text:
Wetter in Czestochowa (Tschenstochau)Piotrkow Trybunalski
Wetter in Piotrkow TrybunalskiBarkowice Mokre Myszków Wieluń Zawiercie Tomaszow Mazowiecki Pabianice Opoczno Końskie Zduńska Wola Lubliniec Sieradz Łódź Tarnowitz Aleksandrow Lodzki Dombrowa Piekary Śląskie Bedzin Kielce Kluczbork Siemianowice Śląskie
Wetter in Siemianowice ŚląskieCzeladz Zgierz Olkusz Bytom Sosnowiec Königshütte Swietochlowice Kattowitz Zabrze Jaworzno Mysłowice Ruda Śląska Skarzhysko-Kamienna Ozorków Groß Strehlitz Glivich Chrzanów Mikolow Tichau Knurow Skierniewice Laziska Gorne Starachowice Czerwionka-Leszczyny
Wetter in Czerwionka-LeszczynyOppeln Auschwitz Krakau Kedzierzyn-Kozle Łowicz Kalisch Turek Radom Skawina Rybnik Żory Pszczyna Żyrardów Kutno Ostrowo Czechowice-Dziedzice
Wetter in Czechowice-DziedziceRydultowy Andrychow Ostrowiec Swietokrzyski
Wetter in Ostrowiec SwietokrzyskiLoslau Koło Bad Königsdorff-Jastrzemb
Wetter in Bad Königsdorff-JastrzembRatibor Sochaczew Brieg Bochnia Bielsko-biala (Bielitz-Biala)
Wetter in Bielsko-biala (Bielitz-Biala)Grodzisk Mazowiecki Oels Petrovice u Karvine Warka Pionki Detmarovice Brwinów Dolni Lutyne Karvina Bohumin Oława Gostynin Konin Rychvald Orlova Saybusch Pruszków Koberice Prudnik Krotoszyn Petrvald Albrechtice Horni Sucha Piaseczno Bolatice Piastow
Radomsko [ra'dɔmskɔ] ist eine Stadt in der Wojewodschaft Łódź in Polen. Radomsko ist Sitz des Powiats Radomszczański.
Die Stadt liegt im Westteil der Radomsko-Höhen, ca. 40 km von Częstochowa entfernt. Die Stadt bedeckt eine Fläche von 50,6 km² und hat etwa 49.000 Einwohner.
Die Siedlung wurde im Jahre 1243 erstmals erwähnt. Die Stadtrechte wurden durch den König Leszek II. Czarny im Jahre 1266 vergeben.


c: text/html

text:
Microsoft
Microsoft to je jydno s nojsrogszych na śwjeće firm we branży kůmputyrowyj. Nojbarzi znajůmo kej producynt systymůw operacyjnych MS-DOS a Microsoft Windows, a tyż paketa průgramůw bjurowych Microsoft Office. Spůłka zołożůno we 1975 uod Billa Gatesa a Paula Allena. Śedźiba mo we Redmond we stańy Waszyngtůn. Po wycofańu śe Billa Gatesa s prezesowańo, jeji prezesem zostoł Steve Ballmer. Podug danych za 2007 rok, Microsoft dowo robota lo 89 809 ludźi a uośůngo 14.065 mld $ zysku przi obrotach 51.122 mld $.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Szkocko gaelicko godka
Szkocko gaelicko godka (Gàidhlig) – jedno ze godek celtyckich, we keryj godo bezma 58 000 (2001)[1] ludźi, lo kerych je to godka uojczysto, uosobliwje na Půłnocnych Wyspach, Wyżyńe a myńszych wspůlnotach we Glasgow a Inverness. Poza Szkocyjům je używano we małych grupach we Kanadźe, USA a tyż i Australiji.
Szkocko gaelicko godka je bliżno spokrywńůno ze godkům irlandzkům, atoli separacyjo uod XVI wjeku je trocha porůżńůła.
Alfabet[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Alfabet zawjyro ino 18 buchsztabůw, nale bez kůmbinacyjo a leńicyjo/aspiracyjo (půmjyńańy słůw na anfangu bez buchsztaba h) robi śe 76 roztůmajtych dźwjynkůw.
Aa, Bb, Cc, Dd, Ee, Ff, Gg, (h*) Ii, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Rr, Ss, Tt, Uu
- ńigdy na poczůnku suowa
Aspiracyjo (bajszpil)[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
m -> czyto śe m
mh -> czyto śe kej ńyzgłoskotwůrcze u
Przipisy
Linki zewnyntrzne[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- Škocko galelicko Wikipedyjo
- Radyjo gaelicke (naćiś na Èist beò/Èist a-rithist)
- Dykcjůnoř online


text:
- Orzeł Kiedrzyn - Grom Miedźno 4-2
- Miedź Legnica - Podbeskidzie Bielsko-Biała 0-2
- GKS Starościn - Naprzód Jemielnica 4-4
- Jedność Rozmierka - Naprzód Jemielnica 3-9
- Ruch Zdzieszowice - Legia Warszawa 0-4
- Górnik Zabrze - Sandecja Nowy Sącz 3-2
- Dąbrowianka Dąbrowa Zielona - Małapanew Cynków 9-0
- Sokół Niemodlin - Piast Strzelce Op. 1-3
- Burza Lipki - LZS Golczowice 4-2
- ROW Rybnik - Gwardia Koszalin 0-0
- Liga
- Piłka nożna
- Klasa A
- Klasa B
- Młodzież
- Piłka ręczna
- Siatkówka
- Koszykówka
- Inne
- Moja liga
Piastowi brakuje punktu
Już ino jednego punktu brakuje rezerwom Piasta, żeby awansować do A-klasy. Dzisiej Piast leko ogroł ostatni manszaft tabeli, Zimno Wódka 6-0, a Jaryszów ogroł na wyjeździe Kadłubiec 1-0. Piast mo dalyj 5 punktów przewagi, a do końca łostały ino dwa szpile. Musiołby sie chyba trefić jakiś cud, coby Jaryszów przeskoczół Szczelce, je to prawie niemożliwe i Piast mo awans już w kieszyni, szampan już idzie w lodówce chłodzić, na bez tydzień moge sie przidać jak nic.
Ciekawie je w grupie piyrszyj. Tam Jemielnica wygrała ze Grodziskiym 6-0 i boł to dlo niyj mus, bo w sobota Piotrówka wygrała w Kielczy 5-2 i na jedyn dziyń przeskoczoła Jemielnica w tabeli. Dzisiej zaś wszystko je w normie, ale Jemielnicy poli sie grunt pod nogami, bo prawie cofnyli jyj walkower za mecz z Piotrówkom i skuli tego Jemielnica mo ino punkt przewagi nad Piotrówkom. W tyj grupie idzie barzyj o ambicja niźli o sportowo złość, bo tak jak wszyndzie, jak grajom dwa manszafty, co majom do siebie 2 kilometry i som z tyj samyj gminy. Na naszym forum momy kupa dyskusji o walkowerach, przepisach, murzinach, a tak po prowdzie to idzie o to, wto na koniec bydzie lepszy i awansuje do A-klasy. Piotrówka moge sie to trocha brać na ludzie, bo to je ino rezerwa, dlo Jemielnicy sprawa je poważniejszo, bo idzie o piyrszo drużyna, a tak po prowdzie, ta dzisiejszo bundesliga to je nic inkszego jak staro C-klasa, wiync uciekać z niyj wyżyj drużynom, co majom konsek ambicji, je czysty mus.
Coby po równo boło, to jeszcze pora słów o grupie krapkowickiyj. Tukej bliko awansu som Racławiczki, wtore wygrały z Chorulom i majom 3 punkty przewago nad Krympnom, któro po remisie w Gogolinie chyba nie mo już szans na przegonienie Racławiczek. Strata 3 punktów niby jest do odrobiynia w dwóch meczach, ale już za tydzień Racławiczki mogom świyntować awans i ostatni szpil moge być ino łopietruszka.


text:
-
Natalia Michorczyk i Przemysław Kościelniak wygrali II WTK juniorów na Dolnym Śląsku
Kategoria: Turnieje w Polsce - WTK / 28 Listopada 2010
Natalia Michorczyk (MKSTS Polkowice) i Przemysław Kościelniak (KU AZS UE Wrocław) wygrali II WTK juniorów w woj. dolnośląskim.
Tagi: WTK, juniorzy, dolny śląsk, dolnośląskie, Natalia Michorczyk, Przemysław Kościelniak
-
Ada Jończyk i Przemysław Kościelniak wygrali I WTK juniorów na Dolnym Śląsku
Kategoria: Turnieje w Polsce - WTK / 13 Września 2010
Ada Jończyk (MLKS Śnieżnik Stronie Śląskie) i Przemysław Kościelniak (KU AZS UE Wrocław) wygrali I WTK juniorów w woj. dolnośląskim.
Tagi: WTK, juniorzy, Ada Jończyk, dolny śląsk, dolnośląskie, Przemysław Kościelniak


text:
Aras
Aras (armensce Արաքս/Araks, azerbajdźansce Araz, persisce ارس Aras, turkowsce Aras Nehri) je z dołhosću wot 1072 kilometrow najdlěši přitok Kury w prědnjej Aziji a najwažniša rěka Małeho Kawkaza.
Běh[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wón wužórli so južnje turkowskeho města Erzurum w Bingölskich horinach a ćeče potom přewažnje do wuchodneho směra, najprjedy přez wuchodnu Anatolisku a nimo hory Ararat. Tule tworja hranicu mjez Armenskej na sewjernym (lěwym) brjoze a Turkowskej na južnym (prawym). Pozdźišo je Aras pomjezna rěka mjez Iranom na prawym boku a azerbajdźanskej eksklawu Nachičewan na lěwym kaž tež mjez Armenskej a Iranom. W Azerbajdźanje samym běži najprjedy přez Mugansku stepu a wuliwa so naposledk blisko městačka Sabirabad wotprawa do Kury.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Po Rusko-persiskej wójnje 1804–1813 sta so Aras – hromadźe z delnim běhom Kury hač do Kaspiskeho morja z pomjeznej rěku mjez woběmaj krajomaj. Po druhej wójnje 1826–1828 so hranica na wuchodźe dale na juh přepołoži a wotpowěduje wot toho časa dźensnišej statnej hranicy mjez Azerbajdźanom a Iranom.
-
-
Satelitowy wobraz z płódnej dolinu Arasa sewjernje hory Ararat
-
-
-


text:
Sachalin
Sachalin je wulka kupa w sewjerozapadnym Pacifiskim oceanje, před wuchodnym brjohom Sibirskeje. Wona je něhdźe 950 kilometrow dołha a hač do 160 kilometrow šěroka a je najwjetša kupa Ruskeje kaž tež hłowna kupa Sachalinskeje oblasće. Stolica oblasće a najwjetše město na kupje je Južno-Sachalinsk. Na Sachalinje nadeńdu so najbohatše znate łožišća zemskeho wolija a płuna w Ruskej.
Mjeno pochadźa wot mandźuriskeho słowa sahaliyan, kotrež woznamjenja „čorny“. Dospołne mandźuriske mjeno je sahaliyan ula angga hada („kupa před wuliwom čorneje rěki“), při čimž je rěka Amur měnjena.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Kupa Sachalin nadeńdźe so wuchodnje sibirskeje twjerdźe a sewjernje japanskeje kupy Hokkaido a wotmjezuje Ochotske morjo na wuchodźe wot Japanskeho na zapadźe. Na najwušim městnje, při tak mjenowanym Tatarskim přeliwje, je Sachalin jenož wósom kilometrow zdaleny wot twjerdźe. Při jeho zapadnym brjoze – napřećo Sachalinej – wuliwa so Amur do morja. Mórski přeliw mjez Sachalinom a Hokkaidom je 43 kilometrow šěroki.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Hač k Pětrohródskemu zrěčenju w lěće 1875 bě administratiwny status kupy njejasny. Tehdy wujednaštej Japanske kejžorstwo a Ruske carstwo, zo je Sachalin ruski teritorij, mjeztym zo słušeja Kurile do Japanskeje. W Rusko-japanskej wójnje 1904/05 wobsadźichu Japančenjo južny dźěl Sachalina, kiž přeńdźe po ruskej poražce pod japanske knjejstwo. Hranicu mjez japanskim a ruskim dźělom kupy tworješe wot 1905 do 1945 50. šěrokostnik. W awgusće 1945 wobsadźi Čerwjena armeja južny dźěl Sachalina kaž tež Kuriliske kupy. W lěće 1951 so Japanska Sachalina wzda.
Hač do lěta 1991 bě Sachalin zawrjene pasmo sowjetskeho wójska. Dnja 28. meje 1995 zemrě při ćežkim zemjerženju sylnosće 7,5 2000 wot cyłkownje 3500 wobydlerjow městačka Neftegorsk.


text:
Bjyg maratůński
Bjyg maratůński to je bjyg na dystanśe 42 kilomyjtrůw a 195 myjtrůw. Jygo mjano pochodźi uod mjasta Maraton we Grecyje, s kerygo podug powjarki grecki posuańec Filipiades po wygranej bez Grekůw bitwje s Persůma zalećou durś bjygem do Atyn, coby doć znać Atyńčykům uo zwyćynstwje a tyž uo tym, co kludźi śe ku ńim persko flota. Historyjo ta rozpropagowou we XIX wjeku brytyjski poeta Robert Browning, a za nomowům Michela Bréala, francuskigo filolůga, Pierre de Coubertin wuůnčyu bjyg dugodystansowy na dystans kej s Maratůnu do Atyn do programu pjyršych nowožytnych Igřisk Uolimpijskich. Na pjyršych Igřiskach do pokonańo buů dystans 40 km, ńimo iže s Maratůnu do Atyn je 37 km. We 1908 na Igřiskach we Lůndyńe dystans zwjynkšůno do 42,185 km takim kńifym, co přesuńynto meta tam kaj śedźoua krůlowa brytyjsko. Tradycyjńy uod uůnygo času je rozgrywany na takim dystanśe, a bjyg chopůw kůńčy koždo Uolimpjada. Bjyg babůw doćepano do průgramu Igřisk we 1984 we Los Angeles.
Bjygu maratůńskigo ńy rozgrywo śe yno na Uolimpjadach, fest popularne sům rozgrywane uod kůńca XIXstolećo masowe bjygi ulične, s kerych nojwjynkšy je tyn we Nowym Jorku.
Bjyg maratůński mo wuasno federacyjo športowo - AIMS (Śwjatowo Federacyjo Bjygůw Maratůńskich).


text:
Grecyjo
Grecyjo (grec. Eλλάδa (Elláda), IPA: [e̞ˈlaða] abo Eλλάς (Ellás), IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecko (Eλλnvιkή Anuokpatίa (Ellinikí Dimokratía), IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – państwo we pouedńowo-wschodńij tajli Ojropy, pouožůny na krańcu Půuwyspu Boukańskigo. Grańičy s Albańjům, Republikům Macedůńii i Buugarjům na půunocy a s Turcyjům na wschodźe. Mo dostymp do dwůch můř: Mořa Egejskigo na wschodźe, a Mořa Jůńskigo na zachodźe. Na uobu znojduje śe wjela wysp, tyž bydůncych tajlům Grecyje.
Uznowano za kolebka zachodńij cywilizacyji i bydůnco mjejscym narodźin dymokracyji, filozofji, športůw, polityki i dramatu, Grecyjo mo dugo i bůgato historyjo i dźedźictwo kulturowe, kere wpuynůuo na inkše kultury Ojropy, půunocnyj Afriki i Bliskigo Wschodu. Uobecńy je rozwijajůncym śe krajym, bydůmcym čuůnkym Uńii Ojropejskij uod 1981 r. a strefy ojro uod 2002 r.
Przipisy
- ↑ Dane za CIA The World Factbook World population - CIA.


text:
Juro Surowin
Georg Julius Justus Sauerwein (* 15. januara 1831 w Hannoverje; † 16. decembra 1904 w Kristianiji, źinsa Oslo) jo był ako nimski publicist, rěcny wědomnostnik a humanist zašćitowaŕ mjeńšynowych rěcow (dolnoserbski, litawski) w Nimskim kejžorstwje.
Žywjenje
Georg Sauerwein (serbski: Juro Surowin) jo se naroźił ako syn fararja w Hannoverje a jo w Gronauje (Leine) wótrosł. Ze 17 lětami jo złožył maturu a jo šeł na studij rěcnych wědomnosćow a teologije do Göttingena. Jo pak chójźił teke na cytanja fyziki, chemije a botaniki. Pó tśich lětach jo studium bźez wótzamknjenja pśetergnuł a jo pór lět we Walesu a Engelskej pśežywił. Tam jo wupytnuł swój rěcny talent. Za cas swójogo žywjenja jo nawuknuł wěcej ako 60 rěcow a dialektow.
Ze 24 lětami jo wózjawił engelsko-turkojski słownik. Wót 1857 jo był priwatny ceptaŕ princesny Elisabethy z Neuwieda, kótaraž jo była pózdźej kralowka Rumuńskeje a znata ako spisowaśelka pód pseudonymom Carmen Sylwa. Groni se, až jo zwězało jeju někotare lěta pótajmne lubstwo.
Wót 1856 do 1896 jo statkował ako lichotny sobuźěłaśeŕ w Britaniskem biblijowem towaristwje a jo se wobźělił na wjele pśełožkach biblije do wšakich rěcow a dialektow. 29. maja 1873 su 42 lětnemu pósćili titel doktora filozofije a magistera lichotnych wuměłstwow. Wót 1874 jo Surowin cesto pśebywał w Norwegskej, wósebnje w Dovre, a jo se tam zasajźował za wobnowjenje a wótžywjenje norwegšćiny.
1879 a 1881 jo kandiděrował ako wótpósłańc za Pšuski krajny sejm a 1898 za Nimski raichstag. Dla tegdejšego tśiklasowego wólbnego pšawa njejo se jogo wólba póraźiła. Dnja 16. decembra jo Juro Surowin w Kristianiji (Oslo) wumrěł. W Gronauje (Leine) su jogo pódla starjejšeju zakopali. W měsćańskem archiwje Gronau jo źinsa centralny archiw Surowina zaměstnjony. Gronauska realna šula jo se pó njom pomjenjowała a tež drogi w Gronauje, Hannoverje, Dovre, Klaipeźe (Memel), Siluśe (Heydekrug) a Bórkowach.
Statkownosć
Surowin jo płaśeł ako nejwětšy rěcny wucony swójogo casa. Ako se wuznawajucy pacifist jo se angažěrował pśeśiwo imperializmoju kejžorstwa a jo wózjawił mjazy drugim dwójorěcne basnje pśi góźbje měrowego kongresa 1899 w Parisu, w kótarychž jo napominał k měroju.


text:
Katedralna Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Gądów Mały, Wrocław, Pracze Odrzańskie, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Swojczyce, Wrocław, Borek, Wrocław, Fabryczna, Wrocław, Brochów, Wrocław, Pawłowice, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Kleczków, Wrocław, Południe, Wrocław, Bieńkowice, Wrocław, Świątniki, Wrocław, Popowice, Wrocław, Sępolno, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Krzyki, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Widawa, Wrocław, Plac Grunwaldzki. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Krzyżanowice, Mokry Dwór, Radwanice, Psary, Wilczyce.


text:
Piekarska Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Zalesie, Wrocław, Ołtaszyn, Wrocław, Gaj, Wrocław, Dąbie, Wrocław, Borek, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Kowale, Wrocław, Mokra, Wrocław, Kozanów, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Maślice, Wrocław, Muchobór Mały, Wrocław, Jagodno, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Rędzin, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Klecina, Wrocław, Pracze Odrzańskie, Wrocław, Śródmieście, Wrocław, Stabłowice. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Ligocka, Libańska, Krawiecka, Strzeblowska, Przejście Słodowe, Samuela Dicksteina, Granitowa, Wyspa Opatowicka, gen. Stanisława Kopańskiego, św. Idziego. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wilkszyn, Paniowice, Kotowice, Szewce, Pisarzowice.


text:
reżyseria: Wojciech Malajkat / obsada: Marta Walesiak, Tomasz Sapryk, Piotr Szwedes, Joanna Trzepiecińska, Przemysław Glapiński, Łukasz Chmielowski, Katarzyna Bagniewska, Piotr Polk, Witold Dębicki, Piotr Siejka, Grażyna Strachota, Beatrycze Łukaszewska, Albert Osik
reżyseria: Wojciech Kościelniak / obsada: Mateusz Deskiewicz, Paweł Kamiński, Piotr Kamiński, Krzysztof Żabka, Zyta Bujacz, Joanna Ziemczyk, Katarzyna Wolska, Karolina Świetlaga-Domańska, Joanna Sikorska, Anna Szymoniak, Karolina Banaszek, Justyna Woźniak, Wiktor Korzeniowski, Jacek Pluta, Przemysław Glapiński, Łukasz Chmielowski, Anna Terpiłowska, Piotr Polk, Katarzyna Żak, Piotr Siejka, Michał Konarski, Marcin Piętowski, Hanna Śleszyńska, Albert Osik
reżyseria: Wojciech Malajkat / obsada: Tadeusz Borowski, Piotr Szwedes, Maria Gudejko, Marta Nieradkiewicz, Krystyna Tkacz, Jacek Pluta, Przemysław Glapiński, Łukasz Chmielowski, Piotr Polk, Rafał Cieszyński, Piotr Siejka, Michał Konarski, Marek Bargiełowski, Marcin Piętowski, Magdalena Wójcik, Hanna Orsztynowicz
reżyseria: Krzysztof Jaślar / obsada: Karolina Michalik, Wiktor Korzeniowski, Jacek Pluta, Przemysław Glapiński, Maciej Radel , Łukasz Chmielowski, Katarzyna Bagniewska, Anna Terpiłowska, Beatrycze Łukaszewska
reżyseria: Magdalena Miklasz / obsada: Emilia Konarska, Lena Krawczyk, Anna Antoniewicz, Adrian Budakow, Anna Stela, Paweł Binkowski, Agnieszka Makowska, Przemysław Glapiński, Marcin Bartnikowski, Piotr Siejka, Michał Konarski
reżyseria: Marek Kalita, Aleksandra Popławska / obsada: Borys Wiciński, Iwo Wiciński, Antonina Kalita, Helena Norowicz, Sebastian Stankiewicz , Agnieszka Krukówna, Bartosz Porczyk, Aleksandra Popławska, Przemysław Glapiński, Anna Smołowik, Piotr Siejka, Jerzy Nasierowski, Bogdan Słomiński
reżyseria: Bogusław Linda / obsada: Patryk Pietrzak , Iwo Kozłowski, Bartłomiej Jan Nowosielski, Karolina Michalik, Dorota Gorjainow, Eryk Lubos, Jerzy Radziwiłowicz, Tomasz Sapryk, Katarzyna Zielonka, Aleksander Sosiński, Katarzyna Bagniewska, Katarzyna Zawadzka, Wojciech Zieliński, Piotr Siejka, Jerzy Słonka, Albert Osik
reżyseria: Wojciech Kościelniak / obsada: Barbara Melzer, Marta Walesiak, Emilia Komarnicka, Szymon Osiński, Oliwia Kukułka, Monika Andrzejkiewicz, Wojciech Michalak, Przemysław Bluszcz, Jacek Zawada, Krzysztof Tyszko , Angelika Paradowska , Monika Majewska, Zyta Bujacz, Joanna Ziemczyk, Wiktor Korzeniowski, Jacek Pluta, Przemysław Glapiński, Anna Terpiłowska, Piotr Siejka, Michał Konarski, Albert Osik
reżyseria: Jacek Bończyk / obsada: Marta Walesiak, Dorota Gorjainow, Jacek Zawada, Hanna Kochańska, Jolanta Litwin-Sarzyńska, Jacek Pluta, Przemysław Glapiński, Maciej Radel , Anna Terpiłowska, Anna Modrzejewska, Piotr Siejka, Michał Konarski, Jerzy Słonka, Hanna Orsztynowicz, Beatrycze Łukaszewska, Beata Jankowska-Tzimas, Albert Osik
reżyseria: Barbara Borys-Damięcka / obsada: Zbigniew Kozłowski, Jacek Zawada, Hanna Kochańska, Krystian Modzelewski, Michał Konarski , Jolanta Litwin-Sarzyńska, Jacek Dzięgiel, Beata Romanowska , Renata Domagała, Jacek Pluta, Przemysław Glapiński, Maciej Radel , Łukasz Chmielowski, Katarzyna Bagniewska, Anna Terpiłowska, Anna Modrzejewska, Piotr Siejka, Beatrycze Łukaszewska, Beata Jankowska-Tzimas, Albert Osik
reżyseria: Omar Sangare / obsada: Maciej Babicz, Kamil Suszczyk, Dawid Ściupidro, Hanna Skarga, Agata Różycka, Ania Lemieszek, Zofia Domalik, Martyna Byczkowska, Michał Klawiter, Marcin Bubółka, Marcin Stępniak, Sonia Mietielica, Dominika Kryszczyńska, Petra Mijanovic, Karolina Charkiewicz, Vova Makovskyi, Henryk Simon, Eliza Rycembel, Daniel Olbrychski, Barbara Wrzesińska
reżyseria: Wojciech Malajkat / obsada: Patryk Pietrzak , Mariusz Drężek, Rafał Mohr, Dorota Gorjainow, Przemysław Bluszcz, Daniel Olbrychski, Wojciech Malajkat, Aleksandra Justa, Iwo Pawłowski, Przemysław Glapiński, Wojciech Zieliński, Maria Seweryn, Antoni Pawlicki
reżyseria: Jerzy Bielunas / obsada: Krzysztof Szczepaniak, Katarzyna Kubalska, Jan Peszek, Wojciech Malajkat, Jolanta Fraszyńska, Michał Czaderna, Krzysztof Dracz, Krystyna Tkacz, Kinga Preis, Bartosz Porczyk, Jacek Pluta, Przemysław Glapiński, Hanna Śleszyńska, Beatrycze Łukaszewska
reżyseria: Jerzy Bielunas / obsada: Krzysztof Szczepaniak, Jan Peszek, Jolanta Fraszyńska, Michał Czaderna, Krzysztof Dracz, Krystyna Tkacz, Kinga Preis, Bartosz Porczyk, Jacek Pluta, Przemysław Glapiński, Hanna Śleszyńska, Beatrycze Łukaszewska


text:
Arnold Schwarzenegger
Arnold Alois Schwarzenegger (rodz. 30 lipca 1947 we Thal) – austryjocko-amerikański kulturysta, aktor a polityk, gubernator stanu Kaliforńijo. Rodzůny we wśi Thal kole Grazu we Austryje. We 1968 wyjechou do USA a we 1983 erbnyu amerikůńske uobywatelstwo. We 1986 hajtnyu śe s Maryjkům Shriver, prezynterkům TV a kuzynkům prezydynta J.F. Kennedy'ego. Mo ś ńům dwůch synkůw a cera.
Karjera začynou kej kulturysta a zebrou mynga nadgrodůw we kůnkůrsach Mr. World, Mr. Universe, Mr. International, Mr. Europe, a tři razy Mr. Olympia. Jygo muskle a sylwetka (wzrost 1,88 m, woga 115 kg, uobwůd klotki pjyrśowyj 155 cm, uobwůd we paśe 86 cm) sprowiuy, co lo ńykerych stou śe "kulturystům wšech čosůw" ("Mr. Everything").
Kej aktor, debjut mjou we filmje "Hercules in New York". Inkše filmy we kerych grou to m. in. "Conan the Barbarian", "The Terminator", "Predator", "Kindergarten Cop", "Batman and Robin" a inkše.
Kej polityk, noležy do Partyje Republikańskij, a s jei ramjyńo kandydowou na gubernatora stanu Kaliforńija we 2003 roku. Wygrou te wybory, a tyž i nastympne we listopadźe 2006 i do terozki je gubernatorym. Spekulowano uo jygo kandydatuře na prezydynta USA, nale při uobecnyj konstytucyje ńy je to možliwe, skiž tygo co bjerne prawo wyborče we wyborach prezydynckich majům ino rodzyńi we USA.


text:
Kupiecka Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Księże Wielkie, Wrocław, Opatowice, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Kowale, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Oporów, Wrocław, Pracze Odrzańskie, Wrocław, Zalesie, Wrocław, Rędzin, Wrocław, Klecina, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Księże Małe, Wrocław, Swojczyce, Wrocław, Bartoszewice, Wrocław, Psie Pole, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Pilczyce, Wrocław, Jagodno, Wrocław, Południe. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Park Juliusza Słowackiego, Kosmiczna, Park Popowicki, Józefa Wąsowicza, Wacława Gąsiorowskiego, Rozjazdowa, Rzepakowa, Andrzeja Kmicica, Żabia Ścieżka, Hajducka. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Mokronos Dolny, Zabrodzie, Ślęza, Bielany Wrocławskie, Cesarzowice.


text:
Szekulada
Szekulada (nah.: xocolotl - goszko woda) – wyrůb cukerńiczy uůnaczůny s mjazgi kakaowyj, fetu kakaowygo (masło kakaowe) abo fetu cukerńiczygo, czygoś do słodzyńo a inkszych dodatkůw. Wytwarzano je uůna nojczyńśći we postaći tabulek. We ńykerych krajach, gůwńy we Meksyku, powszychńijszo je szekulada we postaći napoju na wodźe, mleku abo inkszym płyńy. Rzodźi trefjo śe szekulada sproszkowano abo we granulkach.
Zorty szekulady[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- Przodńi tajlůng:
- Goszko – składo śe ze masła kakaowygo, proszku kakaowygo a cukru, roz a kedy ze ńywjelgům domjyszkům wanilije. Zawjero przynojmńij 70% produktůw ze kakaowyj mjazgi a powinno być przigotowywano we tymperaturze 31,1–32,7 °C. Zawjyro 2–5 rozůw wjyncyj teobrominy niż mlyczno.
- Mlyczno – we jeji skłod wchodźi tyż mlyko abo proszyk mlyczny i wanilijo, a zowartość kakao ńy przekraczo 50%. Tymperatura uůnaczyńo mo 28,9–30,5 °C. Zwykle szekulada ta zawjero ńy mńyj niż 25% suchyj kakaowej masy we sumje, 14% suchyj mlycznyj masy, 2,5% suchyj uodfetowanyj masy kakaowej, 3,5 % fetu mlycznygo a 25% fetu razem.
- Bjoło – ńy zawartośći kakaowygo proszku. We nojlypszich szekuladach tyj zorty je ino do 33% kakaowygo masła. Tymperatura wytwarzańo 27,9–30,5 °C. Ńykerzy uwożajům, iże tyn wyrůb ńy je szekuladom ze wzglyndu na niskům zawortość kakaowygo masła.
- Deserowo
- Szekulady byndůnce mjeszońinům roztomajtych składńikůw ze inkszych zort szekulad:
- Bakalijowo
- Uorzychowo
- szekulady ze uowocůma, likerkůma a inkszymi dodotkůma
Szekulada „couverture” je wyrobym uotrzymonym ze wyrobůw kakaowych a cukrów, zawjero ńy mńij ńiż 35% suchyj masy kakaowyj, we tym:
- 1) ńy mńij niż 31% fetu kakaowygo;
- 2) ńy mńij niż 2,5% ńyfetowyj suchyj masy kakaowyj.
We produktoch szekuladopodobnych zawortość kakao ńy przykraczo 7% cołkej masy. Wjynkszość producyntůw lo uzyskańo gładkij, jydnorodnyj struktury dodowo do szekulady lecytyna sojowo (E322), abo PGPR (polirycynoyoleińon poliglicerolu – E476), co pozwalo zmńyjszyć zawartość drogjygo masła kakaowygo a uobńyżyć lepkość masy.


text:
Referent dr. Hartmut Leipner ze Žylowka, wacej znaty ako pśedsedaŕ Towaristwa za serbsku rěc w cerkwi, jo źaržał spódobny pśednosk na temu „Serbske kulturne žywjenje w Dolnej Łužycy pó reformaciji“.
Wětošow/Vetschau. To pśibiśe tych wuwołanych 95 póstawkow na źurja Grodoweje cerkwje w Wittenbergu pśez Mjertyna Luthera (1483–1546) njejo rozlěgało až do Dolneje Łužyce. Ale ten wucynk togo tšojenja jo dosegał až do tudy. Wóno jo se rownało mócnemu štormoju, njewjedroju z błyskom, pógrimom a kšupami. Wóno jo tencasny swět, serbski a nimski, kradu pśeměniło a pśeměnjujo hyšći źinsa. Te pśisłucharje su se naźejali, až dostanu konkretne informacije, kak jo ta cerkwina rewolucija we 16. stolěśu wótběgnuła. A wóni njejsu šli tužne domoj.
Pśeto dr. Hartmut Leipner jo jim prezentěrował wjele nowych faktow a fotografijow. Źěl wót nich jo južo wótśišćany w serbskej rěcy we casopisu Nowy Wósadnik. Tuchylu źěłaju na tom, aby jen do nimskeje rěcy pśestajili.
*


text:
Geografiska dołhosć
Geografiska dołhosć (prjedy: „stopjeń dołhosće“), λ, mjezynarodnje skrótšena z long. (longitudo = lon., longitude = jendź., franc. atd. „dołhosć“), wopisuje jednu z wobeju koordinatow městna na zemskim powjerchu, a to jeho poziciju na wuchod abo na zapad wot definowaneje (samowólnje postajeneje) sewjero-južneje linije, nuloweho meridana. Wona je so prjedy stopjeń dołhosće mjenowała. Geografiska dołhosć je kut, kotryž so, wuchadźo wot nuloweho meridiana (0°), hač do 180° k wuchodnemu a 180° k zapadnemu směrej měri. Wjeršk tutoho kuta je srjedźišćo mysleneje zemskeje kule, ramjenja wuchadźeja ze srjedźišća přez nulowy meridian resp meridian, na kotrymž městno leži, kotrehož geografiska dołhosć ma so podać. Město předznamješka (tradicionelnje +wuchod, −zapad) je tež E resp. W dowoleny (skrótšenka "O" wobeńdźe so stracha zaměny dla, hlej deleka).
- Městna ze samsnej dołhosću leža na meridianje. Meridian běži wot čopa k čopej a je połojca dołhostnika. Na zemskej kuli je dołhostnik (wobstejacy z dweju napřećiwneju meridianow) wulki kruh.
- Za postajenje dypka na zemskim powjerchu – za podawanje jeho geografiskeho połoženja – je přidatnje podawanje jeho geografiskeje šěrokosće (prjedy: jeho „stopnja šěrokosće“) jako druha koordinata trěbna.
Wobsah
Postajenje městna a časa[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Nulowy meridian[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Dokelž njeje přiródna nulowa marka za meridiany (poł dołhostnika), kaž je ekwator za měrjenje šěrokosće, dyrbi so nulowy meridian definować. Wot antiki so Ferrowy meridian wužiwaše. Hakle w lěće 1884 je so swětodaloko jednotnje tón meridian postajił, na kotrymž je srjedźna wóska wěsteho teleskopa obserwatorija Greenwich (London) (hlej Stawizniske).
Geografiska dołhosć podawa so jako kutowy wotstawk w stopnjach, (łukowych) mjeńšinach a sekundach wot nuloweho meridiana k wuchodej (E) abo zapadej (W). Skrótšenka E za wuchod (wot jendźelskeho „east“) doporučuje so přez DIN 13312, kotryž je rozsudny za nawtiku a lětansku nawigaciju, zo bychu so zmylki přez zaměnu pismika O z ličbu 0 a z francoskej škrótšenku za zapad ("ouest") zwoprědka wuzamknyli.
Najwjetša móžna ličbna hódnota je tuž 180 stopnjow, při čimž 180°E = 180°W. Přibližnje pódłu tuteje geografiskeje dołhosće, ale z chětrymi wotchilenjemi, běži w Pacifiku datumowa mjeza postajena wot potrjechenych krajow.
Wotstawk meridianow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wotstawk mjez dwěmaj dołhostnikomaj je na ekwatorje najwjetši. Tam je wotšěrjenje wot jednoho stopnja 111,32 km wulke. Tuta distanca wotpowěduje eksaktnje 60 mórskim milam, dokelž je so mórska mila prěnjotnje z jednej łukowej mjeńšinu na ekwatorje definowała.
Na čopomaj wšak padaja wšě dołhostniki w jednym dypku hromadźe. Wotstawk mjez dwěmaj dołhostnikomaj da so za šěrokosć φ a zemski radius r přibližnje ze slědowacej formlu wobličić:
W Němskej leži mjez 63,8 km (Flensburg, Sylt) a 75,5 km (Oberstdorf).
Pisanja ličbnych hódnotow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wobmjezowanje podaćow dołhosće na cyłoličbne stopnje by tuž skoro wšudźe za podaća pozicije přenjedokładne (w direktnej bliskosći k čopej wuwzate) było (to je přičina za to, zo wuraz stopjeń dołhosće je zestarjeny). Dokładniše podaća geografiskeje dołhosće dadźa so na slědowace wašnje wuhotować:
- w kutowej jednotce stopjeń w decimalnym pisanju (na př. 66,34°) - tež podaće hač na zapad abo na wuchod nuloweho dołhostnika je móžno (na př. 66,34° wuchod resp. 66,34° E). W geoinformatice so podaće °E zwjetša přez pozitiwnu a podaće °W přez negatiwnu ličbu zwuraznja.
- seksagezimalnje w mjeńšinach a sekundach (w samsnym přikładźe 66° 20′ 24″). 66° 20′ 24″ je krótke pisanje za slědowacu sumu třoch kutow 66° + 20′ + 24″. Tutej plusowej znamješce so wuwostajetej. Sumandy so při tym tak wuběraja, zo ličbne hódnoty před mjeńšinu a sekundu su mjeńše hač 60. Sekunda geografiskeje dołhosće wotpowěduje na ekwatorje čarje něhdźe 31 metrow, w srjedźnej Europje (na 50° N geografiskeje šěrokosće) wokoło 20 metrow.
- W nawtice so při podawanju geografiskich koordinatow dźensa kutowa jednotka sekunda woběńdźe, tak zo horni přikład budźe: 66° 20′ 24″ = 66° 20,4′. Hišće dokładniše podaća pozicije, kaž so na př. w satelitowej nawigaciji docpěwaja, wotbłyšćuja so w dalšich městnach za komu.
- Předewšěm w namórnistwje so dołhostniki z 3 městnami před komu pisaja. Přez to so rozdźěl k šěrokostnikam jasnišo wuzběhuje. Přikład: 010,43° E.
- Rotacije zemje dla, 360° w 24 hodźinach, da so geografiska dołhosć tež jako čas zwuraznić. Městny hodźinski kut wužiwa so w astronawigaciji.
Přikłady[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Berlin: 13° 19′ wuchod
- Hamburg: 10° 00′ wuchoda
- Mnichow: 11° 35′ wuchod
- Tokio: 139° 42′ wuchod
- San Francisco: 122° 25′ zapad
- Pozicija satelita Astra 1 nad ekwatorom: 19° 12' wuchod
Čas[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Rotacije zemje dla je městny čas na rozdźělnych šěrinach rozdźělne. Časowy rozdźěl k nulowemu meridianej je jedna hodźina na 15° dołhostneho rozdźěla. Z toho časowe pasma wuchadźeja.
Pola 0° je srěni městny čas (SMČ) runja UTC.
Stawizniske[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Grjekski astronom a matematikar Hipparchos (wok. 190–120 př.n.l.č.) je zemju k wuchodo-zapadnemu směrej prěni raz w 360 stopnjow dźělił.
W europskim namórnistwje je poćahowy system dołhostnikow dołho njejednotny był. Wot 2. lětstotka př.n.l.č. hač do 19. lětstotka je Ferro-meridian dominantny był, kotryž je Klawdius Ptolemeus postajił a so na najzapadnišu kanarisku kupu El Hierro (17° 40′ W) poćahuje.
Po naciji so koordinatowe syće na nulowe meridiany w Londonje, Parisu abo Sankt Petersburgu poćahowachu. Hakle na mjezynarodnej meridianowej konferency, we Washingtonje 1884, postajichu Greenwich pola Londona swětodaloko, mj.dr. dokelž so britiske mórske mapy swětodaloko wužiwachu.
Zwěsćenje geografiskeje dołhosće[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Mjeztym zo geografiska šěrokosć přez měrjenje wertikalnych kutow słónca abo sewjernički je relatiwnje jednorje wobličujomna, wuwiwaše so wobličenje aktualneje geografiskeje dołhosće z podobnej dokładnosću dołhi čas ekstremnje ćežko. Tutón za mórsku nawigaciju wažny dołhostny problem je so hakle kónc 18. lětstotka rozrisał. Za to su jara dokładne časniki trěbne, kotrež tež při najmócnišim mórskim žołmjenju spušćomnje funguja, bjeztoho zo bychu so přez wjedrowe wliwy kaž horcota a włóžnosć powětra pohubjeńšili. Prěni časnik, kotryž je tute předpokłady spjelnił, běše „H4“, kotryž blidar John Harrison w měrcu 1762 wunamaka. Mytowe pjenjezy wustajene za to wot dołhostneje komisije britiskeho sejma we wysokosći 20.000 puntow dósta Harrison hakle po wukazu krala Jurja III. w lěće 1773. Zo by trěbnu dokładnosć docpěł, zhotowi swój časnik wužiwajo kulkowcy nimale bjez rybowanja a z bimetalemi resistentnymi přećiwo chabłanjam temperatury.
Wotwisnosć wot referencneho elipsoida[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Dołhosć wariěruje wo sekundy, jeli so druhi referencny elipsoid abo wotchilacy geodetiski datum wužiwa. Njewužiwa-li so globalnje najlěpje přiměrjacy elipsoid, rěči so tež wo geodetiskej dołhosći.
Hlej tež[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Dava Sobel: Längengrad. Taschenbuch ISBN 3-442-72318-3 (Ilustrowane wudaće ISBN 3-8270-0364-4)


text:
Jurij Brósk
Jurij Brósk (němsce Georg Moritz Broske; * 25. awgusta 1833 w Malešecach, † 16. junija 1915 w Zhorjelcu) bě serbski farar, přełožowar a basnik.
Wón narodźi so jako syn tehdyšeho Malešanskeho fararja Handrija Bróska w ewangelskej wosadnej wsy a wopyta gymnazijej w Budyšinje a Žitawje. Wot 1856 do 1859 studowaše w Lipsku teologiju a bě tam z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa. Po studiju započa jako kandidat w Budyšinje a skutkowaše po tym wjace hač štyrceći lět wot 1861 do 1902 jako farar w tehdy hišće poměrnje serbskej Křišowskej wosadźe pola Wósporka. W lěće 1902 poda so na wuměnk a přesydli so do Žitawy, 1907 potom do Zhorjelca.
Jurij Brósk přeserbšći předewšěm němsku nabožinsku poeziju a bě stajny dopisowar do ewangelskeju časopisow Pomhaj Bóh a Misionski Posoł. W lěće 1872 wuda zběrku swojich přełožkow a swójskich pěsnjow pod titulom Ćiche chwile při božej studničce. Přełožowaše tež dźěła Emanuela Geibela, Friedricha Rückerta, Justina Kernera, Karla von Holteia a druhich němskich lyrikarjow.
Z kulturnostawiznisce zajimaweho Bróskoweho dźenika, kotryž serbsce a němsce pisaše, je so 22 němskorěčnych lětnikow wuchowało.
Brósk bě wot 1860 hač do 1888 čłon Maćicy Serbskeje.
Žórło
- Franc Šěn: Brósk, Jurij. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 76sl.


text:
Parkowa Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Maślice, Wrocław, Opatowice, Wrocław, Psie Pole, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Mokra, Wrocław, Księże Małe, Wrocław, Polanowice, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Fabryczna, Wrocław, Bierdzany, Wrocław, Zalesie, Wrocław, Zakrzów, Wrocław, Borek, Wrocław, Osiniec, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Popowice, Wrocław, Marszowice, Wrocław, Poświętne, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Jerzmanowo. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Miechowska, Czesława Miłosza, Niedźwiedzia, Dalimira, gen. Józefa Sowińskiego, Malinowa, Józefa Supińskiego, Garwolińska, gen. Franciszka Włada, Łużycka. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Mokry Dwór, Wilczyce, Radwanice, Łany, Krzyżanowice.


text:
Kasprowicza Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Różanka, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Jagodno, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Gądów Mały, Wrocław, Sępolno, Wrocław, Borek, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Mokra, Wrocław, Południe, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Partynice, Wrocław, Ołtaszyn, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Kleczków, Wrocław, Maślice, Wrocław, Poświętne, Wrocław, Zakrzów. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: mjr. Hubala, Wejherowska, Częstochowska, Plac Powstańców Warszawy, Szara, Sochaczewska, Turawska, Złotej Lilii, Macieja Miechowity, Himalajska. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Krzyżanowice, Psary, Szymanów, Ramiszów, Cienin.


text:
Jagiellońska Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Jagodno, Wrocław, Brochów, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Fabryczna, Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Dąbie, Wrocław, Pawłowice, Wrocław, Bierdzany, Wrocław, Kozanów, Wrocław, Huby, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Sępolno, Wrocław, Partynice, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Śródmieście, Wrocław, Popowice, Wrocław, Zakrzów, Wrocław, Kleczków, Wrocław, Gaj. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Samuela Dicksteina, Drogosławicka, Jana i Jędrzeja Śniadeckich, Adama Uznańskiego, Skwer Zbyszka Cybulskiego, kard. Bolesława Kominka, Stanisława Więckowskiego, Wyspa Kępa Mieszczańska, Plac Gustawa Daniłowskiego, Tyniecka. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Mirków, Pruszowice, Domaszczyn, Ramiszów, Wilczyce.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Luiza, Jan a Damian smědźa někotre dny pola wowki a dźěda na wsy přebywać. To je wjeselo, wšako mataj wowka a dźěd stajnje chwile a w zahrodźe a lěsu móža so dźěći wuběhać. Tola tež na łubi chowa so mnoho zajimaweho a putaceho! Luizy so wosebje wutykana sowa Otilija lubi. Jako dźěd dźěćom přeradźi, zo je tež w bliskim lěsu hižo sowu wuhladał, njedadźa wone hižo měra. Chcedźa sowu widźeć! Hač pak ju wodnjo nadeńdu? Abo dyrbja traš póćmje do lěsa hić? Prěnja dźěćaca kniha z pjera Měrany Cušcyneje puta dźěći wot 4 lět ze swojej wobrazliwej rěču. Barbne ilustracije Gudrun Lenz wuběrnje z tekstom korosponduja. Kniha hodźi so jara derje k předčitanju, ale tež jako prěnja lektura za dźěći, kiž su runje čitać nawuknyli.


text:
Krej Saary
Krej Saary (mjym.: Saarland, fr.: Sarre) – jedyn ze mńyjszych zwjůnzkowych landůw Mjymcůw, położůny we połedńowo-zachodńij tajli kreju. Nazwa landu połazi uod rzeki Saary, kero przepływo bez jego połedńe. Mo 2570 km² wjyrchu a ůng. milijůn mjyszkańcůw. Stolicům a nojwjynkszym mjastym Kreju Saary je Saarbrücken. Na půłnocy mo grańica ino ze jednym zwjůnzkowym landym, ze Nadryńijům-Palatynatym, a na połedńu ze Francyjům, skiż czygo tyn krej mjoł wielgi ajnflus na kultura a gyszichta landu. Jednak ludźe we Kreju Saary ńy godajům godkům francuskům, kej myśli wiela ludźi ze inkszych tajlůw Mjymcůw, nale dialektami frankůńskimi godki mjymjeckiej.
Gyszichta przemysłowo Kreju Saary je fest powjůnzana ze bergmaństwym, skiż czygo tukej do śe nojść wiela storych grubůw, hołdůw a hutůw. Nojbarźi znona ze storych hutůw je Völklinger Hütte, kero dźiśoj je muzeum i je na liśće śwjatowygo dźedźictwa UNESCO.
W lotach 50ych Kraj Saary bůł jedyn ze nojbogatszych landůw Mjymcůw, nale dziś skiż uobalyńa bergmaństwa mo wielge bezroboće a gubi mjyszkańcůw. Jednak ze wszyskich landůw Mjymcůw mo nojsrogsza wielość autobanůw uod wjyrcha a nojsrogszo kwota domůw własnych.


text:
Belgijo
Belgijo, Krůlestwo Belgije (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne we zachodńij Ojropje, we pouedńowych Ńiderlandach. Grańičy uod zachodu s Francyjům (620 km), uod pouedńo s Luksymburgjym (148 km), uod wschodu s Ńymcůma (167 km) a uod půunocy s Holandjům (450 km). Uůnčno dugość grańic lůndowych wynośi 1 385 km, půnadto istńije 64-km fragmynt wybřeža Mořa Půunocnygo. Podźelůno je uůna na tři strefy godkowe: francusko, ńiderlandzko i mjymjecko. Bruksela, stolica Belgije, je jydnočeśńy "stolicům" Uńje Ojropejskij.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Wucbnica „Dolnoserbski 1“ jo koncipěrowana a zapołožona na tematisko-situatiwnem zakłaźe. Wóna wopśimjejo temy, situacije a wobstojnosći ze šulskego, familiarnego, wšednego, młoźinskego, wejsańsko-měsćańskego, powšyknotowarišnostnego a serbsko-narodnego wobswěta. Na praktisko-komunikatiwny part pśiswóje sebje wukniki a wuknice wobšyrny słowoskład, gramatiske zakładne znaśa, wobroty a trěbne rěcne zamóžnosći za rozměśe, cytanje, powědanje a pisanje serbšćiny.


text:
Offline English Polish Dictionary FREE (Angielsko Polski Słownik Bezpłatne) pobierz
Teraz Offline English Polish Dictionary FREE (Angielsko Polski Słownik Bezpłatne) jest już dostępny do pobrania na pl.games321 Offline English Polish Dictionary FREE (Angielsko Polski Słownik Bezpłatn
Date: 8/9/2015 1:59:12 PM
53 Users Played
- Offline English Polish Dictionary FREE (Angielsko Polski Słownik Bezpłatne) na komputer
- Offline English Polish Dictionary FREE (Angielsko Polski Słownik Bezpłatne) Gra
- Offline English Polish Dictionary FREE (Angielsko Polski Słownik Bezpłatne) mod apk
- Offline English Polish Dictionary FREE (Angielsko Polski Słownik Bezpłatne) na android
- Offline English Polish Dictionary FREE (Angielsko Polski Słownik Bezpłatne) Kody


text:
Karoliny
Karoliny su skupiny kupow w zapadnym Ćichim oceanje, kotraž słuša k Mikroneziji. Nadeńdu so mjez Filipinami na zapadźe a Marshallowymi kupami na wuchodźe. Na juhu leži Papuwa-Nowa Gineja.
Hač do lěta 1899 słušeše najwjetši dźěl Karolinow k Španiskej. Po poražce w Španisko-ameriskej wójnje předachu Španičenjo swój podźěl Němskemu kejžorstwu, tak zo běchu kupy hač do Prěnjeje swětoweje wójny z dźělom němskeje kolonije Němska Nowa Gineja. Mjez swětowymaj wójnomaj stejachu zwjetša pod japanskim zarjadnistwom a po Druhej swětowej wójnje pod US-ameriskim.
Najwjetši dźěl archipela słuša dźensa k wot 1990 njewotwisnej Mikroneziskej, mjeztym zo twori mały dźěl Zapadnych Karolinow wot 1994 njewotwisnu republiku Palau.
Karoliny su pomjenowane po španiskim kralu Korli II. (1661–1700).


text:
Provided by FoxColors - Color hex code related information and conversions
uapokryniczno, wapokryniczno, sahokryniczno, sarokryniczno, sapmkryniczno, saprkryniczno, sapotryniczno, sapouryniczno, sapokayniczno, sapokfyniczno, sapokgyniczno, sapokhyniczno, sapokrsniczno, sapokryiczno, sapokrybiczno, sapokrynjczno, sapokryniizno, sapokrynikzno, sapokrynipzno, sapokrynicmno, sapokrynicyno, sapokryniczeo, sapokryniczlo, sapokryniczso, sapokrynicznh, stapokryniczno, syapokryniczno, sajpokryniczno, saypokryniczno, sapoqkryniczno, sapovkryniczno, sapokryoniczno, sapokryyniczno, sapokrynciczno, sapokrynuiczno, sapokryniaczno, sapokrynimczno, sapokrynipczno, sapokrynixczno, sapokrynicgzno, sapokrynicmzno, sapokrynicuzno, sapokryniczano, sapokrynicznao, sapokryniczndo, sapokrynicznio, sapokrynicznod, sapokrynicznos, sapokrynicznot, sapokrynicznou,
2014 © FoxMos.com. ALL Rights Reserved. Terms of Use Link to Us FoxColors FoxMaster Famousbirthdays.com


text:
Indyjski Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Południe, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Zalesie, Wrocław, Księże Wielkie, Wrocław, Opatowice, Wrocław, Brochów, Wrocław, Mokra, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Popowice, Wrocław, Kozanów, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Księże Małe, Wrocław, Kuźniki, Wrocław, Gaj, Wrocław, Bieńkowice, Wrocław, Osobowice, Wrocław, Zakrzów, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Kowale, Wrocław, Śródmieście. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Budowlana, Plac Franciszkański, Malachitowa, Aleksandra hr. Fredry, Marcina Bukowskiego, Grunwaldzka, Mieszczańska, Średzka, Wambierzycka, Franciszka Juszczaka. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Radwanice, Iwiny, Zacharzyce, Smardzów, Mokry Dwór.


text:
Włościańska Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Plac Grunwaldzki, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Zakrzów, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Ownia, Wrocław, Księże Małe, Wrocław, Pawłowice, Wrocław, Rakowiec, Wrocław, Strachocin, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Różanka, Wrocław, Bierdzany, Wrocław, Kłokoczyce, Wrocław, Dąbie, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Pilczyce, Wrocław, Klecina, Wrocław, Kowale, Wrocław, Poświętne. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Wyboista, Paczkowska, Staroleska, Grodecka, Władysława Broniewskiego, Fabryczna, Park Stabłowicki, Michała Płońskiego, Łanowa, Wolbromska. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wilczyce, Łany, Kiełczówek, Dobrzykowice, Kamieniec Wrocławski.


text:
Słowacyjo
Słowacyjo, Słowacko Republika (sł.: Slovensko, Slovenská republika) – państwo strzůdlůndowe we Ojropje Strzodkowyj. Grańica mo ze Austryjům (127 km), Polskům (597 km), Czeskům Republikům (240 km), Ukrajinům (98 km) a Madźarůma (678 km). Cołko dugość lůndowyj grańicy je 1740 km. Słowacyjo ńy mo dostympu do morzo. Do 1993 bůła tajlům Czechosłowacyje. Stolicům kraju je Bratysława, kero leży nad Důnajym, wele grańicy ze Austryjům a Madźarůma. Uod 2004 roku Słowacyjo je we Ojropejskij Ůńiji. Tajluje śe na uoźym tajli, kere majům mjano krajůw.


text:
Katolëcczi Kòscół
Katolëcczi Kòscół (rzimsczégò òbrządkù) - nôwikszô na swiece chrzescëjańskô wëzaniowô zrzesznica, głoszącô regle wiarë ë żëcô zwóné katolëcëzną. Pierszi w nim je Biskùp Rzimù - Papiéż. W spòleznie z nim je kòlegium biskùpów z nim zrzeszonych. Dzysô Papiéżã je Frãcëszk.
Katolëcczi Kòscół je dzysô na Kaszëbach dominëjącą religiją, wikszosc Kaszëbów je wëznaniô rzimskò-katolecczégò. Pamiãtné słowa ò ùtrzëmanié swòji wiarë ë kùlturë wëpòwiedzôł do Kaszëbów, papiéż Jan Paweł II w Gdini i Sopóce. Swégò czasu nimò cëskù na germanizacjã prësczich władzów, Katolëcczi Kòscół béł ùznôwóny za òbstojenié pòlskòscë. Bëło tak nimò ùległoscë niechtërnëch biskùpów, bãdącëch – przë znajomòscë pòlsczégò czë kaszëbsczégò jãzëka – z rodowiznë Miemcama. Kaszëbsczi jãzëk do rzimskò-katolëcczegò òbrzãkù wprowôdzony òstôł w latach 90-tëch XX stalata. Wiele Kaszëbów i ni leno òni - w tim kòscele - mòdlą są ò jak nôchùtszé wëniesenié Słëdżi Bòżégò Kònstantina Dominika na wôłtôrze. Krziże na rozchódnëch drogach zrosłë są z widzënkã zemi Kaszëbów.
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Štó njeby chcył kaž prawy kuchar pjec a warić? Swojich lubych abo přećelow překwapić ze słódnym menijom? Warjenska kniha z pjera znateho serbskeho kucharja Tomaša Lukaša přeprošuje dźěći wot wosom lět a cyłu swójbu na dyrdomdej do kuchnje. Nimo zdźěla hižo w Płomjenju wozjewjenych nadeńdźeće w předležacej warjenskej knize cyle nowe recepty, hač su to mały přikusk, słódna poliwka, tykanc, lazanja abo tež ─ za pokročenych a znajerjow kuchinskeho dźěła samo nukl w salmorejo-jušce. Na jednore a přehladne wašnje wopisuje a pokazuje Tomaš Lukaš krok po kroku, kak so wšo spřihotuje, nawari abo napječe. W dodawku nadeńdźeće přehlad wužiwanych a znatych zelow a korjeninow kaž tež mały praktiski słowničk. Dźakowano praktiskeje spiraloweje wjazbje móžeće sej knihu na kóžde městno w kuchni stajić, zo njebyšće při dźěle přehlad zhubili. Tuž dajće so překwapić a wosebje dajće sej słodźeć!


text:
Hanafuda
Hanafuda (jap. 花札) - karty do szpilã japōńskegŏ pochodzyniyŏ użiwane do mocki szpilōw. Mianŏ beztuplikowŏć do sie jako "kwiŏtkowe karty".[1][2] Miano tyż moge ôznoczŏć szpilã we te karty.
Treść
Poza Japōniyjōm[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Hanafuda je szpilane czynsto na Hawajach a we Połedniyowej Koryje, nale we inkszym mianiy. Na Hawajach wystympuje Hawajskim Koi-Koi kery mianuje siy Sakura, Higobana, a czasym Hanafura. We Połedniyowej Koryje,karty sōm mianowane Hwatu (Kor: 화투, Hanja: 花鬪); kere miano je tuplikowane jako bitwŏ kwiotōw. Nŏjczynstszy szpil Hwatu je Go-stop (Kor: 고스톱)[3] abo Seotda (Kor: 섯다). Hwatu je nojczynsciyj szpilane we Chińskim Nowym Roku a Chuseok (추석). Szpilaniye we Go-stop ôstało siy tradycyjōm koryjańskich familijōw. Koreańsko zorta je ajnfachowo szpilanŏ we 3 perzōny, abo rzadziyj we 2.W Hanafude tyż siy szpila we Mikronezyje we sztyry perzōny.
Karty[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
We szpilu je 12 tajli. Kŏżdo je repryzyntowano bez kwiŏtek, a kożda tajla mo sztyry karty. We ajnfachowych szpilach każdŏ tajla mŏ dwie ajnfachowe karty a dwie szpecialne. Niy zowżdy siy liczy pōnkty, jako iże we wiynkszościy szpilōw badŏ siy ino na karciyane kombinacyja.
Zorty[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
To sōm zorty szpilaniy o we karty Hanafuda.
- Koi-Koi
- Hachi-hachi (ôziym-ôziym)
- Hana Awase
- Mushi, popularne we Kansai
- Sudaoshi
- Tensho
- Hachi
- Hawajski Koi-Koi
- Go-Stop
Prawidła[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Te regle niy sōm ôficyjne: je mocka zorty szpila w Hanafuda.
Cyl[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Zdobydź wiyncyj pōnktōw niżeli oponent. Zwykle je ustalōne wiela pōnktōw je do zwyciynstwã, abo szpilo siy by posiydziyć jak najsrogszŏ wielość pōnktōw.
Prawidła szpilaniyŏ[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Karty sōm tasowane a niyskoro położōne na kupka (mianowane tyż giełdōm). Ôziym kart je ustawiyōne do dołu. Eźli je wiyncyj szpilerōw, to wielość handã siy zmniyjszo.
Szpil[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Szpilery sztartujōm ôd rozdajōncegŏ a kōntynuujōm podle zygarã.[4] Szpiler biere karty rozdōne mu a prōbuje dopasowŏć je do kart na stole.Eźli niy mŏ karty kerōm moge dopasowoć to dŏje jednōm kartã na strzodek . Karta musiy być dano wiyrchym, a eźli je ta zorta na strzodku to szpiler biere te karty lo siyã, eźli niy mŏ to karty ôstajōm na strzodku.[5]
Szpil kōńczy siy kej niy mo na strzodku żŏdnych kart, abo kej szpiler niy mŏ już kart.
Eźli szpiler mŏ sztery pary abo dwa kōmpletne tajle, to tyn szpiler automatyczniy wygrywo. Pōnktowaniy we kożdej zorciy je inksze.
Hiki[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Eźli na strzodku je numera kart s jednej tajli, a szpiler mŏ reszta kart s tej tajli to je mianowane hiki. Szpiler moge wziōnć wszyjske karty s tej tajli. Prōba wziyńciya kart s hiki bez karte sztormu je niylegalnym posuniyńciym. Eźli wszyjske karty s tajli sōm na strozdku to wszyjskie karty sōm przetasowywane.
Pōnktowaniy[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Po kożdej rundziy, kożdy szpiler mŏ do ôbliczyniyo wartość posiydzōnych kart.
We niykerych zortach, 'zwyciynsca biere wszyjsko' eli zwyciynsca ôbliczo wszyjskie pōnkty s kart swoich a oponentōw we tej rundziy.
Pōnktowaniy moge być inksze we inkszych zortach.
Oya-gachi[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Eźli je remis to rozdajōncy wygrywo. Eźli rozdajōncy niy je w stōniy remisu to szpiler nojbliżej jego wygrywo.
Przipisy[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- ↑ Games played with Flower Cards
- ↑ Pakarnian, John, "Game Boy: Glossary of Japanese Gambling Games", Metropolis, 22 styczyń 2010, zaj. 15.
- ↑ Rules of Go Stop
- ↑ Japōńskŏ publikacyjŏ (1970).
- ↑ Prawidła szpilaniyŏ w Hanafuda. digidemon.com


text:
评分: 5.9
主演: Artur Zmijewski / 玛雅·奥丝塔泽斯卡 / 安杰‧黑拉 / Danuta Stenka / 杨·恩格莱特 / 玛格塔莱娜·希莱卡 / Agnieszka Glinska / 帕威·马拉欣斯基 / Maja Komorowska / Wladyslaw Kowalski / Oleg Drach / Oleg Savkin / 谢尔盖·加尔迈什 / Antoni Pawlicki / Agnieszka Kawiorska / 乔希姆·保罗·阿斯波克 / 威德马·巴维斯基 / Sebastian Bezzel / Jacek Braciak / Stanislaw Brudny / 斯坦尼斯瓦·塞林斯卡 / Leon Charewicz / Waldemar Czyszak / Alicja Dabrowska / Aleksander Fabisiak / 维克多莉亚 / Krzysztof Globisz / Krzysztof Kolberger / Zbigniew Kozlowski / Rafal Kronenberg / Roman Leus / Janusz Lagodzinski / Olgierd Lukaszewicz / Maria Maj / Tomasz Miedzik / Józef Mika / Andrzej Pieczynski / Leszek Piskorz / Waldemar Pokromski / Dariusz Poleszak / Jakub Przebindowski / Anna Radwan / Jacek Romanowski / Rafal Sadowski / Dariusz Toczek / Tadeusz Wojtych / Wieslaw Wójcik / Krystyna Zachwatowicz / Ilia Zmiejew / Vladimir Abramushkin / Miroslaw Bala / Wojciech Chorazy / Robert Cichon / Piotr Cichon / Rafal Czachur / Jacek Drozd / Adam Graczyk / Roman Gruszkiewicz / Dymitr Holówko / M. Karpowicz / Joanna Kawiorska / Józef Kielar / Andrzej Kociubinski / Piotr Kolski / Filip Kowalczyk / Barbara Kurzaj / Grzegorz Kwiecien / Jacek Lenartowicz / Wojciech Leonowicz / Tomasz Leszczynski / Maciej Mikolajczyk / Piotr Polak / Andrzej Mlynarczyk / Jacek Rathe / Modest Rucinski / Szymon Rzaca / Piotr Sieklucki / Klaudia Siemek / Andrzej Sitek / Jakub Snochowski / Krzysztof Szczerbinski / Andrzej Szenajch / Zbigniew Swiderski / Agnieszka Wensora / Stefan Wojcicki


text:
Japůńijo
Japůńijo (jap. 日本 – Nihon abo Nippon; 日本国 – Nihon-koku abo Nippon-koku posuchej po japůńsku) – państwo wyspjarske leżůnce we Azyji Wschodńij na Pacyfiku. Morze Japůńske uoddźelo kraj uod kůntynyntu azyjotyckigo. Archipelag Japůński rozćůngo śe uod Wysp Nansei na połedńu do Hokkaido na půłnocy i skłodo śe s ůngyfer 4 000 wysp. Nojwjynksze s ńich to: Honsiu, Hokkaido, Kiusiu i Sikoku.
Japůńczyki sům dźiś społeczyństwym jydnolitym pod wzglyndym narodowośćowym, godkowym, kej tyż wyznańowym i kulturowym.
Mjyszkańcy uowygo kraju uod zarańo dźijůw muszům zmagać śe s śiłami przirody: trzyńśyńůma źymje, wybuchůma wůlkonůw, ńiszczyćelskymi falůma tsůnami i katastrofalnymi sztůrmůma. Natůmjast rzeźba terynu i skrůmne złoża surowcůw mineralnych ńyzbyt sprzijajům powstańu śilnygo państwa. Gůrzisty charakter Japůńje sprawił, iże wůnske ńiźiny nadbrzeżne stoły śe głůwnym mjejscym uosadńictwa ludnośći; sam tyż rozwinyła śe gospodarka, sam powstoły mjasta; rozkwitła cywilizacyjo. Choby na przekůr tym ńysprzijajůncym warůnkům wspůłczesny Kraj Kwitnůncyj Wiśńi je nojbardźij rozwińjyntym państwym Azyje i jydnym s nojlepij rozwińjyntych na źymskym globje.


text:
Uczniowie
- Piotr Bogalecki, Chorzów, I Liceum Ogólnokształcące im. J. Słowackiego w Chorzowie
- Łukasz Ciupka, Jeleśnia, Zespół Szkół Budowlano-Drzewnych w Żywcu
- Magdalena Dudek, Częstochowa, IX Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida w Częstochowie
- Wojciech Herzyk, Katowice, Państwowa Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II st. im. K. Szymanowskiego w Katowicach
- Jakub Lortz, Siemianowice Śląskie, I Liceum Ogólnokształcące im. J. Słowackiego w Chorzowie
- Magdalena Majewska, Ruda Śląska, I Liceum Ogólnokształcące im. J. Słowackiego w Chorzowie
- Andrzej Majewski, Tychy, II Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida w Tychach
- Monika Owsianka, Imielin, Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Śląskich w Bieruniu
- Rozalia Słodczyk, Lubliniec, , IX Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida w Częstochowie
- Magdalena Woźniewska, Gliwice, Liceum Ogólnokształcące "Filomata" w Gliwicach
Studenci
- Radosław Chmielowski, Katowice, Akademia Górniczo-Hutnicza
- Maciej Chowaniok, Ustroń, Uniwersytet Śląski
- Katarzyna Czornik, Mysłowice, Uniwersytet Śląski
- Magdalena Duda, Sosnowiec, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach
- Wojciech Front, Katowice, Akademia Muzyczna w Katowicach
- Anna Lorenc, Świętochłowice, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach
- Paweł Maślankiewicz, Katowice, Uniwersytet Śląski
- Agata Płaza, Tarnowskie Góry, Uniwersytet Śląski
- Michał Stangel, Gliwice, Politechnika Śląska
- Jacek Wiśniewski, Piekary Śląskie, Politechnika Śląska


text:
Papua-Nowo Gwinyjo
Papua-Nowo Gwinyjo (Papua New Guinea, Ńyzoležne Państwo Papui-Nowyj Gwinyje – Independent State of Papua New Guinea) – państwo we Uoceańije, we Melanezyje, ležy uůne we wjynkšyj tajli na wyspje Nowo Gwinyjo (w jei wschodńij tajli) a krům tygo na ůng. 2800 mjyńšych wyspůw. Grańica lůndowo mo yno s Indunezyjům, bez mořa sůmśaduje tyž s Australijům a Wyspůma Salůmůna. Doobkoua Papui-Nowyj Gwinyje sům wody Uoceanu Spokojnygo, Mořa Nowogwinyjskigo a Mořa Koralowygo.
Je to kraj we wjynkšyj tajli gůřysty, nojwyžšy wjyrch mo 4509 m n.p.m. Lične wulkůny. Kraj je nawjedzany bez třyńśyńo źymje a ńykej tsunami. Klimat sam je růwńikowy, gorki a wilguy. Bogaty nec řykůw a gynste losy.
Kraj zaśedlůny uod 60 tyś lot, bez Ojropejčykůw uodkryto we XVI wjeku, nale aže po XIX wjek kraj bůu bezma coukim ńyzbodany. Mjano "Nowo Gwinyjo" nadali krajowi žygloře s Hišpańije, skiž tygo, co tubylcy zdowali im śe podane na mjyškańcůw Gwinyje we Africe. Dziśejšo Papua-Nowo Gwinyjo powstoua bez skuplowańy dwůch terytorjůw downych kolůńji (mjymjeckij a brytyjskij), kere uobje dostouy śe pod ferwaltůng Australije, a uod 1975 uostou ńypodleguym państwym. We 1988 roku wyspa Bougainville průbowoua secesyje, we wolkach poginyuo přez 20 tyś. ludźi. Wyspa pozostoua we skuodźe Papui-Nowyj Gwinyje, nale dostoua autonůmijo.


text:
Filozofijô
Termin "filozofijô" pòchòdô òd grecczich słów philos (miłota) ë sophia (mądrosc), ë je dolmaczony jakno "miłota mądroscë". To czim filozofijô dokładno je, abò czim darwô bëc, je samò w se filozoficzną problemą, jaką filozofòwie w historëji rozmajice rozmieli ë traktowelë.
Filozofijô mòże bëc rozmiónô jakno discëplina, co òna zajimô sã nôbarżi òglowima ë fùndamentalnyma pëtaniama, chtërné mòże człowiek pòstawic, np.:
- czim je jistnienié?
- czim je wiedzba?
- czim je dobro ë zło?
- jakô je nôtëra czasu ë rëmù?
- czim je mëslenié ë swiąda?
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
-
Informacje na temat:
artur olszanecki
-
Punkty: Polonia: Jerrod Gee 18, Sladjan Stojkovic 16, Tim Young 13, Paweł Surówka 9, Igor Milicic 3, Artur Olszanecki 2, Jarosław Zyskowski 1 AZS: Dominik Derwisz 19, Piotr Karolak 18, James Murdock 12, Michał Nowakowski 9, Tomasz Celej 8, Waldemar Polek 6
-
Punkty: Malfarb: Rusłan Bajdakow 19, Dubravko Zemlijc 15, Timothy Young 15, Jacek Krzykała 11, Krzysztof Sidor 7, Zoran Sretenovic 6, Artur Robak 4, Wadim Czeczuro 3 Polonii: Jan Trojanowski 17, Goran Kalamiza 17, Jacek Olejniczak 11, Robert Pacocha 8, Jerrod Gee 8, Artur Olszanecki 6, Paweł Surówka 5, Leszek Karwowski 5
-
Punkty: Brok: Andrzej Pluta 18, Marcin Stokłosa 3, Artur Golański 1, Radosław Hyży 16, God Shammgod 15, John Taylor 3, Leszek Karwowski 13, Dawid Przybyszewski 4, Gordan Zadravec 18, Kordian Korytek 10 Polonia: Paweł Czosnowski 7, Slavian Stojkovic 11, Artur Olszanecki 12, Robert Pacocha 4, Łukasz Muszyński 2, Janusz Warmiak 2, Jerrod Gee 15, Pawel Surówka 17, Michał Polanowski 0, Jarosław...
-
Punkty: Zepter: Maciej Zieliński 25, Joseph McNaull 22, Aleksandar Avlijas 14, Dominik Tomczyk 13, Adam Wójcik 7, Rafał Bigus 6, Raimonds Miglinieks 5, Robert Kościuk 4, Tomasz Cielebąk 2, Artur Bajer 0 Polonia: Sladian Strojkovic 20, Young Tim 20, Jarosław Zyskowski 14, Madian Silobad 10, Igor Milicić 6, Artur Olszanecki 5, Paweł Czosnowski 0, Jacek Olejniczak 0, Robert Pacocha 0, Piotr Pawlak 0
-
Punkty: Legia: Ronald Draper 25, Tomasz Rospara 16, Jerry Hester 16, Wojciech Królik 13, Jacek Rybczyński 12, Mirosław Łopatka 5, Martynas Purlys 2, Daniel Stec 0 Polonia: Goran Kalamiza 16, Walter Jeklin 15, Leszek Karwowski 14, Jan Trojanowski 12, Jarrod Gee 12, Robert Pacocha 11, Matthew Fish 4, Artur Olszanecki 0
-
Punkty: Polonia: Sladian Stojkovic 21, Goran Kalamiza 9, Robert Pacocha 9, Jarrod Gee 6, Matt Fish 6, Jan Trojanowski 5, Arkadiusz Olszanecki 4, Paweł Czosnowski 2 Stal: Petey Sessoms 20, Krzysztof Sidor 13, Tim Young 11, Uvis Helmanis 10, Zoran Sretenovic 10, Dariusz Parzeński 8, Wojciech Szawarski 4, Artur Robak 0
-
Punkty: Bobry: Krysztof Kwiatkowski 18, Jugoslav Dasić 12, Jacek Sulowski, Adam Molski 9, Marcin Kuzian 9, Maciej Guzik 6, Michał Kułyk 5, Joachim Wolnik 3, Obrad Fimić 3, Sebastian Kobiela 2 Polonia: Goran Kalamiza 24, Walter Jeklin 20, Leszek Karwowski 11, Robert Pacocha 11, Jarrod Gee 9, Jan Trojanowski 8, Michał Polanowski 5, Jacek Olejniczak 2, Artur Olszanecki 0
-
Punkty: Polonia: Walter Jeklin 29, Jacek Olejniczak 16, Jerrod Gee 15, Goran Kalamiza 13, Michał Polanowski 12, Leszek Karwowski 6, Jan Trojanowski 4, Robert Pacocha 2, Artur Olszanecki 1, Paweł Czosnowski 0 SKK: Marek Łukomski 24, Szymon Szewczyk 22, Daniel Danielkiewicz 7, Paweł Suski 7, Maciej Sudowski 6, Łukasz Biela 5, Marcin Jakubowski 0, Sebastian Bednarski 0, Maciej Nowoświecki 0
-
Punkty: Legia: Wojciech Królik 29, Mirosław Łopatka 16, Ronald Draper 10, Tomasz Rospara 9, Jacek Rybczyński 8, Martynas Purlys 5, J.B. Reafsnyder 4, Daniel Stec 3, Kamil Sulima 2 Polonia: Jarosław Zyskowski 25, Jarrod Gee 20, Robert Pacocha 12, Sladian Stojkovic 7, Paweł Surówka 6, Artur Olszanecki 4, Paweł Czosnowski 2, Jacek Olejniczak 0, Łukasz Muszyński 0
-
Punkty: Pogoń: Ivo Nakic 32, Augenius Vaskys 12, Mirosław Frankowski 9, Duane Cooper 9, Marcin Sroka 9, Ivano Newbill 7, Krzysztof Morawiec 2, Andrzej Wierzgacz 2, Radosław Broda 0 Polonia: Sladian Stojkovic 22, Jarrod Gee 18, Goran Kalamiza 15, Paweł Surówka 7, Jarosław Zyskowski 5, Artur Olszanecki 4, Michał Polanowski 3, Jacek Olejniczak 0, Paweł Czosnowski 0


text:
Mysio bojka
I to łod samego Bónda!
Ale niy tego 007 Jamesa Bónda, ino łod Michael'a. Chopa, kiery stworzył misia Paddingtóna.
Ja, Michael Bónd to jedyn z nojbardzij znanych dzisioj twórców knig dlo bajtlów. Bestóż ciekawy żech bół, co tyż to za nowo jego bojka wydoł łostatnio ZNAK.
Już pjyrszy kótnakt z BOJKÓM ŁO MYSIJ RODZINIE mie przekwapił. Bo tyż wyglóndo łóna tak trocha jak album. Twardo łokładka, wielgi format, pjykne ilustracje i malunki... No musza Wóm pedzieć, że tekst Bónda nadowo sie tak na jedne czytanie (nijlepij dziecku przed snym), ale za to te rusunki to idzie paczeć, paczeć i podziwiać, i wiela razy byście sie na nie niy gafcyli, to za kożdym razy znojdziecie cosik nowego i gryfnego.
Ich autorkóm jes Emily Sutton i jak to sie u nos godo: sóm łóne naprowdy szykowne i so schön. Downo żech takich urokliwych malunków niy widzioł. Te wszyskie angielskie łogrody, pupynsztuby, spiżarnie... Very english to wszysko jes. Takie "Downtown Abbey" ino, że z ikszyj (mysij) perspektywy :)
Dziecka śledzónc przigdy mysij familii i sie pochicharajóm, i trocha poszterujóm (bo pora razy nasze małe bohatyry bydóm miały niy małe problymy). No ale jak to dycki w bojkach bywo, wszysko skóńczy sie dobrze i wszyscy bydóm... spać. Dugo i szczyńśliwie.
*
Miołek do Wos mini-kónkurs, w kierym szło wygrać jedyn ygzymplorz BOJKI ŁO MYSIJ RODZINIE. Nagroda dostowo:
Karolina Korzyniowsko ze Sopotu
Gratuluja, jeszcze dzisioj kniga pódzie do wysyłki. I to niy sama. Bo cosik dó nij tyż jeszcze dociepna.


text:
Rozjezdny Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Bieńkowice, Wrocław, Muchobór Mały, Wrocław, Jerzmanowo, Wrocław, Pilczyce, Wrocław, Ołtaszyn, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Borek, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Gaj, Wrocław, Księże Wielkie, Wrocław, Maślice, Wrocław, Rędzin, Wrocław, Żerniki, Wrocław, Rakowiec, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Różanka, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Brochów. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Rondo Ronalda Reagana, Jarosława Iwaszkiewicza, Sułowska, Pienińska, Brzozowa, św. Marii Magdaleny, Stanisława Moniuszki, Władysława Czaplińskiego, Karola Miarki, Łyżwiarzy. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wysoka, Mokronos Dolny, Radomierzyce, Ślęza, Biestrzyków.


text:
Astronomija
Astronomija (ze starogrichiskeje ἀσtpovouίa, astronomía, „wobglědowanje gwězdow“, nastało ze starogrichiskego ἄσtpov [ástron], „gwězda, njebjaske śěleso“, a vόuoς [nómos], „nałog, kazń“) jo wědomnosć wó njebjaskich śělesach. Wóna pśepytujo z pśirodowědomnostnymi srědkami kakosći objektow we uniwersumje, pótakem njebjaskich śělesow (planety, mjasec, gwězdy inkluziwnje słyńca, gwězdowe gromady, galaksije a galaksijowe gromady), interstelarneje materije a we swětnišću wustupujucego promjenjenja. Mimo togo pyta wóna za rozměśim uniwersuma ako cełka, jogo nastaśa a jogo natwari.
Lěcrownož se jano na mało šulach wuwucujo, wubuźujo astronomija a jeje slěźeńske wuslědki wjeliki zajm w zjawnosći a jo daloko rozpśestrěty hobby (glej amaterowa astronomija). To zwisujo na jadnom boce z "pózwigujucym" zaśišćom, ako gótujo gwězdne njebjo teke gaž jano z wócyma glědaš, na drugem boce pak teke z jeje tematiskeju bogatosću, dotyknjenim filozofiskich pšašanjow a zwiskom z kosmonawtiku.
Astronomija njedej se z astrologiju zaměniś (grich. ἀσtpoλoYίa, astrología, „wěda wó gwězdach“), ako jo měła w Antice samski wóznam ako astronomija.
Stawizny astronomije
Astronomija płaśi ako jadna z nejstaršych wědomnosćow. Zachopjeńki astronomije laže wěrjepódobnje w kultiskem cesćenju njebjaskich śělesow. W lěttysacy trajucem procesu su se źělili nejpjerwjej astronomija a pśirodowa religija, pózdźej astronomija, meteorologija a kalendarjowe licenje, w pózdnem srjejźowěku potom astronomija a astrologija. Bytostne mrocniki za našu wědu wó swětnišću su byli wunamakanje teleskopa pśed něźi 400 lětami, kenž jo Kopernikowy pśewrot dokóńcył, ako teke pózdźej w 19. stolěśu wunamakanje fotografije a spektroskopije. Wót srjejźi 20. stolěśa mógu astronomy z bźezwobsadkoweju a wobsadkoweju kosmonawtiku zemsku atmosferu pśewinuś a bźez jeje wobgranicowanjow wobglědowaś, to groni we wšyknych wobłukach elektromagnetiskego spektruma. K tomu pśiźo hyšći móžnosć, pśespytowanym objektam direktnje woglědaś a tam dalšne, nic jano wobglědujuce měrjenja gótowaś. Paralelnje se twarje pśecej wětše teleskopy za wobglědowanje ze zemje.
Fachowe wobłuki astronomije
Astronomiska wědomnosć se źěli powšyknje pó pśepytowanych objektach, a pó tom, lěc jo slěźenje teoretiskego abo wobglědujucego razu. Wažne zakładne wobłuki su astrofyzika, astrometrija a njebjaska mechanika, nejwažnjejše póla su fyzika słyńcnego systema, wósebnje planetologija, galaktiska astronomija, kótaraž pśeslěźujo ptaškowu drogu a jeje centrum, ekstragalaktiska astronomija, kótaraž pśepytujo natwaŕ drugich galaksijow a jich aktiwne jědra, abo błyski gammapromjenjow ako nejwěcej bogate na energiju procese uniwersuma, ako teke relatiwistiska astrofyzika, kenž se na pśikład z carnymi źěrami zaběra. Stelarna astronomija pśepytujo naroźenje, wuwiśe a smjerś gwězdow. Kosmologija se zaběra ze stawiznami a nastaśim uniwersuma, a kosmogonija wopisujo stawizny našogo słyńcnego systema. Dla integracije wjelich metodow se źěli wobglědujuca astronomija pśecej mjenjej pó wužywanych wobłukach žwałowych dłujkosćow (radijowa astronomija, infracerwjena astronomija, wizuelna astronomija, ultrawioletna astronomija, roentgenowa astronomija a gammapromjenjowa astronomija), dokulaž slěźeńske kupki a (w idealnem paźe) teke jadnotliwe wědomnostniki mógu wužywaś informacije ze wšyknych tych žrědłow. Tencasnje nejnowšy wobłuk jo eksoplanetologija.
Wusčejše metody klasiskeje astronomije su ako poziciska astronomija z pomocu astrometrije a njebjaskeje mechaniki njebjaske śělesa katalogizěrowaś (gwězdowy katalog, efemeridy), a w astrofyzice fyziku swětnišća a we njom zdźaržanych objektow pśeslěźowaś. Pódla togo se móžo kosmonawtika ako eksperimentelna astronomija wobglědowaś, a kosmologija ako teoretiska disciplina.
Astronomija a druge wědomnosći
Wusko z astronomiju zwězanej stej fyzika a matematika, tej fachowej wobłuka stej se cesto mjazsobnje wopłoźowałej a wobglědujotej se teke w studiumje astronomije ako cełk. Uniwersum se wopokažo we wjele padach ako laboratorium fyziki, wjele jeje teorijow se móžo jano w jogo dalokosćach a na górucych, na energiju bogatych objektach pśepytowaś. Mimo togo su byli wobšyrne wobliceńske nadawki astronomije nastark až do numeriskeje matematiki a pśeźěłanja datow.
Pó tradiciji źěła astronomija gromaźe z geodeziju (astrogeodezija, zwěsćenje městna a zwěsćenje casa, póśěgowańske systemy, nawigacija), z licenim casa a kalendarjowym licenim (astronomiska chronologija) ako teke z optiku (wuwijanje astronomiskich instrumentow a sensorow). Dla instrumentow a metodow jo teke wjele paralelow k technice, kosmonawtice a matematice (měrjeńske srědki, satelitowa technika, modelěrowanje drogow njebjaskich śělesow). Geodetiske metody se wužywaju teke za zwěsćenje grawitaciskego póla a figurow drugich njebjaskich śělesow.
W slědnych lětźasetkach jo nabyło na wažnosći zgromadne źěło astronomije z moderneju geologiju a geofyziku, pśeto se kšyjo źěłowe pólo geowědomnosćow ze źělami planetologije. Mineralogija analyzěrujo kamizny zemje z pódobnymi metodami ako te drugich njebjaskich śělesow. Kosmochemija ako źěl chemije pśepytujo nastaśe a rozdźělenje chemiskich elementow a zwězanjow w uniwersumje a chemisku ewoluciju, eksobiologija pak wobstojnosći nastaśa a eksistence žywjenja zwenka zemje.
Dalej pśiběra mjazydisciplinowe slěźenje z něga skerjej duchownowědomnostnje wusměrjonymi wědomnostnymi disciplinami:
Astronomiske stawizny ako źěl stawiznowědomnosćow pśepytuju stawizny astronomije. Twarjenja a namakanki z pśedstawiznoweje a jěsnostawiznoweje doby se gódnośe źeń a wěcej w astronomiskem zwisku (archeoastronomija). Dokulaž astronomija se zaběra mimo togo we wobłuku kosmologije z pšašanjami za nastaśim, wuwiśim a kóńcom uniwersuma, su teke zrězki z teologiju a filozofiju.
Glej teke
Literatura
Jadnotliwe twórby
- Albrecht Unsöld, Bodo Baschek: Der neue Kosmos. ISBN 3-540-42177-7
(standardna wucbnica za studium)
- Meyers Handbuch Weltall, Wegweiser durch die Welt der Astronomie. 1994 (7. pśeźěł. nakład), ISBN 3-411-07757-3
- P. Murdin (Hrsg.): Encyclopedia of Astronomy & Astrophysics. 2001, ISBN 0-333-75088-8 – http://eaa.iop.org/
- Der Brockhaus Astronomie: Planeten, Sterne, Galaxien. F. A. Brockhaus, Mannheim – Lipsk 2006, ISBN 3-7653-1231-2
- Kurt Hopf: Von der Erde ins All – Das Weltall in Beispielen – didaktiska zběrka meterialow na CD-ROM za źiśownje, šule, gwězdarnje a planetariumy, COTEC-Verlag Rosenheim
- Harry Nussbaumer: Das Weltbild der Astronomie. 2007, ISBN 978-3-7281-3106-5, 2. rozšyr. a aktual. nakład. vdf Hochschulverlag.
Periodikumy
- Sterne und Weltraum, mjasecnik za astronomiju
- Astronomie Heute, popularny magacin za astronomiju a kosmonawtiku, 10 wudaśow wob lěto, nimske wudaśe wót Sky & Telescope (eng. wikipedija)
- Sternenbote, awstriski mjasecnik za astronomiju
- Interstellarum, dwójo-mjasecnik za praktisku astronomiju
- Astronomie + Raumfahrt, dwójo-mjasecnik za wucbu, dalejkubłanje, lichy cas ISSN|0004-6310
- Regiomontanusbote, kwartalne wudaśe Nürnbergskego astronomiskego towaristwa a Nürnbergskego astronomiskego źěłowego zjadnośeństwa ISSN|0938-0205
Eksterne wótkaze
- Cogodla astronomija? W: Max-Planck-Institut für Astronomie
- ceste pšašanja w nimskej astronomijowej diskusijnej kupce de.sci.astronomie
- NASA: Astronomy Picture of the Day – wšednje nowy astronomiski wobraz z rozjasnjenim (engelski)
- NASA ADS – datowa banka astronomiskeje slěźeńskeje literatury (eng.)
- njebjaske fota – digitalna astrofotografija
- astronomiske powěsći w 11 rěcach
- nimskorěcne boki wó astronomiji
- pódłymjone artikle k wobłukam astronomije a astrofyziki
- Astronomy – A History – G. Forbes – 1909 (eLibrary Project – eLib Text)
Wideo
Z telewizije Alpha Centauri (glej teke: archiw wusćełanja. W: http://www.br-online.de/alpha/):
- Harald Lesch. Cogodla astronomija? (RealPlayer-format)
- Harald Lesch. Quo vadis astronomija? (RealPlayer-format)


text:
Sprjewja
Sprjewja jo něźi 400 km dłujka rěka, kótaraž běžy pśez zwězkowe kraje Sakska, Bramborska a Barliń. Zachopjeńk rěki jo we Łužyskich górach. Sprjewja ma tśi žrědła: w Habrachćicach, Neugersdorfje (abo gsb. Nowe Jěžercy) a pśi Kotmarje. Z górow běžy rěka pśez Budyšyn a Łužysku nižynu do Dolneje Łužyce. Ako nutśikokrajna delta Sprjewje zachopiju se slězy Chóśebuza Błota. W Barlinju wuliwa se Sprjewja do Habole.
W dolnoserbskich jsach groni se Sprjewi zwětšego jano Rěka.
Nejwažnjejše města pśi Sprjewji
Nejwažnjejše města a jsy nad Sprjewju:
Rěcki a pódlowe rěki wót Sprjewji


text:
Skond sie wzion chachor?
Wynokwianie Kadłubka – czyńść 23.
Ha! Ha! Ha! Chachor mo kożdego za nic. Bo jak wtoś co zakosi, to co dobrego do sie o nim pedzieć? Chachor to ni ma zwykły gizd, kery sie rod trocha pochichro i pogodo przi piwie wice. Chachor to tyż niy jest taki yno chuligan. O, niy! Z chachorym ni ma błoznow! To je rojber i lomp nojgorszego sortu.
Skond sie bierom chachory?
Niy umia pedzieć, skond sie wzion „chachor”. Możno ślonske słowo „chachor” abo „chachar” (bo tyż sie tak godo i pisze) mo co posopołu z łacińskim słowym „carceralis”, czyli taki, co wyloz z wiynziynio, wiyńziyń. Jak mi wtoś niy wierzi, to niych przeczyto na głos: „chachary” i „carcalis”… Bo po łacinie „carcer” to je wiynziynie. Od kedy byli ludzie i miasta, od wtedy były tyż chachory. To znaczy, że już downo tymu były chachory na świecie i zamykali ich we wiynziyniach, żeby niy było jeszcze wiynkszyj łostudy miyndzy ludziami.
Schacharzyni do potyngi yntej
Chachor bez cołki życi poradzi yno chachrzić. Tak sie nikerym zdowo: „To je taki chachor, już nic z niego niy bydzie”. Niy musi to być prowda. Kożdy chachor mo swoja szansa. I niy wolno mu dować kryski. I do sie tyż o chachorach pedzieć inakszyj: Jak bajltle chacharzom, to możno niy robiom wiynkszyj sromoty ludziom, yno kurzom cygarety w krzokach i popijajom gorzoła. W krzokach, za chlywikami i na hołdach robiom tyż inksze rzeczy… i to tyż je chacharstwo, niy mogymy o tym zapominać. Yno niy wolno przesadzać: bo z chacharzynio czasym som przijaźnie na cołki życi, a nawet małżyństwa. Chacharzynie – pedziołby wtoś – mo tyż dobre strony. Chachor przaje wolności i nic niy robiyniu. To może być w naszych czasach – kedy kożdy tyro jako gupi i nic niy widzi– wielko cnota.
We wszyjstkim trza mieć umiar
Godo sie o kimś, że mo schacharzono gymba. To znaczy, że trocha za dużo kurził i trocha za dużo pił piwa i gorzoły. Niy szanowoł sie – yno sztyjc dziyń za dniym chacharził, łaził po szynkach i klubach i tak zniszczył se niy yno gymba, ale całe zdrowie. Beztoż nawet w chacharzyniu musisz, człowieku, mieć umiar!
Tako nojbardzij chacharsko ulica w Katowicach to je ulica Mariacko. Od downa miała tyn chacharski charakter. Niy byda sam reklamował Mariackij. Yno zapytołbych sie niyśmiało: komu sie dzisiej niy podobo na Mariackij? Wto w piontek wieczór niy rod mo to chacharski larmo?
Prof. Uś dr hab. Zbigniew Kadłubek – rezkiruje Katedrom Literatury Porównawczyj. Je filologiym klasycznym, eseistom i tłumaczym. Pisze tyż po naszymu, dejmy na to „Listy z Rzymu” abo „Promytyojs przibity”.


text:
Ebro
Ebro ([ˈeBɾo]; katalański Ebre [ˈeBɾə]) jo wjelika rěka w dłujkem zajtšu Špańskeje. Z dłujkosću wót 925 km jo wóna pó rěce Tajo druga nejdlejša rěka Iberiskeje połkupy. Jeje rěcyna ma pśestrěń wót něźi 83.000 km². W starowěku jo njasła rěka łatyńske mě Iberus. Ceła połkupa bu pó rěce pomjenjowana.
Rěka wužrědli se w Kantabriskich górinach we wjasce Fontibre (fontes iberis, „žrědła Ebra“) we wusokosći wót 1600 m. Běžy do pódzajtšnego směra pśez regiony Kantabriska, Kastilska-Léon a La Rioja, źož se namaka znate winowe plahowanišćo Rioja. Pótom pśeběžyjo Ebro awtonomne regiony Navarra, Aragoniska a Kataloniska. Stolica Aragoniskeje jo znate uniwersitne město Saragosa nad Ebrom. W pódpołdnjookataloniskej prowincy Tarragona namaka se 300 km² wjeliki delta Ebra, kótaryž stoj wót lěta 1983 pód pśirodošćitom. Mjaz městoma Amposta a Deltebre wulewa se rěka do Srjejźnego mórja.
Pśi pśewažnje wót dłujkego wjacora do krotkego zajtša běžecej rěce su natwarili tśi rěcne zawěry k dobywanju energije za katalańsku metropolu Barcelona.
Wobraze[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
-
Ebro w měsće Tortosa
-
-


text:
W duchu kralozwěrnosći a politiskego konserwatizma –
Bramborski Serbski Casnik (1848–1918)
Lěto 1848 jo pśinjasło do nimskich krajow njeměr a zběgi. Burja a bergarstwo su pógromaźe chopili zgłosom pominaś reformy w feudalnych nimskich statach, w kótarychž jo se zwětšego kněžył hyšći srjejźowěkowy awtokratiski pórěd. W tom wichorojtem casu, kótaryž jo zajšeł do historije pód mjenim „nimska rewolucija“, jo bergarsko-demokratiske gibanje teke w našych stronach zatśěsło słupy, na kótarež jo se zepěrała konserwatiwna Pšuska, wóścojska dolnołužyskich Serbow. Pšuska narodna zgromaźina doprědkarskich mócow jo pominała mjazy drugim liberalnu wustawu (Verfassung), parlament z wótpósłańcami, ako su se dejali wuzwólowaś wót luda, lichotu (fryjota; Freiheit) buram, wótpóranje casnikarskeje censury a docełego wěcej demokratije a pśikrotcenje kralojskeje mócy. W měrcu togo lěta jo rewolucija se wuderiła w Barlinju. Na drogach města jo běžała kšej: Rewolucionarje su z bronjami wójowali pśeśiwo kralojskim wójakam. Teke w Mužakowje, Grodku, Picnju a hynźi su byli demonstracije a njeměry, a w Chóśebuzu jo magistrat zawołał k pomocy wójnstwo, aby rewolucionarne gibanje pórazyło.
Pód śišćom zběga jo pšuski kral Fryco Wylem IV. se cuł nuźony, někotare pominanja zběgowarjow dopołniś, a jo zlubił dalšne doprědkarske a demokratiske reformy. Swóje zlubjenja pak njejo žednje doźaržał, a ako njeměr jo zasej wuśichnuł, jo wón skóro doprědkarske procowanja demokratow z pomocu wójakow rozbił.
Měrcojska rewolucija: barikada na Alexandrowem naměsće w Barlinju, 1848
To njejo pśipad, až rowno srjejź togo casa jo se naroźiło prědne łopjeno w dolnoserbskej rěcy: 5. julija 1848 jo se wuśišćało prědne wudaśe tyźenika Bramborski Serbski Casnik. Iniciator togo pśedewześa jo był Chóśebuski krajny raźc von Schönefeldt, nimski kněžk we Wjerbnje. Co jo jogo k tomu statkoju pógnuło? Njewěmy kradu, kake wósobinske nastajenje jo von Schönfeldt měł napśeśiwo serbskej rěcy. Wón wšak jo ako zastupnik warsty zemjanow a pśiwisnik pšuskego stata měł pśedewšym tšach pśed tym, až rewolucionarne, demokratiske ideje mógu se mjazy burami rozšyriś a jich pśeśiwo kněžkam naštyriś. Z łopjenom w rěcy tudejšnych wejsanari jo von Schönfeldt kśěł nejskerjej bursku ludnosć serbskeje Dolneje Łužyce pśed idejami „doprědkarskich“ socialdemokratow šćitaś a ju wukšuśiś w kralozwěrnem konserwatizmje.
Głowa prědnego wudaśa Bramborskego Serbskego Casnika
Cełe wudaśe móžośo pśelazowaś w originalu how: bok 1, bok 2, bok 3, bok 4
Nimskim kněžkam njejo było śěžko zwěstkarjow mjazy Serbami namakaś. Fararje – pódla wucabnikow ta jadna wukubłana warsta serbskeje ludnosći – su rowno tak ako kněžki rewoluciju a liberalne změny wótpokazowali a su měnili, až socialdemokratiske gibanje, kótarež se njezepěra na bibliju a Bóžy pórěd, wobgrozujo fromnosć a pócnosć luda. Stakim su to byli rowno serbske fararje, kenž su ideju Wjerbańskego kněžka z połneju wutšobu pódpěrali – z jich krejza toś su wujšli prědne redaktory Casnika.
Wjerbański kněžk jo za swóju iniciatiwu dostał pódpěru wót pšuskego ministarstwa za nutśikowne nastupnosći. Konserwatiwnym kněžarjam ga jo se taka iniciatiwa wjelgin pśigóźeła. Bury njejsu dejali na žeden part se natyknuś wót doprědkarskich idejow, a wšen zběžkarski duch jo se dejał južo w zachopjeńku zadušyś. Pisane słowo w serbskej rěcy jo se za zdaśim kněžkow góźeło nejlěpjej za to, aby ludnosć wót rewolucije wótźaržowali a pśeśiwo demokratiskemu gibanju „agitěrowali“.
Za zagronitego redaktora Bramborskego Serbskego Casnika su pówołali fararja Mata Nowku z Módłeje (1812–1864; jo Casnik redigěrował do lěta 1852). Śišć a pśedawanje serbskego casnika jo měła na starosći firma za śišć knigłow a litografiju Tornow w Chóśebuzu. Redaktor Mato Nowka jo dostawał pódpěru krajnego raźca a lětny pjenježny pśipłaśonk pšuskego stata.
Žurnalizm Bramborskego Serbskego Casnika jo se wuznamjenił pśez to, až artikele a pśinoski su za wětšy źěl wopśimjeli moralizěrujuce elementy. Jogo pśeliš „prjatkarska“ natura jo se pokazowała we tom, až informaciske žurnalistiske formy a formy, źož se jawi subjektiwne měnjenje awtora, njejsu byli kšuśe źělone, ale su byli njerozdźělnje ze sobu změšane a spleśone. Jasna fromno-konserwatiwno-kralozwěrna politiska linija jo wótbłyšćowała nastajenje duchownych a kněžarstwa. Serbske łopjeno jo se měšało kradu do wjelikeje nimskeje politiki a jo pśi tom wustupowało pśecej pó boce krala a pśeśiwo demokratam.
Bramborski Serbski Casnik, 21/1848 (srjoda, 22.11.1848), wuznawa se tak:
„Ja mam mojogo krala lubo ako mojogo nana, a moj vaterland ako sam se“. A redaktor wužywa swóju awtoritu a prjatkujo lazowarjam: „Togodla ja jo njewěrim, a wy jo teke njedejśo wěriś, což młoge luźe gronje, až te Barlinarje su togo krala twingowali, až jo jadnu nowu ordnungu tomu landoju daś musał. Naš kral njedajo se twingowaś.“ W nowemberskem wudaśu pišo se: „[Napominam was rědnje], aby wy njepušćili wot togo, což pšawo jo, njefolgowali niźi tym, kotarež ze šednosću (=šydnosću) kśěli was wotwjasć na njepšawe drogi, na take drogi, kotare su pśeśiwo božej pśikazni! (...)
Z kim cośo stojaś? Z tym kralom, wašym wot Boga wustawjonym knězom, abo z tymi, kotarež jomu njejsu posłušne? (...) wostańśo ako dobre źiśi, wěrne tomu wěrnemu voteroju našogo woścojskego landu až do wašogo końca, njezabyńśo žednje to słowo togo swětego posła: Boj se Boga, cesć togo krala.“
Ceły pśinosk k lazowanju w originalu: wobraz


text:
Ło piciu gorzoły
Lata tymu Wicynt, mój daleki ujek, kierego już mało wto pamiynto, mioł swój niypowtarzalny rytuał łażynio do szynku. Niby wielu chopów robi to do dzisiej, ale kiery śnich ciśnie na sznapsa ze świniom? Wicynt jeździł na kole do szynku, a przi nimu lotała uwionzano na powrozie Baśka, bo tak na miano doł tyj świni. A coby spokojnie leżała pod stołym loł ij do aszymbechra z kachli piwo i kiej łona sie tego nachlapała – nic jom niy ruszało. No chyba, że sie zamelała haja i wtoś chcioł ukrziwdzić Wicyntowi, a wtedy mioł do czyniynio z agresywnom alkoholiczkom na sztyrech szłapach, co fuczała i kwiczała. Nazod do dom to Baśka kludziła Wicynta, chyba pierona miała mocniejszo gowa niż łon…
Na fróp nadepnońć
Niy wiym, czy je drugi taki zjawisko, skisz kierego istnieje aż tela przimiotników. Obejrzijcie sami: łożarty, nabombiony, skuty, narombany, ściorany, utintany, nawalony, naprany, nażgany… Godo sie tyż, że wtoś je na fleku abo na bani. Wiela je tych porównań, że naszczylany choby Messerschmitt, nabity jak Stirlitz… To je ino takich pora ausdruków, co mie jednyj prziszły do gowy, a bija weta, że kożdy z Wos by dociepoł jeszcze inksze. Z piciym alkoholu sie tela wydarzo w ludzkich dziejach, że ni ma rady – musi to być docynione nawet w jynzyku i stond te bogate słownictwo.
Wszyjstko je dlo ludzi
Jak to pedzioł wtoś mondry: “Wszysko je dlo ludzi, bele z głowom” i kiej by sie tego suchać idzie trocha czasym skorzystać z gorzoły i tyż ło nij połosprowiać. Ino, że, skuli braku ludzkigo umiaru, czynsto na te hasło spominajom sie nom jaki łożyroki ze szynku, abo spod gyszeftu, co sie toczajom łod bożego rana i ino zaglondajom, kaj by co poradzili wyżrać. Niy godom, bo som i tacy. Ale kiej je okazja i mo sie umiar, to czymu by nie pić kulturalnie? Dejmy na to, tradycyjnie, skuli gyburstagu, na weselu, abo przi zbijaniu i wyndzyniu.
Je faza som Cygany
Moje ujki zawdy godajom, coby im loć po pół kieluszka. I rychtig tak lejom, ino że nalone majom łod połowy wysokości kieluszka, do wiyrchnigo rantu, a dolnio, prózno połówka, to je szłapka z tego noczynio… Zarozki wołajom: “Idymy!”, a niydugo potym: “Pyrsk!”. Zaś chwila pogodajom, potańcujom i pijom nastympno raja. Jak już majom dobro faza to i nawet śpiywajom i rychtig fest im piere na dekiel. Nad ranym, kiej im cygany grajom, to polygajom ledy kaj, a kiej sie pobudzom, to wajajom, że ich łeb boli, abo co inkszego. A wtedy zawdy mój łojciec, abstynynt im pado: “Wiycie co je nojlepsze na kaca? Dziyń pryndzyj nie pić!”. No niy do sie pedzieć, coby ni mioł rechtu.
Trzaśniony alkomat
Ale trza tyż trocha tyn mit chopów pijoków łobalić. Dyć pijom niy ino chopy. Baby tyż poradzom przigrzoć, a zdarzi sie nawet, że bajtle. Mój kamrat za bajtla przi jednymu fajrowaniu poszeł do kuchni i tam po kryjomu pospijoł wszyski resztki z kieluszków. Nazod jechali do dom autym, a jego łojciec tyż był cykniynty za kierownicom. Sztopli ich gliniorze i kozali dmuchać. Wiadomo, że pokozało, co krzyźwy łon ni ma. A że wypiyroł sie w żywe łoczy, to nagodoł policajom, że pewnikiym majom popsuty tyn alkomat i pado im: “Dejcie dmuchnyć tymu bajtlowi, łoboczycie!”. I dali. I wyobroźcie se ich zaskoczyni, kiej rychtig pokozało, co bajtel tyż mo promile. Wtedy uznali, że chyba rychtig majom niysprawny sprzynt i dali pokój, a kierowcy sie picło. Ale tamte czasy słusznie minyły i terozki by sie chyba tak łobuć nie dało.
Nojgorzij, kiej ludzie sie łożrom i potym godajom, jakie łoni to som geroje i łopowiadajom wiela to poradzom wypić, jakich już w życiu gupot narobili a kogo to łoni niy znajom… Lepszy robić tak jak śpiywali Koala Band: “Po szpilu, po szpilu, nie wiadomo w ilu, łobalili halba i kulali bal…”
Słowniczek:
cykniynty, łożarty, nabombiony, skuty, narombany, ściorany, utintany, nawalony, naprany, nażgany, na fleku abo na bani, naszczylany choby Messerschmitt, nabity jak Stirlitz, cygany mu grajom – pijany


text:
Lisabonske elektriske
Lisabonske elektriske (portugalski "eléctricos") twórje gromaźe z busami seś zjawnego wósobowego wobchada w portugalskem głownem měsće. Pśedewześe Carris pórucyjo casowe jězdnicki, kótarež płaśe teke w pódzemskej zeleznicy Metropolitano de Lisboa abo w lifśe Elevador de Santa Justa.
Wobchad na prědnej kónjecej měsćańskej zeleznicy jo se zachopił 17. nowembra 1873. Prědna elektriska linija jo była natwarjona 30. awgusta 1901. Jadno lěto pózdźej jo była ceła kolejowa seś z rozpněśim 900 mm pśetwarjona a elektrificěrowana. Až do lěta 1959 jo był system elektriskich dalej rozšyrjany a jo dojśpił swóju maksimalnu wjelickosć. W toś tom casu jo w měsće jězdźiło 27 linijow, šesć z nich z wokolicneju drogu. Cysła linijow su byli rozdźělone teke pó směrje jězda, pótakem jo se jadnało faktiski jano wó 24 linijow.
Stagnacija elektriskich w Lisabonje jo zachopiła z twarjenim seśi pódzemskeje zeleznice. Polytechniska federalna šula w Lausanne a Wobchadniski zawod w Zürichu stej źe dopórucyłej seś elektriskich zdźaržaś a hyšći dalej rozšyrjaś, ale proces roztwarjenja kolejow pókšacujo až do źinsajšnego dnja. Dajo pak plany za znowawótcynjenje linije Carmo-Campolide.
Eksistěrujuca seś z pěś linijami ma źe kšuty jězbny plan, praktiski ju pak wužywaju jano turisty ako popularnu atrakciju. Wósebnje woblubowana jo legendarna linija E28.
Wóze Lisabonskich elektriskich wuglědaju kradu zastarske, wšykne pak su byli w lěśe 1990 pónowjone, pśetwarjone, techniski lěpjej wugótowane a zawěsćone. Na liniji 15, wjeźecej z centruma do Belém/Algés, jězdźe pón nejmodernjejše wóze marki Siemens/CAF/Sorefame 10 z niskim zachodom.
Linije
- 12: Praça da Figueira – Praça da Figueira (wokolicna linija)
- 18: Cais do Sodré – Cemitério Ajuda
- 15: Praça da Figueira – Algés-Jardim
- 25: Campo de Ourique Prazeres – Rua da Alfândega
- 28: Campo de Ourique Prazeres – Martim Moniz


text:
Jordańijo
Jordańijo (الأرد Al-Urdunn, poune mjano: Jordańske Krůlestwo Hašymidzke, المملكة الأردنية الهاشمية Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja) – państwo arabske na Bliskim Wschodźe, můnarchijo kůnstytucyjno.
Grańica mo s Izraelym, Zachodńym Břegym Jordanu, Syryjům, Irakym a Arabjům Saudyjskům. Mo fest ńywjelgi dostymp do Mořa Čyrwonygo - yno 27 km.
Wjynkšość Jordańije zajmujům puaskowyže (700 - 1000 m n.p.m.), nojwyžšy ščyt Dżabal Ramm, 1754 m n.p.m. Nojnižšym půnktym je depresyjo nade břegym Mořa Martwygo (408 m p.p.m.).
Yno na půunocnym zachodźe kraju sům warunki do bauerstwa, rešta placu zajmujům půupustyńije Moab a Idumea a pustyńijo Harra na wschodźe. Je sam stouy ńydobůr wody, krům uokolic nade Jordanym a štučńy nawodńonymi rygjůnami kole tyj řyki.
Eksploatacyjo fosforytůw, ropy naftowyj a inkšych. Industryjo petrochymično, hutńictwo, wuůkyńńičo a spožywčo.


text:
Radiska
Radiska (Raphanus sativus)- gatůnek źelin uobejmujůncy mocka uodmjan. Nojprawdopodobńi prziloz ku nům s wybrzży Morza Strzudźymnygo abo pouedńa Azyje. We Polsce wystympuje kej roślina uprawno.
Egipcyjůny a Greki przipisywali ji właśćiwośći lyczńicze, iże poprawjo trawjyńy a myślyńy. Půglůndy te trwajům we ojropejskij medycyńy ludowyj do dziśej. Radiska zawjyro fůl witaminůw a jeji leko pjekůncy smak nadowajům uolejki eteryczne.
100 g Radiski zawjyro: 1 g bjołka, 2,8 g wůnglowodanůw, 1 g błońńika, 0,04 mg witaminy B1, 0,02 mg witaminy B2, 0,2 mg witaminy PP, 0,1 mg witaminy B6, 25 mg witaminy C, 24 mikrogramy kwasu foljowygo, 240 mg potasu, 59 mg sodu, 44 mg wapńo, 27 mg fosforu, 11 mg magnyzu, 1,9 mg żelaza a 0,1 mg cynku.


text:
Mont Blanc
Mont Blanc (italsce Monte Bianco, „běła hora“) je ze 4810 metrami nad mórskej hładźinu najwyša hora Alpow, Francoskeje, Italskeje a cyłeje Europskeje unije. Prašenje, hač je wón abo Elbrus (5642 m) w Kawkazu tež najwyša hora Europy, wotwisuje wot definicije kontinentalneje hranicy mjez Europu a Aziju. Zwjetša so pak Kawkaz k Europje njeliči.
Mont Blanc nadeńdźe so při francosko-italskej hranicy w zapadnych Alpach, při čimž njeje dokładny běh hranicy dotal jasny. Po francoskej definiciji by předwjeršk Mont Blanc de Courmayeur (4748 m) najwyši dypk Italskeje był. Sewjernje hory nadeńdźe so doł Arve z turistiskim centrumom Chamonix.
Pola krosnowarjow njepłaći Mont Blanc jako najwyši dypk Europy a tuž tež njesłuša k Seven Summits, sydom najwyšim horam wšěch kontinentow.


text:
Dolnoserbski gymnazium
Dolnoserbski gymnazium jo serbska šula w Chóśebuzu z wósebnym profilom. W šuli wuknjo 620 wuknikow a wuknicow pó normalnem planje za gymnazium w Bramborskej.
Jěźarnja
„Jěźarnja“ pśiźo wót Dolnoserbski a groniju w Nimski „Essensraum“. Togodla jo to „Essensraum“ wót gymnaziumje. Wón jo mjazy sportoweju halu a starym twarjenjim wót šule. Głowny słužy k scarowanjeju wót jězam a piśam za wukniki a ceptaŕe. Mimo togo budu how swěśiś wjele swětosnosći, ako „Kokot“, „Zapust“ abo ABI- pśizamknjenje. Wušej togo twarjenja ma separatny rum za abiturienty k wukni a za domacne nadawki. Pśipódla tam jo někotare kašćiki za wukniki a kuždy za se tolety.


text:
Kaliningrad
Kaliningrad, serbski "Kralowc" (ruš. KaлиHиHrpaд, nim. Königsberg, pól. Królewiec, čes. Královec, lit. Karaliaučius) jo głowne město w Kaliningradskego wobcerka (rus. KaлиHиHrpaдckaя oблacTb, Kaliningradskaja oblast') w Rusojskej.
1. januara 2005 jo w Kralowcu bydliło 434.954 luźi.
Geografija
Kaliningrad lažy w rusojskej enklawje w pódpołdnju Baltikuma pśi Baltiskem mórju, pódzajtšna kenž w kašubskej stronje we dłujke zajtšnem w Pólskej.
Stawizna
Město z staropšuskego sedlišća z mjenim "Twangste" abo "Twangsta" nastało.[trěbne žrědło]
Pó drugej swětowej wójnje jo město źinsajšne mě Kaliningrad dostało. Až do togo casa jo se Königsberg groniło.


text:
Katalońsczi jãzëk
Katalońsczi jãzëk (kat. català) - to je jeden z romańsczich jãzëków. Pierszim katalońsczim pisôrzã béł Ramon Llull (1232–1315), chtëren w tim jãzëkù pisôł ju w 13. stalatim teologòwé knédżi i romanë. Wiôldżi rozwij katalońsczi lëteraturë béł w 14. i 15. stalatim, czéj zawita ricerskô epika. W 18. stalatim katalońskô mòwa bëła zakôzóny, ale w 19. stalatim ùrosło nowé pòkòlenié, a z nim òdroda, chtërna dostała katalońską kùlturã zôs na eùropejską rówiznã. Òd 1940 rokù katalońskô mòwa bëła znôwù zakôzóny, a gôdóné miało bëc pò szpańskù. Pò latach 1975–1982 przëszła zmiana i katalońsczi jãzëk w Katalońsce miéwô sã dobrze. Tu je jegò òbrzészkòwô ùczba.
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Budyšin je jako moderne, do přichoda orientowane hospodarske stejnišćo najwažniši dźěłodawar cyłeho regiona – z poskitkom 516 dźěłowych městnow na 1000 wobydlerjow steji město na čole wšěch sakskich komunow. Dwě třećinje tutych dźěłowych městnow wužiwaja so wot ludźi z wokoliny. Wažne wuměnjenje za to je zasadnje polěpšena infrastruktura. Při transeuropskej wuwićowej wósce, zwjazkowej awtodróze 4, zawěsćeja tři wot- a dojězdy krótke puće, runje tak wjacore zwjazkowe dróhi do wšěch směrow a železnica. Derje wutwarjene lětanišćo Budyšin-Lětoń zwjazuje město ze swětom. Global Player kaž Bombardier Transportation (CA), AFT-Transportne připrawy (CH), edding abo Sphairon Access Systems tzwr maja swoje produkciske stejnišća w našim měsće, wone su wodźace marki abo produkuja Brand Marks „made in Budyšin“. Jadrowe kompetency leža w našich klučowych branžach kolijo- a wozydłotwarstwa, dodawanskeje industrije za motorske jězdźidła, graty- a formotwarstwa, předźěłanja plasty, produkcije pisanskich nastrojow abo připrawytwarstwa. Lukratiwne industrijowe a přemysłowe přestrjenje a přihódne kóštowe struktury činja přisydlenje w Budyšinje wosebje efektiwne – jenož 25 minutow jězby wot krajneje stolicy zdalene, móža předewzaća tule z najwyšim spěchowanjom swojich inwesticijow ličić.
Budyšin prezentuje so z přeswědčacej branžowej paletu jako wažne stejnišćo mašino-, připrawy- a gratytwarstwa, twarstwa kolijowych jězdźidłow a zhotowjenja plastowych dźělow. Mjezynarodnje agěrowace předewzaća kaž Philips Röntgentechnik, Bombardier Transportation z wagonotwarom (zawod Budyšin) abo zhotowjenje pisanskich nastrojow Edding postajeja hospodarsku strukturu runje tak kaž wukonliwa twarska industrija a sylne rjemjesło. Nowe firmy inowatiwneje informaciskeje techniki a předźěłanja datow kaž na př. Vodafone etablěruja Budyšin jako stejnišćo za technologije přichoda.
Zaměry
Měšćanske zarjadnistwo Budyšin Zarjad za hospodarske spěchowanje
Mjasowe wiki 1
02625 Budyšin
Telefon: 0 35 91 / 5 34 - 5 90 /-91
Telefaks: 0 35 91 / 5 34 - 5 99
E-Mail: wirtschafts-
foerderung@bautzen.de


text:
Ihre Sprache: Deutsch Niedersorbisch Obersorbisch
Beschreibung
Što je modlitwa a kak so modlić? Předležaca kniha měri so wosebje na młodych ludźi. W njej je wjele přikładow, z kotrymiž chce wudawaćel Guido Erbrich dyrdomdej modlenja wolóžić. Stare a nowe, znate a njeznate modlitwy steja pódla tekstow z biblije a kěrlušow z wosadnika. Nimo toho su w knize modlitwy wuznamnych ludźi z wšelakich časow, kiž spytachu z nimi na prašenja žiwjenja wotmołwić. Modlitwy Serbow Michała Nawki a Alojsa Andrickeho je Měrko Pohonč přidał. Nańdu so tež tajke z pjera Rogera Schutza, Anthonyja de Mello, Tomaša Akwinskeho, Ignacija z Loyole, Dietricha Bonhoeffera a Mahatma Gandhija. Kniha je z powědkami wobrubjena a bohaće z fotami wuhotowana.


text:
Klasztorna Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Krzyki, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Nowy Dwór, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Jarnołtów, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Oporów, Wrocław, Psie Pole, Wrocław, Bierdzany, Wrocław, Widawa, Wrocław, Fabryczna, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Opatowice, Wrocław, Swojczyce, Wrocław, Muchobór Mały, Wrocław, Pracze Odrzańskie, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Strachocin. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Królewiecka, Sołtysowicka, Słowińców, Pełczyńska, Kwitnąca, Plac Nowy Targ, Walecznych, Olbrachtowska, Rędzińska, Michała Śniegockiego. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Radomierzyce, Wysoka, Iwiny, Biestrzyków, Żerniki Wrocławskie.


text:
Ararat
Ararat (tež Wulki Ararat, turkowsce Büyük Ağrı Dağı, armensce Մասիս / Masis abo Արարատ / Ararat) je z 5137 metrami nad mórskej hładźinu najwyša hora Turkowskeje a cyłeje Prědnjeje Azije. Po bibliskich stawiznach přista archa Noacha po lijeńcy při Araraće.
Něhdyši wulkan nadeńdźe so we wuchodnej Anatoliskej w tak mjenowanej Armenskej wysočinje, jenož 15 kilometrow wot iranskeje a 30 kilometrow wot armenskeje hranicy. Masiw wobsteji z dweju wjerškow, Wulkeho a Małeho Ararata (5137 a 3896 m). Wot lěta 2004 słušatej wobaj wjerškaj do nacionalneho parka.
Hač do genocida Armenjanow w lěće 1915 bě wokolina hory přewažnje wot Armenjanow wobsydlena. Hač do dźensnišeho płaći Ararat, kotryž je na přikład wot dźensnišeje armenskeje stolicy Jerjewana derje widźeć, jako „narodna hora“ Armenjanow a je tež wobstatk armenskeho wopona.
-
Armenska stolica Jerjewan z Araratom
-
-
-
-


text:
Sewjerozapadna pasaža
Jako Sewjerozapadna pasaža woznamjenja so něhdźe 5800 kilometrow dołhi mórski puć mjez Atlantiskim a Pacifiskim oceanom přez Polarne morjo a Beringowy přeliw při sewjernym brjoze Sewjerneje Ameriki. Dla geografiskeho połoženja je z wjetšeho dźěla zamjerznjena.
Hospodarski wuznam Sewjerozapadneje pasaže kaž tež Sewjerowuchodneje pasaže při sewjernym brjoze Azije leži w tym, zo přikrótša wikowanski puć mjez Europu a wuchodnej Aziju wo wjele kilometrow.
Prěni dospołny přejězd Sewjerozapadneje pasaže přez norwegskeho slědźerja Roalda Amundsena poradźi so hakle mjez 1900 a 1903. Při jednej ze zažnych ekspedicijow bě w lětach 1850–53 tež serbski misionar Jan Awgust Měrćink po puću w tutych wodźiznach.
Dla klimoweje změny je so přejězd w 21. lětstotku wolóžiło.


text:
Spiska Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Jagodno, Wrocław, Popowice, Wrocław, Biskupin, Wrocław, Świątniki, Wrocław, Pawłowice, Wrocław, Strachocin, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Śródmieście, Wrocław, Osiniec, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Tarnogaj, Wrocław, Strachowice, Wrocław, Zacisze, Wrocław, Ownia, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Gądów Mały, Wrocław, Widawa, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Partynice, Wrocław, Pracze Odrzańskie. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Sołtysia, Ruciana, Ludwika Solskiego, Plac Solny, Skwer Ormiański, Plac Stanisława Staszica, Starodębowa, Koszarowa, Piotra Michałowskiego, Piotra Ignuta. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Wysoka, Radomierzyce, Biestrzyków, Ślęza, Iwiny.


text:
Rumiankowa Wrocław na mapie
Wrocław - miasto
położone w województwie dolnośląskie, w powiecie Wrocław, w gminie Wrocław. W skład miasto
Wrocław administracyjnie wchodzi 71 części, m.in.: Wrocław, Popowice, Wrocław, Stabłowice, Wrocław, Zgorzelisko, Wrocław, Swojczyce, Wrocław, Ołtaszyn, Wrocław, Karłowice, Wrocław, Leśnica, Wrocław, Ratyń, Wrocław, Grabiszyn, Wrocław, Mokra, Wrocław, Krzyki, Wrocław, Dąbie, Wrocław, Pracze Odrzańskie, Wrocław, Żerniki, Wrocław, Sołtysowice, Wrocław, Złotniki, Wrocław, Wojnów, Wrocław, Kłokoczyce, Wrocław, Wojszyce, Wrocław, Opatowice. Do Wrocław należy 2410 ulic, m.in.: Mechaników, Chyżan, Małopolska, Kuropatwia, Stefana Starzyńskiego, Bielawska, Nowohucka, Hansa Poelziga, Czeremchowa, Saperów. W najbliższej okolicy znajdują się miejscowości: Krzeptów, Mokronos Górny, Mokronos Dolny, Smolec, Kębłowice.


text:
扬·恩格莱特,克里斯托夫·科尔思佐诺夫斯基,扬·马休斯基,凯扎瑞·帕祖拉,马格扎塔·科祖楚沃思嘉,Jerzy Stuhr,Janusz Rewinski,Katarzyna Figura,马里克·肯德兰特,Alex Murphy,Slawomir Sulej,Piotr Wawrzynczak,Slawomir Orzechowski,Szymon Majewski,Pawel Delag,Marcin Figurski,Maciej Kozlowski,Wladyslaw Komar,Lech Dyblik,欧拉夫·鲁巴斯赞科,Pawel Wawrzecki,Miroslaw Zbrojewicz,Joanna Janikowska-Samojlowicz,Kamila Paszke,Pawel Nowisz,Przemyslaw Predygier,Slawomir Pacek,Filip Przybylski,Michal Borowski,Zbigniew Korepta,Malgorzata Drozd,Jolanta Rzaczkiewicz,Janusz Chlebowski,Ryszard Francman,Cezary Zak,Katarzyna Lopaciuk,Jacek Jerzyna,Olaf Eysmont,Ryszard Janikowski,Jerzy Celinski,Jacek Ryniewicz,Piotr Zelt,Julian Mere,Krzysztof Fus,Robert Brzezinski,Jozef Stefanski,Mariusz Jakus,Luis Andres Duenas Flores,Zbigniew Holdys,
JerzyStuhr(Jerzy Stuhr)演员,在杀手中JerzyStuhr饰演:
马格扎塔·科祖楚沃思嘉(Malgorzata Kozuchowska)波兰Wroc?aw人,1971年4月27日生日,金牛座,演员,在杀手中马格扎塔·科祖楚沃思嘉饰演:“Ewa Szanska”()
克里斯托夫·科尔思佐诺夫斯基(Krzysztof Kiersznowski)波兰华沙人,1950年11月26日生日,射手座,演员,在杀手中克里斯托夫·科尔思佐诺夫斯基饰演:“Waski”()


text:
Strona główna Śląskie Dolnośląskie (15) Kujawsko-Pomorskie (5) Lubelskie (5) Lubuskie (4) Mazowieckie (32) Małopolskie (28) Opolskie (6) Podkarpackie (10) Podlaskie (3) Pomorskie (14) Warmińsko-Mazurskie (4) Wielkopolskie (18) Zachodniopomorskie (6) Łódzkie (6) Śląskie (32) Świętokrzyskie (6) Tarnowskie Góry Bielsko-Biała Bobrowniki Chorzów Częstochowa Dąbrowa Górnicza Gliwice Jastrzębie-Zdrój Kamienica Polska Katowice Myszków Poręba Ruda Śląska Świętochłowice Tarnowskie Góry tychy Zabrze | Search: Malowanie
Sort by
Filtered By
Related services


text:
Strona główna Śląskie Dolnośląskie (15) Kujawsko-Pomorskie (6) Lubelskie (5) Lubuskie (2) Mazowieckie (61) Małopolskie (16) Opolskie (4) Podkarpackie (8) Podlaskie (3) Pomorskie (18) Warmińsko-Mazurskie (7) Wielkopolskie (19) Zachodniopomorskie (9) Łódzkie (31) Śląskie (26) Świętokrzyskie (4) Tarnowskie Góry Bielsko-Biała Częstochowa Dąbrowa Górnicza Gliwice Goczałkowice-Zdrój Katowice Mikołów Niwy Sosnowiec Tarnowskie Góry tychy Wodzisław Śląski Żory Żywiec | Search: Bluzy
Sort by
Filtered By
Related services