text:
STADIŮN ŚLŮNSKI - JUŻE ÔFICIAL ÔDYMKNIYNTY
1 ôktůbro bůł chyba dniym, na kery mocka ludzi czekało. Gynau wtedy ôficialnie ôdymkniynty uostoł po rychtůngu Stadiůn Ślůnski. Jaki to bůł dziyń a jaki je dolszy forplan dlo tego stadiůnu? Ôboczcie sami.
Wroz ze ôktůbrym prziszoł tyż dziyń, we kerym Stadiůn Ślůnski uostoł ôddany. Gynau 1. zbajslowany uostoł fajer skiż tyj ôkazje, na kery wszyscy byli zaproszyni. Dziynka tymu szło wlyź a ôbejrzeć sie na nowo wyrychtowany Stadiůn Ślůnski. Jako padało mocka gości je łůn na prowda szykowny, niýôbyczny, fajnie zrobiůny, a spůmino downe lata świytności. Kożdy mo tyż nodziyjo, co przidzie sam nazod wielki szport a kůncerty artystůw ze cołkigo welta.
We dziyń ôdymkniyńcio sbajslowane tyż uostały atrakcje a roztomaje wydorzynia. Piyrszy wiynkszy s nich to finoł a dekoracjo Silesia Maratonu. Jako padali sam uczystniki to bůło na prowda coś kůńczyć tyn ciynżki bieg na takim stadiůnie. Kożdy bezmaś godoł, iże jak wlatywoł to ôd razu sie lepij leciało.
Sbajslowany tyż ôstoł szpil Polski ze ZSRR, kery 60 lot do zadku Poloki wygrali, a latosi przegrali. W sumie kejsik to bramy strzyloł Gerard Cieśli, a dzisio to już takigo fusbalszpilera niý bůło. Gynau ô tym fusbal szpileru wystowiůno tyż ôstała galerio ze ôpisami jego życio. Sům Andrzej Kotala - Sztad Prezydynt Chorzowa - sům rada, co ô takim chopie sie tukej niý przepůmnieli, bo jako dodali, je to nojlepszy fusbal szpiler we historyji polskigo fusbala.
Atrakcjům bůł tyż kůnkurs dlo kibicůw, ô keryj ôrganizatory spůminali juże pora dni pryndzy. A że pogoda bůła na prowda udano we tyn dziyń, to chyba niý ma sie co dziwować, iże bůło mocka ludzi. A prziszło ich na prowda hołda, bo jako porachowali bajslyrze, 1 ôktůbro na stadiůn wlazło wiyncyj jak 100 tyś. byzuchantůw.
JUBILYJŮM ZOBRZO - FAJER WE SZTADZIE
1 ôktůbro sbajslowane uostały Szkarbnikowe Gody we Zobrzu. Wszysko skiż tego, co gynau wtedy fajrowali łůni rocznica uzyskanio sztadnych prow. Wiyncyj we materiale.
1 ôktůrbro 1922 Zobrze, kere do tego czosu bůło nojsrogszům wsiům we cołkij Europie, dostało sztadne prowa. Dziynka tymu downy Hindynburg můg sie dalij uozwijać juże jako sztad. I gynau skiż tyj ôkazje sbajslowane uostały Szkarbnikowe Gody.
Bez tych 95 lot Zobrze pomiyniůło sie doś festelnie. Niý ýno ze wsi stały sie sztadym, nale przede wszyskim, ze hołdy grubůw, kere sam bůły, uostało ich niýwiela. I to te niýwiela tyż juże niý sům stricte grubami, bo teroźnie coroz czynścij stowajům sie atrakcjami sztada. Toć wyrosto łůne teroźnie na nowoczysne cyntrum turystyki poindustrialnyj. A jako dodowajům Sztad Prezydynt Małgorzata Mańka-Szulik, Zobrze to tyż sztad medycyny, nauki, nowych technologi, kultůry a szporta.
I gynau tyn szport bůł kludzůncům tyjmům tego latośnego fajeru. Niý ma sie co tyż tymu dziwować. Zobrze to niý ýno GKS Górnik, nale tyż inksze manszafty we fusbalu, handbalu, tynisie abo pływaniu.
Cołko fajer napoczyn sie ôd farbistego przyńscio bez cesta Wolności fůrt aże do parku Dubiela. Tam na uczystnikůw czekały atrakcje, kere zrychtowali bajslyrze. Bůły muzik wystympy na binie, kůnkursy, animacje a familijny piknik. Urzynd Sztada spůmogały tyż tukejsze ôrganizacje, kere przirychtowały na prowda fajno ôferta.
Kożdy skiż tego jubilejům winszowoł Zobrzu nostympnych lot uozwijanio sie we zdrowiu a powodzyniu. I tyż bezmaś kożdy miarkowoł, jaki bydzie fajer za 5 lot, kej downy Hindynburg a teroźne Zobrze bydům fajrowały swoje 100 lecie bycio sztadym.
KŮNTROL AUTOKŮW - AKCJA PRZEKLŮDZŮNO WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
Na drůgach je mocka autokůw. Wiela bydzie unfali a eli dojadymy tam kaj chcymy, zoleży nojwiyncyj ôd nos samych, czyli szoferůw. Przi tymu jednako festelnie wożny je stan techniczny auta.
Stan techniczny noszego auta je festelnie wożny jak łazi ô zichernoś jego użytkowanio. Ô tym chyba niý trza żodnymu spůminać. Beztuż coby wywiedzieć sie, eli wszysko je dobre, abo cosik trza naprowić, nojlepij jechać na kůntrol. A coby dodatkowo przekůnać szoferůw rudzko Policjo a Stacja Kontroli Pojazdůw ze cesty Bukowyj we Rudzie Ślůnskij sbajslowali akcjo kůntroli aut za fatki.
Tuż niý ma sie co sam dziwować, iże na prowda mocka przijechało szoferůw, coby skůntrolować swoje auta. Jako dodowajům Arkadiusz Ciozak ze rudzkij kůmyndy policje, rok rocznie je coroz wiyncyj chyntnych na sprowdzyniý swojego auta. A to moge radować.
Widać to tyż na drůgach, bo coroz mynij je takich, co nadowajům sie na ajza. Jednako zowdy werci sie przijechać zoboczyć, eli cosik we noszym aucie sie niý dzieje. Choby sprowodzić, jak je ładowany a we jakim je stanie nosz akumulator. Toć idzie zima, a elektryka je fest czuło na zimno.
Jednako nojwożniyjszo je zichernoś - jako tublikujům Michał Osiński - diagnosta ze stacji kůntroli. Beztuż piyrsze co to sprowdzo sie układ hamulcowy, zawiyszyniý, układ kerowanio a ôpůny. Ků tymu sprowdzane sům tyż inksze elemynty, a kej jakiś wydowo sie już być do wymiany, to diagnosta powiy, a nawet moge pokozać, co kaj je niý tak.
Tako akcjo tym razym bůła na fatki, mo jednako łůna spůminać, co werci sie dować pozůr a kůntrolować swoje auto niý ýno roz za rok. Toć ôd stanu noszego auta moge dużo zoleżeć we noszyj prziszłości. A ô tym werci sie pamiyntać.
MŁODZIYŻOWY SYJMIK WOJYWŮDZKI - KŮNFERYNCJO A PLAN
We Katowicach sbajslowano uostała Kůnferycjo a norychta skiż sbajslowano we śląskim wojywůdztwie Młodziyżowego Syjmika. Bydzie łůn doradzać a spůmogać we uzdowaniu tych, kerzi sům za to ôdpowiydzialni.
Trodycje lokalrygiyrůngowe na Ślůnsku sům na prowda wielge. Ôd downa dziołajům sam ruchy autůnůmiczne, a juże ôd XIX storoczo mocka tukejszych politykerůw pokozywało, co nojlepij bydzie jak ślůnsk bydzie umioł rzůndzić sie sům. Je tyż Autonůmio, kero była na Wiyrchnim Ślůnsku we dwadziestoleciu miyndzy wojnami.
Teroski jednako trza postawić na zwiynkszaniý mocy uzdowanio na lokalnym poziůmie a uświadůmianiý ludziům, co taki rygiyrůng je nojlepszy dlo kożdego regiůnu. Beztuż we ślůnskim wojywůdzwie chcům edukować juże nojmodszych, a pokozać im czym je lokalrygiyrůng, demokracjo, a jak to wszysko sie ôdbywo - jako tublikowali nům Marszołek Wojywůdztwa Wojciech Saługa.
Beztůż sbajslowane uostały norychta dlo młodziyrzy, kere miały szkolić, pokozywać ai dać ôkazjo do wymiany poglůndůw. Przi tyj ôkazji jednako sbajslowany tyż uostał welůng do Młodziyżowego Syjmika, kery bydzie doradzać a pomogać uzdować we sprowach wożnych dlo cołkigo wojywůdztwa. Piyrsze ôbradowanie juże za nimi.
KŮNFERYNCJO WE RATIBORU - Ô MUMI
W Ratiboru mielimy niýdowno kůnferyncjo, na keryj przede wszyskim godało sie ô mumiach, a chyba nojwiyncyj ô tyj ze ratiborskigo Muzeum, kero prziwieziůno uostała dů nos wiyncy jak 150 lot tymu.
Sbajslowano we Ratiboru kůnferyncjo bůła poświyncůno staroegipskim trułům ai mumiům. Jako tublikujům nům Irma Kozina - průmotorka Arkadiusza Hajdy, cołko idyjo kůnferyncje zrodziůła sie wtedy, kej ôkozało sie, co we welcie sům ýno dwie jeszcze take mumie: we Luwrze ai we Kopynhadze. Beztůż bajslyrze nawiůnzali kůntakt ze tymi Muzeami a sbajslowali u nos kůnferyncjo.
Na zaproszyniý ôdpedziały ôba Muzea, dziynka tymu byli przedstowiciele i ze Luwru i ze Kopynhagi. Byli tyż naukowce ôd nos a ze inkszych państw. Wszyscy łůni przijechali sam gynau skuli tj mumie, kero idzie pedzieć je jednům ze nojcyniyjszych takich rzeczy na Ślůnsku. Jednako jako padali Arkadiusz Hajda - bajslurz tyj kůnferyncje, cwek bůł tyż taki, coby zestawić zespoły trumiynnie ze tych wszyskich trzech muzeůw a porůwnać. Dziynka tymu podniesie sie tyż we welci wartość tyj noszyj. A potyncjał je, bo jako padali Patricia Rigault ze Luwru, interesantne je to, co ta mumia dalij je we kartonarzu.
Historyjo tyj mumie tyż je interesant. Je to umrzito Egipcjůnka, kero żyła wele 2800 lot do zadku we Memfis. Po zemrziciu zamumifikowano podle nojlepszych sztandardůw przeleżała tak praje 3000 tyś. lot. Uostała wyciůngniynto we XIX storoczu, kej we welcie bůła moda na mumie. Na szczyńście niýôdwiniynto, kupił ja Anzelm von Rothschild a prziwůz na Ślůnsk. We 1860 podarowoł ja kynigs-wanielickimu gýmnazjum we Ratiborze. We 1909 przewieziůno uostała na kůnserwacjo do Muzeum Wiyrchoślůnskigo we Glýwicach, kaj tyż bez jakiś czos bůła wystowiano. Nostympnie przijechała nazod do Ratibora, tym razym do Muzeum, kaj do teroski poradzi sie ja ôglůndać.
REWITALIZACJO HOŁDY - RUDA ŚLŮNSKO INWESTUJE
We Rudzie Ślůnskij stawiajům na ekologio. Widać to m. in. tyż bezto, co nostympny plac uostanie zrewitalizowany. Tym razym bydzie to hołda przi ceście 1 maja. Robota poleku sie juże rychtuje.
Papiůry a kůnzultacyje juże skůńczůne. Teroski przetarg a robota na hołdzie przi ceście 1 maja we Rudzie Ślůnskij. Jako tublikujům nům Michał Pierończyk - zastympnik Sztad Prezydynt - zielyń już tam je, nale prziszoł czos na ekologio.
Cołko robota potajlowano bydzie na dwa etapy. Piyrszy zakłodo roboty przi ziymi, coby hołda sie niý rozlazła ôd ciynżoru a przirychtowaniý tam małyj infrastruktury. Na to sům juże piniůndze we sztad budżecie ai ku tymu nadbytnio bydzie wele 900 tyś ôd Kůmisje Europyjskij. Drugo tajla roboty to słůnczyniý 8 zielůnych placy we Rudzie Ślůnskij ekstra traktym, dziynka kerymu ludzie bydům můgli dychnyć sie bliżyj notury. Na to tyż juże je przituplowane dofinansowaniý ze Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska.
Jednako przi rewitalizacji tyj hołdy trza tyż trocha przearanżować garaże, kere sům tam postawiůne. Niýkere sům już przeniesiůne kaj indzi, jednako jako dodowajům Michał Pierończyk, napoczło sie juże stawianie nowych garaży zamiast tych na hołdzie.
Wszysko to mo sprowić, coby Ruda Ślůnsko bůła gryfniyjszo, a ludziům żyło sie lepij. Downo poindustryjno hołda mo teroski stać sie atrakcyjnym placym, kaj bydzie tretuar, ławeczki, place do graczek a wszysko bydzie ôświytlůne. Ku tymu mo tam być zielůno a ekologicznie. Beztuż czekůmy na efekt, kery můmy nodziyjo juże na bezrok.
DEJ POZŮR NA DRŮDZE - COROZ GIBCIJ CIMA
Na placu coroz gibcij robi sie cima. Niýstety coroz mynij tyż widać jak sie jedzie po drůdze. Beztuż kożdy uczystnik ruchu powiniyn niý ýno dować pozůr na inkszych, nale tyż ôdpowiydnio siebie ôznakować, coby inksi widzieli, że wtoś sam idzie abo jedzie.
Na podzim robi sie coroz gibcij cima a na drůgach czynsto je mokro a bezto ślisko. Niýstety co rok na drůgach je mocka unfalůw tyż ze tymi co łażům piechty, abo jeżdżům na kole. Tuż trza sam ôd razu spůmnieć, iże to że sie widzi kogoś, niý znaczy, co tyn wtoś tyż nos widzi. Bezto tym barzi trza sie dać pozůr na drůdze, bo kej idymy piechty, to szofer moge nos niý uwidzieć na tyla wczas, coby zareagować.
Beztuż Asp. Arkadiusz Ciozak ze sztad kůmyndy policje we Rudzie Ślůnskij, zachyntacjům, coby nosić przi siebie elemynty ôdblaskowe abo nawet ôblykać ôdblaskowe lůnty, dejmy na to kamůzele. Je to wożne tym barzi, co szofer moge zauważyć czowieka ze ôdblaskami aże 150 metrůw pryndzy, a tego bez ôdblaskůw już ýno 40 metrůw pryndzy. Wiela to je czosu na reakcjo sami zmiarkujcie.
Tuż jako widzicie ôdblaski mogům na prowda dużo dać. Werci sie sam spůmnieć tyż jednako, coby po ćmoku przi drůdze niý łazić ôbleczůnym blank na ciymno, a kej sie juże idzie bez jakigo ôdblaska, to styknie ôswiycić jake małe światełko, nawet te we mobilnioku.
WIELGI PIEC - WIELGO ATRAKCJO WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ?
Wielgi Piec Huty Pokój ze Rudy Ślůnskij widzioł bezmaś kożdy, wto jechoł chocioż roz bez Fryna. Teroski wydowo sie łůn stoć i czekać na uozebrane, czego mocka s nos sie boło. Sům jednako inksze plany na niego.
Wielgi Piec ze Huty Pokój we Rudzie Ślůnskij mo szansa nazod być we cyntrum uwagi. Swoje plany na niego mo Sztad Urzynd, jednako jak padali nům Krzysztof Mejer - Zastympnik Sztad Prezydynt Rudy Ślůnski - na wszysko trza czosu. Przede wszyskim trza sie do tego dobrze przirychtować, a sbajslować miyndzynacjůnalny kůnkurs tak, coby kożdo europyjsko pracownio, můgła przedstowić swoja idyjo.
Potyn trza to wszysko bydzie dobrze zmiarkować, bo piec ze takům gýszýchtům, to mało kaj sie trefi. Jako padali Łukasz Urbańczyk - sztad kůnserwator zobytůw ze Rudy Ślůnskij, tyn piec ze 1968 je jednym ze 3, kere uostały we Polsce. A ku tymu je to juże zobytek, jak spůminajům Krzysztof Mejer.
Plan na tyn piec tyż je interesantny. Mo łůn być juże we nojbligszyj prziszłości turistik atrakcjům, ale niý ýno. Bydzie tam půnkt widokowy, galerio, wystowka historji huty, kůnferyncyjne zale ai kafyjka, jako dodowajům Łukasz Urbańczyk.
Teroski jednako je etap rychtowanio papiůrůw a załatwianio formalności. My můmy sam nodziyjo, co tyn Wielgi Piec ze Fryny niý bydzie ýno zastanowioł, co z nim, nale bydzie zachwycoł tym, jaki poradzi być. Choby tyn we Vitkowicach, tyż u nos na Ślůnsku.
KAKUSZALE - FEST LITERACKI WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
4 ôktůbro mielimy nostympny juże fest literacki we Sztad Publik Bibliotyce zmianowany "Kakauszale". Bůło na nim mocka autorůw, nale co raduje jeszcze wiyncy czytelnikůw. Ôboczcie sami.
Latosi mielimy juże 3 edycjo tego małego literackigo fajeru we Sztad Publik Bibliotyce na Halymbie. Jako padali nům Krystian Gałuszka - dyrehtor bibliotyki - je to fajer niýôbyczny, bo literackie możliwości słůnczůne sům ze spůminkům downego smaku, kery bajslyrzům spůminajům kakauszale.
Jako tublikujům przi tymu Lyjo Swaczyna - jedyn ze spůłbajslyrzy tego trefu, dziynka takim trefům widać gynau to, co pedzieli jedyn ze łużyckich polůnistůw. Czyli to, iże ślůnski kod lynzykowy niý ma gwarům, bo gwara to juże downo by zemrziła a sie potraciůła. A sam sie dbo ô tyn lynzyk, używo go, powstowo literatura, poezjo, wystowiane sům sztuki, a bezto idzie pedzieć, co łůn je żywy.
Latosi cołki fest bůł dugszy, bo aże dwa dni. Wszysko skuli tego, co niýkerzi łůńskigo roka niý zdůnżyli ze roboty przijechać, a bezto niý mugli trefić sie ze autorami. Beztuż latosi wszysko uostało potajlowane a wydłużůne.
Szło trefić jednako niý ýno autorůw, choby takich jak Marian Makula, Marek Szołtysek, Marcin Melon, abo Zbigniew Kadłubek, kerzi spůmnieli, co śląskość je czymś we werci, co niýstety niý roz je przepůminane, nale trza to mieć festelnie we zocy. Bůła tyż muzyka. Dlo byzuchantůw śpiywoł Marek Makaron Motyka, kerzi przedstowiali wysznupane we śpiywnikach ślůnske piosynki ludowe.
To wszysko pokozuje, co hołda ludzi mo ta godka we zocy, a jako spůminajům nům Lyjo Swaczyna, przede wszysko godać niý moge być gańba. Godać trza wszyndzie kaj idzie. Trza przi tymu jednako poradzić tyż po polskiymu na tyla, coby Poloki niý spokopoli, iże we důma godocie a niý mówicie. I chyba nojwożniyjsze: "Swojim bajtlům to przekożcie, a nostympne pokolynie Ślůnzokůw nům wyrośnie" - jako śpiywoł Bułek.
POMIANY WE DEPUTATACH - REKŮMPYNSATY DLO GRUBIORZY
23 ôktůbro Prezydynt Andrzej Duda przituplowali ustawa ô deputacie wynglowym dlo pynzyjokůw a ryncistůw grubskich. Co łůna pomiynio? Posuchejcie sami.
Dziynka tymu co Prezydynt Polski przituplowoł ustawa ô deputacie wynglowym pynzyjoki a ryncisty mogům antragować ô rekůmpynsata. Przisługiwać mo łůna kożdymu, kůmu zawiesiło sie świadczynia deputatowe. Beztuż uprawniyni do skłodanio antragu sům tyż wdowce, wdowy ai siyroty po grubiorzach.
Podle wstympnego porachowanio Ministerstwa Energie uprawnioniůnych do rekůmpynsaty moge być wele 235 tyś. ludzi. Kożdy mo dostać 10 tyś. zł. Jednako trza przi tymu pamiyntać, co wypłota takij rekůmpynsaty bydzie skutkować tym, iże juże we prziszłości niý dostanie sie juże wiyncyj żodnego deputatu. Czyli jakby to inakszy pedzieć, kożdy wto słoży antrag ô rekůmpynsata, rezygnuje ze prow do wypłoty deputatu we prziszłości.
Kożdy uprawniůny do rekůmpynsaty mo na słożyniý antraga 21 dni. We Rudzie Ślůnskij wnioski idzie wziůńś a słożyć u dyrekcje Huty Pokój, KWK Biylszowice ai Halymba-Wiýrek. We Bytůniu trza iś na cesta Łużycko do KWK Centrum. Spůminůmy tyż, co za pobraniý, wyfilowaniý ai słożyniů antragu niý trza dodatkowo zabulić. Kejby zaś wtoś mioł jake pytania abo czego niý wiedzioł, to moge zazwůnić na ekstra przirychtowanie infolinie.


c: text/html

text:
Złyčin (AK/SN). Dźesaćlětny Gino Rössel ze Złyčina we Łazowskej gmejnje je so za lětuše šachowe swětowe mišterstwa w georgiskim Batumiju wot 17. do 31. oktobra w swojej starobnej klasy (sk) kwalifikował. Před lětomaj sta so wón w sk pod wosomlětnych z najmłódšim sakskim šachowym mištrom. Lětsa je wón najprjedy wobwodne mišterstwa w Drježdźanach dobył, po tym bu sakski mišter w Sebnitzu a po swjatkach wubědźi sej druhe městno na němskich mišterstwach. To bě za njeho jězdźenka na swětowe mišterstwa w Georgiskej.
Hižo jako šuler Wulkoždźarowskeje zakładneje šule chodźeše Gino na dźěłowu skupinu za šach. Dźensa ma jako šuler Wojerowskeho Lessingoweho gymnazija mnohich spěchowarjow, dźakowano kotrymž so wón wobstajnje dale wuwiwa. Mjez druhim je wón čłon Wojerowskeho šachoweho spěchowanskeho towarstwa ASP.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Końskowola
Końskowola je wjes a sydło krajneje gmejny z jenakim mjenom w juhowuchodźe Pólskeje, w Powiaće Puławskim w Lublińskej wojewódstwje a leži nad rěku Kurówka.
Wobsah
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wot 8. junija 1532 hač do lěta 1870 měješe status města. Wjes bu po swojim załožerju Jan Koninski mjenowana a bu prěni raz w lěće 1442 přispomnjena.
W lěće 1532 Końskowola měšćanske prawo dósta. Sta so srjedźišćom překupstwa ze žiwidłemi a měješe někotre tekstilne fabriki. Ludźo z cyłeje Pólskeje a tež ze Sakskeje so tu zasydlichu.
Za čas třećeho pólskeho rozdźělenja přińdźe městno w lěće 1795 pod rakuske knjejstwo. W lěće 1809 sta so z dźělom wójwodstwa Waršawy. Po januarskim zběžku zhubi Końskowola w lěće 1870 měšćanske prawo. Wot lěta 1918 słuša zaso k Pólskej.
Na spočatku druheje swětoweje wójny, 15. septembra 1939, bu Końskowola wot Němskeje okupowana. Tam bu lěhwo za wójnskich jatych załožowane, kotrež pak jenož krótke wobstaće měješe. Tu załožowane koncentraciske lěhwo eksistowaše hač do lěta 1943.
W lokalnym ghetće, buchu městni Židźa, ale tež Židźa ze Słowakskeje zasydleni. 8. meje 1942 bu wjele Židow do zaničowanskeho lěhwa Sobibor deportowane. W oktobrje 1942 bu gheto přez bataljon 101 rezerwneje policije zlikwidowane. Při tym je něhdźe 1000 ludźi zemrěło.
Gmejna[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Ke gmejnje Końskowola słuša městno Chrząchów.
Turizm[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Najznaćiša zajimawostka wot Końskowole je katolska cyrkej z Opalinskich a Lubomirskich swójbnym rownišćom a narownymi kamjenjemi, kotrež buchu wot Tylman van Gameren planowane. Dalša cyrkej we wsy je w stilu "Lubline Renaissance" w lěće 1613 natwarjena. Tež eksistuje ewangelske pohrjebnišćo.
Wosobiny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W Końskowoli stej pólskaj basnikaj Franciszek Dionizy Kniaźnin a Franciszek Zabłocki wumrěłoj.


text:
Złote Bajtle
200 bajtli ze 6 klubōw szpilało we ôstatnio sobota 26 moja 2018 r. we V Ślōnskim Turnieju Bajtli we Rugby na Burloch Arynie we Rudzie Ślōnskij. To nojwiynkszy na Ślōnsku i w całyj południowyj Polsce rugbowy szpas do bajtli. Przi piyknyj pogodzie 16 manszaftōw szpilało we 4 zortach.
We nojmłodszyj zorcie – MIKRUSY (bajtle modsze niż 9 lot) szpilały 3 manszafty. Nojlepsze były bajlte Budowlanych Łōdź, przed Biało-Czarnymi Nowy Sōncz i Bajtlami ze Rudy Ślōnskij.
Nojlepszymi MINI ŻAKAMI pokozali sie zawodniki Orkana Sochaczew, drugi bōł manszaft Budowlanych Łōdź, a trzeci plac przipod Bajtlōm.
Szpile ôd Bajtli:
Bajtle Ruda Ślōnsko – Budowlani Łōdź ‒ 4:10
Orkan Sochaczew – Bajtle Ruda Ślōnsko ‒ 12:5
Biało-Czarni Nowy Sōncz – Bajtle Ruda Ślōnsko ‒ 7:7
Bajtle Ruda Ślōnsko – Sparta Jarocin ‒ 5:2
SP20 Nowy Sōncz – Bajtle Ruda Ślōnsko ‒ 9:5
We zorcie ŻAKŌW nojlepszy sie pokozoł manszaft gospodorzōw! Bajtle na Burlochu zaszpilały richtig dobry i emocjonujōncy turniyj. W niymożliwie rōwnym szpilu ôbu nojlepszych manszaftōw (do spōlnego szpilu wygrały ône wszyske swoje poprzednie szpile) ze Rudy Ślōnskij i Łōdź bōł rymis 1:1. Trza było porachować wiela ôba manszafty miały prziłożyń we poprzednich szpilach i tukej Bajlte bōły lepsze ô 10 prziłożyń. Majstry trynera Marcina Pyrka: Laura Borowska, Kamil Mróz, Dariusz Nowakowski, Emilia Wojtaszczyk, Dawid Nalepa, Kacper Szczepanik, Marcel Szczepanik, Szymon Żyłka, Oskar Lubosz, Oliwier Jendrecki, Jan Dyrda.
Szpile ôd Bajtli we zorcie ŻAK:
Bajtle Ruda Ślōnsko – Orkan Sochaczew ‒ 9:0
Hegemon Bytōm – Bajtle Ruda Ślōnsko ‒ 0:12
Budowlani Łōdź – Bajtle Ruda Ślōnsko ‒ 1:1
Z MODZIKŌW nojepszy bōł Orkan Sochaczew kery pokōnoł Budowlanych Łōdź 19:14 i K.S. RUGBY Ruda Ślōnsko 58:0. We szpilu ô 2 plac Budowlani Łōdź wygrali ze K.S. RUGBY Ruda Bajtle Ruda Ślōnsko 25:0.
Fotografije: Wojciech Kołodziej


text:
Serbski napis bórze připrawja
Drježdźany. Twarjenje Sakskeho krajneho sejma změje bórze tež serbskorěčny napis. Kaž zarjadnistwo parlamenta wčera wozjewi, je prezident krajneho sejma dr. Matthias Rößler iniciatiwu wjacorych zapósłancow CDU sćěhował a wotpowědny nadawk dał. Zarjadnistwo jón ze społnomócnjenym architektom hišće wothłosuje. „Wjeselu so, zo budźe wuslědk za wšitkich wopytowarjow parlamenta bórze widźomny“, Matthias Rößler podšmórny.
Schwarz swój mandat złožił
Budyšin. Wokrjesny radźićel Martin Schwarz z frakcije Wobydlerske zjednoćenstwo za swobodu měnjenja a sobupostajowanje je swój mandat w Budyskim wokrjesnym sejmiku złožił. To pisa wón w lisće krajnemu radźe Michaelej Harigej (CDU). Kaž krajnoradny zarjad zdźěla, mjenowaše Schwarz jako přičinu swoje zasudźenje z 10. apryla kaž tež pobrachowacy čas powołanja dla.
Čěska je měrliwy kraj


text:
Arnošt Černik
Arnošt Černik (němsce Ernst Tschernik; * 12. junija 1910 w Slepom, † 27. februara 1988) bě serbski wučer, wědomostnik a statistikar.
Wón narodźi so w lěće 1910 jako najmłódši syn ludoweho herca Kita Černika a Hany rodźeneje Hančojc do serbskeje chěžkarskeje swójby w Slepom, hdźež tež do ludoweje šule chodźeše. Wot 1925 do 1930 studowaše na namjet profesora Alfonsa Parczewskeho, kiž tehdy w Slepom poby, na wučerskim seminarje w Ostrzeszówje pola Wrócławja. Hač do lěta 1934 skutkowaše jako wučer na wjacorych pólskich dwurěčnych zakładnych šulach. Po nawróće do Němskeje dyrbješe w Berlinje abituru nachwatać, dokelž so pólska matura tu njepřipózna. Studowaše tam a pozdźišo w Kralowcu prawniske a statne wědomosće a zakónči studij w lěće 1940 jako diplomowy ludowy hospodar.
Po druhej swětowej wójnje steješe najprjedy na čole hospodarskeho wotrjada Domowiny, před tym zo so w Poznanju na polu statistiki a ekonomiskeje geografije dale skwalifikowa. W meji 1947 narěči při zetkanju ze zastupnikami pólskeho knježerstwa hromadźe z Wójćechom Kóčku problematiku němskorěčnych ćěkańcow z wuchodnych stronow Němskeje a jich negatiwny wliw na substancu serbskeje rěče a kultury we Łužicy. Wicepremierej a zdobom ministrej za wróćodobyte krajiny, Władysławej Gomułce, přepodaštaj memorandum Domowiny, w kotrymž wabjachu za samostatnosć Serbow. W septembrje 1948 dyrbješe so kaž Pawoł Cyž a Anton Nawka po rozsudźe Domowiny do Łužicy nawróćić. 1950 promowowaše wo hospodarskim a demografiskim połoženju we Łužicy. 1950/51 běše z wučerjom na nowozałoženej Serbskej wyšej šuli w Budyšinje. W lětomaj 1954/55 přewjedźe jako sobudźěłaćer Domowiny resp. Instituta za serbski ludospyt wobšěrnu demografisko-statistisku zběrku w Hornjej a Delnjej Łužicy, zo by ličbu Serbow wuslědźił. Tajke slědźenje bě před nim k prěnjemu razej Arnošt Muka we 1880tych lětach přewjedł. Jeho wuslědki buchu wot Černika systematisce zjimane a w lěće 1954 jako kniha wudate. Wuslědki Černikoweje statistiki sameje so w NDRskich časach z politiskich přičin oficielnje njewozjewichu, dokelž běchu po jeho ličenju jenož hišće něhdźe 81.000 Serbow. Hač do lěta 1958 bě Černik ze zamołwitym za wotrjad krajowěda/demografija w Instituće za serbski ludospyt. Wot 1959 bydleše w Berlinje.
Arnošt Černik bě nan dźowki a dweju synow.
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954. [wuslědki Mukoweho slědźenja]
- Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Domowina-Verlag, Bautzen 1995. [wuslědki Černikoweho slědźenja jako přiwěšk]


text:
Nowo Kaledůńijo
Nowo Kaledůńijo (fr. Nouvelle-Calédonie) - francuske zamorske terytoryjům ze sztatusym spůlnoty sui generis, rozlygowane na Pokojnym Uoceańe, we Uoceańiji, we Melanezyji. Skłodo śe ze głůwnyj wyspy Nowo Kaledůńijo a mjyńszych (m. in. Wyspy Lojalnośći, Île des Pins, Wyspy Chesterfield). Do 2018 rok mo sam być absztimůng uo sztatus terytoryjům - ńypodległość (keryj by chćeli Kanaki, rdzynno ludność) abo dalij podległość Francyji.
Lo Ojropejczykůw uoddekńůno we 1774 uod Jamesa Cooka. Uod 1853 kolůńijo Francyji. Gospodarka uoparto na bergmůństwje rudůw ńiklu a turystyce.


text:
Kuczer na fleku
Ôbywatelskõ postawa pokŏzoł chop, co dozdrzoł kuczera z kolasōm, co jechoł cołkōm szyrzkōm drōgi. Chop niy zastanŏwioł sie dugo, zastawiōł wōz i jego kludzŏcza, i ô cołkij sprawie poinformowoł policyjōnōw. Jak wachtyrze prawa wybadali stan trzyźwości ôd kuczera, to pokŏzało sie, iże mioł ôn w ôrganiźmie bez 3,5 promila alkoholu.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Trefiyło sie to pŏrã dni tymu w Soli kole 9.40. Kerowca, co tam jechoł, dozdrzoł kolasã, co jechała cołkōm szyrzkōm drōgi. Chop niy zastanŏwioł sie dugo, zastawiōł wōz i jego kludzŏcza, i ô cołkij sprawie poinformowoł policyjōnōw z Rajcze. Jak mōndurowi przijechali na miyjsce, to uzdali, iże kuczer to je 44-letni miyszkaniec krysu żywieckigo. Badanie jego sztandu trzyźwości wykŏzało, iże mioł ôn we ôrganiźmie bez 3,5 promila alkoholu. Za wykroczynie grozi mu hereszt abo sztrofa financowŏ. Gyricht może tyż rozsōndzić mu zakŏz kludzyniŏ wozideł niymechanicznych.
Fotografijŏ na wiyrchu: Tomasz Sienicki / Wikimedia Commons


text:
Władimir Putin
Władimir Władimirowicz Putin (rus.: BлaдиMиp BлaдиMиpoBич ПyTиH, rodz. 7 paźdźerńika 1952 we Pejtersburgu) – ruski polityker, ze fachu prawńik. Dowńij tyż agynt KGB. Prymjer Rusyji uod 8 śyrpńa 1999 do 7 moja 2000, połńůncy funkcyjo prezydynta Rusyji po rezygnacyji Jelcina 31 grudńa 1999; 26 marca 2000 wybrany na prezydynta Rusyji, 14 marca 2004 zaś wybrany na te same stanowisko. Urzůnd prezydynta sprawowoł do 7 moja 2008, a 8 moja 2008 roku objůn urzůnd prymjera. 4 marca 2012 roku uostoł zaś wybrany na prezydynta Ruskij Federacyji. 7 moja 2012 zostoł zaprzyśynżůny a bastůż zaś objůn urzůnd prezydynta.


text:
Misspell M0ścicki był odwiedzany 243 razy w internecie.
Pokrewne misspelles dla:
Mościcki
M9ścicki , Miścicki , Mkścicki , Mlścicki , mmościcki , mocicki , mocśicki , moościcki , Moscicki , Mośc8cki , Mośc9cki , mośccicki , moścciki , mośccki , mościccki , mościci , Mościcii , mościcik , Mościcji , mościck , Mościck8 , Mościck9 , mościckii , Mościckj , Mościckk , mościckki , Mościcko , Mościcku , Mościcli , Mościcmi , Mościcoi , Mościdki , Mościfki , mościicki , mościkci , mościki , Mościvki , Mościxki , Moścjcki , Mośckcki , Moścocki , Moścucki , Mośdicki , Mośficki , mośiccki , mośicki , mośścicki , Mośvicki , Mośxicki , Mpścicki , mścicki , mśocicki , omścicki , ościcki


text:
Wikipedija
Wikipedija (kumštne słowo: hawajan. wiki wiki, malsnje; eng. Encyclopedia) jo mjazynarodny projekt, kenž co zestajiś lichotnu encyklopediju we formje seśowego boka, kótaregož nastawki se njepósrědnje wobźěłaś mógu (Wiki, nic mark!).
Wikipedija, seśowy projekt, kenž co zestajaś encyklopediju; Zachopjeńk engelskego wudaśa 2001, z lěta 2003 w nosarstwje Wikimedia Foundation. Na zachopjeńku junija 2005 jo Wikipedija wopśimjeła wěcej ako 1 mil. nastawkow (240.000 nim.) we wěcej ako 80 rěcach.
Wikipedija jo nastała na zakłaźe tak mjenjowaneje "Wiki" (softwarowy interfejs za wužywarjow seśe za aktiwne a pasiwne wužywanje). Za pśinoski płaśijo GNU-licenca za lichotnu dokumentaciju, kótaraž dowóli změnjenja a komercielne wužywanje.


text:
Nowa hra z ABC
Choćebuz. Choćebuske Dźěłanišćo za serbske kubłanske wuwiwanje (ABC) je wudało kóstkowu hru z titlom „Magellan – Płachtakowanje wokoło zemje wot lěta 1519 do 1522“. Licencu přewostajił je zarjadnišću Dieter Potente. Anja Piniekojc je přewzała wuhotowanje hry, kotraž zaběra so z płachtakowanjom za čas portugiziskeho kapitana Ferdinanda Magellana.
Pawk protyku zestaja
Wotrow. Serbske młodźinske towarstwo Pawk je runje při tym, terminowu protyku młodźinskich klubow a towarstwow kaž tež tamnych młodźinskich cyłkow za klětu zestajeć. K tomu su sej jutře popołdnju do Wotrowskeho młodźinskeho kluba zastupjerjow klubow a dalšich na mjezsobne dorěčenje přeprosyli. Terminy zarjadowanjow a projektow w protyce Pawka 2019 wozjewja.
Inwestuja do interneta
Zhromadne dźěło sylnić
Mlynky. Rěče narodnych mjeńšin w zjawnosći je ćežišćo 21. seminara dźěłoweje skupiny słowjanskich mjeńšin Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin FUEN, kotryž su dźensa w madźarskim Mlynky zahajili. Serbow zastupuje mjez druhim Bjarnat Cyž. Hač do njedźele chcedźa wo zlěpšowanju situacije mjeńšin a wo sylnjenju zhromadneho dźěła na europskej runinje debatować.
Sobudźěłaćerja suspendowali
Rózbork. Wysoka šula sakskeje policije w Rózborku tuchwilu wumjetowanja přećiwo sobudźěłaćerjej manipulowanja dla pruwuje. Muža su mjeztym ze słužby wuwjazali. Přećiwo njemu su chłostanske jednanje a interne disciplinarne jednanje zahajili, kubłanišćo policije zdźěla. Wumjetuja jemu, zo je wobsahi a wuslědki klawsury studentam dale dawał.
Za wjace pólskich studowacych
Tež Žitawa so předstajiła
Berlin. Kotre město budźe 2025 europska kulturna stolica? Wčera su wurisanje po cyłym Zwjazku wo požadany titl z informaciskim dnjom w Berlinje startowali. Tam su so hižo wosmjo kandidaća předstajili: Kamjenica, Drježdźany a Žitawa ze Sakskeje kaž tež Gera, Hannover, Hildesheim, Magdeburg a Nürnberg. Hač do 30. septembra 2019 móža so zajimowane komuny požadać.
Hotuja so na róčnicu wosady
Radwor. 750. róčnicu swojeho wobstaća chce katolska wosada w Radworju w lěće 2020 woswjećić. Tole je wjesnjanosta Wincenc Baberška (CDU) na wčerawšim posedźenju tamnišeje gmejnskeje rady připowědźił. Wšitke towarstwa su přeprošene, so na přihotach wobdźělić, zo móhli zamołwići planować započeć. Přichodny čas su prěnje zetkanja planowane, zo bychu sej ćežišća róčnicy dorěčeli.
Wo přichodźe rewěra rěčeć
Róčnica nastupa Jana Pawoła II.
Krakow. Předsyda Centruma Jana Pawoła II. „Njebojće so“ Jan Kabziński je składnostnje róčnicy nastupa Karola Wojtyły jako prěni słowjanski bamž dźensa před štyrceći lětami k tomu namołwjał, dale z jeho encyklikami so rozestajeć. W rozhłosu Jedynka Kabziński wuzběhny, zo njeměrja so wučby Jana Pawoła II. jenož na katolikow.
800 milionow eurow pokuty
Mnichow. Statne rěčnistwo w Mnichowje je awtotwarcej Audi w zwisku z dieselowej aferu pokutu 800 milionow eurow napołožiło. Audi, wotnožka awtotwarca VW, chłostanku akceptuje, kaž w zdźělence koncerna VW rěka. Přičiny pokuty su „ranjenja regulatoriskich předpisow“ pola wěsteje skupiny dieselowych agregatow, statne rěčnistwo piše.
Šěsć firmow tež ze Sakskeje
Měrowe myto mandźelskimaj
Frankfurt n. M. Ze zakónčenjom knižnych wikow we Frankfurće nad Mohanom je Zwjazk němskich knižnych wikowarjow wčera Aleidu a Jana Assmanna ze swojim Měrowym mytom wuznamjenił. Kulturna a literarna wědomostnica a egyptologa staj sej počesćenje jako „pućrubarjej mudreje a rozswětleneje kultury dopomnjeća“ zasłužiłoj, kaž we wobkrućenju zwjazka rěka.
Z běhom so wobarali
Wostrowc. Město blisko němsko-pólskeje hranicy je so znowa přećiwo prawicarskoekstremnym nastajiło. Nimale 300 dźěći, młodostnych a dorosćenych startowaše sobotu na Wostrowčanskim měrowym běhu. Woni sadźichu tak jasne znamjo za demokratiju, swětawotewrjenosć a tolerancu. W samsnym času přijědźechu wobdźělnicy prawicarskeho bojosportoweho zarjadowanja.
Mitićowy tomahawk namakali
„Kak to jenož praju“ nětko online
Budyšin. Přiručka awtorki Lubiny Hajduk-Veljkovićoweje za šulerjow a dorostłych „Kak to jenož praju“, kotraž we wudaću Rěčneho centruma WITAJ a Ludoweho nakładnistwa Domowina w ćišćanej formje předleži, hodźi so wotnětka tež w digitalnej formje wužiwać. Informatikar Bernhard Baier je zmóžnił, zo su hesła přiručki we wobłuku pytanskeje funkcije Soblex přistupne.
Nowa stacija wotewrjena
Kinspork. Sakski sekretar za wobswět dr. Frank Pfeil (CDU) je wčera nowu dźiwiznowu staciju w Kinsporskej holi wotewrěł. Swobodny stat je so wědomje za staciju rozsudźił, a to pod motom: „Přiroda ma přiroda wostać.“ Přirodne procesy hole maja tu w srjedźišću stać a poskitki so dźiwiznje wěnować. Zawod Sakske lěsnistwo je za Kinsporsku holu zamołwity. Přirodoškitna kónčina je 6 932 hektarow wulka a tak jedna z najwjetšich po cyłej Němskej.
Bydlenje mnohim Čecham luksus
Start rakety zwrěšćił
Bajkonur. Wotlět ruskeje rakety k mjezynarodnej swětnišćowej staciji ISS je po informacijach ruskich medijow zwrěšćił. Kapsla rakety z dwěmaj kosmonawtomaj dyrbješe krótko po starće nuzowje přizemić. Wobaj kosmonawtaj staj njezranjenaj. Po prěnich informacijach bě druhi schodźenk ćěridła rakety zaprajił.
Myto pólskemu žurnalistej
Lipsk. Medijowa załožba Lipšćanskeje lutowarnje spožči lětsa pólskemu žurnalistej Tomaszej Piątekej Myto za swobodu a přichod medijow. Kaž załožba zdźěla, počesća Piąteka za kritiske wobkedźbowanje towaršnostneho wuwića w Pólskej. Myto w hódnoće 30 000 eurow spožča lutowarnja wot lěta 2001 předewšěm za zmužite a zaměrne zwoprawdźenje nowinarskeje swobody.
50 wowcow dale zhubjenych
Kritizuje policiju
Šunow/Drježdźany. Policija dyrbi so z prawicarskej problematiku intensiwnje rozestajeć a njesmě ju zamjelčeć, kritizuje zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Hajko Kozel (Lěwica) dźěło zastojnikow w zwisku z podawkami minjeny pjatk w Šunowje. Tam bě k bijeńcy dóšło. Zastojnicy rěčachu wo Serbach a rusce rěčacych, młodostni pak wo prawicarjach, kotřiž běchu na symbolach spóznajomni.
Poskitki pobrachuja
Slepo. Na wokolnych ludowych uniwersitach je přemało poskitkow, serbšćinu wuknyć. To zwuraznichu wjacori wobdźělnicy wčerawšeho serbskeho wječorka Domowiny w Slepom. Cyłkownje 22 ludźi bě tam ze zastupnikami třěšneho zwjazka, sakskeje serbskeje kaž tež załožboweje rady diskutowało. Ćežišća běchu zhromadne dźěło gremijow ze staršimi a serbske kubłanske naležnosće.
Wo Serbach w Awstralskej
Iniciatiwnicy čuja so ranjeni
Budyšin. Z pisomnym pohórškom je so iniciatiwna skupina za Serbski sejm na rozhłosowu radu sćelaka MDR wobroćiła. Pozadk je sobotne telewizijne wusyłanje Wuhladka. Po słowach iniciatiwnikow je rozprawa wo wólbnym wjeršku w Njebjelčicach skandalozna a jednostronska. Woni čuja so tuž ranjeni. Wusyłanje móžeće sej pod www.ardmediathek.de/tv/Wuhladko wobhladać.
Wjelki zachadźeli
Dubo. Znajmjeńša 25 wowcow su wjelki dźensa w nocy w Dubjanskim lěsu zakusali. To wobkrući zastupowacy nawoda zarjadnistwa biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty Jan Priegnitz. W běhu dnja pytachu za dalšimi wowcami, kiž běchu ćeknyli abo kotrež su wjelki wotnjesli. Zo jedna so wo nadpad wjelkow, je mjeztym tež Philipp Kob z Rěčičanskeho wjelčeho běrowa wobkrućił.
Dalše zarjadowanja přate
Zlět chórow w čěskej stolicy
Praha. Unija čěskich spěwarskich towarstwow je po 80 lětach zaso zlět chórow w Praze přewjedła. Něhdźe 350 spěwarjow zanjese sej zhromadnje pěsnje mjez druhim na Naměsće Václava Havela. Mjez hosćimi běchu tež zastupnicy Zwjazka serbskich spěwarskich towarstwow, Jadwiga Kaulfürstowa přednjese postrowy. Jědnaće chórow wuhotowa koncertaj na žurli Praskeho chóra Hlahol.
Pegel Sprjewje konstantny
Choćebuz. Najebać dlěje trajacu suchotu wostanje pegel Sprjewje w Berlinje a Braniborskej hač do kónca oktobra konstantny. To zmóžnja přitok wody z jězorow bywšich brunicowych jamow a rěčnych zawěrow. Wjacore wokrjesy kaž tež město Choćebuz běchu suchoty dla zakazali wodu ze Sprjewje klumpać.
Ministerka Stange w Israelu


text:
Pesto, jak chyba wszyjscy wiycie, prziciōngło1 dō nołs2 ze Włoch. We sklepie sie je idzie kupić we małyj krauzce3, ale jak fto sie rołz sprōbuje je zrobić sōm, to na te kupne niy bydzie chcioł ani wejrzeć. Robi sie je gibko4, a potyn idzie trzimać we lodōwce i zjejś sie je ze nudlami5 abo i na sznicie6 chleba. Italioki7 dołwajōm do tego orzeszki piniowe i jak niy mołcie co robić ze piniyndzmi, to tyż sie je mogecie kupić. Joł dołwōm słōnecznik, je podobny we smaku i 10 razy tōńszy. Sam żech jeszcze wciep trocha kolyndry i smak wyszoł idealny.
Co potrza?
1 pynczek szparglu
Pesto:
1 srogi8 pynczek bazylii
połra gałōnzek kolyndry
2 zōmbki czosku
3 łeżki prazōnego słōnecznika
30-40 g parmezanu
1/4 szklōnki oliwy
2/4 szklōnki łoleju słōnecznikowego abo rzepakowego
sōl i pieprz
Joł niy robia tego yno ze samōm oliwōm, bo łona moł aże za łostry smak, a łolyj to wszysko trocha łagodzi. Pamiyntejcie, że nojlepszoł oliwa je ta extra virgin, bo je ze piyrszego tłoczynia i to jeszcze na chōdno9.
Szpargle umyjcie, kołżdego sie wejście do rynkōw, wygnijcie go jak łuk i jak pynknie, to ta gōrnoł czyńść je do jedzynia, a dolnoł do wyciepniyńcia. Rozgrzyjcie sie patelnia do grillowanioł abo i grilla, wciepcie tam szpargle i niech sie tam pomału bez 10-15 min przipiykajōm- pamiyntejcie, że trza je tyż połra razy przewrōcić na drugoł zajta10.
Wszyske składniki pesto wciepcie do blyndera- ze bazylii yno same listki, a kolyndra we całojści- i go włōnczcie… i fertich11. Trza pedzieć, że żołdnyj filozofiji to sam12 niy ma.
Jak szpargle bydōm miynke, to je dejcie na talyrz, łoblyjcie pesto i smacznego 🙂
Jak Wōm tego pesto łostanie, to dejcie je do lodōwki, do jaki krauzki, a na wiyrch nalyjcie jeszcze kapka oliwy i to tam moge tak trocha sie poczekać na drugi rołz 😉
1przybyło
2nas
3słoiku
4szybko
5makaronem
6kromce
7Włosi
8duży
9zimno
10stronę
11gotowe
12tutaj


text:
W dniu 22.03.2000 na zaproszenie Pani redaktor Urszuli Rój
i Kuby Porady w programie "Telemikser" na żywo rozmawialiśmy o śląskich
stronach w Internecie..
Nie calo godzina tymu pokazowali w
telewizorze na regionalnym programie Maniusia mie skuli tego programu wygaslo w
piecu i musiolech jeszcze roz sklodac, musza pedziec ze zrobiol nom reklama tzn naszej
krzince nic dodac nic ujac. Tak trzimac.
Richard
Witom Wos piyknie !
Swizo
informacjo z peletonu : prowadzi Marys i Maciej -wyraznie na przodku Slaskie Beranie . Do
mety juz niy daleko , za pierona niy dajom se lodebrac piyrszynstwa. Redaktorzy loniemieli
ze zdumiynio a naszym karlusom tyz sie udzielilo i zapomnieli godac po naszymu - mozno i
dobrze bo by mogli inksi niy spokopic.
Gwiozdom dnia byli :
nojstarszy Wendek i nojdalsi Danusia i Marys. Piyknie nasi chopcy sie zasztimowali- teroki
ino patrzcie jak nos zasujom emilki. Jo lodbierom codziynnie, gorzij ci kierzy lodbiyrajom
roz na tydzien - Wasze konta tygo niy sczymiom.
No toz pyrsk ! Vivat
Silesia ! Gratuluja ! Gerad.
Witejcie Przociele !
Ale tyz to mialach wczoraj uczta. Colko moja familijo
zaglondala na tyn program w TV o naszyj slonskij krzince. Fest to bolo gyszpant.
Nojwiyncyj jednak mieli uciechy, jak uwidzieli tam moja fotografio ze spotkan. Jo zas
asiyla sie jak pow. Miarkuja, ze po tym programie skuplujom sie z naszom krzinkom inksze
zkomputeryzowane Slonzoki.
Cila
W imieniu Klubowiczów Ślonskiego Berania dziękujemy
Redakcji "Telemiksera" za przesympatyczne wiosenne przyjęcie nas w studio.
I i II Zjazd Krzinkowiczów
tyż był relacjonowany bez Regionalno Telewizjo Polska - Katowice.


text:
Ludzie sie bez wakacje smykajōm1 po cołkim świecie, próbujōm roztomajtego jedzynia, a potyn jadōm do dōm i sie myślōm, że zjedli by sie tego łōnego abo i tyj łōnyj 😉 I bez to żech sie pomyśloł, co by sam tera trocha powspōminać roztomajte rajzy2 i te wakacyjne smaki. Na poczōntek cojsik do pomaszkycynia3 ze Francji: Mousse au chocolat, na ftory u nos niyjedna ōłma4 by padała, co to je tako trocha inkszoł szpajza 😉
Co potrza?
200g szokolady (moge być jedna gorzkoł, a jedna mlycznoł)
25 g masła
3 jajca
50 g cukru
125 g krymōwki
2 łeżki wiśniōwki abo kōniaku
ździebko5 soli
Szokolada ze masłym sie rozpuście we jaki misce nad gorkym ze wrzōncōm wodōm, a jak już bydzie rozpuszczōnoł, to dejcie do tego 3 żōłtka i 2 łeżki sznapsa6.
Biōłka ubijcie ze cukrym na sztywnoł piana. Śmiytōnka we jaki osobnyj misce tyż ubijcie na sztywno- dejcie do tego ździebko soli.
Jak sie troszka ochōdzi7 ta szokolada ze dodatkami, to pomiyszejcie jōm delikatnie ze biōłkami i śmiytōnkōm. Dejcie do jakich fajnych szklōnek abo azjetek8 i wrojście do lodōwki aby na godzina, a nojlepi na 2, a potyn… smacznego 🙂
1włóczą
2podróże
3do posmakowania
4babcia
5szczyptę
6alkoholu
7ostudzi
8salaterek


text:
Dugość geograficzno
Dugość geograficzno (yng. longitude; zimbol λ) – jedno ze wspůłrzyndnych geograficznych. Wedle dugości geograficznej liczono je czasowo strefa na Źymji.
Punkty rozlygowane na půłkuli zachodńej (na zachůd uod połedńika 0° (Greenwich, Lůndůn) a połedńika 180°) majům dugość geograficzno zachodńo (zimbol: W). Punkty na půłkuli wschodńej (na wschůd uod połedńika 0° a 180°) majům dugość geograficzno wschodńo (zimbol: E). Wszyjske punkty rozlygowane na jednym połedńiku majům ta samo dugość geograficzno.


text:
Za awtomatiske zažne spóznawanje 525 000 eurow inwestowali
Wojerecy (SN/mwe). We Wojerowskej wuchowanskej straži zetkachu so wčera nimo Wojerowskeho měšćanosty Thomasa Dellinga (SPD) wodźacy zastupjerjo měšćanskeje wohnjoweje wobory a zarjadnistwa kaž tež fachowcy Budyskeho wokrjesa a Zhorjelskeho lěsniskeho zarjada. Přičina bě prezentacija modernizowaneho awtomatiskeho systema zažneho warnowanja před lěsnymi wohenjemi (AWFS). Město Wojerecy system za Budyski, Zhorjelski a Mišnjanski wokrjes wudźeržuje. Loni běchu za wobšěrne modernizowanje 525 000 eurow nałožili. Instalowane buchu dwanaće za wobstražowanje trěbnych kamerow, mjez druhim blisko Hórnikec, na Kaponicy pola Radworja abo njedaloko Lětonja. Instalowali su je mjez druhim na stražowanskich sćežorach a wěžach, na kotrychž sobudźěłaćer lěsniskeho zawoda w času stracha lěsnych wohenjow stražuje. Kamery škričkuja w běhu sekundow informacije Wojerowskej centrali, zwotkelž wohnjowe wobory zawołaja.


text:
München
Wspůłrzyndne: 48°08' N 11°34' E
München je mjasto we Mjymcach, stolica landu Bajery a rejyncyje Gůrne Bajery. Leży na Bajerskij Wyżce nad rzykům Izara. Je znamjynnym kulturalnym, naukowym a industryjnym uostrzodkym we Bajerach. Zołożůne we 1158 roku. Jygo mjano pochodźi uod położyńo wele klasztoru (mjym. bei den Mönchen). We 1919 powstała sam Bajersko Republika Rad. We uokryśe Wajmarskij Republiki uostrzodek naźistowskigo ruchu. We München we 1938 podpisano Ukłod ze München. We 1972 bůły sam Uolimpijske Igrziska. Terozki mjasto je śedźibům bankůw, werku BMW a inkszych.


text:
Planowanske podłožki za 15 nowych domow nětko předleža
Róžant (AR/SN). Wažne rozsudy na dobro młodeje generacije stejachu wčera na poslednim lětušim posedźenju gmejnskeje rady Ralbicy-Róžant w srjedźišću. Radźićeljo wobzamknychu wobtwarjenski plan „Sernjany-zapadny dźěl wsy“. Na kromje Sernjan do směra na Róžant móže bórze 15 nowych domskich nastać. Za wšitke płoniny maja dawno zajimcow. Nimale cyłe lěto pak dyrbješe gmejna na trěbnych wustawkach dźěłać. Po wospjetnych změnach na žadanja wjacorych zarjadow a institucijow předleža skónčnje dotal pobrachowace přihłosowace planowanske podłožki. Sobudźěłaćerka Budyskeho krajneho architekturneho běrowa Panse Elisa Menzel tuž sobustawam gmejnskeje rady poruči, twarske wustawki wobzamknyć. To so tež bjez dalšeje diskusije jednohłósnje sta. Nětko předpołoža dokument Budyskemu krajnoradnemu zarjadej k wobkrućenju – w tym padźe jedna so jenož hišće wo formalitu.


text:
TYTUŁ: Obsada 3 Batalionu Strzelców 1932
ZESPOŁ: Rocznik Oficerski 1932
ROK POWSTANIA: 1932
WYDAWCA: Ministerstwo Spraw Wojskowych
INDEX OSÓB: Stanisław Rutkowski, Stanisław Zygmunt Wojtaszewski, Jan Poborowski, Jan Zgrzebnicki, Karol Wick, Wacław Krzemiński, Antoni Brzozowski, Franciszek Wilkoń, Mieczysław Stanisław Kubasiewicz, Stanisław Jan Czesław Librewski, Maciej Wojciechowski, Eugeniusz Wityk, Albert Holan, Marian Kozłowski, Bolesław Dabrowski, Stanisław Faliszewski, Leopold Schonfeld, Zbigniew Rzymowski, Franciszek Niesiołowski, Wacław Baranowski, Stanisław Nowicki, Kazimierz Aleksander Szlezinger, Antoni Józef Niewolski, Stanisław Góralczyk, Tadeusz Wacław Napiórkowski, Zygmunt Władysław Wasilewski, Franciszek Sitarz, Jan Leonard Nowicki, Tadeusz Wiśniewski,
INDEX MIEJSC:
ŻRÓDŁO: Rocznik Oficerski 1932


text:
Yncyklopedyjo
Yncyklopedyjo (uać. encyclopaedia s grec. enkýklios "tworzůncy krůng" + paideía "wyksztołcyńy") – kůmpyndjům ludzkej wjedzy zapisane we formje zbjoru haseł (słůw kluczowych) s wyjaśńyńym jejich znoczyńo. Hasła sům ůłożůne we pewnym lůgicznym uordnůngu, zauobycz alfabytycznym, skuli czego mogebnůść je wartke uodnaleźyńy właśćiwyj informacyje.
Yncyklopedyjo może być powszechno, tj. starajůnco śe ujůńć cołko ludzko wjedza (tako kej np. Wjelgo yncyklopedyjo powszechno PWN), abo może być yncyklopedjům specyjolistycznům s danygo fachu (lb. Yncyklopedyjo Uodkryć a Wynolozkůw PWN). Uobecńy nojwjynkszům wirtualnům yncyklopedyjům je Wikipedyjo[1].


text:
We wobłuku najwšelakorišich zarjadowanjow w zwisku ze 750. róčnicu Wojerec přewjedźechu tam nětko projekt, w kotrymž zaběrachu so studenća ze zwiskom mjez starym a nowym městom.
Wojerecy (AK/SN). Mosty twarić mjez starym a nowym městom rěkaše hesło lětnjeje šule, kotraž je angažowanych studentow architektury dwaj tydźenjej hromadźe wjedła. „Běchu to jara intensiwne dny“, zjima profesorka na Darmstadtskej uniwersiće dr. Nina Gribat na wotewrjenju wustajeńcy z wuslědkami zetkanja. Swoje doktorske dźěło bě wona hižo w lěće 2010 měšćanskemu přetwarej we Wojerecach wěnowała.


text:
Śląskie radio internetowe o pogodnej nazwie „Wesołe Slonzoki” zostało założone 26 marca 2009 roku. Oficjalna audycja rozpoczynająca nadawanie muzyki odbyła się 9 maja tego samego roku. Radio powstało z wspólnej inicjatywy Zbyszka z Bergisch Gladbach i Marcina z Gliwic – Łabendy. Z biegiem czasu grono redakcyjne powiększało się i zmieniało.
Witom Wszystkich , na imie mom Zbyszek i miyszkom w Bergisch Gladbach.Porzadnie nie pamiyntom kedy zech se urodziyl bo bylech pieronsko ponoc maly ale padali Mi ze to bylo we Pazdzierniku 71 roku we Rydoltowach kaj zech tyz potym do 30-tego roku na Grubie fedrowol. Potym tyz z calom familjom wyjechol zech do Rajchu no i do dzis sam siedza.Licza ze to by styklo omje sam tela i zaproszom do fajnej zabawy na mojich audycjach.
Witom Was Kochani, na imie mom Justyna.Urodziyla zech sie 17.11. w K-Kozlu.Miyszkala zech od urodzynio w Lezcach i Urbanowicach, po slubie przeprowadziyla zech sie do Bogunic.Teraz juz od pora fajnych lot miyszkom z Mojom rodzinom w niymcach.Jo Was Kochani zapraszom na moje audycje na kierych mysla ze sie bydymy fajnie bawic.


text:
Brězowka (JoS/SN). 23. Brězowske wiki jutrownych jejkow su minjenu njedźelu mnohich lubowarjow filigraneho serbskeho ludoweho wuměłstwa přiwabili. Wosebitosć wikow je, zo su wšitcy debjerjo jejkow ze wsy a zo so wšitke žony a holcy narodnu drastu woblěkaja. Hinak hač druhdźe steji tu dorost w srjedźišću. Wo hudźbne wobrubjenje starachu so tónraz holcy a hólcy wjesneje pěstowarnje „Baćonjace hnězdo“, Serbski dźěćacy a młodźinski ansambl kaž tež Slepjanski folklorny ansambl.
Dohromady 20 małych a wulkich debjerjow jejkow demonstrowaše wšitke jednotliwe techniki pisanjenja. Wosebje so wopytowarjo dźiwachu, kak wušiknje hižo dźěći wóskuja, bosěruja a dalše techniki nałožuja. To někotrehožkuli pohonjowaše, sej debjene jejka k wupyšenju swójskeho bydlenja kupić a při tej składnosći debjerjow w serbskej narodnej drasće fotografować.


text:
Ewa Grzesik: Pływadło
Do wszystkich miyszkańcow Raciborza, ôkolic i na sztyry zajty swiata ôgłoszōm, że w naszym miescie ôd 15 do 17 czyrwca bydzie wielki fest „Dni Raciborza”. Sjadōm sie na niego zacni goście kerzi przijadōm, a raczyj przipłynōm sam nie wypasiōnymi brykami i furami, a na byle czym.
Dnia 16 czerwca w samo połednie na Bulwarach Nadodrzańskich na swojich wehikułach czasu XIX już roz sztartnōm uczestnicy „Pływadła”. Trza prziznać, że pōmysłowości i pierōńskej ôdwagi, żeby na nikere siednyć, uczestnikōm spływu nie brakuje. Latoś może ich być nawet kole 60, a ci kerzi nie poradzili nic zmajstrować mogōm sam sztartnyć na kajaku abo guminianym ringu. Je to fest fajno i kolorowo impreza na kero przichodzōm bajtle, młodo ferajna i ci pod krykōm i nie ważne czy padze dyszcz, czy świyci klara raciborzanie dycki przidōm pōmachać wszystkim załogōm.
Signalym do sztartu bydzie salwa z działa kanōnierōw z Bractwa Kurkowego kero mo pierōnowy huk, a potym to już wszyscy ôd naszej przistani kajakowej bydōm pruć aż do samego Koźla. Uczestnikym „Pływadła” może być kożdy yno musi sie zgłosić i zbudować łōdka zgodnie z regulaminym i wymogami bezpieczyństwa, żeby nie było, że ktoś tam potym plōmsnie do wody. Na uczestnikow czekajōm nagrody w formie geltagu, ale nie to je przeca nojważniejsze yno sōm udział i aktywnie spyndzōny czas, a przi ôkazji idzie podziwiać piykne landszafty i ôkolice położōne wele Ôdry.
Dycki tyż kożdymu spływowi Ôdry towarziszy jakeś hasło, latoś je to z ôkazji 100 lecia ôdzyskania niepodległości w 1918 przez Polsko.
Dziyń Niepodleglości kere u nos przipado 11 listopada to bez wōntpiynio fest wielke narodowe świynto, a ludzie w tym dniu powinni sie radować i zapewne w całej Polsce tak bydzie i choć to trefi dopiero za pora miesiyncy mie już dzisioj zebrało sie na naszkryflanie może trocha szpiczastego tekstu. Bo choć w tym dniu bydymy mieli fraj ôd roboty i szkoły, bydōm balōny bioło –czerwōne kotyliōny to wszystko do ôka, a czy ta nasza dusza bydzie rychtyg sie radować z tyj niepodległości tu w Raciborzu i na Ślōnsku? Rozchodzi mi sie o te do kupy fajrowanie bo coś mi sie zdo, że ta polsko niepodległość nas Ślōnzokow mo trocha za nic. Czamu? Jak słuchōm ôpowieści rdzynnych raciborzan, poôglōndo se człowiek stare zdiyncia to zaczyno ształnować, że coś tu nie gro, że przez lata to co nōm edukacyjo do głowy wciskała mijo sie z prowdōm. Tu w Raciborzu ôstatni czasy radzi wypisujymy prowdy „Prawdy Polakōw”, a jo naszkryflōm trocha swoji.
Racibōrz, jedno z najstarszych miast na Gōrnym Ślōnsku, swōj wartki rozwōj zawdziynczo dobrymu położyniu nad rzekōm Ôdrōm kaj ścierały sie kultury polske, niymiecke, czeske, żydowske. Aż do II wojny światowej Ôdra była głōwnym żrōdłym transportu po kerym pływało nie yno „byle co”, ale statki pasażeske, barki z toworami do całej Europy, a ôpowieści ôpy ô nawet 100 statkach zacumowanych w portach słuchało sie jak z gatunku sci-fi, i ciynżko to sie dzisioj forsztelować kaj na naszej przistani kajakowyj nie idzie dojrzeć ani jednego kajaka. Dobro ziymia była podstawōm rozwoju rolnictwa, stawiano fabryki, zakłady pracy, budowano bana kero szła ôd Berlina aż do Wiednia. Ludzie miyszkali w piyknych kamiynicach z ôkresu secesji, wszystko szło z technikōm i rozwojym do przodku. Po wojnie wiela z tego nie zostało; spolōne, rozebrane cegła po cegle i wywieziōne na ôdbudowa Warszawy. Znikały kamiynice, synagogi, kościoły ewangelicke, zakłady pracy…
I ludzie kerzi musieli zostawić swoje rodziny i zacznyć szukać roboty w innych krajach. W tym wielokulturowym mieście kaj godało sie wielōma jynzykami kerego niesmogły zarazy, klynski i powodzie ludzie poradzili sie dogodać i dycki stanyli na nogi silniejsi i budowali razym nowe jutro. Dzisioj godōmy jednym jynzykym „jynzykym władzy scyntralizowanej”. Bo jo i chyba wiela inkszych raciborzan zastanawiōmy się i zadowōm pytanie jak w filmie „Poszukiwany poszukiwana” Stanisława Bareji z 1972 r.
„Ile jest cukru w cukrze?”, a prościj ile jest Raciborza w Raciborzu? Nazywōmy rōnda nazwami nimajōncymi nic wspōlnego z naszōm historiōm ô kere było tela ôstudy. Nieporadzymy, a raczyj nie chcymy wywiesić ani jednej naszej ślōnskej fany w dniu 15 lipca, a tu pasowało by i nojbardzij bo farby żōłto – modre to „złote łany zboża nad błynkitnymi wodami Ôdry”. „Je to dziyń radości i lokalnego patriotyzmu, dziyń nadzieji na rozwōj tej ziymi ôraz dziyń świyntowania tworzōnej przez Ślōnzakōw wspōlnoty” (Plura M.), a sōm pōmysł je ôd samego naszego raciborzanina Europosła Marka Plury i gańbōm je, że sōnsiednie miasta umiōm sie ôbstrojić, a my ni, a jak na zabrzańskej binie w Dōmie Muzyki i Tańca w 2017 r. pierwszy roz ôd 25 lot trwania kōnkursu „Pōnaszymu czyli po ślōnsku” padła nazwa miasta Racibōrz to byłach fest dumno i rada, ale chyba yno jo bo z władz mojego miasta żodyn tym faktym nie był zainteresowany (z małym wyjōntkym). Nasza ślōnsko godka przez lata była zakozywano i wyśmiewano, a na ludzi kerzi chodzōm z naszōm fanōm zaglōndo sie jak na chacharōw skorych do haje, nikerzi z braku regiōnalnej wiedzy pytali sie mie „Co to dzisioj mōmy za świynto kościelne?” jak wywiesiłach fana wspōmnianego już 15 lipca. Beztoż tyż tak fest potrzebne nōm je nauczanie regiōnalne kere uczy postaw ôbywatelskich i szacunku do nojbliższego ôtoczynia, żeby wychowywać ôd bajtla społeczyństwo kere mo poczucie przinależności do swojego regiōnu, czuje sie za niego ôdpowiedzialne i bydzie prōmować jego tradycje i kultura. I jako tu sie radować z tej polskej niepodległości kaj przez te lata Ślōnsk był dyskryminowany. Czy mōmy powody żeby sie ku tymu radować? A czamu ni? Nasze żōłto – modre fany mogłyby razym powiywać z bioło – czerwōnymi jakby nōm Ślōnzokōm dałoby sie tego poczucia bycia gospodorzym na swojej ziymi w tych naszych hajmatach.
„Ojczyzna to kraj dzieciństwa
miejsce urodzenia
to jest ta mała najbliższa
ojczyzna. . . ” – T. Rōżewicz
Nasze starania przez uznanie Ślōnzokow za mniejszość etniczno, a godka za jynzyk regiōnalny sōm kajś zaciepane w polskim sejmie i leżōm tam na przetwano i nie żebych teroz kōmuś zowiściła ale tak je na Kaszubach regiōnie myjszym jak nasz. Czamu nie u nos? Te postulaty mogłyby sprawić, że Ślōnzoki czuli by sie szanowanymi ôbywatelami Polski, a nie „ludziami gorszego sortu” i bycia sztyjc futrowanym niespełniōnymi ôbietnicami takich jak krowa ôd Korfantego, darmowe lyki, na każdego bajtla 500 + i to wszystko za głosy wyborcze, a jak zaś żodyn nie bydzie sie dowoł rady to padnie hasło „Pomożecie? Pomożemy”. My Ślōnzoki chcymy być traktowani z powogōm, a nie tak jak przez lata kreowała nas Polsko kabaretowo z kuflym piwa i wōsztym po ôdwalōnej czornej robocie, chcymy autōnōmicznego wojewōdztwa żeby mogli my sami za sie decydować. Nie pozostało nōm nic inkszego jak yno czekać i nie wiym wiela jeszcze wody w Ôdrze upłynie zanim doczekōmy sie tych naszych postulatōw i mōno tyż take powiedzynie kere chodzi po Raciborzu ôkreślajōncych cudzych, że ktoś je „zza Ôdry” przeszłoby do historii, a Ôdra by nie dzieliła, a łōnczyła.
Toż wszystkim uczestnikōm „Pływadła” życza mocka wody w Ôdrze, piyknej pogody i dobrej zabawy bo to dziynki wōm mōmy w Raciborzu jedna z nojwiynkszych imprez w Europie i mōno na swiecie. Myśla, że sie tam trefiymy i razym pozaglōndōmy dokōnd płynie tyn nasz Racibōrz?
Tu wōm podōm jeszcze daty świōnt kożdego Ślōnzoka i tym kerzi przajōm ślōnskej ziymi, yno uprzedzōm na te świynta fraj ôd roty i szkoły nima. 😉
- 28.01 Dziyń Pamiyńci ô Gōrnoślōnskij Tragedyji
- 21.02 Dziyń Rodnij Mŏwy
- 01.05 Ślōnski Gody
- 14.07 Marsz Autōnōmije
- 15.07 Dziyń Ślōnskij Fany
- 04.08 Świynto Strojōw Ludowych Gōrnego Ślōnska
- 09.08 Dziyń Ślōnskij Idyntyfikacyje / Dziyń Ślōnzŏka
- 16.10 Świynto św. Jadwigi Ślōnskij
Ewa Grzesik
Miyszkōm w Raciborzu, robia na banie fest, przaja tymu miastu i ślōnskej godce, mōm swoje lata, ôdchowane bajtle, a teroz sie chyciłach pisanio. Laureatka kōnkursu „Po naszymu, czyli po Ślōnsku” w 2017 roku o tytuł “Ślōnzoka Roku”. Jak mōm trocha czasu to ôdnowiōm jakeś stare meble.


text:
Hdźež běchu něhdy dźěći w dowolu, witaja nětko turistow
Kytlice (JuŠ/SN). W lětach wot 1966 do 2004 přebywachu mnohe serbske a němske dźěći Kamjenskeho wokrjesa w lětnich prózdninach w krasnej čěskej krajinje w Kytlicach, hdźež dožiwichu wulkotnej prózdninskej tydźenjej. Nimo wulkeho twarjenja z jědźernju a spanskimi rumnosćemi wabjachu šulerjow 6. do 8. lětnika wosebje małe chaty, stejace před lěsom na wysokim brjoze a skićace dźěćom překrasny wuhlad na wjes a wokolinu. Zajimawe zarjadowanja z čěskimi přećelemi skrućachu přećelske styki mjez nimi. Někotryžkuli dźensa hižo dorosćeny spomina rady na tónle čas a je sej snadź zas tam dojěł. Što pak je z toho dźensa zwostało?


text:
Mòra
Mòra – jak wierzele Kaszëbi to je dësza, chtërna wëszła z cała człowieka w spikù i òbróca sã w jabkò, krëszkã, kòta, mësz, nocną mòrówkã abò jesz co jinégò, a pòtemù dłôwi lëdzy, jezdzy do ùpadłégò na kòniu abò młodim bëdle, wëpijô soczi z drzéwiãt, dëszi drëżónë i wòdã. Mòra wlôżô w jizbã dzurką òd klucza i kładze sã na człowieka jak miészk piôsku. Òna zaczinô mòrzëc òd nogów jaż pò gardło, do môłkù, a przë tim mrëczi: mër, mër, mër. Jak napisôł ks. Szulist téż Kaszëbi w Kanadze wiedzele, że mòra wlôżô w jizbã dzurką òd klucza.
Lëteratura[edicëjô | editëjë zdrój]
- Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1969, tom III, ss. 102-105
- Szulist W.: Kaszubi kanadyjscy : okres pionierski i dzień dzisiejszy, „Arkun” Gdańsk 1992, s. 61
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Mrowcowate
Mrowcowate, mrowce (łać. Formicidae) – familijo uowadůw ze raji błonůwkůw, podraji Apocrita. Fest uobyczne, idźe je trefić pod bezma kożdům geograficznům szyrzkům. Je ich ůng. 12 tyś. gatůnkůw.
Mrowce majům samce, samice a tyż robotńice - samice uo ńyrozwińyntych płećowych narzůndach. Robotńice idźe uodrůżnić skirz tygo co ńy majům krzidłůw. Sům uůne zuorgańizowane we społecznośći we kerych kożdyn mo przidźelono rola a zadańa. Samce majům ino zapłodńić krůlowo a ńyskorzi ginům. Krůlowo skłodo jajca ze kerych lyngnům śe mode mrowce. Robotńice stowjajům gńozdo mjanowane mrowiskem, zbjyrajům futer a brůńům gńozda uod wrogůw.
Futer mrowcůw je roztomajty, ńykere gatůnki sům źelinożerne, inksze wszyjskożerne. Ńykere, ntp. ze zorty atta we Połedńowyj Americe uprowjajům we swojich mrowiskach grziby na futer.
Wszyjske majům jadowy gruczoł a jeich jod mo we śa mrowcowy kwos.


text: Kašecy (SN/MWj). Na nimale kóždym posedźenju gmejnskich radow zaběraja so radźićeljo zwjetša na kóncu dnjoweho porjada z dypkom, za kotryž so přewjele ludźi njezajimuje. Parlamenty maja mjenujcy zjawnje wobzamknyć, hdyž je komuna někajki dar dóstała. To móža pjenjezy runje tak być kaž materielne hódnoty, hdyž na přikład zawod w bliskosći ławku abo něšto druhe přewostaji. Tež na zašłym posedźenju gmejnskeje rady Pančicy-Kukow w Kaščanskim wjacezaměrowym twarjenju bě tajki dypk na dnjowym porjedźe zapisany. To pak bě wšo druhe hač njezajimawe. Kaž wjesnjanosta Markus Kreuz (CDU) zdźěli, je něchtó gmejnje 1 000 eurow za cyle wosebity zaměr darił. Za pjenjezy ma so kupić mobilna, spěšnosć pokazowaca připrawa. Štó darićel bě, njejsu zjawnje zdźělili, přetož tón chce anonymny wostać, štož je jeho dobre prawo.


text:
Prěnje wodźenje pod hesłom „dźeń dźiwich zelow“ je zańdźenu sobotu na Žiwjenske kubło w Pomorcach zajimcow přiwabiło. Uwe Haspel bě zarjadowanje přihotował.
Pomorcy (CS/SN). Uwe Haspel běše jara spokojom z wothłosom na zarjadowanje. „Zańdźene měsacy sym wodźenja wo dźiwich zelach wospjet w Budyšinje poskićał, štož je stajnje wjele zajimcow přiwabiło. Tak so rozsudźich, wotpowědne zarjadowanje tež w Pomorcach přewjesć. Prawdźepodobnje pytaja mnozy ludźo móc z přirody jako wurunanje k industrielnje produkowanym žiwidłam a medikamentam.“


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
Wójna so bliži, tež chěžam na kromje lěsa, hdźež bydli swójba małeho hólca. Wšitcy dyrbja na ćěkańcu. Mać sadźi swojeho syna na konjacy wóz do poslešćow. Wězo ma wón swoju kóčku sobu. Hólc so wjeseli, dokelž je słyšał, zo pojědu daloko, samo přez hory. Tola hižo w prěnjej nocy jemu kóčka w hołku a tołku hrimacych a hwizdacych granatow ćeknje. Po cyłym dołhim puću ju wón woła a pyta – ale nihdźe žana kóčka! A woni jědu a jědu ... Hač drje ju hdy zaso namaka? Křesćan Krawc powěda dźěćom wo kóncu wójny, a to nic jenož na jara putace, ale tež na awtentiske wašnje: z wida dźěsća. Młodźi čitarjo zhonja, kak je awtor jako mały hólčec ćěkańcu dožiwił a kak so wšo w měrje skónči.


text:
k startowej stronje | archiw | impresum | kontakt
wutora, 23.10.2018 | k dolnoserbskej wersiji
Werner Měškank, Chóśebuz 10.01.2006
Hač do 26. februara 2006: Njewšědna wustajeńca w Choćebuzu
© Werner Měškank
Přibóh Flins z lawom na ramjenju, rysowanka z lěta 1714. (Kliknyć a sej cyły wobraz wobhladać!)
Po słowje zachowana přisaha złotnikarja Jacoba Ernsta Sponholza (1734 – 1809) z Noweho Branibora (Neubrandenburg) swědči wo dostojnym rjemjeslniku města a swěrnym staćanu Mecklenburgskeje:
»Bürger=Eyd. Ich Jacob Ernst Sponholz schwere zu GOTT einen körperlichen Eyd, daß ich denen HErren Hertzogen zu Mecklenburg, wie auch E. E. Rath dieser Stadt, treu, hold, und Dero Bürger seyn, Ihr Arges kehren, und Bestes befordern, mich auch an Gleich und Recht genügen lassen wolle; So wahr mir GOTT helfen soll, und Sein heiliges Wort! Neu=Brandenburg, den 23. Jun. 1768 iur.«
Doniž běchu Sponholz a jeho młódšej bratraj Jonathan Benjamin (1740 – 1811) a Gideon Nathanael (1745 – 1807) žiwi, běchu připóznaći. Tola wo Sponholzecach njebychmy dźensa hižo wědźeli, bychu-li so woprawdźe čas žiwjenja po božich kaznjach žiwili. Jich žiwjenske (nje)skutki wšak wjazaja so z tak mjenowanymi Prilojskimi idolemi (Prillwitzer Idole). Tute „dźećelowe łopješko“ je skućiło najwjetši stawizny a wuměłstwo sfalšowacy skandal w stawiznach Mecklenburgskeje. A předmjet jebanstwa běchu – přibohojo Słowjanow!
© Werner Měškank
Bronzowy law „Zernebocg“, z kotrymž je 1768 so jebanstwo započało. (Kliknyć a powjetšić!)
Z bronzowym lawom so wšitko započa: Domjacy lěkar dr. med. Hempel wopyta spočatk lěta 1768 chorowatu wudowu, knjeni Sponholzowu. We jstwě wuhlada připadnje mału bronzowu postawu rubježneho zwěrjeća. Wot synow Sponholzoweje zhoni, zo běše dźěd, něhdy farar w Prilojcach (Prillwitz), pokład na tamnej hrodowej horje wuhrjebał. Pozdźišo rěkaše: Při sadźenju krušwiny běše dźěd wokoło lěta 1690 lawa a dalše zajimawostki w farskej zahrodźe wotkrył. Běše je w zahrjebanymaj horncomaj w zemi schowane namakał. Lěkar Hempel so jara za starožitne wěcy zajimowaše. Jacob Sponholz chcyše jemu rady bronzowe namakanki za přihódnu płaćiznu předać.
Lěto prěnjeje wobšudy a lěto byrgarskeje přisahi so kryjetej. Hempel njedwělowaše na sprawnosći Sponholzecow. Ale wón poprosy přecelow-fachowcow wo radu. Tući běchu tohorunja překwapjeni a jemu přirěčachu, starožitnosće kupić. Tak přeńdźe law a 34 dalšich „namakankow“ do wobsydstwa medicinarja. Jako jedyn wučeny z do figurkow zadypanych pismikow słowo „Rethra“ wučita a je bjez dwělow jako „wendische Runen“ interpretowaše, běše sensacija perfektna: Skónčnje běchu namakali pohanski templ Łutykow, wo kotrymž běchu chronisća z časa křižowych wójnow Němcow přećiwo Słowjanam pisali. Dnja 7. februara 1768 wozjewichu nowiny „Hamburger Correspondent“, zo je so sławna słowjanska swjatnica Rethra namakała.
Nimale sto lět so fachowcy a pjenjezydawarjo z tu- a wukraja z njewšědnej zběrku wumyslenych słowjanskich přibohow, woprowanskich nožow, škličkow, talerkow a amuletow zaběrachu. Mjez wobšudźenymi běchu mecklenburgscy wójwodźa - potomnicy něhdyšich słowjanskich wjerchow. W lěće 1770 je princ Carl von Mecklenburg-Strelitz (1741 – 1816), pozdźiši prěni wulkowójwoda kraja Mecklenburg-Strelitz, dwórskemu molerjej Strělicanskeho wójwodstwa Danielej Woge nadawk dał, namakanki molować. Nastachu wolijomólby a kopororytwy.
W samsnym lěće kupi Mecklenburgsko-Strělicanski dwórski prědar, Nowobraniborski superintendent a konsistorialny rada Alexander Gottlieb Masch (1724 – 1807) wšitke figurki ze zběrki lěkarja Hempla. Zhoniwši, zo wobsedźa Sponholzecy dalše namakanki, poradźi so jemu tež tute kupić. Za to wužiwaše 300 tolarjow z pokłada Ratzeburgskeho domu. Masch je 1771 wobšěrne knihi z kopororytwami wudał: „Die gottesdienstlichen Alterthuemer der Obotriten aus dem Tempel zu Rethra am Tollenzer-See“.
Fantazijapołnje wopisuje wón nadrobnosće a (wumyslene, zdźěla krawne) funkcije woprowanskich nožow a škličkow a postawow pohanskich bohow. Připódla zwěsći, zo je Słowjanam tute bronzowe idole bjezdwěla grjekski wuměłc naćisnył! Amizantnje so mj. dr. čitaja wuprajenja: „Die Götzen haben eine fürchterliche Gestalt. Sie tragen zum Theil Sturmhauben und Panzer, oder haben andere Bildungen, die ihnen ein fürchterliches Ansehen geben. … Bey den Wenden dürfen wir keine ausgebreitete Wissenschaften suchen. Waren Künstler unter ihnen, so waren es Fremde, welche diese Gegend um ihres Erwerbes willen besuchten.“ (str. 38) „Es war Schönheit, auf einen menschlichen Leib einen Löwen oder Hundekopf zu setzen. Daher sind diese Götzenbilder so beschaffen, wie man sie von dem Geschmacke der Wenden erwarten kann.“ (str. 39) „Der irrende Wende giebet alles her, damit er nur Gottheiten habe, welche er verehren kann, und beschämet den Kaltsinn vieler Christen, welchen es bald zu viel wird, wenn sie etwas von ihrem Eigenthum der Religion und dem Gottesdienste aufopfern sollen.“ (str. 46)
W zběrce nadeńdźemy tež original 8,5 cm wysokeje miniatury słowjanskeho dudaka (»wendischer Dudelsackpfeifer«). Superintendent Masch interpretuje tutu figurku w swojich knihach 1771 chroble jako mały pomnik za w lěće 999 zemrěteho słowjanskeho wjercha Misiclawa.
© Werner Měškank
Postawa dudaka z časa wokoło lěta 1768. (Kliknyć a powjetšić!)
Někotři ludźo na namakankach dwělowachu. Ale wjetšina wučenych je była zahorjena. A Gideon Sponholz je stajnje dalše słowjanske starožitnosće „namakał“. Z nimi je 1794 wobšudźił tež tehdy jara prominentneho zemjana, uniwersalneho wučeneho, pólskeho basnika a spisowaćela, historikarja a slědźerja orientalistkich rěčow, hrabju Jana Potockeho (1761 – 1815), kotrehož stawiznarjo wobhladuja jako załožićela słowjanskeje archeologije. Potocki pućowaše tehdy po Mecklenburgskej, zo by tudyše zbytki słowjanstwa studował. Hakle w lěće 1828 je jedyn z bywšich sobudźěłaćerjow Sponholza přidał, zo je zhromadnje z Gideonom a jednym hornčerjom dźěl tych idolow tworił. Tola zakitowarjo idolow mějachu to za „žwemlenje duchosłabeho starca“.
Samo hač do Serbow wuprudźichu wone „Prilojske idole“: Mały law, z kotrymž běše so jebanstwo započało, naspomni so hišće w lěće 1869 w „Časopisu Maćicy Serbskeje“ jako móžny dopokaz za něhdy eksistowaceho lawa přiboha Flinca. Stawiznar Korla Awgust Jenč (1828 – 1895) měnješe w nastawku „Přibóh Flinc“ mj.dr.: „Law bě po swědčenju wšitkich starych chronistow symbol słowjanskeho Čornoboha a tutón přibóh bu tež pod tajkim znamjenjom w Rhetrje česćeny. Bjez powostankami z přibójstwa něhdušich ratarskich Serbow, kiž buchu w času wot 1687 – 1697 pola meklenburgskeje wsy Prilwitz namakane a su wot tuteho časa sem pod mjenom prilwitzske starožitnosće znate, bjez tutymi wažnymi powostankami nadeńdźemy mjenujcy woprawdźe jeneho lawa, na kotrehož khribjeće je z runami jeho mjeno ´Zernebocg´ napisane, kiž pak tež ze swojim cyłym stejenjom dopokaže, zo je tak derje ze zadnymaj nohomaj, kaž tež ze swojim prědkom, na kotrymž žane nohi k spóznaću njejsu, na někajkim podstawje wotpočował …“
Tehdy wšak běchu bronzowe wudźěłki dawno hižo jako falsifikaty wotkryte. W lěće 1855 poda stawiznar Dr. F. Lisch w lětnich knihach za starožitnosće w Zwěrinje (Schwerin) doskónčny zničenski posudk: „Cyła zběrka, Maschowa kaž Potockeho (= Gideonowa), je njewěrna.“ – Tehdy pak běchu Sponholzec bratřa hižo wjacore lětdźesatki na prawdźe Božej …
We wosebitej wustajeńcy Serbskeho muzeja w Choćebuzu je tuchwilu pod titlom „Sfalšowane pśibogi! – Gefälschte Wendengötter!“ widźeć 170 bronzowych wudźěłkow, k tomu 15 wujasnjowacych taflow a 9 łopjenow z kopororytwami (Kupferstiche). K wustajeńcy wušło je informaciske łopjeno „Sfalšowane słowjańske pśibogi! – Gefälschte Wendengötter!“ a poruči so wosebita brožurka „Als die Wendengötter sterben sollten“ (nakł. REGIA, 2005). W nich zaběra so awtor Werner Měškank z předkřesćanskej wěru Słowjanow a dóńdźe k wjacorym njewšědnym interpretacijam a njewočakowanym zwiskam: W někotrych serbskich powěsćach a nałožkach chowaja so slědy starych słowjanskich přibohow!
Serbski muzej w centrumje Choćebuza (Młyńska droga 12) je wotewrjeny wot wutory do pjatka 8.30 do 18.00 hodźin, sobotu a njedźelu wot 14.00 do 18.00 hodźin.
Wjedźenja po wustajency su wězo tež w serbskej rěči móžne.
tel. 0355-794930
Trochu wobšěrniši nastawk wo Prilojskich idolach a wo wustajeńcy, kotraž nasta w kooperaciji Serbskeho muzeja w Choćebuzu z Muzejom pod hołym njebjom Schwerin-Mueß a Regionalnym muzejom Nowy Branibor, wozjewi so w februarskim wudaću „Rozhlada“.
Chceće swoje měnjenje k tutemu přinoškej wozjewić?
Wobdźělće so na našej diskusiji!


text:
Prěnja łužiska wakeboardowa a wodoskijowa připrawa pola Brězowki skići krasne wočerstwjenje
Ze Slepoho do směra na Trjebin jěducy dóstanješ so k Brězowskemu jězorej. Tón je něhdźe kilometraj dołhi a 500 metrow šěroki. Wot lěta 2014 maja tam prěnju łužisku wakeboardowu a wodoskijowu připrawu. Hižo wotdaloka spóznawaš swojorazne krosno, wupadace kaž wulki kran. Wunamakał je připrawu, z kotrejž móžeš so z wakeboardami a wodoskijemi po jězoru znošować, 1931 rodźeny Bruno Rixen z Kiela. Němski inženjer je jako wunamakar a předewzaćel prototyp wodoskijoweho lifta wuwił a jón tež dale zwičnja. Tež dźensa so 87lětny runja wosomlětnym dźěćom z pomocu wocloweho, Rixenoweho powjaza we wětřiku na wakeboard šwiknje. Cyłkownje je jich po cyłej Němskej něhdźe 80 tajkich připrawow. Při wakeboardingu – tu maš noze na desku připasanu – a wodoskiju so holcy a hólcy, žony a mužojo z Rixenowej powjazowej liftowej připrawu po wodźe ćahnyć dadźa, při čimž docpěwaja spěšnosć hač do 45 kilometrow na hodźinu.
Dopomnjenki na wodowy sport w Pěskečanskej jamje


text:
Yntliś mōmy wakacje. Bajtle wyfurgły ze szkołōw i już napoczły pochać. Niyftore po placach, inksze w Internecu. Beztōż dzisiej bydzie ô bajtlach. Polskich bajtlach, nale naszych tyż. Po jakiymu Ślōnzok na ślōnskim portalu Silesion miołby pisać ô polskich bajtlach? Jak to po jakiymu? Dyć kożdy (wiynkszość?) z nos miyszko w tyj Polsce i bydymy sam miyszkać, eli sie samstōnd niy wykludzymy. Skuli tego możno przidzie nom tukej żyć wtynczos, kej te bajtle przidōm do władzy. I co to wtynczos bydzie?
Pora tydni do zadku fajerowali my Dziyń Bajtla. Poloki majōm taki zwyk i piyrszego czyrwca puszczajōm bajtle do Syjmu. Niy po to, coby sie go ôbejrzały i dostały po bombonie, katać tam. (Wtynczos stykło by je puścić do Gmachu Syjmu Ślōnskigo, na kery tyn polski je blank podany.) Rozchodzi sie ô to, coby dać tym bajtlom zwola na ôsprowianie. Nale takigo larma i fandzolynio jak latoś, to żodyn chyba sie niy forsztelowoł. Chopcy i dziōuszki, choby te majerantne posły, fulały ô chajach i „niszczyniu”, a jedyn syneczek wziōn i potargoł fana Unii Europejskij. Cōłko Polska zoboczyła bajtle, kere umiōm sie ino wadzić, napasztować i nazdować inkszym, bo dogodać sie niy poradzōm, a w gowach (i gymbach) majōm myntalno cioplyta. Eli richtiś to je tyn czas, coby citać z Polski?
A możno to je ino jakiś mały procynt polskich bajtli, kery PiS wysznupoł kajś po swojich młodzieżōwkach? Psinco prowda. To je cōłkie pokolynie „żołnierzy wyklyntych”, kere chce mordować muzułmanōw, gejōw i feministki, kere loto w treskach z gupimi tekstami ô „wrogach ojczyzny” i ôbrozkami jakichś chopōw, ô kerych poradzōm pedzieć tela samo, co ô swojich spinerach (to te fyrtoki, kere wiynkszość bajtlōw mo ino skuli tego, co terozki je tako moda – gynau jednako z „żołnierzami wyklyntymi”). „Polski my naród, królewski szczaw piastowy!” Frechowność i gupota skuplowane to je miszung, kerego, godōm Wom, niy trowia.
Pora lot robia już za rechtora i musza uznać, żech je tajlōm polskigo systymu oświaty. Beztōż je mi gańba za tyn systym, kery wyprodukowoł cosik takigo. Dyć to sōm te same bajtle, kere kożdego roku na akadymiach, ôbleczone w biołe oberhymdy i czorne galoty abo kecki, śpiywały ô Niymcach, kere niy bydōm „pluć im w twarz”. (Tedy ôwdy śpiywali tyż ta ôszkliwo „Rota” wele swojich kamratōw z Rajchu, kere przijyżdżali do nich za niymieckie piyniōndze na Comeniusowe projekt-trefy, coby wroz z polskimi bajtlami richtować nowo, lepszo Europa!) To sōm te bajtle, kerym tuplikowali my, co Poloki to je „nacyjo wybrano”, kero zowdy wiy lepij. A inkszym niy śmiōm ufać, bo to gizdy fałszywe, kere nos ôstawili w 1939. No i terozki mieliby my sie dziwować, co te bajtle targajōm i polōm unijne fany? Dejcie pokōj.
No ja, Poloki majōm swoje utropy, nale dyć my, Ślōnzoki, sōm my blank inksze, pra? My sōm tolerancyjne, zawdy z kożdym poradzymy sie dogodać, a farorz, pastor i rabin ciyngiym grali w karty, choby nojlepsze kamraty. Pamiyntocie? My sōm cywilizowane i mieli my haźle piyrwyj, jak ône! Nasze bajtle sōm dycki usuchane. Tedy ôwdy keryś zachachmynci ôjcu karminadla, kej mo głōd, a niyskorzyj ôcygani, co dzisiej mo ino jedna rynka, nale przeca kaj naszym bajtlōm do tych polskich gizdōw? Psinco prowda! Nasze bajtle sōm jednakie i my tyż. Styknie wejrzeć na facebooka, coby pomiarkować wiela Ślōnzokōw przaje filmowi, na kerym frechowny bajtel targo unijno fana. Tych Ślōnzokōw, kere zowdy wykludzali sie do tyj Europy, coby hań znojść lepszo robota i lepsze żywobycie. Ślōnzokōw, kere dycki niy umiōm spokopić, co cywilizacjo europejsko to je naszo cesta. I abo bydymy szli tōm cestōm, abo utopiymy sie w cioplycie ślōnsko-polskigo soroństwa.
Więcej na temat#marcin melon #O wakacjach po śląsku #Melon po śląsku #Dzień dziecka po śląsku #bajtel #Uwaga na żołnierzy wykletych - Marcin Melon
Silesia incognita, czyli fenomen po tyskuRegionalizm fascynuje młodych Ślązaków.
Melon: Tyn Ślōnsk, kerego już niy ma…Stary wic godo, co norodowe świynto Ślōnzokōw je piyrszego listopada - pisze Marcin Melon.
Melon: Fto sie lynko ślōnskigo hobbita?Niyftore Poloki majōm tak, że jak kajś indzij napoczyno sie chaja, to ône tyż muszōm sie wyrychlić i pora swojich klepcokōw wrazić - pisze Marcin Melon.
Melon: Kaj je larmo, godki niy maNiykerym Szpaniokom chybło idyji co dalij robić z Kataloniōm, no i napoczli wygrożać i ryczeć: „Wy niy śmiycie iś i welować!” – felieton Marcina Melona.
W sobotni poranek wstrząs był odczuwalny m.in. w Jaworznie i Mysłowicach.
W ciągu trzech dni 8. Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw odwiedziło ponad 7500 uczestników.
Prognoza pogody na sobotę.
52-latka zażyła dużą ilość środków nasennych i poszła do lasu.
Na podstawie wyników głosowania oraz przeprowadzonych konsultacji, w 2019 roku zostaną zrealizowane 52 projekty lokalne oraz 1 ogólnomiejski.
Kara za komentarz, udostępnienie a nawet polubienie uznane za agitację może wynieść nawet 5 tys. zł.
Durczok: To jest bitwa o Polskę
Tak ostro jeszcze nie było! Wielka debata w Silesion.pl
Durczok: Panie Gorzelik! Ino bez ciulania - pójdziecie z PiS czy nie?
Durczok: Nie ważcie się tego zepsuć!
Kaczyński w Katowicach: „Śląskość to wyjątkowa forma polskości”


text:
Swójbne popołdnjo w přitulnej atmosfery
Sobotu dnja 18.11.17 zawjeseli kuzłar Gerat Wróbl dźěći a dorosćenych na našim swójbnym popołdnju. Moto běše „Abrakadabra”. Z lutymi trikami zahori kuzłar swój publikum. Přiwšěm so wopytowarjo wšitkich starobow zawěsće prašachu: Kak je wón to činił? Po „kuzłanju” sćěhowaše film „Sedmy rapak”, kotryž so w hornjoserbšćinje pokazowaše. Film powěda wo žiwjenju a dyrdomdejach hólca Krabata. […]
Muzejowy kofej ke chěžkam ze stołom, 29.11.17
Je zaso tak daloko! Srjedu, dnja 29.11.17 w 15.00 hodź. zetkaja so zajimcy a přećeljo Serbskeho muzeja na Kofej w třoch. Přednošuje restawrator Jan Bart k temje „Drjewo, hlina, słoma – zdźerženje a spad wosebitostki łužiskeje architekturneje krajiny.“ Popłatk: 4,50 € (zastup + kofej)


text:
Wladimir Nabokow
Wladimir Wladimirowicz Nabokow (rus.: Bлaди́Mиp Bлaди́MиpoBич HaбókoB, yng.: Vladimir Vladimirovich Nabokov; rodz. 22 aprila 1889 we Pejtersburgu, um. 2 lipjyńa 1977 we Montreux, Szwajcaryjo) bůł wjelogodkowy ruski dichter. Naszrajbowoł piyrsze dziywiyńć růmanůw po rusku, a niyskorzi stoł sie pojstrzůdnorodowym majstrym angelskij prozy. Krům tego bůły interesantne do ńigo yntomologijo a szachy.
Lolita Nabokowa (pisano we 1955 je jedna ze nojbarzi znůmych ksiůnżek na świecie, je tam mocka słownych grůw. Do kupy napisoł 18 růmanůw a nowelůw, trzi dramaty a mocka gydichtůw. Przetůmaczoł tyż pora kśůnżek.


text:
Pódwjacornosłowjańske rěcy
Pódwjacornosłowjańske rěcy su pódkupka słowjańskich rěcow w Europje.
Pódwjacornosłowjańske rěcy něnto powěda 56 milionow luźi na cełem swěśe. W 7. stolěśu jo była jadna pódwjacornosłowjańska rěc, kótaraž do 10. stolěśa južo jo była źelona na tśi kupki: lechisku, serbsku a česko-słowaksku. Wóne se wuznamjenjaju pśez refleksa c, (d)z za prasłowjańskej *tj, *dj.
- lechiske rěcy
- połobske rěcy †
- pomorske rěcy (200 tys)
- kašubska rěc (200 tys)
- słowińska rěc †
- pólska rěc (42,5 mln)
- serbske rěcy (70 tys)
- dolnoserbska rěc (7 tys)
- górnoserbska rěc (20 tys)
- slěpjańska narěc (1 tys)
- česko-słowakske rěcy
- česka rěc (10 mln)
- morawska rěc (? tys)
- słowakska rěc (5 mln)
- česka rěc (10 mln)


text:
Korjenje lipow špatny staw dróhi a hněw dźěłaćerjow zawinowali
Sernjany/Róžant (jh/JK/SN). Krajnoradny zarjad Budyšin je minjenej pjatk a sobotu při ponowjenju dróhi wšitke lipy pola Sernjan podrězać dał a nimo toho postajił, zo maja tam po zakónčenju twarskich dźěłow 24 nowych štomow sadźić. Njedosahaca wěstota korjenjow je k tomu wjedła, zo dyrbjachu lipy pušćeć. Wjacore wjetše korjenje dyrbjachu w zašłych tydźenjach při twarskich dźěłach wotstronić, zo bychu nowe wodowody pod pućom dosć městna měli. Při podrězanju štomow twarscy dźěłaćerjo Wehnertec firmy z Hórkow zwěsćichu, zo bě to prawy rozsud krajnoradneho zarjada. Někotre lipy woprawdźe hižo wěsće w zemi njestejachu. Nimo toho spóznachu wodźerjo motorskich piłow hakle při podrězanju, zo běchu někotre štomy tež hižo dudławe. „Podrězanje bě trěbne. Za wotběh našich twarskich dźěłow pak tale akcija runjewon spomóžna njebě. Dźěłamy tu hižo wjacore tydźenje. Lipy běchu nam při twarskich dźěłach stajnje zadźěwki. Nětko hižo nic ...“, měnješe jedyn z twarskich dźěłaćerjow.


text:
Chcemy informacije posrědkować a forum za tworjenje měnjenja być
Na wjeršku serbskeho narodneho wozrodźenja wuńdźe lěta 1842 w Budyšinje prěni króć Tydźenska Nowina. Wona bu w doměrcowskim času ze swojim redaktorom Handrijom Zejlerjom duchowne srjedźišćo serbskeho kulturneho a politiskeho žiwjenja. Z wudawanjom serbskorěčnych nowin wobkrućachu Serbja zaměry narodneho hibanja: hajenje a zdźerženje serbskeje rěče a kultury, wuwučowanje serbšćiny, wuwiwanje literatury, hudźby a dźiwadła, wuwědomjenje swójskich stawiznow a rozwiwanje serbskeho nowinarstwa a nowinskeje swobody. Při tym bě nowinske skutkowanje wobmjezowane, přetož z koncesiju za tydźenik předpisowaše rada města Budyšina nowinje, zo nima žane wonkownopolitiske powěsće rozšěrjeć, nad čimž lokalny censor stražowaše. Rewolucija 1848/49 wudoby nowinarstwu byrgarsku nowinsku swobodu. Wot 25. měrca 1848 njepodsteješe Tydźenska Nowina hižo censurje.
Druha połojca 19. lětstotka přinjese nowinam wuspěchi, ale tež znowa wobmjezowanje nowinskeje swobody. Nazymu 1848 bě Jan Arnošt Smoler redaktorstwo Tydźenskeje Nowiny přewzał. Wón podpěrowaše kaž Zejler njepowalnje serbske narodne hibanje, wón powjetšowaše nowinu, rozšěrjowaše ju po Serbach a přemjenowa ju 1854 na Serbske Nowiny. Wot lěta 1875 daše ju w swojej ćišćerni ćišćeć a wosta wudawaćel nowiny hač do swojeje smjerće lěta 1884.
Jeho syn Marko Smoler přewza po nim jeho dźěło a wukonješe je nimale 50 lět. Za čas Prěnjeje swětoweje wójny dyrbješe zesylnjenu censuru znjesć, dokelž njespěchowaše wójnsku propagandu. Wot lěta 1920 wutwari wón Serbske Nowiny na dźenik, natwarjowaše roznošowanje po serbskich wsach a zdoby sčasami na 6 000 abonentow. Hižo w aprylu 1933 Serbske Nowiny na wosom dnjow zakazachu a wjacori nowinarjo buchu zajeći. W awgusće 1937 wobsadźi gestapo rumnosće redakcije, štož woznamjenješe kónc Serbskich Nowin.
W lěće 1947 dósta ćišćernja a nakład Domowina licencu za wudawanje serbskeje nowiny Nowa doba, zwoprědka jako tydźenik. Wot lěta 1955 wuchadźeše Nowa doba jako dźenik šěsć króć wob tydźeń. Kónctydźenska přiłoha Předźenak rozšěri so w lěće 1967 na 12 stron. Za čas NDR njebě swoboda měnjenja data. Skutkowanje redaktorow bě ambiwalentne. Tež hdyž spyta wjetšina z nich swojich čitarjow dokładnje a wobšěrnje wo wažnych podawkach z cyłeje Łužicy a ze swěta informować, pisaše tola mjenje abo bóle po zakładach politiskich a ideologiskich předpodaćow stata a strony SED. Mjez redaktorami běchu wjacori informanća statneje bjezstrašnosće.
Přewrót do demokratije w lětomaj 1989/90 přinjese serbskemu dźenikej wuswobodźenje z idelogiskich putow a móžnosć, swoje měnjenje swobodnje wuprajić. Nowina přiwza swoje stare mjeno Serbske Nowiny a wuchadźa wot lěta 1991 jako wječornik pjeć króć wob tydźeń. Zakładny zakoń Zwjazkoweje republiki Němskeje a sakska wustawa zawěsćatej, zo stej swoboda nowinarstwa a swoboda rozprawnistwa přez rozhłós a film zaručenej. Censura so njewukonja.
Na tutym zakładźe chce redakcija Serbskich Nowin swojich čitarjow wšědnje wo žiwjenju Serbow we Łužicy informować a z rozprawami, reportažemi, interviewami, komentarami a dopisami čitarjam a zjawnosći pomhać sej swoje měnjenje tworić. Nimo ćišćaneho wudaća poskićuje nowina wšěm zajimcam wotnětka Serbske Nowiny online. Digitalny poskitk chce runje tak kaž ćišćana nowina być forum za přihłosowanje a za kritiske rozestajenje ze wšěmi naležnosćemi, starosćemi a wuspěchami serbskeho luda dźensa.


text: Přeprošenje Domowinskeje skupiny a Załožby za serbski lud na nazymski koncert ze Slepjanskim folklornym ansamblom běše nahladna ličba zajimcow zawčerawšim rady sćěhowała. Njebjelčanska wosadna žurla „Bjesada“ bě nimale hač na poslednje městno wobsadźena, jako Marija Swierczekowa ze załožboweho zarjada lubych a rědkich hosći z dalšeje kónčiny serbskeho kraja připowědźi. Chwalba a wobdźiwanje ze wšěch stron běštej po hodźinskim programje za dale dobry niwow folklorneho ansambla z wjele stron, wosebje pak tež wot nazhoniteho kulturnika Jandytarja Hajnka ze Smječkec słyšeć.


text: Brězowka (AK/SN). Po wobšěrnym při- a přetwarje skići Brězowska pěstowarnja „Baćonjace hnězdo“ w nošerstwje Dźěwinskeje gmejny dobre wuměnjenja. „A to nic jenož najmjeńšim, ale tež personalej“, podšmórny wjesnjanosta Helmut Krawc (SPD) na zašłym posedźenju gmejnskeje rady, „krajny młodźinski zarjad je nam to wobkrućił.“ Kónc awgusta móžachu so wo tym tež wobydlerjo na dnju wotewrjenych duri přeswědčić. Wotličenje spěchowanskich srědkow běchu sčasom wotpósłali, zdźěli nawoda twarskeho wobłuka Slepjanskeho zarjadniskeho zjednoćenstwa Steffen Seidlich gmejnskim radźićelam.


text:
Portrety - N
Krzysztof Nowikow Krzysztof Wiki Nowikow Lars Noren Laurent Clairet i Geung Ho Nam Leon Niemczyk - Aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i radiowy. Leszek Nowotarski Lukas Noll Łukasz Nowicki - aktor Maciej Nogieć - aktor, reżyser, scenarzysta Maciej Nowak Maga Ibarra Naque Magdalena Nieć - aktorka Małgorzata Bogajewska, Grzegorz Nowak Małgorzata Niemirska - aktorka Marcin Nałęcz-Niesiołowski Marcin Nagnajewicz Marcin Nagnajewski Marcin Nałęcz-Niesiołowski Marcin Nenko Marcin Nierubiec


text:
Skond sie wzion bunclok?
Wynokwianie Kadłubka – czyńść 42.
Godo sie bunclok abo bonclok – abo na ganc mały bunclok godo sie tyż buncloczek. Je to ceramiczny gornek z gliny kamionkowyj. Jak samo nazwa pokozuje bucloki robiło sie i dalij robi w downym Bunzlau, czyli dzisiejszym Bolesławcu na Dolnym Ślonsku. Już downo tymu, we średniowieczu, powstoł tam cech gornocorzy, kerzi wyrobiali nojlepsze buncloki na świecie. W 1753 roku Johann Gottlieb Joppe stworził Wielki Bunclok. Mog on zmieścić dwa tysionce litrow i mioł dwa metry wysokości. Bunclok nad buncloki, pra! Do dzisiej idzie kupić gryfne buncloki – niy yno u nos, na Górnym Ślonsku, ale tyż we Bolesławcu i we Warszawie.
Kapusta, łogóry, abo kiszka?
Co sie dowo do buncloka? Kapusta kiszono, łogóry kiszone, nikerzi kiszom tyż kiszka w buncloku, dziepiyro po trzech dniach je dobro. Bo ze buncloka smakuje nojlepi – trzimie bunclok smak jak żodyn gorniec. Downij w kożdyj chałpie stoł bunclok. Niy yno skuli tego, że trzimało sie w nim jodło, ale tyż skuli tego, że była to ozdoba kuchni.
Samo zdrowi
Jo pamiyntom dobrze tyn bronotny, srogi bunclok mojich starzików, kerzy kisili w nim kapusta. Stoł on we pywnicy. Smaku tyj kapusty niy zapomna, kwaski, kero mi dowała moja oma za kożdym razym, jak brała kiszono kapusta na łobiod – tyż niy zapomna. Była zimno, kwaśno, aromatyczno, woniała bunclokym – no i fest zdrowo, jak padajom nikerzi.
Bonclokowo magia
W małym buncloku w komórce stoł tyż zawdy fet ze skwarkami. Sznita chleba z takim fetym to było coś – a ku tymu łogórek kiszony, tyż z boncloka. Niy było to jodło wykwintne, żodne tam łośmiorniczki, ale tyn smak mioł jakoś siła. Jakoś dziwno energio przepływała z buncloka do jodła i beztoż smakowało to wszyjsko inakszy niż dzisioj. Niy godom, że dzisio niy idzie przirychtować czegoś dobrego do jedzynio, ale kajś sie straciyła ta bunclokowo magia.
Strzaskany bonclok
Niyszczyńści było, kej taki bunclok sie strzaskoł. Moja oma aże miała płaczki w łoczach, jak roz strzaskała taki bunclok, kery miała jeszcze łod swojij omy. Wszyjscy my wiedzieli, że kajś z tym pykniyntym bunclokym straciył sie tyż tyn downiyjszy smak po tyj omie mojij omy z Gleiwitz, czyli dzisiyjszych Gliwic. Buncloki były możno trocha zaczarowane, tak myśla terozki, tak zaczarowane, że dowało sie w nich wyczuć smak jodła, kere jodali pjyrwyj. Ja, buncloki musiały być zaczarowane – abo mi sie yno tak zdowało… Sami to przeca wiycie.
Prof. Uś dr hab. Zbigniew Kadłubek – rezkiruje Katedrom Literatury Porównawczyj. Je filologiym klasycznym, eseistom i tłumaczym. Pisze tyż po naszymu, dejmy na to „Listy z Rzymu” abo „Promytyojs przibity”.


text:
Bŏjki Hankowe dlŏ bajtli grzecznych i rozumnych (cz. 2 – Bŏjka ô kozie)
Bŏjki te ôpedzioł nōm Hanek.
Aleksander Lubina ôpowiŏstkã Hankowã spisoł.
Ewa Wrożyna namalowoła piykne akwarele.
Mirosław Syniawa bŏjki na ślōnski tumaczōł.
Cz. 1: Bŏjki o kurce i ô kocie.
Cz. 2: Bŏjka ô kozie
Koza, jak to koza, była wrazidlatŏ i ździebko upartŏ. Rada sie asiyła. Łaciatŏ koza to niy bele fto. Jakich to ôna niy miała przodkōw.
Co to ôna niy je! Czego to ôna niy wiy! Czego to ôna niy jadła!
Kozy jedzōm wszyjsko. Jedzōm wszyjsko, co znojdōm. Tōż Yma, bo to ô kozie Ymie ta bŏjka, zeżyrała zboże z wypuszczkami kurzyntōm, siano ôwcōm, futrōnek Erwinowi, strzewiki Filipowi, Paulkowi halsband, napoczła i ucho ôd Pyjtra, dyć tyn ôcucnōł i podrŏpoł jyj nos.
Kozy jedzōm wszyjsko. Jedzōm wszyjsko, co znojdōm. Tōż Yma wyrzōndzała strōmōm i krzōm. Łōński rok Yma zeżarła ślazowe rōże, słōneczniki i hanyski. Dwa lata tymu straciyła sie rajfa!
Zjadła tyż Yma wszyjske rozumy. Yma mŏ siostrã – Ernã. Erna jet roztropnŏ. Erna upozorniŏ Ymã na skutki gupoty. Yma niy suchŏ Erny. Yma wiy lepszyj. Słyszała Yma, że na zŏpłociu rośnie moc gymizy i ôwocu, co ich jeszcze niy jadła.
Umiyniyła se Yma skosztować niyznanych jyj maszketōw. Jak sam ale wydostać sie na wolność? Jak przelyź bez płot? Łazi koza wduż płota. Łazi i łazi. Łazi i myśli ô tym, co jyj padała stroka.
Stroka Magdalyna narozprawiała Ymie ô cudach za płotym.
Za płotym wszyjsko jest smaczniyjsze i wiynksze. Nō i wszyjsko je dlŏ wszyjskich. A nojbarzij dlŏ wszyjskich kōz. Kapusty majōm gowy jak nojwiynksze banie. Szałŏt rośnie tak wartko, że żŏdyn rŏz niy brakuje świyżego.
Łazi Yma wduż płota, dziury w całym szukŏ i blyńdzi ô kapuście i szałŏcie. Blyńdzi ô zezimkowyj brzozie, ô skŏkaniu na krziwe strōmy, ô brykaniu, ô meczyniu na głos.
Łazi koza wduż płota i dziury szukŏ. Trŏwy niy szkubnie, krasikōniu niy ruszy, mlycza nie urwie. Za płotym trŏwa, krasikōń i mlycze wiynksze sōm i take inksze, take zapłotowe. Radowała sie koza na maszkety, plac w żołōndku rychtowała se na wyblyndzōne maszkety.
Łaziyła koza wduż płota dziyń cołki i nic niy jadła.
Łaziyła koza wduż płota drugi dziyń i dalij nic niy jadła. Łaziyła koza wduż płota trzeci dziyń i dalij uwziyńcie nic niy jadła… Na sztwŏrty dziyń Yma niy wylazła z chlywika, a Erna miała mlycze i krasikōń dlŏ siã. Snadnōm rzeczōm, jak niy pas sie spyntany Erwin.
C.d.n.


text:
Prěni lětnik we Wóslinku
Wóslink. Ewangelskej wyšej šuli we Wóslinku je wotnětka přirjadowana Křesćanska zakładna šula. Zańdźenu sobotu přijachu tam prěni króć 16 dźěći do prěnjeho lětnika. Rjadowniska wučerka je Annekathrin Simon a hortowniča Mandy Altmann. Na srjedźnej šuli witachu 44 šulerjow do dweju pjateju lětnikow.
Proša wo spěchowanje
Budyšin. Spěchowanske towarstwo za podpěru wutworjenja Serbskeho sejma je próstwu wo spěchowanske srědki k zarunanju kóštow w zwisku z wólbami zapodało. Wotpowědny dokument su wčera direktorej Załožby za serbski lud Janej Budarjej přepodali, kaž ze zdźělenki inciatiwy za Serbski sejm wuchadźa. Pjenjezy trjebaja za zjawnostne dźěło.
Nowy inwestor za SolarWorld


text:
Sekcija ludowěda a muzejownistwo
předsydka
Andrea Pawlikowa
e-mail: a.paulik[at]sorbisches-museum.de
Sekcija ludowěda/muzejownistwo při Maćicy Serbskej chce być forum za slědźenje a wuměnu wědy a nazhonjenjow na polu serbskeje ludowědy a muzejowistwa. Prócuje so wo natwar kontaktneje syće zajimcow a enthusiastow na tutym polu a organizuje zetkanja dźěłoweho kruha Łužiske muzeje a muzealne zarjadnišća. K tomu słušeja zhromadne wopyty muzejow a domizniskich stwow w serbskim sydlenskim rumje, kiž maja poćah k serbskej tematice, přednoški k aktualnym slědźenjam a lokalnym stawiznam abo sposrědkowanje praktiskich pokiwow na muzealnym polu. Sekciju nawjedujetej kuratorka Serbskeho muzeja Andrea Pawlikowa a dr. Ines Kellerowa, wědomostna sobudźěłaćerka Serbskeho instituta, jako městopředsydka.


text:
Žičenk
Žičenk (němsce Kleinseitschen) je wjeska pola Hodźija w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin. Słuša k wjesnemu dźělej Žičeń.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wjeska nadeńdźe so 500 metrow juhowuchodnje Žičenja přewažnje na prawym brjoze Dołheje wody, kotraž je so tule hłuboko do Hornjołužiskich honow zaryła. Mjez woběmaj wsomaj namaka so Žičeńske hrodźišćo. Hrodźišćowy puć zwjazuje Žičenk ze Žičenjom. Při puću blisko mosćika přez Dołhu wodu steji wojerski pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny. Druhej dróze wjedźetej do wuchodneho směra do Dźiwoćic a Družkec a na juh k železniskemu zastanišću při čarje Drježdźany–Zhorjelc.
K Žičenkej słuša tež dźěl dwórnišćoweho sydlišća kaž tež Póžeric młyn při Hušćanskej rěčce něhdźe połdra kilometra na juh.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěnje pisomne naspomnjenje jako Parva Zyczchen, Parvum Zyczchen („Mały Žičeń“) pochadźa z lěta 1374 abo 1382, mjeztym zo bě Žičeń hižo wot lěta 1017 znaty. Ležownostne knjejstwo měješe wot 16. lětstotka ryćerkubło w samej wsy, kiž bě nastał z něhdyšeho wudwora.[2]
Hač do lěta 1936 bě Žičenk samostatna wjesna gmejna, potom bu zjednoćeny ze Žičenjom. Hromadźe přińdźeštej wobě wsy w lěće 1974 k Hodźijskej gmejnje.
Wobydlerstwo[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Žičenčanska gmejna měješe w lěće 1890 108 wobydlerjow; 1925 bě jich 108. Ewangelscy Žičenjo přisłušachu ze starodawna Hodźijskej wosadźe.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes we 1880tych lětach cyłkownje 104 wobydlerjow, z nich 61 Serbow (59 %) a 43 Němcow.[3] Z tym bě serbski podźěl niši hač w susodnym Žičenju (85 %). Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 za cyłu gmejnu Žičeń serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 21,6 %.[4]
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Hodźij
- ↑ Žičenk w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 59. → wšě wjeski
- ↑ Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 246. [504 wobydlerjo, z nich 70 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 18 z pasiwnymi, 21 serbskich dźěći a młodostnych, 395 bjez znajomosćow] → wšě wjeski


text:
Kočo Racin
Kočo Racin (makedonsce Koчo PaциH abo dospołnje Kosta Apostolov Solev Racin; * 22. decembra 1908 we Velesu, † 13. junija 1943 w Lopušniku) bě jedyn z najwažnišich makedonskich basnikow, a komunistiski aktiwist, znaty dla swojeje socialneje poezije. Kočo Racin płaći za jednoho ze załožerjow tučasneje makedonskeje literatury a jeho zběrka basnjow Beli mugri (Zagreb 1939) je jedna z najwažnišich twórbow w makedonskej literaturje.
Swój pseudonym „Racin“ dósta přez swoju lubku Rahilku Firfowu, Racu. Racin wužiwaše krótki čas dalši pseudonym, Neven Pejko, kiž přiwza wot swojeje druheje lubosće, Nevenki Vuić.
Wobsah
Žiwjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Kočo Racin narodźi so 1908 we Velesu do bědneje makedonskeje swójby.
Aktiwist - komunist[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
W lěće 1924 zastupi Kočo Racin do SKOJ a sta so bórze z jednym z najwažnišich młodych kadrow Komunistiskeje strony Juhosłowjanskeje w Makedonskej.
Wjeršk a pad: „Бeли Myrpи“ a wuzamknjenje ze strony[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Literarne tworićelstwo[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Literarne tworićelstwo Koča Racina zapřijimuje wšelake wobłuki: prozu, poeziju, stawizniske spisy, filozofiske spisy, literarnu kritiku a eseje. Jeho najwažniša twórba su Beli mugri.
Wopomnjeće[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wopomnjenska tafla w Skopju


text:
Lětuša dowolowa sezona so tež w Hornjej Łužicy nachila. Ludźo wužiwaja tuchwilne rjane babylěćo tuž předewšěm za kolesowanje. Kónc oktobra chce ADAC konkretne ličby wo dowolowych cilach 2018 předpołožić.
Budyšin (SN/mwe). Falk Forhoff z markeketinga a zjawnostneho dźěła Powšitkowneho němskeho awtomobiloweho kluba (ADAC) Sakskeje na naprašowanje Serbskich Nowin zdźěli, „zo je tež lětsa w lětnich prózdninach najwjace ludźi doma wostało“. To rěka, zo njejsu sobudźěłaćerjo ADAC tež w běrowje na Budyskej Kamjentnej při pućowanskich cilach „hłownych dowolowych pućowanjow“ 2018 žanu změnu trenda zwěsćili. Němska je mjez pućowanskimi krajemi z 31 procentami jasny načolnik. Tuž tež regionalne turistiske cile kaž Małowjelkowski prazwěrjenc abo domjace kupjele na prěnim městnje steja. „Slěduje Španiska z dwanaće před Italskej z dźewjeć procentami“, Forhoff rozłožuje. „Srjedźomórski kraj registruje minus 1,2 procentow, mjeztym zo je Chorwatska lětsa 1,2 procentaj wjace turistow přiwabiła.“