzi przilatowali ku kopaniu czy grabiyniu i zarozki robota szła wiesielij.. A każdy to uż jyny czakoł na jakóm pauze, coby krziże wyprościć, a jakij swaczyny skosztować. Bo kiejsi się ludzióm nie płaciło za robote, jyny czynstowało jedzyniym albo łodrobiało jakóm maszynóm w jejich polu, abo dowało potym na jesiyń jaki worek łobilo czy ziymioków.
A jedzyni to też było skromne, ale zdrowe – terozki sie za to ciynżki pieniądze płaci, a wtedy to była codziynność.Jodało się jyny, to co na polu i w chlywie urosło, a do sklepu to sie jyny po chlyb, sól a łocet szło. Do pola brało sie jakóm skibke chleba z preswórsztym abo biołym syrym, bo jak sie roz w roku babucia na świynta zabiło, to musiało sie szporować, coby na calutki rok starczyło tych jelit abo necówki. Jodało sie tyż mocka mlyka, ziymioków, kapusty, grochu a fazoli. A przi tej kapuście toch piyrszy roz w życiu spotkała s KGW, bo na jesiyń my łod nich pojczowali taki elektryczne noże do krónżanio kapusty i potym żech musiała jako nejmłodzszo w chałpie tej kapusty w beczce na zime nadeptać. Ziymioki to sie jadło 3 razy do dnia we wszelakij postaci, ale nejbardzij to mi szmakowały placki na blasze. Przez lato mieli my jako dziecka ubaw, jak my mógli na furze siana jechać, a że rosły „na pańskim” przi ceście trześnie, to tata stówali z tóm furóm kole tego strómu, a my na wyrchu nadrzili ich wiela wlazło. Ale były też i wielki trudy tego gospodarzynio, bo i krowy nieroz posmykały abo podeptały czy pobódły i żodyn tam nie lecioł z beczym do mamulki. Tak se człowiek nieroz kapke pobeczoł, gymbe utrzył a zaś szeł dalij do roboty. Ni mieli my wakacji, rajzowanio, w siana abo w żniwa to sie aji w niedziele robiło.Tak nieroz z mojóm siostrom Hanióm, my se tak lutowały, jako to ciynżki je tyn los dziecek na dziedzinie, a te w mieście to se mogóm w spokoju posiedzieć, ksiónżki poczytać, porajzować, łodpoczywać, s łocami na wczasy pojechać, a my to nic. I tak my se przedstawioły, że jak bedymy uż wielki, to by my chciały w mieście choć na chwile bywać, coby sie móc wysztrychcić, pazury se namalować, buty s takimi wysokimi krómflekami łoblyc a z pieskiym na szpacyr sie wybrać. I wiycie co Wóm powiym – czasym marzynia sie naprowde spełniajóm!
Jo strasznie miała rada ksiónżki i dycki sie mi zdało, że jak sie mi chce kapke lachciyjszygo życia, to muszym sie mocka uczyć. Strasznie chciałach być rechtorkóm – łod kiedy pamiyntóm, kiedy jyny była wolno chwila, toch wsiecki lalki sadzała na stołku, a w starych zeszytach łod siostry założyłach dlo nich dziynnik szkolny i uczyłach ich co sie jyny dało.
Jak żech poszła do szkoły, kiero wtedy uż była w mieście, strasznie mie mierziło, że jo to je s dziedziny, rzóndzym gwaróm, nie znóm sie na tych wsieckich miastowych modach i że te dziecka łosiedlowe z bloków bydóm sie sy mnie śmioć. Człowiek to mioł taki kompleksy i dycki sie mu zdało, że we wsieckim je gorszy. Isto było kapke wpadek na poczóntku, ale że jo dycki chyntnie wsieckim dzieckóm pómogała, też w tej nauce, tak mi raczyj żodyn nie dokuczoł. Bo jo w każdóm wolnóm chwile uciekała do książek, przez coch hnet żech sie nauczyła rzóndzić „po pańsku”. Ale to moji sztudyrowani nie za bardzo sie widziało moimu łojcu, kiery jak mie widzioł s ksiónżkóm, zarozki sie pytoł, czy nic lepszego ni móm do roboty. Ale co robić – kiery mo do czego powołani, to go to raduje. Hnet sie łokozało, żech miała nejlepszi łocyny w klasie i szkole, żech na koniec podstawówki dostała aji takóm strzybnóm tarcze. Miałach już patnost roków, to tata by mie widzieli już nejlepij wydać, cobych uż nigdzi nie szła do żodnych szkół, ale jo się strasznie chciała uczyć i dycki sie mi zdało, że do łogólnioka to za wysoki dlo mnie progi. I tak żech se to fajnie łobmyśliła, że pójdym do rolniczej szkoły, coby tacie to sie spodobało, Tak żech sie snalozła w Technikum Łochróny Roślin w Cieszynie. Uczyłach sie pilnie ło tych wsieckich chrobokach, ziymiokach i babuciach, tak że za chwile zaś się łokozało, że móm nejlepszi łocyny i mie chłapcy zaczyli przezywać „piynć zero”. Ale jo wsieckim pómogała w tym uczyniu, w łodrobianiu zodanio, tak że dobrze mi było w tej szkole, miołach mocka kamratów a i też mie rechtory wcióngły do ludowego zespołu „Marcinki”, kaj my sie uczyli tańcować a śpiywać ty nasi szumne cieszyńki i górolski pieśniczki. Jej, to były piekne a dobre czasy, fajnie spóminóm ty roki w „Rolibudzie” i dycki marzyłach, coby tam kiedy wrócić jako rechtorka. Na rok przed maturom, jak żech była w czwortej klasie, rechtory posłali mie na łolimpiade wiedzy i łumiejyntości rolniczych, cobych se to połoglóndała i za rok cobych miała wiynksze szanse cosi tam ugrać. Ale że gupi mo szczynści, tak i mie sie strasznie na tym podarziło, bo nejpryndzyj w Nakle na regionalnym etapie dostałach dodatkowy punkt za to, żech je z Cieszyna, bo tyn chłop łocyniający moji brónowani mioł babe tu stela. I wiycie – tyn jedyn punkt doł mi awans do finału krajowego, kiery żech wygrała i dostałach indeks na te wyższi szkoły, choć żech przeca jeszcze ani matury ni miała. Kóniec kóńców – pojechałach na ty szkoły do Krakowa, wróciłach tu spadki i zostałach rechtorkóm w moji łukochanej Rolibudzie. A po poru rokach to uż wiycie – rolnicze kierunki szkoły w Cieszynie zawrzili, bo uż corozki miynij dziecek chciało się łuczyć tego gospodarzinio. Toch se musiała zaś cosikej inszego do nauczanio pochledać i tak terozki łuczym dziecka ło tych komputerach, ale że to ni ma mojo bajka, cióngło mie do tych naszich dziedziniorskich klimatów i tak żech sie naszła w tym Rejónowym Związku w Biylsku, kaj mogym cosikej dlo tych gaździnek z KGW podziałać.
I tak łónczym terozki te robote rechtorki z gaździnkami z KGW, kiere nejczynścij majóm tak kole sześdziesiónt plus i wychodzi mi tako średnio w moim wieku.
I tak se myślym, jak ty moji dzieciynce marzynia sie całkiym spełniły, bo podziwejcie sie – pole najynach sómsiadóm, tak że jyny pore grzóndek a kur mi ostało i nie muszym sie uż tak tropić, jako downij. Śmioć sie mi czasym chce, bo choć móm nejwyższi rolnicze szkoły porobione, to jo i tak je barzij teoretyczno jako praktyczno gaździnka. Bez żodnego przekludzanio miyszkóm w mieście, bo Mnisztwo przyłączyli jdo Cieszyna i terozki tu mómy taki szumne i fajne łosiedle dómków jednorodzinnych. Dziynki robocie w szkole móm wakacje i mogym se poczytać moji ukochane ksiónżki abo rajzować po świecie. A jak trzeja, bo je jako feta w Kole abo aji we szkole, to se mogym pomalować ty moji pazury, wyparadzić sie, łoblyc aji ty buty na krómfleku i być jako ta paniczka s miasta. A że zamiast krów i babuci mómy terozki w chałpie dwa psy, to wiycie –mogym se aji chodzić na ty wymarzóne szpacyry s pieskiym. I za to wsziecko – Bóg zapłać.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kaszëbskô klawiatura dlô Linuksa
Kaszëbskô klawiatura je we wszëtczich nowich distribùcëjach ju bënë . Òsta òna zrëchtowónô ë zgłoszonô do freedesktop.org, przez naju (Michôła Òstrowsczégò ë Marka Kwidzińsczégò) w pòłowie 2006 rokù. Òd tegò czasu (przez aktualizacëjã nôslédnëch distribùcëjów) sta òna sã prakticzno ju dzélã wszëtczich ùniksowich sytemów. Aktiwòwanié ji taczé sómé jakno dlô kòżdegò jinegò jãzëka – wëdowiédzé ò tim dô baro wiele w sécë.
Przëmiôrë pòpùlarnëch linuksowich distriùcëjów zamëkającëch w se kaszëbska klawiaturã: Debian GNU/Linux – òd 4.0 (etch), Fedora – òd wersëji 8, OpenSUSE òd wersëji 10.2, Ubuntu (Edubuntu, Kubuntu, Ubuntu, Xubuntu) òd wersëji 7.04.


text:
Rěča wo rozšěrjenju jamy
Rań (dpa/SN/ch). Wuběrki Braniborskeho krajneho sejma a jich kolegojo z Berlina dźensa w Ranju wuradźuja, hač je planowane rozšěrjenje jamy Wjelcej-juh energijopolitisce trěbne. Jězbje po brunicowym stejnišću přizamkny so posedźenje. Ćežišćo diskusije je energijowa změna, zdźěli Ralf Holzschuher (SPD), předsyda hospodarskeho wuběrka w krajnym sejmje. Braniborska bě hižo před dobrym lětom za wutwar jamy energijoweho koncerna Vattenfall hłosowała. Berlin pak sej lětsa w januaru žadaše, zo chce při tym słowčko sobu rěčeć. Na to posedźenje namjetowachu.
Wjace poskitkow za dźěći


text:
Bytōm: potrzaskane szyby i karoseryje we autach
Ôbskarżynie zniszczyniŏ statku usłyszeli 17 i 32 lata modzi miyszkańcy Bytōmia, a 22 lata mody bytōmiōn usłyszoł pōnadto ôbskrżynie zniyważyniŏ funkcjōnariuszy publicznych. Chopy w chwili chycyniŏ byli ôpici i noc przepyńdziyli w policyjnym hereszcie. Grozi im kŏra 5 lŏt za krŏtkami.
Do zdarzyniŏ doszło w sobotã nad ranym na Rynku. 17, 22 i 32 lata modzi chopi ciepali kamiyniami i poprzniyli karoseryjõ i powybijali szyby w dwōch toyotach. To była ryakcyjŏ na interwyniujōncõ w lokalu ôchrōnã, kerŏ przibyła na plac po wezwaniu ôd pracownikōw lokalu. Zawołany na plac patrol policyje po krōtkim pościgu ujōn wandali. W czasie interwyncyje 22-latek sprzezywoł i ôbraziōł policyjōnōw. Chopy noc przepyndziyli w policyjnym hereszcie. Sprŏwcy usłyszeli już ôbskarżynia. Grozi im 5 lŏt za krŏtkami.
Zdrzōdło: KMP Bytōm


text:
Adwentny spektakl přewulke riziko za wikowarjow a město
Budyšin (SN/MWj). Hakle před něšto dnjemi je město Budyšin optimistisce zdźěliło, zo lětuše adwentne wiki budu, wobkedźbujo hygienowy koncept korony dla pak na Třělnišću. Mjeztym je so koronowa situacija přiwótřiła, a tak dyrbješe měšćanske zarjadnistwo po dorěčenju z wikowarjemi wčera zdźělić, zo so Wjacławske wiki 2020 pod tuchwilnymi wuměnjenjemi wotměć njehodźa. „Dyrbjachmy sej wuwědomić, zo přidatne naprawy hygieny dodźeržeć njemóžemy“, wopodstatnja wyši měšćanosta Alexander Ahrens (SPD) ćežki rozsud w nowinskej zdźělence.


text:
Oktjabrskij (Baškirska)
Oktjabrskij (rusce OkTябpbckий, baškirsce OkTябpbckий ҡaлahы, 1937–1946 Socialictičeskij gorod/ CoциaлиcTичeckий ropoд) je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w republice Baškirskej něhdźe 180 kilometrow zapadnje Ufy a ma něhdźe 112 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1937 jako Socialictičeskij gorod załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979


text:
Poczōntkym lutego dycki ôbchodzymy świynto tych wszyjskich ludzi, co im godōmy po naszymu : przedowocze. To sōm te ludzie, co niy yno we sklepach, ale tyż we roztōmańtych "salōnach" robiōm.
Moja kamratka, co je jeszcze przed pynzyjōm robi we takim salōnie, kaj telefōny przedowajōm, ale leko tam ni mo! Ze poczōntku szef sie krziwiōł, że je za staro, a wszyjskigo niy pochyto, ale to niy bōło nojgorsze. Ôn chcioł coby sie jakoś modnie ôblykła, ale ôna we tych szatach, co mu sie widziały, czuła sie jak afa we klotce, a jedyn kōntman padoł, że staro hyrpa ôblyko sie jak szesnostka , a sie ś ni wyśmioł! Teroz to ôna ôblyko sie normalnie, a mo wiela kōntmanōw, bo starsi ludzie, jak chcōm se telefon kupić to idōm ku ni, bo rachujōm na to, że tako stateczno baba dobrze im poradzi. Jak kamratka czego niy wiy to modych woło, bo to przeca ni ma żodno gańba czegosik niy wiedzieć! Jedyn roz miała takigo kōntmana, co mioł wielgi wymogania. Chcioł taki aparat: leki we ôbsłudze, ale taki troszka wiyncy wypasiōny, coby sie wnuki ze starzika niy śmioły! Jak je dobry przedowocz, to tyż do sie to załatwić!
Tak ze dwa lata nazōd mōj synek przijechoł ze zagranice, a szukoł sam roboty. To bōło przed świyntami i nojprzōd sprzedowoł kapry na dworze przed marketym, a potym mieli mało ludzi a wziyni go do pojstrzōdka ku rybōm. Robota bōła ciynżko, rynczyska umarzały, bo świyże ryby dycki sōm we lodzie, ale nojwiyncy starości mioł ze ludziami. Co drugi sie pytoł, jako ta ryba smakuje, a synek ni mioł o tym pojyncio! Bo to były taki drogi gatōnki, że ni mōg se kupić taki ryby ani na polizani. Porzad musioł ludzi objaśniać, że niy do sie kupić pōł wyngorza ani jednej krewetki, jako to chciała jedna frelka.
Moji ôjcowie ôba we handlu robiyli, ale szef (dzisio by my padali menager) dycki doł im kożdo rzecz do jodła a picio skosztować. Łacni je co przedać, jak wiysz, jako smakuje, a umisz kōntmanowi doradzić. Dzisio tego jednako brakuje! Do sklepu bierōm ludzi prosto "ze drogi", a ôni niy poradzōm nic doradzić! Bezto nikere kōntmany se myślōm, że te mode przedowocze sōm jakiś ôbeszłe, ale to ni ma prowda! Ôni we tym sklepie tyż sie czujōm potracyni jak te kōntmany.
Grymlino
P.S. Szczyre podziynkowani do panoczka Alojza Zimōńczyka za pōmōc we ślōnski korekcie.


text:
Chryša Šlenkar
Chryša Šlenkar (němsce Christoph Schlencker abo Schlenker; * 4. septembra 1674 w Róžanach pola Lubija, † 24. meje 1728 w Poršicach) bě serbski ewangelski farar a nabožinski prócowar.
Wón narodźi so jako syn zahrodnika njedaloko Lubija, hdźež wopyta tež šulu. Wot 1694 studowaše w Lipsku teologiju. Swoje prěnje farske městno měješe w lětomaj 1706/07 w Radšowje. Wot 1707 do 1716 skutkowaše jako diakon w Ketličanskej wosadźe, 1716–18 bě diakon a serbski prědar w Lubiju a 1718 přewza Poršisku wosadu, hdźež hač do swojeje smjerće wosta. Jeho narowny pomnik nadeńdźe so při kěrchowskej muri w Poršicach pódla sewjernych wrotow.
Šlenkar wuda w lěće 1722 Der kurzgefaßte kleinere Himmelsweg, deutsch und wendisch (digitalizat) a Der kurzgefaßte größere Himmelsweg, deutsch und wendisch (digitalizat) z pokiwami za serbske čitanje a pisanje. Druha mjenowana kniha bu w lěće 1741 znowa wudata a słužeše hač do 1770 jako čitanka w serbskich šulach.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Rudolf Kilank: Šlenkar, Chryša. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 545


text:
Jan Walkùsz
Ks. prof. dr hab. Jón Walkùsz (ùr. 1955 rokù) z Klëkòwi Hëtë sztudirowôł w Wëższim Seminarium Dëchòwnim w Pelplinie. Òn je ùczonym Instytutu Historëji Katolecczégò Kòscoła na Lubelsczim Ùniwersytece i aùtorã zbiérków wiérzt: kaszëbsczich Kańta nôdzejë (1991), kaszëbsczich z gwôsnyma dolmaczeniama pòlsczima Jantarowi pôcerz (1991) i jin. Wëdôł - Swięti dzél dësze. Antologia kaszubskiej poezji religijnej (1981). Òn je aktiwny przë kònkùrsu "Rodnô Mòwa".
Lëteratura[edicëjô | editëjë zdrój]
- Dërchôj królewiónkò. Antologia dzysdniowi prozë kaszëbsczi. Zebrôł i òprôcowôł E. Prëczkòwsczi, Gdiniô 1996, s. 195-196


text:
Wotrow (SN/MWj). Při hłownym puću w delnim dźělu Wotrowa najprjedy raz žane štomy njepušćeja. Jako prěnju naprawu chce je předewzaće Knorre jenož tak wurězać, zo je wěstota za wobydlerjow a nimojěduce awta zaručena. Hakle nazymu budźe gmejna hromadźe z wjesnjanostami a fachowcami znowa rozmyslować, kak z lipami dale wobchadźeć. To je wuslědk wutorneho zetkanja 30 wobydlerjow z wjesnjanostu Markusom Kreuzom (CDU) a fachowcami na městnje.
Hłownje dźe wo tři lipy při swjatym křižu před Wjenkec blidarnju. Najskerje tež tohodla, dokelž buchu wone w zašłosći zdźěla njefachowje wurězane, njehodźi so zaručić, zo wone wěsće steja. Gmejna měni, zo by najlěpje było je podrězać a tam nowe lipy sadźić. To bychu tež fachowcy faworizowali. Wobydlerjo, kaž Tobias Cyž a dalši, pak chcedźa nahladne štomiska radšo zachować, dokelž prosće do wjesneho wobraza słušeja. Móhli samo z tym žiwi być, zo jedyn z třoch štomow při křižu tak daloko přirězaja, zo wjele wjace hač zdónk njezwostanje. Dalša warianta móhła być jenož jedyn štom podrězać a z nowym narunać. To pak zaso fachowcy wotpokazuja.


text:
Přećeljo domizny a kultury Njeswačidło su pomnik za Koslow do nadawka dali. Cordula Ratajczakowa je so z čłonku towarstwa Wóršu Pašcynej rozmołwjała.
Kak sće mysličku pomnika zrodźili?
W. Pašcyna: Projekt koncipować započach ze sobuwobydlerku Koslowa Luciju Grelertowej, kotraž je jako dźěćo hišće wójnu we wsy sobu dožiwiła. Bórze smój pytnyłoj, zo trjebamoj zwólniwe wosoby, kotrež z namaj projekt sobu přihotuja. Tak wutworichmy mału skupinku štyrjoch wosobow z Bosćijom Měršom, kiž je so wosebje wo zjawnostne dźěło a wšelake organizatoriske nadawki starał, a Rafaelom Vcelichom. Wón měješe dobre ideje, wosebje tež nastupajo wuhotowanje ležownosće při pomniku. A wón je tež ze swojimaj sobudźěłaćerjomaj Tobiasom Vcelichom z Koslowa a Pětrom Vcelichom z Radworja twarske dźěła na ležownosći přewzał.
Što ma pomnik zajimcam rjec?


text:
Berliński mur
Berliński mur to bůł ńy ino mur, nale cołki systym umocńyńůw kery wyznaczoł grańica mjyndzy Zachodńim Berlinym a Wschodńim Berlinym a inkszymi mjastůma i gminůma NRD. Bůł uůn ůng. 156 km dugi. Uod socjalistycznyj propagandy bůł mjanowany tyż antifaschistischer Schutzwall (antyfaszystowski mur). Mur powstoł 13 śyrpńa 1961, a zbulůno uůnygo 9 listopada 1989. Bůł jydnym ze nojbarzi znůmych symbolůw źimnyj wojny a potajlowańo Mjymcůw. Podug roztomajtych zdrzůdłůw, przi průbach jygo przelyźyńo zginůło uod 86 do 238 ludźi.


text:
Drježdźany (dpa/SN). Sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) je SPD ambicijow dla, wutworić koaliciju z Lěwicu, raznje kritizował. „Po Berlinje nětko tež SPD w Mecklenburgsko-Předpomorskej pokazuje, dokal ma jězba wjesć“, rjekny Kretschmer dźensa w Drježdźanach. „Woni wšitko za to činja swoje pozicije w Zwjazkowej radźe zesylnić.“ Po słowach sakskeho premiera njeje to žana zamołwita politika. Wšako SPD tak srjedźiznu towaršnosće wopušći.
Klětuši popłatk wozjewili
Berlin (dpa/SN). Wobhospodarjerjo wulkich milinowych syćow su dźensa klětuši popłatk za dalewjedźenje wobnowjomnych energijow (EEG) wozjewili. Po informacijach powěsćernje dpa zniži so wotedawk na 3,72 centow na kilowattowu hodźinu. K tomu přinošuje wulkomyslna přiražka Zwjazka, wopřijaca 3,25 miliardow eurow. Lětsa wučinja popłatk EEG hišće 6,5 centow.
Italska ze zelenym wupokazom
Berlin (dpa/SN). Płaćizny ćěriwa su nimale tak wysoke kaž w rekordnym lěće 2012. Zwjazkowy wobchadny minister Andreas Scheuer (CSU) sej tuž wot hišće amtěrowaceho financneho ministra Olafa Scholza (SPD) žada, skónčnje jednać a skutkowne přećiwne naprawy zwoprawdźić. Wobydlerjo a předewzaća Zwjazka maja tuchwilu wulke poćeženja znjesć, tohodla měli jich wolóžić. „Zhromadnje mamy so wo to starać, zo mobilita zapłaćomna wostanje“, Scheuer w lisće Scholzej zwurazni. „Tuchwilu su płaćizny ćěriwa hišće pod dwěmaj euromaj. Jeli pak marku dweju eurow překroča, njebudźe to wjele ludźi hižo zapłaćić móc.“
Nimo toho zwjazkowy wobchadny minister w dokumenće na to skedźbnja, zo Zwjazk z wysokich płaćiznow profituje. Wšako ma tak tež wyše dochody z nadhódnotoweho dawka. Wužiwać dyrbjeli tuž financielne móžnosće za wšěch ludźi, kotřiž swoje awto wšědnje trjebaja, na přikład za jězbu na dźěło.
Dokelž nochcyše bjezdomny dlěje pod hołym njebjom spać, wón nětko mordarstwo přizna, kotrež bě před nimale 38 lětami skućił. W decembru 1983 bě wón 50lětneho z marmorowym popjelnikom na hrózbne wašnje zabił, jenož dokelž bě so přispomnjenja muža dla chětro rozhněwał. Londonske sudnistwo je mjeztym 59lětneho skućićela nětko na 15,5 lět do jastwa tyknyć dało.
Mjezwočo a ruce „staruški“ w kófrowym rumje awta wuhladałoj staj žona a jeje bratr wčera dopołdnja na parkowanišću kupnicy w Bielefeldźe. Tuž hnydom policiju informowaštaj. Nimo diwersnych wudźěłkow wšak nańdźechu zastojnicy w awće jeničce wulkeho palčika za zahrodku.
Mišno (dpa/SN). Afriska swinjaca mrětwa so w Sakskej dale wupřestrěwa. Zwonka Zhorjelskeho wokrjesa su nětko prěni pad zwěsćili, tak tež pola Radeburga, něhdźe 60 kilometrow zwonka zawrjeneho pasma. Inficěrowane zwěrjo bu 8. oktobra zatřělene a profylaktisce přepytowane. Lokalny krizowy centrum je mjeztym dźěłać započał. Kak bě so wirus ze zawrjeneho pasma do Mišnjanskeho wokrjesa dóstał, fachowcy tuchwilu přepytuja.
Kretschmer nochce kandidować
Drježdźany (dpa/SN). Sakski ministerski prezident Michael Kretschmer nochce Armina Lascheta jako šef zwjazkoweje CDU naslědować. „Wostanu Sakskej swěrny“, rjekny wón nowinje Sächsische Zeitung. Nimo Kretschmera staj tež kolegaj ze Schleswigsko-Holsteinskeje Daniel Günther a ze Saarlandskeje Tobias Hans jako móžnaj naslědnikaj Lascheta časćišo mjenowanaj. „W Sakskej mam wažny nadawk, kotryž chcu dale spjelnjeć“, Kretschmer podšmórny.
Liča z 3 000 ćěkancami
Drježdźany (dpa/SN). Najebać přiběracu ličbu korona-padow planuje Sakska wolóženja. Tak měli so lětsa w swobodnym staće zaso adwentne wiki a dalše wjetše dohodowne zarjadowanja wotměć. Na to dojednachu so předwčerawšim w sakskim kabineće. Socialna ministerka Petra Köpping (SPD) je tam wobzamknjenja rozłožiła. Jeli ličba infekcijow a wućeženje w chorownjach dowolitej, móhli so w Sakskej wěstych wobmjezowanjow wzdać. Nowe postajenja měli wot 21. oktobra hač do 17. nowembra płaćić. Na słyšenju přichodnu wutoru chcedźa změny korona-postajenjow potom doskónčnje wobzamknyć.
Wućeženje chorownjow respektiwnje łožow w nowych postajenjach wulku rólu hraje. Hdyž je kritiska hódnota docpěta, zaso krućiše naprawy płaća. Tak chce sakske knježerstwo na přiběrace infekcije spěšnišo reagować. Na tak mjenowanym předwarnowanskim schodźenku měło 650 łožow na normalnych stacijach a 180 łožow na intensiwnych stacijach po cyłej Sakskej wobsadźene być. Je-li kritiska hódnota docpěta, su potajkim zaso wobmjezowanja trěbne.


text:
Skład Ruchu fest niy zaskoczōł, ale coby znalyźć plac do 2 młodziyżowców, Paszka, Ecika i Winiego trza bōło przebudować ustawiynie. Ecik zacôn we środku, Wini na lewyj, Pachu na prawyj, a Fosa ze Sikorą na defensywnych pomagierach.
Poczôntek szpilu bōł spokojny, ale to barzij za sprawom aury jako dzisiej panowała we Chorzowie – zimno, kole 5 stopni, mgła i srogo wilgoć – ale łod 10 minuty bōło widać fto chce grać we fusbal, a fto bronić tora.
Nôjpiyrw kepa Idzika, potyn szczał Paszka, ale wszistko jesce chytoł torman Gwarka. Chytoł tak do 15 minuty szpilu. Bala dostôł Łukasz Janoszka – akcja zacon Fosa, kiery uruchomiōł Idzika, tyn pocis bala we poprzek szpilplacu, ta przelajzła do Paszka kiery łodegroł do Ecika, a tyn sloz na lewo noga i precyzyjnie szczelōł we długi róg. Wiśniewski wiyciōng sie jak struna ale musiôł wyciōngać bala ze tora! EINS!
Po torze bōło widać, że Ruch niy łodpuści, a juz we 22 minucie bōł efekt. Wolny, cynter Ecika we wolne pole, tam szczupakiym ciepie sie Sikora kiery kepom ładuje bala do tora! ZWEI!
Do 30 minuty szpil pod pełnom kontrolom Ruchu, ale potyn sie trocha my zastali i trocha wiyncyj mogli poszpilać goście. We 36 minucie cynter – taako świeca – we nôsz elwer, bala slatuje Bieleckiemu do łapów, ale wylatuje mu ze nich, szczylo Siwek, a bala kajś znojdła droga do tora. EINS DO GOŚCI!
Szibko zapomniyli my ło tyj sytuacji i do pauzy chcieli my przetrwać ze wynikiym 2-1. Tak tyż sie stało, bo syndzia niy dołożōł nic do tyj halbzeity i po 45 minutach mielimy 2-1.
Po pauzie nic sie niy zmiyniōło. Gra toczōła sie na połowie Gwarka, jak i we piyrwszyj połowie szpilu. Nostympny tor do Ruchu wisiôł we lufcie. We 67 minucie szpilu cynter, zamiyszanie i bala łodbijo Kawula, ta slatuje do Idzika kiery miôł pusty tor. Idziu takie bale wykorzistuje i terôzki tyż niy bōło inaczyj! DREI!
We 71 minucie ek do Ruchu. Ecik dokładnie cyntruje na kepa Kawuli, a tyn? Wali do tora! Szibko bōło juz 4-1!
Tryner gości zrezygnowany barzij starôł sie pilnować, coby niy sfalić u nôs 10-1, wiync zmienōł napastnika – kiery miôł nôjlypsze CV na szpilanie, ale komplytnie niywidoczny – i wprowadziōł fusbalorzy barzij defensywnych, a Ruch dalyj cis i szôł jak po swoje!
We 90 minucie wpuszczony wcześnij Michał Mokrzycki dostoł bala kole 17 metra. Miôł czas, plac, pomysł. Uderzôł i ustalōł we tyn sposób wynik szpilu na 5-1! Tym razym syndzia tyż niy dokłôdoł juz nic do tyj połowy i zakończōł szpil po 90 minutach szpilanio.
Trza pedzieć, że spodziywali my sie łatwyj wygranyj, ale łobstawialimy 3-0. Zamiast tego zoboczyli my aż 6 torów, ze czego 5 łod fusbalorzy Ruchu Chorzów! Pewno wygrano i kolyjny krok do awansu wykonany!
Nôsz plus szpilu: Ecik! Trza tukej wiyncyj pisać? To napiszymy! Skopany we Pucharze ze Podlesianką, dzisiej zagrôł 81 minut. 2 asysty i tor przednij klasy! To chyba jest srogo robota coby tego plusa dostać. Gratulujymy Łukaszowi udanygo wystympu i życymy kolyjnych na takim samym poziomie.
Ruch Chorzów – Gwarek Tarnowskie Góry 5-1 (2-1)
Skład Ruchu: Bielecki – Kwaśniewski, Kasolik, Kawula, Będzieszak – Sikora, Foszmańczyk, Winciersz, Janoszka, Paszek – Idzik.
Skład Gwarka: Wiśniewski – Dyląg, Dzido, Kulisz, Obuchowski – Timochina, Kuliński, K.Joachim, Siwek, Pączko – Jarka.
Tory: 16 min. Janoszka, 22 min. Sikora, 67 min. Idzik, 71 min. Kawula, 90 min. Mokrzycki – 36 min. Siwek
Szpil szło słuchać we Radiu Widzew, kaj komyntowôł je Dawid Godziek i Maciej Wojciechowski, a odsłuchać rylacja możecie tukej => Ruch – Gwarek
----
Dawid Godziek / Życie na Niebiesko


text:
Kubło, někak 23 ha wulke, słušeše 1840 Pětrej Lehmanej. Twarjenja třistronskeho dwora su z prěnjeje połojcy 19. lětstotka. Horni poschod domskeho je tykowany a w originalnym stawje do dźensnišeho zwostał. Hródźe su z kamjenja natwarjene. Do dwora je mały wołtark zatwarjeny a derje hladany. Třěcha pak rozpaduje, twarjenje so hižo njewužiwa. Tež pod pomnikoškitom stejaca tykowana bróžnja/kólnja rozpaduje.
Chlěwy a trawjenk je sej Beno Brusk 1997 wutwarił na bydlenje za swoju swójbu.
Na zahrodźe maja mału kapałku. Čehodla su do domu Pjeckec prajili, wuswětla nam protokolowa kniha gmejny Miłoćicy – tam mjenuje so Johann Petzig, kotryž bě 1839 na wuměnku...
Bruskec mać Monika je sotra njeboheho Michała Matki čo. 4. Chodźi w narodnej drasće, ale je strowotnych přičin dla lědma we wsy widźeć.


text:
Manuela Smolina: Gramatika. Tabulki a přehlady za wučbu serbšći ny, Budyšin: Domowina – Zwjazk Łužiskich Serbow z.t., Rěčny centrum WITAJ, 2019, 256 str., 978-3-7420-2525-8, 19,90 €
Kak ma prawje rěkać: My twarjachmy abo my twarichmy? Je kopar dwě wroće abo dwoje wrota třělił? Jěmy całtu z mědom abo z mjedom? Deklinuje so słowo mawt kaž hat abo kaž tomata? Na tajke a podobne prašenja wotmołwja nowa kniha z titulom »Gramatika. Tabulki a přehlady za wučbu serbšćiny«, kotruž je Rěčny centrum WITAJ wudał. Přiručka je w prěnim rjedźe myslena do ruki šulerkow a šulerjow wot 5. do 12. lětnika a předstaja wšitke wažne wobłuki hornjoserbskeje morfologije. W njej namakaće přehlady, dodatne wujasnjenja a kopicu rěčnych přikładow, kotrež su dobra pomoc, njewěstosće wotstronić a typiskim zmylkam zadźěwać. Gramatiske tabulki a přehlady zmóžnjeja wužiwarjam, swoje gramatiske znajomosće skrućeć, systematizować a rozšěrjeć.


text:
Mały Holešow
Mały Holešow (němsce Kleinholscha) je małe sydlišćo w hornjołužiskej gmejnje Njeswačidło w Budyskim wokrjesu, kotrež jako samostatny wjesny dźěl njepłaći. Leži juhowuchodnje Njeswačidła a južnje Holešowa mjez Čornicu na zapadźe a zwjazkowej dróhu 96 na wuchodźe a wobsteji z něhdyšeho młyna při Čornicy a někotrych statokow.
W Małym Holešowje nadeńdźe so tak mjenowany rybarski dwór, kotryž słuša z lěta 1996 k přirodoškitnej staciji Njeswačidło.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjadnistwa Njeswačidło


text:
Dyskusyjo używacza:Lajsikonik
Archiwum godek: moj 2008 • Dyskusja użytkownika:Lajsikonik/archiwům 2 • Dyskusyjo używacza:Lajsikonik/Archiw3
Re:[edytuj zdrzōdło]
Piszã do Ciebie, bo żeś je adminym i wiysz nŏjlepij co a jak. Mie sie rozchodzi ino ô to, że jak ftoś pisze artikel dobrze uzdrzōdłowiōny, to mogã nad nim siedzieć i trzi dni, coby zrobić korektã, ale jak sie kopiyruje i wklejŏ po jednym zdaniu z błyndym piytnŏście razy, to niyskorzij inksze ludzie prziłażōm i myślōm, że tak mŏ być. Jak idzie ô przeciepowanie, to jedyn artikel żech przeciep i chciołch go zmiynić na ślabikŏrz (zmiyniōm ino te, co majōm muster 'ort'), ale było ćwierć na czwŏrtõ w nocy, toch poszoł spać. ;) To jak mōm robić? Mogã robić przekerowanie ze ślabikorzowyj pisowni na ôryginalnõ adresã? --Uostofchuodnego (dyskusyjo) 13:18, 10 siy 2016 (CEST)
- No to przecã i wieś, i ChLR były we tym czeskim zapisie. :D Jŏ tykōm ino artikli, co sōm we kategoryji Artikle kere trza sprawdzić w poprawnośći zapisowańo, a ône wszyjske używajōm czeskich liter. Steuera niy tykōm nic. --Uostofchuodnego (dyskusyjo) 13:55, 10 siy 2016 (CEST)
Czyrwjůne linki na przodńij zajće[edytuj zdrzōdło]
Pyrsk, ńy wydowo Ći śe tyż, aże te czyrwjůne linki na przodńij zajće felerńe wyglůndajům? Krol111 kontakt 15:59, 7 lis 2016 (CET)
Wikipedia articles should be based on reliable, published sources[edytuj zdrzōdło]
Xx236 (dyskusyjo) 07:55, 19 kwi 2017 (CEST)
Thank you[edytuj zdrzōdło]
- Thankyou very much Mr. Lajsikonik for your brilliant translation help!
- I am exceptionally Grateful. The Silesian language looks really nice.
- May you be blessed!
Wyrůżńůny artikel na przodńij zajće[edytuj zdrzōdło]
Tyn Wyrůżńůny artikel na przodńij zajće trzeja gibko půmjyńić. Tam je feler na felerze i gańba je to kajś pokazować. Propůnuja wrůćić do strzigi. ◄Ozi► a uůnygo godka 19:53, 4 lut 2018 (CET) PS Ja, wrůćůł żech sam. :)
- A jeszcze śe myśla, że mogymy wyćepać z wjyrchu ta informacyjo uo możebnośći pisańo we (tfu!) ślabikorzowym szrajbůnku. ◄Ozi► a uůnygo godka
Flower of the month[edytuj zdrzōdło]
Hi Lajsikonik
For your huge efforts on Silesian Wikipedia I want to present you the Flower of the month.
Best regards, --Holder (dyskusyjo) 18:38, 1 paź 2018 (CEST)
translatewiki.net[edytuj zdrzōdło]
Hi Lajsikonik, sorry for English. I propose you to revive translating MediaWiki interface to Silesian, after over 9 years. Just go to [2]. Vlad5250 (dyskusyjo) 12:53, 3 lut 2019 (CET)
Hi.[edytuj zdrzōdło]
Hello, Lajsikonik! Can you change your mind? I like articles with pictures. I think you too. Yes, I know about Wikimedia Commons. BUT! Almost none of readers don't know about it! So, please add pictures to Czerńihůw. I can discard your edit, but it will be edit's war, I don't like it. Ok. It's my point of view and I will be grateful if you'll do it. Thanks.--Nickispeaki (dyskusyjo) 15:19, 18 kwi 2019 (CEST)
Cytaty[edytuj zdrzōdło]
Serwus, je na ślōnskij Wiki szymel na cytaty, taki jak na inkszych wersyjach jynzykowych? Bo szukōm i niy widza, a by sie przidoł. Jak bych coś prōbowoł poskłodać, a by sie mi posmolyło, to pōmożesz mi to dokludzić do porzōndku w razie czego? --Uostofchuodnego (dyskusyjo) 14:15, 20 siy 2019 (CEST)
- Niy, niy, jo niy pytōm ô Wikicytaty, ino ô muster, że jak pisza hasło na ślōnskij wiki, to żeby to sie dobrze pokazowało we przipisach. Jak we angelskij wiki je {{cite web}}, {{cite book}} i tak dalij.--Uostofchuodnego (dyskusyjo) 14:59, 20 siy 2019 (CEST)
Muster:Ôsoba_infoszachtla/Wikidata/Zandkastla[edytuj zdrzōdło]
Serwus, szło by to wyciepnōńć? Boch prōbowoł kōmbinować, a żech sie niy skapnōł, że potym niy poradza tego skasować. :) --Uostofchuodnego (dyskusyjo) 14:37, 22 siy 2019 (CEST)
Wrocław[edytuj zdrzōdło]
Szło by to przeciepnōńć nazod do Wrocław? Dodoł żech przipisy, kaj te miano je. Ôkrōm tego żech prziwrōciōł miana we Breslawsko gwara, Fana Breslawji, tōż je tyż by trza przeniyć so Wrocławsko gwara i Fana Wrocławia. Je jeszcze wiyncyj haseł, co tyn sōm używocz przeciep bez podowanio przipisōw, a nawet chocioż były przipisy przeciwne, to ôn na nie niy patrzoł:
--Uostofchuodnego (dyskusyjo) 19:38, 22 siy 2019 (CEST)
- Po prowdzie to żech mōg przed siebie przeniyś te hasła ô fanie i gwarze, tōż ino przekerowania trza wyciepnōńć. --Uostofchuodnego (dyskusyjo) 19:49, 22 siy 2019 (CEST)
Graf vs Count[edytuj zdrzōdło]
A jo bych jednak bōł za tym, żeby counties ôpisować za grofstwa abo krysy. Po polsku jedno i druge to hrabstwo. Po niymiecku za to na counties sie godo Kreise, tak samo jak na krysy we Polsce. To samo ze Czechami, co godajōm okres na county, tōż i Niymcy, i Czesi majōm inksze zwyki nazewnicze. Rozchodzi sie ô to, że po ślōnsku dycki my mieli ino "grof" i "grofstwo", a słowo "hrabia" szyrzyj pojawio sie dopiyro ôd niydowna (piyrszy roz we latach 80.), jak polski jynzyk sie zaczōn ciś ze kożdyj strōny i nōm zaczła siadać znajōmość godki. Niy szło by tego tak rozwiōnzać? --Uostofchuodnego (dyskusyjo) 22:41, 29 siy 2019 (CEST)
CSS[edytuj zdrzōdło]
Serwus! Szło by zaimportować CSS ze polskij Wikipedyje? Sformatowałoby nōm to infoboksy, navboksy i inksze rzeczy. Przigotowałoby to tyż formatowanie przipisōw, bo kedyś sie przeportuje format przipisōw ze angelskij wiki podle tego tutoriala. Tukej je polski common.css, a sam nasz common.css. Styknie nadpisać zawartość naszego tym ze polskigo i niy powinno sie nic rozsuć, a jakby coś było niy tak, to tam niy bydzie dużo do poprowianio.--Uostofchuodnego (dyskusyjo) 11:16, 31 siy 2019 (CEST)
- Dziynki, poprosiōł żech ich. --Uostofchuodnego (dyskusyjo) 14:27, 31 siy 2019 (CEST)
Używacz:UostofchuodnegoBOT[edytuj zdrzōdło]
Serwus! Mōg bych prosić ô dodanie Używacz:UostofchuodnegoBOT do botōw? Testowoł żech go już manualnie i to sōm artykuły ôd niego: Tarzetta jafneospora, Tarzetta gaillardiana, Tarzetta spurcata, Tarzetta scotica.--Uostofchuodnego (dyskusyjo) 11:55, 1 wrz 2019 (CEST)
- A jako admin niy mŏsz nic przeciw? Bo na Meta piszōm, że trzeba dostać akceptacyjõ społeczności.--Uostofchuodnego (dyskusyjo) 12:31, 1 wrz 2019 (CEST)
- Jo je za, szło by pobotować artikle ntp. o gminach we kerymś kreju. Gatůnki tyż by szło. Lajsikonik (dyskusyjo) 15:09, 1 wrz 2019 (CEST)
- Z tymi geograficznymi na zicher by szło coś zrobić, ino jeszcze niy wiym jak, bo we zoologiji i botanice idzie używać łacińskich mian, co z nimi nic niy trza robić, a geograficzne mogōm sie ôdmiyniać. A możno by tak przeportować infoboksy ze polskij wiki i jŏ bych zrobiōł kōnwertery polskich infoboksōw do ślōnskich? Już żech zrobiōł kōnwerter cytatōw, to infoboksy tyż by szło.
- Jo je za, szło by pobotować artikle ntp. o gminach we kerymś kreju. Gatůnki tyż by szło. Lajsikonik (dyskusyjo) 15:09, 1 wrz 2019 (CEST)
- A jako admin niy mŏsz nic przeciw? Bo na Meta piszōm, że trzeba dostać akceptacyjõ społeczności.--Uostofchuodnego (dyskusyjo) 12:31, 1 wrz 2019 (CEST)
- Szkoda, że Ślōnskŏ Wikipedyjŏ je dōmyślnie we steuerze, bo jŏch pŏrã dni tymu chcioł dodać coś do jakigoś geograficznego hasła (ze pōmocōm translatora; pōmŏgōm sie nim tyż przi inkszych hasłach) i żech niy mōg, bo bōł we steuerze;) Po prŏwdzie jak Ślōnskŏ Wiki zaczynała, to niy było ani ślabikŏrza, ani tela literatury w nim, tōż możno by jōm zunifikować ze resztōm? Hned wyjdzie LibreOffice po naszymu, a we październiku bydzie Ubuntu, jedno i druge we ślabikŏrzu, je już tyż ślabikŏrzowy korektōr tekstu. Steuer je tak fōnetyczny, że idzie go skōnwertować botym na uproszczōny ślabikŏrz. Już żech take coś zrobiōł ze ôryginalnymi tekstami ôd Steuera.--Uostofchuodnego (dyskusyjo) 17:57, 1 wrz 2019 (CEST)
Ślabikŏrz[edytuj zdrzōdło]
Ja, to prowda, że tyn połny ślabikorz niyma nojlepszy; jo czas ôd czasu nawet na niego przezywōm. I to tyż prowda, że ôn je podany na polski alfabet, ale to je skuli tego, żeby nastympne pokolynia bajtli mogły sie uczyć ślōnskij godki i w nij wyrobiać (to pisoł Mirosław Syniawa we „Ślabikŏrzu niy dlŏ bajtli”: we inkszych krojach we Europie nojlepsze efekty postrzōd bajtli dowały alfabety podane na te z jynzyka wiynkszości, bo te bajtle niy muszōm sie ekstra uczyć cołkigo nowego alfabetu ino poru liter). Joch tyż kedyś pytoł „Co to je za cudaczny polski alfabet?”, alech w kōńcu pōmyśloł sie, że to, żeby godka sie trzimała, je ważniyjsze ôd tego, że tyn alfabet mi estetycznie niy pasuje. ;)
Ta strata używoczōw to je wierza problym wszyjskich crowdsourcingōw. Tyś je tyż admin polskij wiki, to na zicher widziołś, że tam tyż przidzie ftoś, fto bez pōł roku natrzasko dwiesta haseł, wypoli sie i sie straci. Ale na jego plac przichodzōm inksi i jakoś sie to kulo. U nos je mało ludzi i niy ma kōmu pisać. Chyba tōż barzij skirz wypolynio, a niy ślabikorza, bo dyć to je ino wariant. Kożdy mōg durch pisać we steuerze.
Padosz, że je za kyns liter. Ksiōnżki z wiynksza wychodzōm we ślabikorzu uproszczōnym, znaczy tym, co je ino ze ô i ō. Jo pisza na wiki połnym, bo jakby co, to idzie hurtym przekōnwertować go na uproszczōny. W drugo strōna już by trza było manualnie, a to by było za moc roboty. Jak weznōńć zdanie ze hasła Życie i je przerobić na uproszczōny ślabikorz, to by to wyglōndało tak:
- Cycacze zdōminowały bezma kożdõ niszã ekologicznõ (tak morskõ, jak i lōndowõ) i niykej ôsiōngały miary srogsze aniżeli te, co żyjōm terŏz.
- Cycacze zdōminowały bezma kożdo nisza ekologiczno (tak morsko, jak i lōndowo) i niykej ôsiōngały miary srogsze aniżeli te, co żyjōm teroz.
- Cycacze zdůminowały bezma kożdo ńisza ekologiczno (tak morsko, jak i lůndowo) i ńykej uośůngały mjary srogsze ańiżeli te, co żyjům teroz.
Dodołch tyż wersyjo we steuerze, żeby było widać, że zaś takij srogij rōżnice niy ma. ;) W kożdym razie szło by zrobić hasła we uproszczōnym, a tam, kaj połny by bōł przidajny abo jak by tako była decyzyjo ôsoby, co pisze (jak by to bōł bez przikłod jaki ôpolok), to by bōł we haśle na wiyrchu muster, że to je hasło pisane we połnym. Na angelskij wiki tyż tak majōm, że jak je jakiś lokalny wariant angelskij godki we haśle, to je zaznacżōne.
Z tymi czerwōnymi linkami to wiym, to je do poprawiynio. Po prowdzie jakby przerobić je na uproszczōny ślabikorz, to zaroz połowa by sie zrobiyła modro.
W kożdym razie jo ino delikatnie sugeruja, niy chca nic wymuszać. To je prowda, że ślabikorz zaczōn dōminować, tak jak żeś sie boł te ôziym lot tymu, ale jak już dōminuje we literaturze i nowych technologijach, a ludzie dō niego prziwykajōm, to szło by to spotrzebować, żeby prziszli i pisali hasła. Chyba sōm prziznosz, że już lepszy ślabikorz aniżeli te szpotlawe i połne felerōw Wiki Pszaje Zabytkom: Kńipśńij jaki dynkmal, dej hilfa Wikipedyji a wygrej!. :) --Uostofchuodnego (dyskusyjo) 11:36, 2 wrz 2019 (CEST)
Małopolska[edytuj zdrzōdło]
Serwus! Te miana Małopolska i małopolski sōm dobrze po naszymu:
- panowie małopolske klynkali na parodji mszy przed łobwodzónym yjzlym - Ojgyn z Pniokōw
- Niydowno czytoł żech spōminki jednego małopolskigo inteligenta - Melon
- Słowo te bezma prziszło na Ślonsk z Małopolski. - Kadłubek
Przi tym moło- możno to skuli sugestyje, że mōmy take pory słōw:
- za piecym - zopiecek
- za gowōm - zogōwek
- naczynić - noczynie
- narodzić - norōd
I inksze. Ône sie tworzōm przi prefiksach za- i na-, jak sie ich używo przi rzeczownikach. Ale bez to, że przi Małopolska mōmy mały, tam nic niy przechodzi do o.
A jeszcze zastanowiōm sie nad przerobianiym polskich nazw na ślōnski zopis. Niy wiym, czy to je dobry pōmysł, bo dyć to sōm blank cudze miana ze cudzyj godki. Czeske sōm tak samo cudze i niy sōm przerobiane, a przeca jak mōmy Zábřeh, to żeby było kōnsekwyntnie, to by trza było napisać Zobrzeg. I czeski, i polski sōm z perspektywy ślōnskij Wikipedyje tak samo cudze i mi sie zdowo, że take dōmyślne przerobianie polskich mian na ślōnski zopis pokazuje, że ślōnski to je polski, ino trocha inkakszyj zapisany.--Uostofchuodnego (dyskusyjo) 10:17, 3 wrz 2019 (CEST)
- Okej, ale jak byda mieć czas, to zrobia trocha porzōndku ze mianami geograficznymi we Czeskim Ślōnsku, bo ône sōm ôstawiōne we ôryginale, a dyć tam sie godo po naszymu i tam sōm miana, co winny być na Wikipedyji. Tak na wartko, toch widzioł:
- Dětmarovice Dziećmorowice - we polskij wiki tyż tak je, bo to je lokalne miano, co było wciōngniynte do polskigo katalogu mian.
- Petrovice u Karviné Pietrowice - ludzie z tamtych rejōnōw sie nerwujōm we necu, że jak coś je napisane po naszymu, to tam stoji Piotrowice, a ôni tak niy padajōm, bo padajōm Pietrowice.
- Karviná Karwino (tukej mōmy forma przimiotnikowo, co nawet sie ôdmiynio Karwinyj: namōwił ich, aby szli ś nim po te swoji prawa do Karwinej - historyjo ô zniesiyniu pańszczyzny we Zaraniu Ślōnskim)
- Orlová Ôrłowo (tak samo przimiotnikowo: Już w Ligotce downo byli! / W Orłowej, w Gruszowie - Pawoł Kubisz, Przednōwek)
- --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 16:18, 3 wrz 2019 (CEST)
Interwiki[edytuj zdrzōdło]
Ja skapnōł żech sie dzisiej. Chyba byda musioł to zrobić ryncznie. Chodzōm jeszcze boty, co zamiyniajōm stare linki na Wikidata? Bo bych to mōg dodać do bota, żeby dodowoł stary link, a inkszy bot by to przerobiōł na nowe interwiki.--Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 20:51, 3 wrz 2019 (CEST)
A, już widza, że Emausbot to durch robi. To niy ma źle. :) --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 21:01, 3 wrz 2019 (CEST)
Przestrzynie mian[edytuj zdrzōdło]
Serwus, posłołch do Wikimedia poprowki do linkōw, bo szterowało mie te "Szpecyjalna", brak przełożōnych przestrzyni mian i to, że je problym z rynderowaniym linkůw abo linkōw, i sie źle pokazujōm. Za pora dni i stereowe, i ślabikorzowe bydōm sie pokazować dobrze. Jedna rzecz, co żech sie rozpyńdziōł, to to, żech hurtym dodoł przekłady wszyjskigo i doł żech tam kategoryjŏ i zbiōr zamiast kategoryjo i plik. Przi zbiorze skuli tego, że niy ma słowa plik po ślōnsku, i we Wordpressie, Ubuntu i LibreOffice je użyte zbiōr, tak jak po czesku je soubor. Z tym kategoryjŏ toch z autōmatu wpisoł po ślabikorzowymu, ale kategoria powinno tyż fungować. Jak coś by sie posuło, to puszcza bota.--Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 15:52, 5 wrz 2019 (CEST)
Już żech sie dowiedzioł, że plik i kategoryjo tyż bydōm fungować, tōż nic sie niy posuje. :) --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 17:04, 5 wrz 2019 (CEST)
Bot[edytuj zdrzōdło]
Serwus, wymyślōł żech, jak zrobić, żeby interwiki były we tych hasłach, co mōj bot by dodowoł. Ôn bydzie dodować interwiki we starym formacie, a Emausbot przidzie co pora dni i przerobi to na nowe interwiki. We Tarzetta jafneospora zrobiōłch test, czy to bydzie fungować i wszyjsko je okej, tōż poprosiōł żech na Wikipedyjo:Boty ô fana bota. --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 14:38, 9 wrz 2019 (CEST)
Przodniŏ[edytuj zdrzōdło]
Serwus, wejzdrzij proszã na Projekt Wikipedyjo:Przodniŏ zajta (redesign 2019) i na jego strōnã dyskusyje, kaj tuplikujã, co żech zrobiōł, czymuch to zrobiōł, i jak to bydzie fungować.
Tyn projekt niy pokŏże Ci sie dobrze bez jednyj małyj zmiany ze Twojij strōny. Na wiyrchu sie pokazuje feler, że CSS na Wikipedyjo:Przodniŏ zajta (redesign 2019)/styles.css mŏ model zawartości wikitekst, a potrzebny je Sanitized CSS. To może admin zmiynić na strōnie ChangeContentModel. Jak to zmiynisz, to strōna sie pokŏże tak, jak jŏ jōm propōnujã. Byda fest wdziynczny, jak wszyjsko przejzdrzisz, przeczytŏsz i ôdpiszesz. :) --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 15:49, 15 wrz 2019 (CEST)
Boty i propozycyjo kōnkursu[edytuj zdrzōdło]
Serwus, siod żech nad tymi hasłami geograficznymi, coś ô nich pisoł, jak my godali ô bocie. Doszoł żech do tego, że bydzie to szło zrobić państwami. Weźnie to kole roku i jak bot skōńczy, to bydzie napisane 1,3 mln haseł geograficznych. Ôkrōm tego żech wejzdrzoł na reszta możliwości i mogymy jeszcze dodać kole 1,1 mln haseł ô zielinach i zwiyrzyntach, tōż w sumie by to dało 2,4-miliōnowo ślōnsko Wikipedyjo kajś na kōniec 2020.
Spōlny kōnkurs Wikipedyje i Wachtyrza[edytuj zdrzōdło]
Zainteresowoł żech tyż ludzi u nos we redakcyji Wachtyrza, żeby zrobić kōnkurs na napisanie dobrych artykułōw na ślōnskij Wikipedyji. Zrobiyliby my tak:
- Jo napisza 10-minutowo instrukcyjo pisanio po ślōnsku (alfabet bez znaczynio, rozchodzi sie ô stylistyka i gramatyka).
- Jo napisza 10-minutowo instrukcyjo pisanio artykułōw na Wikipedyji, to znaczy kwestyje weryfikowalności, yncyklopedyczności, techniczne, ale wszyjsko krōtko, w pōnktach, żeby ludzie niy musieli sznupać za kożdōm rzeczōm, ino mieli prosto instrukcyjo.
- Niykerzi lepij sie znojdōm we wizualnym edytorze (jo wola wikitekst), tōż trza by dodać dō niego mustry cytowanio - to robi admin.
- Na Wikipedyji bydzie potrzebno strōna kōnkursu ze krōtkim ôpisym, informacyjami ô nadgrodach i linkami do instrukcyji.
- Jak to bydzie gotowe, to na Wachtyrzu napisaliby my artykuły ô kōnkursie i prōmowaliby my to rozmajtymi kanałami.
- Jo ze angelskij wiki mōm u siebie na podstrōnie wykoz artykułōw, co Wikipedyjo powinna mieć, tōż szło by taki wykoz dać na ta strōna kōnkursu, żeby ludzie mogli sie znojś pōmysły, ô czym pisać.
Jeszcze niy wiymy, jake nadgrody by były. To sie dogodo. Ale mōmy take rzeczy, co by ludzi interesowały, tōż coś fajnego by my mogli im dać.
Napisz mi, prosza, co myślisz ô takim projekcie. Dej tyż znać, co myślisz ô zmianie wyglōndu przodnij strōny. --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 13:24, 16 wrz 2019 (CEST)
- Dobre, to ze kōnkursym jeszcze sie podowiadujã, bo możno by szło jakes instytucyje w to wciōngnōńć. Widzã, że Regiōnalny Instytut Kultury poro sie uczyniym, jak edytować Wikipedyjo, tōż jeszcze sie poôglōndōmy.
- Na projekcie żech przeniōs ôbrozek tydnia wyżyj, dziynki tymu zaroz na samym wiyrchu sōm dwa ôbrozki, a trzeci je niżyj. To je tela samo, co teroz na przodnij je. Jo niy chca dować za moc, żeby to potym niy wyglōndało jak baskijsko abo katalōńsko. Na angelskij je piyńć ôbrŏzkōw, chyba że je pyńdziałek abo piōntek, to je sześ, ino że my niy mōmy sekcyji "Did you know" ani "On this day", tōż mynij wiyncyj balans je taki sōm.
- Jo moga sōm wciepnōńć tyn nowy wyglōnd na przodnio strōna, bo ta ôryginalno, co z nij przekerowuje na ta, co je teroz, ôna niyma zabezpieczōno. W sumie to rod bych to zrobiōł, bo tam jeszcze trzi abo sztyry rzeczy bydzie trza dograć, bo mobilny interfejs wybiyro niy wszyjske sekcyje, żeby sie pokozały i trzeba to nasztalować. Niy idzie tego zrobić, jak sie edytuje inkszo strōna niż przodnio, bo to sōm integralne funkcyje MediaWiki. --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 20:16, 16 wrz 2019 (CEST)
Info[edytuj zdrzōdło]
Bot już funguje jak coś. Nasztalowoł żech 994 artykuły. Chcesz sie napisać artykuł nr 10000? :) A jak ze tōm przodniōm zajtōm? Moga jōm teroz wciepnōńć? A jeszcze jedna rzecz: spōmioł żeś ô tym, żebych sie zgłosiōł na admina, jak ludzi prziciōngna. A możno mōgbych sie zgłosić teroz? Bo niy moga ruszyć przipisōw, a żech chcioł je przeportować ze angelskij wiki. I chcioł bych zrobić porzōndek ze mustrami, co niy powinny być ruszane ôd bele kogo. --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 16:42, 18 wrz 2019 (CEST)
- Okej, zrobiōne, to je dziesiyńciotysiynczny artykuł na Ślōnskij Wikipedyji. --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 20:35, 18 wrz 2019 (CEST)
- Niy doł żech pozōr ze tōm Ritōm. To skuli tego, że joch jechoł translatorym i ôn myśloł, że "Ora" to je ôd polskigo "orać", tōz zrobiōł "Ôrŏ". ;) Na Wachtyrzu już je wiadōmość ô 10 tys., chocioż jak puszcza bota, to rano bydzie 13 tys. --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 22:23, 18 wrz 2019 (CEST)
- A, richtich. To sie zrobi. :) --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 23:07, 18 wrz 2019 (CEST)
Zgłoszynie[edytuj zdrzōdło]
Serwus, zgłosiōł żech sie na admina. --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 13:25, 20 wrz 2019 (CEST)
Niy wiym, co to je[edytuj zdrzōdło]
Serwus, ftoś kopiuje działanie mojigo bota i wciepuje artykuły niy do kōńca dobrze płrzełożōne ze szwedzkij wiki, bp.:
Jak widzisz, link do zwiyrzōnt je po polsku, kategoryjŏ tyż. Niy ma interwiki, niy ma info ô ôryginalnym artykule. Niy wiym, co to je, i niy wiym, fto to je, bo to je ftoś niyzalogowany i durch zmiyniŏ IP. Sprawdziōł żech te IP i sie pokazuje AT&T, to znaczy, że żodyn ôd nos. Fest dziwne mi sie to zdowo. --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 23:31, 29 wrz 2019 (CEST)
Supernowa[edytuj zdrzōdło]
Hello, I'm 大诺史 from SWMT. The content of the above mentioned page might be out of scope. Regards, --大诺史 (dyskusyjŏ) 08:30, 4 paź 2019 (CEST)
Ouch[edytuj zdrzōdło]
That was a pretty impressive set of bot edits. I am pretty certain that I have cleaned up, though I may have missed a small number, so please do review special:Recentchanges.
I am going to guess that no one has the capability to build abuse filters, so I am going to put something in place. It is my guess that this person is going to be persistent with their article making, and will try to get around any abuse filters. So if they do come back, then please do ping me here, or pop over to either m:SRM or my talk page at meta and ask for an intervention. Billinghurst (dyskusyjŏ) 12:54, 16 paź 2019 (CEST)
- I have built special:abusefilter/1. Not overly complex, though hopefully effective. Should have low false positives, tested against edits and found to be effective. FYI. Billinghurst (dyskusyjŏ)
- @Vermont@Uostofchuodnego. Billinghurst (dyskusyjŏ) 23:35, 16 paź 2019 (CEST)
- Thanks; filter looks like it should be helpful. I'm wondering what the purpose of that bot is, as it seems utterly useless. Vermont (dyskusyjŏ) 00:16, 17 paź 2019 (CEST)
- Hey, @Vermont and @Billinghurst, thank you both for the help. I tried blocking that person but every day they use a different IP, so the blocks were useless. I think the entire situation is somewhat my fault. I created a bot to translate some of the articles from the Swedish Wikipedia so that the Silesian one has some better numbers. Because they look better, I believe it would be easier for me to set up a group of people on my Uni, who'd want to learn writing in Silesian by creating articles on Silesian Wikipedia (I study linguistics, so there's plenty of potentially interested people around) because so far not much has been happening here. Anyway, my bot provides the source of the translation and interwiki links. Furthermore, I can assure you that the translation quality is perfect. This person kinda copied the idea but they made wrong translations, did not provide the source, and interwiki links. Despite numerous requests they would not change that. Hopefully thanks to you this ended here. --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 23:09, 17 paź 2019 (CEST)
- Here to help when needed. :-) Billinghurst (dyskusyjŏ) 05:25, 18 paź 2019 (CEST)
- Hey, @Vermont and @Billinghurst, thank you both for the help. I tried blocking that person but every day they use a different IP, so the blocks were useless. I think the entire situation is somewhat my fault. I created a bot to translate some of the articles from the Swedish Wikipedia so that the Silesian one has some better numbers. Because they look better, I believe it would be easier for me to set up a group of people on my Uni, who'd want to learn writing in Silesian by creating articles on Silesian Wikipedia (I study linguistics, so there's plenty of potentially interested people around) because so far not much has been happening here. Anyway, my bot provides the source of the translation and interwiki links. Furthermore, I can assure you that the translation quality is perfect. This person kinda copied the idea but they made wrong translations, did not provide the source, and interwiki links. Despite numerous requests they would not change that. Hopefully thanks to you this ended here. --Uostofchuodnego (dyskusyjŏ) 23:09, 17 paź 2019 (CEST)
- Thanks; filter looks like it should be helpful. I'm wondering what the purpose of that bot is, as it seems utterly useless. Vermont (dyskusyjŏ) 00:16, 17 paź 2019 (CEST)
- @Vermont@Uostofchuodnego. Billinghurst (dyskusyjŏ) 23:35, 16 paź 2019 (CEST)
Re:[edytuj zdrzōdło]
Serwus, Jŏ prōbowoła kōmbinować i przyidała co trza. Juże tyn artikel zbajstlowańy. Niy wiym, czy to je dobry? Szło by to przeciepnōńć nazod? Byda fest wdziynczna. --NovaEva (dyskusyjŏ) 2:42, 18 kwi 2020 (CEST)
Uolsztyn[edytuj zdrzōdło]
Hej, co było złe w tej wersji? Czy same zdjęcia nie są cenne? https://szl.wikipedia.org/w/index.php?title=Uolsztyn&oldid=331705 Pozdrawiam, Klapi (dyskusyjŏ) 09:31, 23 lip 2020 (CEST)
Universal Code of Conduct[edytuj zdrzōdło]
Hi Lajsikonik
I was asked by Wikimedia Foundation to promote this call for participation on the planned Universal Code of Conduct.
Best regards --Holder (dyskusyjŏ) 05:57, 14 siy 2020 (CEST)
Już od 19 lat społeczności Wikimedia współpracują, aby zgromadzić największy zasób wiedzy, jaki zna historia ludzkości. W tym czasie urośliśmy z nielicznych, małych grup do społeczności i zbiorowości edytorów, programistów, organizacji afiliowanych, czytelników, darczyńców i partnerów. Musimy wytrwale pracować, aby dojść do wielkiego celu wyrażonego w wizji Wikimedia: „Wyobraź sobie świat, w którym każda osoba ma dostęp do sumy ludzkiej wiedzy”.
Zdarza się, że społeczności edytorów ponoszą krzywdę z powodu braku zaleceń, które by nie tylko jednoczyły, ale też pomagały tworzyć środowisko, w którym można zespołowo, bez obaw, dzielić się wolną wiedzą. Trzeba postarać się, żeby każdy, kto ma wolę współpracy, czuł się komfortowo w przyjaznym otoczeniu. Potrzebujemy więc zaleceń, które pomogą nam stworzyć takie środowisko.
W różnych społecznościach trwały dyskusje o potrzebie międzynarodowego zestawu zasad zachowania się. Następnie Rada Powiernicza Wikimedia Foundation ogłosiła Oświadczenie o kulturze społeczności, wprowadzając standardy przeciwdziałania nękaniu i wspierania otwartości w projektach [3].
Powszechne zasady postępowania (PZP, oryg. the Universal Code of Conduct, UCoC), będą zestawem minimalnych standardów wiążącym na wszystkich projektach Wikimedia. Będą one odnosiły się do wszystkich, zarówno do pracowników, jak i wolontariuszy na całym świecie i będą miały wpływ na naszą grupową, indywidualną oraz projektową pracę. To bardzo ważne, abyśmy uczestniczyli w dyskusjach i wyrażali opinie czy inne myśli o PZP. Prosimy o komentarze o naturze PZP, o tym, czego powinny dotyczyć lub co zawierać, lub czego mają nie zawierać i jak mogą one rozwinąć, utrudnić lub wspomóc funkcjonowanie naszych grup.
Teraz jest czas na tę dyskusję. Wasza Społeczność jest częścią ruchu Wikimedia i wasz głos się liczy. Zachęcamy was i zapraszamy do lektury o Powszechnych zasadach postępowania [4] oraz do zapisania waszych opinii czy komentarzy na stronie dyskusji [5]. Swoim uczestnictwem zagwarantujecie, że zdanie waszej Społeczności zostanie zauważone.
Gorąco zachęcamy do przetłumaczenia głównej strony PZP na język polski, co obniży barierę językową [6]. Na stronie dyskusji wasza Społeczność może dodawać komentarze po polsku. Bądźcie też pewni, że nawet jeżeli strona poświęcona PZP nie została w całości przetłumaczona na język polski, w wątkach rozpoczętych wpisem w języku angielskim zawsze będziemy akceptowali komentarze w języku polskim (i innych).
We sent you an e-mail[edytuj zdrzōdło]
Hello Lajsikonik,
Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org.
You can see my explanation here.
MediaWiki message delivery (dyskusyjŏ) 20:54, 25 wrz 2020 (CEST)
Przodnó zajta[edytuj zdrzōdło]
Pyrsk, dołoby rady wyćepać czerwone linki ze przodńij zajty? Bo szpetńe to wyglůndo i sromota dla wikipedyji trocha. Bajszpilowy kod na wartko zrobjůłech sam. Krol111 kontakt 15:42, 12 sty 2021 (CET)
Pytanie[edytuj zdrzōdło]
Witōm, je możebność nadaniŏ mi jakigoś uprawniyniŏ kere przizwoli mi na zmiynianie mian zajt? Czynsto widzã artykuły napisane ślabikŏrzym kere majōm miano w steuerowym co trochã niy sztimuje i jak sie z czymś takim trefiã to chciołbych mōc to zmiynić. --Psiŏczek (dyskusyjŏ) 11:47, 13 sty 2021 (CET)
Szczuczynsk[edytuj zdrzōdło]
Serwus, wyćep tyn artikel, bo ńyma w ńim zdrzůdeł. Widza, iże moje (do przikładu Lymbersko aglůmeracyjo) żeś skirz takij prziczyny wyćep... ◄Ozi► a uůnygo godka 18:09, 25 sty 2021 (CET)
- uk:ЛbBiBcbka arлoMepaцiя, ru:ЛbBoBckaя arлoMepaция, be:ЛbBoўckaя arлaMepaцыя. Ńy wja, czamu sabotujesz nasza Wikipedyjo :( ◄Ozi► a uůnygo godka 21:34, 25 sty 2021 (CET)
Greetings and an help for Coreca[edytuj zdrzōdło]
Good morning from Coreca, I am writing to greet you and to know how you are. I am quite well for now, I am writing to ask you for help with some translations in this language edition of wikipedia and also a little polish in Polish. The translations concern Coreca, the Oliva river, the en:Coreca Caves and the en:Coreca Reefs. That's right and no more than 10 minutes of your precious time per article. I will be happy to help you translate the articles of your interest into Italian, Neapolitan and Sicilian, waiting for your news, thank you in advance. cordially--Luigi Salvatore Vadacchino (dyskusyjŏ) 08:37, 6 mar 2021 (CET)
Transliteracyjo[edytuj zdrzōdło]
We słowje «HижHый» můmy z poczůntku «ń», a potym «n», co je spowodowane dalszymi wokalami (и vs ы), tůż gupotům bůło by ńy uoddować tego na piśmje. ◄Ozi► a uůnego godka 23:38, 14 mar 2021 (CET)
Etniczne skupiny Ślōnzŏkōw[edytuj zdrzōdło]
Pyrsk, wyciepnōłbyś tã zajtã? Bez cufal stworzōłch normalnõ zajtã zamiast mustra. Wstawiōłch Gw ale bodej niy widziołś. --Psiŏczek (dyskusyjŏ) 12:44, 20 mar 2021 (CET)
ôbrŏzki miesiōnca[edytuj zdrzōdło]
Chciołbych spytać czy idzie "reaktywować" ôbrŏzki miesiōnca na przodniij zajcie. Jŏ bych sie zajōn ôbiyraniym ôbrŏzkōw i jejich ôpisowaniym (tak jak było kejś), prosiōłbych ino ô prziwrōcynie fragmyntu tego źrōdła dlŏ ôbrŏzkōw miesiōnca jeźli sie zgodzisz. Pozdrŏwiōm. --Psiŏczek (dyskusyjŏ) 15:22, 21 mar 2021 (CET)
Re: Artikle o wśach[edytuj zdrzōdło]
Mojim zdaniym to je bez znaczynio jakigo sie użyje mustra za infoszachtla, czytajōncy niy widzi jak muster sie mianuje a sztimuje tak do miast jak do wsi. Ô przeniesiyniach ze steuera niy pōmyślołch, może potym zrobiã. Krōmołōw już poprawiōłch, to możesz wyciepnōńć. Wiyncyj takich felerōw radszyj niy mo. --Psiŏczek (dyskusyjŏ) 09:02, 26 mar 2021 (CET)
Szołtysy[edytuj zdrzōdło]
Jo niy widza potrzeby pisanio szołtysōw. Za 2 lata bydōm nowi a żodnymu sie niy bydzie chciało tego aktualizować. Nale niy wyciepnōłch ônych szpecyjalnie, niy widziołch że tam sōm. --Psiŏczek (dyskusyjŏ) 13:27, 8 czy 2021 (CEST)
Plwiki a slunska godka[edytuj zdrzōdło]
Ahoj. Je tam u nos nowy (?) chop co sie o slunskie nazwy pulta https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kawiarenka/Artyku%C5%82y#%C5%9Al%C4%85skie_nazwy_miast "Świętochłowice Edit Status: kawiarenka "śl. Śwjyntochlowicy" zaś jakiś łożarty dodowoł. To jest OR na wikipedii. Zgłasza: Troks 188.147.35.29 (dyskusja) 10:52, 20 lip 2021" itp.
FYI, Lajsikoniku. Zezen (dyskusyjŏ) 19:40, 20 lip 2021 (CEST)
Ślabiczka[edytuj zdrzōdło]
Czego żeś wyćepoł artikla po ślůnsku a uostawiosz 44182 artiklůw po polsku?


text:
Łaz (AK/SN). We Łazu chcedźa torhošćo wožiwić a znowa wozelenić. Za to pruwuje gmejna wšelake spěchowanske móžnosće, kaž wjesnjanosta Thomas Leberecht (CDU) na njedawnej wobydlerskej zhromadźiznje podšmórny.
„Pruwujemy, hač je móžno přez tak mjenowany sakski fonds sobuskutkowanja za wot brunicy potrjechene kónčiny srjedźneje Němskeje a Łužicy próstwu stawjić“, znapřećiwi Leberecht na prašenje wobydlerja Reinhardta Schneidera. Mjenowany fonds zarjaduje swobodny stat za spěchowanje strukturneje změny. Tak ma cyłkownje 6,4 miliony eurow k dispoziciji. Fonds sobuskutkowanja „Łužiski rewěr“ wopřijima po 1,5 milionach eurow za lěće 2019 a 2020. W fondsu „Srjedźoněmski rewěr“ je za samsny čas samsna suma k dispoziciji.


text:
Za wjetšu wěstotu na karnewalu
Choćebuz (dpa/ch/SN). Najwjetši póstniski ćah wuchodneje Němskeje w Choćebuzu wotměje so njedźelu z wjace policistami a rjadowarjemi. Pokiwy na nadpady abo dalše mylenja drje njepředleža, jedna pak so wo subjektiwne začuće wěstoty, kaž policija zdźěli. Prezident karnewaloweho zwjazka Łužica Frank Szepok praji: „Naši ludźo su wšitcy sensibilizowani.“ Zwjazk jako zarjadowar organizuje wěstotnych sobudźěłaćerjow kołowokoło póstniskeho ćaha. Ličbu wěstotnych mocow Czepok mjenował njeje. Prěni króć zarjaduja nimo wjace zastojnikow wjacore serwisowe dypki. Zaměr je, zo wšitko bjez mylenjow wotběži. Někotre towarstwa, mjez druhim z wokrjesa Łobjo-Halštrow, su wobdźělenje wotprajili. Ćah wjesołych ludźi startuje w 13.11 hodź. ze 180 skupinami, 90 swjedźenskimi wozami a dźesać konjemi.
Přijězdnju za dom zaraćili


text:
Kulojte blido k (hornjo-)serbskej slědźerskej a kubłanskej sceny dnja 23. awgusta
Kubłanski wuběrk serbskeje parlamentariskeje iniciatiwy Serbski sejm informuje, zo budźe na wažny diskusijny wječor 23. awgusta 2017, 18.00 hodź., do Serbskeho domu přeprosyć. „Po našim kubłanskim wjeršku lětsa je so wjele zajimaweho nastorčiło a nětko je trjeba, diskusiju do skutkownych kolijow zwjesć“, praji Dr. Andreas Kluge, kubłansko-politiski rěčnik iniciatiwy.
Hłowne prašenja wječora budu na př. etablěrowanje hornjoserbskeje rěčneje šule abo přestrukturěrowanje Serbskeho instituta. Wědźo, zo je Hornja Łužica běły blak hladajo na wysokošulske institucije w Sakskej, měli so tute diskusije w zwisku realizowanja ideje serbskeje iniwerzity wjesć. Do toho słušeja tajke wotewrjene prašenja kaž: Dyrbjał kraj Sakska abo tola lěpje serbski lud nošer tutych institucijow być? Dyrbjała so serbska rěčna šula jenož na kubłanje trěbnych wučerjow a kubłarjow, zjawnych přistajenych a dalšich zajimcow koncentrować abo tež na ludźi, kotrež chcedźa sebi serbsku kulturu přiswojić? Snano móhli so tež poskitki w serbskej informatice abo k spěchowanju serbskich talentow rozšěrić, kotrež pytaja we Łužicy swój chlěb po tym, zo je so wustup z brunicowej industrije šlachćił.
Smy měnjenja, zo měli so wšě tute problemy w šěršim kruhu wjesć a to jako Kulojte blido z wotpowědnymi politikarjemi, aktiwistami a wšěmi dalšimi zajimcami. Iniciatiwa prosy wo dalše namjety (info@serbski-sejm.de), kotrež móhli do přihotow zarjadowanja zaplesć!


text:
Pšawa wušpula
Pšawa wušpula (Mespilus germanica) jo bom abo kerk ze swójźby rožowych rostlinow.
Wopis[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Pšawa wušpula jo śernjowaty, 3 m wusoki kerk abo 6 m wusoki bom. Kultiwěrowane sorty njejsu śernjowate.
Škóra jo oliwozelena a dłujko gładka wóstanjo.
Młody gałuzy su gusto kósmate, pózdźej gołe bywaju.
Łopjena[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Zymske pupki su jajojte a dośěgnu dłujkosć wót 5 mm.
Łopjena su měnjate, wjelgin krotko wogonkate, dłujkojte, lancetoje až owalne, prědku wótše, na górnem boku śamnozelene, na dolnem boku šerozelene a gusto móškojśe-wałmokósmate. Wóni dośěgnu dłujkosć wót 6 až do 12 (15) cm a šyrokosć wót 3 cm. Jich kšoma jo śańko rězana abo cełokšomna. Pódlańske łopjeńka su lancetojte a dośěgnu dłujkosć wót 15 mm.
Kwiśonki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Kwiśo wót maja až do junija. Běłe, pěślicbne kwiśonki dośěgnu rozměr mjaz 4 a 5 (6) cm a stoje pó jadnom nakóńcne na krotkich pšuśikach. Keluškowe łopjeńka su linealne-lancetojte, dłujke a wuske a dośěgnu dłujkosć wót 15 mm, pśi comž až do zdrjałosći płodow wóstanu. Wobalka jo dwójna. Kronowe łopjeńka su kulojte.
Płody[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jabłukowe płody su brune, wjelgin twarde, kšuškojte až pśisamem wopak-kjaglojte a dośěgnu wjelikosć wót něźi 2-3 cm, pśi kultiwěrowanych sortach 4 cm. Wóni su górjejce wopłonjone a wót łistołopjenojtych, keluškowych łopjeńkow kronowane a wopśimjejo pěś kamjeńtwardych jědrow. Ale se akle pó statkowanju mroza měke stanu a se góźe jěsć.
Stojnišćo[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Rosćo w bogatych na družynach dubowych měšanych lěsach, rědko w regionach sajźowanja wina a w swětłych lěsach wóźiwjona, ale se pó źělach ako wozdobne drjewa sajźijo. Ma lubjej w lěśe śopłe, wutkate, humusowe abo kamjeńtne kalkate abo glinjane zemje.
Rozšyrjenje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Rostlina jo w krotkowjacornej Aziji, w Kawkazu, w pódpołnocnej Persiskej, krotkozajtšnej Europje a w pódpołdnjowych Alpach rozšyrjona, pśi comž we pódwjacornej Europje a na pódpołnoc Alpow jano wóźiwjone wustupujo. Źiwa forma pśi nas njewustupujo.
Wužywanje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Pšawa wušpula jo była woblubowany sadowy bom za cas srjejźowěka.
Jeje płody su dla wusokego wutka na pektinach a kisalinach same abo w měšanju z jabłukami, winom a cukorom k wugótowanju wót marmelady pśigódne. Mimo togo wóni ako pśidawk k jabłukowym a kšuškowym mostam tych źaržatosć pólěpšyju.
Nožki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- ↑ Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, ISBN 3-7420-1096-4, bok 630
- ↑ W internetowem słowniku: Mispel
Žrědła[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Mayer, Schwegler: Welcher Baum ist das?, Bäume, Sträucher, Ziergehölze, ISBN 978-3-440-11273-1, bok 108 (nim.)
- Spohn: Welcher Baum ist das? Die neuen Kosmos-Naturführer, ISBN 978-3-440-10794-2, bok 112 (nim.)
- Ullstein Lexikon der Pflanzenwelt, 1973, ISBN 3-550-16019-4, bok 294 (nim.)
- Ulrich Hecker: BLV Bestimmungsbuch Bäume und Sträucher, ISBN 3-405-13737-3, boka 74, 162 (nim.)


text:
Dlěje hač dwě lěće Beno Mróz zhromadnje z jednaćelom Tobiasom Kockertom Krabatowy mlokowy swět nawjeduje
Z ratarjom so stać njeje poprawom na žiwjenskim planje Bena Mróza z Kulowca stało. Wuchodźiwši 10. lětnik šule „Korla Awgust Kocor“ w Kulowje zahaji wón mjenujcy najprjedy wukubłanje na mechatronikarja. Po tym započa w Drježdźanach elektrotechniku studować. Hižo w prěnich štyrjoch tydźenjach pak sej wuwědomi, zo njeje to za njeho prawy směr, a je so za hinašimi móžnosćemi rozhladował. Wopyt we wšelakich zawodach za čas studija, hdźež so mjez druhim z awtomatizaciju zaběrachu, jemu skónčnje pomhaše swój puć namakać. A tak zahaji w Drježdźanach/Pillnitzu studij ratarstwa. Wězo su w tym času praktikumy w ratarskich předewzaćach njeparujomne, a te wukonješe Beno Mróz w Koćinskim zawodźe Krabatowy mlokowy swět (MKH), štož wjedźeše k wuskemu zhromadnemu dźěłu z jednaćelom a přistajenymi. Njezadźiwa tuž, zo wosta jemu ratarski zawod tež po wuspěšnym zakónčenju studija kruty partner.


text:
Rentnar a što potom – wuměnkarsku swobodu wužiwać abo wužadanje přiwzać (33)
Ludźi ze słódnym mjedom zapleńčić, so zamołwiće wo wěstotu druhich starać a lubowarjow chóroweho spěwanja z lóštnymi pěsnjemi zawjeselić ma mjeztym 80lětny agilny Pěskečan Beno Pólk za samozrozumliwe. Tele tři wužadace činitosće wobhladuje wón jako nošne stołpy swojeho wuměnkarskeho derjeměća. Formował a skrućił bě sej je z přikubłanymi kajkosćemi z časa dźěćatstwa.
Narodźiwši so w druhim lěće suroweje Druheje swětoweje wójny nazhoni jako najmłódše mjez sydom Pólkec dźěćimi, što rěka pod chuduškimi poměrami a přiwšěm z lubosću maćerje kubłany wotrosć. Nan je dźě so hakle 1949 z wójnskeje jatby domoj wróćił. Derje dopomina so Beno Pólk hišće na swój šulski čas. Sedmjo nóžkowachu při kóždym wjedrje – při rjanym wjedrje bosy a hewak w črijach z drjewjanymi pódušemi – do Njebjelčanskeje šule. Nazymu ducy domoj dachu sej za Serbskimi Pazlicami stajnje prawu rěpku słodźeć, a hłódny brjuch bě změrowany.


text:
Bóže blido
Jatšowne tšojenje jo połno symbolow. Cogodla ten źinsajšny stwórtk dej zeleny byś, njejo ceło jasne. Pśiźo snaź wót staronimskego słowa „greinen” (rjawliś, kjawcaś), rownož taki tužny źeń njejo. Oficialnje jo ten stwórtk pomjenjony źeń wustajenja Bóžego blida.
Tak se wulicujo w ewangelijach: Jezus jo se pśiwobrośił swójim pśijaśelam a gronił: „Mě wjelgin na wutšobje lažy, až wóswěśijom z wami k slědnemu razoju ten pasowy swěźeń, pjerwjej až móju drogu dokóńcyjom.” W krejzu swójich zwěrnych wuknikow jo se wuźěkował, wzeł klěb a gronił: „Wzejśo a jěsćo! To som ja, mójo śěło, ako se za was powdajom. Cyńśo to w pśichoźe kuždy raz, gaž na mnjo mysliśo.” Pótom jo wzeł keluch a dał jen krejzoju pśijaśelow. Wšykne su pópili z kelucha. Wón jo gronił: „To jo keluch ze kšwju mójogo wótkazanja. Gaž w pśichoźe tak gromaźe pśiźośo a swěśiśo, budu pśecej z wami. Dožywijośo wódawanje grěchow a gójenje wašych dušow.”
Wuznamny katolski teolog Hans Küng měni, až njemusymy wšykno pó słowje měś. Wažny jo jano Jezus Kristus sam. Tak jo to teke pśi Bóžem bliźe. Gaž Jezus groni, musyśo mójo śěło jěsć a móju kšej piś, jo to wurazna metafra, až mamy Jezusowu wucbu wewšosć abo ceło pśimaś. Tak ja to rozmějom. Bóže blido jo wažny symbol a ritual našeje kśesćijańskeje zgromadnosći. Gaž smy tužne abo wjasołe, zacwiblowane abo se něco naźejuce, tšašywe abo zmužne – Kristus jo pśecej z nami. אָמֵן
Bildka: L’Ultima Cena wót Leonarda da Vinci
Bóže słowo w Serbskem rozgłosu RBB na Zeleny stwórtk 2020


text:
Webzajta gabinetu trichologicznygo.
Cieszymy sie razym z naszym kuntmanym dugōm a owocnōm spōłpracōm. Zajta my stworzyli ôd A do Z. Teroz zajmujymy sie na nij robotōm administracyjno-optymalizacyjnōm.
Zajta mo bardzo ciekawo funkcyja – możliwość umawiania byzuchōw na konkretny termin On-Line, bez jedne klikniyńcie w pole na kalyndorzu.
Ôprōcz tygo zaimplementowalimy mapy Google dlo trzech lokalizacyjōw, i interaktywny panel pytoń i ôdpowiydzi a wpisy blogowe, coby sie lepij pozycjonowało.
Adres zajty: https://trychologia-slask.pl


text:
Jan Bjedrich Langa (1709)
Jan Bjedrich Langa (němsce Johann Friedrich Lange; * 9. januara 1709 w Smělnej, † 13. nowembra 1757 w Bukecach) bě serbski ewangelski farar a přełožowar nabožinskeho pismowstwa.
Narodźi so jako syn Smělnjanskeho fararja Jana Langi a młódši bratr Jana Balthasara Langi a wopytowaše wot 1721 do 1728 Wjerchowsku šulu w Mišnje. Wot 1728 do 1730 studowaše w Lipsku teologiju a bě z čłonom tamnišeho Serbskeho prědarskeho towarstwa. Po studiju dźěłaše najprjedy jako domjacy wučer w Jězoru a nastupi w lěće 1732 swoje prěnje farske městno w Rychwałdźe jako naslědnik swojeho bratra. Slědowaštej Wóspork (1734–1739) a Bukecy, hdźež wot 1739 hač do swojeje smjerće w lěće 1757 skutkowaše.
Langa přełoži a wuda zhromadnje ze swakom Janom Gotttrauom Běmarjom z Budestec, Hadamom Bohuchwałom Šěrachom z Budyšinka a Jurjom Mjenjom z Njeswačidła Lutherowu Domjacu postilu (Budissin 1751).
Bě zmandźeleny z dźowku Jana Běmarja, z kotrejž měješe mjez druhim syna Jana Bjedricha.
SpisyWobdźěłać
- (z Hadamom Bohuchwałom Šěrachom, Janom Gotttrauom Běmarjom a Jurjom Mjenjom): Teho woßebneho Muża Bożeho, D. Mertena Luthera, Domjaza Postilla, aby: Wukladowanja tych Szenjow nawschitke Nedzelje, Roczne Czaße.... Serbski přełožk Lutheroweje domjaceje postile, Budyšin, 1749
ŽórłoWobdźěłać
- Rudolf Kilank: Langa, Jan Bjedrich [1]. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 330


text:
Serbstwo a tradicije hłubšo we wědomju ludźi zakorjenić
Tři Žony (GH/SN). Před nimale 60 lětami steješe w kóždej wsy znajmjeńša jedna mlokowa rampa. Burja stajachu na nju kóžde rano swoje čerstwje nadejene mloko we wulkich kanach, zo bychu je mlokarnje wotewzali. Wječor abo dźeń pozdźišo su swoje kany při rampje wróćo dóstali. Tak běše mlokowa rampa lětdźesatki wažne městno we wsy kaž tež w burskim žiwjenju.
Dźensa mlokowe rampy hižo njetrjebamy. Wone su nimale wšudźe wotstronjene. Skót plahuja nimo mało wuwzaćow skerje jenož hišće we wulkich zawodach. A tam wužiwaja za transport mloka wulke tankowe wozy. Hródźe na mnohich statokach su přetwarjene abo steja prózdne – tak tež w Třoch Žonach. W małej wsy Łazowskeje gmejny nimaja dźensa žanu kruwu wjace. Přiwšěm su sej tam cyle nowu mlokowu rampu stajili. Wšako běše wona něhdy wažna městnosć, hdźež so susodźa zetkawachu a sej nowosće wuměnjachu.


text:
Boris Jelcyn
Boris Jelcyn (rus.: Бopиc HиkoлaeBич EлbциH, rodz. 1 lutygo 1931 we Butce, um. 23 kwjetńa 2007 we Moskwje) – prymjer (grudźyń 1991 - 15 maja 1992, dowńi: prymjer Sowjeckij Federacyje uod 6 lipca 1992), a ńyskorzi pjyrszy prezydynt Rusyje. We lotach 1961 - 1990 noleżoł do Kůmůńistycznyj Partyje Sowjeckigo Sojuszu, bůł uod 1977 do 1985 jeji pjyrszym sekrytorzym we Swjerdłowsku (terozki Jekaterinburg), a uod 1985 pjyrszym sekrytorzym we Moskwje. Wyćepany s tygo stanowiska uod Michaiła Gorbaczowa we 1987. 29 maja 1990 wybrano go na Przewodńiczůncygo Nojwyższyj Rady Ruskij Federacyjnyj Sowjeckij Republiki. Ńyskorzi wygroł we welůngu na prezydynta RFSR. We dńach 19 - 21 śyrpńa 1991 uorgańizowoł uopůr przi průbje puczu przećiw władzy Gorbaczowa. We 1996 wygroł zaś absztimůng na prezydynta wůunczas już ńypodległyj Rusyje. Zrzeknůł śe tyj fůnkcyje 31 grudńa 1999. Umrził 23 kwjetńa 2007 skiż ńywydolność śerca a cyrkulacyjnygo układu.


text:
Hižo do swojeje hońtwy Róžeńčanscy hajnicy wědźachu, zo drje lětsa wjele zwěriny widźeć a třěleć njebudu.
Róžant (jh/SN). Róžeńčanscy hajnicy runjewon optimistisku naladu njewuprudźachu, jako zetkachu so minjenu sobotu rano z něhdźe 35 hońtwjerjemi a dwójce telko honjerjemi k nowolětnej hońtwje při Starym haće w třiróžku Pěskecy-Smjerdźaca-Róžant. Hižo tydźenje do toho běchu mjenujcy zwěsćili, zo so po Róžeńčanskich a Pěskečanskich lěsach wjele zwěriny njehiba. Lětušu hońtwu su wo tydźeń přesunyli, dokelž njebychu so honjerjo a hońtwjerjo z Pěskec prěnju sobotu lěta wobdźělić móhli.


text:
Pola w╣ých s│owjanskich narodow bý studentstwo z wuznamnym ŔiniŠelom p°i wubud╝enju a roz╣ýrjenju narodneje mysliŔki. To wid╝imy wosebje jasnje pola na╣ich jużnych bratrow ╚echow, S│owakow a Jużnos│owjanow.
Tola Ŕim bˇle so tute narody kulturnje a politiscy zesamostatnjowachu a strach wo jich narodne byŠe do pozada stupa╣e, Šim bˇle wobroŠachu tamni╣e studentstwa swoju ked╝bnosŠ k samym kulturnym a socialnym pra╣enjam. Docy│a hina╣e pomýry knjeża pola nas Serbow, kimż njeje hi╣Še p°ichod kruŠe zawýsŠeny a kotrychż je tak ma│o a kiż dyrbimy so býd╝iŠ takrjec wo kˇżde serbske s│owo a kˇżdy hÓuzlik na╣eje zemje. Dyrbimy zjednoŠeŠ w╣u na╣u energiju, zo bychmy so wukhowali haŔ k Ŕasej, hdyż też nad nami s│ˇnco swobody so wusmýje. Nimamy haŔ dotal ani jeniŔkeje srjed╝neje ╣ule, a w ludowych ╣ulach knjeżi, wosebje w pruskej úużicy, ponýmŔowacy system, kiż njemˇże byŠ hˇr╣i. Wotrod╝enscy a nýmscy wuŔerjo wuhonjeja za wosebite knjeżeÓstwowe myto serbsku rýŔ a drastu wo p°emoh z na╣ich ╣ulow z pukami, zakaznjemi a wusmý╣owanjom. Hakle nýtko po revoluciji poŔina byŠ poma│ku lýpje. Z tajkich zrudnych pomýrow p°ikhad╝a nýtko m│od╝enc na nýkajku nýmsku srjed╝nu ╣ulu, z wjet╣a p°esyŠenu ze w╣onýmskim duchom, kotraż prˇcuje so wýzo ze w╣ej mocu, zo by wuha╣i│a w du╣ach m│odych studentow też hi╣Še poslýdnje p│omje╣ko narodneho wýdomja a njebychmy-li mýli na╣ich studentskich towaÓstwow, wu╣li bychu drje w╣itcy serbscy studenŠa ze srjed╝nych a wysokich ╣ulow jako Nýmcy po zmyslenju a skutkach. W studentskich towaÓstwach prˇcuja so studenŠa ze samsnej pilnosŠu wo to, ╣toż jim nýmske srjed╝ne ╣ule we úużicy, wud╝erżowane też z dawkami serbskeho wobydleÓstwa, daŠ nochced╝a myslo, zo jedna njezawjazna hod╝ina serb╣Šiny na nýkotrych ╣ulach budy╣inskich dosaha za wukub│anje serbskeje inteligency. Zamýr w╣ých tutych zjednoŠenjow je samsny: pýstowaŠ a hajiŠ narodnu mysliŔku, wudospo│njeŠ so w maŠeÓnej rýci z Ŕitanjom, z pisomnym zwuŔowanjoni, z prednoskami a deklamacijemi, studowaŠ domjace pismowstwo a stawizny. A potom, w prˇzdninach, khod╝a studenŠa mjez lud, zarjadujo skhad╝owanki, wuhotujo d╝iwad│owe a spýwne wjeŔory a jýzd╝o zhromadnje na wulýty.
Najstar╣e towaÓstwo serbskich studentow je "Serbske p°edaÓske towaÓstwo" w Lipsku, za│ożene l. 1716 p°ez serbskich evangelskich bohos│owcow, kotreż kŠýje╣e wosebje woko│o l. 1825 po p°ikhad╝e m│odeho basnika Handrija Zejlerja. K tutomu Ŕi│emu żiwjenju p°ino╣owa╣e bjez dwýla też wliw ╚echa Franca Palackeho a Jużnos│owjana MilutinoviŠa. Handrij ZejleÓ da towaÓstwu nowe mjeno "Sorabija", z Ŕehoż je nasta│o nýtŔi╣e "Sorabicum". Narodne hibanje 1848 tych lýt a za│ożenje lektorata serbskeje reŔe p°i tamni╣ej universiŠe wuwo│a╣tej nowu d╝ý│awosŠ w towaÓstwje. Pozd╝i╣o w 70tych lýtach d╝ý│a╣tej w nim z wuspýchom wosebje Arno╣t Muka a Arno╣t Holan. W swýtowej wˇjnje wusny Sorabicum drje docy│a, ale hnydom po prewrˇŠe zapoŔa nowu d╝ý│awosŠ.
Bˇrzy doby wjedniske mýstno mjez studentstwom prażska "Serbowka", towaÓstwo khowancow, bydlacych zhromadnje w "Serbskim seminaru" na Ma│ej stronje a studowacych na bohos│owskej fakulŠe a na gymnasiju. Prażscy studenŠa su zawýsŠe hiżo wot sameho za│ożenja seminara na zapoŔatku 18. lýtstotka so rozwuceli w maŠeÓnej rýŔi, tola hakle l. 1846 dˇ˝d╝e tu k wuż╣emu zwjazkej. Wot toho Ŕasa je Serbowka d╝ý│a│a z najwjet╣im spomożenjom a bjez p°estaŠa k lýp╣emu na╣eho naroda. Z njeje wu╣│a je liŔba najlýp╣ich prˇcowarjow za narodnu wýc, wuŔencow a basnikow, znatych nic jenoż doma, ale też poja druhich S│owjanow jako Micha│ Hˇrnik, Jurij Lib╣, na╣ najwjet╣i basnik Jakub Bart-Ăi╣inski, Mik│aw╣ Andricki a Jˇzef Nowak. Wulcy spomożny wliw na zmyslenje m│odych studowacych wukonjowachu wuzke, p°eŠelske poŠahi z Ŕýskimi wuŔencami a bud╝iŠelemi.
Wulki slavista Jˇzef Dobrovskř, Wjacs│aw Hanka, Karl Jaromýr Erben, Jan Purkyný, Franc Doucha a też wjele ruskich.a pˇlskich wuŔencow p°ebywacych w stowýżatej Prazy, wopytowa╣e rad "serbske hod╝iny" w jýd╝eÓni zastarskeje khýże we úużiskej wulicy. Cy│u swýtowu wˇjnu bý "Serbowka" takrjec jeniŔke towaÓstwo, kotreż d╝ýla╣e nic jenoż nut°kownje, ale kotreż też do zjawnosŠe wustupowa╣e.
Serbja, kiż studuja na Ŕýskich ╣ulach prażskich, su sobustawy "╚ýskoserbskeho TowaÓstwa Adolf ╚ernř". Tute towaÓstwo za│ożi so l. 1907 p°ez serbskich a Ŕýskich studentow a z jeho nadawkom je hajiŠ kulturne, hospodaÓske a towaÓ╣nostne poŠahi wobeju narodow. Wosebje po wuwo│anju ╚eskos│owakskeje republiki rozwiwa wob╣ýrnu d╝ý│awosŠ k lýp╣emu Serbow ze swojim mýsacnikom "╚ýskoserbskim Wýstnikom", swojimi publikacijemi a p°edno╣kami wosebje ze zas│użbu dra Jˇzefa Paty.
Nýtko wobroŠmy so do úużicy sameje, do na╣eho duchowneho srjed╝i╣Ša Budy╣ina. Hiżo m│ody H. ZejleÓ zhromad╝owa╣e tu na zapoŔatku miny│eho lýtstotka na gymnasiju swojich towaÓ╣ow a po nim s│awny Jan Arno╣t SmoleÓ, zo njebychu zabywali na swˇj narod. Skhad╝owachu so zwoprýdka w bydlenju m│odeho Hendricha Jaromýra Imi╣a, ale po wotkhad╝e Smolerjowym do Wrˇts│awja l. 1836 p°estachu tute skhad╝owanki, a hakle po t°och lýtach zjednoŠi Mˇsak K│osopˇlski w╣ých budy╣inskich gymnasiastow do "Societas slavica Budissina", pozd╝i╣o "Budissmensis". Mˇcny pohon we wˇtŔinskim skutkowanju bý wopyt S│owaka Ludewita ęt˙ra, kiż z│ożi ked╝bnosŠ m│odych zahoriencow na Ŕýskeho basnika Jana Kollara, na Hurbana a ╚ervenaka, z kotrymiż nasta Ŕi│e listowanje a kot°iż wobohaŠichu knihownju towaÓstwa ze sy│u Ŕýskich a druhich s│owjanskich knihow. Horliwe skutkowanje mýje╣e za sŠýhwk hˇr╣enje a napady nýmskich nowin we úużicy, tak zo by by│o skoro dˇ╣│o k rozpu╣Šenju towaÓstwa. Po revoluŔnych lýtach zhraba so towaÓstwo zaso woko│o l. 1853, hdyż bu Jan Arno╣t SmoleÓ powo│any za wuŔerja serb╣Šiny. Bohużel towaÓstwo njeje dotal rozwi│o w╣ý swoje mocy a khmanosŠe, njech je so to sta│o z liwkosŠu jednotliwcow, abo z njep°eŠelskim zmyslenjom p°edstajenych.
Podobny wosud matej a z podobnymi p°eŠiwnosŠemi býd╝itej druhej towaÓstwje budy╣inskej. Stej to "W│ada" na katˇlskim wuŔeÓskim seminarje, za│ożena l. 1876 a "Swoboda" p°i krajnostawskim seminarje wot l. 1877. Po ╣tyrilýtnym d╝ýle p°i˝d╝e kruty rozkaz, zo njesmýd╝a Serbja w Swobod╝e so wobd╝ýleŠ na skhad╝owankach a direktorjo wustawa - zwjet╣a w╣onýmscy zmysleni - p°esŠahowachu so m|ez sobu we wutupjenju narodneho ŔuŠe swojich khowancow a tak so stawa, zo wukhad╝eja z tutoho wustawa, za│ożeneho w prýnim rjed╝e za Serbow, Ŕasto najwjet╣i njep°eŠe│jo swojeje samsneje narodnosŠe.
L. 1919 za│ożi so "Wita", prýnje towaÓstwo serbskich studentkow a lýto pozd╝i╣o zjednoŠichu so studenŠa w Drjeżd╝anach a w Rychbachu.
Bˇrzy Ŕujachu studenŠa njedostatk kruŠi╣eho zwizka mjez sobu. Pospyty wo wutworjenje pow╣itkowneho zwjazka padaju hiżo do lýta 1849. Ale tutˇn zwjazk, "Lipa Serbska" mjenowany, njedopjelni nad╝ýje, kotraż bý so do njeho k│ad│a. Lýta 1871 wustupi "Lubin", zwoprýdka jenoż zjednoŠenstwo Budy╣injanow, wudawajo też swˇj wosebity Ŕasopi "NowinkaÓ Lubinski" a wotmýwajo kˇżdolýtnje skhad╝owanki we wulkich prˇzdninach. L. 1875 dˇ˝d╝e w KhrˇsŠicach k za│ożenju tak mjenowaneje "H│owneje skhad╝owanki serbskeje studowaceje m│od╝iny", kiż so skhad╝owa╣e trˇjcy wob lýto, hody, jutry a w lýtnich prˇzdninach. Tu podawaju star╣i jednotliwych towaÓstwow p°ehlad towaÓstwoweje d╝ý│awosŠe, p°edno╣uje so wo Ŕasowych studentskich należnosŠach, hraje so d╝iwad│o a ze zhromadnym wulýtom do nýkajkeje narodnje wohrożeneje wsy kˇnŔi swjed╝e˝. Tute skhad╝owanki tworja kruty zwjaz mjez inteligencu a burstwom, su narodne swjed╝enje w prawym s│owa zmys│u. "H│owna skhad╝owanka" je sej doby│a njehinitu zas│użbu z wudaŠom zhromad╝enych spisow Handrija Zejlerja, wuda też jubilejny "Almanach" a wot 1876 haŔ 1881 wukhad╝e╣e mýsaŔnik "Lipa Serbska" a ╣tyrnaŠe lýt pozd╝i╣o wukhad╝e╣e krˇtki Ŕas "úużiski Serb".
Smy wid╝eli, kajke zad╝ýwki mýjachu p°ewinyŠ towaÓstwa w Budy╣inje, w╣ak wjet╣e zad╝ýwki stajachu so do puŠa w KhoŠebuzu. Tu nasta w lýtach ╣tyrcytych pod wliwom Hornjo│użiŔana JenŔa "úużyca" a na gymnasiju zapoŔa so serbska rýŔ wuŔiŠ, ale l. 1889 bu tuta wuŔba wotstronjena na wy╣╣i rozkaz. Ný╣to lýt potom wożiwi hi╣Še raz studentske żiwjenje w KhoŠebuzu a też w Starej Darbni za│ożichu sej seminarisŠa towaÓstwo. W samsnym Ŕasu nasta "Zwýztk", zwjazk delnjo│użiskich studentow, kiż wuda l.1893 wubjerk basni Mata Kˇsyka a redigowa╣e ný╣to lýt ludowu protyku "Pratyju". Ale Delnjo│użiŔenjo dawaju hac dotal ma│o znamjenjow Ŕi│eho żiwjenja.
Też na druhich mýstnach, we Wittenbergu, Wrˇts│awju, Lubiju, Dobrosoli, Barlinje, «itawje a Doupovje w ╚echach bywachu jˇnu podobne studentske zjednoŠenstwa, ╣toż je z dopokazom, zo bý tam wjet╣a liŔba studowacych, haj samo do Hollandskeje, Luxemburskeje, do Kolonje nad Rynom, do Paderborna, do MohuŔa a Erfurta zab│ud╝owachu so druhdy jednotliwcy.
╚as swýtoweje wˇjny bý wýzo też za studentstwo z dobu pruhowanja a njep│ˇdnosŠe. Star╣i buchu powo│ani do wˇjska, hd╝eż dyrbjachu wojowaŠ za zajimy njep°eŠelow a podt│ˇcerjow Serbstwa, ale po rewo│uciji zbýhny so też studentstwo zhromadnje ze serbskim ludom z procha a p°ima╣e so wospjet d╝ý│a na narodnej roli, poŔa wudawaŠ Ŕasopis "Serbski Student", wutwori sej krutu organisaciju w "Zwjazku │użiskoserbskeho studentstwa" a je zastupi│o do zwjazka a poŠahow ze studentami druhich s│owjanskich narodow a hotuje so, zo by wustupi│o też p°ed ╣ýr╣ej, mjezynarodnej zjawnosŠi.
J. WiŠaz.
zpýt na obsah Dal╣Ý: Spýw serbskich studentow


text:
Čaporowe wiki su mjeztym přewšo woblubowana tradicija
Mortkow (aha/SN). Njedźelu kaž tež sobotu běštej wulkej parkowanišći za Mortkowskej Jakubec twjerdźiznu wot ranja hač do wječora zaparkowanej. Awtowe čisła přeradźichu, zo běchu ludźo ze Sakskeje a Braniborskeje, ale tež ze zdalenišich zwjazkowych krajow přijěli. Mjeztym štwórty raz je zarjadowanska agentura z Drježdźan pod nawodom Yvonny Schwarz na njewšědnym wulětnišću a zarjadowanišću antikne a čaporowe wiki za zběrarjow a měnjerjow čapora wuhotowała. Wosebita srjedźowěkowska atmosfera njeposrědnje wokoło Mortkowskeje twjerdźizny zběrarjow stajnje zaso přiwabja. Tónkróć bě to wjace hač cyłkownje 4 500 ludźi, z toho hižo sobotu něhdźe 2 000.


text:
Deviens fan! 14Suivante
Matches
Joueurs
Gardiens de but Boruc Artur Fabianski Lukasz Grabara Kamil Szczesny Wojciech Défenseurs Brzyski Tomasz Glik Kamil Jacek Janicki Rafal Jedrzejczyk Artur Jodlowiec Tomasz Kaminski Marcin Kedziora Tomasz Lewczuk Igor Pazdan Michal Piszczek Lukasz Rangel Cionek Thiago Rybus Maciej Salamon Bartosz Wojtkowiak Grzegorz Milieu de terrain Błaszczykowski Jakub Blaszczykowski Jakub Dąbrowski Damian Dawidowicz Pawel Gajos Maciej Klich Mateusz Krychowiak Grzegorz Linetty Karol Maczynski Krzysztof Matuszczyk Adam Peszko Slawomir Sobota Waldemar Wszolek Pawel Zielinski Piotr Attaquants Grosicki Kamil Lewandowski Robert Teodorczyk Łukasz Tuszynski Patryk Wilczek Kamil Entraîneur Brzeczek Jerzy


text:
Město Wojerecy chce Šibojski jězor turistisce dale wuwiwać
Wojerecy (AK/SN). Zapadny přibrjóh Šibojskeho jězora chcedźa turistisce dale wuwiwać. To podšmórny twarski zamołwity města Wojerecy Dietmar Wolf na zašłym posedźenju měšćanskeje rady. Jeho čłonojo naćiskej za přichodne turistiske wuwiće zasadnje přihłosowachu.
Jedyn z hłownych dypkow je, zo ma při Šibojskim jězoru nowy hotel wyšeje kategorije nastać. W nadawku měšćanskich radźićelow ma wyši měšćanosta Stefan Skora (CDU) jednanja k załoženju wobsedźerskeje towaršnosće wjesć. Jako inwestor wustupuje po wšej Němskej aktiwna Hamburgska hotelowa skupina RIMC. Za wuwiće projekta a twarske planowanje ma předewzaće HHiG ze Schleswigsko-Holsteinskeho Hemdingena zamołwite być. „We 28 lětach je so RIMC wo nimale 30 projektow starała. Firma ma 2 400 sobudźěłaćerjow“, Wolf rozłoži.