text:
Trjebin (AK/SN). Bywša Trjebinska rostlinska wodočisćernja hižo njeeksistuje. „Po tym zo smy wšitke techniske připrawy wotstronili, je teren nětko zasypany a saněrowany“, podšmórny zamołwity za hórnistwo Trjebinskeje gmejny Wolfgang Zech na wčerawšim posedźenju jeje radźićelow. Po słowach Zecha staj Choćebuski planowar a Brězowska zahrodniska firma derje dźěłałoj. Nětko chcedźa jenož hišće trawu wusyć.
Wjesnjanostka Kerstin Antonius (Trjebinske wolerske zjednoćenstwo) rěčeše wo prawym rozsudźe gmejnskeje rady, kotraž bě so za wottwar rostlinskeje wodočisćernje wuprajiła. Trjebinske wopłóčki dodawaja přez ćišćowe roły do Běłowodźanskeje čisćernje.


c: text/html

text:
„Max Fleischer i jego dzieło” – nowŏ ksiōnżka ôd Muzeum w Gliwicach
„Pod kōniec XIX w. gliwickŏ gmina żydowskŏ uzdała sie założyć nowey smyntŏrz wyznaniowy, bo stary, funkcjōniyrujōncy ôd 1815 r. smyntŏrz żydowski przi tamtyjszyj Friedhofstrasse (terŏźnie ul. Na Piŏsku) bōł już przepołniōny. Nowŏ, srogszŏ nekropolijŏ miała nastŏć moc dalij ôd cyntrum miasta, w pōłnocnyj jego czynści – dzisiyjszyj dzielnicy Zŏtorze. Kōnieczność założyniŏ nowego smyntŏrza wynikała ze srogigo rozrostu gminy żydowskij w czasie cołkigo XIX stoleciŏ.
Chociŏż w 1830 r. miała ôna 463 czōnkōw, to w 1895 r. miała ich już 1981. Była to spōlnota, co miała siyłã we mieście, a pod kōniec XIX stoleciŏ przinŏleżała dō nij srogŏ grupa znanych i wŏżōnych przedstawicieli gliwickigo mieszczaństwa – familije industryjne, prawnikōw, medykōw, baumajstrōw, kramŏrzy, takich jak: Troplowitz, Caro, Kern, Huldschinsky, Friedländer, Kleczewski, Freund, Schlesinger, Kohn, Kochmann, Lustig i mocka inkszych.”(…)
Cytowany fragmynt to je stymp do ksiōnżki Bożeny Kubit „Max Fleischer i jego dzieło. Historia żydowskiego cmentarza i domu przedpogrzebowego w Gliwicach.”
Nojnowszŏ publikacyjŏ Muzeum w Gliwicach ôsprawiŏ ô bez storocznyj historyji dŏwnego żydowskigo dōmu przedpogrzebowego przi ul. Ks. Józefa Poniatowskiego 14.
Neogotycki ôbiekt autorstwa Maksa Fleischera postawiōny bōł na poczōntku XX st. przi tm. nowym smyntŏrzu żydowskim w Gliwicach. Kożdy miyszkaniec Gliwic znŏ tyn spektakularny budōnek z farbiatymi witrażami, z niyruszōnyj czasym klinkerowyj cegłōwki, pokryty zielōnōm dachōwkōm. Szumny gmach wiedyński architekt postawiōł, jak sōm podkryśloł „gminie (żydowskij) na chwołã, a miastu na ôzdobã”. Isto je to jedyn z nojpiykniyjszych zabytkōw we mieście, jedyn z nojlepij uchowanych i nojszumniyjszych żydowskich ôbiektōw w regiōnie. Bez lata budōnek społnioł swojã pierwotnõ funkcyjõ – dōmu „ôczyszczyniŏ” dlŏ Żydōw z Gliwic i ôkolic. Po II wojnie światowyj pōmału szoł w rujinã. Ôd 2013 r. ôbiekt dostŏwoł nazŏd swōj dŏwny blyck, coby ôd poczōntku 2016 r., we formie ôddziału Muzeum w Gliwicach, stŏć sie jednōm z nojważniyjszych instytucyji upamiyntniajōncōm ciynżkõ i niyznōmõ historyjõ Żydōw z Gōrnego Ślōnska. Dōm Pamiyńci Żydōw Górnośląskich – to instytucyjŏ poświyncōnŏ pamiyńci, erbowiźnie i historyji, to miyjsce, co żyje dziynki swojij publiczności, a za jego ôknami rozciōngŏ sie widok na żydowski ôgrōd żywobyciŏ” – plac spoczynku dŏwnych miyszkańcōw miasta…
Ksiōnżka je kōnsekwyncyjōm wieloletnij roboty Bożeny Kubit nad historyjōm dŏwnego dōmu przedpogrzebowego, a tyż prōbōm zgrōmadzyniŏ wszyjskich informacyji historycznych i terŏźnych dopołniōnych ô zebranõ dokumyntacyjõ ikōnograficznõ.
Wydŏwca: Muzeum w Gliwicach
21 czyrwnia 2018 (sztwŏrtek), godz. 18.00
Stymp wolny, wielość miyjsc ôgraniczōnŏ
Zdrzōdło: Muzeum w Gliwicach, fot.: Tomasz Górny (Nemo5576) / Wikimedia Commons

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wokrjes statistiku wo wobchadnych přeńdźenjach wozjewił
Budyšin (SN/MWj). Stacionarny spěšnosć měrjacy nastroj při statnej dróze S 100 w Pančicach-Kukowje je jedyn z najwunošnišich błyskačow Budyskeho wokrjesa. Tole wuchadźa ze statistiki, kotruž je krajnoradny zarjad dźensa wozjewił. Po njej su loni w Pančicach-Kukowje 5 346 jězdźidłow błysknyli, štož wunjese wokrjesej 104 000 eurow. „Najpilniši“ błyskač wokrjesa pak steji při zwjazkowej dróze B 6 w Błócanach (Plotzen). Tam su loni 10 312 přespěšnych šoferow błysknyli a dohromady 206 500 eurow kasěrowali. Na druhim městnje steji připrawa w Póckowach ze 7 220 lepjenymi přeńdźenjemi a 137 500 eurami pokutneho pjenjeza. Błyskač w Chelnje je po informacijach wokrjesa 2 636 razow wuspěšnje dźěłał a wokrjesej 45 000 eurow dochodow wunjesł, tón w Hodźiju je 3 590 razow błysknył (58 000 eurow) a nastroj w Mučowje 3 280 razow (50 000 eurow).


text:
Ruch Chorzów zagroł dobro piyrwszo połowa i… słabo drugo, beztusz zamiast wygranyj momy ino rymis. Po szpilu pogodali my ze Pycikiem i bylimy na konferyncji. Zapraszomy do lektury, ocywiście po naszymu:
Mateusz Bogusz: “To boł szpil do wygranio, mielimy swoje sytuacje, ale niy wykorzystalimy ich, jo tyż miołech swoja łokazjo, cosik źle żech zrobioł, moglimy szczelić na 2-0 i by boło po szpilu. Tak poszła kontra, dostali my czyrwono kartka i broniymy sie. Niystety, ze trzech punktów łostoł ino jedyn.
We piyrwszyj połowie brakło nom skutyczności, mieli my sytuacje, mogli my to zakońcyć, tak samo we drugij połowie, przi mojij sytuacji moglimy szpil zamknonć i wszistko pod kontrolom, a tak niystety, niy wykorzistane sytuacje potrafiom sie zymścić.
Czuja sie w porzondku po tych trzech szpilach (2 na kadrze przyp. red.), tryner sie pytoł czy jestech zdolny do gry, fizycznie sie czułech w porzondku, myśla, że niy brakowało mie siyły, terozki trocha czasu na regeneracja, ale we sobota trza wywiyźć trzi punkty i na to licza”.
Konferyncja:
Andrzej Prawda (Znicz): “Komyntarz może być ino jedyn. Przed szpilym, jak my tukej jechali, nota bene we dniu szpilu, co je na tym poziomie rzadkościom, braliby my tyn wynik we ciymno. Przijechalimy powalcyć i wydowo mi sie, że zespół walczoł, zostawioł dużo zdrowio i wydowo mie sie, że zasłużyli my na tyn rymis. Pomogła nom ta czyrwono kartka kiero wyłonczoła Ruch ze gry.
Momy jednak pełny szacunek do rywala i wyniku, cieszymy sie ze tego i podtrzimujymy dobro passa wyjazdowo”.
Dariusz Fornalak (Ruch): “Niy ukrywom, że somy rozczarowane tym wynikiym. Niy zamknelimy go przi 1-0 beztusz niy wygralimy go. Co wiyncyj, nie zasłużylimy na zwyciynstwo, bo kiedy popełnio sie taki fest błond we ustawiyniu przi własnym stałym fragmyncie gry, to niy ma co licyć na zwyciynstwo. Dobrze, że nie sfalilimy go we końcówce.
Gra dwójkom ze przodka to niy przipadek, zagralimy tak we drugij czynści łostatnigo szpilu i to boła konsekwyncja tamtygo szpilania. Chcielimy dominować i to nom sie udowało, ale niy dokońcyli my dzieła”.
własne


text:
Wopyt klóšterskeho a swójbneho swjedźenja Budyskeho wokrjesa přichodnu njedźelu w klóštrje Marijinej hwězdźe w Pančicach-Kukowje zadani so za wulkich kaž tež małych zajimcow.
Pančicy-Kukow (SN/MWj). „Jednorje žiwy być – jednorje čłowjek być“ rěka hesło 6. klóšterskeho a swójbneho swjedźenja 21. junija w Pančicach-Kukowje. Ze swjedźenskimi kemšemi w 10.30 hodź. jón zahaja. W 13.15 hodź. přizamknje so koncert Kamjeničanskeho ansambla Agenda St. Jacob. Po zwučenym wašnju čaka na wopytowarjow wot 14 hodź. program „Patentne talenty“ z hudźbu, rejemi, artistiku a žortom, moderěrowany wot Heika Hariga. Tak poskića reje z towarstwami z Kulowa, Kinsporka a Arnsdorfa, instrumentalne kruchi šulerjow wokrjesneje hudźbneje šule, afriske rytmy z Wulkeje Dubrawy a folk- a countryhudźbu z Wojerec. Mjez sobuskutkowacymi budźe tež Serbski muski chór Delany. Akterojo wustupja na jewišću na klóšterskim dworje runje tak kaž na jewišću klóšterskeje zahrody. W 17.30 hodź. swjeća zakónčacu ekumenisku nutrnosć. Cyły dźeń budu regionalne a přirodowe wiki z 55 wikowarjemi a rjemjeslnikami.


text:
Hodźij a dalše komuny sej žadaja, škitne naprawy podłu zwjazkoweje awtodróhi A4 wobchadnemu poćežowanju přiměrić. To ma so pozitiwnje na strowotu wobydlerjow wuskutkować.
Hodźij (CK/SN). Dźeń a wjace wobydlerjow Hodźijskeje gmejny ćerpi pod haru nadróžneho wobchada. Potrjechene su předewšěm Běčicy, Prěčecy, Koblicy a Čěškecy, dokelž leža nimale bjezposrědnje při awtodróze A 4. Při přepytowanjach lěta 2010 zličichu w běhu 24 hodźin dohromady 34 220 jězdźidłow. Z toho bě 14 procentow nakładnych awtow. Mjeztym je ličba awtow wob dźeń na nimale 40 000 rozrostła. Tež podźěl nakładnych awtow je přiběrał, rozłoži André Laue z techniskeho zarjada gmejny na njedawnym posedźenju gmejnskeje rady. 50 wobydlerjow mjenowanych wsow ćerpi hary dla pod tak wobstajnym poćežowanjom, zo so wone negatiwnje na strowotu wuskutkuje. Tak mjenowane pasiwne naprawy kaž wokna z wosebitej škleńcu hižo njedosahaja, dokelž su jich wuskutki skerje snadne.


text:
Kamraty i kamratki: Dariusz Jerczyński – historyk Śląska
Trefiōłech na ceście żywobycia roztōmaitych lajermanōw historycznych. Zwyrto ta historyj w ichnich lajerach i zwyrto kiej dziywka pokupno, wto jeji trocha ceskich ciepnie, tymu sie nastawi. Krynci taki lajerman korbōm, krynci historyjōm a krynci. Lezie taki lajerman skamracōny ze haderlokiym historyji, co to zbiyro ze hasioka, co mu sie nado i co sprzedo ludziskōm.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Szafli lajerman ze haderlokiem diplōma i buchy, pochytali, iże takie moc majōm możno i tako srogo kiej filip spolegliwy. Wierzōm im ludziska, wierzōm – bo godajōm piyknie i tak richtik klaro literacko, jako farorzyk z godalnicy.
Sprzedajōm na spōła lajerman ze haderlokiem po szulach, po ôdpustach a na pōntach. Kupujōm szkolorze, sztudynty, farorze, politykiery, bo żić trza jakos, panie jakoś trza żić.
A jo? A jo czitōm lajermanōw i haderlokōw, bo chca wiedziec, kiery, jako cygani, a możno sie trefi taki, co myni mie ôszydzi.
No i znodłech echt interesant i prowdziwy buch Dariusza Jerczyńskiego: “Historia Narodu Śląskiego”. A kiej trefia Darka, to zawdy sie ucza, zawdy, bo niy ma jednyj, jedynyj prowdy lajermana i haderloka, i niy styknōm uniwersytety, coby mieć samego sia w zocy, trza mieć Darkowo spolegliwość, coby szukać prowdy i ôbstoć.
Aleksander Lubina
Foto na wiyrchu: LukasMartinP [CC BY-SA 3.0] / Wikimedia Commons


text:
----- Original Message -----From:Ireneusz CzajaSent: Friday, October 26, 2001 3:22 PMSubject: Re: Poroownanie pisanio.Pyrsk !
Pyrsk !
Dziynki za ymaila i juz godom co mysla . Sam zes trefiol richtik na punktDziynki za ymajla i jurz goodom co mys'la. Sam rzes' trefiou rihtig na poonkt
Twoje ymaila gorzi brzmi uod ymajla juz ( bez kropki ) gorzi brzmi uod jurz godom gorzi brzmi uod goodom Tu sie troha zatrzymom coby pedziec', co dwa "oo" som propozycjom keryj zadaniymjest zastompiynie "ó", abo zaznaczyniym potrzeby uodmiynnyj wymowy, abo pouorzynio akcyntu. W tym przypadku hodzi uo akcynt. mysla gorzi brzmi uod mys'la zes gorzi brzmi uod rzes'
trefiol gorzi brzmi uod trefiou
richtik niy nawionzuje do niymieckego piyrwowzoru tak jak rihtig
same "h" je tu ino konsekwyncjom przyjyntyj zasady, co niy je nom potrzebne "ch"
punkt gorzi brzmi uod poonkt kaj lepi je zaznaczony akcynt w tym suowie i przez co stowo sie uono autyntycznie s'loonske Takom analizom szuo by uobjoon'c' couki tekst, ale niy byda dali Cie tym mynczou, a poza tym znom Twoja intyligyncjo i wiym rze reszta przykuadoow som sie bydzieszumiou wytumaczyc'. Jak by ci z czyms' szuo gorzij, to dej znac', to sie razym nad tym zastanowiymy.
kery cza jeszcz roz "szolontac" - jo wiym ze tak jak jo szkryklom to niyma tokery trza jeszcze roz "szeloontnoon'c'" - jo wiym rze tak jak jo szkryflom to niy je to
za dobre wyjscie z "opresji" , ale juz zech przeanalizowol te inkszeza dobre wyn's'cie z " kozigo rogu", ale jurz rzeh przeanalizowou te inksze
szkryklania i niy mysla zeby one boly tym prawdziwym wyjsciym do nosszkryflania i niy mys'la coby uone bouy po prowdzie wyn's'ciym dloo nosslonzokow(kej sie rozlazi o naszo pisownia) . Idzie tysz pisac np bol - bou ,s'loonzokoow ( kej sie rozuazi uo naszo pisownia ).Idzie tyrz pisac' np(?) by?-bo?-bou,ale som potym take slowa w kerych to niy zdowo egzaminu . A to co je naale som potym take suowa w keryh to niy zdowo egzaminu. A to co je naRS to mie osobiscie (pisza uczciwie tak jak mysla - mozno sie myla) sieRS to mje uosobis'cie ( pisza uczciwie tak jak mys'la - morzno sie myla ) siewydowo trocha niynaturalne (jak sie rozlazi o te nastympowanie po sobie rrwydowo troha niynaturalne ( jak sie rozuazi uo te nastympowanie po sobie rr (?)abo inkszych dopelliterow) .abo inkszyh doppeltliteroow ).
Niywiym mozno to je moj blond ze to tak widza , ale to cza by jeszcze wNiy wiym morzno to je mooj buond rze to tak widza, ale to trza by jeszcze w
szyrszym gronie przedyskutowac . Tyn krok kery je zrobiony na RS jeszyrszym groonie uobgoodac'. Tyn krok kery je zrobiony na RS jewlasciwy , ale to je ino piyrszy krok(wedug mie) . Bydymy mieli z tomwuas'ciwy, ale to je ino piyrszy krok ( wedug mie ). Bydymy mieli z tomnaszom pisowniom nojwiynkszo "przeprawa" ze wszyskich z jakimi sienaszom pisowniom nojwiynkszo "przeprawa" ze wszystkih z jakymi siestyknymy- to je zicher . Ale mysla ze jak sie nom udo na to skerowac uwagastykomy - to je ziher. Ale mys'la rze jak sie nom udo na to skerowac' uwagaszpecow od godki to sprawa sie pokulo - ino jak to szafnonc (na razieszpecow uod goodki to sprawa sie pokulo - ino jak szafnon'c' ( na razieniywiym) . Koncza iniy wiym). Kon'cza iPyrsk !Pyrsk !
PSPS
Twoja krytyka jak zawsze je na miejscu i ciesza sie ze godosz colko prowdaTwoja krytyka jak zawdy je na miejscu i ciesza sie rze goodosz couko prowda
kero mosz na mysli - keby kozdy tak robiol to by my byli konsek dalyj .kero mosz na mys'li - keby korzdy tak robiou, to by my byli konsek dalyj.Niykere suowa rzeh podmiyniou, bo u mie inksze som w urzyciu
szkryflom " kozigo rogu" doppeltliteroow niymiecki piyrwowzoor uobgoodac' zawdy Te duge s'loonske "oo" zaakcyntowane jak w poprzedniym suowie niykerzy np.Ludwik Zogaua z Hajduk Wielkich pisze jak w tytule swojigo tomiku:"Wspominki niypoprawnego malkontynta". Jak widzisz Uon ino te jedne S'loonske "o", tak pisane jego metodomzaznaczouw tytule, bo ino uone jedno musi byc' wymowiane przecioongle, z akcyntym i z inkszom wymowoom nirz "o".
I jak sie wszystke wyrazy z "oo" przeczytosz po naszymu, to spohopisz rze uone muszom byc' w nih jakos' uodroorznione uod zwykuego, polskego "o".
A rze w RS i mie uosobis'cie pryndzy sie napisze na tastaturze dwa razy "o" nirz tak jak u Zogauy "o" kere wymago uoperowanio myszkom i klikanio niom na pasku narzyn'dzi na tasta "U", bezto stosujymy "oo". Ale rze zapis Zogauy je tyrz niyzgorszy, to Ci zacytuja koncek Jego kolyndy,bo niydugo nom sie przydo:
( na melodio "Przybie?eli do Betlejem )
Przyszli my sam ...
1. Przyszli my sam do Jorgusia z kolyndom,
Coby ?lonskom sie podzieli? gawyndom.
Niy bydymy sie ju? smuci?
Kej Luckowe piosnki nuci?
Zacznie nom, Krzysiu som.
2. Si?d?my wszyscy i podejmy se rynce,
Za?piywejmy wspólnym g?osym w podziynce,
Niych kolynda zagrzmi gromko,
Narodzi?o sie Dzieciontko,
W sercu nom, w ?lonski dom.
3. Wieczor sie nachylo? ju? ku po?nocy,
Szczyn?liw kto Gwiazda na niebie dzi? zoczy?
Pobiegnijmy i my spo?ym
Stanon? zgodnym serca ko?ym
Przed Panym, u ??obu.
?pieszcie tak?e i wy z nami
?odda? pok?on z pastyrzami
Dzieciontku Bo?ymu!
ORYGINAU:
( na melodio "Przybie?eli do Betlejem ) Przyszli my sam ... 1. Przyszli my sam do Jorgusia z kolyndom, Coby ?lonskom sie podzieli? gawyndom. Niy bydymy sie ju? smuci? Kej Luckowe piosnki nuci? Zacznie nom, Krzysiu som. 2. Si?d?my wszyscy i podejmy se rynce, Za?piywejmy wspólnym g?osym w podziynce, Niych kolynda zagrzmi gromko, Narodzi?o sie Dzieciontko, W sercu nom, w ?lonski dom. 3. Wieczor sie nachylo?ju? ku po?nocy, Szczyn?liw kto Gwiazda na niebie dzi? zoczy? Pobiegnijmy i my spo?ym Stanon? zgodnym serca ko?ym Przed Panym, u ??obu. ?pieszcie tak?e i wy z nami ?odda? pok?on z pastyrzami Dzieciontku Bo?ymu! Na dzisioj tyla, ucz sie pomauu tyj kolyndy, bo je fajno i po s'loonsku! How sie. Antek
Witej Szwager !
Niy byda sie wypowiadou na tymat Twojego uostatniego szkryflanio kere rzes' naszykowou na Eho, bo niy znom tekstoow z'rooduowyh, za to posyuom Ci jego poroownanie z zapisym kery preferujymy na Republika Silesia. Cos' mi sie tak zdo, rze je uon barzi uodpowiadajony tres'ci i foonetyce s'loonskiyjgodki. Przeczytej sie uoba teksty wedle fonetyki uobu zapisoow i zmiarkuj jako je miyndzy niymiroorznica. Wedug mie zapis RS je precyzyjniejszy i nawet jak go bydzie czytou niys'loonzok, todrugi ( ale jurz S'loonzok ) lepi go zrozumi! WNIOSKI ? PYRSK ! Antek


text:
Hdyž je Korla Wulki před lěttysacom ze swojim wójskom přećiwo Serbam wojował, słušachu mužojo cyrkwinskeje wyšnosće k jeho strategiskim poradźowarjam, wšako bě z předwidźanym kóncom politiskeje njewotwisnosće Serbow wotstronjenje pohanstwa zwjazane. Štóž so ze stawiznami tehdomnišeje doby zaběra, zwěsći, zo bě z hladanišća našich prjedownikow system jich bohow njeparujomny dźěl serbskeho žiwjenskeho wašnja, kotrež su woni zakitować spytali.
Zo je so pohanstwo tehdom w słowjanskich kónčinach zminyło, ma objektwinje štyri přičiny: Sprěnja kaž na kóncu antiki w Romje nutřkowna słabosć – woršta inteligency njechaše dale do spodźiwneje mnohotosće starych bohow wěrić. Tón nowy bóh scomter nowym teologiskim systemom jim so zdaše bóle plawsibelny być. Zdruha je z nowym bohom přichadźaca towaršnosć na wyšim hospodarskim niwowje była a z nowymi atraktiwnymi tworami wabiła. Střeća bě zapadne mócnarstwo technisce a z tym tež wojersce sylnišo hač słowjanske kmjeny. Zeštwórta njejsu sej Słowjenjo napřećo křesćanskej mocy přezjedni byli: Jedni chcychu so kulturnje kruće wotmjezować, druzy wosebje w nahraničnych kónčinach radšo z bohatymi susodami wuměnjeć.
Tysac lět pozdźišo je so pohanstwo – wjećba zahneteho Čornoboha – jako towaršnostna móc wróćiło, a nětk wojuja někotři katolscy Serbja jako posledni přećiwo sekularizowanju, sej myslo, zo by hewak Serbstwo k rakecam jěło – ironija stawiznow. Jich pozicija je dale a bóle zadwělowana, po tym zo dyrbjachu póznać, zo kapitalizm k rozšěrjenju noweho pohanstwa wjace přinošuje hač idiotiski statny ateizm hłupych NDRskich funkcionarow, kotřiž su swojich policistow nuzowali, z cyrkwje wustupić.
A dalša ironija stawiznow: Nawjace tych, kotřiž buchu nuzowani, z cyrkwje wustupić, njejsu zas zastupili, po tym zo je tak mjenowana křesćanska strona w Sakskej knježerstwo přewzała. Nawopak, wjele ludźi je hakle nětk wustupiło – cyrkwinskich dawkow dla. Třeća ironija: Křesćanstwo je starym pohanam – teologisce – takrjec ćěło wot ducha a duše wotrubało, ćěło, dotal žórło najwšelakorišich wjeselow kulinariskeho a erotiskeho razu, bu k centrumej hrěšnosće – hlej w tym zwisku kěrluše Wosadnika … Ale nětk runje w něhdyšich křesćanskich krajach so ludźo swojeho ćěła wjesela – we wellnesskupjelach, rjanych hosćencach a wot cyrkwinskich doktrinow wuswobodźenych splažnych poćahach.
To wšo na to pokaza, zo je nowe pohanstwo z duchownej mócu kaž w srjedźowěku stare křesćanstwo. Naši nowi bohojo njesedźa w lěsu abo na horje, ale w nakupowanišćach. Woni su najnowše a najtuńše twory, kotrež nam žiwjenje wolóžeja a porjeńšeja. Naši měšnicy su lěkarjo, kotřiž dale a wjac chorosćam wotpomhaja a naše žiwjenje podlěšuja. Naša nabožina rěka ciwilzatoriski, techniski a kulturny postup. Chcemy sej hromadźe rjane žiwjenje na zemi činić, do wěčneho žiwjenja chcemy snadź hišće někak wěrić, ale wěrić rěka njewědźeć … To płaći tohorunja za bamžow, wšako je samo jedyn předchadnik Benedikta XVI. z 20. lětstotka přećiwo swojim starobnym wobćežnosćam z bańkami wowčich fetow wojował.
Křesćanstwo je ze swojim swětonahladom doła sylzow a wotpuska za hrěchi ze zaměrom myta w njebjesach zwrěšćiło. Faktisce nichtó hižo chutnje do tohole systema njewěri. To naši duchowni wědźa a tohodla powědaja w prědowanjach najradšo wo ludźoch w cuzych kulturach, kotřiž su najebać chudobu ze swojim žiwjenjom spokojom. Strategiski problem tajkeho nabožneho powučowanja: Tež tute kultury so žedźa za wjac derjeměćom, a jeli je wone potom přišło, je z pobožnej spokojnosću nimo.
Tak je Čornobóh tola dobył – tysac lět po jeho poražce.


text: Budyšin/Biskopicy (SN/mwe). Wot spočatka lěta hač do srjedź februara su hłownje w Budyskej chorowni 17 pacientow z diagnozu gripalneho infekta lěkowali, w Biskopičanskej runje telko. K tomu přińdźe pjeć pacientow w Budyskej chorowni z diagnozu wirusowa gripa. Generelnje běchu wšitke starobne skupiny potrjechene, wot małeho dźěsća hač k staršemu čłowjekej. Najstarša pacientka bě 83 lět. W Biskopičanskej chorowni je ličba ludźi, kotřiž běchu na zahorjenje płucow abo na bronchitis schorjeli, minjene dny přiběrała. Ličba chabła mjez pjeć do dźesać pacientami na dźeń. Čujomne znamjo normalneho wirusoweho infekta su drapanje w šiji, šnupa, kašel a třichanje. K tomu přińć móže často tež hłowybolenje. Infekt wupřestrěwa so relatiwnje pomału a so spěšnje zaso zhubi. Po něhdźe dwěmaj do třoch dnjach je wjeršk docpěty a pacientej so zaso lěpje dźe.


text:
Mjymjecko Dymokratyczno Republika
Mjymjecko Dymokratyczno Republika (Dydyery) to bůło państwo we strzodkowyj Ojropje, utworzůne 7 paźdźerńika 1949 na teryńe sowjeckij uokupacyjnyj sztrefy we Mjymcach a sowjeckij tajli Berlina (Wschodńi Berlin). Mjało 108 333 km² wjyrchu a mjyszkało we ńim ůng. 17 mln. ludźi. Stolicům MDR bůła wschodńo tajla Berlina. We MDR panowoł socjalistyczny ustrůj ze "przewodńům śyłům" kero stanowjůła Sozialistische Einheitspartei Deutschlands (SED, śl.: Socjalistyczno Mjymjecko Partyjo Jednośći), a planowo gospodarka. MDR upodła we 1989 roku, 9 listopada zbulůno Berliński Mur, a 3 paźdźerńika 1990 jeji terytoryjům przikuplowano do Federalnyj Republiki Mjymcůw.


text:
Sprjewja
Sprjewja jo něźi 400 km dłujka rěka, kótaraž běžy pśez zwězkowe kraje Sakska, Bramborska a Barliń. Zachopjeńk rěki jo we Łužyskich górach. Sprjewja ma tśi žrědła: w Habrachćicach, Neugersdorfje (abo gsb. Nowe Jěžercy) a pśi Kotmarje. Z górow běžy rěka pśez Budyšyn a Łužysku nižynu do Dolneje Łužyce. Ako nutśikokrajna delta Sprjewje zachopiju se slězy Chóśebuza Błota. W Barlinju wuliwa se Sprjewja do Habole.
W dolnoserbskich jsach groni se Sprjewi zwětšego jano Rěka.
Nejwažnjejše města pśi Sprjewji
Nejwažnjejše města a jsy nad Sprjewju:
Rěcki a pódlowe rěki wót Sprjewji


text:
Na nowym trawniku hrali a ponowjene hrajkanišćo přepodali
Serbske Pazlicy (aha/SN). Wjacorych přičin dla je mjez wjele Serbskopazličanami na lětušim wjesnym swjedźenju kónc tydźenja přewšo dobra nalada knježiła. Na jednej stronje bě to dospołnje ponowjene sportnišćo njeposrědnje při swjedźenišću. Za dohromady 110 000 eurow běchu tam płoninu zrunali, wysoke škitne płoty připrawili, nowe moderne wobswětlenje kaž tež kompletnu připrawu za krjepjenje natwarili. To zaruča, zo budźe trawnik stajnje zeleny. Njebjelčanska sportowa jednotka staraše so wo spěchowanske srědki a dósta je stoprocentnje připrajene. W kónčnej fazy pak so wujewi, zo planowana suma njedosaha. Gmejna Njebjelčicy tuž 18 000 eurow připłaći, a někotři sponsorojo projekt tohorunja podpěrachu.
Wosebje dźěći a młode swójby so wjesela, zo je Njebjelčanska gmejna za dospołne wobnowjenje hrajkanišća 2 000 eurow wudała. A nic naposledk je k dobremu poradźenju přinošowało, zo je lětsa prěni raz młodźina połnu zamołwitosć za planowanje a wotběh třidnjowskeho swjedźenja přewzała.


text:
Padocie, co ślōnske bajtle niyrade suchajōm ô ślōnskij kulturze i gyszichcie? Godocie, co psinco wiydzōm ô swojim Hajmacie? Zdowo sie Wōm, co rechtorōm je egal? Jak radzi wajocie, to wajejcie dalij.
Nale mogecie tyż dać pozōr na kōnkurs, kery mianuje sie „Silesia Incognita”, a kerego trzecij edycji Finał prawie skōńczōł sie we Tychach na Stadiōnie Miejskim. Kōnkurs zôrganizowały tysko Szkoła Podstawowo nr 37 im. Kornela Makuszyńskigo i Muzyjum Miejskie we Tychach.
– Pytania były richtiś ciynżke i ôszkliwie podchwytliwe – uznowo Aleksander Uszok, kery robił za przewodniczōncego jury – Kożdy manszaft mocka wiy ô Ślōnsku, zaroz mo sie tyn gyfil, co te bajtle naprowda przajōm Hajmatowi.
I to je prowda, szkolorze musiały ôdpedzieć na mocka pytań ô naszo gyszichta, geografijo i kultura. Na tyn bajszpil trzeba było poznać na zdjynciu Rotunda we Cieszynie abo Drei-Kaiser-Ecke, zidentyfikować prawo połednica i wiedzieć fto to bōł Maria Cunitz. Na kōniec finału aże sztyry manszafty miały tela samo punktōw. W nich znodły sie same frelki: z Tychów, Bojszōw, Katowic-Szopiynic i Bytōmia. We fest dramatycznyj dogrywce (kero, jak niyftorym sie zdowało, zetrwo aże do wieczora, bo dziōuszki poradzōm na wszysko ôdpedzieć), yntliś prziszło dran pytanie ô to, jake było piyrsze miano Daisy von Pless (tak naprowda mianowała sie Maria Teresa Cornwallis-West). „Teresa” – pedziały dziouchy ze Szopiynic, „Maria” – pedziały Agata Lis i Marcelina Szulc z Bytōmia i to ône wygrały latoś, dziynki czymu porajzujōm do Bruksele (tako nagroda fōndnoł im europoseł Marek Plura, patrōn hōnorowy kōnkursu). – Wyście sōm nojlepszo wizytōwka tego regiōnu, a z takich regiōnōw skłodo sie terozki Europa – pedzioł im Marek Plura. Inksze szkolorze tyż pojechały do dōm rade, skuli nagrōd fōndniyntych bez firmy Tauron i Optyk Green.
A wszysko napoczło sie trzi roki do zadku. – W szkole, kaj robia za rechtora (Szkoła Podstawowo nr 37 im. Kornela Makuszyńskiego we Tychach) mōmy nasz Klub Odkrywcōw Tajymnic Ślōnska – pado Marcin Melon, kery wtynczos prziszoł ku idyji zbajstlowanio kōnkursu inkszego ôd wszyskich – Bajtle rade suchajōm ô naszyj gyszichcie i roztōmajtych powiarkach. Pōmyślołech sie: po jakiymu niy mieliby my sprōbować eli to zafunguje tyż we inkszych szulach, pra?
Niykere mogōm sie dziwować: przeca Tychy to niy ma echt-ślōnske miasto, a mocka bajtli to krojcoki, abo i gorole. Nale rechtory ze Szkoły Podstawowyj nr 37 i manszaft z tyskigo Muzyjum Miejskigo (kere łōńskigo roku dokuplowało do organizatorōw) wiedzōm jak przedować wiedza ô Hajmacie, coby kożdy bajtel chcioł suchać. Tukej żodyn niy bydzie sie pytoł w kerym roku Hajnel Czworty Probus prziszoł dran za ślōnskigo hercoga, nale mogōm sie wos pytać co Probus mo spōlnego z Cristiano Ronaldo i Justinym Bieberym. Skuli takigo nowatorskigo podejścio, latoś do kōnkursu sztartło bezma sto manszaftōw ze cołkigo Ślōnska. Ôrganizatory godajōm, co na bezrok bydzie jeszcze lepij!
Oficjalne wyniki:
I miejsce: Marcelina Szulc i Agata Lis, SP 16 im. Marii Konopnickiej w Bytōmiu,
II miejsce: Agata Antos i Martyna Chlodek, SP 44 w Katowicach,
III miejsce: Emilia Wybraniec i Kinga Szafron, Gminne Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi im. Roku Jubileuszowego w Bojszowach
Tekst: Adam Papierniok
Zdjęcia: Artur Pławski


text:
Sernjany (SN/MWj). Wo šwarny čwak so Sernjany přichodnje powjetša. Po wjele běrokratiskim a čas rubjacym dźěle tam nětko nowu bydlensku štwórć wotkrywaja. Hłubokotwarske dźěła wot jutrow z połnej paru běža.
Dohromady 16 jednotliwych ležownosćow w Sernjanach nastawa, dwanaće we wonkownym kruhu, štyri w srjedźišću. Dźewjeć twarskich městnow je předatych, sydom potajkim maja hišće w poskitku, a to tři we wonkownym kruhu a štyri nutřkowne. Te by wjesnjanosta najradšo ručež móžno předał. Wšako dyrbja wudawki za wotkrywanje bydlenskeje štwórće zaso refinancować. Hač pak so to poradźi, wotwisuje wězo wot nawala zajimcow. Móžno, zo potom hišće dwě abo tři ležownosće změja, kotrež móhli tež pozdźišo hišće poskićić.
Na kóždy pad móža so młode swójby na gmejnskim zarjadnistwje w Róžeńće přizjewić, chcedźa-li sej na kromje Sernjan rady swójski dom natwarić. Kwadratny meter poskića gmejna za 40 eurow. Wo někotrych wuměnjenjach, kotrež maja so w Sernjanach dodźeržeć, informuje wobtwarjenski plan. Tón wob- hladać móža sej zajimcy tež na internetnych stronach gmejny Ralbicy-Róžant.


text:
Winston Churchill
Winston Churchill (rodz. 30 listopada 1874 we Blenheim Palace, um. 24 styčna 1965 we Lůndyńy) – brytyjski polityk, stratyg, pisoř a historyk. Dwa razy bůu prymjerym Wjelgij Brytańije. We 1953 erbnyu Nagroda Nobla we literatuře, za uopracowańo historyčne, kej The Second World War, The World Crissis a A History of the English–Speaking Peoples. We 2002 wygrou we abštimůngu na nojwybitńyjšygo Brytyjčyka we gešychće. Brou udźou we kůnferencyje můnachijskij a kůnferyncyjach we Teherańy, Jouće a Počdamje, kaj wlazowou we skuod Wjelgij Trůjki. Jymu je připisywane autorstwo kůncepcyji Stanůw Zjydnočůnych Ojropy.


text:
Rewolucji w Chorzowie szło sie spodziywać. Ruch zdegradowany do I ligi (dobrze że yno) musioł sie liczyc z ôdynściym poru ambitnych groczy, kerych zresztōm ani niy próbowali przi Cichej przitrzimać. Eźli klub, kery dłōgo bazowoł w wielkim kōnsku na „swoich”, uratujōm tera auslyndry?
Kej godka ô chorzowskich emigracjach, zaczōnć trza od Przymka Bargiela. 17-letni fusbalista z Rudy Śl. je już ôficjalnie groczym AC Milan. To piyrszy ślōnski reprezyntant w ekipie, kero 7 razy dźwigała Puchar Europy. Wartko drugi Pirlo czy Inzaghi ś niego niy bydzie, ale jeszcze kaś ô nim usłyszymy. Dwōch inkszych synkōw z Rudy, kerzi jednak już trocha wiyncyj poszpilali w Ekstraklasie, niy szukało daleko. Martin Konczkowski kludzi sie do Glywic a Michał Koj wybiyro Zobrze kaj groł jeszcze za bajtla. Niy wszyjscy kibice Niybieskich telki decyzje poradzōm lekko przetrowić. Mie gynał niy dziwiōm – po blisku, sztyjc na Ślōnsku, sztyjc w Ekstraklasie. Ôba majōm już pewny plac w 11-stkach.
Sōm jednak bardzij „gorki” kierunki. Mateusz Cichocki idzie do Zagłębia Sosnowiec. W przipadku grocza z Warszawy, to jednak niy dziwi. Bardzij zaboli ślōnskich kibicōw transfer Łukasza Monety do Legii. Synek spod Raciborza trefio tamek już po roz drugi. Przikro bydzie sie dziwać na niego z „L”-kōm, ale c’est la vie… Trza ciś do przodku i robić piniōndze. Łukasz zaczyno na ławie.
Lista modych Ślōnzokōw, kerzi zostowiajōm Ruch kōńczy Michał Helik. Tym bardzij żol, że to wychowanek i synek z Chorzowa. Terozki ôblyko koszulka Cracovii i zarozki zostowo podstawowym sztoperym, a już w drugim ligowym szpilu szczylo zwyciynsko brama (1:0 z Lechiōm).
To sztyjc niy kōniec chorzowskigo exodusu. Z klubu poszło tyż poru starszych groczy (Grodzicki, Surma). Dziury łoto sie bliżyj niyznanymi auslyndrami z Bałkanōw czy Ameryki Płd. Mono pōmogōm jeszcze jakiś mode synki z rezerw. Na „tiki-taka” trza bydzie jednak doczkać. Na sztarcie 1:0 w pleca w Mielcu. W tabeli sztyjc z piōntkōm na minusie.


text:
Beschreibung
Rady by bur Worjech přez žeńtwu Mikławša, najmłódšeho z třoch swojich synow a tohorunja naslědnik na kuble, z Moniku, dźowku nahladneho bura-wudowca Pětranca ze susodneje wsy, swoje wobsydstwo rozmnožił. Ale kaž w žiwjenju tak je, přeco so wšo po přećach jednotliwca njeradźi. Mikławš nima ani wóčko za Moniku, ale zalubuje so do Hilže, kotraž je pola Worjechec kaž swójska dźowka žiwa a tam mjeztym na rjanolinku wotrostła. Z tym pak so připowěduje harmoniskemu žiwjenju na kuble pod worješinu katastrofa.
Dotal njewozjewjena nowela ze zawostajnstwa Antona Nawki (1913-1998) wuńdźe 2003 składnostnje jeho 90. posmjertnych narodnin.


text:
Swoju premjeru dožiwi wčera w Berlinskim kinje Lichtblick film z mjenom „Weißkohlraumschiff“ wo lońšej turneji serbskeje hudźbneje skupiny Berlinska dróha po Pólskej a Běłoruskej.
Berlin (ŠR/SN). Serbska folkpunk-skupina Berlinska dróha je wčera w Berlinje dokumentaciju wo swojej lońšej turneji po Pólskej a Běłoruskej předstajiła. Pask mjenowachu „Weißkohlraumschiff“, serbsce móhli jón pomjenować „Kosmiska łódź běłeho kału“. Režiser filma Robert Eckstein bě na prezentaciji přitomny, zo by na prašenja wotmołwił. Po předstajenju da serbske hudźbne duwo unplugged-koncert.
Wobsadka kosmiskeje łódźe w filmje běchu pianistka a spěwarka skupiny Uta, husler Paul, manager Pijotrek a chronikar Robert. Šofer respektiwnje pilot bě najstarši a najnazhonićiši čłon cyłka z mjenom Łukasz. Reportaža wjedźe přihladowarjow z Berlina přez Pólsku dale do Běłoruskeje a je zdobom mjezy překročacy roadmovie. Myslimy-li na Běłorusku, je zdźěla ćežko so stereotypow wzdać. Pućowanska dokumentacija pak pokazuje, zo je kraj wjac hač poslednja diktatura w Europje.


text:
Dźěžnikecy (CS/SN). 247 truckow a tak telko kaž hišće ženje je minjeny kónc tydźenja na lětuše zetkanje nakładnych awtow do Dźěžnikec přijěło. Městno, hdźež běchu něhdy nowonatwarjene syčomłóćawy wotstajeli, so runjewon pukaše.
Předewšěm swójbna atmosfera truckerow z cyłeje Němskeje a Awstriskeje do Dźěžnikec wabi. Lubowarjam wulkich pomolowanych nakładnych awtow z wjele chromom a lakom je tele zetkanje kaž paradiz. Widźeć běštej samo drjewjany domčk na kolesach a jězdźaca piwowa stwa Zhorjelskeje piwarnje. Najdlěši puć z něhdźe 700 kilometrami měješe nakładne awto z Ötztala w Tirolu.
Tež wobłukowy program móžeše so widźeć dać. Hižo pjatk wječor postara so countryjowa legenda Tom Astor wo kopaty połny swjedźenski stan. Sobotu zahorichu rejwarjo Budyskeje skupiny Exit ze swojimi poskićenjemi. Jedna z wobdźělenych spedicijow měješe ješćowu kanonu sobu a pryskaše ješć.


text:
15. oktobra
Wobsah
15. oktobra abo 15. winowca je 288. dźeń gregorianiskeje protyki (289. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 77 dnjow hač do kónca lěta.
PodawkiWobdźěłać
NarodninyWobdźěłać
- 1814: Michail Lermontow – ruski basnik, spisowaćel a moler
- 1815: Jan Boguchwał Markus – delnjoserbski farar, zběraćel ludowych pěsnjow, přećiwnik rewolucije 1848/49
- 1859: Kosta Lewanowič Chetagurow – osetiski basnik, spisowaćel a moler
WumrěćeWobdźěłać
- 1803: Bosćij Michał Wićaz – serbski krajnobohotski wićežny bur, korčmar, braška, ludowy basnik
- 1872: Handrij Zejler – wuznamny serbski basnik, załožer serbskeje narodneje literatury
- 1959: Stepan Andrijowyč Bandera – ukrainski nacionalist
Swjate dnyWobdźěłać
- katolski: Terezije z Avile
- ewangelski: Jadwigi Šleskeje


text:
Nojlepsze sōm1 te proste dania, we kerych2 mōmy trzi podstawowe składniki i kołży3 smak moł szansa sie poasić4. Te danie je tak ajnfachowe5, że żech sie nawet myśloł, że to możno je i za mało wynołkwiōne6 jak na Chopa w kuchni, ale tyn smak bōł tak dobry, że musza sam tyn recept7 wciepnōńć8.
Co potrza?
2-3 kolby majsu
300 g biołego wōsztu (moge być taki jak na grilla)
100 g nudli9 (joł żech mioł japōńske nudle soba- ze mōnkōm gryczanōm, ale mogecie sie sam wziōńć i ajnfachowe nudle do spagetti abo take do łazankōw)
1 cebula
łeżka masła
sōl i pieprz
Majs uwarzcie10 – abo kupcie sie taki uwarzōny, ale niy ze puszki, bo tyn moł inkszy11 smak. Nudle tyż uwarzcie- chyba, że tak jak mie ôstało12 Wōm trocha ze wczoraj 😉 Pokrejcie13 wōszt na małe kōnski14 i przipiyczcie na patelni. Jak już bydzie fajnie przibrōnołcōny15, to dociepcie16 do niego pokrajanoł cebula. Ôd kolby majsu ustawiōnyj piōnowo ôdkrowejcie17 nożym ziorka, kere sie bydōm18 ukłołdać19 we take fajne szajby20. Jak już cebula sie zeszkli, to dociepcie na patelnia majs, dejcie tam łeżka masła dosmakujcie solōm i pieprzym, i już po robocie. Tera już yno ôstało Wōm „pucowanie21” talyrzōw 😉 Smacznego 🙂
1są; ō- samogłoska w wymowie między o i u
2których
3każdy
4pochwalić
5proste
6wymyślne
7przepis
8wrzucić
9makaronu
10ugotujcie
11inny
12zostało
13pokrójcie
14kawałki
15przypieczony
16dorzućcie
17odcinajcie
18będą
19układać
20plastry
21„czyszczenie”


text:
Arrows Ôstrawa majstrym Rep. Czeskej
Gōrny Ślōnsk baseballym stoi? Dwa tydnie tymu polskŏ liga wygroł KS Silesia Rybnik, a wczorej piyrszy rŏz w historyji majstrym ôstali baseballŏrze ze Arrows Ôstrawa. Manszaft tyn mŏ swōj szportplac we ślōnskej tajli Ôstrawy, a gynau we Porubie.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
We finale Arrows Ôstrawa mierzōł sie ze manszaftym Draky Brno, kere ôd 1995 do 2017 roku bōłu 21 razy majstrym ligi czeskej!
Ôstatni szpil Arrows Ôstrawa wygrało we Brnie 5-3, a cołkŏ finałowŏ seryjo 3-1. Kapitan Arrows Ôstrawa, Aleš Navrátil, pedzioł, co ôba manszafty bōły jednako dobre, ale baseballŏrze ze Ôstrawy mieli wiynkszy gōd wygranej i to zadecydowało ô majstrze.
Manszaft ze ślōnskej Ôstrawy bōł założōny we 1973 roku. Nojpiyrw grali pod mianym Plamen Poruba, a ôd 1997 roku grajōm już jako Arrows Ôstrawa.
Fotki ze profilu: https://www.facebook.com/arrowsostrava/ – autor Ladislav Svenčik ©.


text: Aktorzy: Dorota Androsz, Mirosław Baka, Justyna Bartoszewicz, Piotr Biedroń, Magdalena Boć, Małgorzata Brajner, Agata Bykowska, Monika Chomicka-Szymaniak, Piotr Chys, Katarzyna Dałek, Katarzyna Figura, Krzysztof Gordon, Jerzy Gorzko, Grzegorz Gzyl, Sylwia Góra-Weber, Marta Herman, Michał Jaros, Ewa Jendrzejewska, Anna Kaszuba, Katarzyna Kaźmierczak, Anna Kociarz, Dorota Kolak, Maciej Konopiński, Michał Kowalski, Mirosław Krawczyk, Joanna Kreft-Baka, Jacek Labijak, Piotr Łukawski, Krzysztof Matuszewski, Katarzyna Z. Michalska, Maria Mielnikow-Krawczyk, Marcin Miodek, Jakub Mróz, Marzena Nieczuja Urbańska, Robert Ninkiewicz, Zbigniew Olszewski, Małgorzata Oracz, Cezary Rybiński, Maciej Szemiel, Marek Tynda, Jarosław Tyrański, Piotr Witkowski


text:
Wyši měšćanosta Wojerec ma po woli radźićelow zrěčenje wotzamknyć
Wojerecy (AK/SN). Za saněrowanje Wojerowskeho dwórnišća je so tamniša měšćanska rada na swojim wčerawšim posedźenju wuprajiła. Jednohłósnje radźićeljo wobzamknychu, zo ma wyši měšćanosta Stefan Skora (CDU) ze zajimowym zjednoćenstwom za dwórnišćo hišće lětsa zrěčenje wo jeho saněrowanju wotzamknyć. W nim ma so zrjadować, kak chcedźa projekt financować a zwoprawdźić. Zrěčenje ma hač do lěta 2018 płaćić. Nošer saněrowanja dwórnišća je Wojerowske zajimowe zjednoćenstwo. Wobydlerjej Rainer Glausch a Thomas Gröbe je zastupujetaj. Wobaj běštaj naprawu 5. oktobra w techniskim wuběrku měšćanskeje rady předstajiłoj.


text:
K 400. jubilejej Noweje Wjeski wulkotny swjedźenski ćah wuhotowali
Nowa Wjeska (BW/SN). Z kulturnym programom Wudworskich rejwarjow a Přezpólnymi, z Hudźbnym ćahom Wětnica/Čorny Chołmc a z bjesadu je so wčera nawječor skónčił swjedźenski kónc tydźenja, z kotrymž spominachu w Nowej Wjesce na 400. róčnicu prěnjeho naspomnjenja wsy. Zakład jubileja je kniha Alfonsa Frencla „Podłu Klóšterskeje wody“.
Wot minjeneho štwórtka bě wjesne towarstwo z předsydu Křesćanom Korjeńkom na čole wjacore zarjadowanja organizowało. Tak zahajichu swój swjedźeń štwórtk z dźaknej Božej mšu, kotruž swjećeše wosadny farar Měrćin Deleńk. Pjatk běchu wjesnjenjo na literarny wječor pola Dyrlichec přeprošeni. Tam přednjese Benedikt Dyrlich swoje basnje, a Radworčan Měrćin Wagner dopominaše na spočatki Nowowješćanskeje rejwanskeje skupiny kónc 1950tych lět, z kotrejež wurosće pozdźišo Wudworski wjesny ansambl. Sobotu připołdnju steješe volleyballowy turněr ze sydom mustwami na programje, popołdnju bě dźěćacy swjedźeń. Wječor přizamknychu so reje z kapału JANKAHANKA a diskoteku.


text:
arabski
arabski
arabski (hornjoserbšćina)[wobdźěłać]
adjektiw[wobdźěłać]
Ortografija
Dźělenje słowow:
a-rab-ski
Semantika
Kolokacije:
- [1] arabska ličba
Přikłady:
- [1] Pokazuje-li so na teksty abo přispomnjenja w druhich zwjazkach, tak je to z wotpowědnej romskej a arabskej ličbu resp. z nadpismom teksta (tekstow) woznamjenjene. (Malink)
- Jedyn z nich, ja, sedźeše před njej a lećeše do Tunisa, zo by w předměsće Karthaga, wosrjedź romskich, feniciskich a arabskich rozpadankow skónčnje žadosći wotpowědował, kotraž so w běhu časa wottrjebowaše a z hórkej ironiju napjelnješe. (Koch)
Wotwodźene wopřijeća:
- arabšćina = arabska rěč


text: Mōnachium uczymy sie po leku. Roz, że czasu za wiela ni mōmy, dwa, że pogoda była tukej dugo “tako se”. Ale nadrobiōmy. Bez tyn weekynd połazilimy se po Olympiapark – terynie, kery postawiōny ôstoł skuli olimpiady we 1972 roku. Je tamek hala, lodowisko i stadiōn, a bai jeziorko i gōrka, z kerej to wszyjsko piyknie widać. A te wszyjskie farebne chałpki to Olympiadorf – wioska olimpijsko, w kerej 45 lot do zadku pomiyszkiwali dźwigocze, lotocze i pływoki, a tera nynajōm tamek… sztudynty! Wejrzijcie na nasz krōtki wander. 🙂


text:
Bytōm: znŏdły patrōnã przeciwlotniczõ, tōż wraziyły jã do auta z bajtlym
Srogõ niyôdpowiedzialność pokŏzały wczorej dwie bytomianki 32 i 34 lata stare. Kobiyty prziwiozły autym patrōnã przeciwlotniczõ do jednotki wojskowyj przi ul. Ôświyńcimskij. Społym z niymi we wozidle jechało pŏrã miesiyncy mode dziycio ôd jednyj z nich. Kobiyty znŏdły jã w pōmiyszkaniu ôd kamrata, co umar pŏrã dni wczaśnij. Patrōna z lŏt 20. ôstatnigo stoleciŏ do czasu przijazdu saperōw zabezpieczali mōndurowi z bytōmskij kōmyndy. Kobiyty mogōm terŏz ôdpedzieć za narażynie na niybezpieczyństwo dziycia. Ô jejich dalszym losie uzdŏ prokuratōr. Grozić im może nawet do 5 lŏt heresztu.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
Wczorej na wieczōr ôficyr dyżurny bytōmskij kōmyndy bōł uwiadōmiōny ôd jednotki wojskowyj, iże dwie kobiyty prziniosły patrōnã artyleryjskõ pewnikym z ôkresu II wojny światowyj. Skuli tego, że niewybuch bōł przed jednotkōm wojskowōm, do akcyje wkroczyli bytōmscy szandarzi. Mōndurowi do czasu przijazdu saperōw zabezpiyczali patrōnã. Jak sie pokŏzało, kobiyty niywybuch znŏdły w pōmiyszkaniu ôd kamrata, co umar pŏrã dni wczaśnij. Bytomianki uzdały zawiyź go do jednotki wojskowyj. Społym z niymi w aucie jechało pŏrã miesiyncy mode dziycio ôd jednyj z kobiyt.
Saperzi uzdali, iże je to patrōna przeciwlotniczõ z zapŏlnikym, kaliber 40 mm ô dugości kole 30 cm z lŏt 20 poprzednigo stoleciŏ. Zabezpieczōny niywybuch ôstoł przewieziony w eskorcie bytōmskij drogówki do placu przeznaczōnego do detōnacyje niywybuchōw.
Idzie sie wyforsztelować co by się mogło stać, keby ta patrōna eksplodyrowała, jak kobiyty przewoziyły jã autym. Bytomianki ôstały ôdpytane. Terŏz ô jejich dalszym losie uzdŏ prokuratōr. Grozić im może nawet do 5 lŏt heresztu.
Pamiyntejmy coby nigdy niy ruszać, a już na pewnikym niy przewozić niywybuchōw. Ô takim znŏlezisku trzeba zarŏz uwiadōmić nojbliższõ jednotkã Policyje.
Zdrzōdło: KMP Bytōm


text:
Miano kocik brzmi zŏcnie
Dzisioj Miyndzynŏrodowy Dziyń Kocika. Fto mŏ koty, może sie poczuć srogōm perzōnōm, bo w historyji mocka wielgich ludzi przoło kocikōm. Byli tyż take, co sie ich bŏli abo niy cierpiyli. Aleksander Wielgi bezmaść mdloł, kej uwidzioł kocika. Napoleōn zaś psikoł, jak wlŏz do izby, kaj piyrwyj bōł kot. Nale ô nich dzisiej niy bydymy gŏdać. Poôsprawiōmy ô tych, co kocikōm przŏli z cołkigo serca.
Dalszŏ tajla artykułu niżyj
W Chinach gŏdali, co kociki przinoszōm szczyńście. Terŏzki mogymy ôbejrzeć tauzyn lŏt stare ôbrŏzki, na kerych sōm cołke familije cuzamyn z kocikami. Kej przeniesymy sie na Bliski Wschōd, ôbejrzymy Mahomyta, kery mioł gŏdać kŏzania ze pelcowym kamratym na rynkach.
We średniowieczu uznŏwali kota za kamrata ôd heksōw. Kożdy bajtel wiy, co heksa musi mieć kocika, nŏlepij czŏrnego. Nale mało z nŏs wiy, co niy zŏwdy i niy wszyndzie tak było. Kej we IV storoczu przikludzili te zwiyrzynta do Irlandyje, wszystke ludzie zaczli jim przŏć. Gibko uznali, co kożdŏ bauerka mŏ mieć w dōma kocika. A w IX storoczu jedyn irlandzki mnich piyrszy szrajbnōł wiersz ô swojim kocie. Miyszkōł wtynczŏs w klŏsztorze w Niymcach. Szrajbowoł ksiyngi i filowoł na szpaski swojigo kocika Pangura Bàna i pisoł tak:
Jŏ mnich z kocikiym Pangurym
Kŏżdy majster w swojij sztuce
Pangur goni mysza
Jŏ poświyncōm sie nauce.
Pokōj, co mōm w ksiōnżkach
Kej hyr źwiynczny wola
Pangur ciszy niy zŏwiści
Bo mŏ grajfka swoja.
(…)
Jemu pysk z uciechy świyci
Kej mysza łapkōm chyci
Mie, kej jaki ausdruk chyca
Mocka sie lachajōm lica.
(…)
Kocik szampiōn – niy gŏdać
I mŏ swoje duchty jedne
Jŏ tyż wiym jak mōm robić
Eklerować co niewidne.
Srogi uczōny Erazm z Rotterdamu pisoł we brifie do kamrata, co kej przyjechoł do Anglije, a prziszoł kajś na byzuch, musioł dać kusika niy ino cołkij familiji cuzamyn z bajtlami, nale tyż kocikowi.
Kardynał Wolsey, kery radziōł Hajnelowi VIII (temu, co to sześć swojich babōw kŏzoł ukatrupić), przoł kocikōm fest. Broł je na roztōmajte trefy, zŏcne ôbiady i bodej na nŏbożyństwa. Bōł jedynym angelskim kanclerzym ze czŏrnym kocikym wele siebie.
Lyjo da Vinci namalowoł „Dama z łaskōm”, a gŏdoł, co „bodej nojmiynszy kocik to je dzieło sztuki”.
Richelieu – tyn, co prześladowoł sztyrech muszketerōw – mioł sztyrnŏście kotōw. Społ ś niymi w pryku i jŏd ś niymi przi stole. Kocikōm przŏli tyż Newton ôd slatujōncych jabłek i Aleksander Dumas, kery szafnōł Liga Ôbrōny Kocikōw, do keryj zarŏzki wleźli inksze kocie przŏciele: Charles Baudelaire i Guy de Mauppasant.
Mocka aktorów a prezydyntōw Ameryki przoło kocikōm: Fres Astaire, Charlie Chaplin, Liz Taylor, niy gŏdōm już ô Bardotce, kerŏ miała ptŏka na pōnkcie zwiyrzōnt. Koty były kamratami Lincolna, Roosevelta, Kennedy’ygo a Clintōna.
Winstōn Churchill do swojigo czŏrnego pupila ôbszatowowoł przi Downing Street ekstra plac we gabinecie i jŏdalni. Nelsōn, bo takie kocik mioł miano, nynoł ze Churchillym i robiōł za termofor.
W kożdyj gŏdce majōm jakeś miana do nojukochańszych perzōnōw – bajtli, babōw, chopōw. Niymce padajōm: Liebling, Maus abo Schatz. Angliki: Baby, Honey, Sugar abo Sweety. Nale już Francuzy gŏdajōm: Mon amour, Mon ange, Mon chat abo Ma chatte – mōj kociku, moja kociczko. Kociczko gŏdajōm tyż Czechy.
A jak padajōm Ślōnzoki? Niy gŏdocie aby do swojich bajtli, frelek, szacōw: „kociku”? Fto widzioł „Miłość we Königshütte”, możno pamiyntŏ, kej Brainerowŏ granŏ bez Grażyna Bułka gŏdała do Elwiry (dziouchy wyretowanyj ze Zgody bez dŏchtora Schneidera) „kociku”. A robiyła to tak maszketnie, co sie człowiekowi ślimtać chciało. Pamiyntōm, co kej mi było źle, mama mi gŏdali: „Niy starej sie kociku”. Czyli, mogymy sie medykować, co Ślōnzoki przajōm kocikōm, bo kej ftoś do ukochanyj perzōny padŏ „kociku”, to bezmaść przaje tym zwiyrzyntōm.
Beztōż wszystkie przŏciele kocikōw niych dzisiej poczujōm sie, kej srogie perzōny i poaszōm sie na naszym facebooku mianami ôd swojich kocikōw abo możno mŏcie jake fajne ślōnskie miana do naszych pelcowych kamratōw. Mark Twain mianowoł swoje kociki: Zaratustra, Beblŏk i Kwasek. Moje dwa mianujōm sie Bōmbōn i Michcia (podug tyj ze „Cholōnka” Janosza). A wasze jak sie mianujōm? Zaprŏszōmy do wciepowaniŏ mianōw a fotek knipsniyntych Waszym kocikōm.
Do tego tekstu korzystałach z ksiōnżki Madeline Swan „Historia kotōw”, a translacyjŏ kōnckōw wiersza ô Pangur Bànie na ślōnski narychtowałach podug wiersza „Mnich i jego kot”, przekłŏd Ernest Bryll a Gryjta Goraj-Bryll.
Mōnika Kassner. Historyczka i polōnistka, dziynnikarka, kero pisze po ślōnsku; autorka ksiōnżki dlŏ bajtli „Zaginione perły księżnej Daisy” i artykułōw m.in. do kwartalnika „Fabryka Silesia”; w latach 2011-2016 naczelnŏ redachtorka miysiyncznika “Ślōnskŏ Szwalba”.
Na przodku: Śnik ôd Michcie. Foto: MK


text:
Čorny Chołmc (UH/SN). Mjeztym hižo tradicionalnu domchowanku stej sobotu a njedźelu towarstwo Krabatoweho młyna a Domowinska župa „Handrij Zejler“ hromadźe z mnohimi pomocnikami w Čornochołmčanskim Krabatowym młynje přewjedli. A dokelž bě wjedro lěpše hač připowědźene, móžachu tam wopytowarjow po stach na nazymsce wupyšenym arealu witać.
Plany wopytowarstwa běchu dosć rozdźělne. Jedni mějachu hišće flair 5. Krabatowych swjedźenskich hrow před wočomaj a chcychu sej nětko Krabatowy młyn raz cyle woměrje wobhladać, kaž šěsćwosobowa Henkelec swójba z Kamjenca. Druzy so cyle zaměrnje na rjemjeslniske a předawanske stejnišća měrjachu, zo bychu sej tón abo tamny přirodny wudźěłk sobu domoj wzali. Dalši so hnydom za wupyšenymi blidami napřećo jewišću zesydachu a wottam wotměnjawy dwurěčny kulturny program wobkedźbowachu. Wuhotowali su jón nimo dalšich ćělesow Chróšćanscy muzikanća, kapała Horjany, Brětnjanske a Wojerowske dźěći w swojej narodnej drasće, Rakečanska dujerska kapała kaž tež dźěći a młodostni Kulowskeho kulturneho kruha.


text:
Jidąc stegna przëbliżaniô wama mni, abò też wcale, znónëch mùzycznëch karnów, ze słabòscą do rockòwi francësczi mùzyczi, mëszlã dzysô waji òdesłac do parisczégò karna Les Wampas (nie mëszlita, że to fejn zwãczné miono je?). Les Wampas grają ju ze sobą òd 1983 rokù, jich mùzyka je przëpisëwónô do punka ë téż do psychobilly.
Zamdlëwóm mòże na zôczątk słëchanié Les Wampas òd sztëczka “Never trust a guy who after having been a punk, is now playing electro” (w wòlnym dolmaczënkù: “Nigdë nie dôwôj wiarë chłopù, chtëren pò bëcô Punkã, terô elektroniczną mùzyka graje“) to fejn przëmiôr ùsôdztwa tegò rokòwégò karna, jaczi pòchôdô z singla z 2003 rokù. Sztczk nen je kritiką dzéjaniô Manu Chao, chtëren to pòdle mùzyków Les Wampas pòddôł sã systemie.
Czëtając, ju jaczic czas temù nazôd, wiadło Michôła ùsôdzoné pò kòncercé Cockney Rejects w Gdini móm sã ù niegò natkniãté na klip Dead Kennedys “Nazi Punks Fuck Off“. Sztëczk je pëszny ë je téż jednim z tich sztëczków co mie baro lubią, jakno ë karno co gò graje.
Jo … – przë ti leżnoscë przëszed mie ma mëszlã jinszi klip jaczi mòże òbôczëc na YouTube: Mano Negra z Jello Biafrą ë Sidi’H’B – klôrowny przekôz wespółdzejaniô lëdzi z róznëch placów Zémi.
Szëkôjta za tim na przëmiôr na youtube.com.
Bôczënk: Òbkłôdka platë pòdlégô ùsôdzczim prawòm ë pòchôdô ze starnów ot-vinta.com
Wczora to szło pò prôwdzé mie blós abò zaspiewac “He Maлa Бaбa kлoпoTy kyпилa Пopocя” abò wzyc sã do robòtë, bò przistãpù do nowëch kaszëbskòjãzëcznëch starnów nie bëło.
Z tima bitama ë bajtama to jakòs tak je, że rôz òne są, a rôz jich nie ma. Wczora prawie bëło nót je wëszëkac, a to doch nôlepszô robòta dlô Sznëpòrznika 😉 . W tim sznëpòrzeniém towarzëszëła mie ta frantówka He Maлa Бaбa kлoпoTy kyпилa Пopocя ùkrajińsczégò karna Ot Vinta, jaką mie drëch pòdesłôł (jesz rôz dzãka).
Nie bãdã ji trzëmôł blós dlô se, bò mëszlã, że czéj wa bãdzéta kòmùdni, to mòże òna wama téż hùmòr pòprôwi. 🙂
Frantówczi karna Ot Vinta (móm czëtë, że miono nie mô nick bëlnëgò òznôczac 😉 ) nalezeta tuwò .
Jeżlë òbôczôta jesz jaczi felë to proszã napisac ò nich do mie, nôlepi cëtëjąc to co sã wama wëskrzëniło – bãdzé to dlô mie wiôlgô pòmòc .


text:
Ryby zaso w srjedźišću
Klětno. We wobłuku 17. łužiskich rybowych tydźenjow su tónle kónc tydźenja hnydom wjacore zarjadowanja. Tak přeprošuja jutře, sobotu, wot 10 do 16 hodź. na rybarski swjedźeń při Klětnjanskim Maksimilianowym haće. W samsnym času přewjedu při Starym haće we Wysokej (Weißig) pola Wóslinka tradicionalne wułójenje. A zajutřišim, njedźelu, wot 11 do 14 hodź. witaja zajimcow w hosćencu „Wichowski dwór“ pola Wósporka na hornjołužiski rybowy bifej.
Na wulke kermušne wiki
Koćina. Při po wšěm zdaću słónčnym nazymskim wjedrje wočakuja jutře sta zajimcow na žnjowy dźakny swjedźeń a kermušne wiki, kotrež wotměja so wot 10 do 17 hodź. w Koćinskim zawodźe Krabatowy mlokowy swět. Wjeselić smědźa so wopytowarjo na mnohich direktnych zwičnjerjow z cyłeje Sakskeje, kotřiž tam swoje čerstwe žiwidła a dalše wudźěłki poskića. Mjez druhim móžeš sej tam swoju zymsku potrjebu běrnow zaručić, a to k wosebitej płaćiznje. Z najwšelakorišimi kulinariskimi wosebitostkami staraja so tež wo ćělne derjeměće wopytowarjow.
Posledni swjedźeń do přetwara


text:
Dny dołho móža swójby z dźěćimi w Hornjej Łužicy dyrdomdeje dožiwjeć: W Parku sawrijerow w Małym Wjelkowje móža sej dźěći abo wnučki mjez hoberskimi ješćerjemi z pradawnych časow hrajkać. Raj za dyrdomdejnikow, tola dospołnje z drjewa stworjeny, je Kulturna kupa Einsiedel ze swojim hotelom w štomje – to nihdźe druhdźe na swěće nimaće! W zwěrjencach a coologiskich zahrodach Hornjeje Łužicy wuhladaće – nimo eksotow – tež rědke zwěrjata, kotrež su poprawom we Łužicy doma, tola w přirodźe je lědma widźiš. Chcedźa-li so dźěći a młodostni sami gratu přimać, potom móža to na wšelakich burskich statokach abo jěchanskich dworach činić.
Wulět do wokoliny na konju je dožiwjenje – ale nimaće snadź tež lóšt na jězbu z historiskej parnej železnicu?
W dožiwjenskej kupjeli hodźi so tajki wotkrywanski dźeń skulojćić. Tola w horcym lěću drje budźe wokřewjenje w kupjeli pod hołym njebjom jara přijomne.
Sawrijowy park Mały Wjelkow (Foto: Juliane Mostertz)
Nic jenož swójby, ale tež skupiny dźěći a młodostnych su tu wutrobnje witane. Wočerstwjenišća towarstwa KIEZ, młodownje a šule w zelenym wabja w našej kónčinje z wulkim wuběrom zaběrow a mnohimi dalšimi poskitkami. Tak móža šulerjo a młodostni tójšto wo wobydlerjach Hornjeje Łužicy zhonić, nawuknyć a so zdobom zabawjeć.


text:
Přirada za serbske naležnosće města Wojerec so dale za to zasadźa, zo by serbšćina w zjawnosći prezentna była. W tymle zmysle su nětko wočiwidny krok dale přišli.
Wojerecy (AK/SN). Po nastorku přirady za serbske naležbnosće města Wojerec ma Jana Arnošta Smolerjowa dróha wot zawčerawšeho dwurěčne pomjenowanje. Manfred Robel a Maik Sachon z firmy Feindura staj nadróžnu tafličku w přitomnosći sobudźěłaćerjow měšćanskeho zarjadnistwa připrawiłoj. Přidatna taflička skedźbnja na serbskeho prócowarja Jana Arnošta Smolerja (1816–1884). „Dokelž ma wón wulke zasłužby jako wuwiwar a spěchowar serbskeje rěče, smy přidatnu tafličku jeno serbsce popisać dali“, podšmórny referent Domowiny a zastupowacy předsyda Wojerowskeje serbskeje přirady Werner Sroka. W krótkej narěči hódnoćeše wón Smolerja jako mnohostronsku wosobinu a jako budźerja serbskeho narodneho wědomja. „Jako Serbja so wjeselimy, zo je město Wojerecy po nim dróhu pomjenowało a so nětko tež wo dwurěčne wuhotowanje nadróžneje tafle postarało.“


text:
Na piwo a pomfritki so přeprosyć dała je zwjazkowa kanclerka Angela Merkel w Brüsselu. Turisća móžachu wobkedźbować, kak wona po prěnim dnju wjerškoweho zetkanja EU zhromadnje z francoskim prezidentom Emmanuelom Macronom, belgiskim knježerstwowym šefom Charlesom Michelom a luxemburgskim premierom Xavierom Bettelom w sławnym Brüsselskim Grand Place sedźeše. Zličbowanku zapłaćił je Xavier Bettel. Po njedźelnych wólbach w Luxemburgu wostanje wón drje premier.
Ze spodźiwnej maskeradu je muž w Dortmundźe spytał hosćenc wurubić. Po informacijach policije žadaše sej 33lětny w hosćencu pjenjezy. Maskěrowany bě ze spódnymi cholowami na hłowje. Korčmar a jedyn z hosći móžeštaj rubježnika přewinyć a přiwołanym zastojnikam přepodać, policija zdźěli.
Njewočakowany pjenježny dar štyrjoch milionow je mała francoska gmejna Courville-sur-Eure dóstała. 93lětna něhdyša dźiwadźelnica je sumu swojej ródnej wsy sto kilometrow juhozapadnje Parisa zdźědźiła. Dar je pak z wukazom zwjazany, zo maja pjenjezy za twar dźiwadłoweje žurle nałožić, nowiny rozprawjeja. Gmejnska rada je dar mjeztym přiwzała, kotryž je dwójce tak wysoki kaž cyłolětny etat gmejny.
Wotjězdku awtodróhi blokować dał je měšćanosta nakromneje štwórće Parisa, dokelž njebě městačko Chatenay-Malabry na wobchadnej tafli noweje awtodróhi A 86 naspomnjene. Blokada ma trać, doniž mjeno města na tafli njesteji, měšćanosta nowinarjam rjekny. Wón je sej toho wědomy, zo ma zawrjenje wotjězdki njepřijomne sćěhi za wobydlerjow. „Dźe wo to, ćišć na zamołwitych wukonjeć.“
Kamel při zwjazkowej dróze w Čornym lěsu je mnohich šoferow znjeměrnił. Zwěrjo steješe na parkowanišću bjezpo- srědnje při dróze w Freiburgu. „Wobsteješe strach, zo kamel na dróhu poběži“, policija zdźěli. Zwěrjo słušeše do pućowaceho cirkusa, kotryž bě w bliskosći swój stan natwarił. Wobsedźer bě zwěrjo na parkowanišću wotstajił, bjez toho zo by je přiwjazał. Wón bě sej wěsty, zo kamel na dróhu njepoběhnje. Policija jemu přikaza, zwěrjo na druhe městno dowjezć.
Z kolesom z Alaski do Južneje Ameriki dojěł je awstriski ekstremny sportowc Michael Strasser. Při tym je po swójskich informacijach nowy swětowy rekord nastajił. Wón trjebaše za 22 642 kilometrow dołhu čaru 84 dnjow, 11 hodźin a 50 mjeńšin, 15 dnjow mjenje hač při dotalnym rekordźe. Strasser bě minjene lěta hižo podobne wužadanja zmištrował.
We wokolinje konopjowych wikow je policija w Awstriskej 114 šoferow lepiła, kotřiž stejachu pod wliwom drogow a njeběchu hižo jězdźenjakmani. „To je zrudźacy rekord a přiwšěm jeno snadny dźěl woprawdźitosće“, měnješe rěčnik policije. Policija kontrolowaše šoferow, kiž běchu po puću na wjacore dny trajace cannabisowe wiki njedaloko Wiena abo su wottam přijěli. Wiki wěnowachu so po informacijach zarjadowarja „hojenskej rostlinje konopi“.
Najstarši muž Němskeje swjećeše wčera 113. narodniny. Gustav Gerneth je strowy a duchownje čiły, rjekny měšćanosta saksko-anhaltskeho Havelberga Bernd Poloski. Jubilar bydli přeco hišće w swójskim bydlenju. Wnučki a prawnučki jeho zastaruja. Po zbožopřeću je Gustav Gerneth wjesnjanostu na swoje klětuše 114. narodniny přeprosył.
Drogi město šokolody su cłownicy na lětanišću w Frankfurće nad Mohanom našli. Jako taflu šokolody w lisće z Boliwiskeje z roentgenowej připrawu bliže přepytowachu, napadny jim spodźiwny chłódk wosrjedź njeje. Dalši test bě pozitiwny. Kaž so wukopa, jednaše so wo kokain w hódnoće 600 eurow. Zas a zaso nachadźeja cłownicy ilegalne substancy w listach. Ze šokolodu poćehnjene drogi „je sej wosebje kreatiwna hłójčka wumysliła“, woni měnjachu.
Šuler w Pegnitzu chcyše sebi a sobušulerjam swobodny dźeń wobradźić. Na nuznikowych durjach přilěpi wón cedlku ze słowami: „Wjeselu so hižo na amokowy alarm štwórtk w druhej hodźinje.“ Šulerka cedlku nańdźe a informowaše hnydom direktora. Tón wobroći so na policiju, kotraž je so potom štwórtk z wučerjemi wo měrny dźeń w šuli postarała. Štó bě cedlku při durjach nuznika připinył, dotal jasne njeje. A to je tež lěpje tak, dokelž dyrbi tón ze „selenej“ zličbowanku policije ličić.
Pozdatneho hada dla su w Čěskej kupnicu nachwilnje zawrěli. Na wideju dohladowanskeho systema běchu něhdźe 40 centimetrow dołheho njeznateho reptila wuhladali, na čož kupnicu zawrěchu. Zwěrjo pak njejsu přiwšěm namakali. „Wěstota přistajenych a kupcow je nam najwažniša“, zdźěli rěčnica kupnicy we wuchodočěskim měsće Orlovje. Fachowcy tukaja, zo bě so had w kartonje bananow sobu do kupnicy dóstał.
Plantažu konopje w swojej chěži našoł je muž w saksko-anhaltskim Genthinje, po tym zo njebě tam hižo dlěši čas był. Překwapjeny wobsedźer domu wuhlada 500 rostlin we wjacorych rumnosćach domskeho. Skućićeljo běchu tam wjacore tanki wody a profesionalne wobswětlenje nastajili. Fachowcy krajneho kriminalneho zarjada pad nětko přepytuja.
Bjez orientacije, w cuzym kabaće a bjez swojeho Lkw-ja je šofer w Ludwigshafenje wotućił. 45lětny bě swoje nakładne awto minjenu sobotu na wulkoparkowanišću w porynsko-pfalcskim Schwegenheimje wotstajił a so w hosćencu wopił. Přichodny dźeń wón w 23 kilometrow zdalenym Ludwigshafenje wotući, bjez toho zo by wědźał, kak je do města přišoł a hdźe Lkw steji. Po wopisanju šofera, byrnjež jara njedokładnym, policija jeho Lkw namaka, tak zo móžeše wón dale jěć.
Runje hišće zadnjej sydle stej dowolnikej z Braniborskeje zwostałoj, po tym zo běchu njeznaći jeho awto na kupje Usedom pokradnyli. Wóz z wokrjesa Wódra-Sprjewja, wulki kaž transporter, steješe njedaloko přibrjoha w Heringsdorfje. Usedom je jako dowolnišćo w Berlinje a Braniborskej jara woblubowane, ale tež mjez paduchami kolesow a awtow.
Na wěsty čas abo scyła we wukraju bydlić, to móhło sej wjac hač połojca wobydlerstwa Němskeje předstajić, kaž rjekny 55 procentow ludźi při reprezentatiwnym naprašowanju instituta Yougov. 29 proc. z nich měnješe, zo njeběchu před lětomaj hišće k tomu zwólniwi. Hłowna přičina wupućować je nadźija na měrniše žiwjenje (38 proc.), wyšu žiwjensku kwalitu (33 proc.) a lěpše wjedro (31 proc.). Yougov bě so 2 109 dorosćenych prašał.
Dźěćo w radnicy zabyłoj staj mandźelskaj w Ludwigshafenje. Šěsćlětna holca je sobudźěłaćerjam měšćanskeho zarjadnistwa hakle po swjatoku napadnyła. Dokelž bě so jej wostudźiło, jako so staršej ze sobudźěłaćerjom rozmołwjetšaj, staj wonaj dźowce dowoliłoj so na chódbje wuchodźować. Jako woteńdźeštaj, staj dźěćo prosće zabyłoj. Sobudźěłaćerjo staršeju informowachu, zo byštaj po nje přišłoj.
Sydło ćěšenka w kófrowym rumje awta je w durinskim Nordhausenje zasadźenje policije zawinowało. Swědk bě wobkedźbował, kak něhdźe 30lětny muž sydło z dźěsćom zady do kófroweho ruma staji a wotjědźe. Při hnydomnym zasadźenju nastupajo pytanje za dźěsćom dožiwichu zastojnicy překwapjenku: Šofer transportowaše klanku swojeje dźowki w sydle: Holčka kładźe wulku wažnosć na to, zo ma tež klanka swoje městno w awće.
Zabytych a zesmudźenych całtow w kachlach dla su w Crimmitschauwje wohnjowu woboru wołali. Susod 30lětneho, w kotrehož kuchni so paleše, bě wobornikow informował. Ći pak dyrbjachu durje zakurjeneho bydlenja namócnje wočinić a podružnika budźić. Tón ležeše pjany we łožu a na całty w kachlach scyła wjace njemysleše. Z wěstotnych přičin dowjezechu jeho do chorownje.
Hodowne štomy za 260 eurow móža sej ludźo wotnětka w thailandskej stolicy Bangkoku skazać. Rjećaz kupnicow Villa skazanki za originalne štomy přijimuje. Předawać chcedźa je wot spočatka decembra, kaž rěkaše. Poskitk měri so na mnohich wukrajnikow ze zapadnych krajow, kotřiž z powołanskich přičin w Bangkoku bydla. Tući maja kóžde lěto wulke problemy, sej porjadny hodowny štom w stolicy wobstarać.
Pěši z koleskatymaj kófromaj na awtodróze po puću běštaj mužej sobotu njedaloko wotjězdki A 4 Budyšin-wuchod. Policistam wonaj rozłožištaj, zo staj po puću do swojeje ukrainskeje domizny. Wjacori šoferojo běchu zastojnikow alarmowali. Tući pěškow na přichodne parkowanišćo dowjezechu a powučichu, zo njesmětaj po awtodróze nóžkować. Zwotkel běštaj přišłoj, njeje znate.


text:
Praha (SN/MKWj). Zo su zjawne słyšenje k naležnosćam Serbow minjenu wutoru w Senaće čěskeho parlamenta w Praze wotměć móhli, je z wulkeho dźěla zasłužba muža, kiž so mjeztym wjele lět za wšo serbstwo hori. Jaromír Jermář, kiž je wot lěta 2006 senator, je so hižo wjacore lěta z mysličku nosył Serbam tajki wusahowacy podij skićić a jich naležnosće zajimowanej zjawnosći spřistupnić. Nětko je wón zarjadowanje z pomocu Towarstwa přećelow Serbow zwoprawdźił a sej tak sam són spjelnił, kaž wón po zakónčenju słyšenja rjekny.
Wo Serbach bě Jaromír Jermář prěni króć w šuli zhonił, kaž so dźensa 61lětny hišće derje dopomina. Tehdyši wučer powědaše wo hoberskich słowjanskich zlětach na horje Mužský pola Mladeje Boleslavy w 1930tych lětach, na kotrychž so tež Serbja prawidłownje wobdźělachu. Zetkanja běchu tak mócne, zo syły ludźi w lěće 1933 hitlerski režim nuzowachu někotrych zajatych Łužiskich Serbow zaso z jastwa pušćić.


text:
Oswald Mrózak
Arnošt Oswald Mrózak (němsce Ernst Oswald Mrosack; * 29. oktobra 1845 we Wulkich Ždźarach, † 7. meje 1934 w Budyšinku) bě serbski ewangelski farar a nabožinski prócowar.
Narodźi so jako syn wučerja a kantora Jana Mrózaka a młódši bratr Jana Hermana Mrózaka w Ždźarach a wopytowaše wot lěta 1858 Budyski gymnazij. Po zakónčenym studiju teologije w Berlinje nastupi 1872 swoje prěnje farske městno w Chołmje pola Niskeje. Wot 1874 do 1877 bě z fararjom w Malešecach a wot 1877 skutkowaše nimale 50 lět w Hrodźišću. 1925 poda so w starobje 80 lět na wuměnk a přesydli so k swójbje syna Pawoła do Budyšinka.
Mrózak nawjedowaše wjele lět serbsku ewangelsku prědarsku konferencu a bě serbski zastupjer w sakskej ewangelskej krajnej synodźe. Serbskich studentow teologije wuwučowaše po smjerći Jaroměra Hendricha Imiša w lěće 1898 w kóždolětnym serbskim prědarskim seminarje w Hrodźišćanskim farskim domje, mjez druhim tež w serbskej rěči. 1922 předa tutón nadawk ze starobnych přičin Budestečanskemu fararjej Moricej Domašce.
Wot lěta 1876 bě čłon Maćicy Serbskeje.
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Mjerwa, Gustaw Alwin: Nekrolog. W: ČMS 88 (1935), str. 70
- Malinkowa, Trudla: Farar Oswald Mrózak-Hrodźišćanski. W: Pomhaj Bóh čo. 10/1995
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Rudolf Kilank: Mrózak, Oswald. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 396


text:
PRZEGLĄDAJ OGŁOSZENIA W OKOLICY
Ciechanów (pow. ciechanowski w woj. mazowieckim), Legionowo (pow. legionowski w woj. mazowieckim), Nowy Dwór Mazowiecki (pow. nowodworski w woj. mazowieckim), Wyszków (pow. wyszkowski w woj. mazowieckim), Przasnysz (pow. przasnyski w woj. mazowieckim), Nasielsk (pow. nowodworski w woj. mazowieckim), Kazuń Nowy (pow. nowodworski w woj. mazowieckim), Ostrów Mazowiecka (pow. ostrowski w woj. mazowieckim), Pułtusk (pow. pułtuski w woj. mazowieckim), Majdan (pow. węgrowski w woj. mazowieckim)


text:
Waldemar Fornalik
Waldemar Fornalik (rodz. 11 kwjetńa 1963 we Myśleńicach) – ślůnski[1] fusbalok a tryner fusbalowy.
Je chowankym Ruchu Chorzów i sam groł cołko karjera fusbaloka. We seńorskim manszafće we 1983-1994 wystůmpjůł we 233 szpilach, a tryfjůł 4 tory. We 1989 erbnůł titel majstra Polski. Groł na pozycyji uobrůńcy abo půmagera. We 1993 zaczůn robić kej II tryner Ruchu Chorzów. We lotach 2012-2013 bůł selekcjonerym reprezentacyji Polski. Wuůnczas prowadźůł ja we eliminacyjach do Mistrzostw Śwjata, we kerych zajyli 4. plac i śe sam ńy zakwalifikowali.


text:
Wichita
Wichita je najwjetše město w ameriskim staće Kansas a namaka so praktisce w geografiskim centrumje Zjednoćenych Statow. Město ma dźensa nimale poł miliona wobydlerjow. Klima je tam kontinentalna – w zymje móže hustodosć jara zyma być, tola druhdy tež skerje ćopło a sucho. W lěću je nimale přeco jara horco, husto nad 40 stopnjow.
Wichita mjenuje so "powětrowa stolica swěta", přetož ma tam cyły rjad předewzaćow swoje sydło, kaž Boeing, Bombardier, Cessna, Learjet a tež jedyn projektowy běrow europskeho towarstwa Airbus.


text:
Z mnohimi hosćimi z delanskich wsow swjećachu kameradojo Ralbičanskeje dobrowólneje wohnjoweje wobory wčera dźesaćlětny jubilejny swjedźeń natwara noweje gratownje.
Ralbicy (aha/SN). Nahladny objekt, kotryž płaćeše před lětdźesatkom z přetwarom stareje šule něhdźe 380 000 eurow, skedźbnja na swislach z wulkim serbskim napisom na serbskosć Ralbičanskeje wobory. Nimo woponow gmejny Ralbicy-Róžant a Sakskeho wohnjowoborneho zwjazka wupřestrěwa tam wšěm widźomnje swj. Florian, patron wobornikow, swoju škitacu ruku. Hižo po dopołdnišej wulkej Božej mši, na kotrejž so wjacori kameradojo we wohnjowobornej drasće wobdźělichu, podachu so z wosadnym fararjom Šćěpanom Delanom a ministrantomaj do gratownje wobory. Farar gratownju požohnowa a wupraji wobornikam připóznaće za jich njesebične skutkowanje.


text:
Strowotniski zarjad ma kwalitu wody w jězorach za jara dobru
Kulow/Budyšin (SN/mwe). Jónu wob měsac přijědu přistajeni zamołwiteho labora w nadawku Budyskeho strowotniskeho zarjada a hygieny do Kulowskeje lěsneje kupjele, zo bychu tam probu wody wzali, z basenka a pitnu wodu ze syće. Prjedy hač je so lětuša kupanska sezona na tymle přewšo krasnym a w Serbach woblubowanym arealu 26. meje zahajiła, běchu tam fachowcy tydźeń do toho wodu jara dokładnje přepruwowali. Ale žane strašne bakterije našli njejsu. Na kwalitu wody dźě wosebje wjelelětny a nazhonity płuwanski mišter Uwe Kickel hlada. Tak do bližacych so njewjedrow přitok wody z Dubrjenskeho bahna zawěra, zo njeby so mazana woda do kupjele dóstała.


text:
Lětuše wjedrowe wobstejnosće ratarjow chětro wužaduja
Budyšin (SN/BŠe). Suchota nima lětsa žanoho kónca a po wšěm zdaću hišće dale traje. Kaž wjedrarnje wěšća, njebudźe přichodne šěsć dnjow žanych wjetšich spadkow. Hižo wot meje njeje so wulce dešćowało, zo móhli so rostliny na polach a łukach a štomy na zahrodach derje dosć wuwić. Přiwšěm njehodźi so to cyle pawšalnje za wšitke kónčiny we Łužicy rjec. Wjedrowy fenomen dźě bě wosebity. Mjeztym zo je so z blakami lało, njejsu ludźo druhdźe ani kapku spadkow měli. Hladajo na ratarske zawody su tak pod wuskutkami suchoty njesměrnje ćerpjeli a maja tak wjele mjenje wunoškow.


text: Budyšin (CS/SN). Dźesać zajimcow wobdźěli so sobotu na informaciskim zarjadowanju w Budyskim Kamjentnym domje, na kotrymž rozłožichu čłonojo wobydlerskeje iniciatiwy „Budyšin wostanje pisany“ móžnosće, kmótřistwo za ćěkancow přewzać. Při tym so wujewi, zo su w domach za požadarjow azyla tuchwilu přewažnje młodźi mužojo, ale kmótřistwo přewzać chcedźa předewšěm žony. Ke kmótřistwu dóńdźe sobotu mjez jeničkim muskim zajimcom a syriskim ćěkancom, kiž je bjez žony, za to pak ze swojim wosomlětnym synom w Němskej.


text:
Namibijo
Namibijo (Republika Namibije, ang. Republic of Namibia, afrik. Republiek van Namibië, mjym Republik Namibia) – państwo we połedńowyj Africe, nad Atlantycki Uoceanym (mo 1572 brzygowyj lyńije). Grańica mo s Angolům, Botswanům, RPA, Zambijům a Zimbabwe. Dowńi kraj bůł mjanowany "Połedńowo-Zachodńo Afrika".
S anfanga zaśedlůno bez Buszmynůw a Hotyntotůw. Skiż trudno dostympnych brzygůw a ńygośćinnygo, skalistygo a pustynnygo lůndu, bez dugszy czas uomijano uod Ojropejcykůw. Pjyrsze ojropejske pośadłośći założyli sam Ńiderlandczyki we XVIII stoleću (Wjelorybjo Zatoka a Wyspa Halifax). Uod 1884 uostała mjymjyckům kolůńijům pode mjanym Mjymjecko Połedńowo-Zachodńo Afrika. We 1915 zajůno bez armijo RPA, ńyskorzi, we 1920, uostała jeji mandatowym terytoryjům.
We 1959 powstało SWAPO, kere bůło uorgańizacyjům walczůncům uo ńypodległość lo Namibije. We 1968 Uorgańizacyjo Zjydnoczůnych Norodůw půmjyńůła mjano kraju na Namibijo a uodebrała RPA mandat do kůntroli nad Namibijům. RPA ńy uznała tyj decyzyje a durch Namibijo uokupowała, aże po 1990 rok.


text:
Słowacyjo
Słowacyjo, Słowacko Republika (sł.: Slovensko, Slovenská republika) – państwo strzůdlůndowe we Ojropje Strzodkowyj. Grańica mo ze Austryjům (127 km), Polskům (597 km), Czeskům Republikům (240 km), Ukrajinům (98 km) a Madźarůma (678 km). Cołko dugość lůndowyj grańicy je 1740 km. Słowacyjo ńy mo dostympu do morzo. Do 1993 bůła tajlům Czechosłowacyje. Stolicům kraju je Bratysława, kero leży nad Důnajym, wele grańicy ze Austryjům a Madźarůma. Uod 2004 roku Słowacyjo je we Ojropejskij Ůńiji. Tajluje śe na uoźym tajli, kere majům mjano krajůw.


text: Budyšin (CS/SN). We wobłuku Maćičneje akademije zbližištaj Mechtild a Wolfgang Opel minjeny štwórtk připosłucharjam w Budyskim „Wjelbiku“ z dwuhodźinskim přednoškom njewšědne žiwjenje polarneho slědźerja Jana Awgusta Měrćinka. Lěta 1817 w Hrodźišću rodźeny nałožowaše swoju maćeršćinu serbšćinu, němčinu a čěšćinu, kotraž bě prěnja rěč jeho druheho nana. Při wukubłanju na šewca w Małym Wjelkowje zezna wón Ochranowske bratrowstwo. 1844 pósłachu jeho jako misionara do Labradora. Měrćink so z Inuitami spřećeli a nawuči jich čitać, pisać, ličić a wědu wo swěće. Ale tež wón tójšto wot Inuitach nawukny, mjez druhim jich rěč a kak z kajakom kaž tež psyčimi sanjemi wobchadźeć.


text:
Wjechoł na rōndo pod prōnd
Wjechoł pod prōnd na rōndo. Na szczyńście ô wszyjskim ôstali wartko poinformowani szandarzi, co po chwili byli już na placu i chyciyli kerowcy. Jak sie pokŏzało, chop mioł bez 2,5 promila alkoholu w ôrganiźmie. Funkcjōnariusze wziōnli 60-latkowi prawo jazdy, a jego sprawōm zajmnie sie terŏz gyricht. Grozi mu kara do 2 lŏt heresztu.
Zaś dobrŏ reakcyjŏ kerowcy prziniosła chyciynie ôd policyjōnōw niytrzyźwego kerowcy. Tym razym miyszkaniec Gogolina, jak jechoł ôd Krapkowic, dozdrzoł volkswagena, co jego jazda pokazowała, iże jego kerowca może być pod wpływym alkoholu. Przi wjyżdżaniu na rōndo jego kerowca pojechoł pod prōnd i niy patrzoł na inksze auta.
Jak sie pokŏzało, za kerownicōm siedzioł 60-letni miyszkaniec wsi Strzeleczki. Podszukowanie alkomatem pokŏzało, iże mioł ôn bez 2,5 promila alkoholu w ôrganiźmie. Funkcjōnariusze wziōnli chopowi prawo jazdy. Terŏz jego sprawōm zajmnie sie gyricht. Za jazdã pod wpływym alkoholu grozi kara do 2 lŏt heresztu, jak tyż wysokŏ sztrŏfa.
Wideo idzie ôbejzdrzeć na strōnie ôpolskij policyje.


text:
Szpoki
Szpoki (łać. Sturnidae) je familijo ptokůw ze raji ćamplowatych. Szpoki sům uobyczńe małe lebo strzedńij srogośći a chrobokożerne. Mocka gatůnkůw żywobyje na uoddykńůnych przestrzyńach a kupluje śe we stada.
Poradzům uůne udować roztomajte klangi, we tym inksze ptoki, ludzko mowa abo klang maszynůw (mimetyczne ptoki), a skirz tygo ńykere gatůnki sům trzimane we důmowej hodowli (ntp. Gracula religiosa).
Dowńij familijo szpokůw tajlowała śe na dwje podfamilije: szpoki prawe (Sturninae) a Buphaginae, te druge terozki uznowo śe za uosobno familijo.


text:
Witojcie młoji łostomili,witojcie
za łoknom cołkiem wiesna u nos,to i tys dobrze sie robi f kszokak,ryktuje sie drzewo na drugom zime, siykiry i piły posły f las i tero mom do Wos młoji łostomili takie zopytanie?
cy jak se urezem
-a nie dej Boze- giyre cy to nad kolanem cy pod kolanem,no moze nie cołkiem jeno se tak kapke pocharatom tom piłom to cy mogem zgłosić to jako wypadek i cy wypłacom mi łodszkodowanie.
problym jes f tym ze nimom papiyrof zek pszesed szkolynie na pilorza,ale jes jesce jenno pytanie,pszecio f sklepak jes masa piuł spalinowyk do amatorskigo uzycio i na takom piłe papiyra pilorza nie potrza,a jo pszecio drzewo f lesie amatorsko cioł lo siebie, nie na handel, wiync niek mi kto mondry łotpowiy ,a nie myślijcie zek jes
górol s Beskidu Wyspowego
moderatory a cy mogem załoncać ton link do strony Łotkryjbeskid wyspowy


text:
Zwjazk serbskich wuměłcow
Zwjazk serbskich wuměłcow z. t. je zjednoćenje serbskich wuměłcow, kotrež so w lěće 1990 załoži. Čłonstwo wobsteji z něhdźe 100 dźiwadźelnikow, rejowarjow, hudźbnikow, molerjow, spěwarjow a spisowaćelow.
Zwjazk serbskich wuměłcow je jako towarstwo z čłonom Domowiny a zastupuje so wot jednoho sobustawa w jeje zwjazkowym předsydstwje.
Wot lěta 1979 wuhotuje ZSW kóžde lěto mjezynarodny Swjedźeń serbskeje poezije.
Předsyda Zwjazka je wot apryla 2017 Jan Bělk. Dalši člonojo předsydstwa su Madleńka Šołćic, Jěwa-Marja Čornakec, Jan Cyž, István Kobjela a Michał Cyž.


text:
Eberhard Zobel před 30 lětami nowe drjewjane figury stworił
Smječkecy (AK/SN). Mjeztym zo w mnohich cyrkwjach Hornjeje Łužicy Bože narodki hakle patoržicu natwarjeja, je Smječkečanski hižo cyły adwent widźeć, nic direktnje w cyrkwi, ale w předrumnosći. „Chcych něšto stworić, štož wšitkich w adwenće zwjesela. Chcych pokazać, zo móžeš tež z jednorymi srědkami a z jednorymi formami tajki narodk zhotowić“, měni Eberhard Zobel z Kamjenca, wot lěta 1984 čłon předsydstwa Smječkečanskeje ewangelskeje wosady. Před 30 lětami je wón figury z chójnoweho a šmrěkoweho drjewa zhotowił.


text:
”...na postrzodku parkingu”
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi
takim niech sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie ”kursywom” na tóm czornóm szczałke w tej szarej kostce, kierom nóndzie zaroz pod spodkym.
Wiater prziżynie
Coby cosi zaimawego uwidzieć, trzeja sie po Cieszynie przeszpacyrować i to nejlepszyj w porzóndnych bótkach ze skorzanóm zolóm i rownych krómflekach. Tak żech też zrobił i w porzóndnych bótkach przeszpacyrowołech sie aże ku starymu motelu. Nie wiym jak downo, ale sie mi zdo, że isto ze dwa roki tymu, kierysi prziszeł na to, coby ty cesty ku Goleszowu i ku Skoczowu jakosi inakszyj zrychtować. Skyrs tego też isto na samym postrzodku postawili tam taki czyrwióno-biołe kolce, kiere udowo róndo. Cesta naopkoło niego mo dziure na dziurze, a ku tymu je to eszcze szure i w postrzodku mo trownik. Żodyn tam tego nie siecze, bo je to daleko łod rotuza i trowa bez ostudy rośnie se tam prosto ku niebu. Za porem miesiyncy jak to żodyn nie wysiecze to ta trowa bydzie uż miała isto takóm zwyżke, że auta kiere tam jeżdżóm doopkoła nie bydóm sie wubec widzieć. Nieskorzij s tych strómów, kiere tam wedla tego rónda rosnóm wiater prziżynie jejich nasiyni i na zicher za porem roków urośnie tam gojka. I to sie nazywo naprowde ekologija, bo samo sie zasieje, samo urośnie i samo kiejsi skapnie jak nie wydzierży tego smrodu łod autowych auspufów. Jak to ludzie prawióm, prowizorka dycki niejdelij wydzier-ży i też tymu tyn niesieczóny trownik, kiery tam je w postrzodku bydzie isto kiejsi turystycznóm atrakcyjóm. To dzisio ni ma wszecko s tych cestowych atrakcyji, bo jak kierysi se bydzie chcioł stanóć ze swojim auciskym wedla Biedrónki na Filasiewicza to uwidzi tam postawiónóm budke trafo ganc na postrzodku parkingu.
Mini słownik:
zola-podeszfa,
krómflek-obcas,
cesta-droga,
zrychtować-urządzić,
gojka-zagajnik,
szure-krzywe,
rotuz- ratusz,
auspuf-rura wydechowa,
ostuda-kłopot,
zwyżka-wysokość,
stróm-drzewo,
skapnie-zginie,
dycki-zawsze,
ganc-całkiem
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku


text:
Přerjadowanje nowotwarskeje kónčiny doskónčnje wotzamknjene
Rakecy (JK/SN). Z nowotwarskej bydlenskej štwórću a jeje wysokodomami w Rakecach su so tamnišia gmejnscy radźićeljo na swojim wčerawšim posedźenju zaběrali. Za tu štwórć mějachu woni zběhnyć wosebity status spěchowanskeje kónčiny. Tam bě gmejna ze spěchowanskimi srědkami Zwjazka a krajow we wobłuku programa přetwar městow na wuchodźe před 15 lětami wjacore bydlenske domy spotorhać a wotpowědne naslědne ležownosće připrawić dała. Wčera poda zastupjer zamołwiteje Drježdźanskeje firmy STEG Dieter Lamm radźićelam a zajimowanym wobydlerjam kónčnu financnu rozprawu.


text:
Wjele informacijow na posedźenju Malešanskeje gmejnskeje rady
Malešecy (CS/SN). Swój hospodarski plan za lěto 2017 je Malešanska gmejnska rada na swojim posedźenju zawčerawšim wobzamknyła. Přičina toho, zo móžachu to hakle nětko činić, je, zo bě jedna ze sobudźěłaćerkow gmejnskeho zarjadnistwa wjacore měsacy wupadnyła. Wona měješe wotewrjensku bilancu za nowy zličbowanski system doppik sobu zestajeć. W małym zarjadnistwje, tak wjesnjanosta Matthias Seidel (CDU) rjekny, móžeš tajkile wupad jeno ćežko narunać. Etat Malešanskeje gmejny wopřijima lětsa něhdźe sydom milionow eurow. Z toho je milion eurow za inwesticije předwidźany. Dróhi w Přiwćicach, na Delnjohórčanskim přemysłownišću a w Rakojdach za dohromady wjac hač 800 000 eurow su najwjetše projekty, kotrež zdźěla hižo zwoprawdźeja.


text:
Wicy jak 4 gòdzënë warałë lëteracczé warkòwnie zòrganizowóné bez Piotra Dzekanowsczégò, przédnégò redachtora Bëtowsczégò Kùriera.
W sedzbie Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô, 26 lëpińca 2008 r., na bëtowsczim zómkù zeszlë sã lëteracë jaczich czekawi pismienizna s-f ë ùtwórstwò negò ôrtu w kaszëbsczim jãzëkù. Prowadnikã pò swiece s-f béł prof. Edmùńd Wnuk-Lipińsczi, socjologa ë aùtór trzëksãdżi pt. Apostezjon, chtëren gôdôł ò tim, jak napisac bëlny dokôz s-f.
Pioter Dzekanowsczi dôł zeszłim w darënkù ksążeczkã pt. Nalazłé w Bëtowie – je to pierszô w historëji kaszëbsczi pismieniznë ksążka s-f napisónô w rodny mòwie.
Wicy jak 4 gòdzënë warałë lëteracczé warkòwnie zòrganizowóné bez Piotra Dzekanowsczégò, przédnégò redachtora Bëtowsczégò Kùriera.


text:
Źymja (łać. Terra) – trzećo we kolejnośći (liczůnc uod Słůńca) a pjůnto co do wjelgośći planeta Ůkłodu Słůnecznygo.
Nołokoło Źymje krůnży jydyn naturalny satelita – Mjeśůnček a prawdopodobńy dwa kśynžyce půłowe (kśynżyce Kordelewskigo) a wjelgo liczba sztucznych satelitůw. Stoło, stabilno uorbita mo tyż planetojida 3753 Cruithne, kero pozostawo we rezůnańśe s uorbitům Źymje beś ńykerych naukowcůw je uważano za drůgi kśynżyc Źymje.
Źymja uformowoła śe ůngyfer 4,5 milijorda rokůw tymu.
Źymja mo wuaśćiwo masa a grawitacyjo do utrzimańo atmosfery, kera chrůńi przed szkodliwym průmjyńowańym ultrafjoletowym, a tyž pole magnetyczne chrůńjůnce przed pochodzůncym ze Słůńca průmjyńowańym korpuskularnym.
Uoddalyńy uod Słůńca je waśćiwe do utrzimańo uodpowjydńij tymperatury. Uważo śe, aże czynńiki te sprzijouy powstańu żyćo na naszyj planeće.
Je nojwjynkszo s planet skalistych we Ůkuodźe Suůnečnym, a tyž kej dotychczas jydynym znůnym mjejscym wystympowańo żyćo.


text:
Na tym propōnuja dzisiej skōńczyć. To ostatnio relacjo w ramach „Szpilu miesiōnca” w tym sezōnie. Tōż dziynkuja piyknie i do zaś…
Legia mono i była lepszo, co potwierdzajōm tyż choby statystyki szlagōw, ale Piast na pewno na 4:0 w pleca niy zasłużōł. W piyrszej połowie prezyntowoł sie forgot dobrze.
Legia wygrywo i je o 3 punkty i wielki krok bliżyj majstra.
90+3 min. – Kōniec.
90+2 min. – Jeszcze Piast z roga. Walka o hōnor…
90+1 min. – Syndzia koże grać jeszcze 3 minuty.
89 min. – Piast sztyjc próbuje, ale defynsywa Legii biyda dzisiej zaskoczyć.
87 min. – Laga Legiōnistōw. Nikolić majtnōł sie i bal minōł słupek bramy Szmatuły.
86 min. – Badia próbowoł prostopadłego bala do ataku, ale przeczytali to obrōńcy.
85 min. – Szeliga próbowoł tera ofōmlować dwóch obrōńcōw. Na próbie sie skōńczyło.
84 min. – Fusbaliści obu ekip radzi byliby już chyba pod prysznicami…
82 min. – Mraz cyntruje z wolnego. Legia wybijo.
81 min. – W Legii Michał Masłowski za Kucharczyka
81 min. – Sapała wartko odnotowoł sie w hefcie syndzigo. Szkoda yno, że żōłtōm kartkōm.
80 min. – Nespor szczylo po długim rogu! Wele słupka.
79 min. – Śloz Vacek. Tym razym to niy bōł jego szpil. Na boisku Igor Sapała
77 min. – Nastympne zmiany. Vranjes za Jodłowca. Szykuje sie tyż swiyży grocz Piasta.
76 min. – Kucharczyk z roga na długi słupek. Piast sprzōnto.
75 min. – To trza było widzieć. Parada Szmatuły bōmbōn!
73 min. – Zmiany w Piaście i Legii. Ślezli Mak i Guilherme.
72 min – Piast w szesnostce Legii. Podwojōne kryci. Nic z tego niy bydzie.
71 min. – Wōm tyż odechciało sie dziwać na tyn szpil…?
70 min. – Nikolić i brama. Tera już chyba durs po ptokach.
69 min. – Elwer! Guilherme na zolu. Śmieje sie z decyzji syndzigo?
67 min. – za głymboko cyntra Piasta. Malarz pewnie chyto.
66 min. – Guilherme na zolu. Pōmoc medyczno na murawie. Zaczyno sie gra na czas.
65 min. – Wiyncyj placu mo Legia przi kōntrach, ale za wiela groczy niy cisnie sie do przodku.
64 min. – Legia na wyjazd. Piast musi ukłodać nastympny atak.
63 min. – Mraz opanowoł bal po długij cyntrze i szarpnōł skrzidłym. Rōg.
62 min. – Kucharczyk klupnōł z ciynzkij pozycji. Bal fōrt w trybunach.
61 min. – Korun faulowany przez Guilherme. Piast zaczyno ze swojij połowy.
60 min. – Bukata dobrze odebroł bez co mōg za chwila klupnōnć na brama. Malarz wybijo na rōg.
59 min. – Syndzia zapraszo dwóch groczy na klachy
57 min. – Mraz wybijo na rōg. Za chwila po cyntrze torman pewnie chyto bal.
56 min. – Barisić włazi za Zivca. Napastnik za napastnika.
Przegrano presa Vacka w środku pola i Legia wylazła z przewogōm. po dograniu Kucharczyka, Hamalainen wraziōł bal juz praktycznie do pustej bramy.
54 min. – 3:0!
52 min. – 2 na 2 wylazła Legia!. Szlag Hamalainena brōni Szmatuła.
51 min. – Tera Legia z ausu przi rogowej fance na połowie Piasta. Jędrzejczyk chcioł głymboko wciepnōnć bal pod brama, ale obrvna wyczyściyła.
50 min. – Hebert kepkōm po cyntrze z roga! Niy trefiōł czysto.
49 min. – Legia ewidynti odpuściyła wysoki pressing. piast mo wiyncyj placu
48 min. – Chycōny na spolōnym Zivec.
47 min. – Rykoszet po szlagu Szeligi i bal z biydōm dokuloł sie do tormana.
46 min. – Zaczła Legia, ale wartko straciyła bal. Szmatuła wkludzo go na nowo do gry.
Fusbaliści już na szpilplacu. Hneda zaczynōmy.
45+1 min. – To była brama do szatni. Piast niystety przegrywo. Szkoda bo Legia klupła drugo brama, w mōmyncie kej Piast zaczōn ich bardzij cisnōnć.
Guilherme niyuwachowany w szesnostce. Przijōn i wycylowoł gynał pod lewy słupek.
45 min. – Brama i już 2:0!
44 min. – Szuko tera Piast rozmańtych knifōw na obrōna Legii. Na razie gospodorze se radzōm.
43 min. – Zivec na zolu. Elwer? Syndzia koże grać dalij…
41 min. – Kiery to już rōg Legii? Na szczynści tym razym kōńczy sie niygroźnie.
39 min. – Bez godki nojlepszo laga piasta. Bal w szesnostce wycofany piyntkōm. Dograni do srodka na 11 meter i próba szlagu Vacka, po kierej niy wiadōmo czamu kamil dostowo żōłto kartka.
38 min. – Agresywnie z przodku Guilherme. Efekt? Piōnty meter.
37 min. – Piyknie Piast rozgrywo tera bal po cołkij szyrokości boiska. Na razie niy dowo to jednak wiynkszych efektōw.
36 min. – Ewidyntny spolōny Nikolicia
34 min. – Zawōniało dobrōm lagōm po stracie Legiōnistōw. Brakło jednego dokładnego podania i Nespor bōłby sōm na sōm z tormanym.
33 min. – Przi cyntrze niyuwachowany jodłowiec. Na szczynści niy wykorzystoł tego błyndu gliwickij defynsywy.
32 min. – Hebert za fest wypuściōł se bal i szczasnōł sie z przeciwnikiym. faul.
31 min – Groźnie po cyntrze. Szlag z ostrego kōnta zablokowany
30 min. – 30 metrōw od bramy faulowany Pietrowski. Guilherme psioczy na syndzigo.
Po nastympnej cyntrze z roga fest zamloło sie na piōntym metrze. Dużo było w tym cufalu, ale bal znod sie w necu. Brama zapisano Igorowi Lewczukowi.
28 min. – 1:0!
26 min. – Serio zablokowanych szlagōw Legii. Gospodorze majōm coroz wiyncyj do godki.
25 min. – Legia praje wylazła 2:2. na szczynści dograni Hamalainena zablokowane.
24 min. – Trocha ping-pōngu przed szesnostkōm i szlag Hamalainena. Dobrze chyto Szmatuła.
23 min. – Aus do Piasta i fol walki w środku pola.
21 min. – Zaś z roga gospodorze, kieryś z ich groczy siōngnōł bal gowōm, ale tyn polecioł w przeciwnym kierunku od bramki.
20 min. – Po rogu Legii w szesnostce Piasta zrobioł sie miszōng, kiery trwoł dobrych pora sekund
19 min. – Kucharczyk przeciepoł se bal za zawodnikiym Piasta, ale niż go oblecioł „wyjazd” zrobiōł obrōńca.
17 min. – Nespor agresywnie presuje tormana Legii. Bōł forgot blisko odebranio mu bala.
16 min. – Bal „miōd-malina” po pisce Pietrowski-Nespor. Napastnikowi Piasta bal zamatloł sie jednak miyndzy szłapami. ostatecznie klupnoł jeszcze na bramka, ale tormana ni mōgło to zaskoczyć.
14 min. – Na zolu Hebert. Guilherme chcioł go spresować, ale za niyskoro wraziōł szłapa i faulowoł.
13 min. – Coroz wiyncyj placu w środku mo Piast. Dłōgo pogrywajōm balym miyndzy sobōm.
11 min. – Tera dłōgigo bala niy dogōniōł Hlousek… Piōnty meter.
10 min. – Mak dostoł tera piykny bal wiyrchym od Vacka, ale obrōńcy Legii niy pozwolyli mu przijōnć.
9 min. – Tera próbuje Piast. prostopadły bal w szesnostka pokuloł sie jednak za plecami rozfechtowanego Vacka.
8 min. – Obrōńca Piasta odkludzioł bal za linia i zaś z piōntego metra zaczyno Szmatuła.
7 min. – Zivec wżon tera na sia mocny szlag Hlouska. Bal juz lecioł w strona bramki piasta.
6 min. – Terozki trocha placu na prawym skrzidle znod se Jodłowiec. jego cyntra wybito na rōg
5 min. – Terozki piyrszy roz groźnie szczyrknyły kości. Korun faulowoł Lewczuka.
4 min. – Po faulu Borysiuka, wolny do Piasta w środku boiska. Długo cyntra żodnego efektu jednak niy prziniōsła
3 min. – Bal krōtko rozegrany i wartko stracōny. Z piōntego metra zaczyno torman.
2 min. – Legia bydzie miała piyrszy rōg.
1 min. – Bal już w grze!
Syndzia gynał ciepnōł mōnetōm. Bal do Piasta. legia wybiyro połowa.
Z piyrszego składu Piasta wypod niystety Radek Murawski. Do gry wraco za to Kamil Vacek. poza tym wszyjscy zdrowi i na 100% prziszykowani do walki o majstra, abo raczyj jak woli trynel Latal, do wygranio nastympnego szpilu.
Gynał 15 minut dzieli nos od piyrszego gwizdka w dzisiejszym „szpilu o majstra”.
Składy:
Legia Warszawa: Malarz – Hlousek, Pazdan, Lewczuk, Jędrzejczyk – Jodłowiec, Borysiuk – Guilherme, Kucharczyk, Hamalainen – Nikolić.
Piast Gliwice: Szmatuła – Pietrowski, Hebert, Korun – Mraz, Szeliga, Bukata, Vacek, Mak – Zivec, Nespor


text:
Vancouver
Wspůłrzyndne: 49°16' N 123°07' W
Vancouver (IPA: /væːn'kʰuv̥ɚ/) je przibrzegowy sztad na połedńowym zachodźe Kanady. Je uůna we prowincyji Brytyjsko Kolůmbijo. Jigo mjano pochodźi uode George'a Vancouvera - ynglickigo kapitana a uodkrywce, kery podszukowoł uokolice Vancouver.
Vancouver je nojwjynkszům metropolijům we zachodńij Kanadźe a trzeće we cołkim państwje[1]. Je uůno jedno ze sztadůw, kere tworzům Regijůnalny Krys Metro Vancouver - Regional District Metro Vancouver, a tyż jydno ze mjast uobwodu Lower Mainland.
We sztadźe půmjyszkuje 611 000 ludźi na placu 114,67 km². We cołkij metropoliji je to 2,2 miljonůw na 2 878,52 km²[2][3] Vancouver je fest růżnorake etńiczńy. 52% ludźi ze mjasta a 43% ze metropolije ńy mo za swoja uojczysto godka godki ynglickij[4][5][6]. Mjasto śe fest gibko rozwijo a sům przwidywańo, aże wjelość ludźi we roku 2021 bydźe wjynkszo kej 3miljůny. Pode wzglyndym wjelośći ludźi Vancouver mo sztworty plac we Půłnocnyj Americe, po Nowym Jorku, San Francisco a Mexico City, przi czim we 2021 moge to być 2. plac.[7]
Mjasto leży půmjyndzy Ćeśńinům Georgia, a gůrůma. Mjasto bůło założůne we 60. rokach XIX stolećo, kedy przijechało sam kupa ludźi, kerych uogarnył Fiber Złota. Gibko Vancouver rozwinyło śe s małyj uosady we srogo metropolijo. Hawyna we Vancouver, po skůńczyńu budowy Panamskigo Kanału stała śe nojwjynkszům hawynům we Půłnocnyj Americe.[8][9]
Ekůnůmijo sztadu uopjyro śe na tradycyjnych sektorach Brytyjskij Kolůmbije: Bergmaństwje, Rolńictwje, Łůwje a Leśńictwje. Corozki barzij geltujům sektor usugůw a Turistika. Mjasto je tyż znůme kej trzeće nojwjynksze cyntrům prodykcyje filmůw a seryjalůw we Půłnocnyj Americe, po Hollywoodźe a Nowym Jorku. Roz na kedy na Vancouver godo śe Hollywood Půłnocy[10][11][12][13][14]. We Vancouver rozrasto śe tyż industryjo High-Tec a produkcyjo szpilůw kůmputrowych.
Vancouver bůł kupa razy poważany za jydno s trzech mjast s nojlepszymi warůnkůma do żywobyćo[15][16][17]. We 2007 roku uostało uznane do kupy ze Wjedńym za trzeće nojlepsze mjasto, jeli łaźi uo poźům żywobyćo, po Zurichu a Genewje[18][19]. Podug cajtůnga Forbes Vancouver mjoł we 2007 roku szůsto nojbarzi rozwińynto industryjo ńyruchůmośćůw na śwjeće, a drugo we Půłnocnyj Americe, po Los Angeles s USA[20][21]. We 2007 roku Vancouver bůło po Toronto drugym nojdrogszym do żywobyćo mjastym we Kanadźe, a 86 na śwjeće. We uůnym sůndażu bůły tyż Zurich a Genewa, kere zajůnły uodpedńo śůdmy a dźywjůnty plac[22]. We 2007 roku Vancouver uogoszůno tyż kej dźeśůnty nojbarzi snożny sztad na śwjeće[23].
We 2010 roku we Vancouver a Whistler, co uůne je rozlygowane 125 km na půłnoc, bůły Źimowe Uolimpijske Igrziska[24][25][26].
Gyszichta[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Podug archeolůgicznych wykopaliskůw uośedlańy sam pjyrszych ludźi napoczůnło śe mjyndzy 2500, a 7000r. przed Kristusym[27][28]. Sztad tyn je rozlygowany tam, kaj kedyś mjyszkały plymja Squamish, Musqueam a Tsleil-Waututh ze skupiny przibrzygowych Salis. Mjeli uůńi swoje uosady we dźiśyjszym Vancouver we takich placah, kej Stanley Park a zatoka False Creek, a tyż podług fjorda Burrard Inlet. Ńykere ze uůnych uosadůw dalij sům we North Vancouver, West Vancouver a Point Gray. Te teryny kej pjyrszy zbadoł we 1791 szpańelski uodkywca José María Narváez, ze kerym rok ńyskorzi poszoł George Vancouver [29]. Simon Fraser - bůł pjyrszym ojropejczykym, kery stanył tam, kaj dźiśo je Vancouver. We 1808 spłynył rzykům Fraser aż do West Point Grey, wele placu, kaj terozki je Universiti of British Columbia [30].
Sobi Fiber Złota , kery prziszoł sam we 1861 przińes ze sobům przez 25 000 ludźi, ze czygo nojwjyncyj ze Kaliforńije do ujśćo rzyki Fraser. Dźynki tymu napoczyło śe stałe uośedlańy śe sam ludźi, kere napoczůno śe na farmje McLeary wele rzeki na wschůd uode indjańskij uosady Musqueam, tam, kaj terozki je dźylńica Marpole[31]. Pjyła, kero postawili we Moodyville (teroźne North Vancouver) důł sam anfang lo drzewjannyj industryje, kero gibko sam śe rozwinyła danke zuůnaczyńu inkszych bretmilůw przi połedńowym brzygu zatoki, kere przinoleżała kapitanowi Edwardowi Stampowi. Stamp, kery zaczůn wycyckować strům wele sztadu Port Alberni postawjył pjyła we Brockton Pointe tam, kaj terozki je morsko latarńo, nale bez morske průndy muśoł uůn przeńeś śe na hulica Gore. Ńyskorzi ta pjyła stoł śe znůmy kej Hastings Mill. Zyjgywerk stoł śe cyntrům sztadu, zkerygo zuůnaczůło śe teroźne Vancouver. Do kupy ze napoczyńćym dźołańo transsyberyjskij bany znoczyńy pjyły słabnyło, a we kůńcu ja zawarli we rokach dwadźestych 20. stolećo [32].
Vancouver je jedyn ze nojmodszych mjastůw Brytyjskij Kolůmbije [33]. Nostympno ze uosadůw, zołożone trocha po Vancouver, to je Gastown, śe gibko rozwinyła we 1867, nauobkoło karczmy, kero postawjył John Deighton, mjanowany Gassy Jack[32][34]. We 1870 regjyrůnek prowincyje Brytyjsko Kolůmbijo zrobjył tam sztad, a zmjanowoł go Granville, na cześć brytyjskij mińistra Granvilla Levesona-Gowera. Ńyskorzi to mjasto wybrali, kej stacyjo kolyje transkanadyjskij.
Sztad, przemjanowany ze Granville na Vancouver bůł uoficyjalńy wpisany do rejestra, jako gmina 6 kwjetńa 1886 roku, to je we tym samym, kedy do mjasta przilozła Kolyj Transknadyjsko, keryj uostateczno trasa doł Henry John Cambil. Mjano lo sztadu wybroł William Cornelius Van Horne.
13 czyrwca 1886 mjasto śe hajcoło a zrobjył śe ś ńigo brantflek, nale gibko je uodbudowali a we tym sůmym roku zuůnaczyli sam pjyrwszo fojerwera. Mjato co mjało wele 1 000 mjyszkańcůw gibko śe rozwijało a juzaś przi kůńcu XIX stolećo 20 000 ludźi, a we 1911 aże 100 000[35].
Wczas fibera złota we Klondike we Vancouver handlyrze przedowali poszukiwaczům roztůmajte towary. Jedyn ze handlyrzůw, Charles Woodward uodymknył we 1892 pjyrszy towarowy dům Woodward's na winklu hulicůw, kere dźiśej mjanujům śe Georgia Street a Main Street. Do kupy ze Spencer's a Hudson Bay's Company bez cołke dźeśyńćoleće bůli to lidery we datalicznym przedaju.[36]
Za pjyrwa mode mjasto bůło uzoleżńůne uod epnych korporacyjůw, kej North West Company a Canadian Pacific Railway, kere mjały możebność do gibkigo rozwińyńćo Vancouver a jigo uokolicůw.
We czasie po Wjelgij Wojńe, wczas Srogigo Krizisa bůły we Vancouver haje a protesty uod Kůmůnistycznyj Partyje.
Przipisy
- ↑ Population of census metropolitan areas (2001 Census boundaries).
- ↑ Municipal Population Estimates 2007
- ↑ Province of British Columbia and Greater Vancouver Transit Authority (TransLink) Facts 2008
- ↑ 2006 Census: Population by mother tongue - cities
- ↑ City facts 2004
- ↑ 2006 Census: Population by mother tongue - Metro regions
- ↑ Vancouver
- ↑ doi= 10.2307/140264 Rise of the Port of Vancouver, British Columbia
- ↑ Port Facts
- ↑ Industry Profile
- ↑ Vancouver Film Industry
- ↑ Hollywood North: The Feature Film Industry in British Columbia
- ↑ Overnight visitors to Greater Vancouver by volume, monthly and annual basis
- ↑ Economic Profile
- ↑ Vancouver and Melbourne top city league
- ↑ Vancouver is 'best place to live'
- ↑ Vancouver world's second-best place to live: survey
- ↑ Vancouver leads Canadian cities in world survey
- ↑ Expensive cities: The global cost of living
- ↑ World's Most Overpriced Real Estate Markets
- ↑ In Pictures: World's Most Overpriced Real Estate Markets
- ↑ Toronto pegged as priciest place to live in Canada
- ↑ In Pictures: The World's Cleanest Cities
- ↑ Vancouver 2010 Election
- ↑ Vancouver 2010
- ↑ Vancouver to host 2010 Winter Olympics
- ↑ Stó:lo Culture - Ideas of Prehistory and Changing Cultural Relationships to the Land and Environment
- ↑ Greater Vancouver Book: An Urban Encyclopaedia.
- ↑ Greater Vancouver Book: An Urban Encyclopaedia
- ↑ History of City of Vancouver
- ↑ Raymond Hull, Vancouver's Past
- ↑ 32,0 32,1 A Brief History of Greater Vancouver
- ↑ CRANNY, Michael; Jarvis, Moles, Seney (1999). Horizons: Canada Moves West. Scarborough, ON: Prentice Hall Ginn Canada. ISBN 9780130123671.
- ↑ Gastown.org - History
- ↑ Chuck Davis: Greater Vancouver Book: An Urban Encyclopaedia
- ↑ Our History: Acquisitions, RETAIL, Woodward's Stores Limited


text:
Nowosće z posedźenja Bóščanskeje gmejnskeje rady
Bóšicy (JK/SN). Wjetšich starosćow a problemow Bóščanski wjesnjanosta Stanij Ryćer (Bóšćanscy rjemjeslnicy) a gmejnscy radźićeljo tuchwilu žanych nimaja. Wšitko běži po planje. To je rezimej wčerawšeho zjawneho dźěla posedźenja gmejnskeje rady. Radźićelow jeničce mjerza, zo so někotři wobydlerjo na Horje na porjad njedźerža a hałzy abo drjewo za chodojtypalenje na městnach wotkładuja, kotrež njejsu za to předwidźane. Nimo toho njeje scyła hišće dowolene hromady přihotować. W Jaseńcy kaž tež Bóšicach maja zamołwiteju, kotrajž so wo to starataj, zo so chodojtypalenje porjadnje přihotuje. Přeńdźenja přećiwo płaćiwym postajenjam chce gmejna čujomnje chłostać, runje tak ilegalne wotkładowanje smjećow. Tajke pady so w zašłosći w gmejnje časćišo jewjachu, kaž wjesnjanosta Ryćer zwěsći.


text:
Internec
Internec (łac. inter mjyndzy, ang. net nec, dosłowńy mjyndzynec) – uůgůlnośwjatowy nec kůmputerowy[1] lůgiczńy połůnczůny we jydnorodny nec adresowy uoparty na protokole IP (ang. Internet Protocol). Dostarczo abo wykorzistuje usůgi wyższygo poźůmu uoparte na telekůmůńikacyji i zwjůnzanyj s ńům infrastrukturze.
Historyjo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Poczůnki Interneca wjůnżům śe s powstańym Internecu ARPANET a śyngajům kůńca lot 60. XX wjeku, gdy amerikańsko firma RAND Corporation prowadźiła badańo studyjne nad możliwośćůma dowodzyńo i łůncznośći we warůnkach wojny nuklearnyj. Na podstawje jeji raportůw podjynto prace projektowe nad skůnstruowańym neca kůmputerowego kery by můg fůnkcjůnować půmimo zńiszczyńo jygo tajli.
Przipisy
- ↑ Andrev S. Tannenbaum w kśůnżce Nece kůmputerowe (ISBN 83-7361-557-1) zaznaczo, aże Internec ńy je pojydynczům śećům, ino necem necůw (co ńy pasuje do klasycznyj defińicyji neca kůmputerowygo)


text:
Beschreibung
Tak je nastała kniha z najwšelakorišimi temami a časami jednanja a rozdźělnymi stilemi pisanja. Tale literarna pisanosć je přewšo powabjaca, wšako je z wulkej wěstosću za kóždu čitarku a kóždeho čitarja něšto pódla, štož ju abo jeho zajimuje. Jěwa-Marja Čornakec na přikład wopisuje na žortne wašnje wuskutki lěkowanja ze »zelowym dynamitom«. Tež Jurij Koch je ze žortnym powědančkom wo wosebitym šerjenju zastupjeny. Někotři zhladuja do zašłosće, druzy wěnuja so dźensnišemu časej. Krótka zabawna lektura za dźeń a dlěše nazymske wječory.


text:
Chiemsee – cudne jyzioro, gryfne isle na nim, a ku tymu dwa zōmki, rajza szifym i sztyjc zocny landszaft naôbkoło. Trza co wiyncyj, coby noleżycie dychnyć?
natura
-
Na kraju wojewōdztw ślōnskigo i ôpolskigo, miyndzy korōnami strōmōw, ze ktajōncymi na wiosna bzym i magnoliōm naôbkoło, je skukany Pałac we Sławikowie
-
Pojyziyrze Palowickie mo wszyjsko, czego trza, coby pasownie dychnyć. Kolorskie sztreki, drōgi dlo piechciorzy i rozmaite zorty zwiyrzy i flancōw.
-
Dzisioj nawiydzōmy Monterosso, Vernazza, Riomaggiore, Corniglia i Manarola, tōż hyrskie italijskie Cinque Terre. We jedyn dziyń!
-
California State Route 1 to niy ma wygodno abo ykōnōmicznie ôpłacalno droga. Ale gryfniyjszyj sztreki miyndzy San Francisco a Santa Barbara niy znojdziecie.
Szpacyrowali tukej Kleopatra, Maximus ze “Gladiatora” i Daenerys Targaryen ze “Gry o Tron”. Kaj? We malućkij marokańskij wsi, kero po leku… sie buli.