text:
Spektakl
tytuł:
Zagraj to jeszcze raz, Sam
teatr:
Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach
utwór:
Zagraj to jeszcze raz, Sam (Play it again, Sam)
autor:
reżyseria:
scenografia:
pozostali realizatorzy:
asystent reżysera: Dariusz Chojnacki
Scena Kameralna
Scena Kameralna
obsada:
Maciej Wizner, Grzegorz Przybył / Przemysław Wasilkowski (gościnnie), Dariusz Chojnacki, Karina Grabowska (gościnnie), Katarzyna Dudzińska (gościnnie), Dominika Dzierżęga (Studium Aktorskie)
data premiery:
2009-12-18
Intelektualno-erotyczne męki Allana - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Patrycja Abu El Ella09.12.2011 Paranoik w wielkim mieście - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Olga Głąb08.12.2011 Idealny pokaz nieidealnej histerii - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Martyna Karwa06.12.2011 Miłość, nerwica i Casablanca! - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Marta Lesiak05.12.2011 Komedia na skraju rozpaczy - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Klaudia Trzeciak03.12.2011 Zagrajcie to jeszcze raz! - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Aleksandra Nowak02.12.2011 Ból głowy nam nie grozi - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Iwona Knopik25.10.2011 Zapomnieć to jak zabić - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Olga Ptak07.06.2011 Zapomnieć się w komedii - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Barbara Englender20.05.2011 Po prostu zapomnij, Allan - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Joanna Garbarczyk02.11.2010 Teatr Śląski od kulis - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Michał Wroński21.09.2010 Spektakle, wystawy, warsztaty i happeningi - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. (-)28.08.2010 Być sobą - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Magdalena Loska25.02.2010 Zawsze czerpie się z siebie - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Tomasz Klauza30.01.2010 Każdy bywa Bogartem, ale życie to nie Casablanca - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Magdalena Mikrut-Majeranek07.01.2010 Finał daje nadzieję - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Tomasz Klauza24.12.2009 W życiu jak w filmie - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Marta Odziomek21.12.2009 Premiera w Teatrze Śląskim - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Henryka Wach-Malicka21.12.2009 Woody Allen jak żywy. A nawet lepszy - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Aleksandra Czapla-Oslislo21.12.2009 Lubisz filmy Woody\'ego Allena? Idź do Teatru Śląskiego - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach18.12.2009 Pora na Allena - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Rozmawiała Marta Odziomek18.12.2009 Grudniowe nowości w Teatrze Śląskim - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Marta Odziomek11.12.2009 Być jak Humphrey Bogart - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. Marta Odziomek10.12.2009 Rozwiązanie na lotnisku - "Zagraj to jeszcze raz, Sam" - reż. Grzegorz Kempinsky - Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - aut. (-)04.12.2009
Notice: Undefined index: banner4 in /var/zpanel/hostdata/zadmin/public_html/kreatywna-fabryka_pl/public/nowa_grafika/Application/layouts/scripts/layout.phtml on line 121 Notice: Undefined index: banner5 in /var/zpanel/hostdata/zadmin/public_html/kreatywna-fabryka_pl/public/nowa_grafika/Application/layouts/scripts/layout.phtml on line 124


c: text/html

text:
ŚLONSKI SPOSOBY NA RYMA
Momy w roku taki czos, że ryma chyto kożdygo z nos. Powiym wom, ni ma nic gorszygo. Ryma chyci kożdego i starzika i młodego. Zamiast łykać bele jaki syropy, pile łod dochtora i płacić w pierony geltu za cojś, co mono ani nie pomoże, lepszy bydzie chycić sie pomysłu łod starzików. Jako to oni robili, kej do aptyki ciś niy poradzili? Jo wom podciepia pora pomysłów, kiere niy zaszkodzom, a durś pomogom.
SYROP Z CYBULI
Do jednych to je maszket, do inkszych pieroństwo, kierego nie idzie łyknońć. Kiedy cie chyci niymoc, kuckosz, ciompy ci lecom z kichola, a paple mosz czerwone choby zdrzało tomata tuż wtedy zrychtuj go – syrop z cebule! Starka zawdy godała jak żech jeszcze małym bajtlym była, że niy ma nic lepszygo na ryma. Jo tego pieroństwa żech łyknońć niy umiała, łostro cebula zasuto cukrym. Yno żech czuła jak to wszyjstko rośnie w gymbie. Ale powiym wom, że z czasym to mijo i idzie sie łoswoić z tym smakiym. Taki syrop na prowdy niy zaszkodzi, mono pomoże, a je nawet lepszy łod aptycznego bo robisz go som. Kej żeś nigdy go niy testowoł, musisz spróbować.
BROTZUPA (brółtzupa, wodzionka)
Myśla, że kożdy hanys wiy ło co chodzi. Tuż trzeja se uwarzyć woda tak, co bydzie fest wrawo. Pokrej sznitki chleba w kostka, tela wiela chcesz. Dociepej trocha tustego ze szpyrkami, posól se, popieprz i nojważniejsze, dociepej knobloch! Im bardzij cie ryma chyto tym wiyncyj zómbków dociepej. Wszyjstko wyfyrlej i łostow na chwila pod deklym. Łostre, wrawe gibko cie rozgrzeje, a gripa pryndzyj se póńdzie.
NUDELZUPA
Moja starka zawdy godała ze nojlepszo na gripa je nudelzupa z młodzika! To je maszket niy yno przi niydzieli czy łod świynta, jako by sie zdało kożdymu. Terozki, kiedy pizgo na dworze, dyszcz leje, a wiater wieje to tako swojsko zupa Cie gibko rozhajcuje łod środka. Niy ma co kombinować za wiela i durś lotać po dochotrach, aptykach, kiej w chałupie mogesz se som uwarzyć nojlepszy lyk. Tako swojsko bomba witaminowo gibko Ci pomoże przi ciompaniu, kucaniu i gorónczce. A jak smakuje!
GORKI TYJ
To je to, czego trzeja kożdymu, kierego wypizgo na placu. Terozki momy taki czas, że trzeja sie łobabulić zanim sie wylezie z chałupy, mycka na łeb wrazić, glazyjki we szranku poszukać. Prziłazisz potym nazot do chałupy, paple i kichol czerwony choby cegłówka, pomału ciompy lecom, czujesz że cojś Cie biere i szukosz czegoś, coby Cie rozhajcowało łod środka. Starka zawdy szykowała gorki tyj z lipy abo malin. Zaś mamulka mie nauczyła, że gibko tyż pomogo tyj z apluzinom, citrynóm, nelkami i miodym. Tak na prowdy mogesz se do nij ciepnońć co ino chcesz. A jo tyż lubia se łyknońć na wieczór taki mlyko zmiodym, mie zawdy pomogo kiej tego potrzebuja. Taki maszket to i bajtle rada łyknom.
Tak na prowdy terozki momy taki czasy, że trza ło siebie zadbać. Tuż to, co żech wom naszkryflała wyżyj na prowdy wom niy zaszkodzi, a pomoże. Yno ni czekejcie aż wos fest chyci ryma. Kej ino bydziecie czuć że cojś wos biere, kajś dropie to działejcie za wczasu! Niy dejcie sie zarazie!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mogliby my skōńczyć z tym „eli”?
Ślōnskŏ gramatyka to je coś, co traci sie warcij aniżeli nōm sie zdŏwŏ. Skuli tego, iże porzōnd naôbkoło słyszymy polske formy, ône cisnōm sie do ślōnskij gŏdki. Je to normalne przi dziynnym gŏdaniu, ale przecã jak piszymy, to sōm my barzij pozorni. Powinni my aby być.
1. Pytania ja-niy.
Po ślōnsku pytania stawiōmy inakszyj aniżeli po polsku. Po polsku, jak sie chce usłyszeć ôdpowiydź ja abo niy, dŏwŏ sie na przodek słowo „czy”:
– Czy Piotr ma nowe auto?
– Tak.
Po ślōnsku, tak jak po czesku, przi takich pytaniach używōmy ino intōnacyje, bez żŏdnych ekstra słōw:
– Pyjter mŏ nowe auto.
– Pyjter mŏ nowe auto?
– Petr má nové auto.
– Petr má nové auto?
Przikłady:
Radzibyście jōm widzieli? (Dzielōw, 1869)
Jes to możliwe? (Radostynia, 1959)
Mocie tako jako bryła, panie Zeflik? (A. Halotta, Śląskie bery i bojki z dawnych lat)
Mŏsz jaki klepŏk? (R. Szyma, Leanderka)
Idzie tyż używać inwersyje, to znaczy zamiynić podmiot i ôrzeczynie:
– Mŏ Pyjter nowe auto?
Wtynczŏs używōmy tyż takij samyj intōnacyje jak wyżyj.
Przikłady:
Bōł dziś w nocy Hanys na dole? (Repty Stare, 1939)
2. Pytania ô alternatywy.
Po polsku, jak chcymy kogoś zapytać ô jego wolõ, używōmy słowa „czy”:
– Chcesz kawę czy herbatę?
Po ślōnsku używōmy podobnyj formy, jak we czeskim, niymieckim, angelskim a nawet hiszpańskim:
– Chceš kávu, nebo čaj?
– Möchtest du Kaffe oder Tee?
– Do you want coffee or tea?
– Quieres café o té?
– Chcesz kawã abo tyj?
Przikłady:
Cera mosz abo niewolnica? (A. Lysko, Duchy Wojny)
Kery to już bydzie roz w tym roku? Trzeci abo czworty? (M. Melon, Kōmisorz Hanusik we tajnyj sużbie ślōnskij nacyje)
Bydzie to kejsik lepi abo nie? (Gość Niedzielny, 1947)
Dyć eś go zabiył! Ja abo ni?! (M. Szewczyk, Silesia Noir)
3. Zdania słożōne z pytaniym.
We takich zdaniach mogymy użyć dwōch słōw: czy i jeźli. Jeźli mŏ rozmajte formy: jesi, jezi, jeli, eli, eźli i mŏ take samo znaczynie, jak polske jeśli i jeżeli, czeske jestli, angelske if, niymiecke ob, hiszpańske si itd.
Bez tyn przikłŏd je minus dwadziścia stopni, stojymy na banhowie i chcymy kōmuś pedzieć, iże niy wiymy, co z cugym.
– Niy wiym, czy cug przijedzie.
– Niy wiym, eli cug przijedzie.
Ôbie te formy sōm dobre. Piyrszŏ je używanŏ tyż po polsku:
– Nie wiem, czy pociąg przyjedzie.
Drugõ znojdymy w czeskim, niymieckim, angelskim i hiszpańskim:
– Nevím, jestli vlak přijede.
– Ich weiss nicht ob der Zug kommt.
– I don’t know if the train is coming.
– No sé si el tren viene.
Przikłady:
W tyj japtyce maścioch nie wiedzioł czy chłopa gōnić czy kokota chytać (Szobiszowice, 1869)
Toch sie go już nie mógł spytać, czy Hilger jeszcze drugi roz pojedzie po psidrek do Spaa, czy nie. (Kocynder, 1920)
Tak jŏ już nie wiym, czy tego psa trefiōł, czy mie bez nogã (E. Jeleń, Pamiętnik górnika)
Jŏ nie wiã, czy tam utopiec, abo ôn tam sōm szoł. (Radostynia, 1959)
I rano zaś wczas, wiycie, tulma ludzi prziszło ôglōndać, eli zaś jeszcze tyn wojŏk je żywy. (Dzierżysławice, 1959)
Prziszeł do jednej wsi a pitoł sie eli by tam nie dostoł służby (Karniōw, 1869)
Ôn stanōł tak go sie było pytano jeli sie boji ôn ôdpowiedzioł iże ni (Nagodowice, 1869)
I wypytowoł jyj sie, jeli co nie ôstała kōmu dużna ôd dŏwnych lŏt. (Wielke Staniszcze, lata 30.)
Tyn lykarz zaś mōwiōł mu, jeźli mŏ podstawe jakōm, poświadczynie, niby ôd drugigo lykarza. (Bieruń, 1934)
4. Nowoślōnske problymy.
Ôd jakigoś czasu corŏz czyńścij idzie trefić we nowoślōnskich tekstach formy, co nigdy niy były używane. Nawet nojlepsi, nojwiyncyj czytani autorzi piszōm pytania i zaczynajōm je ôd eli:
Eli naprowdy je sie ô co ciepać? (M. Szołtysek, Ksiynga Proroka Jonasza)
Eli ôna go richtiś zabiyła? (M. Melon, Kōmisorz Hanusik i umrzik we szranku)
Eli Pōnbōczek sie pochytŏ? (G. Buchalik, Wachtyrz.eu)
Jak sie wejzdrzi do słownika ôd Bogdana Kallusa, to tam pod hasłym czy podany je ôdpowiednik ślōnski eli bez żŏdnego ôpisu:
Tōż jak weznymy te trzi zdania i podmiyniymy je słowo w słowo podle słownika, to mōmy:
Czy naprawdę jest się o co rzucać?
Czy ona go naprawdę zabiła?
Czy Bozia się połapie?
Jŏch niy je w sztańdzie spokopić tego, na co sie tworzi nowe formy, jak ślōnske już sōm inksze ôd polskich. Mało tego, te nowe sōm we stu procyntach symetryczne z polskimi. Na co nōm tyn zakamuflowany polski? Do czego to mŏ sużyć? Mōmy swōj systym gramatyczny i pisaniym po antypolsku nikaj niy zajdymy.
Dyć durch gŏdōmy ô tym, że ślōnski jynzyk sie polōnizuje. Nojważniyjszŏ w jynzyku je gramatyka. Kod jynzykowy z niyswojōm gramatykōm to gwara. Naprŏwdã potrzebujymy kōntrole jakości, a ślōnscy autorzi muszōm sie sami edukować. Ino tak mogymy podnosić jakość ślōnskich tekstōw.


text:
Połedńowo Uosetyjo
Uosetyjo Pouedńowo (gruź. სამხრეთ ოსეთი – trl.: Samkhret’ Oset’i, trb.: Samchret Oseti; uoset.: Xyccap ИpыcToH – trl.: Hussar Iryston, trb.: Chussar Iryston; rus. ЮжHaя OceTия – trl.: Južnaja Osetija, trb.: Južnaja Osjetija) – rejůn we půunocnyj Gruzyje kery uobejmuje teryny istńijůncygo uod 1991 roku Pouedńowouosetyjskigo Uobwodu Autůnomičnygo wlazujůncygo we skuod ůwčesnyj Gruzińskij SRR. W 1991 lokalne wuadze utwořiuy Republika Pouedńowej Uosetyje, kero uoguośiua ńypodleguość. Jeji ńyzaležność ńy zostoua uznano bez spouečność mjyndzynarodowo, a Pouedńowo Uosetyjo je traktowana kej integralno tajla Gruzyje. We tajle kero pomjyškujům we wjynkšości Gruźiny mo kontrola Gruzyjo, kero powououa we kwjetńu 2007 swoje wuadze lo Uosetyje: Tymčasowo Admińistracyjo Uosetyje Pouedńowyj (gruz.: სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაცია – trl.: Samkhret’ Oset’is Administrats'ia, trb.: Samchret Oseti Administracia). We śyrpńu 2008, po tym kej godka ze separatystůma ńy doua efektu, Gruzyjo začua zajmować rygjůn zbrojńy. Starća začuy śe 7 śyrpńo, 8 śyrpńa Gruzyjo zajyua Cchinwali. Separatysty sům wspjerane bez ruske fligry a wojokůw-uochotńikůw ze Rusyje.


text:
- About Institute
- 95 €, Envío Gratis , Oferta , Nike Air Jordan 1 Blancas y Negras por 64, Gold Toe Air Jordan
- zapatillas de running Under Armour talla 21
- Air Jordan 1 High OG Newstalgia Release Details - homme donne des Air Jordan dans le ghetto - WpadcShops
- Nike x Ambush Air Max 180 High Black 2019 , Nike Waffle One FSP
- nike jordans boys 9 inch shoe outlet list DZ4397 , SBD - 001 Release Date - nike shox swift black hair style 2019
- air jordan 33 tiger camo aq9244 016
- nike lebron 20 violet frost
- Air Jordan 1 Mid Invert Split Black White DR0501 101 Release Date 4
- air jordan release dates
- preview nike air max terrascape plus triple black dq3977 001
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
Ernesto Che Guevara
Ernesto „Che“ Guevara (* 14. junija 1928 w Rosario, Argentinska ako Ernesto Guevara de la Serna; † 9. oktobra 1967 w La Higuera, Boliwiska) jo był profesionelny marxistiski rewolucionaŕ a guerillowy wjednik z Argentinskeje. Zgromadnje z Fidelom Castrom jo grał wjeducu rolu pśi kubańskem wuswobodźenskim boju a był pótom aktiwny w guerillowej wójnje w Kongu a Boliwiskej.
Che Guevara płaśi ako ikona studentskego gibanja 60tych lět a až do źinsajšnego ako symbol socialistiskeje rewolucije.


text:
Rozpšawa Maśice Serbskeje 2015/2016
Wjerašk našogo źěła w zachadnem lěśe jo był głowna zgromaźina Maśice Serbskeje, 29. maja 2015, w Chóśebuzu. Wobźěliło jo se 10 cłonkow a 3 gósći, mjazy nimi jo był teke jaden cłonk z Górneje Łužyce. Smy mógali witaś našogo nowego cłonka dr. Hartmuta Leipnera, nowego pśedsedarja Spěchowańskego towaristwa za serbsku rěc w cerkwi w Dolnej Łužycy. Z tym mamy aktualnje 25 zapisanych cłonkow w Maśicy Serbskej. Pśednosował jo Beno Pětška, něgajšny cłonk cełkownego pśedsedarstwa Maćice, k temje „Ako górnoserbski ceptaŕ w Dolnej Łužycy a mójo wuměłske statkowanje w Kole serbskich twórjacych wuměłcow“. W diskusiji jo se wupokazało, až referent kulturnohistoriske wulichowańki teke za źiśi pišo, kenž by se dejali pśez rěcny centrum WITAJ publicěrowaś.
Pó głownej zgromaźinje jo se pśizamknuło swětosne wóswěśenje nowego dwójorěcnego kamjenja za Fryca Fobowa na kjarchobje w Turjeju, což jo lažało w zagronitości tamnjejšeje Domowinskeje kupki Turjej/Šejnejda. Dr. Christiana Piniekowa, cłonk pśedsedarstwa Maśice, a Měto Pernak, něgajšny pśedsedaŕ Maśice, stej pśi rowje cesne słowa wósebnje k jogo literarnem twórjenju źaržałej.
16. apryla stej dr. Alfred Roggan a pśedsedaŕ Maśice na akademiji Maćice Serbskeje w Budyšynje pśednosowałej w nimskej a dolnoserbskej rěcy k temje „Znankstwa serbskeje žywjenskeje kultury w Dolnej Łužycy". 17. junija stej wobej k samsnej tematice powědałej w Serbskem muzeju w Chóśebuzu. Tam stej pokazałej na skóro dopisane knigły pód titlom „Der Landkreis Spree-Neiße und seine sorbische/wendische Kulturgeschichte“. Mjaztym su knigły w ediciji muzeuma Serbske drogotki ako dwójny zešywk wujšli.
16. septembra jo woglědało cełkowne pśedsedarstwo Maćice/Maśice
do Dešańskego muzeja pód gołym njebjom z mjenim „Stary lud”, aby se zeznało – pó južo dłujkolětnej tradiciji – ze źěłabnosću dalšneje serbskeje institucije w Dolnej Łužycy. Pśez wustajeńcu jo nas wjadł kněz Kusch, kenž jo dopokazał swóju fachowu kompetencu a zapalonosć za take žurne źěło.
9. oktobra jo dr. Aneta Brězanec, cłonk cełkownego pśedsedarstwa Maćice, powědała w Dešańskem muzeumje k dnjownikoju Bogumiła Šwjele, kenž jo był mjazy 1913 a 1942 faraŕ w tej wósaźe. Wobźělenje jo było wjelgin bogate. Wjele jo se diskutěrowało, na pś. teke wót luźa, kenž jo faraŕ Šwjela hyšći wósobinski znał. Organizacija zarědowanja jo lažała w rukach Dolnoserbskeje rěcneje šule w Chóśebuzu, kótaraž se radlubje na pomoc wědomnostnikow/wědomostnicow Serbskego instituta w Budyšynje a se wě w Chóśebuzu zepěra. Spócetnje jo Maśica Serbska planowała z referentku w Serbskem domje w měsće diskusiju k temje „Co se chowa w Serbskem kulturnym archiwje w Budyšynje wó Dolnu Łužycu?” K tomu pak njejo dojšło.
Zamóžnosć, take zarědowanje zaměrnje pśigótowaś a wósebnje daloko a šyroko za to wabiś, aby wjele luźi pśišło, jo bóžko wogranicowana.
W lěśu zachadnego lěta jo wótběžał cas, aby mógali kandidaty swójo źěło k wupisanym Maćičnym mytam wótedaś. Za myto Bogumił Šwjela jo se jadno fachowe źěło wuknice Dolnoserbskego gymnaziuma zapodało. Cłonki pósuźowańskeje komisije Antje Kellowa, cłonk pśedsedarstwa dolnołužyskeje Maśice, Karl Fisher a pśedsedaŕ Maśice, su źěło k temje „Widerstand gegen die Diskriminierung der sorbischen Minderheit im nationalsozialistischen Deutschland am Beispiel der Sorbin Pawlina Krawcowa” za mytowanje naraźili. Na głownej zgromaźinje Maśice Serbskeje, dnja 20. maja 2016 w Chóśebuzu, dej se myto w cesnej atmosferje pśepódaś.
Z boka źěłoweje kupki Serbske pomniki města Chóśebuz se na wobnowjenju rowa Matejsa Klosa na kjarchobje w Strobicach źěła. Cil jo mjazy drugim cesna tofla za jogo syna Fryco, kenž jo był prědny direktor filiale Serbskeje ludoweje banki w Chóśebuzu. Ako partnaŕ stoj nam k pomocy domowniske towaristwo w Strobicach. Lětosa comy projekt wuspěšnje wótzamknuś.
Na kóńcu rozpšawy cu se wuźěkowaś pla wšyknych, kenž su źěłabnosć Maśice Serbskeje w Dolnej Łužycy pódpěrowali. Stej to wósebnje cłonka našogo pśedsedarstwa dr. Christiana Piniekowa, wjednica Źěłanišća za serbske kubłańske wuwijanje Chóśebuz, a Antje Kellowa, ceptarka serbšćiny na Dolnoserbskem gymnaziumje. Mimo togo słuša źěk tym, kenž zaśichim ako Maśicarje źěłaju, tak na pś. pśez fachowe pśinoski w serbskich a nimskich publikacijach kaž teke pśednoski. How deje se wósebnje wuzwignuś dr. Doris Teichmanowa, Pětš Janaš a Měto Pernak.
Naslědku słuša wjeliki źěk doněntejšnemu pśedsedarjoju cełeje Maćice, Janoju Malinkoju, kenž wěcej njekandiděrujo. Wón jo źěło našeje Maśice w Dolnej Łužycy w slědnych wósym lětach stawnje podpěrował.
dr. Pětš Šurman, pśedsedaŕ
Budyšyn, 5. měrca 2016


text: Su nimske kněžarje pó dobyśu słowjańskich stronow mjazy Soławu (Saale) a Łobjom domacnu serbsku elitu wótsajźili a wšyknu zemju a móc jim zebrali? Abo su z njeju kooperěrowali? Z radneje licby dostojnych paršonow słowjańskego rodu, kótarež su w nimskich dokumentach wobspomnjete, wuznajo se, až słowjańske wjedniki su w romsko-nimskem rajchu we nowych kněžarskich strukturach tejerownosći mócnu poziciju měli – ako kněžki a zastojniki. A su hyšći wjele hundert lět swóju słowjańsku etniskosć wobchowali. Wjele znani wót mjazysobneje tolerance a pśipóznaśa. A wóno jo toś trjeba serbsku historiografiju pórěźiś – měni mjenjowědnik Karlheinz Hengst z Lipska, kótaryž jo napisał k tej temje interesantny artikel, wótśišćany we casopisu Onomastica Lipsiensia, we rěźe Namen und Berufe 2017.


text:
Finisaža “Party w 21. lětstotku”, 4.9.2022
Dźěłarnička “Serbska drasta a bodypainting? Wot party k borće“
Serbska drasta a bodypainting, hodźi so to scyła hromadźe? Štóž chce tole wědźeć, njech přińdźe na finisažu, 4. septembra wot 10-17 hodź. do Serbskeho muzeja w Budyšinje pohladać. Tam wotměje so workshop za młodych kreatiwnych pod hesłom „Wot party k borće“. Katrin Salmen a Matej Dźisławk pokazatej, što maš při pomolowanju wobliča z ornamentami a při portretowej fotografiji wšo wobkedźbować. Słowakski wustajenski projekt „PARTY w 21. lětstotku“ skića ideje tež za nas Serbow. Za hru ze symbolemi a barbami je wšelaka serbska swjedźenska pycha přihotowana. Štóž chce, móže sej swójski make-up, wěcy za šminkwanje a kameru sobu přinjesć. Tež młodźi mužojo su wutrobnje witani! Přizjewće so pod ticket@sorbisches-museum.de abo tel. 03591/2708700, kóšty 10 €.
Nimo toho poskići so w 15 hodź. němskořěčne wjedźenje, w 16 hodź. wjedźenje w serbskej rěči a w 17 hodź. zakónčaca rozmołwa z kuratorami wustajeńcy!


text:
Erwin Strittmatter
Erwin Strittmatter (roź. 14. awgusta 1912 w Grodku; wum. 31. januara 1994 w Schulzenhofje) jo był serbsko-nimski spisowaśel, kótaryž jo w nimskej rěcy pisał.
Žywjenje[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wón jo se naroźił ako jadno z pěśo źiśi pjakarja Heinricha Strittmattera a jogo žeńskeje Pauliny Heleny, roź. Kulka. Swójo źiśetstwo jo wón w dolnołužyskich jsach Syjk (wót 1914) a Bóšojce pla Grodka (wót 1919) póbył. W lětach 1924-1930 jo wón źěłał ako wucabnik na Grodkowskim realnym gymnaziumje, kótaryž teke wót lěta 1996 njaso jogo mě. W 1933 jo zastupił do SPD. Jo se wóženił w 1937 a wót 1941 jo był ako wójak w policajskim regimenśe w Drugej swětowej wójnje. W 1943 jo Heinrich Himmler pósćił wšyknym policajskim regimentam cłonkstwo w SS, stakim jo se Strittmatter awtomatiski SS-ak stał.
Gaž wójna jo se skóńcyła, Strittmatter nejpjerwjej jo źěłał ako pjakaŕ, pón ako redaktor źenika Märkische Volksstimme w Złym Komorowje. 1950 jo wózjawił swójo prědne literariske źěło Der Ochsenkutscher. W lětach 1959-1961 jo wón był prědny sekretaŕ Nimskego zwězka spisowaśelow.
We Łužycy znata jo jogo trilogija Loda (Der Laden), w kótarejž jo wón wopisał swóju dwójorěcnu domownju[1]. Strittatter ale teke cesto jo wobspominał wó swójich dožywjenjach a serbskich korjenjach, na pś. we wulicowańku Sulamith Mingedö, der Doktor und die Laus pišo wón wó swójoj swajźbje; ryśarje toś togo źěła su mj. dr. jogo starki Gottfried Jurischka a starka Dorothea, jogo nan Heinrich, maś a wujk Stefan, kótaryž jo do Ameryki wudrogował.
Strittmatterowe knigły su se pśestajali do wokoło 40 rěcow.


text:
Encyklopedija
Encyklopedija (grjeksce eYkukλoπaιδeίa, egkyklopaideia, sformowana ze starogr. enkýklios kružny a paideía wučba, kubłanje) je strukturowane, po móžnosći wobsažne zwobraznjenje čłowjeskeje wědy, kotrež je dosć podrobne za wšědne wužiće. Zapřijeće, z kotrymž běše w pjatym lětstotku do Chrystusa uniwersalne kubłanje měnjene, dźe na Hippiasa z Elisa wróćo. Nimo uniwersalnych encyklopedijow su tež fachowe encyklopedije z wobmjezowanjom na wěsty temy.
Powšitkowne charakteristika[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Encyklopedije hodźa so z pomocu kajkosćow předmjet, zaměr, metoda, rozrjadowanje a proces nastaća definować.
- Encyklopedije móža powšitkowne być; tajke hesła z rodźělnych předmjetow wobsahuja (Brockhaus, Encyclopaedia Britannica a pod.), abo so na wěsty předmjet abo wobłuk hesłow specializować; potom so zwjetša jako leksikon abo słownik woznamjenjeja (na př. kompjuterowy leksikon, leksikon rěčespyta, realny leksikon assyriologije a pod.), na wěste geografiske, kulturne polo abo na stawiznisku periodu (leksikon antiki, leksikon zažnych kulturow).
- Encyklopediske dźěła maja za cil, wažne zhromadźene znajomosće z wěsteho předmjeta přinjesć; w tutym zmysle so přez podrobnosće a rozpjeće rozeznawaja. Zaměr dźěła móže tež cilowy kruh čitarjow; dźěćaca encyklopedija so z tema hinak rozestaja hač powšitkownja encyklopedija abo fachowe leksika.
- Historisce eksistujetej dwaj rozdźělnej typaj ćišćanych encyklopedijow: z alfabetiskim porjadom a hierarchiskim porjadom po kategorijach. Elektroniske encyklopedije zwjetša wobě metodźe zwjazuja, nimo toho zmóžnjeja přepytowanje, indeksowanje a mjezsobne wotkazy w měrje, kotraž je při ćišćanych dźěłach njepředstajomna.
- Encyklopediske dźěła so tež we wólbje swojich awtorow a editorow, we wašnju zhromadźowanja, w spušćomnosći a w spisowanju jednotliwych hesłow rozeznawaja. Awtorojo encyklopediskeho dźěła móža renoměrowani fachowcy we wotpowědnych předmjetach być, druhe moderne encyklopedije (mjez nimi tež Wikipedija) so wot wo wjele šěršeho kruha awtorow tworja.
Encyklopediji w serbskim wobłuku stej (němskorěčny) Serbski kulturny leksikon a serbska Wikipedija. Projekt Mačičneje encyklopedije so ženje njezwoprawdźi.


text:
Radźićeljo rozsud wjesnjanosty wo twarskich dźěłach wobkrućili
Pančicy-Kukow (SN/MWj). Twarske dźěła na hłownej dróze w Kanecach maja přichodny tydźeń widźomnje pokročować. Póndźelu mjenujcy chcedźa dalši dźěl dróhi asfaltować započeć. Móžno, zo změja wutoru hižo dočinjene. Tole zdźěli wjesnjanosta Markus Kreuz (CDU) na wčerawšim posedźenju gmejnskeje rady Pančicy-Kukow.
Po dorěčenju z Drježdźanskej planowanskej firmu je wjesnjanosta nadawk we wobjimje wjace hač 35 000 eurow přepodał Biskopičanskej dróhotwarskej firmje. Wčera su gmejnscy radźićeljo tónle rozsud takrjec wotžohnowali. Trěbne tele postupowanje bě, dokelž bě poskitk firmy jenož hač do 4. oktobra płaćiwy. Tón dźeń bě wjesnjanosta runje hakle z dowola wróćo a je dobu wo štyri tydźenje podlěšił. Dokelž pak krótkodobnje žane posedźenje gmejnskeje rady zwołać njemóžachu, dyrbješe wjesnjanosta naležnosć w zajimje gmejnje sam rozsudźić.


text:
Cavertitz
Cavertitz je sakska gmejna w sewjerosakskim wokrjesu. Zarjadniske sydło nadeńdźe so wot lěta 2005 w gmejnskim dźělu Schöna.
Geografija a wobchad[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Gmejna Cavertitz leži na sewjeru Swobodneho stata Sakskeje. W samym wuchodźe mjezuje z braniborskim městom Mühlberg/Elbe, na sewjeru z městom Belgern-Schildau, na juhu z gmejnu Liebschützberg a na zapadźe z městom Dolanom. Gmejna leži něhdźe na poł puću mjez Drježdźanami a Lipskom.
Cavertitz nadeńdźe so při juhowuchodnej kromje Dolanskeje hole. Zwjazkowa dróha 182 wjedźe přez zapadny dźěl gmejnskeho teritorija a zwjazkowa dróha 6 na juhu. Přez gmejnu ćeče rěčka Dahle. Łobjo same twori na samym sewjerowuchodźe gmejny na krótkim wotrězku gmejnsku a krajnu hranicu z Braniborskej.
Gmejnske dźěle[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Gmejnske dźěle su:
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Mjeno Cavertitza je serbskeho pochada. Wokoło lěta 900 nasta w běhu němskeje kolonizacije hrodźišćo w Cavertitzu, kotryž so w lěće 1240 w zwisku z klóštrom Güldenstern w Mühlbergu k prěnjemu razej naspomni. Po sekularizaciji klóštra w 16. lětstotku přeńdźe wjes do wobsydstwa sakskich kurwjerchow. Po Wienskim kongresu słušeše Cavertitz wot 1815 do 1818 k Pruskej, přińdźe potom pak wróćo k Sakskej.
Dźensniša gmejna nasta 1. měrca 1994 z dotalnych gmejnow Bucha, Cavertitz, Schirmenitz a Sörnewitz.
Zajimawostki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- wětrnik w Zeuckritzu
- hrodowy park Lampertswalde
- romaniska wjesna cyrkej z lěta 1396 w Olganitzu
- farski dom w Schirmenitzu, hdźež přenocowaštaj w lěće 1547 kejžor Korla V. a jeho bratr Ferdinand, kral Čechow a Madźarskeje w běhu bitwy pola Mühlberga
- cyrkej w Schirmenitzu z 12. lětstotka
- třowobłukowy móst z pólnych kamjenjow přez rěku Dahle z lěta 1845 w Klingenhainje
- cyrkej z 12. abo 13. lětstotka w Sörnewitzu
- romaniska cyrkej w Cavertitzu
- hród ryćerskeho kubła (dźensniša šula
- třistronske statoki w jadrje wsy, wosebje při Hłownej droze
Wosobiny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Christian Friedrich Exner (1718–1798), architekt, sakski wyši twarski mištr a profesor při Drježdźanskej wuměłskej akademiji; narodźeny w Lampertswaldźe
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Cornelius Gurlitt: Cavertitz. W: Beschreibende Darstellung der älteren Bau- und Kunstdenkmäler des Königreichs Sachsen. 27. Zwjazk: Amtshauptmannschaft Oschatz (I. Teil). C. C. Meinhold, Dresden 1905, str. 68.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2021; Statistiski krajny zarjad Sakskeje
Wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Cavertitz w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
- Webstrona gmejny
Arzberg | Bad Düben | Beilrode | Belgern-Schildau | Cavertitz | Delič (Delitzsch) | Doberschütz | Dolan (Dahlen) | Domič (Dommitzsch) | Dreiheide | Elsnig | Jesewitz | Jiłow (Eilenburg) | Krostitz | Laußig | Liebschützberg | Löbnitz | Mockrehna | Mohilno (Mügeln) | Naundorf | Rackwitz | Skudźicy (Schkeuditz) | Schönwölkau | Taucha | Torhow (Torgau) | Trossin | Wermsdorf | Wiedemar | Woseč (Oschatz) | Zschepplin


text:
Iniciatiwy, kiž su powšitkownje wužitne, móža sej minibus našeho města požčić. Za swoje dźěło za dźěći a młodźinu móža Kulowske skupiny bus bjezpłatnje wužiwać; trjebaja jón jenož zaso z połnym tankom wróćić. Naš VW T5 Caravelle ma wosom městnow, wulki kófrowy rum a kuplowanku za připowěšak. Jako “taksu mobility” smy sej bus w lěće 2005 z pomocu spěchowanskich srědkow sakskeje statneje kenclije na zakładźe směrnicy „demografija“ kupili. Z toho časa je awto wosebje kónc tydźenja na aktiwity Kulowskich towarstwow často po puću. Kulowske rejwanske skupiny z nim na swoje wustupy jězdźa. Skawtow wjeze wón na nowe dožiwjenja. Srjedu wuchowanscy płuwarjo z nim na trening jězdźa. Tež našej šuli, šulski klub, koparjo DJK, wohnjowa wobora młodźiny a wosadna katolska młodźina bus za jězby na swoje zarjadowanja wužiwaja.
Na tute wašnje je jězdźidło kóžde lěto tysacy kilometrow na dobro dźěła z dźěćimi a młodźinu po puću. Zmóžnja poskitki, kiž njehodźa so ze zjawnymi wobchadniskimi srědkami tak lochko zwoprawdźeć abo kiž bychu wjele dróše byli. Tež dźakowano minibusej je dźěło z dźěćimi a młodźinu w měsće pisane. Dźěćom z financielnje słabšich swójbow pak k tomu dopomha, zo móža so na wólnočasnych poskitkach w regionje wobdźěleć.
KONTAKT
Beate Hufnagel
Torhošćo 1
02997 Kulow
stwa 11
telefon: 035725/75520
KALENDER ZA SKAZANJE


text:
Wojerecy (SN). Wojerowska biblioteka Brigitty Reimann je koronapandemije dla dale zawrjena, swojich čitarjow pak nochce zhubić. Tak su tam čas wužiwali namakać poskitki, kotrež móža zajimcy přiwšěm wužiwać. Wobłuk digitalnych poskitkow je nětko rozšěrjeny. Za wšěch tych, kotřiž chcedźa nowu rěč nawuknyć abo hižo wobstejace znajomosće cuzeje rěče rozšěrić, maja tam wosebitosć. To płaći za němčinu jako cuzu rěč, za jendźelšćinu, španišćinu, francošćinu a italšćinu na wšitkich rěčnych schodźenkach.
Z nowej, bjezpłatnej eLearning platformu LinguaTV móža wšitcy přizjewjeni wužiwarjo biblioteki z pomocu widejow so z cuzej rěču zaběrać. Za to njetrjebaja do biblioteki přińć. Poskitk wužiwać hodźi so wot doma. Kursy su zestajene z widejow, zwučowanjow, wuknjenskich hrow a treninga za wokable.


text:
Spočatki serbskeje wubranki
Wubranych koparjow k sylnemu mustwu forměrować – z tutej myslu zaběrachu so w serbskej Łužicy hižo tehdom, jako so koparske towarstwa w třicetych lětach 20. lětstotka załožowachu. Hižo 1933 wotmě so we Worklecach hra mjez A- a B-wubranku, kiž so ze 4:5 skónči. Po II. swětowej wójnje dóńdźe 1956 k třom přećelskim hram „wubrankow“, při čimž mustwo hrajerjow SZ Hórki, Traktora Ralbicy a Traktora Pančicy-Chrósćicy składnostnje serbskeho festiwala přećiwo delnjoserbskej wubrance z Choćebuza na Młynkec łuce w Budyšinje 3:2 doby. 1965/66 slědowachu štyri dalše hry, mjez druhim tež dwě přećiwo čěskim přećelam TJ Spálené Poříčí. W slědowacych 20 lětach pak hižo nichtó wo zestajenju koparskeho mustwa „serbskeje wubranki“ njerěčeše. Hakle w meji 1986 organizowaše tehdyši trenar a pozdźiši wjednik koparskeho wotrjada SZ Chrósćicy Jan Macka wubranku, kotraž přećiwo amtěrowacemu wokrjesnemu mištrej Traktorej Halštrow 5:1 doby a kiž w awgusće samsnoho lěta na poswjećenju Chróšćanskeho trawnika přećiwo SB Ramnow (wobwodna klasa) kedźbyhódne 3:3 docpě. Tute aktiwity běchu pak stajnje swójske iniciatiwy, za kotrež dyrbjachu so kóšty ze swójskeje kapsy zwjesć.
Po politiskim přewróće bě so aktiwist sporta Jan Macka hišće raz wo to prócował, serbsku wubranku zestajeć, a to wuspěšnje. W juniju 1995 so poradźi, najsylnišich hrajerow sportowych towarstwow w Serbach do mustwa zjednoćić. W testowanskej hrě přećiwo Motorej Wulka Dubrawa, kotryž tehdy we wobwodnej klasy hraješe, dobychu Serbja suwerenje 5:1. Dnja 24.06.1995 dobychu najlěpši koparjo serbskich towarstwow nad čěskim mustwom Sokol Ovčary – teamom wobwodneje ligi – w oficialnej hrě w Chrósćicach 5:2. Tutón datum wobhladuje iniciator Jan Macka jako poprawny datum załoženja serbskeje wubranki „noweho časa“, wšako nětko tež Domowina - Zwjazk Łužiskich Serbow z.t. na přikład oficialnje jerseye a pjenježne srědki za přewjedźenje hrow wubranki poskići. Z toho časa wotměwachu so přećelske hry serbskeje wubranki prawidłownje. Hraješe so přewažnje w Chrósćicach a Njebjelčicach. Hry přećiwo dalšim mustwam z wukraja so přidružichu, kaž na přikład z 3. ligi mustwa z Hlučína (Čěska), Namysłowa (Pólska) a Ladanybene (Madźarska). FSV Budissa Budyšin bě wot 1999 sem prawidłownje jónu wob lěto z přećiwnikom w beneficnych hrach w Chrósćicach. Tole běchu předewšěm iniciatiwy Serbskeho Sokoła a Towarstwa Cyrila a Metoda, kiž stej tež z čłonom třěšneho zwjazka Domowiny.
Přihot a přewjedźenje I. EUROPEADY w Šwicarskej 2008 bě za serbsku koparsku wubranku wulka hrajerska motiwacija a spožči jej nowy image jako pósłanc Łužiskich Serbow. Bě jej wulka česć, jako hosćićelske mustwo zhromadnje z Domowinu - Zwjazkom Łužiskich Serbow z.t. a FUEN, Federalistiskej uniju europskich narodnych skupin, 19 mustow z cyłeje Europy dnja 16.6.2012 we Łužicy powitać.
Hornjoserbska wubranka přećiwo wubrance Traktora wobwoda Choćebuz na Zjězdźe Serbow 1956 w Budyšinje - Młynkec łuka (kónčny rezultat 3 : 1)
stejo wot prawa w běłych cholowach spóznajemy: Pawoła Čóšku, Jurja Nowaka, Franca Lejnarta, wrotarja Feliksa Pjetaša, Mikławša Krawca, Feliksa Statnika (schileny), Reinharda Kawša a Pawoł Nowak (na wobrazu njejsu widźeć: Pawoł Šołta, Jan Dórnik, Lejnik a Narćik)
Serbska wubranka 1965 pola TJ Spalene Pořiči (kónčny rezultat 3 : 3)
st. z lěwa: Jurij Bjenš, Pětr Neter, Jan Domaška (wšitcy Traktor Ralbicy), Rudi Rjenč (Traktor Pančicy - Chrósćicy), Ludger Wilsmann, Norbert Rewjerk, Alojs Šwon (wšitcy SJ Hórki)
kl. z lěwa: Pawoł Čóška, Feliks Šołta, wrotar Jan Hrjehor (wšitcy Tr. Ralbicy), wrotar Jurij Cyž (Tr. Pančicy - Chrósćicy), Józef Šwon, Jurij Kocor (wobaj SJ Hórki)
Wubranka serbskich koparskich mustwow Kamjenskeje 1. wokrjesneje klasy - SJ Ramnow (kónčny rezultat 3 : 3), dnja 14.08.1986 w Chrósćicach składnostnje přepodaća noweho sportnišća
st. wot lěwa, trenar Jan Macka, Michał Měrćink, Olaf Thiele, Křesćan Jakubaš, Bjarnat Šibšik, Joachim Hojer, Jan Mark, Rajner Hejduška, Andreas Kral, co - trenar Stefan Rjeda
kl. wot lěwa, Pětr Bejmak, Gerat Hrjehor, Měrćin Pjetaš, wrotar Křesćan Cyž, wrotar Józef Woko, Pětr Brankačk, Křesćan Korjenk a Herbert Wagner
Große Prämiere am 24. 06. 1995 zum I. Folklorefestival " Łužica " in Crostwitz gegen die Bezirksligamannschaft von Sokol Ovčary aus der Tschechischen Republik, Endresultat 5 : 2
von rechts: Sportlicher Leiter Johannes Matzke, Übungsleiter Alfons Matka, Michael Werner, Bernhard Schiebschick, Roman Koreng, Klemens Betka, Andreas Rachel, Michael Scholze, Michael Domsch, Heiko Sende, Roman Nawka
kniend von rechts: Alfons Mechela, Frank Rietschel, Enrico Schneider, Uwe Matzke, Thaddäus Ziesch, Marko Ziesch, verdeckt vom Linienrichter Andreas Krautschick, Peter Böhmak


text:
SJ Chrósćicy – Boreja Drježdźany 1:2 (0:0)
Zestawa domjacych: Králíček – Janca, F. Cyž, M. Zahrodnik, Kreuz (65. Rätze), L. Zahrodnik, Hawš (82. Mark), G. Zahrodnik, Młynk, Krawc, Bogusz
Na prěnjej adwentnej njedźeli přijědźechu koparjo Boreje Drježdźan do Chrósćic. Drježdźanscy su hižo wot pjateho hrajneho dnja načolnik tabulki. Z tym běchu tež jasny faworit w tutej hrě. Trenar Pavel Runt wočakowaše wot swojich chowancow jasnu reakciju na špatnu poslednju hru. Jenož hdyž Chróšćanscy bój přiwozmu a rozpalitosć na trawniku pokazaja, móža dypkować.
Po skupinskej fazy hodźi so rjec, zo měješe Nižozemska wulke zbožo ze skupinu A. Z dobyćom 2:0 přećiwo hosćićelej z Katara su woni mjenujcy suwerenje wosmifinale docpěli. Cody Gakpo (26.) a Frenkie de Jong (49.) běštaj trjechiłoj. Bě to triumf bjez błyšća a tola dospołnje zasłuženy. Přećiwo drje so prócowacemu, ale naposledk słabemu přećiwnikej wudoby sej Oranje skupinske dobyće. W tamnej skupinje dotalny wukon Nižozemjanow za prěnje městno dosahał njeby. W k.o.-hrach dyrbi so mustwo jasnje stopnjować, zo by hišće daloko přišło. We wosmifinalu steji tež Senegal. Afričenjo přewinychu předchadźaceho načolnika tabulki Ekuador z 2:1 a zawěsćichu sej tak druhe městno w skupinje A zady Nižozemskeje. Ismail Sar bě Senegal z jědnatku do wjedźenja třělił (44.). W mjezyčasu wuruna Moises Caicedo (68.), tola dwě mjeńšinje pozdźišo so Kali Koulibaly zaso wo stary wotstawk postara. Nětko čaka na nich dobyćer skupiny B, a to su Jendźelčenjo. Sobufaworit Jendźelska je swoje ambicije na titul podšmórnył a z dobyćom w britiskim duelu suwerenje wosmifinale docpěł.
Kopańca, wyša liga mužojo
1. FC Eilenburg 15 27 : 16 29
2. Biskopičanske KT 08 14 33 : 12 27
3. VfL Halle 96 15 22 : 16 27
4. SV Módro-běli Zorbau 14 30 : 22 23
5. VFC Plauen 14 35 : 19 22
6. SC Freital 14 21 : 19 20
7. VfB 1921 Kśišow 14 23 : 23 20
8. Jednota Wernigerode 14 26 : 26 19
9. VfB Auerbach 14 15 : 14 18
10. FC Grimma 14 19 : 16 17
11. SV 1890 Westerhausen 14 21 : 29 17
12. SG Union Sandersdorf 14 13 : 21 17
13. Ludwigsfeldski KK 14 16 : 19 16
14. FC Jednota Rudolstadt 14 21 : 25 16
15. FC An der Fahner Höhe 14 18 : 26 15
16. HŁ Neugersdorf 14 11 : 23 15
17. Wacker Nordhausen 14 19 : 31 14
18. Budissa Budyšin 14 16 : 29 12
Póst Drježdźany II –
Viktoria Worklecy 3:0
(25:20, 25:20, 25:21)
ST Marijina hwězda –
HZ Wóslink/Skaskow/Kulow II 1:0 (0:0)
Zestawa domjacych: Matik – Wróbl, K. Pakoßnick, Zynda, Hoge, Langer (46. Mjechela), Cyž, Schmidt (79. Pi. Lugge), Pa. Lugge (70. Ladewig), J. Pakoßnick, Eldor
Zestawa hosći: Franz – Jorš (77. Elstner), Fiebig, Lange, Nowak, Korch (54. Kummer), Modšink, Woko (61. Sćapan), Pawlik (81. Bulmann), Wels, Müller
Na poprawom posledni hrajny dźeń prěnjeje połserije we wokrjesnej lize powitachu koparjo Marijineje hwězdy hrajne zjednoćenstwo z Wóslinka/Skaskowa a Kulowa. Pančičenjo pak hišće zymsku přestawku nimaja, dokelž dyrbjachu nachwatansku hru wot 11. septembra po próstwje Łutowčanow na 3. december přepołožić.
Wšitke mustwa su mjeztym swoju druhu hru swětowych mišterstwow dohrali. Portugalska wubranka wokoło superstara Cristiana Ronalda je po suwerenym dobyću 2:0 nětko hižo wěsće koło dale. Přećiwo Uruguayjej běše Bruno Fernandes z dwojimi wrotami hrajer hry. W druhej partiji skupiny H přewiny Ghana Južnu Koreju z 3:2. Ghanačenjo wotedachu nawjedowanje z 2:0, móžachu pak na kóncu přiwšěm wyskać. 23 mjeńšin pluskotaše partija bjez wyšinow, potom nawjedowaše Ghana přez Mohammeda Salisu. Hišće do přestawki docpěchu woni dalše wrota. Znowa přińdźe přihrawka wot Ayewa, tónraz pak bě to Mohammed Kudus, kiž bul z hłowu we wrotach Južnokorejčanow zaměstni (34.). Cho Gue-Sung pak po přestawce skrótši (58.). A bu hišće lěpje za Koreju. Znowa bě to Cho Gue-Sung, kiž da fanow swojeho kraja wyskać. Flanku z lěweje strony zhłójčkowa nadběhowar do saka (61.). Partija bě zaso wurunana. Tola Mohammed Kudus Ghanu krótko po tym hišće k triumfej 3:2 třěli. W zakónčacej skupinskej hrě přećiwo Uruguayjej móže Ghana nětko ze swójskeje mocy wosmifinale docpěć.
Zestawa domjacych: Ch. Gloxyn – Matka, Schultz, Wałda, Ričel, Kř. Bejmak (20. Nuk), Šołta, D. Gloxyn (89. Lulak), Šewc, Domaška (89. Jakubaš), Korjeńk (75. Kurjat)
Kopańca, krajna liga
1. SSV Markranstädt 15 41 : 11 33
2. FSV Motor Marienberg 14 33 : 16 33
3. SG Taucha 99 15 30 : 13 32
4. Großenhainski FV 90 14 29 : 10 30
5. Rjemjesło Rabenstein 15 26 : 19 29
6. VfB Empor Glauchau 14 26 : 14 26
7. Radebeulski BC 08 15 28 : 26 26
8. Drježdź. 06 Laubegast 15 40 : 29 24
9. Radefelder SV 90 15 29 : 29 20
10. VfB Fortuna Kamjenica 15 29 : 30 20
11. VfL Pirna-Copitz 07 14 17 : 26 15
12. FC Módro-běli Lipsk 14 17 : 28 15
13. Jednota Kamjenc 14 18 : 30 15
14. FC 1910 Lößnitz 14 22 : 26 14
15. BSC Rapid Kamjenica 15 16 : 36 13
16. FSV Wódrjeńca 02 15 30 : 49 11
17. FC International Lipsk 14 16 : 30 9
18. SZ Drježdźany Strěžin 15 23 : 48 6
krajna klasa
1. SC Borea Drježdźany 13 42 : 15 32
2. FV Přezjednota Niska 12 40 : 9 28
3. Rotacija Drježdźany 12 23 : 13 25
4. SJ Chrósćicy 13 19 : 11 20
5. SG Weixdorf 13 27 : 29 18
6. VfB Běła Woda 1909 13 27 : 32 17
7. Nowosolc-Hrodk 12 26 : 18 16
8. Rakečanske ST 12 25 : 27 16
9. Drježdźanski SC 1898 13 17 : 19 16
Němska je sebi po stopnjowanju a sylnej hrě přećiwo Španiskej dale móžnosć zaćaha do wosmifinala swětowych koparskich mišterstwow wobchowała. Po poražce 1:2 přećiwo Japanskej w prěnjej skupinskej hrě je tójšto němskich přiwisnikow a ekspertow mustwo trenarja Hansija Flicka hižo wotpisało. Falowaca mentalita, njedostatki w škitnym pasmje, pobrachowaca koncentracija a indiwiduelne zmylki, wšitko to wumjetowachu němskim hrajerjam po zazběhu do turněra. Bohužel je nalada němskeho fana, přiwisnika, jara wot wuslědka wotwisna. We wokomiku dobyća abo triumfa so wšitcy raduja. Hdyž pak raz njeběži, so cyły kraj hórši a statusy w socialnych medijach so ze skřiwdźenjemi kopja. Škoda, haj samo zrudne je zdźěla tute wuwiće. Narodne mustwo pak wčera dopokaza, zo móže z faworitami kaž Španiskej hrajersce sobu dźeržeć. Přez dobyće 1:0 Costa-Ricačanow přećiwo Japanskej je w skupinje E dale wšitko wotewrjene.


text:
Měranje Cušcynej k 60ćinam
»Wobrazaj napřećo/ dótknjetej so prašenja časa/ kak dołho lěto chodźi/ so komdźi a so dlije/ so pospěši a blědnje/ barbojty sćin swój zhubi/ abo zesylnja ...«, tole so prašeć drje je legitimne po šěsć lětdźesatkach. Wjele zboža, luba přećelka, Ći z wutroby přeju, Bože žohnowanje a wosebje wjeselo na zhusćenju mysličkow a zaćišćow do basniskich twórbow a prozowych formow a radosć na wupjelnjenym žiwjenju. Te wšak je, kajkež je. Pjatk do hód 1961 sy so takrjec jako předčasne Bože dźěćo Rajšecom w Budyšinje narodźiła. Dwě sotřičce hižo na Tebje čakaštej. W Mješicach pod Čornobohom teptaštaj dźěd, kiž »najradšo comaše cigary wonjate« a wowka, kiž z Tobu pozdźišo »wječor kamuški suwaše«. A »nowu suknju fałdatu/ dźěd w špihelu [Ći] přiměri«, Ty »... radšo wšak sej wućahny/ prastare cholowy pumpate/ za wonka ...«. Hač ma Twój zajim za žiwu přirodu a daloke łuki tam swoje korjenje?
Po studiju wučerstwa za serbšćinu a rušćinu w Lipsku sy so potom jako wučerka a młoda mać nawróćiła ze swójskej swójbu do Budyšina. Wot nazymy přewrótoweho lěta 1989 steješe Ty za wučerskim blidom na tej šuli, na kotrejž sy sama maturowała.


text:
Křesćansko-socialny kubłanski skutk je zamołwitosć wotedał
Łaz (AK/SN). Inkluzija a wotewrjenosć swětej stej wažnej wobsahowej ćežišći noweho nošerja wšěch štyrjoch dźěćacych dnjowych přebywanišćow Łazowskeje gmejny. Socialny zwjazk VdK Sakskeje budźe wot klětušeho jich nowy nošer. To je tamniša gmejnska rada na swojim minjenym posedźenju jednohłósnje wobzamknyła. „Rozsud je swědomiće wotwažowany“, podšmórny wjesnjanosta Thomas Leberecht (CDU).
Dotalny nošer dźěćacych dnjowych přebywanišćow „Bajkowy kraj“ we Łazu, „Sprjewine myše“ w Běłym Chołmcu, „Kraj kubołćikow“ we Wulkich Ždźarach a „Kraj kubołćikow“ w Šćeńcy (Steinitz) je wot lěta 2011 Křesćansko-socialny kubłanski skutk (CSB) Miłočicy. Tón pak je zrěčenje k 31. decembrej 2021 wupowědźił. Na wupisanje gmejny Łaz lětsa w prěnim kwartalu je so wosom zajimcow wo nošerstwo kubłanišćow prócowało. Třo z nich běchu we wušim wuběrje a mějachu składnosć so předstajić“, wjesnjanosta Thomas Leberecht rozłoži.


text:
Pjenjezy pak pobrachuja přihladowarske trawersy ponowić
Ralbicy (JK/SN). Trawersy Ralbičanskeho Stadiona přećelstwa hižo dlěši čas techniskim a wěstotnym žadanjam njewotpowěduja. Z teje přičiny je wjednistwo sportoweho towarstwa DJK Sokoł Ralbicy/Hórki wo tym rozmyslowało, kak móhli problem rozrisać. Přepodali su nadawk projektowej skupinje, kotraž měješe so z naležnosću rozestajeć. Jedyn z čłonow skupiny je twarski fachowc Stani Statnik. Wón zaběraše so z móžnosćemi, trawersy technisce a financielnje tak přihódnje kaž móžno wobnowić. Nimo toho je wotpowědny projekt naćisnył a jón kalkulował. Hižo před měsacami prošeše Statnik w mjenje projektoweje skupiny gmejnsku radu wo to, pruwować, hač móhła delanska gmejna stajić próstwu wo spěchowanje naprawy. Dokelž ma gmejna wjele druhich projektow, wosebje prěnjorjadnje twar noweje pěstowarnje w Ralbicach, kotrež maja so po móžnosći spěchować, wona sportowcam namjetowaše, so sami starać a trěbne financowanje na nohi stajić. Móžnosće k tomu je tohorunja mjenowała.


text: Hamor (CK/SN). Popłatk staršich za hladanje dźěći w gmejnje Hamor najprjedy raz njezwyša. Wčera běchu tamniši gmejnscy radźićeljo wo předłoze wuradźowali, njejsu pak ničo rozsudźili. Na namjet zarjadnistwa měli přinoški wo tři procenty stupać. Nawoda hłowneho zarjada Arian Leffs bě to z wjetšimi personalnymi kóštami po tarifje wopodstatnił. Dźewjećhodźinske zastaranje w žłobiku měło potom na měsac 220 eurow płaćić, w pěstowarni 116 a w horće 64 eurow. To by w žłobiku šěsć, w pěstowarni tři a w horće dwaj euraj wjace było. Kaž Arian Leffs potwjerdźi, by gmejna z lochkim zwyšenjom dale w delnim resp. srjedźnym ramiku ležała, při čimž bychu starši potom po procentualnych předpisach Swobodneho stata Sakskeje na kóštach při zastaranju dźěći wobdźěleni byli. W poměrje k susodnym gmejnam by so Hamorska w srjedźnym polu zaměstniła.


text:
Malowano historyjo Ślōnska: Bitwa pod Lutyniōm
Batalijo pod Lutyniōm ze 5 grudnia 1757 roku to była jedna ze wczasnych bitew trzecij wojny ślōnskij. Dziesiyńć kilōmetrōw ôd Wrocławia trefiyły sie armijo ôd Fridricha Wielkigo ze 33 tys. wojokōw i roz tako armijo austryjacko, co niōm kōmandyrowali princ Karol Lotaryński i fyszt Leopold Joseph von Daun.
Fridrich znoł teryn moc lepij, a jego wojocy byli lepij wyszkolyni, tōż dziynki tymu mōg ôszydzić Austryjokōw, co bez pora godzin myśleli, iże nojważniyjszo walka dzieje sie z jednyj strōny pola bitwy.
W tym czasie armijo prusko z wiynksza przeniosła sie na drugo strōna, za małe pagōrki, i zatakowała szagim porzōndkym (niym. „Schiefe Schlachtordnung”, ang. „oblique order”).
Prusocy wtynczos w siedym godzin rozniyśli austryjocko armijo, co ze swojich 66 tysiyncy straciyli jedna trzecio: 3 tys. zabitych, 7 tys. rannych i 12 tys. chycōnych do niywole.
Bitwa pod Lutyniōm widzi sie za jedno ze nojwiynkszych taktycznych zwyciynstw ôd Fridricha Wielkigo. Za dwa dni krōl już ôblygoł Wrocław i miasto sie poddało zaroz przed Świyntami, 19 abo 20 grudnia.
Ôbrozek na wiyrchu: Carl Röhling, Bitwa pod Lutyniōm. Prusocy atakujōm wyłōm we austryjockim szyku.


text:
Třeći raz bě Chróšćanski wjesnjanosta Marko Kliman (CDU) seniorow a seniorki na adwentničku přeprosył.
Chrósćicy (SN/MiR). Na wšě 65 žonow a mužow ze wsow Chróšćanskeje gmejny njehladaše kazanja a wjeseleše so na zabawne hodźiny wčera popołdnju w „Jednoće“. „Tele zetkanje je wulkotna wěc. Rozmołwjamy so ze znatymi wo zajimawostkach w gmejnje. Tajke zetkanja dźě w běhu lěta přehusto nimamy“, rjekny Chróšćan Jan Macka. Marja Domašcyna z Hórkow měnješe: „Zetkanje dyrbiš wužić, wšako maš tu składnosć z mnohimi bjesadować. Nimo toho tež wjesnjanosta rozprawja, što je so w gmejnje stało.“
Chór zakładneje šule a šulerjo 3. a 4. lětnika zawjeselichu přitomnych z nimale třištwórćhodźinskim programom. Přednjesechu lóštne spěwy, basnje, hudźachu na instrumentach a předstajichu skeč. Nawodnica chóra Marhata Korjeńkowa, wučerka Ludmila Donatowa a šulski nawoda Měrko Šmit běchu jim poboku. To hódnoćeše publikum z mócnym aplawsom, a Marko Kliman so kóždemu dźěsću z małym darikom podźakowa.


text:
Hłowna wólbna zhromadźizna Domowinskeje župy „Handrij Zejler“ budźe jutře w załoženskim domje narodneje organizacije, na žurli Kulturneje fabriki we Wojerecach. Do toho je so Axel Arlt z rěčnicu župneho předsydstwa Gabrielu Linakowej rozmołwjał.
Wólbna doba ma dwaj wotrězkaj, prěni z wuzwolenym županom, tamny z Wami jako rěčnicu. Bě dźěławosć předsydstwa tohodla wobsahowje wobwliwowana?
G. Linakowa: Smy we wšědnym dźěle župneho předsydstwa kontinuitu zwoprawdźili. Dotalny župan je dale w gremiju sobu dźěłał. Mi jako rěčnicy je wažne, zo jako skupina we wšěch praktiskich prašenjach hromadźe dźěłamy. Tak móžachmy na přikład zahajenje Lěta župow ze swjatočnym zarjadowanjom k stoćinam župow we Wojerowskej radnicy wuspěšnje přihotować.
Što běchu wjerški župneje dźěławosće?


text:
Robin Hood
Robin Hood – postać ze powjarkůw, strzedńowjeczny bohatyr kery habjůł bogoczom a rozdowoł bjydokom. Bůł to banita, kery pomjyszkiwoł we leśe wele Sherwood uoroz ze swojimi kůmpanůma, do kerych należeli braćik Tuck, Will Stuteley, mody David ze Doncasteru, Mały John s Hathersage, Much syn młynorza, Allan ze Doliny a Will Szkarłatny. Jygo lipstům bůła Lady Marion. Podug powjarki, Robin Hood uprzikrzoł żywot szeryfowi Nottingham Robertowi de Rainault a pozostoł wjerny krůlowi Richadowi Lwje Śerce, uod kerego uostoł na kůńec ułaskowjůny. Nojbarzi znůmo adaptacyjo powjarki we literaturze napisoł Howard Pyle, powjarka mo tyż mynga adaptacyji filmowych, we tym "Robin of Sherwood" Kevina Costnera.


text:
Czejś! Zgodujymy, że chcesz z nami wyônaczyć cosik szumnego, ja?
Co my tukej robiymy? Szkryflōmy po ślōnsku. Przede wszyjskim ô rajzach, kapka ô jodle i szporcie. Ô lokalnych twōrcach i ô naszej godce. Cykōmy masa bildōw, dyskutujymy ze naszymi czytelnikami i wyciepujymy z łepōw szpetne sztereotypy, chocioż po leku przestowōmy już dufać, że ftoś sztyjc kojarzi Ślōnzoka yno ze zmazanym ôd wōnglo grubiorzym.
Ślōnsko godka – jynzyk, kerego tukej używōmy – niy ôgraniczo naszego działanio yno do terynu Ślōnska. Chytōmy fol internecowych ôdbiorcōw i rozciepujymy online masa informacyji ô ôdmiynności i wyjōntkowości naszego regiōnu. Ô naszych ślōnskich tradycyjach, kulturze i godce.
Aktywnie działōmy we mediach społecznościowych, kaj sztyjc angażujymy i kuplujymy ludzi, kerzi interesujōm sie tymatami, ô kerych piszymy.
Sōm my ôtwarci na roztōmaite formy spōlnej roboty. Wpisy i wyjazdy spōnsorowane, recynzyje, kōnkursy i akcyje prōmocyjne we social mediach to yno pora z nich. Mōmy łepy nafilowane idyjami i chutnie pogodōmy ô gryfnych propozycyjach. Jak stwierdzisz, że naszo aktywność pasuje do profilu Twojij firmy i że spōlne działanie umi dać ôbu zajtōm cosik dobrego, to czekōmy na Twoja wiadōmość.
Na życzynie wysyłōmy kōmpletne statystyki ôd Google, Facebooka i Instagrama. Barterowo robiymy yno przi wyjōntkowych przipodkach.
Wejrzij jeszcze yno na naszo ôferta: po ślōnsku abo po polsku
i gibko do nos napisz: kontakt@belekaj.eu!


text:
Do tych co se lubiōm pomaszkecić, wusztu tu nie uznocie!
Składniki na kruche ciasto:
- 300g mąki pszynnej (ze dwie wiyksze szolki)
- 150g łomasty
- 1 jajco (jak dowōm trocha wiyncy mąki to zawczasu dowōm też dwa jajca)
- 3 łeżki cukru pudru
Składniki na krym:
- 1 opakowani mascarpone 250g
- 250g śmietōnki 30%
- 2 łeżki cukru pudru
- maliny, bodzimki abo co tam wolicie
No to chytomy sie roboty!
1. Do mąki wciepujymy 3 łeżki cukru pudru i pokroto w kostka zimno łomasta. Tak długo gniecymy aż sie zrobiōm okruchy. Dodowōmy jajco, gniecymy na nowo i kulomy ciasto. Tako kulka wrażujymy do lodówki na 30 minut.
2. Ruła rozgrzywōmy do 180 stopni. Ciasto przekłodōmy do okrągłej brytfany i po leku wylepiomy forma. Dziubiymy ciasto widełkōm coby sie dobrze upiykło i podychało w piekaroku.
3. Pieczymy kole 15 – 20 minut aż sie ciasto zabronoci.
4. Mascarpone fyrlomy z cukrym pudrym, sztamfujymy śmietōnka na sztywno i miyszomy do kupy. Masa wykłodōmy na przestudzone ciasto. To je fest ważne żeby tego nie wykidać na gorki spód bo nom sie wszysko rozbaćko i tela bydzie.
5. Na wyrchu ukłodōmy bodzimki abo jaki inksze owoce.
Pamiyntejcie, składniki dycki idzie trocha onaczyć, dać trocha wiyncy łomasty abo dosuć mąki jak Wom wyńdzie za mało. Jo na przikład dowōm wiyncy cukru pudru bo se fest lubia pomaszkecić.
Nie starejcie sie, pieczyni to ni ma nic ciynżkigo!


text:
Szachy
Szachy (uod pers. شاه (szach) – krůl) – sztrategiczny logiczny bretszpil na 64-polowyj planszy, na keryj stoji 16 bjołych a 16 czornych figur.
Pochodźi ze staroindyjskigo szpilu czaturanga, kero dała tyż poczůntek takim sztrategicznym szpilům jak chińske Xiangqi, koryjańske Janggi abo japůńske śogi. Szachy trefjůły do Ojropy we 9. storoczu skuli ekspansyje Ůmajjadůw we Szpańiji. Figury dostały śyła a rola, jake znůmy do dźiśoj, przi kůńcu 15. storoczo, a standaryzacyjo prawidoł uodbůła śe we 19. storoczu. Dźiśo we uoficjalnych turńyrach stosuje śe prawidła Mjyndzynorodowyj Szachowyj Federacyje, kere uopisujům ńy yno ruchy figurůw, nale tyż prawa uod syńdźůw, prawidła zachowańo szpilerůw a kůntrola czasu.


text:
Gmejna ma wjele nadawkow a starosćow
Njeswačidło (JK/SN). Na swojim wčerawšim posedźenju su Njeswačanscy gmejnscy radźićeljo doskónčnje wobzamknyli, kak nałožić lětuše pawšalne spěchowanje 70 000 eurow Swobodneho stata Sakskeje k skrućenju wjesnych kónčin. Kaž SN hižo rozprawjachu, inwestuja hłowny dźěl do wobnowjenja gmejnskich bydlenjow a do noweje třěchi za wohnjowu woboru w Zarěču. Wutwar Kastanijoweho puća na dobro šulskich dźěći a přinošk za słónčny škit w zakładnej šuli stej tohorunja předwidźanej. Jeli najebać krute kalkulowanje tola hišće něhdźe něšto zbywa, wužiwaja tež te pjenjezy za wobnowjenje bydlenjow.


text:
W dialogu ze serbskim twórjecem wuměłskim swětom
wjeźenje a rozgrono
w ramkach aktualneje wustajeńce
Serbske wuměłce – Serby we wuměłstwje
w chóśebuskej Wuměłstwowej hali Łužyca, Pśiwózowańska droga 7
stwórtk, dnja 14. julija 2022 zeg. 18:00
w dolnoserbskej a nimskej rěcy
z Christinu Kliemoweju, kuratorku Serbskego muzeja
a z Heiko Straehler-Pohlom, kuratorom a galeristom Wuměłstwoweje hale Łužyca.
Zastup jo dermo.
Wustajeńca prezentěrujo wjeliku licbu wuměłskich twóŕbow z casa 1860–2022 a
pósrědnijo póglědnjenja na wjelebocne serbske wuměłstwo z widom wót wence
na Serbow a z nutśkownego wiźenja na swójsku, serbsku kulturu.
W rozgronje se na wuzwólonych mólbach a grafikach wšakorake aspekty k wuměłcoju rozkładuju, wósebje w zwisku ze serbskimi kulturnymi stawiznami regiona.
Wuměłske twóŕby z jadneje priwatneje chóśebuskeje zběrki, ze Serbskego muzeja a priwatnych wupožycarjow – zestajone pó naraźenju Siegfrieda Kohlschmidta – su hyšći
až do 3. septembra togo lěta wiźeś.
Adolf Junghans,
Stara Błośanaŕka na njeźelu,
wólej na płaśe, 1907
Bertold Genzmer,
Błośańske źiśi,
wólej na papjercu, 1903


text:
Tak jak terozki piyrwyj ( dawniej ) tyż kożdy po szkole podstawowyj marzoł, co by mieć porzondny fach, ale choć łojcowie nos chcieli szkolić wyżyj to skiż ( z powodu ) biydy jako panowała chciało sie tym łojcom ulżyć i jak nojpryndzej na siebie zarobić.
Szukanie szkoły i myślynie ło przyszłości
Nieftore matki to już naprzod dlo cery (córki ) szykowały po znajomości miejsce do wyszkolynio jakiegoś fachu, ale tak richtig ( naprawdę ) to w tym modym wieku interesuje kożdo siksa ( smarkula) wszystko i nic.
Pamiętom jak do szkoły przyjechoł polsterer (tapicer) i padoł, że dużo dziołchow się szkoli w tym fachu. No to my się z moją nojlepszą kamratką ( koleżanką ) Ryjzi (Tereską ) tak nakryncioły, że wziyny my łod chopa werbungi (reklamy ) z tych łobciongniyntych sztofym ( powleczonycyh materiałem ) mebli i chciały my na drugi dziyń już jechać ze schulzeitungoma (podaniami na praktykę ).
Na kożdyj przerwie to my się narodzały jak same w doma łodnowiymy szeslongi (tapczany) i zice ( siedzenia ) na stołkach.
No, ale muter ( mama ) mi cało uciecha zepsuła.
Padała ( mówiła ), że mebelmacher (tapicer) to ciynżko robota, bo trza dźwigać, a jo tako licho to mie chop zaroz wyciepnie ( wyrzuci) .
Potym z Ryjzi ( Tereską) chciały my łostać szwołczkoma ( szwaczkami -krawcowymi ), co by my mogły same szyć i piyknie sie stroić, ale nikaj (nigdzie) nos nie chcieli, bo jedna to by, jeszcze wziyni, a my przeca chciały być do kupy ( razem).
Możno jakby wtoś dorosły z nami chodzioł to by my coś znodli, ale tak to kożdy nos zbywoł.
Dziepiyro ( dopier) ujek łod Ryjzi nom do urbina ( rozumu) przegodoł, że muszymy sie rozdzielić i kożdo mo sama szukać, bo łostanymy bez fachu.
Richtig fajne ksionżki ło Ślonsku i nie tylko znojdziecie sam.
No i tak bez cufal ( przypadek ) znodłach szkoła kolejowo.
Fater robioł w PKS-ie i sie radowoł, że byda miała fraj ( darmowy )bilet na unibus i na cug (pociąg ) , ale jo yno roz zajechała do tyj szkoły, bo same pachoły( młodzieńcy, chłopaki ) tam boły, a jo jedna dziołcha. Padali mi eli bydam wagony na banhowie ( dworcu) rachować, abo kofry zortować ( walizki układać ) . Jużech wiyncyj tam nie pojechała.
Potym znodłach geszeft ( interes) z taszkoma (torebkami).
Szyć roztomaite ( różne) taszki to nie boło nic gupiego, ale jak ta baba mie łostro prziwitała i padała co mogam, a czego niy mogam, a przed pyskym pogrozioła to żech sie wystraszoła i uciykła.
Larma ( hałasu) boło w doma w pierony, bo to niby insze dziołchy już sie szkoloły, yno my z kamratką jeszcze bomlowały( bimbały ) .
Muter Ryjzi padała krótko, jak sie pościelesz tak sie wyśpisz.
No, ale Ryjzi glikło (udało się ) , bo gynał jedna beamterka (urzędniczka ) szukała kindermyjdli dlo bajtla (niani dla dziecka) i Ryjzi łosmoloła ( odpuściła sobie ) cały fach, bo fajny geltag ( wypłata ) dostowała, ale moja muter nie łodpuścioła.
Pomoc rechtora
W końcu uprosioła rechtora ( nauczyciela) z Gymnazjum dlo tych co do roboty chodzą, kaj sztudowoł mój starszy brat, co by mnie wzieni, ale musiała podpisać zgoda, bo takich smarkatych dżistli ( dziewczyn) nie brali.
Fajnie boło, bo traktowali mie jak dorosło baba, ale bracik ( brat) durch ( ciągle ) mie na łoku mioł i dycki (wciąż) skarżoł matce.
Wachowoł (pilnował ) co bych cygaretów (papierosów ) nie kurzoła ( paliła ) i z pachołoma nie zolytowała ( z chłopakami nie randkowała ).
Szkoła boła po połedniu no to na pora miesiyncy przimłach sie do kobiyty co na maszynach sztrykowała ( robiła na drutach ), za putzfrau (sprzątaczka ) i kindermyjdla ( niania) , co by zarobić na siebie, bo bych musiała do połednia durch na polu robić, a jo do tego grajfki ( zamiłowania – zdolności ) niy miała.
Pomogałach dużo, ale żodyn sie nie mog forsztelować ( wyobrażać ) jak nie ciyrpiałach tyj gospodarki.
Wspomnień Hyjdli wysłuchała i zredagowała i przetłumaczyła na polski niektóre wyrażenia śląskie: Johanka
Wszystkie zdjyncia klipsnyła i wciepła na strona Johanka


text:
Kurska kosa
Kurska kosa (litawsce Kuršių nerija, rusce Kypшckaя koca/Kuršskaja kosa, němsce Kurische Nehrung) je 98 kilometrow dołhi wuski wuběžk kraja mjez Baltiskim morjom a Kurskim zaliwom w južnym Baltikumje. Sewjerna połojca kosy słuša k Litawskej, južna k ruskej oblasći Kaliningrad. Z 3,8 kilometrami najšěrše městno namaka so pola litawskeho městačka Neringa, z 380 metrami najwuše při ruskim kóncu kosy.
Kosa wobsteji jeničce z pěska, tworjaceho hoberske nawěwy, pod kotrymž su so w zašłych lětstotkach wjacore sydlišća zhubili. Hakle w druhej połojcy 19. lětstotka je so kosa přez planowane zalěsnjenje stabilizowała. Přez cyłu kosu wjedźe dróha, na sewjernym kóncu kosy wobsteji přewoz do přistawneho města Klaipėda.
Eksistujetej dwaj narodnej parkaj, kotrejž škitatej cyłu kónčinu Kurskej Kosy, jedyn w oblasći Kaliningrad (załoženy 1987, rus. HaциoHáлbHый пapk Kýpшckaя kocá) a jedyn w Litawskej (załoženy 1991, lit. Kuršių Nerijos Nacionalinis Parkas). Kurska kosa słuša k swětowemu přirodnemu herbstwu UNESCO.


text:
Pósłanc zboža a strowoty
Serbske Nowiny26.11.2018
Na mnohich adwentnych zarjadowanjach budźe přichodne tydźenje zaso Slepjanske dźěćetko po puću. W nowej knize su nětko wšitke nadrobnosće wo nim zezběrane.
Slepo (AK/SN). Prěni raz su dźěćetka z wosom wsow Slepjanskeje wosady w knižnej formje za přichodne generacije wopisane a dokumentowane. Towarstwo Kólesko je knihu pod titulom „Gładźarnica – Dźěćetka Slěpjańskeje wósady“ wudało. Za nju běchu wjelelětne rešerše trěbne. „Slědźenja wjedźechu do Budyskeho Serbskeho muzeja, do měšćanskeho muzeja, do Serbskeho instituta, do Berlinskeho Muzeja za europsku ludowu kulturu a do priwatnych archiwow“, rjekny Hartmut Hančo, předsyda towarstwa Kólesko, minjeny pjatk na knižnej premjerje w Slepjanskej cyrkwi.
Elvira Rathner je teksty spisała a fota wupytała. Juliana Kaulfürstowa jako lektorka, Jörg Tausch jako wuhotowar titulneho wobraza, Karsten Nitsch jako fotograf a Gerald Schön jako zamołwity za wuhotowanje a sadźbu su projekt podpěrali. Hesło „Gładźarnica“ wuzběhuje wulki podźěl hotowarničow. Spěchowała je knihu załožba Doma w Slepom, Rownom a Mułkecach. Nadrobnje wopisuje Rathner jednotliwe dźěle drasty a kak je hotowarniča woblěka. „Wo tym je jenož mało historiskich fotow zachowanych.“ Najstarši znaty wobraz Slepjanskeho dźěćetka na farskej zahrodźe pochadźa z lěta 1890. Fotograf je njeznaty. Dźensa wopytuje dźěćetko w adwenće dźěći runje tak kaž seniorow a wobradźa jim Bože žo- hnowanje, zbožo a strowotu.
„Z dobrym wuběrom słowow a wobrazow je so Elvirje Rathner poradźiło, zhromadnosć a nutřkownu zwjazanosć wobydlerjow wšitkich wsow našeje wosady w jich zhromadnych korjenjach a tradicijach wopisać“, podšmórny Slepjanski wjesny předstejićer Wolfgang Goldstein w lawdaciji. „Nadrobne wopisanje jednotliwych dźělow dźěćetkow drje je dotal jónkrótne.“ Nimo toho je awtorka nowostki drastu za wšitke wosom dźěćetkow – za Slepo, Trjebin, Trjebink, Brězowku, Dźěwin, Rowno, Mułkecy a Miłoraz – sama šiła. „Za mnje je kniha měznik při zachowanju Slepjanskeho namrěwstwa. Přetož runje w Slepjanskej wosadźe su wěra a serbske tradicije hač do dźensnišeho wusko zwjazane“, praji fararka Jadwiga Malinkowa.
Knihu za 25 eurow dóstanu zajimcy w Slepjanskim Serbskim kulturnym centrumje, w Smolerjec kniharni, w Choćebuskej Lodce a pola towarstwa Kólesko.


text:
SV Wehen Wiesbaden
Sportverein Wehen Wiesbaden (poune mjano: SV Wehen 1926 - Taunusstein e.V.) – mjymjecki klub fusbalowy s Wiesbaden. SVWW, kej śe tyž godo na tyn klub, grou we 2. mjymjeckij Bundeslidze. Aže do roku 2006 klub mjanowou śe SV Wehen-Taunusstein.
Stadjůn[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Stadjůn SV Wehen Wiesbaden mianou śe BRITA-Arena i ležou we wschodnij tajle Wiesbaden. Mjou 12.066 miejsc. Pjyršy špil na tym stadjůńe gSV Wehen Wiesbaden grouo s manšaftym Borussia Dortmund. Špil zakońčyu śe wyńikym 2:1 do Borussi Dortmund.
Manšaft we sezońe 2007/2008[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Tormany:
- 01 Adnan Masic
- 20 Florian Stahl
- 35 Thomas Richter
Uobrůńcy:
- 02 Aleš Kokot
- 03 Robert Paul
- 04 Dajan Simac
- 05 Marko Kopilas
- 14 Nikolaos Nakas
- 15 Benjamin Schöckel
- 16 Kristjan Glibo
- 18 Vlado Jeknić
- 26 Torge Hollmann
- 32 Roman Schmick
Pomůcnicy:
- 06 Daniel Damm
- 07 Enis Alushi
- 08 Sandro Schwarz
- 10 Hajrudin Catic
- 11 Benjamin Siegert
- 21 Jonas Grüter
- 22 Sascha Amstätter
- 24 Maximilian Nicu
- 30 Patrick Bick
- 31 Christopher Hübner
- 34 Ertan Ekiz
Napadźory:
- 09 Dennis Schmidt
- 13 Ronny König
- 23 Abdelaziz Ahanfouf
- 25 Bakary Diakité
- 27 Valentine Atem
- 33 Xie Hui


text:
Apulijo, ôkrōm gryfnych i nafolowanych atrakcyjami miast choby Bari abo Lecce, mo w siebie skukane masa myjszych miasteczek i dziedzinek. I to gynau te niywiele sztele na italijskij karcie nojbardzij sie zapamiyntuje. Jednym śnich je Polignano a Mare.
Z przecudnego Polignano spamiyntalimy przede wszyjskim szumno, malućko plaża Lama Monachile i Pescaria przi Piazza Aldo Moro, tōż nojbardzij hyrsko w regiōnie “rybiarnia“. Inksze powody ku nawiydzyniu tego placu? Klimat (w kożdym tego słowa znaczyniu), richtich zocne stare miasto z naprowda szpecjalnymi – bai jak na apulijskie sztandardy – uliczkami i piykny most we samym cyntrum miasteczka. To jako, byzuchujymy Polignano?
Dojazd z Bari i Monopoli do Polignano
Do Polignano a Mare dojadymy z Bari we 20-30 minut (zoleżnie ôd cuga), a za farkarta zapłacymy 2.5€. Przi rajzie ze Monopoli, do Polignano zetrwie nōm kole 5 minut, a zabulymy 1.1€. Skuli wygodnej apulijskij kōmunikacyji, jednodniowo wycieczka do tego piyknego miyjsca bydzie gibko, leko a przijymno.
Po wyleziyniu na banhofie we Polignano czeko Wos kole 10-15 minut szpacyru do starego miasta. Kajś w pōłku drōgi kuknijcie na fest szpecjalno tanksztela. Bydziecie przez nia przełazić zaro po tym, jak miniecie Fatra Pio z prawej zajty 😉 To je bodej nojgryfnij skuplowano z miastym tanksztela, jako my widzieli.
Pomiyszkańcy Polignano a Mare
Po krōtkim wanderze z banhofu, treficie na Piazza Aldo Moro, tōż na taki polignański rynek. Tamek nojchutnij zicajōm lokalsi. Dziadki głośno dyskutiyrujōm i szpilajōm w szkarty, zakochane pory se po leku przełażōm, a nojmyjsze Italianery robiōm wyścigi na kołach. Przi dolszym zwiydzaniu Polignano a Mare treficie już yno turystōw.
Nojlepsze jodło we Polignano
Jak już podziwocie sie na italijski żywot, to lyźcie w strōna knajpy “Pescaria“. Jak przijedziecie do Polignano zaro przed połedniym, to bydzie sie tamek już sztelować raja. Werci sie w nij stanyć, bo niyskorzyj bydzie już yno gorzyj. Przi byzuchu we Polignano niy śmicie minyć tej szteli! Gynialne panini z tatarym ze tuńczyka abo smażōny zestow ôwocōw ze morza frittura mista to yno przikłody maszketōw, kerych my mieli przileżytość pokosztować. Cołko reszta tyż wyglōndałŏ tamek fest szumnie. Niy bez cufal lokal je fol ôd ôdewrzicio do zawrzicio, a raja sie sztyjc robi yno dugszo. Cyny jak na Apulijo doś wiele, ale jodło tamek na zicher je werte kożdego udanego ojro.
Legynda Polignano a Mare – Domenico Modugno
Nafutrowani umicie sztartnyć starym mostym, do kerego przidziecie nazod niyskorzyj. Na razie smolcie tyż tōra do starego miasta, przyndźcie na drugi kraj Ponte di Polignano i krynćcie w prawo. Domenico Modugno bodej już tamek na Wos czeko. Znocie tego Pōna? Jak niy, to na isto znocie ôd niego Nel blu dipinto di blu, znany na cołki świot italijski hit Volare. Pōn Modugno je nojbardzij hyrskim pomiyszkańcym Polignano a Mare, a ôd niego pōmnik je fest popularny.
Klify ze cudnym blikiym na Polignano
Zaro za pōnikiym piosynkorza sōm schody. Po zleziyniu na dōł bydziecie na placu ajnfach narychtowanym ku cykaniu zdjynć – Scogliere Sotto Il Monumemto Di Modugno (z italijskigo: klify pod pōmnikiym Modugno). Na jednej zajcie bydzie
lazurowo modro woda, a na drugij idzie fajnie wejrzeć na stare miasto, kere zarozki bydziecie zwiydzać i na hyrski sztrand. Pozōr, bydzie trocha wioło, ale werci sie ôstoć dugszo chnedka. Jak rajzujecie bez wiosna abo lato, to ftoś bydzie tamek gynau mioł ślubno sesyjo 😉
Szumno plaża i most we Polignano
Na spōmniano już plaża Lama Monachile zōndźcie jak pōdziecie nazod. Posznupejcie za schodami, kere idōm pod most, Ponte di Polignano pokoże sie Wōm wtynczos cołki. Richtich piykne stawiynie, kere gynialnie kupluje sie ze landszaftym.
Skirz tego, że pod mostym już za starego piyrwy woda niy leciała, to umicie se zwolnie pod nim przynś. Sztrekōm wyônaczōnōm we tym mini-kaniōnie idzie ciś aż ku morzu. Plaża we Polignano je kamiynisto, ale i tak werci sie na nij dychnyć. Jakiś wygodny kōnsek kamola na zicher sie znojdzie, a morski luft dociepie Wōm ekstra siyły na dolsze zwiydzanie.
Stare miasto Polignano a Mare
Po wytōnkaniu sie – we morzu abo we klarze – wlyźcie po schodach na wiyrch i przelyźcie bez tōra do starego miasta. Pokoże sie Wōm plac Vittorio Emanuele II i masa cudnych uliczek. Do kożdej werci sie kuknyć, sōm naprowda gryfne. Z jednej bydzie wōniało warzōnym ôbiadym, nastympno blyndować bydzie biołōm farbōm, a jeszcze inkszo wobić bydzie mockōm kwiotkōw a grzejōncymi sie na apulijskij klarze kocikami.
We Polignano je pora tarasōw landszaftowych, a kożdy śnich ôddekuje dlo Wos nowe sztele i tajymnice. Przi zwiydzaniu idzie tamek uwidzieć m.in. hyrsko restauracyjo Grotta Palazzese, wrażōno – jak widać po mianie – w grocie, zaro nad trzaskajōncymi ô skoła falami. Zwiedowny plac dlo tych ze rubszym portōmelym 😉 Szynk ôdewrzity ôd czyrwca do września.
Lody i żegnanie ze Polignano
My na kōniec pedzieli se jeszcze, że muszymy posmakować na miyjscu lodōw. Na jednej z grup ô Italiji przeczytalimy, że we Gelateria Mario Campanella zjymy nojlepsze lody w naszym życiu. To bōła ôpinia fest przesadzōno, bo majōm tamek ajnfach niyzłe italijskie gelati, tōż bez szału, ale i tak to je sztela, do kerej werci sie zōnś na kafyj abo szpajza pod kōniec byzuchu we Polignano a Mare.
Mosz w zocy Polignano? Ôstow przajka, kōmyntorz abo udostympnij tyn tekst u siebie.
Bydymy radzi i bydymy wiedzieli, że noleżycie robiymy naszo robota 🙂


text:
Ciasne drōgi, ōmy wele dźwiyrzy, spodnioki na sznurze nad łepōm – kaj to? Na Alfamie – jednej z nojgryfniyjszych dziylnic Europy.
Idzie zatrzimać sie w czasie, trza sie yno tam stracić. Z wiyrchu zaro wejrzy na Wos starka i samymi ślypiami sie spyto “co ôdy mie chcecie?!“. Kole nos bydzie stoło auto wyprodukowane w latach ’70 z fotelami jak z salōnu i amortyzatorami jak ze złōmu.
Pamiōntki? Yno z Alfamy!
Je tyż masa nowoczesności – małe sklepiki z ryncznie rychtowanymi portōmelami i taszkami z korka. Koszulki z żōłtym tramwajym, fadistas ze łzami w ôczach abo kokotym. Znojdzicie tukej kożdo pamiōntka i je szansa, że kupicie jōm niy ôd hinduskigo Amira jak w kożdym inkszym miyjscu Lizbōny, a ôd Portugalki ô imiyniu Maria. Dejcie ojro wiyncyj, spōmōżcie lokalny handel 😉
Dobre murale yno w poru miyjscach. Za to jak już sōm, to rychtyk mocne.
Feira da Ladra
Jeszcze à propos handlu – je przi Alfamie coś takigo jak Torg Złodziei (Feira da Ladra). Miano sie wziyno z historii i jasne, że sprzedujōm tam tyż kradziōne wichajstry mōmy nadzieja, że yno skuli tego dalij sie tak na tyn torg godo. Kedyś plac z niylygalnymi interesami, dzisioj ôpcja full-legal jak trza Wōm starych nyjmaszyn, poklejōnych szczewikōw abo kōnskōw kafelek z chałp z cołkij Portugalii. Yno we wtorki i soboty.
Nastympno rzecz po praniu, kero ujrzycie w bezma kożdym ôknie Alfamy to kwiotki. Po nich idzie sie kapnyć czy w danej chałpie dalij keryś miyszko.
Dźwiyrze, kafelki, pōmniki i… tuk-tuki. Tymu wszyjskimu sie przijrzyjcie, bo idzie sie fol nauczyć i pozaglōndać na życie rychtycznych Portugalczykōw, a niy jakiś podrobianych 😉 No a te małe autka to kole moplikōw nojwygodniyjszy strzodek transportu pod alfamowskie (?) gōrki.
Castelo de São Jorge
Na kōniec – zōmek! Castelo de São Jorge ciepnie sie w ôczy bezma z kożdego punktu w portugalskij sotlicy. Tōż my go zostawili na ôstatki. Same stawiynie niy zrobiło na nos wiynkszego wrażynia, ale landszaft stamtōnd to je masakra. Beztōż na kōniec “kapka” wiyncyj bildōw z tej szteli 😉


text:
Dziołszka ze sztrachylcami12 marca 2022
Kolejny ciekawy wiersz po śląsku. Tym razem o dosadniejszym słownictwie …
Kozoł sztrachycle sprzedować ij fater;
w rzici mioł, że na placu boł wiater.
Mogła do dom wrócić dopiyro,
jak na jabola łojcowi uzbiyro…
Sztrachycle niesła w mantlu ze skóry,
kaj mioła dziury, wygryzione bez szczury.
Widok tyn boł pierońsko ponury;
jak siwe, po burzy – na niebie chmury!
Niymiłosiernie wtedy piździało,
wszyndzie wiało, z gulika śmierdziało!
Lazła po bosoku, niy mioła tyż mycki,
z zimna sine mioła niydojrzałe cycki.
Nikt jednak niy chcioł sztrachycli pozyskać,
a śniyg zaczoł z wichrym jeszcze barzij “tryskać”.
I tak dziołszka nic niy sprzedała,
i skuli tego do dom wrócić sie bała…
Wykamano była, bo nic niy jadła,
besto ze zmynczynio na zolu przysiadła!
Zimno ij boło, besto sie skuliła,
aby sie łogrzoć strachycle spoliła!
I jak sztrachycle sie dziołszcze skończyły,
na zot ze zimna zamarzły ij żyły!
Strzimała jeszcze ino pora godzin;
umarła w nocy, w przeddzień urodzin!
Jak kedyś łoboczycz jakoś dziywucha,
co sztrachycle sprzedowo w zawiyrucha,
kup łod nij łoroz sztrachycle wszyskie,
by łojciec łod nij nacieszoł sie piwskiym!


text:
Ni, to nie bydzie wpis o czekuladzie i bombōnach 🙂
Jak chcesz utrzimać poziom energii na zocnym poziomie to miarkuj.
Dobre węglowodany, czyli te złożone
Piyrsze co to:
- pełnoziarniste nudle
- kasza
- brązowy ryż
- haberfloki
- ciymne kakao abo ciymno szekulada
Ku tymu kaj jaki owoce bo one też majōm moc złożonych węgli. Te dobroci sprawiōm że energia bydzie sie uwalniać po leku i bydziesz ganc długo czuć sie pobudzony.
Tryptofan
To tajemniczo brzmiące białko kiere przi trowiyniu przeonaczo sie w serotonina – hormon szczęścio. Zocnym źródłem tryptofanu sōm banany kiere ku tymu majōm moc magnezu. Oprócz bananów kupa tryptofanu majōm też ziorka banie, awokado, ryby i jajca.
Kwas foliowy
Procnie działo na układ nerwowy i pomogo rozprawić sie ze ścioraniym. Niedobory sprawiajōm że licho sie czujymy i nastrój je marny. Kaj idzie znejść kwas foliowy?
- szpinaku
- groszku
- szałocie
- sznitbonach
- brokułach
- brukselce
Ku tymu jeszcze w tomatach, jabłkach i apluzynach.
Magnez i witamina B6
Tu chyba nie trza za wiela szlabikować, jak mosz niedobór jednego i drugigo to żeś je niecherski, zmierzły i źle śpisz. Polecōm kiełki, ryby, kaj jaki orzechy i uzaś banany i gymiza 🙂
Kwasy omega
Wiedziołeś że wzmacniajōm układ nerwowy? Pomogajōm na deprecha i stany lękowe a ku tymu regulujōm huśtawki nastrojów. Te nienasycone kwasy znojdymy w mandlach, rybach morskich, oliwie z oliwek i siemieniu lnianym.
Dbej o sia! To co jysz je fest ważne coby być zdrowym i radym z życio!


text:
Kiej downo tymu na wiosna w katowickich Sztauwajerach żyła se ynta co to praje wysiadywała jajca
Jednego dnia z jajec wykluły sie słodki piskloki kiere radośnie pipały i rade dokazywały. Yny jedno jajco sztyjc nie chciało pynknyć. Kaczyce zaczły brać mory bo chciała iś z młodymi popływać a tu trza było siedzieć na żici. Aż yntlich z ôstatnigo jajca tyż sie wykluł pisklŏk. Tela yno że stworzyni było ganc niecherski – wielki, czornawe i jakigoś takigo inkszego zortu.
Młodo yntka ni miała lekigo życio na Sztauwajerach – wszyjscy jom szterowali i żodyn nie chcioł sie z niom bowić bo była tako brzidko. Inksze ynty przezywały jom brzidok, szczypały i dugały. „Pacz sie stracić!” gizdy buczały omajlant. I tak mijoł dziyń za dniym. W końcu Szpetno Yntka już nie strzimała napasztowań i citła ze Sztauwajerów. Ślimtała przi tym, że chyba pryndzy sie wilijo w maju trefi niż jom kiery polubi.
Boroczka dolazła na barzoły kaj sie skryła we sitowiu
Tam jom znejdły dziki ynty i zaczły sie dziwować co to za brzidok sie tu utrefiył. Ynty zaprosiyły młodo coby pofurgała z nimi na Pławniowice ale jak yno poderwały sie do luftu to ôroz uszczelyły ich myśliwce co sie skryły w chebziach! Szpetno Yntka miała tak strach że aż sie nie poradziyła ruszyć. Choby miała mało starości to eszcze prziszły do ni bzuty od fesztrów ale yny jom powoniały i ôstawiyły. Borajstwo se pomyślało że eli bzuty jom majōm za tak szpetno że wolōm se pońść niż jom zagryźć.
W końcu Szpetno Yntka była mōnkter i citła gibko ze sitowio. Tak gzuła i gzuła aż yntlich zmordowano doszła do jakiś chatki na Koszutce. W chałupie miyszkała staro Angela ze swoim kotym i kurōm. Baba była trocha ślepo betuż ij sie zdało że to je młodo gynś i hned bydōm jajca. Tak chowała yntka pora tydni ale jajec sztyjc nie było. To jednego dnia Angela sie rozeźlyła i wygnała biydnego brzidoka.
Yntka uzaś lazła i lazła aż dolazła do Parku Ślōnskigo i tam sie skryła we stŏwku
I tak prziszła jesiyń. Kiejsik Szpetno Yntka dojrzała wielki biołe ptoki co praje chciały wyfurgnyć. Majestatyczne i piykne to były stworzynia. Yntka poczuła ôroz jakoś opaczno wiyńź z tymi ptokami ale gańba ij było za nimi wołać i ôstała sie po cichu. I tak to biydno siedziała cołko jesiyń i zima w kaczoku na Tysiącleciu. A zima praje sie trefiyła srogo i yntka ledwa co dozipała do wiosny.
Na wiosna jak klara zaczła blyndować yntka wypłynyła ze swoji kryjówki we szuwarach
Ôroz zaś dojrzała te gryfne biołe ptoki kiere teroz ze wdziynkiym pływały podle kraja stawu. Yntka małowiela nie dostała hercszlagu ale w końcu powożyła sie zbliżyć ku piyknym stworzyniōm. Boroczka schylyła głowa ze strachu i gańby i wtynczos dojrzała swoji odbici we wodzie. Zamiast brzidkij ynty ujrzała szykownego łabōnda! Była gryfno i wspaniało choby tamte ptoki!
Fest rado zatrzepotała krzidłami i puściyła sie do luftu coby polecieć nazot na Sztauwajery kaj żyła w spokoju i dostojyństwie przez długi lata.


text:
SC 1911 Großröhrsdorf II – Sokoł Ralbicy/Hórki 0:3 (0:1)
Zestawa hosći: Gloxyn – Matka, B. Bjeńš, Schultz, Šewc, S. Bjeńš, Šołta, Bejma, Korjeńk (46. Bejmak), G. Kurjat (63. M. Kurjat), Domaška
Na stadion w Großröhrsdorfje nimaja koparjo Sokoła Ralbicy/Hórki najlěpše dopomnjenki, wšako su tam dotal přerědko dypki docpěli. Wčera pak nastupichu tam chowancy Thomasa Schultza přećiwo druhemu zastupnistwu, a róla faworita bě jasnje na jich boku. Byrnjež zranjenjow dla někotrych hrajerjow narunać dyrbjeli, nastupichu woni ze sylnym mustwom. Wšako chcychu dalše koło docpěć. W srjedźnym polu bě Stani Šewc po dołhim zranjenju zaso zasadźeny a móže z pokazanym wukonom jara spokojom być. W defensiwje poradźi so jemu dobra hra, tež w ofensiwje wón někotre dobre akcenty sadźi.


text:
Ze Žylowa/Sielow. Južo 30 lět dłujko wobstoj wejsne źiwadło w Rownem w Domowinskej župje „Jakub Lorenc–Zalěski“. We tom dłujkem casu jo wóno rozwjaseliło ze swójimi za wětšy źěl luštnymi graśami w serbskej a nimskej rěcy južo wjele towzynt luźi. Slědnu sobotu wjacor su měli wósebnu premjeru. Docełego prědny raz ga jo wóno wustupiło w Dolnej Łužycy. Pśepšosyła běšo lajskich komediantow Domowinska kupka Chóśebuz, a to na tradicionalnu Serbsku kjarmušu, na kótarejž se měsćańske Domowinske cłonki gromaźe z kupku w Žylowje pó dobrej tradiciji južo wjele lět pśecej w nowembrje w gósćeńcu „Nordstern“ w Žylowje zmakaju.
Z Rownego běchu pśijěli do Žylowa tśo cłonki tamnego źiwadła – Edith Pjeńkowa, jeje syn Kito a Andrea Krupperowa. Dogromady ma źiwadło šesć cłonkow.


text:
Koblicy (Łaz)
Koblicy (němsce Koblenz) su wjes w Hornjej Łužicy. Leža w sakskim wokrjesu Budyšin a słušeja ke gmejnje Łaz. Maja wjace hač tři sta wobydlerjow.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wjes leži na wuchodnym brjohu Hórnikečanskeho jězora a južnje Čaplaceho jězora. Dwaj kilometraj na zapad wot Koblic leža Wulke Ždźary, hdźež wjedźe zwjazkowa dróha 96 ze Žitawy přez Wojerecy do Berlina. Sewjernje Koblic leža za Čaplacym jězorom Hórnikecy. Wuchodnje Koblic spočina Hornjołužiska hola a hatowa krajina a najbliša wjes je Mortkow na brjohu Slěborneho jězora. W juhu je najbliša wjes Stróža w gmejnje Rakecy.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěnje historiske naspomnjenje Koblic je z lěta 1419 jako Cobelen.[2] Po statistice Arnošta Muki mějachu Koblicy we 1880tych lětach 222 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.[3] Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 53,6 %.[4]
Ewangelscy Kobličenjo słušeja ze 16. lětstotka k Zdźarowskej wosadźe.
Hač do lěta 1995 běchu Koblicy samostatna gmejna we Wojerowskim wokrjesu. Dnja 1. oktobra zjednoćichu so z Wulkimi Ždźarami a Stróžu do gmejny Hórnikečanski jězor, kotraž bu 31. decembra 2004 zaso rozpušćena.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Łaz
- ↑ Koblicy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 91. → wšě wjeski
- ↑ Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 249. [317 wobydlerjow, z nich 96 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 28 z pasiwnymi, 46 serbskich dźěći a młodostnych, 147 bjez znajomosćow] → wšě wjeski
Wotkaz[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Běły Chołmc | Bjedrichecy | Drěwcy | Hermanecy | Koblicy | Lipiny | Mortkow | Roholń | Šćeńca | Tři Žony | Tyhelk | Wulke Zdźary | Wysoka | Złyčin


text:
Rosbanka w Rudach – maszkety na glajzach!
Wiycie, co to je ambiwalencyjo? Ajzynblat, amajza, ajncla… Niy mocie co sznupać we dykcjōnōrzu, psinco znojdziecie, nale nic sie niy starejcie, jo Wom to wyerkleruja. Ambiwalencyjo to je wtynczos, kej stoja na banhofie i nerwuja sie, co przijechōł jakiś stary cug, w kerym niy bydzie ani klimy, nale za tyn som czas jakoś inkszo tajla mie pado, jak to gryfnie było za starego piyrwyj, kej niy było modernyj bany, moje starziki lotali na Balkan, a Rosbanka jeździła po cōłkim Ślōnsku.
Cosik letkigo, co zajedzie choby i na hołda
Kej we dziewiytnostym storoczu napoczło sie sam richtiś fedrowaniy, posiedziciele ślōnskich grubōw i werkōw prziszli ku tymu, co bydōm mieć fest srogo utropa. Jakoś musieli zasmyczyć towor (abo i hasie) z gruby do werku i nazod. Regularno ajzynbana to durś wtynczos była u nos nowina, glajzōw za wiela niy było i niy wszandy szło dojechać. Tukej potrzebne było cosik letkigo, z glajzami takimi wōnskimi, coby szło je wrazić bele kaj. Cosik, coby dojechało do kożdego werku i na kożdo hołda, hań, kaj ani niy było godki ô normalnyj ajzynbanie. I tak napoczła sie gyszichta naszyj Banki Wōnskoglajzowyj abo – jak sie u nos godało – Rosbanki. Wagōniki były za tela letke, co kożdy paker je popchōł, a glajzy poradziyły siyngnōnć bezma do kożdyj eki kożdego werku. Hned Rosbankōm napoczli tyż rajzować ludzie: grubiorze i huciorze, kere jeździli niōm do roboty i nazod. Ftoś porachowōł, co jednego roku Rosbanka poradziyła przewiyź sześ tonōw toworu, a na cōłkim Ślōnsku było cuzamyn dwiesta trzidziści kilomyjtrōw wōnskich glajzōw. Nale jak wōnske sōm take wōnske glajzy? Już Wom godōm: gynau to je siedymset ôziymdziesiōnt piynć milimyjtrōw.
We Rudach majōm anōng!
Fest żech je rod, co niydowno ludzie, kere przajōm ślōnskij Rosbance, yntliś pomiarkowali, co to je naprowdy fajno turystyczno atrakcyjo, eli ftoś mo richtiś anōng, jak jōm pokozać. Zabytkowo Stacyjo we Rudach to je fest pozytywny bajszpil. Egal wiela mocie lot, kożdy cosik tu do siebie znojdzie. To je richtiś szpas, kej idzie karnōnć sie takōm bankōm, gynau choby nasze starziki. Niy ma to fest dugo rajza, cosik wele pōł godziny. Banka rajzuje we weekyndy i świynta (dejcie pozōr na jejich nec-zajta, kaj mocie napisane gynau ô jakim czasie), bilet je blank toni, beztōż kożdego na niego stykać, a wtynczos to… już ino jedziecie, wdychocie ślōnski luft, kukocie na landszafty, kere mijocie i mocie gyfil, co kożdo utropa ôstawiliście fōrt daleko kajś ze zadku. Krōm tego na Stacyji idzie tyż wlyź do werkszteli abo ôbejrzeć sie stare, niy roz blank zaruściałe cugi, kerymi już żodyn niy pojedzie, nale kere durś sōm maszketnie gryfnie. Trocha ino żol, co som banhof blank już niy wyglōndo jak za starego piyrwyj… A, bych przepōmniōł! Szkolorze bydōm mieć tyż przileżitoś trefiyć prawego kowola, kery bydzie im ôsprowiōł ô swojij robocie!
Bezma dwa miljony pasażyrōw
Rosbanka rajzuje bez Rudy ôd dziewiytnostego storocza, a tak gynau to ôd roku tysiōnc ôziymset dziewiynćdziesiōntego dziewiōntego. Wtynczos prawie sztartli piyrszo tajla dugij na piynćdziesiōnt kilomyjtrōw sztreki miyndzy Gleiwitz a Raciborzym (terozki zabytkowyj). Dwa roki niyskorzyj Rosbanka siyngła do miyjscowości Paproć, a za rok yntliś aże do Raciborza. Rosbanka rajzowała gynau tak gibko jak normalno ajzynbana, tela ino, co poradziła dojechać do tych miyjscowości, kaj bana niy stowała. Beztōż Ślōnzoki hned pomiarkowali, co to je nojlepszy sposōb rajzowanio: za Niymca jeździło niōm siedymset tysiyncy norodu, a po wojnie wiyncyj jak miljon! (Nojwiyncyj, bo aże miljon ôziymset tysiyncy – we roku tysiōnc dziewiynćset piynćdziesiōntym czwortym, nale wtynczos Rosbanka to już była tajla ôd PKP.) A wiycie, co je nojfajniejsze, kej już pojedziecie do Rudōw i karniecie sie Rosbankōm? To, co żodyn pasażyr wele wos niy bydzie znerwowany skuli roboty, do keryj prawie jedzie, abo z keryj jedzie nazod. Żodyn niy bydzie ryczōł do mobilnioka ani wajōł, co citnie mu inkszy cug. I choby ino skuli tego werci sie fōndnōnć sie tako Rosbankowo rajza.


text:
Lima
Lima je stolica južnoameriskeho Peruwa a z wulkim wotstawkom zdobom najwjetše město w kraju. Nadeńdźe so při brjoze Ćicheho oceana nad rěku Río Rímac na zapadźe Peruwa. Centrum města leži 160 metrow nad mórskej hładźinu, mjeztym zo sahaja so měšćanske dźěle hač do wysokosće wot 1000 metrow. W měsće samym bydli na přestrjeni wot 2672 kwadratnych kilometrow něhdźe dźewjeć milionow wobydlerjow. Hromadźe ze susodnym přistawnym městom Callao ma metropolowy region (Área Metropolitana de Lima) wjace hač 10 milionow wobydlerjow.
Lima je wažne wobchadne křižowanišćo kaž tež najwuznamniši hospodarski a kulturny centrum Peruwa z uniwersitami, wysokimi šulemi, muzejemi a twarskimi pomnikami. Stare město słuša wot lěta 1991 do swětoweho herbstwa UNESCO.
Klima[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Město leži w tropiskim klimowym pasmje a ma horcu pusćinowu klimu. Přerězna temperatura přez lěto leži pola 18° C. Dla zymneho Humboldtoweho pruda w Pacifiku je wjedro wosebje mjez meju a oktobrom husto młowojte.
Wobrazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Oficielne webstrony města (špan.)


text:
Kamjenc (SN/mwe). Wot lěta 2011 słuša Kamjenska Lessingowa biblioteka k wjace hač sto knihownjam Sakskeje, kotrež přeco we wulkich prózdninach knižne lěćo organizuja. Jara woblubowane je zarjadowanje tež mjez serbskimi holcami a hólcami, šulerjemi z Ralbic, Chrósćic a Pančic-Kukowa.
Byrnjež Kamjenska biblioteka serbske dźěćace a dalše knihi w swojim wobstatku njeměła, maja wjacore serbske swójby wuski poćah k domej. To zaleži tež na dobrym niwowje kóždolětneho knižneho lěća. Po cyłej Sakskej bě so na nim loni něhdźe 7 000 šulerjow wobdźěliło, w Kamjencu samym něhdźe 100. Sakske statne ministerstwo za wědomosć a wuměłstwo projekt spěchuje, sakski zwjazk bibliotekow jón koordinuje.
W bibliotece Lessingoweho domu so lětuše knižne lěćo póndźelu, 6. julija, zahaji. Zarjadowanje jědnaće- do 16lětnych animěruje, do raja pismikow so podać. Za to je Kamjenska knihownja za 1 200 eurow topaktualne wudaća kupiła. Dorosćacy móža při čitanju daloke galaksije přeslědźić, zajimawe wosobiny zeznać a wjesołe dyrdomdejstwa dožiwić. Štóž tři knihi přečita, dóstanje wot kultusa wosebity certifikat.


text:
Swjaty sćenik Mark přewodźeše japoštoła Pawoła na jeho prěnim misionskim pućowanju. Mark drje njesłušeše k Jězusowym wučomnikam. Wón bu hakle po jeho zrowastanjenju křćeny. Pozdźišo bě Mark šuler swjateho Pětra, kotrehož je do Roma přewodźał. Tam w Romje je drje tež po lěće 61 swoje swjate sćenje po rozprawach a prědowanjach swjateho Pětra napisał. Mark běše čas žiwjenja Pětrowy swědomity a spušćomny přewodnik. Hakle po Pětrowej smjerći wozjewješe sam ewangelij. Załoži wosadu w Aleksandriji (w Egyptowskej) a běše tam biskop. Tam je tež za wěru swoje žiwjenje dał. Namórnicy su jeho ćěło potom z Aleksandrije do Venediga přewjezli. Tam je w swětosławnej cyrkwi swjateho Marka swój posledni wotpočink namakał. Tohodla mjenowaše so Venedig prjedy samo republika swjateho Marka. Law je znamjo za swjateho a tež za město Venedig.
Na swjedźenju swjateho Marka, 25. apryla su w našich wosadach procesiony, na kotryž so wo Bože žohnowanje za pola a hona modlimy. Lětsa zwučeny porjad njebudźe. Móžeće pak so doma w swójbnej zhromadnosći modlić próstwu wo Bože žohnowanje za wusyw, kaž tež za łuki, pola, hona a zahrody. K tomu so sobotu w 11:45 hodź. zwoni. Modli so z Wosadnika na stronach 444-448. Z modlitwu "Kralowna njebjes", Wosadnik strona 36 a 37, so nyšpor zakónči.
dalšej modlitwje:
Luby Božo, Ty sy nam ludźi za přikład dał, kotrychž směmy sćěhować.
Su byli sylni, ale tež słabi. Pomhaj nam, hdyž smy słabi.
Daj nam móc, zo bychmy za Tobu kročili, kaž su to Twoji swjeći činili. Amen.
Wupósłanje na prawy puć
Puće du po kraju do wšěch stron ze wsy won, ćahnu so daloko.
Wjedu do swěta, mnohe do Roma, jedyn do njebjes, hdźež će wita Knjez prajo:
"Ja sym puć, kiž će wjedźe nutř, hdźež ći wěčna radosć spokoji wšu žadosć." Amen.
Michał Nawka 1950


text:
Baffinska kupa
Baffinska kupa (jendźelsce Baffin Island, inuktitut Qikiqtaaluk) je kupa w sewjernym Atlantiku, kotraž słuša do kanadiskeje prowincy Nunavut. Wona je z přestrjenju wot 507.451 km² pjata najwjetša kupa na swěće a najwjetša w Kanadźe, ma pak jenož něhdźe 14.000 wobydlerjow – zwjetša Inuit – a słuša tuž k najmjenje wobsydlenym kónčinam zemje. Baffinska kupa nadeńdźe so sewjernje prowincy Québec před Hudsonskim zaliwom a je přez Baffinski zaliw wot 400 kilometrow zdaleneje Grönlandskeje dźělene. Přez zaliw wjedźe Sewjerozapadna pasaža, najkrótši zwisk mjez Atlantikom a Pacifikom.
Sewjerowuchodna strona kupy je chětro hórkata a zwjetša z lodowcami pokryta. Najwjetše sydlišćo na kupje je Iqaluit (6.700 wobydlerjow) při juhowuchodnym přibrjoze, kotryž je zdobom zarjadniske sydło w lěće 1999 załoženeje prowincy Nunavut.
K zwěrinstwu Baffinskeje kupy słušeja běłe mjedwjedźe, karibu, polarna liška, polarny zajac, sněhowy zajac a kohlica. We wokolnym morju su grönlandska wjelryba, narwal, ćulenje a morže žiwe.


text:
Jak czytołcie ô makrōłnach1, to na zicher2 we gowie mołcie3 te ôdpustowe ze tartyj bōłki, kere yno4 arōmatym majōm nōm przipōminać ô mandlach5. Take ze prawdziwymi mandlami żech już robiōł i bōły tak dobre, że sie czowiek pomyśloł, że takim jedzyniym to na zicher muszōm futrować6 we niebie. A terozki7 ôrzechy laskowe- jak żech sie pytoł moji ciotki, jak ôni piyrwy8 na nie gołdali, to mi pedziała, że hazylnisy. Sōm take sztele9 na Ślōnsku, kaj sie gołdo na nie lyskowe, ale te modsze pokolynie to już jednak barzi10 idzie w strōna tego polskigo miana11. Te makrōłny sōm wyraźne we smaku, kojarzōm nōm sie ze szokoladōm i świyntami, a do tego sōm jeszcze fajnie chrupiōnce.
Co potrza?
4 biōłka
100 g cukru
200 g mielōnych ôrzechōw laskowych
ździebko12 soli
Biōłka ze ździebkym soli i cukrym ubijcie na sztywno. Potyn pomału wmiyszejcie do tego ôrzechy. Rozgrzyjcie sie bratruła13 na 160 stopni. Mogecie ta masa dołwać na ôblaty- take małe opłatki albo dołwejcie sie jōm łyżkōm na papiōr do pieczynioł. Jak już bajecie fertich14, to wrojście to do bratruły na 20-25 minut, żeby sie leko przibrōnołciōły15. Bydōm chrupiōnce z wiyrchu i miynke driny16… smacznego 🙂
1ō- samogłoska w wymowie między o i u
2na pewno
3macie
4które tylko
5migdałach
6karmić
7teraz
8dawniej
9miejsca
10bardziej
11nazwy
12szczyptę
13piekarnik
14gotowi
15przypiekły, zarumieniły
16w środku


text:
Holcy a hólcy 9. do 11. lětnika Serbskeho gymnazija Budyšin (SGB) dobychu w Biskopicach wolejbulowe wokrjesne finale šulerskeho wurisanja „Młodźina trenuje za olympiju“, kotrež pak je nětko za wšitke dalše tři starobne skupiny koronapandemije dla wotprajene.
Srjedź nowembra započachu so w Budyskim wokrjesu šulerske wurisanja we wolejbulu pod hesłom „Młodźina trenuje za olympiju“. Ale jeničce starobna skupina II (9. do 11. lětnik) móžeše swojeho dobyćerja při wysokim saku postajić. Hižo tydźeń pozdźišo su wšitke wubědźowanja na polu sporta hač do hód wotprajili, dokelž je ličba natyknjenjow z koronawirusom razantnje přiběrała. Tak bě so systematiski přihot šulerjow Serbskeho gymnazija Budyšin na pjatkownišich AG-jach jeno za dźěl wolejbulistow wudanił.
W Biskopicach započa so turněr holcow z partiju SGB přećiwo Melanchthonowemu gymnazijej Budyšin, kotraž so z jasnym 25:9 a 25:12 skónči. Bě to njeruny duel, dokelž běchu serbske holcy technisce a atletisce wo wjele lěpše. Tež Goethowemu gymnazijej Biskopicy poradźi so wuspěch 2:0 přećiwo Melanchthonowemu.


text:
Na swojim njedawnym wuradźowanju je pomnikowy wuběrk Maćicy Serbskeje wobzamknył namjetowany projekt Towarstwa Cyrila a Metoda (TCM) schwalić.
Budyšin (ML/SN). Kaž předsydka wuběrka Trudla Malinkowa zdźěli, chce TCM narownej pomnikaj za kapłana Michała Rólu a seniora tachantstwa Jakuba Skalu na zapadnej stronje rozwalinow Mikławška restawrować dać. John Petrik ze Załožby za serbski lud rjekny, zo ma kamjenjećesar Markus Mikan ze Zemic-Tumic nadawk přewzać. Narowny pomnik za Michała Rólu je chětro wobškodźeny, a restawracija by wjace hač 7 600 eurow płaćiła, mjeztym zo by za Skalowy pomnik jenož něhdźe 2 000 eurow trěbnych było, wuběrkownicy zhonichu.
Lěta 1851 w Chrósćicach rodźeny Jakub Skala bě w Radworju a Budyšinje z dušepastyrjom, a wón by na rjedźe był stać so z biskopom. Swojeho wulkeho zasadźenja za serbstwo dla, mjez druhim je tójšto nabožnych knihow w maćeršćinje pisał a wudał, jeho cyrkwinska wyšnosć wotpokaza. Za biskopa wuzwolichu němskeho nacionalista Christiana Schreibera. Jakub Skala bě aktiwny městopředsyda a předsyda Maćicy Serbskeje.


text:
Wjelelětny předsyda zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe Alfons Ryćer angažuje so nětko jako čestnohamtski přisydnik na Kamjenskim hamtskim sudnistwje. Spřisahany je wón za čas wot 2019 do 2023. Mjeztym měješe swoje prěnje jednanje. Wo nim, wo jeho motiwaciji, wo nadawkach a wo dowěrje do prawniskeho stata je so Andreas Kirschke z 59lětnym Šunowčanom rozmołwjał.
Knježe Ryćerjo, što Was za nowe čestnohamtske dźěło motiwuje?
A. Ryćer: Přisydnicy su dźensa nuznje trěbni. Tež naša komuna je kandidatow pytała, a tak sym so přizjewił. Jako wjesnjanosta Ralbičanskeje gmejny wot 1989 do 1994, jako wjesnjanosta Ralbičansko-Róžeńčanskeje gmejny wot 1994 do 2001 a pozdźišo jako předsyda zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe wot 2001 hač do 2015 móžach wjele powołanskich a žiwjenskich nazhonjenjow zběrać. Chcu prosće demokratiju sobu wuhotować. Demokratija je žiwa wot słužby a angažementa kóždeho jednotliwca.
Kotre nadawki nětko maće?


text:
Lětuše mejemjetanje w Pančicach-Kukowje přewjedu za tydźeń prěni raz pod kłobukom noweho towarstwa Młodźina Pančicy-Kukow z.t., kotrež su lětsa załožili. Z předsydku Alenu Šołćic a předsydu Richardom Hawšom je so Marian Wjeńka rozmołwjał.
Kak je k załoženju noweho towarstwa dóšło?
R. Hawš: W Kukowje wšak mějachmy hižo młodźinski klub. Dokelž pak smy swoje rumnosće zhubili, je so tež zhromadnosć do wěsteje měry zhubiła. Njebě takrjec hižo žana prawa struktura. To chcychmy změnić, zo móhli zaso jako młodźina wustupować. Załožić towarstwo bě prěnja kročel, z kotrejž chcemy něšto nowe natwarić.
Mejemjetanje budźe nětko prěnje wulke předewzaće.
A. Šołćic: Haj, to je naš prěni projekt. Snano so nam poradźi w běhu lěta dalše zarjadowanja na nohi stajić. Dokładnje planowane pak wokomiknje hišće ničo nimamy. Najprjedy chcemy mejemjetanje derje zmištrować.
Kelko ludźi we wašim towarstwje je?


text:
Idejowe wubědźowanje sakskeho fondsa „Čiń sobu!“ je we wosebitej kategoriji „Žiwa dwurěčnosć“ znowa tworićelskosć na dobro našeje maćeršćiny pozbudźiło. Serbske Nowiny tule dźensa posledni projekt w serialu předstaja.
We Wochožanskim parku błudźenkow budźe přichodnje móžno, so digitalnje tež serbskorěčnje po najwjetšej kamjenjowej zahrodźe Europy wodźić dać. Poskitk wudospołnja tak mjenowany, tuchwilu němčinu, pólšćinu a čěšćinu wopřijacy audioguide, z kotrymž móža sej wopytowarjo park samostatnje ze šmóratkom wotkryć. Wotpowědna aplikacija, kotruž tuchwilu dowuwiwaja, ma klětu na zwučenych platformach, kaž na přikład Google play abo App store, jako darmotny download přistupna być.