c: text/html

text:
Wjacore tydźenje a měsacy su so we Wojerowskej radnicy z prašenjom zaběrali, čehodla bě twar noweho wobydlerskeho centruma tójšto dróši hač planowany. Wčera dóstachu měšćanscy radźićeljo wjacore wotmołwy.
Wojerecy (AK/SN). Přidatne wudawki 760 000 eurow při twarje Wojerowskeho wobydlerskeho centruma Piwarska hasa 1 změja konsekwency. Tole připowědźi wyši měšćanosta Stefan Skora (CDU) na wčerawšim posedźenju měšćanskeje rady. Wón rozłoži radźićelam kónčnu rozprawu wuběrka „Piwarska hasa 1“, kotryž chcyše wot zarjadnistwa wotmołwy na 49 prašenjow.
„To bě jara dołhi proces“, rjekny Stefan Skora. Njeje pak tak, zo by něchtó z wobdźělenych dopokazujomnje swoje winowatosće zanjechał. Skerje rěčeše Skora wo cyłej lisćinje přičinow. Tak su projekt předołho planowali a přihotowali, tele dźěło samo nachwilnje přetorhnyli a lěta 2008 dale wjedli. 2014 měješe wšitko hotowe być, twarske dźěła pak trajachu hač do awgusta 2015. Hižo prjedy, hač su twarić započeli, podróšichu so twarske kóšty wo šěsć procentow, hač do kónca projekta rozrosćechu wone wo 15 procentow.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Misspell 0chmistrzyni był odwiedzany 62 razy w internecie.
Pokrewne misspelles dla:
ochmistrzyni
9chmistrzyni , chmistrzyni , cohmistrzyni , ichmistrzyni , kchmistrzyni , lchmistrzyni , ocbmistrzyni , occhmistrzyni , ocgmistrzyni , ochhmistrzyni , ochimstrzyni , ochistrzyni , ochjistrzyni , ochkistrzyni , ochm8strzyni , ochm9strzyni , ochmiatrzyni , ochmidtrzyni , ochmietrzyni , ochmiistrzyni , ochmis5rzyni , ochmis6rzyni , ochmisfrzyni , ochmisgrzyni , ochmisrrzyni , ochmisrtzyni , ochmisrzyni , ochmisstrzyni , ochmist4zyni , ochmist5zyni , ochmistdzyni , ochmistezyni , ochmistfzyni , ochmistrayni , ochmistrrzyni , ochmistrsyni , ochmistrxyni , ochmistryni , ochmistryzni , ochmistrz6ni , ochmistrz7ni , ochmistrzgni , ochmistrzhni , ochmistrzni , ochmistrznyi , ochmistrztni , ochmistrzuni , ochmistrzybi , ochmistrzyhi , ochmistrzyi , ochmistrzyin , ochmistrzyji , ochmistrzymi , ochmistrzyn , ochmistrzyn8 , ochmistrzyn9 , ochmistrzynii , ochmistrzynj , ochmistrzynk , ochmistrzynni , ochmistrzyno , ochmistrzynu , ochmistrzyyni , ochmistrzzyni , ochmisttrzyni , ochmisttzyni , ochmistzryni , ochmistzyni , ochmisyrzyni , ochmitrzyni , ochmitsrzyni , ochmiwtrzyni , ochmixtrzyni , ochmiztrzyni , ochmjstrzyni , ochmkstrzyni , ochmmistrzyni , ochmostrzyni , ochmsitrzyni , ochmstrzyni , ochmustrzyni , ochnistrzyni , ocjmistrzyni , ocmhistrzyni , ocmistrzyni , ocnmistrzyni , ocumistrzyni , ocymistrzyni , odhmistrzyni , ofhmistrzyni , ohcmistrzyni , ohmistrzyni , oochmistrzyni , ovhmistrzyni , oxhmistrzyni , pchmistrzyni


text:
...dzierżóm w rynkach plakaty...
...zrobić sztympel...
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi
takim niech sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie ”kursywom” na tóm czornóm szczałke w tej szarej kostce, kierom nóndzie zaroz pod spodkym.
Sie przekludzili
Tyn tydziyń uż żodyn po Cieszynie nie maszyrowoł i skyrs tego nie bydzie ło czym pisać. Za to dziynnie stojóm po połedniu na Cieszyńskim Rynku kolem Floriana, rozmajci tustelocy i dzierżóm w rynkach plakaty, a jedyn panoczek mo aji na drzewianym kuliku wielkóm fotkem. Eszcze ze zaimawych wiecy, kiere w tym tydniu sie przidarziły to je zawrzici na pore dni jednej cesty na ulicy Korfantego, coby na ni postawić dźwig. Był cały czyrwióny i s daleka było go widać tak dobrze, coby żodyn do niego nie wderził. Przehópnymy dzisio zaś dalij na ulicem Menniczóm pod nomer dwi a sztyrycet coby obezdrzić jak zachwolo sie jedyn kszefciosz s komputrami i telefonami. Dwa chwolidla mo prziszrubowane wedla dwiyrzi, a tyn nejwiynkszy kapke wyżyj nad łoknami. Przed nim też pod tym samym nomerym yno s literkóm a, poradzymy se kupić rozmajte szruby i szrubki, a ku tymu aji alumuniowe tabliczki. Kapke dalij je szyld łod studia ło kierym łostatnio była rzecz, a pod nim przirażóno je informacyja o warsztacie, kiery poradzi wóm zrobić sztympel aji za godzine. Problym je yno w tym, że łóni tam s tela sie przekludzili do Goleszowa i coby tyn sztympel mieć zrychtowany za gdzine trzeja sie tam bydzie do nich przeszpacyrować. Bydymy mieć przi tym zaroz dwa w jednym, bo taki szpacyr ku Goleszowu przido nóm kóndycyji, a po drugi znóndymy do godziny w naszej kapsie nowy sztympel, kierym bydymy sie mógli pochwolić przed znómymi. Podziwejcie sie jakóm mómy dzisio wygode-odewrzymy firme, a uż za godzine bydymy poradzieć sztymplować wszecki firmowe papióry.
Mini słownik:
skyrs- z powodu,
kulik-kołek,
wieca-rzeczy,
zawrzici-zamknięcie,
cesta-droga,
wderził-uderzył,
przehópnymy-przeskoczymy,
wedla-obok,
kapke-trochę,
poradzymy-potrafimy,
przirażóno-przymocowana,
przekludzili-przeprowadzili,
zrychtowany-zrobiony,
sztympel-stempel.
Tóż mjyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text:
Yngland
Yngland, roz za kedy mjanowano tyż Anglijo (ang. England, staroang. Englaland) – we uszłośći samodźelne krůlestwo, terozki nojwjynkszo a nojludńijszo skłodowo tajla Zjydnoczůnygo Krůlestwa Wjelgij Brytańije a Irlandyje Půłnocnyj. Zajmuje 130 395 km² placu. Yngland zamjyszkuje 83% cołkij populacyje państwa (50 714 000 ludźi we 2006). Rygjůn zajmuje dwje trzeće wyspy Wjelgij Brytańije a mo grańice lůndowe s Walijům na zachodźe a Szkocyjům na půłnocy. Wjyncy kej to uoblewano je uod Morzo Půłnocnygo, Morzo Irlandzkigo, Atlantyckigo Uoceana a Kanoł La Manche. Stolicům Ynglandu je mjasto Lůndyn. Patrůnym Ynglandu je śwjynty Jorg.


text:
Wjes so ze sotrami z rjadu Božeje předwidźiwosće rozžohnowała
Worklecy (aha/SN). „Wšo ma swój čas. Rjany bě čas z wami, tu w kapałce Božu mšu swjećić a zhromadnje so modlić. Swój čas we Worklecach sće so swěru starali wo chorych a wšón čas z wami bě nam wobohaćenje. Z wami so rozžohnujo wěmy, zo naš kruće zwjazowacy přećelski poćah wostanje“, praji wčera popołdnju farar dr. Daniel Dzikiewicz na mejskim nyšporje we Worklecach.
W połnje wobsadźenej kapałce rozžohnowachu so Worklečenjo na dwurěčnym nyšporje z tamnišimi sydom sotrami z rjadu Božeje předwidźiwosće. Mjeztym zo poda so pjeć z nich po sobotnym oficialnym rozžohnowanju do maćerneho domu w Münsteru, wostanjetej dwě z nich w Serbach a přesydlitej so do Domu swj. Ludmile w Chrósćicach.
Dr. Beno Wałda hódnoćeše na kóncu nyšpora woporliwe skutkowanje sotrow, při čimž njeje wotpohladnje słowa styskniwosće a tyšnoty do srjedźišća stajił, ale słowa dźaka a připóznaća.


text:
Zmysł drustwa je hospodarske spěchowanje čłonow a serwis čłonam.
Banka
Što nas wot druhich skupin bankow rozeznawa?
Ludowa banka Raiffeisenowa banka Delnja Šleska eG je prawnisce samostatna drustwowa banka, kotraž słuša jeničce swojim čłonam. Čłonojo našeje banki su klienća a zdobom wobsedźerjo banki. Móža jako wobsedźerjo zasadne prašenja politiki našeho předewzaća wowliwować a při wažnych rozsudach sobu postajeć. Direktnje abo přez swojich zastupjerjow wola dohladowansku radu. Dohladowanska rada zasadźi jednaćela, kotryž banku wjedźe. Na zastupniskej zhromadźiznje podźělnikow rozprawjataj jednaćel a dohladowanska rada wo minjenym wobchodnym lěće.
Wo wužiwanju lětneho wuzbytka rozsudźa zhromadźizna zastupjerjow. Kóždy zastupjer ma jedyn hłós.
Jednotliwy podźěl na drustwje wučinja 105,00 euro.


text:
Jooble jest jedynym serwisem, który daje możliwość wyszukiwania pracy w całym Internecie.więcej informacji
Praca Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie, Oferty pracy Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
Popularne oferty pracy Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
Wyszukiwanie pracy wg miast, praca Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
opieka Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
po godzinach Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
szkolenia Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
wynagrodzenia Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
zamo Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
branża Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
czas Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
dam Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
dla klienta Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
dnia Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
dobra Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
dobry pracownik Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
doświadczenia Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
godziny lub Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
klient Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
klient pracuj Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
klienta pracownik Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
kontakty Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
mam Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
mama mia Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
miejski Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
msz Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
nowej huty Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
obsługa Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
opieka nad Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
opieka przy Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
opieka umowa Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
osób godzin Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
osób przy Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
osoba Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
osoba kontaktów Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
porządku Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
poszukujemy pracowników Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
pracownica Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
pracownik branża Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
pracownik doświadczenia Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
pracownik kontaktu Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
pracownik obsługi Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
pracownik opieki Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
pracownik szkoleń Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
pracownik umowy Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
pracownik wynagrodzen Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
pracownik zakłady Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
prosimy Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
przy stanowisku Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
przyjmę osobę Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
przyjmę stanowisko Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
stanowisko Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
stanowisku pracownik Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
szukam pracowników Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
telefony Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
terenie Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
towar Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
umowa Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
umowy klientem Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
widłowy Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
wło Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
wsz Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
wymaganego doświadczenia Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
zakład Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
zapewniamy szkolenie Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
zatrudni przy Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
zatrudnie dam Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
zatrudnię pracownika Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
zatrudnie stanowisku Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
zatrudnimy terenie Kocmyrzów, gm. Kocmyrzów-Luborzyca, Małopolskie
praca Niepołomice, Małopolskie
praca Zabierzów, gm. Zabierzów, Małopolskie
praca Krzeszowice, Małopolskie
praca Modlniczka, gm. Wielka Wieś, Małopolskie
praca Kokotów, gm. Wieliczka, Małopolskie
praca Kalwaria Zebrzydowska, Małopolskie
praca Liszki, gm. Liszki, Małopolskie
praca Balice, gm. Zabierzów, Małopolskie
praca Ochmanów, gm. Niepołomice, Małopolskie
praca Miejsce, gm. Spytkowice, Małopolskie


text:
Wilk
Wolf (Canis lupus) – zorta cyckacůw s psowatych familije, haratńikowy raje (rojbrowatych).
Wolf půmjyškuje lase, růwńe, bažouy a kopce. Třa mu, kyj je to zorta uo terytoryjalnym spodobańu, srogigo placa. Zauobyč plac zajmnowany bez wolfowo banda to 100 km², nale wjelgość ta zoležy uod dostympnośće jodua a placa. Moge uokozywać śe cuzamynnucůng tajle placa bes 2 kůnkuryncbandy. Wolf je uobstauym wandrusym, poradźi bes jedyn dźyń šafnůńć distanz poradźeśůnt kilůmyjtrůw. Wolfowy bandy rachujům do 20 indywiduůw, nale nauobyč sům fest mańi mnoge, skuli tygo co sům skupinům familijowům kero skuodo śe s pory rodźićelůw, modych a yjwyntuelńy tajli wolfůw s pjyrwyjšygo mjota. Wolfowy bandy majům echt uokryślůno drinhjyrarchijo. Wolfy majům rozwińjůno zistyma kůmůńikacyje śe při půmocy ćelskowy godki, uodguosůw aji při užyću chymišy substancyjůw – fyrůmůnůw ze swojygo smolyńo (cajchnowańy placa). Žywjům śe hauptzachy cyckacůma štředńi festelnośće (lelyńy), nale ńy gardzům tyž myńšyma zwjyřokůma čy zdechlinům, a kyj banda je srogo, cyńům dokupy gůn tes na sporše cyckace abo jejich herdy. Při hybje we kuśće, abo we uokreśe chowańo modych, bywo co atakjyrujům gowjydź.
Dowńi wolfy bůuy šyroko rozpřestřyńůne. Ekspansyjo čowjeka mjoua ajnflus na uůgrańičyńy jejich populacyje. Zakořyńůny we kultuře bojůnčka před wolfůma powodowou jejich zbijańy, pořůnd ńyprawe. Terozki we wjynkšośći statůw uobjynto wolfy uochrůnům. Robi śe ajnprůby reintrodukcyje uůny zorty, na nojšyršo skala we USA, nale tyž we Ojropje.
Wolf uode anfangu bůu a je dali we ludzki kultuře teraźńi. Hauptzachy we negatifkůntekśće, kej haratńik (rojber), katrupićel. S wtory strůny, bywůnder je ńyzoležnoś, druk a wolfowo střimauoś. Kurtslich, bez to co wzrosto ekůologicno śwjadůmoś, poštřygańy wolfa poleku śy poprowjo, bestož plac bojůnčki napočyno zajmnować spokopjyńy jygo ekosystymowy role.


text:
Ferenc Karinthy
Ferenc Karithy (rodz. 22 czyrwca 1921 we Budapeszće, um. 29 lutygo 1992 we Budapeszće) – pisorz a reportażysta madźarski, syn inkszygo pisorza Frigyesa Karinthjygo, s bildůngu lingwista.
Po ukůńczyńu sztudyrowano pracowoł we budapesztyńskych tyjatrach kej dramaturg. Pjyrszy jygo růman to bůła Noc Don Juana, za kerům erbnůł ńymało zoc. Druge ze rzyndu, surryjalistyczne dźeło - Wywołowańy duchůw pośwjyńćůł uojcu a prozajikowi Dezsö Kosztolánymu. We ńyskoryj twůrczośći skłańoł śe ku idyji ryjalizmu. We tyj kůnwyncyji utrzimany je m.in. grůmada uosprowek Pjykne żywobyće, růmany Cyntaur aMulorze.
Ferenc Karinthy bůł mockrotnym laureatym nadgrody literackij im. Attili Józsefa, m.in. za růman Budapesztyński podźim (1953). Za Reportaże literacke uotrzimoł nadgroda im. Kossutha.


text:
Niy znōm1 chyba takego czowieka, kery by niy jołd2 kejś3 plackōw kartołflanych. Za starego piyrwy4 nasze ōłmy5 piykły6 je na blasze i te placki zawsze bydymy7 nojlepi spōminać8. Potyn my powyciepowali9 ze kuchni piece, bo za kans10 bōło marasu11 skuli12 tego wōngla13 i trza bōło placki piyc na patelni we fecie14 abo ôleju. Choć joł15 […]
Miesiąc: Kwiecień 2017
Łōdki prowansalske (Paszteciki)
Przi fajerze1 to chciałoby sie gojści2 czym zaskoczyć, ale żeby tyż przi tym niy mieć za kans roboty. Te łōdki3 to żech sie sōm wymyślōł4 i niy ma ich co szukać we ksiōnżkach ze kuchniōm francuskōm. Fajnie wyglōndajōm5, idzie sie poasić6 nazwōm, a do tego jeszcze sōm richtich7 dobre. Farsz dołwo sie na ciasto francuske […]
Torta ze szinkōm (Tort z szynką)
Na samym poczōntku1 powiym, że ta torta je2 bez cukru i tak barzi3 mogecie4 jōm dać na przistawka, niż do kawy. A wszyjsko5 sie wziyno6 z tego, że moja Kobiyta7 padała8, że ôna9 bez post niy bydzie10 jadła słodkego. A jak sie bez11 tyn czas trefi Chopowi12 gyburtstag13, to już po ptokach. A że tyn […]
Dlo zgniōłych (Dla leniwych)
Niy mōm1 szasu2, niy chce mi sie warzić3, zmiyrzły4 mi sie pierogi ze sklepu, niy ma nic w zamrażalce…, a jejś5 sie chce… Niy bōjcie sie- je6 nadzieja 😉 Co potrza? 2 wōszty7 1 boryj8 1 małoł9 cukinia ździebko10 pieprzu ździebko majeranku ździebko tymianku Pokrōny11 wōszt wciepcie12 na patelnia i podpiyczcie, dociepcie pokrōnoł cukinia i […]
Miszōng ze baniōm (Miszmasz z dynią)
Dobrze mieć zamrożōne1 trocha bani, bo jak na wiosna Wōm sie ji zachce, to mołcie2 już ôbiołd3 prawie fertich4. Jak żech rychtowoł5 ta zupa, to czasu za wiela niy bōło, a wtynczos sie czowiek myśli, co tam moł w dōma6 leżeć. Bōło7 trocha zelera8 naciowego, kōnsek boreju9 i jedyn banan… zaroz10 w gowie mi sie […]


text:
Panczkraut je do ślōnski1 kuchni jak Mōna Liza do Luwru- jak żejście go niy jedli, to psińco2 ô3 ni4 wiycie. Piyrwy5 niy bōło ślōnski rodziny, co by go aby rołz6 za tydziyń niy miała na stole. U moji7 Mutry8 w dōma bōł9 pōnojś10 w kołżdo11 sobota. Nojlepszym kamratym12 panczkrautu sōm karminadle, choć joł żech sie go zjołd13 ze pieczōnym wōsztym14 i tyż bōło dobre. I jak kołżdo reprodukcja Mōna Lizy wyglōndo trocha inaczyj, tak niy ma jednego receptu15 na panczkraut. Kołżdo gospodyni abo kuchołrz mo swōj i bez to mogecie16 sie szczelić połra17 roztomajtych18 wersji tyj ciapkapusty.
Co potrza?
kartołfle19– moge ich być tyla samo co kapusty, ale pamiyntejcie, że przi takim panczkraucie to sie wszysko warzi na ôko 😉
kapusta- joł żech go robiōł ze kiszōnōm, ale idzie zrobić tyż ze świyżōm (stare kuchary dołwajōm dō ni trocha octu, żeby bōła fajnie kwaskowato)
I tera, jak idzie ô dodatki, to tyż mołcie połra wersji:
Kartołfle i kapusta uwarzcie we ôsobnych gorkach. Jak już kartołfle bydōm miynke, to ôdcedźcie je i posztamfujcie24. Wciepcie do tego ôdcedzōno kapusta i przismażōno wyndzonka abo wyndzonka przismażōno ze cebulom i wymiyszejcie. Dosmakujcie25 solōm i pieprzym… i fertich26.
Kebyjście chcieli sie zrobić ta ajnbryna, to na patelnia wciepcie trocha fetu, mōnki i leko jōm zbrōnołćcie27, gichnijcie28 do tego trocha wody i wciepcie do kartołfli i kapusty. Jak byście niy mieli fetu, to mogecie jōm tyż zrobić na maśle klarowanym- taki panczkraut bydzie idealny we piōntek do pieczōnyj ryby. Smacznego 🙂
1ō- samogłoska w wymowie między o i u
2nic
3ô= ło
4niej
5dawniej
6raz
7mojej
8mamy
9był
10podobno
11każdą
12kolegą
13zjadł
14kiełbasą
15przepisu
16możecie
17kilka
18różnych
19ziemniaki
20boczek wędzony
21zasmażka
22smalec
23mąka
24utłuczcie
25doprawcie
26gotowe
27przysmażcie
28nalejcie


text:
- Szczegóły
- Opublikowano: 20 maj 2010
Ło Kubicku, co śpiywokiem był.
Downij, to ta ludzie wiedzieli kto jes kto ji ka jes do niego. Bo jak komu byłodejmy na to Józef, no to godali: do Józofa, abo tes do Józulka, Józika, a jak ji tego było mało, to był dejmy na to Józof spod Boru. Podobnie było z Janym, Jaśkiem, Jonkiem, Janickiym abo tes Jancikiym. Jak sie jino wiedziało jaki kto mo śpicmiano, to nie trzeja było adresu, a wiedziało sie kto jes kto ji kany jes do niego. Byłi tez łu nas Jakub, co jik nazywali Kubickiym. Bez to, ze jik ta Pon Bocek nie wyciongnyli zbyt po długości, to ji to do nik pasowało.
Ktoz to byli tyn Kubicek? Byli łuni gazdom, co to mieli kole poł sosta morgow pola z młakami ji ubocom, konia ji krowy. Nale nie bez to ludzie jik znali. A widziani byli bez to, bo byli śpiywokiym. Ji ło takim Kubie, co jik ludzie nazywali Kubickiym, kcym wom łopowiedzieć.
Coz to tyn śpiywok mioł do roboty, ze kcym ło nim napisaj? Nojwiyncyj to chodził na pogrzeby. Bo downij to ksiondz wyseł naprzeciw pogrzebu kawałek łod kościoła, a casym jino przed kościoł ji nie zawse łumartego nieśli do kościoła, ba jino ksiondz pokropił trugle ji śli dalij na smyntorz. Całom droge jaz na smyntorz, pogrzyb prowadził śpiywok. Przepowiadoł rozne lankorne pieśni ji zacynoł śpiywać, a ludzie spiywali za nim. Tak samo było w chałpie w ktorej był łumarty. Ludzie sie wiecorami schodzili ji razym ze śpiywokiym śpiywali za duse łumartego. Ji wiycie Kubicek to mieli takom piyknom nute, ze jak śli z pogrzebym to ji tymu łumartymu moze było kapke w trugli weselij.
We Wielgi Post to zaś śpiywok łotprawioł Stacje, to jes jak teroz godajom Droge Krzyzowom. Tak nojbardzyj to se zbocujym jak na pocontku Kubicek śpiywali: „A w rynke Mu trzcine dali, a potym sie ś Niego śmioli……”. Przy dwanostej Stacji było zaś: „Już wise na krzyzu ji do Łojca wołom, wise za grzysnego cłowieka łumyrom, Jezusie Kryste, Dobro wiecyste, śmiłuj sie nad nami”. Na kojcu zaś, jak jus przyśli ku łontorzowi, to śpiywali: „W tej tu cymboryji Świyntym Sakramencie radze nos posilać w łostanim momyncie….”.
Dzisiok jak ludzie jadom na jaki łodpust, abo jinnom wyciecke, to siadajom do takigo autobusu co go nazywajom autokar, a kieruje nim siofer. Ludziskami co jadom tym autokarym kieruje ji daje bocyni przewodnik abo ji pilot. Downij zaś jak my chodzowali s kompaniom na łodpusty, to nos zawse prowadził śpiywok. Śpiywok musioł łumieć śpiywać nojroźnijse pieśni, co by pasowały na kozdom łokazyjom ji na kozde świynto. A takigo śpiywoka coby mioł takom piyknom nute, ji tak łumioł śpiywać jak Kubicek, to w całej nasej wielgij parafii, a było w ni piyńć wsi, nie było. Byli nojroźniejsi wywołani śpiywocy, nale takigo jak byli Kubicek to by nie znaloz. Nojwiyncyj to my chodzowali na łodpusty do Rykwołdu, na Kalwaryje, abo tez do Przyjynkowa abo do Kameśnicy. Casym to s takom kompanijom sło walnie ludzi ji śpiywok musioł dować pozor coby sie nik nie stracił, jani coby sie tez nikomu nic nie stało. Kubiczek, to ta byli hecnym chłopym ji radzi pośpasowali. Na tyn przykłod jak my śli a była kany dziura w moście, to ta Kubicek zaśpiywali : „łuuwaaga bo dziuraa w mooście”- a ludziska mało myślonc, bo ta casym śli śpionckiym łumordowani z całego tydnia, tak samo śpiywali za nimi. A wsyćko poto, co by kto kany nie wpod ji nie połomoł hośli.
Jak my chodzili do Rykwołdu, to z miasta, koło Przemiyniynio ji bez Moscanice, bo tak było nojblizyj. Kiej my jus dochodzili blisko kościoła w Rykwołdzie, to przy kaplicce jako jes kole drogi nad kościołym trzeba sie było przyryktować coby my jako tako wyglondali. Ludziska wzuwali boty, bo całom droge my śli w bosu, zeby sie boty niepotrzebnie nie darły. Łopucowali tez łobrazy ji figorki świyntyk jaki my nosili. Jak my sie jus tak wyryktowali a jinse kompanije tez tak robiły, to dopiyro przyseł nojwaźnijsy cas na śpiywoka. Bo jak śpiywok prowadził swojom kompanijom ku samymu kościele, to śpiywoł co najpiyknij łumioł ji co tez łumiała śpiywać cało kompanijo. Kole kościoła to zawse juz było walnie ludzi co sie patrzeli ji posłuchali ktoro kompanijo piyknie śpiywo ji cy jes piyknie łubrano. A nojwiyncyj to łoglondali ji posłuchali śpiywoka. Z nasej parafije, to zawse duzo chodziło na łodpust do Rykwołdu. Śpiywać to my tez piyknie śpiywali, a śpiywoka to my mieli nad śpiywoki. Jak my jus tak dochodzili miyndzy ludzi co stoli z boku ji wchodzili na plac przy kościele, ta jas radoś było posłuchać jak godali: parcie, parcie, Kubicek jidom ze swojom kompanijom, bo tak piyknie śpiywajom.
Na łodpusty na Kalwaryje to my zaś jechali kolejom, bo jes daleko. Całom kompanijom tez łopiekowoł sie śpiywok. Bocyni ji pozor musioł dawać wiynkse, bo to było ji daleko ji jechało sie na pore dni. Jakby sie kto stracił, to ta nie bardzo som by trefił nazod ku chałpie ji byłoby na śpiywoka. Na Kalwaryji to my spowali po roznych chyzak na słomie łu gospodorzy, nojcynścij to tam kany sie jidzie na Bugaj. Śpiywok to nawet musioł dawaj pozor na swojik ludzi ji w nocy, zeby ta casym komu sie nie zakciało kurzyć, abo jak byli na łodpuście młodzi, to zeby ta na nocligu cego nie nabrewerzyli. A jak trzeja było, to ta łumieli skonierować, kogo trzeba było. Skoro jino rano tak kasik trzy ćwierci na piontom, to nos starsi budzili ji śli my juz na cały dziyj. Najpiyrw na godzinki do klostoru, a potym na droski. Calutki cos to nojwoźnijsy był śpiywok, bo łun łumioł wsyćki pieśni ji pociyrze. Wiedzioł jak po droskak chodzić, zeby było po koleji a nie byle jako. Powiym wom, ze roz na Kalwaryji nas śpiywok to stracili duse. Wiycie ji nie swojom ji nie jednom duse, ba walnie dus, co jik mieli napisanyk na papiorku na wypominki. Moze ta ji nie stracili, ba jaki holcy bezecniki tom kartke schowali, zeby Kubickowi zrobnić na besperot, jak ta łod nik co łoberwali. Potym jak my mowili pociyrze, to śpiywok godali, ze za tyk co jik bocym ji za duse co sie z kartkom straciły tes.
Ej duzo by było pisać. Jedno wom powiym, ze kiedysik downij to ludzie duzo ji piyknie śpiywali. Moze ta ji bez to, ze byli śpiywocy co łumieli ji łucyli ludzi śpiywać, a moze jak sie śpiywo Panu Bogu ji Matce Nojświyntsej, to jakby cłowiek mowił najpiyknijsy pociyrz. Nale takik śpiywokow jak byli Kubicek - Panie świyć nad jejik dusom - to jus nima. A skoda.
P.S.
Nie napisolek jak sie Kubicek nazywali, bo ta co robili to na kwałe Bogu ji moze by nie kcieli coby ło nik pisaj.
Zapraszamy do naszego oryginalnego cyklu pisanego gwarą żywiecką a tworzonego przez Czytelników portalu ciecina.eu. Gwara na ciecina.eu
Komentarze
był Kubicek , ale pamjyntom za chłopca
jak zek jesce u babki mieszokł , chodzowoł
na samym pocontku pogrzbu taki wielki siwy
chłop a tak głośno śpjywoł ze wszyscy
w łoknak byli i słuchali i kozdy godoł
wiecne łodpocywani rac mu daj Panie .
Pjyknie to łopisoł dziadek Stasek kwała mu za to
niek młodzi cytajom i wiedzom jak to downij było .
Pozdrowiom dziadka Staska i wszystkik Ciyncinianów
ktorzy przekazujom gware i łobycaje nzsyk przodków ......
bardzo piyknie nom to Dziadek Staś łopisoł i jako zwykle starodowne casy nom łopisoł jako to kiesik bywało.
A co do śpiywokow w Ciyncinie to jesce ik ta poru jes ino ze nie po pogrzebak śpiywajom ba po weselak i przy muzykak:-)
Pozdrowiom:-)


text:
Knjeni włóžneje, płódneje zemje je pódla połobskeje Žiwy jenička wěsće wobswědčena a hač dołho do nowowěka česćowana bohowa słowjanskeho pantheona. Liči so k ranišosłowjanskemu wobkruhej; wšelake městnostne mjena kaž Mokošín (Čěska), Muuks (Předpomorska) a Moggast (Hornje Franki) wšak poruča, zo so jej wječorni Słowjenjo sobu kłonjachu, čehoždla ju zapřijmjemoj do naju předstajenja. Mokošine mjeno je ze słowomaj mokać, mókry přiwuzne; wona bě bohowka płódnosće a zwosobnjenje maćerki zemje. Hladajo na płódnostny aspekt spłunje jeje archetyp ze Žiwinym, ale mjeztym zo Žiwa jasniše, swětliše, lubozniše strónki žónskosće we swojej wěčnje młódnej krasy sćělesni, jewi so nam w Mokoši ćěmniša, zemićiša, do hłubiny ćehnjaca, a zdobom znutřka so wužórlaca žónska powaha. By-li rodźił wobě štyrjom žiwjołam přirjadować, słušałoj by woheń a powětr Žiwje, a Mokoš by nad zemju a wodu swoje knjejstwo wukonjała. W antikskim konteksće druži so wona k Wulkej maćeri, Kybeli, Herje, Demetri, Persephonje (při tym snadź bóle w tonidłach a rěčnych łuhach dyžli na roli sydlicy), wosebite přećelstwo mějicy z iranskej Ardvi Sur Anahita (ardvi = włóžna), kotraž so jako zastojnica žiwjenskeje mocy runja Mokoši wo žně, skót, wosebje wówcy, a dobre porody staraše. Nimo toho je Mokoš hišće škitarka přazy – w tutej róli wuznawaše ju dale półnócnoruski a ukrainski lud jako demonisku postawu z nadměrnje wulkej hłowu a dołhimaj rukomaj, kotraž nocy kubła wopytujcy, přihotowane dźěło dopředźeše, móžicy pak tež někoho, kiž ju zetka, zapřasć (z niću wosuda sputać?). Wulka podobnosć pokaže so w tutej pózdnej, wotwodźenej bytosći z baworsko-rakuskej knjenju Berchtu, tohorunja předźenje hladacym, pak hrózbnym a chłostacym, pak dobroćiwje mytowacym demonom, kiž mjez dwanaće swjatymi nocami šerješe. Ludowy nałožk Berchćineho běhanja, wobchoda maskowych ćahow, pěstowaše so pod Alpami hač do dwaceteho lětstotka a w poslednich lětach su jón wožiwili.
Po ПóBecTи BpeMeHHы́x лeT słušeše Mokoš, jako jenička bohowa, k šesći hłównym bójstwam, kotrymž Włodźiměr I. lěta 980 w Kijewje sochi znastaja. Dale wo bohowce rozprawi Nestorowa chrónika kaž tež pojednanja a prědowanja jědnateho a dwanateho lětstotka. Z jeje płódnostnym kultom běchu po zdaću tež rozwólne wobrjady zwjazane – „Słowo swjateho Rjehorja“ so rozhori nad „česćenjom hańbowych stawow“, při kotrymž so z tutych „ronjaca kapalina woptawa“ (hlej Reiter, strona 68). Hišće w šěsnatym stolěću prašeše so měšnik spowědźacych so žonow, hač njeběchu „k Mokoši chodźiłe“ abo „so k soninam, Rodej, Rožanicam, Pjerunej, Chorsej a Mokoši modliłe“ (Váňa, s. 81). Mokoš wobhladaše so potajkim nic jeno jako „Mać zemja“, ale dźiwajo na čłowjeske podjeće zdobom jako darićelka płódnosće. Jeje česćowarjo ju wobdawachu z wosebitej lubosću, jeje pozdźiša demonizowana podoba jich pak tež płóšeše.


text:
Trzyśńa
Trzyśńa, mjanowano tyż amlarům, ptaśům trzyśńům (Prunus avium, Cerasus avium (L.) Moench.) – gatůnek uowocowygo strůmu, kery noleży do familije růżowatych. Rośńe we dźiwokim stańe uod půłnocno-zachodńij Afriki a zachodńij Azyje, bez Brytyjske Wyspy[1] na połedńe dů Maroko a Tůnezyjo do połedńowyj Szwecyje, Ukrajiny aże śyngo na Kaukaz a půłnocny Irůn, s mołymi populacyjůma we zachodńich Himalajach[2][3]. We Polsce trefjo śe ja na teryńe cołkigo kreju, uod ńiźinůw po pogůrze a ńiższe gůrske teryny (po 700 – 900 m n.p.m.), nale znamjyńńy na połedńu kreju.
Treść
Charakterystyka źeliny[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Trzyśna je to strům śćepujůncy liśće na źima, kery dorosto ańi do 15-32 myjtrůw, s pńym uo szyrzce 1,5 m. Mode strůmki pokozujům śylno apikalno důminancyjo ze prostym pńym a symetrycznům korůnům, kero pomjyńo śe na ńyregularno ino we starych strůmach. Trzyśńa wyrobjo żywica ze swojich ranůw na pńu, kerům lakuje se rany coby ńy wpuśćić do śe chrobokůw a grzibowych infekcyjůw.[4]
Pjyń a liśće[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Pjyń je lekuśko modro-brůnzowy a mo mołe gůmkowe wćyńća na modych strůmkach, kere stowajům śe ćmawo czorno-brůnzowe a rube na starych uosobńikach. Liśće sům uobłůnczaste a uostre, 7–14 cm duge a 4–7 cm szyroke, gładke a matowe lebo leko śe jarzůnce na wjyrchu, roz za czas tyż uomszůne, ze zůmbkowanym brzygym a szpicatym kůńcym. Sům utwjyrdzůne do sztyngla mołym źylůnym abo czyrwjůnym sztyngelkym uo dugośći uod 2 do 3,5 cm, kery mo na śe jake gruczołki (uod dwůch do pjyńću). A tyż na brzygach liśći wystympujům take gruczouki.[5] Na podźim, liśće stowajům śe apluzinowe, růżowe abo czyrwjůne podwjela ślatujům.
Kwjoty[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Kwjoty pojowjajům śe na trzyśńi wczesnym zeźimkym tedy, kedy robjům to tyż liśće. Rodzům śe we wjechach od dwůch do szyśću, kożdy kwjotek mo 2,5-3,5 cm wjelgośći a 2-5 cyntymyjtrowo szypułka, 5 śńyżnobjołych płatkůw, żůłte pryńćiki a srogi supek (kwjoty sům uobupłećowe a zapylane uod pszczołůw).
Uowoce[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Uowoc je 1-2 cyntymyjtrowy we uobwodźe kostkowjec (może być srogszy we chowanych zortach), leko czyrwjůny do ćmawomodry kedy je już dojzdrzały latym), kożdy je zjodliwy, uod słodkich bez ćyrpke, do gorzkich. Amlarowe jagůdki nodajům śe do jedzyńo na surowo. Skłodo śe ze uoźmju- do dwanastumilimyjtrowyj szupy szyrokij na 7–10 mm a rubyj na 6–8 mm, mjůnższowyj uotoczki a samygo źorynka dugigo na 6–8 mm. Uowoc je jydzůny uod moce ptokůw a cyckaczůw, kere trowjům trzyśńa a wydolajům źorynka we uodchodach. Ńykere gryzůńe a pora ptokůw (uosobliwje rubodźůb) uodmykajům szupa coby zeźreć naśůnko. Wszyjske tajle trzyśńe krům dozdrzałych uowocůw sům leko trujůnce skuli tygo, co zawjyrajům glikozydy.[6][7][8]
Jako jodło, amlarowe jagůdki sům zdrzůdłym cukrůw, uorgańicznych kwasůw, pektyny, witaminy C, prowitaminy A, mineralnych solůw a srogij ilośći ryboflawiny.[9]
Uodmjany[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Postrzůd uodmjan trzyśńi mogymy stworzić podstawowy tajlůng na syrcůwki (uo uowocach mjynkich a pounych soku) a chrzůnstki (uo uowocach twordych, nale lepi przetrzimujůncych transportowańy)[9]. Jagůdki mogům być zbjyrane uod styczńa do wrześńa, zależy to uod uodmjany (kej bajszpil zorta Rivan wytrzimuje do styczńa, mo strzedńo podatność uowocůw na pynkańy, nale jeji jagůdki sům fest moue; půźno zorta Regina zbjyro śe uod śyrpńa do wrześńa, nale sam już uowoce barzi pynkajům, choć sům srogsze). Nojbarzi wytrzimołům zortům amlarowům je Sam, kery jednocześńy mo nojwjynkszo śyła wzrastańo strůmůw.[9]
Nůmynklatura[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Downo historyjo klasyfikacyje trzyśńe ńy je fest jednoznaczno. We pjyrszyj edycyji Species Plantarum (1753) Karol Linneusz traktuje tyn uowoc ino jako waryjacyjo a ńy jako gatůnek, Prunus #8 cerasus [var.] ι avium, cytujůnc Pinax theatri botanici (1596) Gasparda Bauhina. Jigo uopis, Cerasus racemosa hortensis ("Wiśńa grońasto zygrodowo") dowo bewajs, co uopisańy gatůnku mjouo plac na roślińe uprowjanyj.[10] We drůgij edycyji Flora Suecica ze 1755 roku Linneusz pomjyńo waryjacyjo na uosobliwy gatůnek Prunus avium, co śe tuplikuje "ptaśo wiśńa" s łaćiny[11]. Mjano łaćińske trzyśńi to zaadaptowane a przetumaczone słowo we słowo mjana duńske a mjymjecke (uodpowjydńo: Fugle-Kirsebær, Vogel-Kirsche)[3]. We angelskij godce mjano Bird Cherry (ptaśo wiśńa) je używane lo czeremchy pospolityj (Prunus padus).[12]
Cucht a używańy[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Uowoce[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Dźiwoke jagůdki amlarowe skłodoły śe na ludzke jodło juz pora tyśůncůw lot nazod. Skamjylinki uodnejdźůno na roztůmajtych stanowiskach s Epoki Brůnzu, pojstrzůd cołkij Ojropy, a we tym tyż we Wjelgij Brytańiji[13]. We jydnym bajszpilu uod ńich, skamjyńołośći trzyśńe znjedźůno we uodwjyrće uod nygůw spode důma na palach, wywodzůncygo śe ze wczesnyj lebo strzodkowyj Epoki Brůnzu, a stawjůnygo kole jeźora Garda we Italiji. Pri půmocy datowańo radyjowůnglowygo ustalůno, co průnbka pochodźi s przydźouł czasowygo uod 2077 do 10 roku p. Chr. Naturalne lasy bůły wtynczos fest wyplewjůny.[14]
Kole 800 roku p. Chr. trzyśńe bůuy już cylowo cuchtowane we Turcyji, a ńyskorzi potym we Grecyji.[13]
Jako poprzedńik chowanyj suodkij wiśńe, dźiwoko amlara je pod tyn czas jydnym s dwůch gatůnkůw kery dostarczo nojwjyncyj plůnůw pode industryjo a handel zjodliwymi gatůnkůma wiśńe (tyn drůgi to je wiśńa pospolito – Prunus cerasus – używano guůwńy do warzińo; reszta zort mojům sam fest mouy ajnzac)[13]. Roztůmajte uodmjany trzyśńe do chowu sům cichtowane na coukim śwjeće kaj ino klimat na to pozwolo; nůmera uodmjan do chowu je fest wjelgo[13]. Gatůnki tyż a ućyknůuy uode chowu a stouy śe wynaturalizowane we ńykerych uagodnych rygjůnach, wuůnczajůnc sam Kanada, Japůńijo, Nowo Zelandyjo a ańi půunocno-zachodńe a půunocno-wschodńe tajle Stanůw Zjydnoczůnych.[3]
Uobecńy, srogům problymům we chowańu trzyśńi je uobecność muszki trzyśńůwki s gatůnku Rhagoletis cingulata. Skuodo uůna jajca we uowocach, ker stanowjům potym joduo lo larw. Take uowoce sům po wylyngu skurczůne, uodksztoucůne a ńywyrůśńynte. Gibći tyż gńijům a dozdrzewajům, a jejich mjůnższ je wydrůnżůny uod larw. Uobecność Rhagoletis cingulata wymogo uod sadowńikůw kůntrola kożde dźyśyńć dńůw.[15]
Zdobńictwo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Trzyśńa je czynsto chowano lo swych kwjotůw. Skiż swygo rozmjaru, je durś używane we parkach, nale tyż myńi czynsto na ulicach. Nojczyńśći ale spotykano uodmjano, kero nadaje śe do tygo cyla to je Plena, skuli tygo, co mo podwůjne kwjoty, uodmjyńńy uod dźiwokich, jednokwjotowych zortůw.[16]
Dwje specyficzne mjyndzygatůnkowe hybrydy, P. x schmittii (P. avium x P. canescens) a P. x fontenesiana (P. avium x P. mahaleb) sům tyż cuchtowany ńyrzodko jako strůmy zdobńicze.[16]
Drzewo trzyśńe[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Ćymne, czyrwůno-brůnzowe drzewo kere śe pozyskuje uod trzyśńi, je wysoko cyńůne we swyj roli jako uatwo formowalne strům do tokarstwa. Powszechńy wyrabjo śe ś ńigo meble a tyż i instrumenta muzyczne.[4]
Inksze stosowańo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Je możność żućo żywicy amlarowyj kej substytut gumy do żućo. Medikamynta mogům być narychtowane sztyngelkůw - mojům uůne tedy dźołońy śćůngajůnce, przećiwkrzipotny a moczopyndny.[17] Ze strůmu do śe ańi pozyskać farba uo uodćyńu źylůnkawym.
Historyjo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Już Plińjusz Starszy rozrůżńo gatůnek Prunus, śliwkowy[18], a Cerasus, wiśńowy[19]. We zdrzůduach uode ńigo je cytowane mynga uodmjan, ńykere ale to jedźińy warjanty, a ńykere mogły być uosobnymi gatůnkůma. Wymjyńo uůn take kej Aproniana, Lutatia, Caeciliana atd. Dźeli je podug szmaku, włůnczajůnc sam dulcis (słodke) a acer (ćerpke)[20]
Idźe we swych szrajbůngach ańi dali, kedy godo, co podwjela rzimski kůnsul Lucius Licinius Lucullus pokonoł Mitradytůw we 74 roku p. Chr., Cerasia... non fuere in Italia, “Ńy bůło trziśńowych strůmůw we Italiji”. Podug ńigo, Lucullus sprowadźił je ze Pontu a po 120 lotach rozplywiły śe po cołkij Ojropje a Wjelgij Brytańiji.
Naśůnka kupy zort amlarowych uostoł znejdźůne we Epoce Brůnzu a rzimskich stanowiskach archyjolůgicznych po cołkij Ojropje. Uodńeśyńa do “słodkich” a “gorzkich” wspjyrajům uobecno teza, co “słodko” bůła Prunus avium; ńy mo bowjym inkszych kandydatůw postrzůd znajůmych wiśńi. We 1882 roku Alphonse de Candolle wskozoł co naśůnka Prunus avium trefjůno na na zachach uod kultury Terramare na půłnocy Italije (1500-1100 p. Chr.) a przez warstwůma uod szwajcarskich důmůw na palach[21]. Uo zdańu Plińjusza godo (z. 210):
De Candolle sugeruje, iże to co Lucullus przińůs to bůła zorta Prunus avium s Kaukaza. Pochodzyńy uodmjan Prunus avium je durś problematyczno a uodymkńynto kwestyjo. Ńykere uoźymnasto- a dźewjytnastowjeczńi botańiki przipisujům pochodzeńy amlary ze zachodńij Azyje, bazujůnc na szrajbůngach Plińjusza; zaprzeczajům tymu ale uodkryća archyjolůgiczne a uodnejdźůne naśůnka s prehistorycznyj Ojropy.
Uobecńy cuchtowane trzyśńe růżńům śe uode dźiwokich skiż tygo, co mojům wjynksze uowoce uo uobwodźe 2–3 cm. Strůmy sům chowane na karuowatych kłůnczach coby utrzimać je myńsze a łatwijsze we plonowańu.[22]
Przipisy
- ↑ British Trees Online
- ↑ Euro+Med Plantbase Project: Prunus avium
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Den Virtuella Floran: Prunus avium (po szwedzku; s map)
- ↑ 4,0 4,1 Vedel, H., & Lange, J. (1960). Trees and Bushes in Wood and Hedgerow. Metheun & Co. Ltd., London.
- ↑ Jim Conrad's Newsletter. Cherry leaf glands.
- ↑ Rushforth, K. (1999). Trees of Britain and Europe. Collins ISBN 0-00-220013-9.
- ↑ Mitchell, A. F. (1974). Field Guide to the Trees of Britain and Northern Europe. Collins ISBN 0-00-212035-6.
- ↑ Flora of NW Europe: Prunus avium
- ↑ 9,0 9,1 9,2 http://www.brzezna.pl/CZERESNIA.htm
- ↑ Linnaeus, C. (1753). Species Plantarum 1: 474. Online facsimile.
- ↑ Linnaeus, C. (1755). Flora Suecica, ed. 2: 165.
- ↑ Flora of NW Europe: Prunus padus
- ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 Huxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan ISBN 0-333-47494-5.
- ↑ Marinis, R. C. de, Rapi, M., Ravazzi, C., Arpenti, E., Deaddis, M., & Perego, R. (2005). Lavagnone (Desenzano del Garda): new excavations and palaeoecology of a Bronze Age pile dwelling site in northern Italy. In: DellaCasa, P. & Trachsel, M., eds. Wetland Economies and Societies. Proceedings of the International Conference in Zurich, 10-13 March 2004. Collectio Archæologica 3: 221–232 Available online (pdf file)
- ↑ http://www.virginiafruit.ento.vt.edu/cff.html
- ↑ 16,0 16,1 European Garden Flora; Volume IV
- ↑ Plants for a Future: Prunus avium
- ↑ Natural History Book XV Section XII.
- ↑ Pliny. Natural History Book XV Section XXX.
- ↑ N.H. Book XV Sections XXXI-II.
- ↑ Candolle, A. de (1882). Origine des plantes cultivées. Geneva.
- ↑ Panda, S., Martin, J. P., & Aquinagalde, I. (2003). Chloroplast DNA study in sweet cherry cultivars (Prunus avium L.) using PCR-RFLP method. Genetic Resources and Crop Evolution 50 (5): 489-495. Abstract


text:
Wotewrjene prašenja wobydlerjow nastupajo přichod Wochožanskeje brunicoweje jamy kaž tež poćežowanja z haru a prochom chce Trjebinska gmejna 23. meje na wobydlerskej zhromadźiznje rozłožić.
Trjebin (AK/SN). Spočatk decembra 2016 běchu Trjebinscy gmejnscy radźićeljo šefej sakskeje statneje kenclije dr. Fritzej Jaeckelej (CDU) list pósłali a w nim na hoberske poćežowanja komuny přez haru, proch, spadowacu dnownu wodu a wupowědźene komunalne poradźowanje skedźbnili. Na wčerawšim posedźenju předčita jim wjesnjanostka Kerstin Antonius (Trjebinske wolerske zjednoćenstwo) wotmołwu dr. Jaeckela. Wón zwuraznja swoje zasadne zrozumjenje za starosće wobydlerjow, nima pak za trěbne, haru a proch dokładnišo pruwować dać, tohorunja nic drobny proch. Z problemom, zo ma Trjebinska gmejna tójšto přemysłoweho dawka wróćić, ma so přisłušny referat statneje kenclije zaběrać.


text:
Horst Bienek
Horst Bieniek (rodz. 7 moja 1930 we Glywicych, um. 7 grudńa 1990 we München) – ślůnski pisorz, publicysto, tuplikorz a reżysyr. Tworził we mjymjeckij godce.
Bjografijo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Za bajtla mjyszkoł we robotńiczyj tajli Glywic. We 1945 bůł przekludzůny do Mjymjec a naloz sie we sowieckij uokupacyjnyj zonie. Szkolił śe u Bertolda Brechta we Wschodńim Berlińe.
We 1951 heresztowoło go NKWD, ancajgujůnc go uo robota przeciw kulturalnyj polityce MDR. Na 25 rokůw trefił do sowjeckigo łagru we Workuće, atoli bůł uoswobodzůny we 1955. Wrůćił sie do RFM a ńyskorzi robił za radyjowygo reżysyra, lektůra a teatralnygo reżysyra.
Glywicy nawjydźił we 1987, sztyrdźyśći dwa roki po wykludzyńy, podwjela realizacyje swojij bjografije. Mjanowoł śe "mjymjeckogodkowy Ślůnzok" a pedźoł, że to Ńymcy sům winne strocyńy Ślůnska ńyuodpurujůnc Hitlera a nacysty.
We swojich pjyrszych kśůnżkach pisoł uo szprymach ze łagru. Ńyskorzi jego tworba bůła skuplowano ze Glywicyma a Gůrnym Ślůnskem. Nojwjyncy mo we werće jego glywicko teatrologijo: Pjyrszo polka, Wrzyśńowy liśt, Czas bez zwůnůw a Źymja a uogyń. Akcyjo tych růmanůw je we Glywicych we czaśe drugigo weltkrygu, a idźe nalyź we ńich autobjograficzne tymaty. Bienek wydoł tyż album fotografij przedwojnowygo Ślůnska Schlesischer Bilderbogen.
Umrzył na AIDS 7 grudńa 1990. Pomjanowano je po ńim ulica we Glywicych, a na fatrowym důmu we tajli Zatorze uobjeszůno pamjůntkowo tabula.
Tworba[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- Cela (Die Zelle, 1968)
- Pjyrszo polka (Die erste Polka, 1975)
- Wrzyśńowy liśt (Septemberlicht, 1977)
- Czas bez zwůnůw (Zeit ohne Glocken, 1979)
- Żymja a uogyń (Erde und Feuer, 1982)
- Glywicke bajtelstwo (Gleiwitzer Kindheit, 1976)
- Uopis jednyj prowincyje (Beschreibung einer Provinz, 1983)
- Königswald abo uostatńo gyszichta (Königswald oder Die Letzte Geschichte, 1984)
- Cesta w bajtelstwo (Reise in die Kindheit, 1988)
- Birkyny a wjelge pjece. Bajtelstwo na Gůrnym Ślůnsku. (Birken und Hochöfen. Eine Kindheit in Oberschlesien, 1990).


text:
Metallica bardzo ślōnskŏ
Wczorej, 28 kwietnia, Metallica przijechała do Tauron Areny w Krakowie we swojij trasie kōncertowyj WorldWired. Giganciŏ trashmetalu zagrali take hity jak Nothing Else Matters, Master of Puppets abo Enter Sandman, ale zaskoczyli fanōw jeszcze czymś. Wczorej na wieczōr we Krakowie Robert Trujillo i Kirk Hammett zagrali „Wehikuł Czasu” ślōnskigo zespołu Dżem.
Chociŏż wczorej grupa przijechała do Krakowa, to chopcy majōm radzi Ślōnsk, bo niy ino jejich piyrszy kōncert w Polsce bōł we katowskim Spodku w 1987 roku, ale tyż ze jedynŏstu swojich kōncertōw w Polsce, sześ grali w Chorzowie abo w Katowicach.
Niy bōł to piyrszy rŏz, jak Metallica przijechała kajś ze przigotowanōm lokalnōm muzykōm. Bez przikłŏd 2 kwietnia we O2 Arenie w Pradze szło posuchać „Jožina z bažin” Ivana Mládka, 11 kwietnia we Gynewie zagrali „Procreation of the Wicked” szwajcarskigo Celtic Frostu, a 26 kwietnia w München we Olympiahalle „Skandal im Sperrbezirk” bajerskigo Spider Murphy Gangu.


text:
- Szczegóły
-
HARNAŚ
-
Opublikowano: 16 listopad 2009
Wiadome jes kozdymu cłekowi ze sie pomału nablizajom Andrzejki.Do sie to poznaj ,bo sie juz rozne karcmy z bolami strasecnymi łoferujom i ka byś nie kcioł tak jakisik świstek wisi i zaprasuje ludzi do zabawy.Downi ta tego niebywało ,bo roz to ludzie nimieli za fest dudkow coby po bolak sie ślajać a dwa to woleli miyndzy swoimi to wesołe świynto łobchodzić.Sykowali sie ta tez na to juz wceśni bo ta niebyło tak jak teraz ze posiadajom przed telewiozorami i niektory nawet zabocy ze Jydrysa jes i za niedługo adwynt.Downo ta inacyj było.Dziywki i kawalerzy to sie nimogli dockaj tej wesołości i muzyki co juz niedługo miała nadyjś.Jak juz nadeseł tyn dziyj to sie schłodzili u takigo gazdy co mioł nojwiynksom izbe,poto zeby miyjsce do tajcowanio było.Kto ka potrefił na cym graj to broł ,cy to heligonke cy skrzypce cy ta jaki insy ździort.Za strasnyk zdolności do granio nawet nie musioł miej ba zeby ino
melodyje trzymoł i jako tako po jakim bymbnisku tłuk ,to skokali i ciesyli sie ze mo kto zagraj.A co roznyk śpasow na wycyniali przy taki zabawie to jaze ik pote brzuchy ze śmiychu bolały.A nojbardzi figle ik ciesyły jak ka wypili kapke jaki samogony.Byleco wtedy wynokwili.Abo
smycek łod skrzypiec smolcym posmarowali co nic pote graj nie kcioł jeno kiełzoł po strunak,abo ciele z łajcuska łodpiynli i ze sopy wywiedli i puścili do izby tam ka sie tajcowało ,a to sie łozegździło ze strachu i po izbie skokało jak gupi.Taki to ik głupoty ciesyły.Pote jak sie juz ta wybawili przyseł cas coby zawrozyj ,bo jako wiadome było to w Jydrysa to co sie wywrozyło to sie spełnić miało.A wrozyli przeroźnie.Wosk loli do safla z wodom a pote ciyj z tego na ściane robili i dosukowali sie co tez to łoznocaj moze.Dziywki i kawalerzy to ta nojcynści w tym ciyniu sukali wyglądu swoi wybranki co sie to pote niby mieli śniom łożynić.To nieroz ciyj pokozoł abo nos duzy abo usiska wielgi to juz sukali ktory ka taki mo ,a śmiychu kupa była.Wrozyli tez pote tak ze siadali na taborku tyłym do dźwiyży i chybali zasiebie kiyrpce.Jak sie łoba łobrociły ku dzwiyrzom do pola to łoznocało to ze tyn sie tego roku łożyni i z chałpy pudzie a jak sie do środka zwyrtły to znacyło ze zie łożyni i na gazdowce łostanie.A jak sie zwyrtnył jedyn tu drugi tu to ło żyniacce tego roku mog se tyn co chyboł zabocyć
.Taki to były zwyki...Jak sie juz walnie
wybawili to sie kazdy łozchłodził ku chałpie.Ale ta nie śli tak zeby ka co do śmiychu nie wywiyś po drodze.To zaś
jak ka woz u somsiada stoł na polu to mu go łozebrali i na dachu słozyli.A jak juz ta ktory gazda jaki brony abo inny ździort na polu łostawił to juz ta pewne mioł ze rano bydzie wisiej na nojwyssym drzewie w cubku:) Tak sie to weselili cym mogli...Ale jak juz przyseł cas adwyntu to nikaś nie uświadcył zodnej muzyki ani zeby ka kto zatajcowoł.Ktory ka łojciec był łostrzyjsy to ani po chałpak dziywkom chłodzić nie doł.A niedej Bog zeby ka ktory zbyrcoł na jakik skrzypcak abo heligonce.To abo by go łociec zaroz korbacym jakim prasnył a jak niy to by go ludziska po wsi na sto debłow łozgdali ze jancykryst i tela
.Tako była sanobliwoś w tyn cos do zwykow i do wiary.Pewnie ze chłopcyska sie ta po wsi włocyły,bo zaś juz zyli dziadami i robiynim strojow .Przeca po adwyncie trza i kolyndować było a pote na godni świynto za przebiyrajcow lecieć.To sie ta schłodzili po hyzak u kogo mogli ,syli macidule ,konie,baty pletli a i casym strzylani przećwicyli,co sie dało słysej nieroz.Taki to bywało za tyk downiyjsyk rokow,bo teraz to ta mało ktory łodccuje ze adwynt przyseł ...Pozdrowiom
Dodaj komentarz


text:
W běhu 19. lětstotka wuwi so industrializacija a z njej leće železa a wudobywanje a ćesanje granita. To wotbłyšćowaše so tež w nabožnych pomnikach, kotrychž wulki železny křiž z korpusom so do granitoweho bloka zapušći. Tajke postajowachu so před swójskim domom, w zahrodźe, na nawsy abo při pućach. Křiže so jako wonkowne znamjo wěry abo jako dźak za wusłyšane próstwy postajichu. Tak nadeńdźemy w našej wosadźe skromne, jednore, ale tež pyšne z postawami wěstych swjatych abo jandźelow. W 20. lětstotku počinachu so drjewjane křiže stajeć.
Pomnik z pólnych kamjenjow a železnej Božej martru na Kopcach spomina na zahinjenych w dalokej zemi w swětowymaj wójnomaj. Wón je so na iniciatiwu wosadneho fararja Jurja Křižanka w lěće 1920 postajił. Tři tafle z mjenami dopominaja na njeskutk swětoweju wójnow. Na prěnjej tafli je zapisane dźewjeć mjenow ludźi, kiž su swoje žiwjenje w Prěnjej swětowej wójnje přisadźili. Na druhej a třećej tafli, kotrejž da Wotrowska wosada w lěće 1997 připrawić, čitaš 38 mjenow ludźi z Wotrowa, Kanec, Žuric a Noweho Dwora, kiž njejsu so wjace z Druheje swětoweje wójny nawróćili.
Ze šěrych kamjenjow, wjelbowana a ze zelenym efojom wobrosćena je Bryckec kapałka blisko Lipicy. W sćěnje je zamurjowana prózdnjeńca, w kotrejž steji postawa maćerje Božeje. Kapałku je 1931 natwarił Pawoł Brycka. Jako hrózbu wójny 1914–1918 w horcych bitwach w Francoskej dožiwi, slubi, zo da pod Lipicu kapałku na česć Lourdesoweje maćerje Božeje natwarić, jeli so z wójny wróći.


text:
Szari słowik
Szari słowik abò sadownik (Luscinia luscinia) - to je ôrt małégò ptôcha z rodzëznë mùsznikòwatëch (Muscicapidae). Òn biwô m. jin. na Kaszëbach. To je jeden z nôlepszich ptôszich spiéwôków. Te słowiczi przëlôtiwają w łżekwiôce - môju, a òdlatiwają do Africzi w zélnikù - séwnikù.
Lëteratura[edicëjô | editëjë zdrój]
Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 7
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Ze spjateho jězora chcedźa hornje woršty wody wotwodźeć
Budyšin (UM/SN). Sakske krajne zarjadnistwo rěčnych zawěrow (LTV) planuje projekt, z kotrymž chce w Budyskim spjatym jězoru poćežowanje z módrymi algami pomjeńšić. Z pomocu noweje techniskeje připrawy předwidźa w lětnich měsacach wodu z hornjeje ćopłeje woršty jězora wotklumpać. Na te wašnje chcedźa docpěć, zo so woda jězora mjenje změša a zo su jednotliwe woršty stabilniše. To ma rozmnoženju módrych algow zadźěwać. Dotal běchu předewšěm zymnu a čistu wodu z hłubiny do Sprjewje wotwodźeli.
Dołhož spjaty jězor wobsteji, tam přećiwo módrym algam wojuja. Za čas NDR spytachu to z „biomanipulaciju“. Rubježne ryby mějachu měrliwe žrać a tak rjećaz picy změnić, na kotrehož spočatku steješe alga. W 1990tych lětach strategiju změnichu a chemiske srědki zasadźichu. Wuslědk pak bě snadny. Nowa připrawa, kotruž chcedźa nazymu twarić započeć, je wuslědk wjacelětnych přepytowanjow.


text:
James Joyce
James Augustinus Aloysius Joyce (* 2. februara 1882 w Dublinje, † 13. januara 1941 w Curichu) bě irski spisowaćel, basnik a dramatikar. Joyce bě jedyn z najwažnišich spěchowarjow pismowstwa 20. lětstotka. Jeho najznaćiše twórby su: Dubliners 1914 (čěsce Dubliňané 1933 – němsce Dubliner 1969), A portrait of the artist as a young man 1916 (němsce Ein Porträt des Künstlers als junger Mann 1926 – čěsce Portrét umělce jako mladého muže 1930), Ulysses 1922 (čěsce Odyseus 1930 – němsce Ulysses 1932).
Wón wopyta jezuitski gymnazij w Dublinje (Clongowes Wood College) wot lěta 1888, 1898–1902 studowaše na filozofiskej fakulće Dublinskeje uniwersity moderne reče – jendźelšćinu, francošćinu a italšćinu.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do ofiarnym
agrarnym, biernym, binarnym, bornym, bzdurnym, chmurnym, ciernym, czarnym, Czarnym, Czernym, durnym, dwornym, dyżurnym, farnym, felernym, górnym, Górnym, gwarnym, honornym, hyrnym, jędrnym, jurnym, Karnym, karnym, komornym, kornym, kozernym, kurnym, lunarnym, marnym, miernym, mizernym, mocarnym, molarnym, mszarnym, Nahornym, nieornym, odgórnym, odpornym, ofiarnym, opornym, ornym, parnym, pazernym, pażernym, pokornym, polarnym, pozornym, pożarnym, skórnym, skwarnym, smarnym, solarnym, sonornym, spornym, srebrnym, ściernym, topornym, towarnym, upiornym, welarnym, wiernym, wikarnym, wtórnym, wybornym, wyparnym, wypornym, wziernym, Zagórnym, zbornym, żarnym, żernym
agrarnym biernym binarnym bornym bzdurnym chmurnym ciernym czarnym Czarnym Czernym durnym dwornym dyżurnym farnym felernym górnym Górnym gwarnym honornym hyrnym jędrnym jurnym Karnym karnym komornym kornym kozernym kurnym lunarnym marnym miernym mizernym mocarnym molarnym mszarnym Nahornym
nieornym odgórnym odpornym ofiarnym opornym ornym parnym pazernym pażernym pokornym polarnym pozornym pożarnym skórnym skwarnym smarnym solarnym sonornym spornym srebrnym ściernym topornym towarnym upiornym welarnym wiernym wikarnym wtórnym wybornym wyparnym wypornym wziernym Zagórnym zbornym żarnym żernym
agrarnym, biernym, binarnym, bornym, bzdurnym, chmurnym, ciernym, czarnym, Czarnym, Czernym, durnym, dwornym, dyżurnym, farnym, felernym, górnym, Górnym, gwarnym, honornym, hyrnym, jędrnym, jurnym, Karnym, karnym, komornym, kornym, kozernym, kurnym, lunarnym, marnym, miernym, mizernym, mocarnym, molarnym, mszarnym, Nahornym, nieornym, odgórnym, odpornym, ofiarnym, opornym, ornym, parnym, pazernym, pażernym, pokornym, polarnym, pozornym, pożarnym, skórnym, skwarnym, smarnym, solarnym, sonornym, spornym, srebrnym, ściernym, topornym, towarnym, upiornym, welarnym, wiernym, wikarnym, wtórnym, wybornym, wyparnym, wypornym, wziernym, Zagórnym, zbornym, żarnym, żernym


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
inie
razem
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do cycki
attycki, bałtycki, bandycki, Batycki, bełżycki, Borycki, celtycki, cycki, Czyżycki, dorycki, Dycki, emerycki, Eycki, Fabrycki, Frycki, giżycki, Giżycki, Godycki, gorycki, gorzycki, gotycki, górzycki, hetycki, husycki, Iżycki, jeżycki, Judycki, Kaszycki, Klamycki, klerycki, Kopycki, Korycki, koszycki, Krycki, Krzycki, Kudrycki, kumycki, kuszycki, Łęczycki, łęczycki, Łuczycki, łużycki, madrycki, małdycki, medycki, Mycki, mycki, negrycki, nesycki, Niemycki, nierycki, nigrycki, nordycki, obrycki, Obrycki, obrzycki, Partycki, Petrycki, poetycki, Porycki, Porzycki, Purzycki, pyrzycki, retycki, Różycki, rycki, stężycki, szprycki, tadżycki, Taszycki, tylżycki, ugarycki, wedycki, włodycki, wyrycki, zarycki, Zarzycki, Zubrycki, Życki
attycki bałtycki bandycki Batycki bełżycki Borycki celtycki cycki Czyżycki dorycki Dycki emerycki Eycki Fabrycki Frycki giżycki Giżycki Godycki gorycki gorzycki gotycki górzycki hetycki husycki Iżycki jeżycki Judycki Kaszycki Klamycki klerycki Kopycki Korycki koszycki Krycki Krzycki Kudrycki kumycki kuszycki Łęczycki łęczycki
Łuczycki łużycki madrycki małdycki medycki Mycki mycki negrycki nesycki Niemycki nierycki nigrycki nordycki obrycki Obrycki obrzycki Partycki Petrycki poetycki Porycki Porzycki Purzycki pyrzycki retycki Różycki rycki stężycki szprycki tadżycki Taszycki tylżycki ugarycki wedycki włodycki wyrycki zarycki Zarzycki Zubrycki Życki
attycki, bałtycki, bandycki, Batycki, bełżycki, Borycki, celtycki, cycki, Czyżycki, dorycki, Dycki, emerycki, Eycki, Fabrycki, Frycki, giżycki, Giżycki, Godycki, gorycki, gorzycki, gotycki, górzycki, hetycki, husycki, Iżycki, jeżycki, Judycki, Kaszycki, Klamycki, klerycki, Kopycki, Korycki, koszycki, Krycki, Krzycki, Kudrycki, kumycki, kuszycki, Łęczycki, łęczycki, Łuczycki, łużycki, madrycki, małdycki, medycki, Mycki, mycki, negrycki, nesycki, Niemycki, nierycki, nigrycki, nordycki, obrycki, Obrycki, obrzycki, Partycki, Petrycki, poetycki, Porycki, Porzycki, Purzycki, pyrzycki, retycki, Różycki, rycki, stężycki, szprycki, tadżycki, Taszycki, tylżycki, ugarycki, wedycki, włodycki, wyrycki, zarycki, Zarzycki, Zubrycki, Życki


text:
PRZEGLĄDAJ OGŁOSZENIA W OKOLICY
Piaseczno (pow. piaseczyński w woj. mazowieckim), Otwock (pow. otwocki w woj. mazowieckim), Grodzisk Mazowiecki (pow. grodziski w woj. mazowieckim), Kozienice (pow. kozienicki w woj. mazowieckim), Konstancin-Jeziorna (pow. piaseczyński w woj. mazowieckim), Magdalenka (pow. piaseczyński w woj. mazowieckim), Dęblin (pow. rycki w woj. lubelskim), Brwinów (pow. pruszkowski w woj. mazowieckim), Złotokłos (pow. piaseczyński w woj. mazowieckim), Józefów (pow. otwocki w woj. mazowieckim)


text:
Roland Ermer z Njedźichowa (Bernsdorf) je jedyn z mało rjemjeslnikow, kotryž kandiduje k wólbam noweho Zwjazkoweho sejma Němskeje. Pjekarski mišter ma tuchwilny wólbny bój za dosć napjaty, ale so tež wjeseli, zo budźe bórze nimo. „Začuwam wjele pozitiwneho wothłosa na swojich terminach. Štož mje rudźi a za čož zrozumjenje nimam, su nadběhi ludźi, kotřiž spytaja mi wudma nadawajo swoje měnjenje zwuraznić.“ Wot nalěća wojuje Ermer za to, zo by dosć hłosow za swoju stronu CDU a za sebje nazběrał. Srjedźostawske zjednoćenstwo CDU bě jeho za kandidata namjetowało, hewak njeby nastupił. „Mjeztym nimam hižo chwile w swojim pjekarskim zawodźe skutkować a wěm, zo to tež lědma hišće móžu, docpěju-li 24. septembra mandat w zwjazkowym sejmje. Tam pak chcu za naš region a za rjemjesło wustupować.“ Serbske temy chce na městnje zapřijeć, byrnjež so we wólbnym boju serbskich napisow na wólbnych plakatach cyle wědomje wzdał. W Mari Michałkowej widźi wón dale partnerku. „Myslu sej, zo móžu z bojom za zajimy Serbow tójšto docpěć, tež hdyž sam žadyn Serb njejsym.
Berlin (dpa/SN). Kaž dobre dwaj tydźenjej do wólbow zwjazkoweho sejma z noweho naprašowanja wuchadźa, SPD z kanclerskim kandidatom Martinom Schulzom na čole hłosy wolerjow dale zhubja. 21 procentow ludźi by socialnych demokratow woliło. CDU/CSU wostawa ze 37 dypkami najsylniša móc. Třeća najsylniša je tuchwilu Alternatiwa za Němsku z jědnaće procentami, Lěwica přińdźe na dźesać, FDP na dźewjeć a Zeleni na wosom procentow hłosow.
Pesco móže bórze startować
Tallinn (dpa/SN). Plany za natwar europskeje zakitowanskeje unije postupuja. Po słowach wonkopolitiskeje społnomócnjeneje Europskeje unije Federici Mogherini móža kónc lěta nowy System za zhromadne dźěło (Pesco) we wěstotnej politice startować. Tole zdźěli Italčanka na schadźowanju zakitowanskich ministrow krajow EU wčera w estiskej stolicy Tallinnje. Přičina spěšnych postupow při natwarje zakitowanskeje unije je wuzwolenje Donalda Trumpa za prezidenta USA. Tón bě sej jasnje sylniši angažement w tymle wobłuku žadał.
Hódnota eura stupała
Mjeztym 11. mjezynarodna wuměłska dźěłarnička při Miłočanskej skale wotmě so wot 21. awgusta do 3. septembra. Dźesać čěskich, němskich a serbskich wuměłcow je na finisaži swoje wudźěłki dwutydźenskeho sympozija prezentowało. Drjewjane a zornowcowe kaž tež z wjacorych materialijow tworjene skulptury budu nětko znajmjeńša lěto kołowokoło skały a w regionje wustajene, chibazo su hižo předate. Lětsa je prěni eksponat nablaku kupca namakał, dalšej stej skazanej.
Wuměłcy běchu wot atmosfery w Miłoćicach, kotraž je jich kreatiwitu přisporjała, zahorjeni a wjeselachu so nad wulkim zajimom wopytowarjow. „Poprawom přińdźemy z publikumom hakle do kontakta, hdyž je skulptura hotowa – tule pak móžemy sej mysle a měnjenja hižo w procesu tworjenja wuměnjeć“, wopisuje Robert Alger wosebite wuměnjenja při skale. „Interakcija z recipientami naše dźěło runje tak pohonja kaž přitomnosć wuběrnych kolegow. Tule je woprawdźe rjane wuměłstwo nastało.“
Cluj-Napoca, němsce rěka tele město Klausenburg a madźarsce Kolozsvár, je druhe najwjetše Rumunskeje. Wone je stolica wokrjesa Cluj w Sedmihródskej, hdźež měješe po legendach Dracula swoju domiznu. W meji wotmě Federalistiska unija europskich narodnych mjeńšin (FUEN) w Cluju-Napoce swój lětuši kongres, na kotrymž smědźach so jako zastupjerka Serbskich Nowin wobdźělić.
Město leži wosrjedź horin na zapadźe Sedmihródskeje nad rěku Someşul Mica a je wobdate wot lisćowych lěsow a łukow, hdźež so předewšěm wowcy pasu. Prjedy hač docpěješ nutřkowne město z historiskimi twarjenjemi a hasami w přitulnej atmosferje, maš so přez měšćanske štwórće twarjenjow z komunistiskeho časa prawdźepodobnje předrěć. Ćim wjetšu dožiwiš potom překwapjenku w centrumje, kotryž je wosebje derje hladany a wuhotowany. Kontrasty města a jich wobydlerjow su mi za čas přebytka wjacekróć napadnyli.
„Ja jědu z kolesom“, tónle serbski hit z 1970tych lět mi we hłowje chodźi, ručež na swojim groćanym haplu sedźu. Jako pak widźach prěni króć koleso, z kotrymž Daniel Popela jězdźi, běch dospołnje zamylena.
W jednej ruce dźerži Daniel Popela swoje jězdźidło, w tamnej stejak za gitaru. Na njón staji wón swoje „koleso“, kotrež njeje wyše hač srěni pos. Air-, solo- abo monowheel, takle fachowcy gumijowu wobruč z retomasom elektroniki mjenuja. Po bokomaj stej kruće přičinjenej pedalej, a hdyž Daniel nastroj zaswěći, rejuja po nimaj pisane dypki. A hižo steji wón na pedalomaj a šuska po dworje staršiskeho domu w Jaseńcy.
Countertenor Šćěpan Nowak předstaji wčera w Röhrscheidtowej bašće Serbskeho ludoweho ansambla spěwy, kotrež bě zhromadnje z dalšimi hudźbnikami za CD „Mi róžička je zakćěła“ nahrawał.
Budyšin (SN/bn). Z wuspěšnym komornym koncertom we wupředatej Budyskej Röhrscheidtowej bašće předstaji Šćěpan Nowak wčera wječor swoju nowu CD „Mi róžička je zakćěła“, kotruž je Załožba za serbski lud wudała. Do witanja přez jednaćelku SLA Dianu Wagnerec, kotraž so countertenorej a bywšemu wjelelětnemu čłonej ansambla dźakowaše a na to skedźbni, zo „je interpret jenički Serb, kiž register altusa wobknježi“, zaklinča prěnja, titulna pěseń. Nowakej poboku běchu sopranistka Daniela Hazec, pianistka Gina Hentsch, fletistka Marie-Luisa Fryčowa a cellist Helfried Knopsmeier.
Skedźbnje pokrywataj Michael Kloß a Wolfgang Reinecke płujadło z wulkimi pisanymi płatnami, zo byštaj je na to do hangara storčiłoj. Rjany lětarski dźeń so nachila. Čłonojo Aeroteama Klukš přežiwjeja w lětnich měsacach nimale kóždy kónc tydźenja na Klukšanskim lětanišću, zo bychu swojej pasiji hołdowali.
Problem najprjedy raz rozrisany
Mjeztym je tež poćežowaca naležnosć wokoło ležownosćow Klukšanskeho lětanišća zrjadowana, kotraž běše čłonam towarstwa naposledk wulke starosće naparała. Problem je, zo słuša ležownosć lětanišća cyłkownje 60 ludźom, wot kotrychž ju piloća wotnajimaja. Dotal běchu so stajnje ze wšěmi dojednali. Jako pak dźěše njedawno wo to zrěčenja ponowić, staj nadobo dwaj wobsedźerjej přewulke žadanja stajałoj. Město 80 eurow chcyštaj naraz 2 000 eurow na lěto měć.
Pohladnicy powědaja wo dawnych časach, swědča wo podawkach a ludźoch. Alfons Handrik wotkrywa nam swět, na kotryž smy w minjenych lětach nimale pozabyli.
W Rakečanskej domizniskej stwě wuhladaš mjez druhim sto lět staru pohladnicu wo wsy. Na njej widźiš na lěwej stronje cyrkej a něhdyši hród, hdźež je dźensa rybarska šula. Na prawej stronje dopomina pomnik na struchły podawk w meji 1813. Tehdy bě na Dubiču mjez Rakecami a Wysokej 9 000 Prusow a Rusow přećiwo 14 000 Francozam wojowało, při čimž 3 000 wojakow zahiny. Sto lět po surowej bitwje mjez napoleonskimi wójskami a zwjazkarskimi mocami postajichu tam dźesać metrow wysoki pomnik z łužiskeho zornowca, kotryž je wobdaty ze sylnym rjećazom z lateho železa.


text:
Wuknjenje na městnje
Kubłanje je zasadnje wažne – za wobydlerjow w regionje kaž tež za wuspěšne wuwiće wokrjesa.
Z našim projektom „Přichod z kubłanjom w Zhorjelskim wokrjesu: Z energiju a bjez hranicow!“ smy wot nowembra 2009 při tym, kubłanske wuměnjenja na městnje optiměrować. Z pomocu přeswědčiweho koncepta je so nam poradźiło, so stać z jednym wot cyłkownje 40 modelowych regionow zwjazkoweho programa LernenvorOrt.
Hłowny zaměr je, zo móžemy wšitkim wobydlerkam a wobydlerjam wokrjesa wuspěšne kubłanske puće poskićeć a zmóžnjeć. To zaso hodźi so jenož z wothłosowanym kubłanskim systemom docpěć, kiž ma bjezposrědnje w našim regionje nastać a w kotrymž wšitcy akterojo zhromadnje za jedyn postronk ćahnu. Za to su cyle dokładne kaž tež běžnje na so nawjazowace kubłanske poskitki za wšě fazy wuknjenja – započejo při wuknjenju w zažnym dźěćatstwje hač do wuknjenja we wysokej starobje – trěbne. Hižo wobstejace poskitki měli so dale wutwarjeć a so lěpje ze sobu splesć. Wone měli za kóždeho – njehladajo na jeho socialny wobswět a kulturne korjenje – transparentne a přistupne być. Při tym chcemy wosebje naše regionalne sylnosće wužiwać – naš wokrjes na inowatiwny energijowy region wutwarjeć a wjacerěčnosć w němsko-pólsko-čěskim třiróžkowym regionje spěchować.
Tutón modelowy projekt ma so w zamołwitosći Zhorjelskeho wokrjesa zhromadnje z agenturu PONTES w Mjezynarodnym zetkawanskim centrumje Marijiny Doł přewjedować a zwoprawdźeć.
Kmótřistwa:
Załožba Mjezynarodny zetkawanski centrum Marijiny Doł (Stiftung Internationales Begegnungszentrum (IBZ) St. Marienthal)
Němska dźěćaca a młodźinska załožba (Deutsche Kinder- und Jugendstiftung - DKJS)
Němska zwjazkowa załožba za přirodu (Deutsche Bundesstiftung Umwelt - DBU)


text:
Bjoło Ymigracyjo
Bjoło Ymigracyjo to je termin polityczny, kerym śe mjanuje Ruskůw, kerzi uopuśćili Rusyjo we czas rewolucyjůw we 1917 a trocha ńyskorzi (1917-1922) kere sům we uopozycyji do kůmůńistůw. Je uůn nojczyńśći używany we Francyji, Wjelgij Brytańiji a Skuplowanych Stanach. We SSSR te same mjano mjoło negatywne kůnotacyje. Uod kůńca lot 80. uo tyj ymigracyji zaczyno godać "pjyrszo wela ymigracyje" (rus.: ЭMиrpaHT пepBoй BoлHы). Mjano "Bjoło Ymigracyjo" wźyno śe uod tygo, co nojczyńśći te ymigranty należoły abo bůły zwjůnzane s Bjołům Armijům. Myńszo tajla noleżoła do Mjynszewikůw abo do Eserowcůw, kere tyż bůły we uopozycyji do Bolszewikůw. Na anfangu some uo śe godali "pycckaя эMиrpaция" (rusko ymigracyjo) abo pycckaя BoeHHaя эMиrpaция (rusko wojynno ymigracyjo) a ńy przyjmowali uokryśyńo "bjoło ymigracyjo". Jejich wjelość podug roztůmajtych szacunkůw bůła uod 900 tyś. do 2 miljůnůw.


text:
Čornohóršćina
Čornohóršćina (we łaćonskim pismje: Crnogorski jezik, w kyriliskim pismje: ЦpHoropckи jeзиk) je oficielne mjeno ijekavsko-štokawskeje rěče, kotraž słuži w Čornej Horje jako hamtska rěč. Wona bazěruje runje tak kaž bosnišćina, chorwatšćina a serbišćina na nowoštokawskim dialekće a je najmjenje wutwarjena z mjenowanych standardnych rěčow.
Alfabet[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Za čornohóršćinu so warianće łaćonskeho a kyriliskeho alfabeta wužiwatej.
- A B C Č Ć D Dž Đ E F G H I J K L Lj M N Nj O P R S Š Ś T U V ZŹ Ž.
- A Б Ц Ч Ћ Д Џ Ђ E Ф Г X И J K Л Љ M H Њ O П P C Ш Ć T y B З З́ Ж.


text:
PRZEGLĄDAJ OGŁOSZENIA W OKOLICY
Płock (pow. m. Płock w woj. mazowieckim), Sochaczew (pow. sochaczewski w woj. mazowieckim), Pruszków (pow. pruszkowski w woj. mazowieckim), Nowy Dwór Mazowiecki (pow. nowodworski w woj. mazowieckim), Żyrardów (pow. żyrardowski w woj. mazowieckim), Łowicz (pow. łowicki w woj. łódzkim), Grodzisk Mazowiecki (pow. grodziski w woj. mazowieckim), Płońsk (pow. płoński w woj. mazowieckim), Brwinów (pow. pruszkowski w woj. mazowieckim), Nasielsk (pow. nowodworski w woj. mazowieckim)


text:
W Carla Anwandterowej zakładnej šuli 25 dźěći delnjoserbšćinu wuknje
Wot lěta 2009 je Werner Suchner (njestronjan) měšćanosty Kalawy. „Smy strowe sydlišćo z atraktiwnym a rjanym nutřkownym městom“, praji 57lětny nan třoch dźěći. Z młódšeje generacije drje dźensa lědma hišće něchtó wě, zo je Kalawa „ródne město“ po cyłym swěće znatych Kalawskich žortow. Jedyn z nich mi měšćanosta hnydom powěda: „Čehodla chodźu w nohajcach po radnicy? – Nó, zo njebychu mi ničo do čriji sunyć móhli.“ Přećelny muž je po powołanju inženjer za powěsćowu techniku. „Kalawski žort“ pak njeje, zo chce něhdźe 8 000 wobydlerjow wopřijaca komuna serbskemu sydlenskemu rumej přistupić. Wjetšina měšćanskich radźićelow je tydźenja na posedźenju měšćanskeje rady tomu přihłosowała. „Je derje, zo so na swoje serbske korjenje dopominamy, byrnjež tu hižo wjele serbskeho njebyło“, Werner Suchner měni. A prawdźepodobnje skoro ničo w Kalawje na serbskosć njepokazuje. Ćim bóle ma so wuzběhnyć, zo w zakładnej šuli Carla Anwandtera tuchwilu 25 holcow a hólcow delnjoserbšćinu wuknje.


text:
Běły žrawc
Běły žrawc[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Běły žrawc (Carcharodon carcharias) pochadźa ze swójby harjenkowych žrawcow. Wón je za wjele ludźi najstrašniše zwěrjo morja, a liči tež k najstrašnišim žrawcam. We woprawdźitosći pak njeje tak strašny, kaž sej wšitcy mysla. Dokelž pak žrawc ludźi husto z jeho picu zaměni, je za mnojich najagresiwniša potwora morja.
Napohlad[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Běły žrawc ma přerěznu dołhosć wot 3-6 metrow a docpěje někak wahu wot maksimalnje 2000 kilogramow, při čimž su žonki husćišo wjetše hač mužiki. Najwjetši eksemplar, kiž bu hdy popadnjeny, bě 3,2 tonow ćežki a 6,40 metrow dołhi. Běły žrawc ma postawu kaž normalny žrawc. Jeho ćěło je w formje torpeda, tak zo je perfektny płuwar. Wón móže samo spěšnosć wot 60 kilometrow w hodźinje docpěć. Jeho ćěło wobsedźi serpoformowane wopušowe pjerico, třiróžkate chribjetne pjerico a dołhe hrudźne pjerica, kiž su deleka na špickach ćmowobarbne. Huba žrawca je šěroka a kusk kulojta, zuby wobsedźi třiróžkate. Jara nadpadnu jeho wulkej woči, kaž tež wulke žabrowe špalty.
Domizna[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Běły žrawc je skoro we wšitkich morjach žiwy, wosebje w měrnych wodźiznach. Wón zjewi pak so tež w subtropiskich a tropiskich morjach, tam pak je najradšo jenož w zymje. Často pokaza so tež při brjóhach južneje Ameriki, Awstralskej a Kaliforniskej. Běły žrawc hońtwjeri blisko při brjoze, hdźež su wjele ćulenje a mórske lawy žiwe. Hewak přebywa tež w tych kónčinach, hdźež kromy kontinentow nahle do morja du.
Rozmnoženje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Běły žrawc porodźi někak 2-10 młodźatow, kotrež wuwija so 14-18 měsacow w maćernym žiwoće. Wosebite je, zo móža so žrawcowe młodźata w brjuše maćerje mjez sobu zežrać.
Je Běły žrawc wohroženy?[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Běły žrawc je najbóle škitana žrawcowa družina swěta, ale tohodla sylnje wohroženy. Je samo hižo tak daloko, zo su přemało zwěrjatow za rozmnoženje. Tohodla je swětopřirodny zwjask IUCN Běłeho žrawca w lěće 2000 na čerwjenu lisćinu wohroženych zwěrjatow sadźił. Přičina za wotemrěće tež je, zo liči w Awstralskej a sewjernowuchodnej USA, přez wuspěch filma "Der Weiße Hai", jako wosebita trofeja pola sportowych rybarjow.


text:
Samoa
Samoa (do 1997 oficielnje Zapadna Samoa) je njewotwisny kupowy stat w zapadnym dźělu Ćicheho oceana, kotryž wobsteji ze zapadnych Samoaskich kupow, mjeztym zo słušeja wuchodne kupy jako Ameriska Samoa k Zjednoćenym statam. Samoa bu w lěće 1962 njewotwisna wot Nowoseelandskeje a ma nimale 200.000 wobydlerjow.
Republika Samoa słuša ke Commonwealthej a je čłon Zjednoćenych narodow.
Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Samoa leži w juhozapadnym Pacifiku, sewjerowuchodnje wot Fidźija. Najwjetšej kupje stej Savai'i (1708 km²) a Upolu (1118 km²), hdźež namakatej so samoaska stolica Apia a mjezynarodne lětanišćo. Dalšej wobsydlenej kupje stej Manono a Apolima. Dalše mjeńše kupy njejsu stajnje wobsydlene. Wjetše kupy archipela su wulkaniskeho pochada, mjeńše nastachu z koralowych rifow.
Na kupach knježi tropisko-oceaniska klima z dešćowym a suchim časom. Přerězna temperatura leži pola 27 stopnjow. Dla swojeho geografiskeho połoženja je Samoa wot hurrikanow a tsunamijow wohrožena.


text:
Njeswačidło (LR/SN). Na lětuši třeći hrodowy koncert přeproša Njeswačanske towarstwo přećelow kultury a domizny sobotu, 3. septembra, do tamnišeho hrodoweho parka. To budźe zdobom posledni w rjedźe lětušich hrodowych koncertow. Wjeselić smědźa so wopytowarjo na znaty dźěćacy chór Campanella z čěskeho Olomouca. W lěće 1967 běštaj jón Karel Klimeš a jeho syn Jiří załožiłoj. Wot toho časa je chór něhdźe 1 200 króć w 45 krajach Europy, Azije, Afriki a Ameriki koncertował. Před dwanaće lětami bě spěwne ćěleso hižo raz hósć w Njeswačidle, štož bě tehdy wulke dožiwjenje.
W lěće 2013 wotmě so w chórje generaciska a strukturna změna. Při tym nasta Wuměłska zakładna šula Campanella Olomouc. Solistaj chóra Michaela Dvořáková a Jan Vaculík staj pedagogaj tuteje šule a zdobom čłonaj Morawskeho dźiwadła Olomouc.
Koncert wotměje so pod hołym njebjom před Njeswačanskim hrodom. Započatk budźe we 18.30 hodź. Zastupne lisćiki w předpředani poskića přichodnu njedźelu na hrodźe, wšědnje w Njeswačanskim časnikowym wobchodźe na Budyskej a w turistiskej informaciji w parku, wězo tež při wječornej kasy.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do szampańsko
amerykańsko, badeńsko, barbarzyńsko, bezpańsko, bieruńsko, błazeńsko, borniańsko, chełmińsko, chińsko, chlańsko, chłopomańsko, chrześcijańsko, czeczeńsko, drańsko, drobnomieszczańsko, Drzeńsko, duńsko, dżentelmeńsko, epigońsko, fińsko, gdańsko, gentlemeńsko, gnieźnieńsko, gostynińsko, grubiańsko, hiszpańsko, holsztyńsko, Ińsko, irańsko, japońsko, jedlnieńsko, kabotyńsko, Kamińsko, kapłańsko, kędzierzyńsko, kobylińsko, koleżeńsko, kołtuńsko, końsko, Korzeńsko, koszalińsko, kosztryńsko, kretyńsko, lańsko, libańsko, łacińsko, łęczyńsko, macierzyńsko, małżeńsko, masońsko, meksykańsko, męczeńsko, Młyńsko, niebarbarzyńsko, niebezpańsko, niebiańsko, niebłazeńsko, niechłopomańsko, niedrańsko, niedżentelmeńsko, nieepigońsko, niegentlemeńsko, niegrubiańsko, niekabotyńsko, niekoleżeńsko, niekołtuńsko, niekretyńsko, niemacierzyńsko, niemczańsko, niemęczeńsko, nieniebiańsko, niepanieńsko, niepańsko, nieparafiańsko, niepierońsko, niepieruńsko, niepioruńsko, niepurytańsko, niesamarytańsko, nieszampańsko, nieszatańsko, nietyrańsko, ormiańsko, Orońsko, palestyńsko, panieńsko, pańsko, parafiańsko, pierońsko, pieruńsko, Pińsko, pioruńsko, purytańsko, romańsko, Różańsko, ruciańsko, rumuńsko, samarytańsko, Skrbeńsko, Skrzyńsko, słowiańsko, Strońsko, szampańsko, szatańsko, szczecińsko, toruńsko, Trzcińsko, tyrańsko, ukraińsko, ułańsko, warciańsko, warmińsko, wileńsko, wińsko, wołyńsko, wołżańsko, Wrońsko, żeńsko, Żeńsko
amerykańsko badeńsko barbarzyńsko bezpańsko bieruńsko błazeńsko borniańsko chełmińsko chińsko chlańsko chłopomańsko chrześcijańsko czeczeńsko drańsko drobnomieszczańsko Drzeńsko duńsko dżentelmeńsko epigońsko fińsko gdańsko gentlemeńsko gnieźnieńsko gostynińsko grubiańsko hiszpańsko holsztyńsko Ińsko irańsko japońsko jedlnieńsko kabotyńsko Kamińsko kapłańsko kędzierzyńsko kobylińsko koleżeńsko kołtuńsko końsko Korzeńsko koszalińsko kosztryńsko kretyńsko lańsko libańsko łacińsko łęczyńsko macierzyńsko małżeńsko masońsko meksykańsko męczeńsko Młyńsko niebarbarzyńsko niebezpańsko niebiańsko niebłazeńsko niechłopomańsko niedrańsko niedżentelmeńsko
nieepigońsko niegentlemeńsko niegrubiańsko niekabotyńsko niekoleżeńsko niekołtuńsko niekretyńsko niemacierzyńsko niemczańsko niemęczeńsko nieniebiańsko niepanieńsko niepańsko nieparafiańsko niepierońsko niepieruńsko niepioruńsko niepurytańsko niesamarytańsko nieszampańsko nieszatańsko nietyrańsko ormiańsko Orońsko palestyńsko panieńsko pańsko parafiańsko pierońsko pieruńsko Pińsko pioruńsko purytańsko romańsko Różańsko ruciańsko rumuńsko samarytańsko Skrbeńsko Skrzyńsko słowiańsko Strońsko szampańsko szatańsko szczecińsko toruńsko Trzcińsko tyrańsko ukraińsko ułańsko warciańsko warmińsko wileńsko wińsko wołyńsko wołżańsko Wrońsko żeńsko Żeńsko
amerykańsko, badeńsko, barbarzyńsko, bezpańsko, bieruńsko, błazeńsko, borniańsko, chełmińsko, chińsko, chlańsko, chłopomańsko, chrześcijańsko, czeczeńsko, drańsko, drobnomieszczańsko, Drzeńsko, duńsko, dżentelmeńsko, epigońsko, fińsko, gdańsko, gentlemeńsko, gnieźnieńsko, gostynińsko, grubiańsko, hiszpańsko, holsztyńsko, Ińsko, irańsko, japońsko, jedlnieńsko, kabotyńsko, Kamińsko, kapłańsko, kędzierzyńsko, kobylińsko, koleżeńsko, kołtuńsko, końsko, Korzeńsko, koszalińsko, kosztryńsko, kretyńsko, lańsko, libańsko, łacińsko, łęczyńsko, macierzyńsko, małżeńsko, masońsko, meksykańsko, męczeńsko, Młyńsko, niebarbarzyńsko, niebezpańsko, niebiańsko, niebłazeńsko, niechłopomańsko, niedrańsko, niedżentelmeńsko, nieepigońsko, niegentlemeńsko, niegrubiańsko, niekabotyńsko, niekoleżeńsko, niekołtuńsko, niekretyńsko, niemacierzyńsko, niemczańsko, niemęczeńsko, nieniebiańsko, niepanieńsko, niepańsko, nieparafiańsko, niepierońsko, niepieruńsko, niepioruńsko, niepurytańsko, niesamarytańsko, nieszampańsko, nieszatańsko, nietyrańsko, ormiańsko, Orońsko, palestyńsko, panieńsko, pańsko, parafiańsko, pierońsko, pieruńsko, Pińsko, pioruńsko, purytańsko, romańsko, Różańsko, ruciańsko, rumuńsko, samarytańsko, Skrbeńsko, Skrzyńsko, słowiańsko, Strońsko, szampańsko, szatańsko, szczecińsko, toruńsko, Trzcińsko, tyrańsko, ukraińsko, ułańsko, warciańsko, warmińsko, wileńsko, wińsko, wołyńsko, wołżańsko, Wrońsko, żeńsko, Żeńsko


text:
Nalěśe
Za tym, až nalěśe na pódpołdnjowej abo pódpołnocnej połkuli kněžy, se mjazy pódpołnocnym a pódpołdnjowym nalěśim rozeznawa. Dla drogujucego cenitowego stawa słyńca mjazy pódpołdnjoweju a pódpołnocneju wobrotneju šyrinu wóspjetujo se nalěśe w kuždej hemisferje w lětnem turnusu. Togodla jo teke móžne, z pódpołdnjowego nalěśa pódpołnocnu nazymu slědowaś a nawopak.
Casowy rum[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Zachopjeńk nalěśa se móžo pak astronomiski, toś pó połoženju zemje k słyńcu, pak se fenologiski pó stadiumje wuwiśa rostlinow póstaj.
Astronomiski zachopina se z nalětnym ekwinoktiumom:
- na pódpołnocnej połkuli 20. abo 21., w rědkich padach južo 19. měrca
- na pódpołdnjowej połkuli 22. abo 23. septembra
Z astronomiskim zachopjeńkom lěśa k lětnemu zawrośenju słyńca 21. junija se kóńcy nalěśe něnto pśecej na samskem dnju.
Pó fenologiji zachopina se nalěśe z prědnym kwiśenim regionalnje rozdźělnych družynow rostlinow. W pódpołnocnej hemisferje to zastupi powšyknje w mjasecach měrc, apryl a maj, w pódpołdnjowej hemisferje pak w septembrje, oktobrje a nowemberje.
W srjejźnej Europje zachopina se pótakem pódnalěto južo z prědnym kwiśenim sněgulkow, dopołne nalěśe jo pak akle z zachopjeńkom kwiśenja jabłušcynami dośěgnjone.
Toś ten casowy rum, w kótaremž pśiroda wóžywjujo, se w nimskem rěcnem wužywanju teke ako Frühjahr wóznamjeni.
W meteorologiji nalěśe zachopina se pśecej 1. měrca. Wóno bu z pśicynow wěcej jadnorego wjeźenja statistika na prědny źeń mjaseca scynjone a jo (meteorologiski glědane) – kaž teke tśi druge lětne case lěto, nazyma a zyma – dokładnje tśi mjasece dłujke. Tak se mógu lětne case wěcej jadnory do „suche“, „góruce“, „zymne“ atd. rozdźěla.
Wucynk na cłowjeka[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Z stupajucej swětłowej intensiwnosću se wósebnje pśi primitiwnych ludach wěcej serotonina a dopamina wusypuju (w ciwilizowanych kulturach se njezměnijo pśez wuměłsku swěcu pśiwzeta swětłowa intensiwnosć). Toś te se staraju za w cełku lěpše strowotny staw a wustatkuju lažku euforiju. Teke žycenje pó partnera jo pśi nejwětšych ludach w nalěśu mócne, wowołowany mjaz drugim pśez pówušone wusypowanje hormonow. To jo pak wědomnostnje njeje dopokazane. Zazdaśim graju optiske powabki pśez lažčejšu drastwu wětšu rolu.
Na rozdźěl wót toś tych tak mjenjowanych nalětnych cuśow nastanjo pśi někotarych ludach nalětna mucnosć. Toś ta se pśedewšym hyšći mócnje w kšwi eksistěrujucemu spańskemu hormonoju melatonin pśipišo, ale jo dokładna pśicyna hyšći njewujasnjona.
Lubowarjow pśirody a drogowarjow pśiwabjaju cesćej do pód gołe njebjo, a wjele gromaźi nalětne zela (na pś. kobołkojty pyšny kobołk) za wobnowjenje pódnalěśneje kuchniny.
Glědaj teke[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Fenologija wopśimjejo pśednalěśo, prědne nalěśo a dopołne nalěśe
- Frühling, Sommer, Herbst, Winter… und Frühling (Film)
- Le sacre du printemps, Ballett von Igor Strawinski
- Styri lětne casy, prědna sajźba; wiolinowy koncert wót Antonio Vivaldi
- Primavera (nalěćo), mólba wót Botticelli
Eksterne wótkaze[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Nalětnje fota, Fotowa galerija "Grundschule Friedrichsfehn" (nim.)
- "ZDF Abenteuer Wissen" wo temu (nim.)
- Fota nalěśa (nim.)


text:
Wjele lět je stawnistwo Wulkodubrawskeje gmejny tež za Radwor přisłušne było, dokelž tam swójske stawnistwo nimaja. Nětko pak dyrbja so w Radworju za nowym partnerom rozhladować.
Radwor (SM/MkWj). Hižo dlěši čas bědźa so we Wulkodubrawskim gmejnskim zarjedźe z personalnymi problemami, štož so přiběrajcy tež na dźěło tamnišeho stawnistwa wuskutkuje. Nětko pak je so problem přiwótřił, po tym zo bě poslednja sobudźěłaćerka stawnistwa wupowědźiła, Radworski wjesnjanosta Wincenc Baberška (CDU) na wčerawšim posedźenju gmejnskeje rady informowaše. Jako Baberška w tym zwisku zhoni, zo chcedźa Wulkodubrawčenjo dźěło stawnistwa – a z tym tež Radworske naležnosće – do Malešec delegować, so jemu takrjec kornar pukny. „To rozsudźimy přeco hišće my“, wón Serbskim Nowinam rjekny. Gmejnskim radźićelam wón tuž wčera naćisk wobzamknjenja předpołoži, z kotrymž so zaměrowe zrěčenje z Wulkej Dubrawu wo zhromadnym stawnistwje wupowědźi, zo móhli sej nowu partnersku gmejnu za stawnistwo pytać.


text:
Symnůn
Wspůłrzyndne: 35°33' N 53°22' E
Semnan (perski: سمنان) to mjasto we uostańe semnańskim we půunocnym Irańe, jigo populacyjo šacowano je na 126 780 mjyškańcůw (2005)[1]. Je to stolica tygo ostanu.
Semnan znajduje śe na wysokośći 1 138 myjtrůw nad poźůmym mořa a na pouedńowych zbočach Gůr Elburz. Industryjo Semnana uopjyro śe guůwńy na handlowańu zbožůma a baumwolům.
Produkcyjo uoblečyń a tepichůw uod downa je podstawowym zdřůduym utřimańo rdzynnych sam ludźi, nale uobecńy kej śe porůwnuje to do ušuocy rozwijo śe tyž a industryjo autowo. Semnan historyčńy je přistankym na ceśće mjyndzy Tehranym (220 km) a Mashadym (685 km) a je uůnčńikym drůgowym a banowym tych mjast.
Na zachodźe Semnana najmyřo śe Maleh, kery bůu zawčasu uosobnym uośedlym, nale přiuůnčůno go do Semnana. W lokalnym djalykće mjyškańcůw tyj dźelńicy mjanuje śe Malezh.


text:
Gůry Uolbrzimje
Gůry Uolbrzimje[1] (mjanowane tyż ze polskij godki Karkůnoszůma, czes. Krkonoše, pol. Karkonosze, dowńi Góry Olbrzymie, mjym. Riesengebirge, śl-mjym. Riesageberge[2] abo Riesageberche[3]) – gůrske pasmo we połedńowyj Polsce a we půłnocnyj Czeskij Republice. Gůry Uolbrzmije sům tajlům Sudetůw.
Nojwyższym wjyrchym je Śńyżka - wysoko na 1602 lebo 1603 metry (je to tyż nojwyższo gůra Ślůnska a Czeskij Republiki). We Karkůnoszach je mnogo turystycznych cestůw (lo pjeszych a narćorzůw), schrůńiskůw a inkszych uobjektůw lo turystůw.
Przipisy
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym dykcjůnorzu mjano uostało uoddane bez zapis gůry u̯olbžiḿy.
- ↑ Konrad Werner, Schlesische Nachrichten:, Eeener aus dam Riesageberge, Königswinter, Nummer 13/2003
- ↑ Franz Ronefeld, Riesengebirgs-Buchkalender 1998, Autor: Hans Wimmer: Mir kumma vom Riesageberche


text:
Pośmiatane. W tym sezōnie to już kōniec przigody ślōnskich fusbalistōw w europejskich pucharach. Piszczek, Podolski, Milik, Skorupski i Glik majōm fajrant… Małym bōmbōnym na osłoda ślōnskim kibicōm moge być przinajmij nastympno brama kapitana Torino. Zdo sie jednak, że Europa durś ô naszych synkach niy zapōmni.
Borussia bez kōntuzjowanego Łukasza Piszczka szału z Juve niy pokozała. To już ni ma ta ekipa co rok czy dwa lata do zadku. Kamraci Łukasza dostali ôd Starej Damy wklupane aż 0:3. Skuli tego ostatni Hanys pożegnoł sie latoś z Ligōm Majstrōw.
Posprzōntane tyż w Lidze Europy. Inter, Roma, Torino i Ajax wyeliminowane. Przi czym Podolski niy musioł zaś ani wiōnzać fusbalokōw. Skorupski puściōł kyjza a raczyj zaliczōł asysta przi drugij bramie przeciwnika. Milik tym razym niy wykozoł sie skutycznościōm. Za to Glik trefiōł do siatki 2 razy, z tym że roz po spolōnym. W efekcie bez nastympne pucharowe wieczory ślōnscy kibice ôszczyndzōm se trocha hercklekotōw. Kōmu mało telewizyjnych emocji musi se radzić inacy. Zawsze jes na dyć jakoś ôpcjo. Rolnik-celebryta, kiery niy znod żony, wali yntki do wody kożdy tydziyń…
A tak durś poważnie to trza ofyn pedzieć, że tyn sezōn i tak bōł dō nos wyjōntkowo dobry. Tela reprezyntantōw w 1/8 Ligi Europy nigdy my ni mieli. Przidzie nōm jednak jeszcze poczekać aż jakiś synek ze Ślōnska dźwignie zaś poważny europejski puchar. Ôstatnio udało sie to gynał 10 lot tymu, kej Liga Majstrōw wygroł Jurek Dudek.
Nasi w Lidze Europy zrobiyli se latoś dobro reklama. Skorupski w końcu mōg pokozać wiela je we werci. Gra Glika i jego bramy to coś co tym bardzij niy przyndzie bez echa. Ô chopa z Jastrzymbio sztyjc pyto cołko Europa. Nojbardzij bezmałaś Anglio, tōż Arsenal, Everton, West Ham i Newcastle. Coroz wiyncyj w wielkim świecie godo sie tyż ô Miliku. Pōmōgły w tym choby te 3 bramy klupniynte Legii. Uciecha było zaglōndać. Dziynki chopy!


text:
Bismarkhuta
Bismarkhuta, inakszy: Bismark[1], we latach 1922-1939: Wjelke Hajduki, zaś we latach 1941-1945: Bismark-Krůlewsko Huta (mjym. Bismarckhütte, pol.: do 1922: Bismarckhuta, od 1922 do 1939: Hajduki Wielkie, od 1939: Chorzów Batory) to je dźelńica Chorzůwa (downij Krůlewskij Huty) położůno we połedńowyj tajli mjasta.
Przipisy
- ↑ Ślůnske mjano za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. We tym dykcjůnorzu mjano uostało uoddane bez zapis b́ismark.


text:
Nasz kochany Ślonsk
Skond pochodzi wiersza poczontek,
Mieszko tu lud, co godka swoja mo,
Toz ino On zrozumi co w mojim sercu gro,
Może literki sie pozmieniajom,
Ale, Oni to ino poznajom,
A teroski kochani ludkowie,
Hanysy, Ślonzoki, jak nos gorol zowie,
Pozdrawiom Wos z serca cołkigo,
Życza pomyślności dlo kożdego,
Z dziada pradziada jo jes hanyska,
Co widać z godki no i z pyska,
Tukej żech rodzono i tukej miyszkom,
Tukej moja familijo, no i wszystko,
I chocioż słoneczko tu rzodzij zaglondo,
To nasz Ślonsk tyż piyknie wyglondo,
Czorny łon, ale ino pod ziymiom,
Na wiyrchu cudne miyjsca drzymiom,
I niy łoddała bych tego za nic w świecie,
Bo, drugiego Ślonska na świecie niy znojdziecie.
Ania z Chorzowa


text:
Rotokasišćina
Rotokasišćina so rěka w Bougainville, kupa na wuchod Noweje Gineje, dźěl Papuwa-Noweje Gineje. Wona je čłon wuchodopapuwaskich rěčow. Jeje hłowne znamjo, rěčespytnje, je zo ma jednu z najmjeńšich fonemowych inwentarow na swěće: šěsć konsonantow (p t k v r g) a pjeć wokalow (i e a o u); /t/-fonem ma alofon [s] před /i/-fonemom. Jenož pirahanšćina ma mjenje fonemow.
Tak, alfabet rotokasišćiny wobsteji z dwanaće pismikow: AEIGKOPRSTUV.
Fonemy rotokasišćiny, w IFA, su:
Bilabialny Alweolarny Welarny Spěwny ploziw p t k Njespěwny ploziw g Spěwny frikatiw B Njespěwny frikatiw s Spěwny klepk ɾ
Wokale i e ɑ o u
Prawopis, v woznamjeni IFA /B/.


text:
Eka Trzech Cysorzůw
Wspůłrzyndne: 50°13'46" N 19°09'26" W
Eka Třech Cysořůw (pol.: Trójkąt Trzech Cesarzy, mjym.: Dreikaisereck) – mjano placu, kaj uod 1846 do I wojny światowyj stykouy śe grańice třech cysorstw: Ńymjec (Prusůw), Austryje a Rusyje. Ležy we grańicach Myslowicůw, tam kaj zbjygajům śe Bjouo a Čorno Přemša. Teryn mjyndzy řykůma naležou do Ńymjec, źymja na lewym břygu do Austryje, a na prawym do Rusyje. Podug cajtůngůw s anfanga XX wjeku, plac tyn přićůngou uod 3 do 8 tys. turystůw bez tydźyń. We 1907 wybudowano sam půnkt widokowy - Wježa Bismarcka, kero zbuliuy polske wuadze we 1937 roku.
We 2004, kej Polska wlazowoua do Uńije Ojropejskij, postowjono sam tablica ze napisym:
"W miejscu, w którym niegdyś stykały się granice trzech zaborów dzisiaj świętujemy wstąpienie Polski do Unii Europejskiej i jesteśmy dumni, że wspólnie budujemy Europę bez granic."
Błyndym je třech dyć Ślonzek niy bou we Polsce we 1795 .
śl.
"Na placu, kaj dowńij stykouy śe grańice třech zaborůw, śwjyntujymy wstůmpjyńy Polski do Uńije Ojropejskij a sům my dumne, co spůlńy budujymy Ojropa bes grańic"
9 listopada 2007 postowjono sam uobelisk s inskrypcyjům: "Obelisk Pamięci o dawnym podziale Europy i jej zjednoczeniu" ("Uobelisk pamjyńći uo downym potajlowańu Ojropy a jeij zjydnočyńu").


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do goliatowi
adalatowi, alegatowi, aparatowi, Arafatowi, Araratowi, aromatowi, Bernatowi, Bielatowi, Bławatowi, bławatowi, bosmatowi, brokatowi, brunatowi, Buriatowi, Burnatowi, cedratowi, chałatowi, chanatowi, chelatowi, chylatowi, dewiatowi, diamatowi, dogmatowi, Dorpatowi, dramatowi, dyktatowi, eforatowi, ekspatowi, emiratowi, Eufratowi, fiksatowi, formatowi, fosfatowi, furiatowi, Gamratowi, Gieratowi, goliatowi, Goliatowi, Gortatowi, Granatowi, granatowi, heimatowi, hismatowi, hofratowi, hydratowi, izolatowi, kamratowi, kantatowi, Karwatowi, kieratowi, Kieratowi, klimatowi, kognatowi, komnatowi, Komratowi, krawatowi, laikatowi, magnatowi, mandatowi, Maskatowi, mitratowi, murłatowi, muskatowi, Nawratowi, niedatowi, nielatowi, niełatowi, niematowi, niepatowi, nietatowi, niewatowi, noematowi, operatowi, palcatowi, passatowi, plakatowi, poematowi, poklatowi, Polsatowi, powiatowi, półmatowi, prałatowi, Prałatowi, prymatowi, RedHatowi, sarmatowi, sensatowi, solwatowi, sołdatowi, sorbatowi, Sornatowi, stuwatowi, szabatowi, Szabatowi, trasatowi, unikatowi, wariatowi, Wojdatowi, wombatowi, zatratowi, Zawratowi
adalatowi alegatowi aparatowi Arafatowi Araratowi aromatowi Bernatowi Bielatowi Bławatowi bławatowi bosmatowi brokatowi brunatowi Buriatowi Burnatowi cedratowi chałatowi chanatowi chelatowi chylatowi dewiatowi diamatowi dogmatowi Dorpatowi dramatowi dyktatowi eforatowi ekspatowi emiratowi Eufratowi fiksatowi formatowi fosfatowi furiatowi Gamratowi Gieratowi goliatowi Goliatowi Gortatowi Granatowi granatowi heimatowi hismatowi hofratowi hydratowi izolatowi kamratowi kantatowi Karwatowi kieratowi Kieratowi
klimatowi kognatowi komnatowi Komratowi krawatowi laikatowi magnatowi mandatowi Maskatowi mitratowi murłatowi muskatowi Nawratowi niedatowi nielatowi niełatowi niematowi niepatowi nietatowi niewatowi noematowi operatowi palcatowi passatowi plakatowi poematowi poklatowi Polsatowi powiatowi półmatowi prałatowi Prałatowi prymatowi RedHatowi sarmatowi sensatowi solwatowi sołdatowi sorbatowi Sornatowi stuwatowi szabatowi Szabatowi trasatowi unikatowi wariatowi Wojdatowi wombatowi zatratowi Zawratowi
adalatowi, alegatowi, aparatowi, Arafatowi, Araratowi, aromatowi, Bernatowi, Bielatowi, Bławatowi, bławatowi, bosmatowi, brokatowi, brunatowi, Buriatowi, Burnatowi, cedratowi, chałatowi, chanatowi, chelatowi, chylatowi, dewiatowi, diamatowi, dogmatowi, Dorpatowi, dramatowi, dyktatowi, eforatowi, ekspatowi, emiratowi, Eufratowi, fiksatowi, formatowi, fosfatowi, furiatowi, Gamratowi, Gieratowi, goliatowi, Goliatowi, Gortatowi, Granatowi, granatowi, heimatowi, hismatowi, hofratowi, hydratowi, izolatowi, kamratowi, kantatowi, Karwatowi, kieratowi, Kieratowi, klimatowi, kognatowi, komnatowi, Komratowi, krawatowi, laikatowi, magnatowi, mandatowi, Maskatowi, mitratowi, murłatowi, muskatowi, Nawratowi, niedatowi, nielatowi, niełatowi, niematowi, niepatowi, nietatowi, niewatowi, noematowi, operatowi, palcatowi, passatowi, plakatowi, poematowi, poklatowi, Polsatowi, powiatowi, półmatowi, prałatowi, Prałatowi, prymatowi, RedHatowi, sarmatowi, sensatowi, solwatowi, sołdatowi, sorbatowi, Sornatowi, stuwatowi, szabatowi, Szabatowi, trasatowi, unikatowi, wariatowi, Wojdatowi, wombatowi, zatratowi, Zawratowi


text:
Čorny Halštrow
Čorny Halštrow (delnjoserbsce Carny Halšter, staroserbsce Bystrica[1] němsce Schwarze Elster) je rěka we wuchodnej Němskej. Wón je 179 kilometrow dołhi a jeho přitočnišćo wobsahuje 5705 km². Čorny Halštrow wužórli so na Žiwinje w Zapadołužiskej pahórčinje něhdźe dwaj kilometraj južnje Halštrowa a ćeče přez Hornju Łužicu w Sakskej a Braniborskej hač do Saksko-Anhaltskeje, hdźež so do Łobja wuliwa.
Blisko Złeho Komorowa tworja Čorny Halštrow hranicu mjez Hornjej a Delnjej Łužicu.
Hlej tež: Nastawki wo při Čornym Halštrowje ležacych sydlišćach
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Arnošt Muka: Župy a stróžišća, rěki a rěčki w starem serbskem kraju. W: Časopis Maćicy Serbskeje, zwjazk 78 (1925), s. 64–78


text:
Zhromadna nowinska zdźělenka frakcije Zelenych a Domowiny
Budyšin/Drježdźany. Wčera (štwórtk, 14.08.) zetka so w Budyšinje Antje Hermenau, předsydka frakcije Zwjazk 90/Zeleni w Sakskim krajnym sejmje, z předsydu Domowi-ny Dawidom Statnikom. Na zetkanju wobdźělištaj so tež kandidataj Zelenych do kraj-neho sejma Franziska Schubert a Jens Bitzka z Łužicy.
Rozmołwa słužeše wosebje mjezsobnej informaciji. Temy běchu mjez druhim finan-cowanje serbskich wobsahow do přichoda, wotpohlad třoch zapósłancow, nowelěro-wać Sakski serbski zakoń a dalewuwiće samo- a sobupostajowanskich prawow serbskeho luda.
„Sakski krajny sejm měł w přichodnej wólbnej dobje pruwować, hač su tuchwilne wólby čłonow Rady za serbske naležnosće přez Sakski krajny sejm hišće načasne”, tak Antje Hermenau. “Přeju sej, zo so sobuskutkowanske a samopostajowanske prawo serbskeho luda zesylni. Namjet direktnych wólbow serbskeho zastupnistwa přez Serbowki a Serbow je mi jara sympatiski. Kak móhł tajki model wupadać, bych chcyła rady ze Serbowkami a Serbami diskutować.”
W tutym zwisku namjetowaše Hermenau, zhromadne dźěło intensiwować a na přikład zhromadnu lisćinu prioritow nadźěłać.
Dawid Statnik widźi w tutym namjeće móžnosć, “zo wobě stronje swoje zaměry na dobro serbskeho luda docpějetej. Rozsudne při tym pak je, zo so historisce rosćene rozdźěle mjez Sakskej a Braniborskej wobkedźbuja. Tohodla su za mnje wočako-wanja našich župow a towarstwow wažne. W jich nadawku jednam.”
W Serbskim muzeju informowachu so hosćo wo stawiznach a přitomnosći Serbow.


text:
Szkoła Organistowska w Gliwicach
Pniowiec – Parafia MB Królowej Wszechświata
Żernica – Św. Michała Archanioła
Nieborowice – Kaplica p.w. Św. Jadwigi Śląskiej
Sieroty - Parafia Wszystkich Świętych
Gliwice – Parafia Św. Jacka
Tarnowskie Góry - Sowice – Parafia Matki Boskiej Częstochowskiej
Tarnowskie Góry – Lasowice – Parafia Św. Katarzyny Aleksandryjskiej
Tarnowskie Góry – Parafia Św. Jana Chrzciciela i Św. Kamila
Gliwice – Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Nowe Chechło - Parafia Św. Brata Alberta
Tarnowskie Góry - Parafia Św. Anny
Tarnowskie Góry - Parafia Św. Józefa Robotnika
Gliwice - Parafia Miłosierdzia Bożego


text:
Jak sie już Wōm1 zmiyrzły2 kurczaki posute3 samōm4 solōm, pieprzym i paprykōm, to joł5 bych Wołs chcioł zachyńcić do tego richtig6 ajnfachowego7 dania. Nic sie niy trza natrołpić8, a smak mołcie blank9 inakszy10, a do tego zawsze sie jeszcze mogecie poasić11, że warzicie12 dania ze kuchniōw ze cołkego13 świata. Sam żech napisoł, że to sōm […]
Tag: #kminek
Hauskyjza (Śląski ser smażony)
Hauskyjza łaziōła1 za mnōm2 od dugszego3 czasu, ale moja Baba4 niy dała mi jyj5 zrobić we miyszkaniu, bo by mie chyba wyczasła6 ze tym smrodlawym syrym.7 Dopiyro jak żech przijechoł do Teściowyj, co mo8 wiynkszo chałpa,9 znod żech w ni10 tako izba,11 kaj12 żech się mōg postawić miska ze tym syrym. Smrōd bōł z kołżdym13 […]


text:
Wjelge Morawy
Wjelge Morawy – drůgie (pjyrsze bůło Państwo Samůna) strzedńowjyczne słowjańske państwo. Bůło rozlygowane na teroźńich terynach Madźarůw, Słowacyje i Czychůw, a jigo stolicům bůł Velehrad.[1]
Gyszichta[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Bezmała we 805 roku cesorz Karol Wielgi podbjůł wandrowne plymjůna Awarůw we Ojropie Strzodkowyj. Wuůnczas polityczno sytuacyjo śe sam uspokojůła, co doło hilfa słowjańskemu kśyńćowi Mojmirowi do utworzyńo kole 820 roku swojigo państwa, kere śe mjanowało Wjelge Morawy.[1]
Te Wjelge Morawy tyż, za rzůndůw kśyńćp Śwjyntopełka, zawojowoły kole 875 roku Ślůnska i Małopolski. Bezmała tedy Morawjoki zburzůły ńykere ślůnske grodźiska, kej lo bajszpila we Lubomi kole Raćibůrza.[1]
Wjelge Morawy ńy szafły by uobstoć, atoli by niy przijynto krześcijaństwa. Nojprzůd we 822 roku wstympńy przyjyli je we ceremůńiji rzimskij uod Wschodńich Frankůw, ńyskorzi zaś, coby śe uod frankońskigo kamracyńo wyswobodźić, to wźynli zaś we 863 roku krzest we greckij ceremůńiji uod Wschodńigo Cesarstwa. We tych latach mjoł tyż być uokrzczůny noleżůncy do Morawjokow wuůnczas Ślůnsk. Juzaś blank ńyskorzij skiż frankońsko-mjymjeckich biskupůw poleku zaczli przeuůnaczać śe na ceremůńijo rzimsko.[1]
Te sroge Wjelge Morawy, krům tygo aże śe ćůngnyły uod Wrocławjo do Budapesztu a uod Pragi do Krakowa, to ńyskorzi uostoły blank zburzůne we 907 roku skuli angrifůw madźarskich wojokůw. Skuli tych wojyn Ślůnsk przeloz spod morawskij pod czesko władza.[1]