text:
Chociwel
Chociwel (we zdrojach: Fryenwalde 1190, Vredenwalde 1321, Vriyenwald 1321, Nove Vrigenwalde 1329, Wreinwaldis 1338, Nygen Vrigenwalde 1492, Frienwalde, Freyenwalde 1652, Frienwolde 1760 (Ducatus Pomeraniae Citerioris Et Ulterioris Principatibus, Comitatibus, Urbibus Suis Definitiae Nova et Ampla Descriptio geographica), Freienwalde; miem. Freienwalde; mòżebné kaszëbsczé pòzwë: Frinwôłd, Friwôłd[Pòtrzébné zdrzódło]) – gard we stôrgardzczim krézu w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie.
Lëdztwò gardu: 3.266 (2009)
Wiéchrzëzna gardu: 3,67 km2
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


c: text/html

text:
W Žylowje jo swěśił 30. junija faraŕ na wuměnku Dieter Schütt swój 80. narodny źeń. Wušej hundert luźi jo tam pśichwatało, aby jomu swóje glukužycenja pśepódali. Kóńc julija, ako jo zasej měr był wu Schüttojc, jo se Casnik tam wupórał a jo narski był, co wón jo we tych 80 lětach wšykno dožywił.
Prědny zaśišć jo: Pla Dietera Schütta a jogo manźelskej Chrysty njejo pó 80. narodnem dnju žeden měr zaśěgnuł. Južo pśi telefonje, ako smej wucyniłej termin za rozgrono, jo wón gronił, až tuchylu zastupujo swójogo syna Hansa-Christopha, kótaryž jo faraŕ we Wjelcej. To groni, až tam pšawidłownje jězdźi, namše źaržy, zakopowanja wobstarajo a tak dalej. Ako jo casnikarka tam była, jo telefon zwónił tśi raze dla togo: Luźe su kśěli z nim wšake rědowaś za pśiducu namšu. Faraŕ Schütt pódpěrujo pšawidłownje teke namše w Picnju, Drjenowje, Módłej a Hochozy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Project Description
Swójbna schadźowanka
Dobra nalada a čiłe žiwjenje knježitej w Chróšćanskej wjacezaměrowej hali „Jednota“, hdyž so tam dźěći a starši ke kóždolětnemu swójbnemu popołdnju zetkaja. Rěčny centrum WITAJ přeprošuje zhromadnje ze župu „Michał Hórnik“ na tute zarjadowanje.
Nimo ramikoweho programa dawa tójšto zajimaweho a zabawneho za dźěći: Woni móža so při sporće wopokazać, eksperimentować, so při rěčnych hrach wubědźować, sej mjezwočo namolować dać, dekoratiwne paslenki zhotowić abo so na rejowanskej dźěłarničce wobdźělić.
Rěčne zamóžnosće serbskich a serbsce wuknjacych dźěći su tež při kompjuterowych a druhich hrach Rěčneho centruma WITAJ abo při logopediskich zwučowanjach prašane. Sportowe a wotpinanske poskitki kaž tež pokiwy k strowemu zežiwjenju z receptami k wupruwowanju skulojća poskitk tutoho popołdnja.
Při wšitkich poskitkach za dźěći wot žłobika hač k zakładnej šuli njezabudu zarjadowarjo tež na staršich. Woni dóstanu wotmołwy wot ekspertow na swoje prašenja a móža so při kofeju a tykancu do rozmołwow zanurić.


text:
Ci, kerzi regularnie czytajōm nasze posty, na isto majōm już w łepach jakiś ôbroz Lizbōny i myjszych miast wele nij. Na bildach idzie uwidzieć jako wszyjsko tam wyglōndo – stawiynia taplajōm sie w klarze, ludzie żyjōm se po leku, psy robiōm na sztreki i żodyn sie ô to niy staro. Stolica je ciepło, pełno turystōw, trocha umazano, ale durś gryfno.
W tym poście zbiyrōmy wszyjsko do kupy, coby pokozać Wōm kōmpletno Lizbōna. Place, ździebko kōnsztu, sztrasbana i futer. Żodnej godki ku szkubaczce, same kōnkrety. Dejcie pozōr – linki w tekście kludzōm abo do naszych inkszych postōw, abo do zajty infolizbona.pl, na kerej doczytocie co trza (werci sie!). Dzisioj tajla drugo – ôd L do Z! Piyrszo tukej – ôd A do K.
L – lecy kedy
Tak po prowdzie, to do mōmyntu szrajbowania tego tekstu, niy wiedzielimy, że coś takigo jak “lecy kedy” w ogōle je. A tu sie ôkazuje, że to taki synōnim do miana naszej zajty :O
No, ale nazot do Lizbōny – lecy kedy pōdziecie, to i tak znojdziecie co gryfnego. My tak zaszli pod Pałac São Bento – portugalski parlamynt. W żodnym przewodniku ani zajcie my go niy znodli, a wyglōndo naprowda gryfnie. Zresztōm niy yno ôn, bo i cało trasa z Bairro Alto, i landszaft przed pałacym, sōm tak samo piykne abo i lepsze.
M – muzea
W piyrszo nidziela kożdego miesiōnca lizbōńskie muzea idzie zwiydzać za fraj. W inksze dni trza płacić, a w pyndziałki trza spamiyntać, że wiyncyj jak poła z nich je zawartych. My bōli yno w cztyrech: Fado, Chiado, Mody i Azulejo. Jak dlo nos, to te ôstatnie nojlepsze.
Museu do Fado – Muzeum Fado – wtorek-nidziela 10:00-18:00, 5€
Museu do Chiado – Muzeum Kōnsztu Chiado – wtorek-nidziela 10:00-18:00, 4.5€
Museu do Design e da Moda – Muzeum Wzornictwa i Mody – wtorek-nidziela 10:00-18:00, 0€
Museu Nacional do Azulejo – Muzeum Narodowe Płytek – wtorek-nidziela 10:00-18:00, 5€
N – natas
Pastel de Nata, w skrōcie natas – szłoby na tym postawić cołko dieta jak sie je w Portugalii. Francuske ciasto z żōłtym krymym w strzodku. Wiyrch kōniecznie trza posuć cukrym pudrym i cynamōnym. Nojlepsze – wierzcie, sprawdzilimy 😉 – rychtyk sōm te znōme z Belém. Gorkie, świyże i niywiela drogsze jak kaj indzij (1.05€). Lepij zjeś dwa take ciostka i przynś kilometer wiyncyj, jak kupować farkarta i ciś kajś autobusym na głodzie.
Ô – ôcyanarium
Jak wejrzicie na TripAdvisor, to na samym wiyrchu listy je ôcyanarium. Jako już pisalimy w poście ô Parque das Nações – my tamek niy zaszli. Po Atlancie mōmy doś rybek, walōw i reszty gadzin i bestyji.
Wiycie co to sōm welce, heringi, farele i candery? Sztyrech piyrszych ludzi, kerzi w kōmyntorzu pod tym postym naszkryflajōm co znaczy kereś z tych mian (wybiercie se jedne), dostanōm ôd nos szkartka z nostympnej rajzy 🙂
Inksze na O: oriente
P – place
Gryfnych placōw je w Lizbōnie fol. Pod spodkiym krōtko ô tych cztyrech nojwożniyjszych.
Praça do Comércio
Lizbōński „nojplac” – nojwiynkszy, nojpiykniyjszy, nojsnōżniyjszy. A ku tymu nojjaśniyjszy – we klarowy dziyń bez bryli ani tam niy lyźcie, forgot! Dobro sztela na bild abo na zakup… dragōw. Niech sie zgłosi tyn, kery tam bōł i ani razu niy słyszoł „haszisz, haszisz?”.
Praça Dom Pedro IV
Gynau przi banie Rossio. Kedyś fajrowało sie sam kożdo przileżytość, ale tyż ucinało łepy. Tera pije sie kawa i czeko na cugi.
Praça da Figueira
Pora razy zmiyniany – nojprzōd bōł tam lazaryt, tera coś jak rynek. Co drugo sobota majōm tam torg z roztomaitymi maszketami, biżuteriōm i klamotami. Cyntrum placu je pōmnik krōla Jana I. Tela, że ôd roku 2000 ni ma ôn już w samym strzodku, ale bliżyj eka. Czamu? Coby go bōło widać jak sie idzie bez Rua Augusta.
Praça dos Restauradores
Tukej już wiyncyj aut jak ludzi. Fest ważno sztela kōmunikacyjno. Wybudowany ku pamiynci wygrania niypodlygłości w 1640r. Na ôbelisku na strzodku placu naszkryflane sōm wszyjskie miana i daty hajōw z wojny portugalsko-hiszpańskij.
P (2) – Prato do Dia
Niy idzie ô tym niy szrajbnōnć. Jak ni mocie stracha abo umicie po portugalsku – wdycki biercie Prato do Dia w knajpach. Miano znaczy „danie dnia”. W praktyce – na isto bydzie świyże i ździebko tōńsze jak reszta futru. Jak niy rozumicie co dzisioj dowajōm i niy lubicie ryskyrować, to weźcie lepij bacalhau, carne abo peixe. My drugi roz by niy wziyni cozido a portuguesa. (Zestawy na dwōch piyrszych bildach, to je futer jaki na pauzie sie jy w robocie w Portugalii. Zupa + drugie + co słodkigo = 4€)
R – Rossio
Jedna z trzech nojwożniyjszych banōw we stolicy. To tukej musicie wlyź do cuga, jak rajzujecie do Sintry.
S – sztrasbana
Znōmy na cołki świat żōłty tramwaj 28. Chcielimy Wōm pokozać jak wyglōndała nasza rajza, ale w ônaczyniu filmōw sōm my fest zawalaci. We wercie je zajechać tam a nazot, durś przi tym samym ôknie – wejrzicie na ôbie zajty. Jak ni mocie problymōw ze stowaniym, to zōndźcie tam wczas rano, coby niy musieć stoć w pierōńsko dugij raji.
T – tōra
Sztela, kaj kożdy robi se zdjyncie. Ni ma sie co dziwować, przeca Arco da Rua Augusta po to tam je. Tōra to łuk triumfalny postawiōny, coby bōł symbolym ôdbudowania miasta po 1755 roku. Na kōńcu głōwnej drōgi Rua Augusta, a przi wchōdzie na Praça do Comercio.
Inksze na T: tuk-tuki
U – UNESCO
Na liście UNESCO sōm trzi sztele przi Lizbōnie – Mosteiro dos Jerónimos, Torre de Belém i Park Sintra.
V – Vasco da Gama
Historyczny geroj, kery bōł piyrszym chopym, kery przepłynōł z Europy do Indii. Mo w mieście swōj most, drōga i pōmnik.
W – wander
Wander miyndzy chałpami, bez mapy i czasowych limitōw, to jedna z lepszych opcji jak sie mo w Lizbōnie fol wolnego. Czasym drōgi, kere na mapie sōm siwe, tak rychtyk sōm farebne i sztyjc sie na nich coś wyprawio. Idzie tyż podejrzeć jak żyjōm tacy rychtyczni Portugalczycy – co warzōm ōmy, na co zaglōndo ōpa, jake bawidołka majōm bajtle i jak karlusy zolycōm z frelami.
Z – zachody
Nojlepsze nad Tagiym. Julia godo, że ni ma lepszych zolyt jak te w Belém, gynau przi rzyce, z paketym natas w taszy i vinho verde pod parzōm 😉
Inksze na Z: zōmek


text:
Jak kery kuko na nasza zajta na Facebooku, tyn wiy, że Neapol je ôd jakigoś czasu dlo nos jednym z nojwożniyjszych miast na świecie. Ja kamraty – ôd byzuchu w mieście, w kerym wyônaczyli piyrszo pizza, ô Julii idzie godać „lipsta”, a ô Matisie „szac”. Ale Neapolowi przajymy niy yno skuli naszych zrynkowin 🙂
W Neapolu bylimy już drugi roz. Przōdzij, we październiku 2015, zajechalimy z bracikiym ôd Julie – Wiktorym i z ôd niego frelōm – Agōm. Tak sie nōm podobało, że na Godne Świynta kupilimy naszym ôjcōm farkarty na fliger do Italiji i padalimy, że muszōm w kōńcu kajś z nami porajzować i wejrzeć na take piykne miasto.
Transport Ślōnsk-Neapol
Wizzair sprzeduje bilety z Katowic w roztōmaitych cynach. Niy mogymy napisać, wiela my dali, bo to były gyszynki, ale normalnie jak jedzie dwōch ludzi, to jak tam a nazot zabulicie kole 170zł za łep, to to je dobro cyna. Wyloty i prziloty sōm we środy i nidziele, tōż my zorganizowali se ta rajza na piynć dni (trza yno trzi dni urlopu).
Na flughawyna do Katowic nojlepij zajechać autym i je zaparkować na kerymś parkingu w Pyrzowicach – za dziyń bierōm kole 5zł. My wdycki stowōmy na placu “Parking Guard“. Autobusym my jeszcze tam niy jechali.
Ze lotniska w Neapolu do miasta ni ma daleko, bo yno kole 4km. Na forach internetowych ludzie piszōm, że przi fajnej pogodzie łażōm piechty i w 50 minut sōm w „cyntrum”. Idzie tyż utorżyć taryfa za 12-16€. My, skuli wygody wszyjskich siedmiu ludzi, wziyni Alibus za 3€ od łepka. Na Piazza Garibaldi przi głōwnej banie jedzie sie kole 20 minut.
Spanie w Neapolu
Przi naszyj grupce – dwie mutry, dwōch fatrōw, jedyn brat i my – ani my niy szukali spania na couchsurfingu. Zarezerwowalimy se cołkie miyszkanie (sypialka, wielko izba z kuchniōm, łaziynka i antrysola) na airbnb. Za cztyry nocki wyszło 185zł/łep, tōż kole 11€/noc. Do Piazza Garibaldi piechty 10 minut, do Quatro Spagnioli 20 minut, a do sklepu
z piwym rybnego 20 sekund 😉
Co my widzieli, co my robili?
Bez sztyry fol dni udało nōm sie zrobić, pokosztować i zoboczyć mocka dingsōw:
- zjedlimy rychtyczno neapolitańsko pizza w pizzerii Del Popolo i masa roztōmaitych maszketōw w trattoriach Nennella i Antica Capri,
- przeszlimy 20 kilometrōw drōg Neapolu z masōm piyknych kościołōw i kapliczek,
- uwarzylimy pora kilo małżōw i nudli w dōma, a potym poprawili nojlepszymi włoskimi ciostkami, kołoczykami i zistami,
- wypilimy ze 20
flaszek szklōnekkieliszkōw wina,
- ôbejrzelimy ôdkopane z wulkanicznych hasi Pōmpeje i Herkulanum,
- powōnialimy wulkanu Pozzuoli Solfatara, kery capi jaki zgnite jajca, ale zmocnio potyncja,
- pozaglōndalimy na miasto ôd wiyrchu, z gōrki Montesanto.
A ku tymu utorżylimy pochefyjek na mobilniok, rozprowialimy po włosko-angielsko-nimiecku, przeszlimy bez katakumby, zōmki i bōnte torgi, ôbskoczylimy cołki stadiōn SSC Napoli i mielimy przi tym wszyjskim maaasa uciechy! 🙂
Neapolitański miszōng
Jak bydziecie w Neapolu bez trzi pełne dni, to kupcie se artecard. Za 32€ mocie bez tyn czos przejazdy autbusami, cugami i kolejkami bez limitu, dwa ajntryty do wybranych szteli za darmo i 50% upustu na reszta atrakcyji. Je tyż opcja za 25€ dlo ludzi, kerzi majōm miyndzy 18 a 25 lot. Bajtlōm przed ôśminostkōm ni ma co kupować, bo bambini i tak majōm mocka ajntrytōw za fraj.
Kochbuch – przepis na mule po marynarsku: kilo małżōw, 100ml biołego wina, dwie łyżki masła, pōł cebuli i pietruszka. Wszyjsko warzić aż pobulko i sie muszle poôtwiyrajōm. Spamiyntejcie – mule majōm być zawarte przed i ôdewrzite po warzyniu. Jak je inakszyj – wyciepać.
Pogoda w Neapolu w marcu? Smolcie wszyjskie prognozy, bo i tak w dziyń, kedy mo padać, bydzie grzoło. Wiymy co godōmy – sprawdzilimy!
Jak kery lubi snōżne, ôdpicowane i do tego spokojne miasta, to lepij niech se do pokōj z włoskim Napoli. Sztyjc ryk i titanie aut, abfyjle na sztrekach (ale bez przesady), ôbdropane chałpy i mopliki – masa moplikōw, wszyndzie mopliki! Na pasach, na borsztajnach, na drōgach, na schodach – wszyndzie, forgot! Ale jak dlo nos, to gynał tak wyglōndajōm Włochy i ta południowo tajla sie nōm fest podobo.
Werci sie
I na kōniec – Neapol je tōni. I niy dejcie se pedzieć, że tak ni ma. Idzie tam udać pijōndze, jasno sprawa, ale jak porōwnocie z inkszymi miastami, w kerych cyny sōm w ojro, to zoboczycie, że finansowo lepszej rajzy jak do Napoli to niy idzie ôbrać.
Te miasto rychtyk żyje. To trocha jak z frelami – przaje sie i Rzymowi, i Floryncji, i Neapolowi, yno skuli inkszych cech. Tym piyrszym dwōm skuli tego, że sōm sztyjc wyszykowane, piykne i ni ma gańby ich pokozać kamratōm w ancugach. Yno że to Neapol sie śni po nocach, bo to je ta frela szczero, żywo, w kerej je fol emocji, a i szpetno ni ma 😉
PS. Mamo! Tato! Młody! Dziynki za rajza! 🙂


text:
godosz ło tych chaszczach we dōniczce?
po primo niy chaszcze
a po secundo, ja we dōniczce to mōm;p
hm. wyglōndo to niy wiadōmo jak, ŏd poru lot to mosz a yno niby rośnie choby wcale...
no chaszcze
bo nawet niy wyglundo to na drzewko
Vidza ižy vous interesujy Pširoda.
Doszedł już do Ciebie ten zestaw?
(24-07-2011, 22:34)piotr1990 napisał(a): [ -> ]Doszedł już do Ciebie ten zestaw?
uo jaki zystof vům uajzi?
Piotrek, niy.
Jo żech szukoł tukej z pobliska, co by se skoczyć samymu po to
yno że ni mom czasu teroz
Jou mům Mirta , taky fany Dźefkoe , kery se pšicinou i mono je kštautovać podle gustu.


text:
Budyšin (AP/SN). Zo su narodne drohoćinki takrjec w dobrych rukach, wo tym móžachu so zašły štwórtk čłonojo Spěchowanskeho towarstwa Serbskeho muzeja sami přeswědčić. Muzeologa a stawiznar Alexander Pólk wodźeše něhdźe 15 zajimcow po nowym składźe na Budyskej Lubijskej.
Hoberski projekt přetwara a přećaha bě Serbski muzej za čas korony zmištrował. Nětko maja eksponaty wo wjele lěpše wuměnjenja hač dotal. Wosebje sensibelne objekty składuja muzejownicy w klimatizowanych rumach, zdźěla w pohibliwych regalach a nošakach. To bě jónkrótna historiska šansa, rozłoži direktorka Christina Boguszowa, kotraž bě twarski projekt 2014 nastorčiła a sobu nawjedowała. Něhdźe dźesać procentow wobstatka muzeja je scyła wustajenych. Tamne pokazuja so jenož k wěstym składnosćam kaž lětsa zawostajenstwo Jana Buka w ekspoziciji „Wšo je krajina“. Tež klětu slěduja prezentacije k wosebitym temam kaž wustajeńca wo křižerjach, wustajeńca „Čej‘ da sy?“ a přehladka k 70. narodninam fotografikarja Jürgena Maćija.


text:
Michail Iwanowič Glinka
Michail Iwanowič Glinka (rusce Mиxaил ИBaHoBич ГлиHka, * 20. mejejul./ 1. junija 1804greg. w Nowospasskoje, guwernement Smolensk; † 3.jul./ 15. februara 1857greg. w Berlinje) bě prěni ruski komponist, kiž dósta šěroke připóznaće w swojim kraju a płaći jako załožer wosebiteje ruskeje klasiskeje hudźby. Glinka sylnje wobliwowaše přichodnych ruskich komponistow, předewšěm "Mócnu horstku" (Moryчaя kyчka).
Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Michail Iwanowič Glinka – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki (němsce)


text:
Jednodniowe rajzy po Ślōnsku to je perfekt idyjo na letnie weekyndy i popołednia. Skuli masy roztōmaitych atrakcyji i miast wele siebie, mogymy pora razy w miesiōncu poznować nowe, fest zwiedowne sztele. Dzisiej bierymy Wos na byzuch do Gliwic – miasta, kere bez dugie lata mielimy kole nos, a kerego sztyjc pasownie my niy poznali. Narychtowalimy dlo Wos 3 nojlepsze atrakcyje Gliwic, ôbadalimy jedna superowo knajpa i ôbralimy pora bildōw, skirz kerych na zicher bydziecie chcieli sie wybrać na rajza do tego ślōnskigo miasta. Tōż jak medykujecie na co pozaglōndać w Gliwicach, to wartko lecymy Wōm pōmōc!
Zwiydzanie Gliwic w jedyn dziyń
Gliwice to je miasto co mo fest zwiedowno historyjo. We granicach Polski je dziepiyro ôd 1945 roku i do porzōndku idzie to uwidzieć tamek we miastowym baukōnszcie. Już ôd piyrszej chnedy zdo sie, że byzuchujymy jedne z tych nojbardzij hyrskich niymieckich miast – choby Bonn, Ulm abo i Rothenburg ob der Tauber. Przepiykne kamiynice i rynek choby z ôbrozka robiōm echt szpecjalne wrażynie. A dyć to niy ma kōniec atrakcyji. Jak sztyjc niy zwiydzaliście Gliwic, to na isto bydziecie fest pozytywnie udziwiyni.
W Gliwicach bylimy na jedyn dziyń. Przijechalimy autym i zaro ciślimy do palmiarnie. Niyskorzyj wybralimy sie na dugi szpacyr po starym mieście i szumny ôbiod we italijskim sznicie, a na kōniec podjechalimy jeszcze
do Paryża pod hyrsko radiostacyjo. Jedyn dziyń w Gliwicach starczył, coby kapka poznać te miasto i nabrać chynci na nastympny byzuch, ale masa atrakcyji tamek sprowio, że umicie ôstoć i na cołki weekynd i na zicher mierzło sie Wōm niy bydzie.
3 nojlepsze atrakcyje Gliwic
Terozki, przi tej rajzie, niy chcielimy pozaglōndać na “wszyjsko”. Skuli Waszych kōmyntorzy na Facebooku i Instagramie i naprowda udanej zajcie ô atrakcyjach Gliwic narychtowanej bez Ewa z bloga epepa.eu (rekōmandujymy fest: TOP 10. Rzeczy, które trzeba zrobić, będąc w Gliwicach), pedzielimy se, że skupiymy sie na trzech atrakcyjach Gliwic, kere podug swojij charakterystyki zdały nōm sie perfekt dlo nos. Tōż ôbralimy se: flance, zabytkowy baukōnszt i szpecjalny ślōnski zabytek techniki.
Palmiarnio Gliwice
Musicie wiedzieć, że Julia przaje flancōm. Mōmy ich w chałpie już naprowda fol, a na balkōnie sztyjc sie pokozujōm nastympne. Beztōż Palmiarnio w Gliwicach to bōł przi tym naszym byzuchu mus i terozki je nōm yno fest żol, że ôd ôstatnij wycieczki ku tej szteli – kajś we gimnazjum – minyło tela czasu. To je echt cudne miyjsce, w kerym idzie nacieszyć ślypia, dychnyć se a nauczyć sie czegoś nowego. Badnijcie tyż superowy neon i cołki projekt tego stawiynia z dworu!
W gliwickij palmiarni czekały na nos tysiōnce zortōw flancōw (przeszło 5600!), izba akwarystyczno, a bai instalacyjo, w kerej idzie sie podziwać jako… robiōm amajzy! Jak rajzujecie z bajtlami i sznupiecie za ôpiniami ô tej szteli, to palmiarnio w Gliwicach to je perfekt idyjo na familijno rajza. Po reakcyjach modych ôdkrywcōw zdo nōm sie, że tako forma zwiydzanio Ślōnska z bajtlami to je sztrzał w dycha (yno ôjce muszōm na dziycka dać pozōr a noleżnie pōmōc im w tym byzuchu).
Informacyje ô ajntrytach, godzinach ôdewrzicio abo aussztelōngach czasowych znojdziecie na zajcie internecowej Palmiarni w Gliwicach.
Kamiynice i rynek w Gliwicach
To je ciynżkie. Sōm my z Rybnika i przajymy naszymu miastowi, ale muszymy pedzieć ôfyn… Gliwice majōm nojpiykniyjszy rynek i kamiynice na Ślōnsku. Sznit, zakōnserwowanie a spōjność miyjskij tkanki robiōm srogie wrażynie. Rynek w Gliwicach zaro spōmnioł nōm tyn we Poznaniu – tyż z rathausym na strzodku, tyż z farebnymi kamiynicami, tyż fest gryfny. Poszpacyrujcie, napijcie sie kafyju, zjydzcie ôbiod, pocykejcie bildy. Werci sie, gliwickie stare miasto to je hit!
Werci sie tyż pedzieć, że postawiōne we wiynkszości w XIX i XX stoleciu kamiynice ôstoły fest poharatane bez czos drugij wojny. Ale po roku 1946, pod ôkiym rechtōra Politechniki Ślōnskij Franciszka Maurera, rynek ôstoł odbudowany i wyremōntowany. Pora stawiyń w cyntrum miasta sztyjc musi być ponaprawianych, ale wiynkszo tajla to je ajnfach nojlepszo wizytōwka miasta. A! I niy przepasujcie fōntanny z (kapka śmiysznym) Neptunym!
Radiostacyjo Gliwice
Z pospołu Radiostacyjo Gliwice to je ajnfachowy maszt. Tōż skirz czego tela godki? Po piyrsze, ta radiostacyjo to je ôbiekt fest wożny historycznie, bo po trochu to skuli niego… zaczła sie drugo wojna. Poczytejcie ô prowokacyji gliwickij – gańba to pedzieć, ale do niydowna my sami niy wiedzieli za wiela ô tym wydarzyniu… Drugim powodym, skirz kerego gliwicko wiyża radiowo je tako szpecjalno je to, że Radiostacyjo w Gliwicach je nojwiynkszōm drzewianōm kōnstrukcyjōm na świecie! Mo 111 metrōw i postawiōno bōła z beli z drzewa brzimowego, pokuplowanych 16 tauzynami mosiōnżnych szrōbōw. Przi radiostacyji fōnguje muzyjum, a wele wiyży znojdziecie m.in. park synsoryczny a chyndogi trownik, na kerym umicie se legnyć a poczuć sie choby w Paryżu.
Kaj pōmaszkecić w Gliwicach?
Naporynczyń tykajōncych sie gliwickich restauracyji tyż szukalimy na Facebooku. Ci, kerzy filujōm nasz profil, jak zawdy fest pōmogli i podciepali pora fest zwiedownych szteli. Bezmaś werci sie pokosztować jodła m.in. we Restauracyji Ormiańska, Dobra Kasza Nasza abo kafyju Karmnik. Kawa i Ziarno. Ale my sie chycili za klimaty italijskie i polecielimy gibko do Tito Tito.
Tito Tito – nojlepszo italijsko pizza na Ślōnsku
Restauracyjo Tito Tito mielimy w zocy zaro po byzuchu na ôd nich zajcie internecowej. Kuklimy tyż na profil na FB i zaro my wiedzieli, że to tamek bydymy chcieli pōmaszkecić przi naszej wycieczce po Gliwicach. Nafolowane menu, niywymyślaty strzodek lokalu i italijski klimat to były epne plusy zaro po wleziyniu. Ale tym, skuli czego Tito Tito w Gliwicach je szpecjalne, je jakość skłodnikōw. Italijo ajnfach czuć tamek w kożdym kōnsku i szluku – ôranżady Sanpellegrino, pizzy abo szumnego espresso na dobitka. Cyny jak na ta jakość – cołkiym fajne (kole 80zł za dwōch – 2 pizze, 2 napowki i 2 kafyje). Rekōmandujymy fest!
Inksze atrakcyje Gliwic
Na naszej rajzie po Gliwicach byzuchowalimy tyż m.in. Willa Caro (ôstatni wchōd ô 15:30, my byli tamek ô 15:35…), kuklimy na kościōł Wszyjskich Świyntych (wiyża ôdewrzito yno w niydziele…) i powandrowalimy po parku Chopina (to je tyn przy palmiarni). Inksze fajne sztele to np. Zōmek Piastowski, Cyntrum Edukacyji i Biznesu “Nowe Gliwice” abo kampus Politechniki Ślōnskij. My se je ôstawili na zaś, Wy byzuchujcie jak yno bydziecie mieli przileżytość.
Zwiydzejcie Gliwice!
Jednodniowo wycieczka do Gliwic bōła dlo nos epnōm dowkōm nauki i zezwōliła nōm noleżnie dychnyć po ciynżkim tydniu roboty. Zwiedowne atrakcyje, historyjo i sposōb, w kery regiyrōnek miasta prosi na byzuch po Gliwicach sprowiajōm, że ôfyn mogymy Wōm rekōmandować rajza do tego ślōnskigo miasta. Na mus kuknijcie tyż na zajta turystyka.gliwice.eu – znojdziecie tamek superowe przewodniki i masa praktycznych informacyji ô atrakcyjach i historyji Gliwic.
Mocie w zocy Gliwice? Podobała sie Wōm nasza spōlno rajza?
Ôstowcie kōmyntorz, podciepcie ôblubiōne sztele. Bydzie nōm fest miyło!


text:
Szyńdźelńa
Szyńdźelńa (pol. Szyndzielnia, dowńi Szędzielnia, mjym. Kamitzerplatte) – gůra Ślůnskigo Beskidu, 1028 metry wysoko. Położůno je půmjyndzy dolinůma Uolszůwki, Wapjyńiki a Bjołki, we grańicach mjasta Bjelska-Bjołyj, we grańicach Landszaftowego Parku Ślůnskigo Beskidu.
Pod wjyrchym, na wysokośći 1001 m n.p.m, stoji turystyczne schrůńisko, kere wybudowała mjymjecko uorgańizacyjo Beskidenverein we 1897 roku. Je to pjyrsze schrůńisko we polskij tajli Ślůnskigo Beskidu, kere dźoło do dźiśej. Kole schrůńiska je mało zygroda botańiczno.
Na Szyńdźelńa prowadźi moc cestůw turystycznych - ze Bjelska-Bjołyj, Klimczoka, Bystryj (a gynau ze Koźyj Gůry) a Uolszůwki Gůrnyj. Fest popularno je tyż zajlbana (dźoło uod 1953).


text:
Liboń. 54lětny wodźer motorskeho typa Yamaha z pobóčnym wozom je so sobotu popołdnju w lěwicy pola Libonja přećisnył. Wón so při tym ćežko zrani.
Šešow. Minjeny pjatk popołdnju je so na dwěmaj hektaromaj přeworaneho pola blisko Šešowa paliło. 36 wohnjowych wobornikow z Njeswačidła, Łuha, Zarěča a Rakec měješe woheń na zbožo spěšnje pod kontrolu a płomjenja zhaša.
Mjeztym šeste lěto nawjeduje Handrij Hejduška Smječkečanski wjesny klub z jeho 35 čłonami. Kaž hižo w předchadźacych lětach zamó wón tež tónraz nimale wšitkich z nich do přihotow znowa derje poradźeneho třidnjowskeho winicoweho swjedźenja zapřijeć.
Smječkecy (aha/SN). Hižo k zahajenju pjatk wječor je předstajenje filma, kotryž bu lěta 2000 składnostnje 720lětneho prěnjeho naspomnjenja wsy nahrawany, wjele připóznaća žnjało. Sobotu wječor wopyta mnoho swójbow z dźěćimi wosebity koncert skupiny JANKAHANKA. Přizamkny so zabawa, trajaca dołho po połnocy. Zahorjaca bě atmosfera we White night z Drježdźanskej band Paisley a mjenowanej serbskej. DJ Romano dobrej naledźe ze swojej hudźbu polěkowaše.
Hamor. Na statnej dróze 131 pola Hamora sta so wčera wječor z dotal njeznateje přičiny tragiske wobchadne njezbožo. Něhdźe w 19.30 hodź. poča so mjez Krynhelecami a Hamorom VW Golf-kabriolej w lěwej křiwicy suwać, zajědźe z dróhi a prasny na to do štoma. Byrnjež wuchowanscy sanitetarjo spěšnje na městnje byli, njemóžachu woni hižo pomhać. 27lětny wodźer awta hišće na městnje njezboža zemrě. Wobdźěłanje njezboža a rumowanje traještej něhdźe hač do 23 hodź. Kaž policija zdźěli, nasta wěcna škoda w pjećcyfrowym wobłuku. Wobchadna njezbožowa słužba Zhorjelskeje policajskeje direkcije nětko přepytuje, kak je k njezbožu dóšło.
Dubrjenk (HH/SN). 30. awgusta chce 14lětna Sarah Krječmarjec z Dubrjenka z konjom Belanu lońše dobyće w kałanju wěnca wospjetować. Jako lokalna matadorka ma wona lěpšinu, zo móže na natwarjenych wrotach hižo raz zwučować. Na nich přičinjeny je wěnc, kotryž maja wobdźělnicy wotbić. „Móžeš drje z konjom přez wrota jěchać, najćešo pak je w połnym galopje ze sedła stanyć a wěnc wotbić“, powěda młoda holca, kotraž chce so raz ze skótnej lěkarku stać. Na kałanju wěnca lubi so jej jednota mjez čłowjekom, skoćećom a přirodu.
Hižo štyri tydźenje su prózdniny a něchtóžkuli bě mjeztym w dowolu. Wo tym swědča tež dowolowe fota našich čitarjow, kotrež do redakcije dochadźeja. Tak pobyštej Rubinec Djamila a Jan z Erfurta z dźědom a wowku z Noweje Wsy pola Njeswačidła z ćahom w Liberecu. Tam podachu so zhromadnje na horu Ještěd z jeje markantnej telewizijnej wěžu. Wulke dožiwjenje bě hižo jězba z liftom na wjeršk, zwotkelž skićeše so krasny wuhlad. Zajimawa bě tohorunja wustajeńca gigantow w Liberecskej coologiskej zahrodźe (deleka), piše wowka Lucija Rubinowa.
Cyle hinaši bě dowolowy přebytk Janiki Bětnarjec z Budyšina. Wona bě njedawno pola dobreje přećelki w Hrubjelčicach. We wisatej maće je sej mała Sophie spěšnje wusnyła (pódla). „Takle móžeš sej žiwjenje lubić dać“, naša čitarka k tomu komentuje.
Změna na čole Chróšćanskeje gmejny je nětko tež oficialnje zmištrowana. Na wčerawšim posedźenju gmejnskeje rady bu nowy wjesnjanosta Marko Kliman (CDU) spřisahany a ma nětko ceptar komuny w rukomaj.
Chrósćicy (SN/MWj). Dotalnemu wjesnjanosće Maćijej Brycce so radźićeljo wčera za jeho skutkowanje na dobro Chróšćanskeje gmejny dźakowachu. Zastupowacy wjesnjanosta Jan Wjesela rjekny, zo je Brycka „šěroki puć wuteptał“, po kotrymž móža nětko dale kročić. Prawočan bě w swojim hamtskim času mjez druhim twar dróhi přez Chrósćicy, nowotwar Hórčanskeje a Nukničanskeje gratownje a móst pola Kopšina na starosći měł. K tomu přińdźechu mjeńše předewzaća, kotrež su wšědny dźeń lědma widźeć. Dotal njezwoprawdźene projekty, kaž puć z Chrósćic do Hórkow, změje nowy wjesnjanosta na starosći.
Nawrót hišće wotewrjeny
Drježdźany. Měšćanska rada sakskeje stolicy je wčera Annekatrin Klepsch (Lěwica) za kulturnu měšćanostku wuzwoliła. Wona ma tuž swój mandat w krajnym sejmje 1. nowembra złožić. Tak móhł so serbski politikar Lěwicy Hajko Kozel do krajneho sejma nawróćić. Byrnjež tójšto podpěry měł, chcył wón do doskónčneho rozsuda swójbne, powołanske a politiske aspekty wotwažować.
Najwyši schodźenk warnowanja
Budyšin/Zhorjelc. Hladajo na dale trajace suche a horce wjedro płaći wot dźensnišeho na sewjeru Budyskeho a Zhorjelskeho wokrjesa najwyši schodźenk warnowanja před lěsnymi wohenjemi. Po lěsnych pućikach njesmě so hižo jězdźić. Awta na kromach lěsow wotstajić je zakazane, krajnoradnej zarjadaj informujetej. Zamołwići chcedźa dodźerženje zakaza kontrolować.
Gerd Natschinski njeboh
Duda spřisahany
Waršawa. Andrzej Duda, dobyćer pólskich prezidentskich wólbow, je wotnětka oficialnje w zastojnstwje. Narodnokonserwatiwneho politikarja su dźensa před woběmaj komoromaj parlamenta spřisahali. W swojej prěnjej narěči wón potwjerdźi, zo chcył so za sylnu Pólsku zasadźeć. Duda naslěduje Bronisława Komorowskeho, kiž bě jemu podležał.
Parniki hižo njejězdźa
Drježdźany. Přewšo niłkeje wody Łobja dla wot wčerawšeho wječora wulětniske łódźe w Drježdźanach hižo jejězdźa. Pegel rěki je nětko pod kritiskej hranicu 60 centimetrow. Dokelž su wuhlady na bórzomny dešć skerje špatne, dyrbjachu wšitke jězby najprjedy raz wotprajić. Tež parada parnikow 14. do 16. awgusta drje dyrbi wupadnyć, kaž z Drježdźan rěkaše.
Ponowja Semperowu operu
Drježdźany. Sławnu Semperowu operu w Drježdźanach 30 lět po jeje znowawotewrjenju ponowja. Hač dosrjedź septembra chcedźa wšitke nutřkowne rumnosće kompletnje ponowić. Potom ma dom wupadać kaž w lěće 1895. Kóšty wobličeja po informacijach Sakskeho imobilijoweho a twarskeho managementa na 1,1 milion eurow.


text:
Julius Herman Gólč
Julius Herman Gólč (němsce Julius Herrmann Goltzsch; * 5. julija 1831 w Dubom, † 2. apryla 1906 w Rakecach) bě serbski ewangelski farar.
Wón narodźi so jako syn knježeho šosarja w Dubom pola Hućiny a wopyta wot 1846 do 1854 Budyski gymnazij, hdźež bě z čłonom towarstwa Societas Slavica Budissinensis. Wot 1854 do 1859 studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju a bě tam čłon a podstarši Serbskeho prědarskeho towarstwa. Po studiju dźěłaše najprjedy lěto jako wučer w Lipšćanskej syrotowni a wot 1860 do 1862 na Budyskej měšćanskej šuli. Zdobom podawaše na gymnaziju serbske hodźiny. 1862 přewza farske městno w Rakečanskej wosadźe, hdźež hač do lěta 1902 skutkowaše, hdyž so na wuměnk poda. W zastojnstwje slědowaše jemu jeho syn Jan Gólč.
Jako serbski farar wojowaše přećiwo wotstronjenju serbskeje wučby w pruskich šulach swojeje wosady.
Gólč bě wot załoženskeho lěta 1847 čłon Maćicy Serbskeje, wot 1897 jeje čestny sobustaw a wot lěta 1880 zbodom čłon delnjoserbskeje Maśicy.
LiteraturaWobdźěłać
- Jan Gólč: Nekrolog. W ČMS 59 (1906), str. 146–147
ŽórłoWobdźěłać
- Jurij Młynk: Gólč, Julius Herman. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 158


text:
Jurij Jakub
Jurij Jakub (němsce Ernst Johannes Georg Jacob; * 24. oktobra 1839 w Budyšinje, † 12. nowembra 1913 runje tam) bě serbski ewangelski farar a předsyda Serbskeje prědarskeje konferency.
Narodźi so jako syn Ernsta Bohuwěra Jakuba, tehdyšeho fararja Michałskeje wosady w měsće, a jeho žony Augusty, rodź. Fischer (1807–1897) z nahladneje Drježdźanskeje byrgarskeje swójby. Po wopyće měšćanskeje šule a gymnazija w Budyšinje studowaše Jurij Jakub wot 1860 do 1864 ewangelsku teologiju w Lipsku. Po nawróće do Łužicy dźěłaše najprjedy lěto jako domjacy wučer w Hodźiju, doniž njenastupi 1866 městno jako wyši wučer na realnym gymnaziju w Žitawje. Wot 1870 do 1873 skutkowaše jako kapłan a serbski prědar při Kamjenskej Klóšterskej cyrkwi. 1873 nastupi swoje farske městno při Njeswačanskej cyrkwi, hdźež wjace hač 30 lět wosta. 1906 poda so 67-lětny na wuměnk a přesydli so do ródneho Budyšina, hdźež bydleše na Hornčerskej čo. 17 hromadźe ze swojej sotru Jadwigu, wudowu Křesćana Bohuwěra Pfula. Pochowany bu na Njeswačanskim kěrchowje.
Po smjerći Imiša w lěće 1897 přewza Jakub předsydstwo ewangelskeje Serbskeje prědarskeje konferency a podpěrowaše jako tajki wosebje serbske cyrkwinske prócowanja. Nimo toho wotkaza za kubłanje serbskich duchownych a wučerjow nahladne pjenježne sumy. Wón płaći jako kraloswěrny zastupjer ewangelskeje inteligency.
W lěće 1862 zastupi Jurij Jakub do Maćicy Serbskeje a běše nachwilnje jeje městopředsyda.
ŽórłoWobdźěłać
- Měrko Šołta: Jakub, Jurij. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 219sl.
LiteraturaWobdźěłać
- Oswald Mrózak: Nekrolog. ČMS 67 (1914), str. 80–82
- Žiwjenjopis njeboh fararja Jurja Jakuba. Łužica 36 (1921), str. 37–39


text:
Dóńty (7/11)
Jürgen Maćij pisa jako wudawaćel knihi »Wobrazy z Łužicy« (LND, 2016) k mojim wobrazam: »Wón chce swoje wobrazy ćišćane widźeć.« Tole trjechi a je mi pohon.
1978 sym foto kanony z běłym hołbjom (jako symbol měra po Pable Picassu) na twjerdźiznje Wartburg pola Eisenacha fotografował, štož so ći takle wšědnje njeporadźi. Wo wobrazu so diskutowaše a wobhladowaše so jako symbolowy wobraz, ale njebu ženje wozjewjeny. Wulke wobrazowe agentury njemějachu žadyn zajim na nim.
We wěstych wotstawkach organizowaše DEWAG (wabjenska agentura NDR) wubědźowanje za fotografiju. Mytowane fotografije wužiwachu so za ćišć plakatow a dobre fotowe mapy abo tež za statne wuměłske wikowanje. K tomu přeprosychu někotrych fotografow a kóždy měješe tři dźěła zapodać. Za to sy sto hriwnow dźěłoweho honorara dóstał a 500 hriwnow při přiwzaću wobraza, štož běše za swobodnje tworjacych tehdom cyle šwarny pjenjez. Wone wubědźowanje wotmě so 1983, w času, hdyž rozsudźi NATO wo dalšim brónjenju a hdyž zaměstnichu so sowjetske rakety w lěsu blisko Hornjeho Wujězda. Z mojej fotografiju »Wójna a měr« chcych trochu na tajke zjawy skedźbnić. Jury pak njeje foto přiwzała, za to pak wone wo ptačim kwasu we Wotrowje 1979. Snano k změrowanju mojeje łužiskeje duše. Motiw bu ćišćany a přez wuměłske wikowanje rozšěrjeny. Lěta po tym sym jón pola nowinskeho swjedźenja w Florenzu wuhladał. Hesło »ptači kwas« přełožowar po zdaću w italskim słowniku našoł njeje. Tam steješe »Póstniski přećah w Sakskej pola Budyšina«.


text:
Město Wojerecy chce so přichodnje ze susodnymaj komunomaj sylnišo splesć. To je nowy wyši měšćanosta Torsten Ruban-Zeh (SPD) wčera na posedźenju měšćanskeje rady podšmórnył, mějo so po swojim připowědźenju při zapokazanja do zastojnstwa.
Wojerecy (AK/SN). Z jednym wzdaćom hłosa je wjetšina měšćanskich radźićelow zaměrowemu dojednanju mjez městom Wojerecami a gmejnu Sprjewinym Dołom přihłosowała. Wobě komunje změjetej přichodnje zhromadneho społnomócnjeneho za daty. Wón nadawki spjelni, kotrež měšćanske kaž tež gmejnske zarjadnistwo runje tak potrjechi.
Gmejna Sprjewiny Doł bě so loni nastupajo tutu naležnosć naprašowała. Jej dźeše wo zhromadne dźěło mjez komunomaj a chcyše docpěć, zo Wojerowski społnomócnjeny za daty swoje nadawki zdobom za gmejnu Sprjewiny Doł spjelni. Temu su dobroćiwje a wotewrjene rozjimali. Město Wojerecy próstwje zasadnje přihłosowaše. Jako wuslědk jednanjow předleži nětko zaměrowe dojednanje. Sobu zakótwjeny je zarjad za prawniski dohlad Budyskeho wokrjesa.


text:
Němcy (AK/SN). Wjesne srjedźišćo Němcow lětsa znowa wuhotuja, kaž je Wojerowska měšćanska rada na swojim wutornym posedźenju jednohłósnje wobzamknyła. Projekt płaći nimale poł miliona eurow. Štwórćinu płaći město, 75 procentow su spěchowanske srědki z programa za wjesne wuwiće Sakskeje.
Plan předwidźi staru wohnjowobornu gratownju spotorhać. Někotre ležownosće Při Halštrowskim dole dóstanu nowy přijězd. Puć k wjesnemu zarjadnistwu tak pomjeńša, zo nastanu tři parkowanske městna. W južnym dźělu při swjatym křižu je městno z ławku předwidźane, hdźež budu na přikład kolesowarjo pozastać móc. Wulke wrota maja na typiske serbske statoki dopominać. Před wjesnym zarjadnistwom chcedźa swjedźensku městnosć wutworić. Nimo toho dóstanje twarjenje zarjadnistwa nowy přistup, kotryž budu tež ludźo z handicapom wužiwać móc. Wot chódnika při busowym zastanišću powjedźe nowa šćežka, hdźež so křižerjo hromadźa.


text:
Krzest
Krzest – to je sakramynt praktykowany we mocce religijůw krześćijańskich. Udźelo śe uůnygo na uodpuszczyńe grzychůw. To rytuał, we kerym leje śe woda, abo śe toplo krzczůno perzůna. Krzest we wodźe to je sakramynt, kery uodradzo. Perzůna, kero uostała okrzczůno we wodźe a we Duchu Śwjyntym przijmuje krzest we mjańy Pana Jezusa Kristusa.
Etymologijo słowa[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Pochodzyńe ńy je blank jasne. Wywodzi śe uůne we ostatecznym rechnůngu uod mjana Kristusa (łać. Christus, grecke Khristos – od khrein – namaszczać).
Zwyki[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Na Gůrnym Ślůnsku skirz krztu familijo urzůndzo fajer, mjanowany radośnik.


text:
Piykno bojka ô krainie, kaj znodli wōngel
Hańdowno była kraina, kero mianowała sie Ślōnsk. I na tym Ślōnsku roz znodli… dracha? Niy, to je inkszo bojka. Na tym Ślōnsku roz znodli wōngel. A wtynczos to już nic niy było take same, jak piyrwyj. Ôroz znodli sie tam grubiorze (ôd niymieckigo die Grube – jama, kopalnia), tako fest maszketno zorta homo sapiens, keryj przedstowiciyli na zicher niy roz żeście trefiyli. Wele grudnio siedzōm we tych swojich czornych wafynrokach po szynkach i fajerujōm na swojich “karczmach piwnych”. Nale kej indzij tyż idzie ich trefić. Jak zoboczycie rano takigo karlusa ze zmaraszonymi ôczami iś do dom, to to niy ma żodyn stworok, ino hajer przodowy po nocce. We Warszawie tyż ich pora razy widzieli, chocioż im sie prawie wydowo, co taki grubiōrz to ino sie ciepie, ryczy i chce robić haja, a dyć to niy ma prowda. Nale co poradzicie, tak dzisiej Polska widzi grubiorzy.
A jak to było piyrwyj?
Piyrwyj było inakszyj. Grubiorzy kożdy miōł we zocy. Uwożali ich i za zeszłyj Polski i za Niymca, a nojwiyncyj to możno za PRL-u. Eli karlus miōł robota na grubie, to kożdo frela go chciała, bo wiedziała kogo sie biere. Wiedziała, co taki chop zowdy bydzie stowōł wczas rano (eli prawie niy bydzie miōł szychty na drugo abo na noc), po robocie zowdy bydzie wykamany, nale tyż geltag bydzie fajny (choby i trocha wydowōł na piwo i gorzołka). Sto lot tymu wiedziała, co dziynki robocie jeji chop dostanie fajne miyszkanie, ô kerym inksze mogōm sie ino pomarzyć – choby na takim Nikiszu, kaj przeca bōł sztandard choby tyn, kery dzisiej oferujōm nojdrogsze dewelopery. (Ino ta piykno bojka miała tyż swoja ćmawo strona, jak choby to, co baba ôd grubiorza była fest ôd niego zależno. Ja, mogła sie z nim miyszkać we /blank modernym niy roz/ familoku, nale ino tak dugo, jak dugo jejij chop robiōł na dole. Eli chopa zasuło, gdowa-boroka musiała sie wykludzić…) Niyskorzyj wiedziała tyż, co bydzie mieć karta G, dziynki keryj poradzi sie lajstnōnć to, na co inkszych niy bydzie stykać (choby pralka abo telewizor). Tako gruba to było cosik wiyncyj niż ino ańfachowo robota. Dyć ôna futrowała cōłke familje ôd pokolyń, robiyli tam starziki, fatry i synki. Idzie pedzieć, co dziynki grubie mieli ôbsztalowane swoje żywobycie, jeździli na urlaub i łazili na fusbaliszpile manszaftōw, w kerych kożdy fusbalyrz miōł etat grubiorza.
A jak to było piyrwyj?
No, przeca prawie żech Wōm napisōł jak to było piyrwyj! Aaaa, jeszcze przōdzij, ja? Wtynczos, kej epne armie Prusokōw i Cysarokōw prały sie ô nasz Hajmat a cysarzowo Maria Teryjza ślimtała, kej Prusoki wziynli jij ta nojbogatszo kraina? A możno jeszcze przōdzij? Eli chcecie richtiś zoboczyć we jakij zocy mieli hajerōw we szesnostym storoczu, nojlepij dać pozōr na Ordunek Gorny. Siedymdziesiōnt dwa artikle napisane we tysiōnc piynćset dwudziestym ōsmym roku. Piyrszo konstytucjo grubiorzy, do keryj stosować musieli sie tyż posiedziciele grubōw, hettmany i żupniki. Z Ordunku wiymy wiela musieli i wiela mogli robić wtynczos grubiorze (dwanoście godzin szychty!) i wiela mieli geltagu. Wiymy tyż, co żodyn niy śmiōł ôdewrzić nowyj gruby, eli niy miōł na to zwoli, jak musieli kontrolować robota, coby żodnymu nic sie niy przitrefiyło, je tyż napisane ô piyrszych ubezpieczyniach. A, no i ô tym, fto niy śmiōł robić na grubie (mordyrze) i ô tym, co we żodnym szynku niy przedowali piwa grubiorzowi, kery miōł prawie iś na szychta.
A jak to bydzie terozki?
Chcielibyście, cobych Wōm napisōł, co gruby bydōm fedrować tak dugo, jak Ślōnsk bydzie Ślōnskym? Niy gorszcie sie, nale to niy ma prowda. Kożdy wiy, co, gibcij abo niyskorzyj, zouwizou, kejś trza bydzie te gruby pozawiyrać. Możno za piynć lot, a możno za piynćdziesiōnt. Bydzie to kōniec Ślōnska? Na zicher niy. Dyć Ślōnsk bōł sam piyrwyj, zaczym wyfedrowali piyrszy kyns tego czornego pierōństwa i bydzie tyż wtynczos, kej wyfedrujōm kyns ôstatni. A co nōm ôstanie? Piykno bojka ô krainie, kaj ôroz znodli wōngel i wtynczos już nic niy było take, jak przōdzij…


text:
Předsyda Domowiny Dawid Statnik wupraja w diskusiji swoje mysle wo aktualnej debaće wo serbskim sejmje
(wozjewjene štwórtk, 27.5.2021, w Serbskich Nowinach)
Z wosobinskim stejišćom sym jako předsyda Domowiny na čitarski list dr. Měrćina Wałdy w Serbskich Nowinach 12. meje reagował. Wałda běše mi w swojim nastawku „Kak sej Serbja swoje połoženje rjenje barbja“, wozjewjenym w SN 5. meje wumjetował: „Předsyda Domowiny je wjackróć wospjetował, a podobnje bu wón tež w tydźeniku Die Zeit citowany: ,Dass unsere Sprache ausstirbt, ist Fakt.‘“ W swojim znapřećiwjenju ze 7. meje na to skedźbnich, zo sym so za tónle zmylk jako nowy młody předsyda w interviewje z Die Zeit, wozjewjenym 25. awgusta 2011, zjawnje zamołwił a zo njejsym wuprajenje ženje wospjetował. Na to reaguje Wałda mjez druhim z nowymaj twjerdźenjomaj: Tak móhła pozdatnje wosoba, „kotraž nochce mjenowana być“, a móhło „njeoficialne zetkanje předsydy Domowiny z prof. Klawsom Thielmannom a ze mnu w Chasowje“ dopokazać, zo tola něšto na tym je, štož je Wałda w swojim nastawku twjerdźił. Nimo toho Wałda kritizuje, zo běše zetkanje loni kónc awgusta mjez Domowinu a zastupjerjemi „Serbskeho sejma“ njezjawne.
Artikle knjeza Wałdy su zludace. Nic dokelž snadź prawje njerozumi, što druzy praja. Tajke něšto móže so stać. Jako najstrašniše mam, zo wočiwidnje njeje hižo kmany, wěrnosć w cyłku přiwzać, a ju město toho jenož subjektiwnje ze swojeho wida wozjewja. Hač je to wědomostnika hódne? Zo w swojim artiklu wopačnosće šěri a je po telefonaće z Helmutom Richterom wothóčkuje ze zwěsćenjom, zo měł snadź tola z nim do toho rěčeć, je hižo spodźiwne dosć. W mojim padźe so dr. Wałda ani telefona dótknył njeje.
Mjenowane zetkanje w Chasowje běše w lěće 2013. Zajimawe, zo ma z rozmołwy před wosom lětami hišće citaty po słowje we hłowje. Dodać chcu, zo je so nimo mjenowanych dalša wosoba wobdźěliła. Z njej sym wězo wo naležnosći rěčał, a wosoba so na tajku sadu dopominać njemóže. Ja připódla prajene tež nic. Wo wobsahu rozmołwy sym sej tehdy noticy činił. Zwěsćam tež, zo Wałdowe wuwjedźenja nimaja substancu. Njemóžu so na nastawk w SN dopominać, kiž je w běhu něšto dnjow telko znapřećiwjenjow wobsahowych wopačnosćow dla žnjał. Njewěm, hač móžeš jako awtor na to hordy być.
Tež wuwjedźenja wo zetkanju loni w awgusće takle njetrjechja. K přihotam zetkanja mějach wjacore rozmołwy z Geratom Šramom. Za to mje tón samo w Serbskim domje wopyta. Poskićich, zo móžemy zetkanje w přitomnosći žurnalistow přewjesć – to bu wotpokazane. K zetkanju je dóšło, dokelž měješe Zwjazkowe předsydstwo Domowiny zajim na tym, zhonić wo nowosćach w zjednoćenstwje a dokelž su nas wo rozmołwu prosyli. Naš cil běše tuž wuměna a informacija. Z naćiskom statneho zrěčenja, kotryž nam Šram posrědkowaše, so prawniski wuběrk Domowiny zaběraše. Po měnjenju čłonow bě wón dospołnje njewuzrawjeny a njewobkedźbuje politisku a prawnisku situaciju Serbow. Zwěsćichu dale, zo njeje naćisk kmany zakład za rozmołwu. To sym knjezej Šramej wospjet zdźělił a jeho prosył, statne zrěčenje do srjedźišća njestajeć. Wón pak wobstawaše dale na tym, předstajić statne zrěčenje. Za zastupnikow sejma njewobsteješe po zdaću potrjeba so rozmołwjeć. Chcychu jeničce wo swojim naćisku statneho zrěčenja rěčeć – to rěka, zastupnikow Domowiny přeswědčić, kaž su to hižo z dalšimi serbskimi institucijemi spytali. Dotal pak mi žana serbska institucija wobkrućić njemóžeše, zo su z nimi wo naležnosći rěčeli.
K zetkanju samomu: Smy sejmarjam na spočatku hišće raz zdźělili, zo wobsteji skerje potrjeba powšitkowneje rozmołwy. Tomu su přizwolili. Nas zajimowaše, kajki je prawniski status „sejma“. Mjenuja so wšak raz parlament, štož je zjawnoprawniski organ na zakładźe zakonjow – tajki zakoń pak njeznaju – a runočasnje wabja za wutworjenje parlamenta a su takrjec skupina/iniciatiwa, potajkim priwatnoprawniski cyłk. Kaž prawiznik Hajko Kozel wuwjedźe su wólby sejma po wašnju zjawnych wólbow přewjedli a tuž běchu to wólby kaž do zjawneho parlamenta. Krasna to wotmołwa, wšako ničo njewupraja. Wospjet so prašachmy, ale wospjet tajka a podobna wotmołwa. Čehodla tute prašenje? Dokelž je to nimoměry wažne za móžny dialog, wšako smy poskićili, zo móže so „serbski sejm“ rady so z čłonom Domowiny stać. Tak bychu stajnje za blidom sedźeli. Njebychu hižo rozmołwy za „zawrjenymi“ durjemi byli a bychu tež přeco wšitke předłohi a temy hnydom widźeli.
Sym zludany, zo je „sejm“ tutón sprawny a na dialog wusměrjeny poskitk wotpokazał, wosebje wo wašnju wotpokazanja. Cyle njewosobinsce zdźělichu to jako dodawk swojim prawidłownym wozjewjenjam. Cituju: „Serbski Sejm je gremij našeho luda, kotryž wuchadźa z njeposrědnich, swobodnych, runych a potajnych wólbow, ke kotrymž su wšitcy Serbja wuwołani. Wón je z tym po zakładach swobodneho demokratiskeho zakładneho porjada Zwjazkoweje Republiki Němska demokratisce legitimowane, powšitkowne serbske ludowe zastupnistwo. To njewuzamkuje zastupowanje zajimow přez druhe institucije kaž Domowina w konkretnych wobłukach kaž rěč a kultura na žadyn pad, ale so wudospołnja.“ Potajkim je to gremij kaž zjawny parlament, njedźiwajcy falowacy zakoń a fakt, zo je to – porno cyłemu ludej – tola mała horstka była, kotraž je so na wólbach wobdźěliła. Domowina smě sej tróšku na polu kultury a rěče „hrajkać“. Haj, to je „krasne“ znamjo dialoga „sejmarjow“.
A dale: „Serbski Sejm njezastupi do Domowiny. Jedne ludowe zastupnistwo je winowate k neutralnosći a njewotwisnosći napřećiwo wšitkim wobydlerjam, institucijam a projektowym nošerjam. To płaći hižo nětko při procesach tworjenja wole a rozsudźenja a w přichodźe w ramiku demokratiskeho samopostajenja a samozarjadowanja ćim wjace. Jedne ekskluziwne zwjazanje z Domowinu zakaza so same wot so nimo jeje wosebiteje róle jako třěšny zwjazk. Paralelnje k zhromadnemu dźěłu jako dwě separatnej instituciji je na wosobinskej runinje wudospołnjenje witane.“ Potajkim widźa so jako ludowe zastupnistwo, njehladajo na to, zo je za tajke prawniski zakład trěbny. Haj, kajke to „rjane“ zastupnistwo, kotrež so wole wjetšiny Serbow pase a wšitke serbske gremije ignoruje. Ale wróćo ke knjezej Wałdźe. So wě, zo bě sada w tehdyšim artiklu „Die Zeit“ wopačna a to z dweju přičin. Sprěnja njewotpowěduje to mojemu měnjenju. To móžu tež hladajo na moje skutkowanje dopokazać. Čehodla sej tutón wužadacy nadawk hewak nabrěmjenjam? Zdruha so to njesłuša, zo so předsydźe tajki „lapsus“ stanje. Za to sym so wospjet zjawnje zamołwił. Zo to dr. Wałdu njespokoji a zo to njepřipóznawa, je mi jasne, wšako je za njeho lóšo, z porstom na druhich pokazować, hač so ze swójskimi njedospołnosćemi zaběrać.
Što ma dr. Wałda z toho, so nastajnosći na mnje měrić? Za njeho sym wočiwidnje personifikacija njepřećela. Njepřećel Wałdy pak njeje Statnik, ale demokratija, wšako njeje dotal zamóhł žadyn serbski gremij za swoju ideju zahorić. Tež zjawnosć ideju „tutoho“ sejma we wjetšinje wotpokazuje. Hlej tež Kukowske prašaki. Wězo je lóšo, sej baju bać, zo tči za wšěm Statnik – tón łakacy a nitki ćahacy, swójske zajimy nad zajimy serbskeho ludu stajacy. To pak je wašnje, kajkež znajemy je ze stawiznow. Je to samsny princip, kaž jón populisća wužiwaja – njepřipóznawanje a wothódnoćenje druheho z ideologiskich přičin. Hač budźe sej dr. Wałda z tajkim postupowanjom wjac přiwisnikow za swoju ideju zdobyć móc, sej njemyslu. Skerje sam wjace antipatije přećiwo swojim artiklam šěri. Přichod Serbstwa njebudźemy z tajkimi artiklemi a tajkim njefairnym postupowanjom rjadować, ale skerje z tym zo našu rěč dale dawamy. Moje tři dźěći wšědnje serbuja. Nadźijam so, zo móža to ći, kotřiž so tuchwilu wosebje wótře w mjenje „sejma“ słowa jimaja, tež wo sebi prajić.
A dodać hišće chcu: Dr. Měrćin Wałda sam hrozy nastajnosći ze zahinjenjom Serbstwa, jeli jemu lud po jeho puću njesćěhuje. Potom po jeho měnjenju wšo k rakecam jědźe. Z tym je wón tučasnje klasiski zastupjer principa „Štóž njeje z nami, je přećiwo nam!“ Prócowarjo Domowiny, bazowodemokratiskeho Zwjazka Łužiskich Serbow, su pak w štyrjoch generacijach nazhonili a spóznali, zo stej runoprawna wuměna a njesebične pytanje za konsensom zakład spomóžneho narodneho dźěła za byće a traće serbskeho ludu.


text: Małe (abo młode) jatšy, to groni 8. apryla, su we slěpjańskich stronach zasej demonstrěrowali, ako w zachadnych lětach. Na 120 luźi jo pśišło. Pśicyna jo, až luźe móli nadalej ta Wochožańska jama: hyšći su dwóry a luźe we Miłorazu a Slěpem nawiźone za pśesedlenje. Togodla běšo łužyski zwěstk „Strukturnu změnu nětko – žane Wochozy II!“ zawołał na demonstraciju. Jich pominanja su byli, až jama dej se 400 mejtari wóte jsy zastajiś, howacej by Rowne a Mułkojce jano pór mejtari pšec wót brunicoweje jamy lažali. Pó jich měnjenju dej teren Wochožańskeje jamy byś pómjeńšony. Wušej togo su pominali, až zwězkowe kněžarstwo dej wobźěliś na swójej brunicowej komisiji luźe, ako su pótrjefjone wót brunicowych jamow. Wóna komisija dej za wšym zdaśim we pśiducych tyźenjach zachopiś, wó kóńcu wudobywanja brunice we Nimskej wobradowaś.


text:
Zawostajenstwo Bogumiła Šwjele (1873–1948) steji w srjedźišću noweho projekta, kotryž su dźensa w Serbskim instituće zahajili. Cordula Ratajczakowa je so z koordinatorku projekta a archiwarku instituta dr. Annett Brězanec rozmołwjala.
Poprawom sće při tym, dźenik Bogumiła Šwjele wudać. Nětko zaběraće so z dalšim projektom w zwisku z nim. Wo čo dźe?
A. Brězanec: Loni sym próstwu na Němsku slědźersku zhromadnosć (DFG) stajiła, zo bychu tam digitalizaciju zawostajenstwa Šwjele spěchowali. Smy sej dobre šansy za projekt wuličili, hewak sej tajku wulku prócu njenačiniš. Projekt eksaktnje tomu wotpowěduje, štož chcedźa woni ze spěchowanskim programom docpěć – digitalizaciju a wopisowanje žórłow z archiwa. Mamy mjeztym dobre nazhonjenja, štož infrastrukturu techniskeje digitalizacije nastupa.
Što je wosebitosć zawostajenstwa Šwjele?


text:
1 / 5
Napis LOVE 100CM LUB 120CM id:41346
Tomaszów Mazowiecki, łódzkie
liczba odwiedzin: 1165
Wyjątkowe sale weselne w mieście Tomaszów Mazowiecki
Popularne miasta w okolicy
Wszystkie firmy w mieście Tomaszów Mazowiecki
Sale weselne Tomaszów Mazowiecki Fotograf ślubny Tomaszów Mazowiecki Kamerzysta na wesele Tomaszów Mazowiecki Zespoły weselne Tomaszów Mazowiecki DJ na wesele Tomaszów Mazowiecki Atrakcje weselne Tomaszów Mazowiecki Salon sukien ślubnych Tomaszów Mazowiecki Dekoracje ślubne Tomaszów Mazowiecki Auto do ślubu Tomaszów MazowieckiZobacz wszystkie kategorie
Fotobudka na wesele Tomaszów Mazowiecki Animatorzy dla dzieci Tomaszów Mazowiecki Barman na wesele Tomaszów Mazowiecki Oprawa muzyczna ślubu Tomaszów Mazowiecki Szkoła tańca Tomaszów Mazowiecki Uroda, makijaż ślubny Tomaszów Mazowiecki Fryzjer Tomaszów Mazowiecki Wynajem namiotów Tomaszów Mazowiecki Dekoracje świetlne Tomaszów Mazowiecki Bukiety ślubne Tomaszów Mazowiecki Wedding planner Tomaszów Mazowiecki Wynajem busów Tomaszów Mazowiecki


text:
Rwanda
Rwanda, Republika Rwandy – ńywjelge państwo we střodkowo-wschodńij Africe, pouožůne mjyndzy Dymokratycznům Republikům Kůnga (dowńij Zajirym) na zachodźe a Tanzańijům na wschodźe. Krům tygo granica mo s Ůgandům na půunocy a Burůndi na pouedńu. Je pouožůna na fest pofoudowanym teryńe, skiž tygo mo přidůmek Kraj tyśůnca wzgůř (fr. Pays des Mille Collines /ˈpei də mil kolin/; Igihugu cy'Imisozi Igihumbi we godce kiniarwanda). Jydna s nojsrogšych gynstośći zaludńyńo we Africe, uzaležńyńy uod bauerstwa, felerńy uprowjano źymja a suchy klimat sprowjajům, co Rwanda durś mo ńydostatek jodua a je sam bjyda.
Kraj je nojbaři znajůmy s ludobůjstwa we 1994 roku, we kerym zginyuo ńy myńi kej 800 000 ludźi.


text:
Praca OPERATOR CNC / LASERA
Katowice
Dodano:19.09.2022
HaйMeMo пpaцiBHиkiB з ykpaïHи
Oferta pracy wygasła 46 dni temu. Obejrzyj inne oferty - Operator Cnc w miejscowości Katowice
Oferty wybrane dla Ciebie:
Znajdź pracę w śląskim
Najpopularniejsze stanowiska w mieście Katowice
Sprzątanie - KatowiceKsięgowa - KatowiceNauczyciel - KatowicePielęgniarka - KatowicePsycholog - KatowiceEkspedientka - KatowiceMagazynier - KatowiceSprzedawca - KatowiceKierowca - KatowicePrawnik - KatowiceFizjoterapeuta - KatowiceRejestratorka Medyczna - KatowiceKucharz - KatowiceSpawacz - KatowiceElektryk - KatowiceKrawcowa - KatowiceSezonowa - KatowiceKosmetolog - KatowiceFryzjer - KatowiceOpiekun Medyczny - KatowiceGrafik - KatowiceKurier - KatowiceDietetyk - KatowicePortier - KatowiceInformatyk - KatowiceArchitekt - KatowiceKonserwator - KatowiceElektromechanik - KatowiceTelemarketer - KatowiceOperator Wózka Widłowego - Katowice


text:
LUCPOL
Jestech LUCPOL, kożdy mnie zno wienc nie byda tukej sie na razie o mnie rozpisywoł.
Na Ślůnskej Wikipedyji byda zajmowoł sie sprawami administracyjno-technicznymi: techniczne zajty, szablony, mechanizmy, redirecty, interwiki, kategorie, meta etc (byc może tyż poprawki w translacji ślůnskiego interfejsu)... przeca trza tukej zrobic uod nowa całą architekturę samodzielnyj Wikipedii. A że jestech z Wikipedijom uobiegany (kilkuletnie doświadczenie) to przeca właśnie tym powinienech sie zająć.
Encyklopedyczne zajty byda pisoł ino niekiedy.
Zapowiadom, że czynsto używom mieszaniny ślunskiej godki z godkom polskom i niemieckom, nie czynsto używom tyż ślunskich czcionek - prosza o wyrozumiałość.
Uobecnie ni mom w planach edycji tyj Wikipedyji.


text:
Ôpowieści z gruby
Jak się przeglōndŏ „Zaranie Śląskie” sprzed II wojny światowyj, to postrzōd tekstōw cieszyńskich idzie tyż trefić te z rejōnu industrialnego Gōrnego Ślōnska. Niy doś, iże dŏwajōm ôbrŏz tego, jak się we dzisiyjszyj Metropoliji wtynczŏs gŏdało, to pokazujōm, jak wyglōndała robota pod ziymiōm. Przedstawiōmy trzi z nich.
Świyntochłowice, 1930 – Adam Sikora
Dŏwniej bōło na grubach blank inakszyj, niż dzisioj. Berkmany robili na dwanŏście godzin. Kożdy dziyń rano zbierali sie ôni w cechowni, kaj rzykali i śpiywali do świyntej Barbōrki. To twało ôkoło pōł godziny. Potym sztajger wszyskich przewołoł, kożdy dostoł swōj nōmer i musioł zlazować pod ziymiã po drabinach z lampkōm ôlejowōm w rynce. Jak już berkmany sjechali, musieli iś pŏrã kilōmetrōw na bōn. Tukej szlepry brali wōzki i jechali do przodkōw po wōngle, kere wykopowali berkmany. Berkmōn taki leżōł na ziymi i podkopowoł wōngle kilofym tak daleko, jak ino mōg siyngnōńć. Na wiyrchu wywiertoł dziurã i wkłodoł do niyj patrōnã i ździebło, nafilowane prochym. Z jednej strōny boło ône zalepiōne smołōm i ôwiniōne knotym ze siarkōm. Tyn knot berkmōn zapoloł i wołoł „pŏli sie!” Kożdy, kto ino to usłyszoł, zarŏz uciekoł. Kożdy berkmōn musioł wydać na szychtã dwanŏście beczek wōnglŏ, to bōł jego col. Ôd kożdyj beczki bōł dynk trzidziyści fynikōw, ale z tego ôdciōngali mu jeszcze za materyjõ i proch. Te beczki abo wōzki ciōngli szlepry na bōn, a stōnd zabiyroły je kōnie pod szyb na szolã, a maszyniŏk wyciōngoł je na wiyrch. Terŏz ôdbijacz ściōngoł je ze szoli, a dziołchy cisły je na retry. Potym suły to wōngle do wyprōw, a stōnd szło ôno już na fury.
Łagewniki, 1932 – Tomasz Jonek
Jak mi było 29 lŏt, toch jeszcze robiōł na Floryntynie za hajera. Miołech na noc. Chodziylimy z kolegōm do szramu. Rŏz prziślimy jak zwyczajnie na grubã, sjechalimy na dōł, zaplimy kapã i dalimy sie do kopaniŏ. Mōj kolega niy mōg dzisioj kopać, bo go kciuk boloł i poszoł do dōm. Kopiã tak sōm ze dwie godziny i wrŏz słyszã, iże kōń leci. Niy ôglōndōm sie ino słychać jako trzaskŏ kopytami po sztyngach. Prziszoł fōrt wele mnie, aż na kōniec glajzu. Postoł chwilã, ôbrōcił sie i polecioł nazŏd. Za jake 5 minut leci drugi rŏz. Terŏz mie juz strach zebroł. Niy ôglōndōm sie jesce ino pŏciyrz rzykōm, a kopiã corŏz to barzij. Kōń zaś przilecioł, postoł i uciyk nazŏd. Polecioł aż na kōniec sztreki. Zaś sie ôbrociył i leci trzeci rŏz. Jŏ rzykōm pŏciyrz dalij, kopiã aż sie leje ze mnie, a ze strachu, toch już cały struchlały. Jak polecioł trzeci rŏz, toch pociep kilof, wziōn karbidkã i uciekōm wiela ino wykopać umiã. Poszołech do kolegōw, co robiyli na drugij sztrece i tam przesiedziołech do rana. Niy wiym jeśli to bōł kōń, abo co inksze, boch niy mioł ôdwagi sie ôbrōcić.
Repty Stare 1939 – T. Wylężek
Jak nasi starŏszek jeszcze żyli, to nōm czynsto ôzprawiali, co jym sie przidało, jak jeszcze robiyli na Maszynce za kowŏla. Ôni wtedy robiyli na dole, a dopiyro niyskorzij dostali robotã na wiyrchu w kuźni. Rŏz mieli szychtã na noc, i na wieczōr ô szōstyj sjechali na dōł. Robiyli aże do jedynŏstyj. Na pauzã zjedli chlyb i wypiyli kawã z bańki, a potym potym zachciało jym sie spać, tak mocno, iże śpiku niy mogli ôdygnać. Za chwilã już drzymali na ławie. Jak dugo tak spali, nie wiedzieli, bo narŏz ôcucnyli bez to, iże słyszeli, jak chtoś idzie sztrekōm i przichodzi corŏz to bliżyj. Zarŏz tyż ôbŏczyli w czŏrnyj jak sadze sztrece światło ôd grubowyj lampy, a iże te światło było srogw, to poznali, iże ône pochodzi ôd sztajgerskij lampy. I rychtyk, niydugo potym stoł przed niymi sztajger Szołtelijus, chtōrymu jyno „Hanys” padali. W rynce mioł kilofek, a na gowie berchmankã. Siŏd se przi starŏszku na ławce i pedzioł: „Glück auf!”, a starŏszek ôdpowiedzieli: „Glück auf, panie sztajger”, ale sie bardzo zlynkli, bo ôczy hanysowe sie ôkropnie świyciyły, jak wōngle w żeleźniŏku. „Wylynżku, dejcie mi jyno ôgnia, bo mi fajfka zgasła” – pedzioł starŏszkowi. Terŏz starŏszek poznali na dobre, iże to nie sztajger Hanys, jyno skrbnik, bo po co ôn chcioł ôn nich ôgnia, kej sie jego lampa świyciyła. Przeżegnali sie po kryjōmu i podali mu jejich lampã, ale niy prosto z rynki, jyno na łopacie, bo tyla już wiedzieli, iże jeżeli chce skarbnik ôd jakigo berchmana ôgnia, to jyno na to, aby mu rynkã wyrwać. Skarbnik se fajfkã zakurzōł, postawiōł starŏszkowã lampã na ławce, wejzdrzoł na nich i pedzioł: „a pamiyntejcie se, cobyście ja już wiyncyj na dole niy klyńi ani niy gwizdali; Glück auf!” Potym ôdeszoł. Wystraszōny starŏszek świegotali jak ôsika. Po szychcie pytali sie berchmanōw na podszybiu: „Bōł dziś w nocy Hanys na dole?” „Ale kaj, ôn sie dziś tu wcale niy pokŏzoł” – ôdpowiedzieli berchmani. Ôd tego czasu starŏszek wierzyli, iże skarbnik żyje i ani rŏz już na dole nie zaklōni i nie zagwizdli.


text:
Sulšečanscy młodostni nałožk tykancy spěwanja w Róžeńće pěstowali
Róžant (AK/SN). „Wjesele dźensa“, „Dobry wječor, maćerka“, „Palenc, palenc“ a podobnje klinčeše sobotu wječor před domami a statokami w Róžeńće. Sulšečanscy młodostni su kaž kóžde lěto wjesnjanow na předwječoru Delanskeje kermuše ze swojimi spěwami zawjeselili a za to tykanc, pjenjezy abo palenčk dóstali. To bě takrjec znapřećiwjenje za wopyt Róžeńčanskich młodostnych wječor do Kulowskeje kermuše w Sulšecach. „Tři abo štyri generacije so tónle nałožk hižo pěstuje“, powěda Feliks Šěn, kiž bě hač do 2017 předsyda towarstwa Sulšečanskeje młodźiny. Spočatnje su Sulšečenjo jenož před někotrymi statokami spěwali, dźensa činja woni to před wšitkimi. Něhdźe sto domjacnosćow woni tak wopytaja. Darjeny tykanc zjědźa stajnje nazajtra na swojej hłownej zhromadźiznje w Sulšecach. Zbytk bjeru sej sobu domoj, rozłoži Józef Bělk, dźensniši předsyda Sulšečanskeje młodźiny. W towarstwje maja dohromady 50 čłonow.


text:
Serbska centralna biblioteka
Załožena 1949. Hłowny nadawk: Zběrać wšu literaturu w serbskej rěči, wo Serbach a wo Hornjej a Delnjej Łužicy. Serbska centralna biblioteka je zdobom wědomostna fachowa knihownja Serbskeho instituta a wobsedźi přez wuměnu z wukrajnymi bibliotekami nahladny wobstatk slawistiskich a słowjanskich knihow a časopisow.
Zakładny wobstatk biblioteki twori zbytk knihownje Maćicy Serbskeje. Tutón wobstatk historiskich knihow je so wudospołnjał přez nakup resp. darjenje priwatnych knihownjow Oty Wićaza, Pawoła Neda, Měrćina Nowaka-Njechorńskeho a Jana Meškanka. Z časa załoženja w lěće 1958 podpěra Ludowe nakładnistwo Domowina winowatostnymi eksemplarami prawidłownje Serbsku centralnu biblioteku.
Cyłkowny wobjim biblioteki: 110 000 medijowych jednotkow. Z toho 27000 časopisowych zwjazkow; knižne wudaća: 13000 w serbskimaj, 25000 w słowjanskich rěčach.
Wotewrjenski čas
Póndźelu – srjedy: 9.00 – 16.00 hodź.
Štwórtk: 9.00 – 18.00 hodź.
Pjatk: zawrjene
Kontakt: biblioteka-archiw@serbski-institut.de
Čitarnja Serbskeje centralneje biblioteki kaž tež Serbski kulturny archiw stej po tuchwilu płaćacych postajenjach w našim domje wotewrjenej.
Za wužiwanje płaća slědowace wuměnjenja:
- Přizjewić so telefonisce (0 3591 4972-0) abo přez mailku (biblioteka-archiw@serbski-institut.de) a dojednać čas wužiwanja.
- W čitarni smě jenož jedyn wužiwar/jedna wužiwarka dźěłać.
- Hladajo na Covid-19: dopokaz dospołneho šćěpjenja abo dopokaz wustrowjenja (nic starši hač 6 měsacow) abo tak mjenowany negatiwny koronatest.
- Wobkedźbowanje znatych hygienowych předpisow (nošenje FFP2- abo mediciniskeje maski, zakaz přistupa za wosoby z typiskimi symptomami nazymjenja, …).


text:
Kamjenska płuwanska hala bě wospjet tema Budyskeho wokrjesneho sejmika. Hačrunjež su so jeho zapósłancy na dalše postupowanje dojednali, mjezsobne wumjetowanja wostanu. Zapósłanc SPD Gerhard Lemm měni, zo AfD kupjel za populizm znjewužiwa.
Kamjenc (UM/SN). Budyski wokrjesny sejmik je so na wčerawšim posedźenju na dalše postupowanje Kamjenskeje płuwanskeje hale dla dojednał. Jenož dwaj zapósłancaj hłosowaštaj přećiwo naćiskej wokrjesneho zarjada. Wobzamknjeny naćisk předwidźi, dotalne planowanja zakónčić a wotprědka započeć. „Wukopało so je, zo dotalny wotpohlad – kombinować sportowu a dožiwjensku kupjel – zwoprawdźomny njeje“, wuswětli naměstnik Budyskeho krajneho rady Udo Wićaz (CDU). Wotpowědne plany pokazuja, zo tajka měšana kupjel wo wjele wjac pjenjez płaći hač předwidźane 15 milionow eurow. A nimo toho njehodźi so – kaž wotpohladane – we wobłuku programa GRW Infra spěchować.


text:
Wszyjstek ȏd tygo czasu, jak mu tatulkowy libling „tym srokocz”, ȏbsroł kamratka ze klasy, co ji bōło na miano Ilōnka. A ȏna potym wszyjskim dzieckōm rozgodała, że jak idōm ku Antkowi, to by se mieli wziōnś parysole abo rygenmantle!
Jedne sōmsiady Karlikowi zowiścili, że mu te ptoki tak przoły, aże mu na gowie a na rynkach siodały, a drudzy sie we czoło klupali, a godali, że tyn chop mo ptoka!
Roz za czos jechoł Karlik do roboty do Niymiec, czasym bez lato niy bōło go w dōma i ze trzi – sztyry tydnie. Jak we tyn czos przipadły flugi, to ȏn bōł cołki fōrt: porzad zwoniōł do swoji baby a dowoł ji insztrukcyje, co a jak mo robić!
Jak mu kiejś dwa gołymbie ze flugu niy prziszły, to niy zdzierżōł, ciepnoł robota we Niymcach. a piyrszym cugiym przijechoł do dōm, a te gizdy yno na to isto czakały, bo jak Karlik zawar fōrtka to jedyn po drugim wleciały do gołymbnika. A ȏn sie ani trocha niy wkurził, yno ȏśmioł, a padoł, że te ptoki przed nim reszpekt majōm!
Jedyn roz Karlik puścioł swoji pulty na flugi aż do Belgije. To bōło fest daleko, Bezto niy mōg ani uwierzić, że te ptoki tak sie poradzōm uwinōnć. Radowoł sie ȏgrōmnie, że jego gołōmb bydzie na piyrszym miejscu, bezto gibko ściōngnoł mu tyn guminowy ring ze szłapki a kozoł Antkowi, coby go zawioz do zygara. Synek, co sie praje ȏpoloł, gibko skoczoł na koło a gumin wsadzioł do gymby, bo we badkach ni mioł kapsy. Kole Materowej chałpy jakiś pies mu przelecioł bez droga. Antek zabrymzowoł, a wywaloł sie do rantu , a przi tym społknoł tyn guminowy ring, co miał iś do zygora!. Chocioż był fest potrzaskany, polecioł gibko ku mamulce, bo ȏjcowi boł sie pokozować na ȏczy. Karlika mało hercszlag niy trefioł! Chycił flacha ze rycynōm a cołki kieluszek wloł synkowi do gymby. Za kwilka Antka zaczło morzić a po pōłgodzinie Karlik mioł nazod swōj guminowy ring a sōm go zawioz do zygara ȏdbić. Jednako za długo to wszyjstek trwało, bo mu piyrsze miejsce sprzed nosa uciykło! Za to borok Antek pod ȏfiarōm ȏjcowego zamiłowanio, bo jeszcze bez cołki tydzień mioł sraczka.
Grymlino


text:
Adamów - Sołtys wsi - Jacek Pietraszewski
Gołębiów - Sołtys wsi - Marek Zieliński
Grocholice - Sołtys wsi - Krzysztof Kozakiewicz
Kaczyce - Sołtys wsi - Jacek Dydo
Kurów - Sołtys wsi - Sabina Gaweł
Leszczków - Sołtys wsi - Dariusz Zając
Lipnik - Sołtys wsi - Tadeusz Kasiński
Łownica - Sołtys wsi - Małgorzata Borowska
Malice Kościelne - Sołtys wsi - Tadeusz Gałka
Malżyn - Sołtys wsi - Wiesław Motyła
Męczennice - Sołtys wsi - Andrzej Orłowski
Międzygórz - Sołtys wsi - Marian Strawczyński
Słabuszewice - Sołtys wsi - Zbigniew Szcześniak
Słoptów -Sołtys wsi - Ryszard Sztaba
Sternalice - Sołtys wsi - Tadeusz Gawlak
Studzianki - Sołtys wsi - Andrzej Skrok
Swojków - Sołtys wsi - Jarosław Grześkiewicz
Ublinek - Sołtys wsi - Wiesław Kusal
Usarzów - Sołtys wsi - Artur Mazur
Włostów - Sołtys wsi - Janusz Kaptur
Zachoinie - Sołtys wsi - Wacław Nowak
Żurawniki - Sołtys wsi - Adam Walasek


text:
W lětušim etaće Załožby za serbski lud zbywaja hišće pjenjezy za projekty. Cordula Ratajczakowa je so ze zastupowacej direktorku Michaelu Mošowej rozmołwjała, što chcedźa z tymile srědkami spěchować a što so přichodnje nastupajo projektowe spěchowanje změni.
Załožba ma zbywace pjenjezy a njewě, dokal z nimi – rědka to powěsć. Što za tym tči?
M. Mošowa: Na zakładźe wotličenja lońšeho etata smy zwěsćili, zo mamy hišće pjenjezy. A serbscy zastupjerjo w załožbowej radźe, mjez nimi wosebje tež dotalny předsyda rady a přichodny direktor Załožby za serbski lud Jan Budar, su sej wuwojowali, zo maja so z tutymi srědkami swobodne projekty spěchować. A tak je to załožbowa rada na aprylskim posedźenju wobzamknyła. Mamy tuž nětko mały přidatny hornc 30 000 eurow za projekty. Wokomiknita situacija pak je tajka, zo předležace próstwy tónle hornc njewučerpaja.
Kajke próstwy sej přejeće?


text:
Nakładnistwo DONATUS w Niederjahna pola Mišna je němskorěčne pojednanje wo załožerju serbskeje artificielneje hudźby pod titulom »Korla Awgust Kocor (1822–1904) – Leben und Wirken« wudało. Serbskorěčna edicija je w lěće 1972 składnostnje 150. posmjertnych narodnin serbskeho komponista w Ludowym nakładnistwje Domowina w Budyšinje w rjedźe »Wuznamni serbscy prócowarjo« wušła. Awtor tuteje prěnjeje a dotal jeničkeje wobšěrneje monografije wo Kocoru je profesor Zbigniew Kościów z Opola. Wučer hudźby a publicist studowaše a skutkowaše wot lěta 1949 we Wrócławju. Monografija wo Kocoru za jubilejne lěto 1972 běše za serbofilneho a muzikologisce zdźěłaneho Polaka nadawkowe dźěło, kotrež přewzać běše za njeho zdobom česć. Přełožk z pólšćiny do serbšćiny přewza potom Budyski wučer Achim Brankačk. Studujo w lětach 1947 do 1950 na Wrócławskej uniwersiće, wón pólšćinu derje wobknježeše. Tutu serbskorěčnu předłohu wužiwach za přenjesenje do němčiny.
Změnjene nowowudaće z rozšěrjenjom
Předsłowo wučerja stawiznow a mnohostronskeho kulturnika Brankačka, w kotrymž wón žiwjensku dobu Kocora tak wopisuje, kaž njebu to za jeho čas nic jenož wočakowane, ale tež kruće žadane, njebu hižo do nětko předležaceje edicije přewzate. Historikarjo dźensa a w našim kraju hinak postupuja respektiwnje stawizny hinak wopisujo interpretuja. Z tym pak njeje zwuraznjene, zo njemóžemy z tutoho předsłowa, napisaneho a wozjewjeneho w socialistiskej dobje, hižo ničo přiwzać, zo bychmy komponista a jeho dobu pod wšelakimi aspektami derje zrozumili.


text:
Wozneseniwka
Wozneseniwka (ukrainsce BoзHeceHiBka; rusce BoзHeceHoBka; 1947–2016 ЧepBoHoпapTизaHcbk/ Čerwonopartyzansk; w Luhanskej republice – Čerwonopartyzansk) je město w Luhanskej oblasći na Ukrainje, blisko ruskeje hranicy. Leži něhdźe 85 kilometrow juhowuchodnje Luhanska.
Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.[1]
Sydlišćo je so w lěće 1947 załožiło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.
ŽórłaWobdźěłać
- ↑ ЧиceлbHicTb HaяBHoro HaceлeHHя ykpaïHи Ha ciчHя 2016 poky, ДepжaBHa cлyжбa cTaTиcTиkи ykpaïHи, cTp. 48


text:
Pawoł Božidar Kapler
Pawoł Božidar Kapler (němsce Paul Theodor Kappler; * 27. januara 1887 w Budyšinje, † 23. junija 1942 w Dorf Wehlen) bě serbski ewangelski farar a kulturny prócowar.
Narodźi so jako syn kantora Jana Awgusta Kaplerja w Budyšinje a wopytowaše tamniši gymnazij. Studowaše najprjedy w Marburgu a wot 1906 do 1912 w Lipsku ewangelsku teologiju a skutkowaše po studiju najprjedy jako duchowny w awstriskim Leobenje a potom w Bad Elster a Tirpersdorfje w Bohotskej. 1915 přewza farske městno w Hornim Wujězdźe, hdźež hač do lěta 1927 tež serbsce prědowaše. W tutym lěće sta so z fararjom Budyskeje Michałskeje wosady. 1941 bu serbski farar na ćišć nacionalsocialistow ze Serbow přesadźeny do Sakskeje Šwicy, hdźež lěto pozdźišo w starobje jenož 55 lět zemrě. Wón bu na Budyskim Michałskim kěrchowje pochowany.
Kapler bě sobustaw a wěsty čas tež starši Serbskeho prědarskeho towarstwa w Lipsku. Wot 1916 bě tež z čłonom Maćicy Serbskeje. Wot 1932 do 1934 podawaše na Budyskim gymnaziju serbšćinu.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Gerhard Wirth: Kapler, Pawoł Božidar. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 244


text:
Meble
Rjemjesło zetkawa so z designom
Wašnje a wuhotowanje bydlenskeho ruma wupraja tójšto wo indiwiduelnym stilu.
Wšědnje zwěsćamy při dźěle, zo je ludźom bydlenje ze stilom dźeń a wažniše. Při tym postaja słód, hač budźe to skerje moderne, klasiske abo zahrajkano-něžne, a to cyle njewotwisnje wot toho, hač ma bydlenje być chowanka, refugij abo oaza dobrych začućow. Z indiwidualnych bydlenskich meblow stawaja so tak symbole swójskich narokow. Wosebje sideboardy, kamory do dobreje stwy abo blida zdoraznjeja wosobinsku potrjebu za akcentami.


text:
Karńůw
Karńůw (czes. Krnov, mjym. Jägerndorf, pol. Krnów lebo Karniów, łać. Carnovia) – mjasto we Czeskij Republice, we Ślůnsku, wele grańice ze Polskům, we Morawskoślůnskim kraju. Bez Karńůw płyńe rzyka Uopawa.
Pjyrsze spůmńyńy kole 1240, mjeske prawa Karńůw dostoł kole 1260 roku uod uopawskich fysztůw. Po 1918 noloz śe we grańicach Czechosłowacyje, nale bezma wszyske mjyszkańce bůły Mjymcůma abo Żydůma. We 1945 a 1946 Mjymcůw wyćepano ze Ślůnska do uokupacyjnych sztrefůw alijantůw.
Dźiśej je wożnym cyntrům kultury we Czeskim Ślůnsku.


text:
Pokozać nowo sztela i nauczyć sie i Wos poru wyrazōw – to zawdy chcymy zrobić, jak wciepujymy tekst. A skirz tego, że do nastympnych postōw ô Maroko musicie trocha rzeczy ô tym afrykōńskim landzie spokopić, to chytejcie nastympny wpis w sztilu “ôd A do Z”. Dzisioj tajla drugo.
Piyrszo tajla tekstu znojdziecie tukej – “Maroko: ôd A do Z (1)“
M: medyna, medresa i mozaika
Medyna to je arabskie stare miasto. To tukej spyndzicie nojwiyncyj czasu jak wybierecie sie na rajza po Maroku, bo gynau w medynach je wiynkszość zabytkōw i atrakcyji. Czos sie tukej sztopnył. Ludzie żyjōm jak u nos, ale 50 lot do zadku. Zwiyrza we plac aut, barter, haje miyndzy “ôsiedlowymi gangami”, nagabywanie i proszynie, coby cosik kupić na kożdym kroku. Arabskie stare miasta sōm roz przijymne i gyszpant, a roz nerwujōm i sōm niyzocne. Ale taki już je ôd nich urok. Kożdo medyna je inkszo. Ta w Fezie to je labirynt (forgot), w Marrakeszu to jedyn epny torg pod turystōw, a yno w Essaouirze idzie wejrzeć jako naprowda żyjōm miyszkańcy marokańskigo miasta, co robiōm jak majōm fraj, kaj siedzōm i co maszkecōm.
W medynach idzie trefić piykne koraniczne szkoły – medresy. Bylimy we dwōch, we Medresie Ben Youssufa w Marrakeszu i we Medresie Bu Inania w Fezie. Tego, jak ône sōm wyônaczōne we strzodku, niy idzie ôpisać. Miszōng rzeźbiōnego drzewa z akuratnie poukłodanymi mozaikami, kery tam znojdziecie, to je nojsrogszy poziōm kōnsztu. Niy przepōmnijcie ô tych sztelach jak bydziecie na miyjscu, bo idzie leko kole nich przynś i ani ich niy uwidzieć.
N: natura
Miasta, meczety, medresy, mozaiki… to je wszyjsko piykne, robi wrażynie, chce sie tymu cykać bildy. Ale tym, co Maroko jako land mo nojlepszego, je natura. Zielōne teryny gōrskie? Ni ma sprawy, taryfōm z Marrakeszu do Imlil i już sōmżeście w Atlasie, na sztrece do Jebel Toubkal. Hyc, piosek i kamele? Ciśniecie do Merzougi i za chwila sōmżeście na prōznocie, śpicie pod gwiozdami i zjyżdżocie na sandboardzie. Chcecie do ciynia, dychnyć kapka i pozaglōndać na cosik piyknego? Kaniōny Todra i Dades czekajōm. Ściany epne na 300 metrōw do wiyrchu dajōm Wōm tela ciynia, że jeszcze bydzie Wōm tynskno za klarōm. Cuda natury? Miyjski autobus z Sidi Ifni do Legziry i już idzie sie podziwać na zachōd przi hławnych legzirskich ôbłōnkach (fajny post ô nich znojdziecie na blogu “Life in 20kg”).
Maroko mo wszyjsko, dlo kożdego cosik sie znojdzie. Łażynie po gōrach i polygiwanie na piosku, pflance i zwiyrza, hyc i zima… Co yno. Beztōż bez problymu idzie poskłodać rajza dlo wiynkszej ferajny. Z nami była tako jedna, kero pedziała: “Jo przistowōm na wszyjsko, bele bydōm chocioż trzi dni na plaży”. No i były – Sidi Ifni, Sidi Kaoki i spōmniano Legzira. A że gynau mha tako, że swoich kamratōw, kerzi polygiwali meter dalij niy szło dojrzeć, to już niy skuli nos. 😉
Ô: ôprowadzocze i ôpuncyje
Jak już my pisali, medyna w Fezie to je labirynt. I niy błoznujymy tukej. Mapy Google, karty papiōrzane, ôbrozki – nic. Nic niy spōmoże spokopić cyntrum Fezu. Ôpcje na łażynie po mieście sōm trzi (wyprōbowalimy kożdo z nich):
- namalować se w hefcie drōga ôd hotelu do kożdego charakterystycznego punktu miasta (fōngowało, ale niy zawdy; no i trza nojprzōd tyn hotel znojś),
- łazić se bele jak i bele kaj, stracić sie, a potym ciś cołki czos w jedna zajta, tak co sie wylezie z medyny (idzie wejrzeć na masa nowych szteli, ale i trefić na niyprzijymnych ludzi za ekiym; no i troci sie masa czasu),
- zabuchować se ôprowadzocza (bierōm grosze, znajōm “labirynt” jak swoja kapsa i jak sie idzie z nimi, to sie je jak Mario w graczce po chycyniu gwiozdki – żodyn ani niy podłazi nagabować).
My z ôprowadzoczym łazili bez pōł dnia. Zoboczylimy co sie yno dało, nikaj ôd nos niy chcieli pijyndzy za ajntryt i nikaj nic nōm na siła niy ciśli. Wszyjsko w cynie: smrōd nojbardzij znanej garbarni świata, przekoz ônaczynio tepichōw, mierzynie arabskich hacek (hidżabōw), masa historyji i piyrszy roz ôd poru dni – świynty pokōj. Wiadōmo, żodyn ni ma idyalny, tōż z czasym dowiedzielimy sie, że nasz ôprowadzocz to ni ma taki ôficjalny z miasta (a mioł być; ale sōm sie nōm potym prziznoł) i na kōniec ôkrōm umōwiōnej przōdzij kasy stoł i czekoł na “tip” (niy smolił sie i padoł ofyn, że trza mu wiyncyj). Ale ogōlnie – chocioż normalnie uciekōmy ôd przewodnikōw itd. – chwolymy se i ani kapka niy banujymy.
“Ô” to jeszcze nojchutniyjsze marokańskie ôbsty – ôpuncyje! Ôwoce, kere jedlimy na kila, dziyń w dziyń. Cyna dlo miyjscowych to kole 1MAD za 2 sztuki, dlo turysty 1 za 1. Majōm szpicate żgaczki, tōż przedowocz akuratnie je dlo kożdego rychtuje. Jedyn sznit, drugi i bierecie ôpyncyjo gynau z marokańskij rynki (majōm rynkawiczki!!! :o) do Waszej ślōnskij, uchachanej gymby. Pōłek tej kulki to ziorka, tōż dejcie pozōr – wartko i porzōmnie czyści jelita.
P: prōznica
Spōmniano już przi literce “N” prōznica to bōł jedyn z punktōw wyjazdu, kery zaznaczylimy jako “mus”. Drugi roz w życiu zdecydowalimy sie na atrakcyjo ze zwiyrzami. Normalnie trzimiymy sie ôd tego daleko, bo żol nōm tych biydnych bestyji, ale przed rajzōm na Sahara (tak jak przōdzij przed parkiym Everglades w USA) poczytalimy kaj sie dało, eli kamelōm, kere nos kludzōm po piosku, dzieje sie jako krziwda. Ôkozało sie, że niy, tōż ôpowożylimy sie zabulić za “wycieczka ôrganizowano”. Było super! Nojprzōd witoczka ze swoimi kamelami, potym dwie godziny
ôbijania rzici wanderu po piosku do bazy. Na miyjscu trocha śmiysznie, bo majōm tamek bai stawiynie z haźlami i umywalkōm, tōż kapka ta nasza rajza straciła na rychtyczności, ale za to warunki kōmfortowe. Na wieczōr podziwalimy sie na zachōd, dostalimy wieczerzo niy do przejedzynio, posuchalimy berberyjskij muzyki i wyciōnglimy se łōżko z celta, coby nynać pod sagim niebym. Na drugi dziyń śniodanie wczas rano i rajza nazod. Werciło sie!
R: riad i rzymiosło
Riad to je tradycyjno marokańsko chałpa z patio na dole i ze dziurōm we suficie. Na strzodku zaôbycz stawio sie fōntanna. Stawiynie je tak pōmyślane skuli afrykańskigo hycu, robi sie tam tako naturalno klima. Nojczynścij na dachach riadōw sōm tarasy, na kerych idzie se pojeś, popić (po cichu) i pogodać. Nojlepij zico sie po cołkim dniu łażynia, przi winku i biyrze, za kerym trza sie było nałazić tak, jak wtedy, kedy jeszcze niy miało sie auswajsu i nikaj niy chcieli nōm tego piwa sprzedać (ô piciu gorzołki w Maroku kedy indzij).
Skōrzane taszki i sztrzewiki, metalowe lampy i tace abo drzewiane tisze i stołki – jak mocie w chałpie cosik z tego, to je epno szansa, że w kerymś mōmyncie tyn dings bōł w Maroku. Ludzie umiōm tam wyônaczyć naprowda cudne zachy. Rzymiosło kożdej zorty na nojsrogszym poziōmie. Produkujōm tam tyż masa skōr, nici i roztōmaitych inkszych materiałōw. I nojprzōd chcōm za to masa pijyndzy, ale jak widzōm, że sie nie docie, to w kōńcu przedujōm za 10% cyny, jako normalnie trza by było udać na to wszyjsko w Europie.
S: suki
Ja, suki! Suki w Fezie nojlepij wyposażōne, ale to w Marrakeszu było ich zdecydowanie nojwiyncyj. Wydzielōne tajle medyn, na kerych sōm yno sztandy z ôkyślōnōm zortōm dingsōw – to sōm gynau marokańskie suki. Trza Wōm sztrzewikōw? Na suku Smata znojdziecie ich masa, sznupcie przede wszyjskim za tradycyjnymi babouches. Lampa abo talyrz? Kukejcie za sukiym Chouari. Na kōniec wejrzijcie na nojszyrszy i bodej nojlepij wyposażōny suk Semmarine, wyleziecie z niego gynau przi Jamaa el Fna. Potym już nic, yno z fol taszami i rukzakami zicnijcie se po cołkim dniu cychtowanio przi tażinie, ślimokach i… whisky!
Ś: ślimoki
Kojarzōm sie ze Francyjōm, ale my w tym europejskim kraju byli już pora razy i ślimokōw nikyj my tamek niy prōbowali. We Maroku w kōńcu my sie ôpowożyli. W smaku żodno rewelacja, ale do sie zjeś. Fajne je za to wybiyranie tego miynsa ze szupy. Trza nabrać sztocherym tak, coby cało uwarzōno glizda wylazła. Strzōd Marokańczykōw fest popularny przikłodek przed delszym fajerowaniym. Wiynkszo kokilka yno 1€!
T: tōry, tażin i Toubkal
Czytaliście już samek ô marokańskich medynach. Do kożdej z nich włazi sie bez tōra. I te tōry to tyż je coś, na co idzie sie dziwać godzinami. Mozaiki, rzeźbiynia, roztōmaite formy i farby. No cuda. Wejrzijcie yno na pora bajszpili pod spodkiym. Bez tako to aż sie chce przynś, pra?
Piyrsze skojarzynie na hasło “Maroko”? Tażin! Tego miana sie używo i przi godce ô jodle ze damfowanych gymizōw i miynsa, ale i ô kofliku, w kerym sie to warzi. Ze tażinami je jak ze moczkōm – ni ma na świecie dwōch gynau takich samych, kożdy je inkszy. Taki ajnfachowy to kokotek abo świniok ze zimiokami, tōmatami, ôliwkami i gewircami. Kajś przi ôcyanie (np. w Essaouirze) idzie zjeś i tażin ze sardynkami. Ale nojgłymbszy i nojciekawszy smak mioł tyn ze kaczycōm i ze suszōnymi figami. Mniam!
Toubkal, a akuratnij Jebel Toubkal, to je nojsrogszo gōra we Afryce Pōłnocnej. Chocioż mo aż 4167m n.p.m., to je to szpic, na kery umi wlyź i amator. Jak yno my ô tym poczytali, to stwierdzilimy, że tyż chcymy. No i jakoś my szafli. Jak tera spōminōmy to to były jedne z nojlepszych dni w Maroku. Nojprzōd rajza z Marrakeszu do wsi Imlil, na nastympny dziyń ôd rana piynciogodzinny wander ku schrōnisku, tam kima i na trzeci dziyń wczas rano atak. Werciło sie!
W: whisky
A w zasadzie berber whisky. Tōż nic inkszego jak fest mocny i fest słodki tyj. Bezma po poru szklōneczkach umi już zaszelōntać w łepie i stōnd sie wziyno ôd niego miano (zbowiynie we muzułmańskim landzie, w kerym picie gorzoły je widziane gorzyj jak zdradzanie, sklinanie abo cyganiynie). 😉
Tak richtich, to berber whisky to je już napowek kultowy i narodowy. Trza wiedzieć gynau z czego sie go parzi (tyj ze zorty “gunpower”), co sie do niego dociepuje (miynta “nana”), jak sie go nalywo (tak, coby sie pokozały szuminy) i jako sie go pije (trzi szklōnki: piyrszo gorsko jak żywobycie, drugo mocno jak przōnie i trzecio słodko jak śmiertka). Podle Marokańczykōw nic inkszego tak niy zagaszo durstu jak tyn hyrski tyj.
Y: yjzel i YSL
Rajzowalimy po roztōmaitych tajlach Maroka i kożdo bōła blank inkszo, ale jedna rzecz bōła wszyndzi tako samo – yjzle. Jeździ sie na nich abo ciepie sie im na pukel tasze i kisty, a ône to targajōm. Było nōm ich żol, bo już małe bajtliki wiedzōm, że jak yjzel niy idzie, to trza go piznyć w rzić, coby sie ruszył. Ale coby niy godać, to to sie dugo niy zmiyni, bo na razie żywot we Maroku bez yjzli ni ma możliwy.
Znocie takigo chopa jak Yves Saint Laurent? Klamoty, perfumy i inksze takie dingsy – kojarzicie? Ôn tak mioł w zocy Maroko, że kupił se chałpa w Marrakeszu. Ale niy bele jako, bo sprawił se “zielōne serce” miasta, zygroda wyōnaczōno bez francuskigo malyrza Jacquesa Majorelle. Sztela, kero we ksiōnżkach ô Maroku znojdziecie we “TOP 10” i ô kerej bydziecie jeszcze mieli przileżytość poczytać na blogu.
Zwiedowne info: YSL żył we Zygrodzie Majorelle bez prawieć 30 lot ze swoim… chopym. We arabskim landzie naprowda rzodko idzie tako sytuacjo trefić.
Z: zwiyrza i zolyty
Jak już na isto uwidzieliście, w Maroku idzie trefić fol roztōmaitych bestyji. Yjzle, kociki, kōnie, kamele… Jak kerego interesi fauna i cołki tyn świot gadzin, to tamek bydzie uradowany. Nōm yno żol, że niy znojdlimy fynka na prōznicy. 🙁
Zolyty z Europejkōm to je cosik, na co fest liczy kożdy mody Marokańczyk. Kożdo samotno frela, kero do Maroka pojedzie, musi być fertich na gupie hasła i prymitywny chyt. Ôd nij synek tyż. Bo samotno niy znaczy, że bez chopa kole siebie, yno bez ringa na palcu. My se na ta rajza take ôbrōnczki ôblykli, ale czasym i to nic niy dowało. Z marokańskim testosterōnym niy wygrocie. 😉
Na dzisioj to tela. Podobała sie Wōm marokańsko alfabeta? Bydymy fest radzi skuli kożdego “przaja” na Facebooku! Napiszcie tyż cosik w kōmyntorzu i poślijcie dalij kamratōm. Do zaś! 🙂


text:
Što su wuměnjenja a wuslědki serbskeho stawiznopisa w druhej połojcy 20. lětstotka? Mały rjad přinoškow zaběra so z nastaćom štyrizwjazkowych »Stawiznow Serbow« a ze stawiznopisom w šěršim zmysle. Chcemy nowe slědźenske wuslědki předstajić a zdobom přeprošujemy ke kritiskej debaće wo zakładach načasneje serbskeje kultury.
K płodej zezrawjene lipowe kćenje pyši wobalku knihi, kotraž wuńdźe w nazymje 1945 we Warnoćicach a měješe jednory kaž programatiski titul »Srbská Lužice. Severozápadni hlídka slovanská«.1 Njebě to wosebitu kedźbnosć zbudźacy a tola wurjadny podawk. Na 138 stronach prezentowaše awtor Jiří Kapitán (1901–1980) powědančko před dołhim časom do njeswobody storčeneho a hač do dźensnišeho pod njepřećelskim nadknjejstwom Němcow žiweho serbskeho luda. W čěskej rěči rysowaše kontury Łužicy, wopisowaše zwjazanosć Serbow z krajinu wot wobsydlenja hač do dźensnišeho jako měrliwu koeksistencu, rozprawješe wo narodnym wozrodźenju Serbow a wo zdźěla namócnym potłóčowanju přez Němcow. W nimale bibliskim wobrazu přispomni awtor: Je na času, Serbow z wotročstwa a njeswobody dowjesć do swětłeho přichoda. Z jich wuswobodźenjom z rozpadankow přemóženeho agresora, Němskeje, móže cyłe Słowjanstwo wozrodźenje a zjednoćenje swjećić. Tak daloko, tak derje. Naratiw jako tajki skići mało překwapjaceho. Njedźiwajcy toho w mjezywójnskim času zajim čěskeje towaršnosće na wosudźe Serbow chětro stupaše. Zamołwitej za to běštej Towarstwo přećelow Serbow a politiska relewanca mjeńšinoweho prašenja. Ideja čěskeje bratrowskeje pomocy kaž tež funkcija Serbow jako sewjerozapadna prědnja straža Słowjanow zajim powyšištej. A skónčnje bě tež žadosć za nowym časom, w swobodźe a bjez horja, hladajo na poražku Němskeje a nacionalsocializma, zrozumliwa.


text:
G
G abo g (při pismikowanju: gej) je sedmy pismik klasiskeho a moderneho łaćonskeho alfabeta a jědnaty w hornjoserbskim alfabeće. Wón reprezentuje konsonant a je so wokoło 230 do Chr. wot romskeho pisarja jako warianta pismika C zawjedł. Jemu wotpowěduje pismik Г w kyriliskim alfabeće. W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so G přez − − ·.
W hornjoserbšćinje wustupuje g nimale jenož w cuzych resp. z druhich rěčow wotwodźenych słowach (požčonkach), mjeztym zo je so prěnjotny słowjanski g kaž w čěšćinje, słowakšćinje a ukrainšćinje na h přeměnił.
G je mjezynarodna awtowa značka za Gabun. Při němskich awtach steji za město Gera.


text:
Sosnogorsk
Sosnogorsk (rusce CocHoropck, zyrjanskokomisce CӧcHaropT) je město w Ruskej federaciji. Leži w samym sewjerowuchodźe europskeho dźěla Ruskeje w republice Komi něhdźe 340 kilometrow sewjerowuchodnje Syktywkara.
Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1939 załožiło jako wjes Ižma a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Nóžki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Wuslědki wšoruskeho ludličenja 2010. Zwjazk 1. Ličba a rozdźělenje ludnosće. Tabulki 5, str. 12–209; 11, str. 312–979


text:
5 Października w Śląskiej Galerii Malarstwa Jan we Jankowicach łodboł sie niecodziynny tref Slonzokow s Góralami. Było to już VI tego typu spotkani.
Poprzedni miały miejsce we Rybniku, Nowym Targu, Łopusznej i Waksmundzie. Jak ważne som taki trefy pedzili nom p.Maria i Leszek Papieżowie, kierzi zaszczycili to spotkani. Państwo Papież byli prekursorami że tak idzie pedzieć 1 trefu we Rybnicki Biblijotyce kieryn mioł miejsce 15 maja 2007roku. VI tref łodboł sie dziynki pomocy Gminnego Ośrodka Kultury i Rekreacji we Świyrklanach. Pani Halina Karwot szefowa Ośrodka zadbała, żeby Goście s Podhala czuli sie tak jak u sia. Było coś niy yno dlo duszy, oczu ale i ciała. Podhalańczyczy na samym poczontku łobejrzeli familijno Galerjo p.Holeszow we Świyrklanach kaj Gospodyni p.Weronika Holesz połosprowiała ło całej historji powstanio tego piyknego pomnika malarstwa. Potym pojechali na tradycyjny slonski łobiod a kole 16:00 we galerji Jan łodbyło sie czytani slonskich i góralskich wierszy. Zaproszyni goście s wójtym Tomaszym Pieczkom na czele s przedstawicielkami nowotarski, rybnicki i jankowicki bibliotyki, dyrektorami miejscowych szkoł i przedstawicielkami KGW mogli usłyszeć ło potrzebie takich trefow s listu kierym przisłała p. dr.hab. Anna Mlekodaj s Podhalańskiej Pasństwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Targu. Jako, że ni mogła być list tyn przeczytoł we Jeji imiyniu Krzysztof Kokot. Całość uświetniły Karolinki kiere brały już w takim trefie 4 roz. Jich pieśniczka naszkryflano specjalnie na taki trefy bez Regina Sobik słowa a muzyka Adam Kuśka stała się przebojym u Podhalan. VI tref zaszczycili uczestnicy poprzednich trefow P.Stanisław Neblik i Jerzy Buczyński. P.Ewelina Kuśka laureatka Slonzoka roku s 2012r godała piykno gawynda. Było przi tym wiela uciechy bo wto jak wto ale Ewelina Kuśka umi fajnie rozprowiać po Naszymu. S gości swoji wiersze czytali: Krzysztof Kokot szef grupy podhalański znany poeta s Nowego Targu. Ciekawostkom je że p.Krzysztof to Ślonzok s pochodzynio i szkryflo po ślonsku. Pani Wanda Szado Kudasikowa kiero zrobiła tako furrora na piyrszym spotkaniu, potym czytała Renata Lipowska góralka s kwi i kości i na koniec p Adam Kwiatek kieryn debiutowoł w tym spotkaniu. Z naszych wystompili Regina Sobik kiero s Krzysztofym Kokotym bierom udział od piyrszego trefu, Urszula Oślislok i p.Elżbieta Grymel Grymlino znano nom s rybnickich Nowin kiero szkryflo rozmańte bery i bojki. Po czytaniu priszoł dran na slonski kołocz. Dłogo by trzeba jeszcze wymiyniać to co sie działo wczoraj we Galerji. Była wymiana geszynkow a Podhalańczycy przywioźli niy yno swoji tomiki ale i przepiykny łobrozki Matki Boski Ludźmierski kiero majom tak fest w zocy s dedykacjom, żeby miała nad nami łopieka. Sami niy wyjechali s pustymi rynkami bo na droga dostali niy co inszego jak ksionżka „Kulinarne Tradycje w Gminie Świyrklany” kaj mogom wyprugować wszystki maszkiety i slonski dania. Czy som potrzebne taki trefy ło tym mogom pedzieć wszyjscy Ci co tam byli. Poniży drukujymuy pieśniczka Karolinek
Pozdrowiynia
Nina Kibos
Pozdrowiynia
Hołdy czy gory jednako ważne
jak Ślązok z Góralym fest pszajom se
we Jankowicach czy Nowym Targu
pieśniczki i godka jak siostry dwie
Pszaja miłuja to samo znaczom
Czy po góralsku czy po Naszymu
trojak zbójnicki porwiom do tańca
a wtedy godka leko kożdymu
Ref ….Leć godko nasza na tref pszocieli
niyś pozdrowiynia ze swojich stron
na gory doliny wsie i miasteczka
kaj czako na nas gościnny dom
Jak kogo spotkosz to niy omijej
ośmij sie piyknie ukłoń w pokorze
opowiydz wszystkim że im pszajymy
i pozdrow gromko śląskim Szczyńść Boże
Spod grubskich kominow po same Tatry
ze szczybnych szczytow po hołdy gór
bydymy dycko sztama trzimali
zbulymy niejedyn zowistny mur
Szkryflać bydymy ło tym co boli
co serce raduje tyż fest a fest
a jak trza bydzie zatańcujymy
bo góral i ślązak pszocielym jest
Ref ….Leć godko nasza na tref pszocieli
niyś pozdrowiynia ze swojich stron
na gory doliny wsie i miasteczka
kaj czeko na nas gościnny dom
Jak kogo spotkosz to niy omijej
ośmij sie piyknie ukłoń w pokorze
opowiydz wszystkim że im pszajymy
i pozdrow gromko śląskim Szczyńść Boże
Regina Sobik


text: Pěskecy (JSm/SN). Kóžde lěćo a kóždu nazymu podawa so horstka Serbow wšěch starobow na Morawu, zo bychu tam winowy swjedźeń z cymbalowej hudźbu sobu dožiwili. Wjesołeje nalady a dobreho wina dla, kotrejž staj sej tež Křesćan Bejmak a Beno Buk z Pěskec na Morawje zas a zaso lubić dałoj, zrodźištaj wonaj ideju, tajki podobny podawk tež we Łužicy swjećić. To pak nic na někajkej winicy, ale na Pěskečanskim sportnišću. Tak přeprošeja młodaj iniciatoraj a jeju sobuwojowarjo jutře za tydźeń, 31. žnjenca, wot 18 hodź. na 1. serbski winowy swjedźeń do Pěskec. Po hudźbje dujerskeje kapały Horjany móža wopytowarjo cyły wječor rejwać, spěwać a hejsować.


text:
Klóšter Marijina hwězda
Klóšter Marijina hwězda (łaćonsce Abbatia Stellae B.M.V., němsce Kloster Sankt Marienstern) je cistercienski klóšter při Klóšterskej wodźe w Pančicach-Kukowje w Hornjej Łužicy. W lěće 1248 wot Kamjenskich knjezow załoženy klóšter słuša k mało klóštram Němskeje, kiž su so přez wjace hač 700 lět bjez přestawki wobchowali. W lěće 2018 bydli w klóštrje dwanaće knježnow pod nawodnistwom abatisy Gabriela Hesse.
Wulki dźěl klóšterskeho kompleksa je zjawnosći přistupny, mjez druhim klóšterska cyrkej, zahroda, muzej, hosćenc a klóšterski wobchod. Klawsura z křižowej chódbu njeje přistupna.
Wot 13. lětstotka měješe klóšter ležownostne knjejstwo w 52 wsach a dwěmaj městomaj Hornjeje Łužicy. Wulki dźěl něhdyšeho klóšterskeho teritorija je – najebać reformacije – hač do přitomnosće katolski wostał a twori dźensa jadrowu kónčinu serbskeho rěčneho ruma.
Klóšter je jedne z wuchadźišćow jutrownych křižerskich procesionow.


text:
- About Institute
- pink and black nike running shoes 2020
- air max limitless women
- best men nike air max plus 97 running shoes sku - Moccasins - Air Jordan 8 Retro Gs Big Kids Shoes Orange Pearl-pink , IetpShops - Men's shoes - Low shoes
- nike jordans boys 9 inch shoe outlet list DZ4397 , SBD - 001 Release Date - nike shox swift black hair style 2019
- womens nike air max sequent 3 white dress shoes - Nike Air Max 2021 'Rayguns' Black Orange Grey DA3199 - 005 For Sale – PuntosdeculturaShops
- air jordan 4 black canvas
- air jordan 3 dark iris ct8532 105 release date
- 417944 nike air max plus
- air jordan 4 canyon purple release date
- nike lebron 20 violet frost
- Annual Reports
- Didactics
- Research
- Employees
- Journals
Recent projects
Zbigniew Tarapata, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Najgebauer, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Michał Dyk, Agnieszka Kacprzak, Dariusz Pierzchała, Mariusz Chmielewski, Krzysztof Chlebicki, Jarosław Rulka
Maciej Kiedrowicz, Jarosław Koszela, Zbigniew Tarapata, Rafał Kasprzyk, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Jerzy Stanik
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Rulka
Dariusz Pierzchała, Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Rulka, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Rafał Kasprzyk, Mariusz Chmielewski, Michał Dyk, Krzysztof Chlebicki
Andrzej Najgebauer, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas, Ryszard Antkiewicz, Rafał Kasprzyk, Dariusz Pierzchała, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Jarosław Koszela
Ryszard Antkiewicz, Mariusz Chmielewski, Tomasz Drozdowski, Rafał Kasprzyk, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Andrzej Najgebauer, Dariusz Pierzchała, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Roman Wantoch-Rekowski
Tadeusz Nowicki, Tomasz Tarnawski
Grzegorz Bliźniuk, Andrzej Ameljańczyk, Ryszard Antkiewicz, Andrzej Gaj, Tomasz Górski, Tomasz Gzik, Piotr Kędzierski, Piotr Kosiuczenko, Jarosław Koszela, Andrzej Najgebauer, Tadeusz Nowicki, Kazimierz Worwa
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Koszela, Jarosław Rulka, Roman Wantoch-Rekowski, Mariusz Chmielewski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Tomasz Drozdowski, Dariusz Pierzchała
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Mariusz Chmielewski, Wojciech Kulas
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Zbigniew Tarapata, Jarosław Rulka, Dariusz Pierzchała, Rafał Kasprzyk, Tomasz Tarnawski, Jarosław Koszela, Wojciech Kulas, Mariusz Chmielewski, Roman Wantoch-Rekowski
Roman Wantoch-Rekowski
Andrzej Najgebauer, Ryszard Antkiewicz, Jarosław Rulka, Zbigniew Tarapata, Dariusz Pierzchała, Roman Wantoch-Rekowski, Tomasz Tarnawski, Wojciech Kulas, Jarosław Koszela, Marian Chudy, Tadeusz Nowicki, Radosław Pytlak
Recent publications
Bolesław Szafrański, Romuald Weydmann
Grzegorz Bliźniuk, Dorota Kilańska
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Zbigniew Tarapata
Zbigniew Tarapata
Andrzej Chojnacki
Andrzej Chojnacki
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Maciej Kiedrowicz
Roman Wantoch-Rekowski


text:
13. septembra
13. septembra abo 13. požnjenca je 256. dźeń gregorianiskeje protyki (257. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 109 dnjow hač do kónca lěta.
PodawkiWobdźěłać
NarodninyWobdźěłać
- 1660: Matej Jan Józef Vicki – serbski duchowny, magister filozofije, awtobiograf
- 1778: Jan Michał Haška – serbski farar, spisaćel nabožinskich spisow
- 1898: Pawoł Krječmar – serbski pismikistajer, Domowinski prócowar, ludowy spisowaćel
- 1923: Arnošt Kowar – serbski ludowědnik a muzejownik
- 1931: Pawoł Völkel – serbski slawist, słownikar, wudawaćel a přełožowar
WumrěćeWobdźěłać
- 1755: Jan Bohuwěr Šołta – serbski filozofiski spisowaćel, magister
- 1956: Jakub Šajba – serbski pismikistajer, nakładnik, starosta Sokoła a Domowinski funkcionar
- 2007: Jan Rawp – serbski komponist a hudźbny wědomostnik
- 2019: György Konrád – madźarski spisowaćel
Swjate dnyWobdźěłać
- katolski/ewangelski: Jana Chryzostoma