text:
Program DOMOWINA – 2025 (hornjoserbsce)
zwjazanosć – wotewrjenosć – zamołwitosć
Preambla
Załoženje Domowiny w lěće 1912 jako třěšny zwjazk serbskich towarstwow bě wažne wobrotnišćo w serbskich stawiznach, dokelž bu přez to wola k zjednoćenju mocow w serbskim narodnym hibanju jasnje zwuraznjena a prěni raz zeskutkownjena. Po měrliwej rewoluciji před 25 lětami je so Domowina k politisce njewotwisnemu třěšnemu zwjazkej Serbow a serbskich towarstwow přetworiła a je z tym wotewrjena za wšě serbske towarstwa a zjednoćenstwa kaž tež za kóždeho Serba.
Po tym zo je Domowina w lěće 2012, wróćo zhladujo na wuspěchi kaž tež na poražki a zmylki swojeho skutkowanja w serbskim ludźe, 100. róčnicu swojeho załoženja woswjećiła, je na času, městno Domowiny w towaršnosći 21. lětstotka znowa definować a wizije do přichoda wuwiwać.
Sćěhowaca programatika ma zaměr, dać nastork za dołhodobne dźěło a aktiwne skutkowanje Domowiny hač do lěta 2025. Při tym wostanje jeje najwažniši nadawk, w swojej zakońsce připóznatej funkciji jako zastupjerka zajimow serbskeho ludu k zdźerženju a wuwiću Serbstwa přinošować. Wosebje na hłownych zhromadźiznach ma so přez analyzu docpěteho stawa prócowanjow tuta programatika dale wuwiwać a z konkretnymi naprawami podkłasć, zo by so tu předležacy dokument zwoprawdźił.
Do narodneho dźěła zdar!
Zakładne hesła jednanja Domowiny
Zwjazanosć
Hdźežkuli su Serbja, tam měła Domowina za nich a z nimi hromadźe skutkować. Naše stawizny, kultura, rěč, wědomje wo swójskej wosebitosći a nic naposledk zhromadne narodne prócowanje – wšo to nas zwjazuje. Regiony přesahowaca a mjezsobna pomoc a wzajomne narodne dźěło pod třěchu Domowiny stej wuraz a nadawk našeje zwjazanosće. Serbske regionalne wosebitosće spěchujemy a wědu wo nich šěrimy.
Aktiwity Domowiny zwjazuja najwšelakorišich partnerow we Łužicy a zwonka njeje. Při tym zasadźujemy so za zaměrnje zapřijeće serbskich wobsahow do zjawneho žiwjenja.
Wotewrjenosć
Domowina skići kóždemu Serbej a přećelej Serbow zhromadnosć, njewotwisnje wot toho, hač bydli we Łužicy abo zwonka njeje a hač chce jako jednotliwc abo čłon sobustawskeho towarstwa abo župy Domowiny w njej skutkować. Podpěramy dale w zakonju zapisany princip swobodneho wuznaća k serbstwu, kiž zmóžnja kóždemu zajimcej přistup k serbskemu žiwjenju. Spěchujemy nawuknjenje a nałožowanje serbskeje rěče. Podpěramy najwšelakoriše móžnosće za wobdźělenje na serbskim towaršnostnym žiwjenju a skrućamy z tym zhromadne stawizniske a narodne wědomje. Jednamy zamołwiće a transparentnje za cyłu Łužicu a wšěch Serbow.
zamołwitosć
Domowina podpěra swoje župy a sobustawske towarstwa w jich zhromadnym narodnym skutkowanju. Čłonojo tutych měli so bóle hač dotal jako čłonojo třěšneho zwjazka zrozumić a wuznawać.
Wšudźe, hdźež su Serbja, měła Domowina zamołwitosć přewzać a w zmysle serbskich zajimow skutkować. Wona ma młodźinu jako swój přichod do narodneho dźěła zapřijeć a k tomu wotpowědne formy dźěławosće wuwić.
Wuwědomjamy kóždemu čłonej Domowiny, zo wón ze swojim skutkowanjom a jednanjom Serbow reprezentuje. Chcemy-li Serbstwu přichod dać, ma so kóždy jednotliwc po swojich móžnosćach za to zasadźować. Wosebje čłonojo we wolenej funkciji su namołwjeni do aktiwneho wustupowanja a spomóžneho skutkowanja za serbski lud.
I. Štó a što smy
Domowina je Zwjazk Łužiskich Serbow, kotryž wobsteji ze župow a towarstwow. Tež přećeljo Serbow móža być z jich čłonstwom. Jeje čłonstwo jako zhromadnosć angažowanych Serbow a serbskich towarstwow kaž tež zapřijeće zwjazkarjow do narodnych prócowanjow stej zakład wšeho skutkowanja Domowiny.
Škit, spěchowanje a wuwiwanje serbskeje rěče, žiwjenskeho ruma, kultury a identity Serbow, kaž tež prócowanja wo wjetše prawo samopostajenja w serbskich naležnosćach do směra kulturneje awtonomije su hłowne zaměry našeho měrliweho zhromadneho skutkowanja.
Domowina je na zakładźe Serbskeju zakonjow kraja Braniborskeje a swobodneho kraja Sakskeje zakońsce připóznata zastupjerka zajimow serbskeho luda.
Tohodla je swojemu čłonstwu kaž tež cyłemu serbskemu ludej winowata.
II. Zakład našeho jednanja
Domowina wuznawa so k wustawje Zwjazkoweje republiki Němskeje a z tym k prawniskim zasadam towaršnosće w našim kraju. Serbja su po stawiznach, rěči, kulturje a identiće samostatny narod. Su runohódni staćenjo a integrowany wobstatk ludnosće našeho kraja a němskeho stata. Zdobom zawjazuja so jako europski lud k zasadam swobody a měra. W tutym sebjezrozumjenju widźimy serbski lud jako runohódny wobstatk zhromadnosće europskich narodow.
K spěchowanju narodneho sebjewědomja Serbow a k pozbudźowanju europskeho myslenja podpěra Domowina aktiwnje mjezynarodne kontakty Serbow, wosebje k słowjanskim susodam, kaž tež k druhim narodnym mjeńšinam, ludowym skupinam a małym ludam.
III. Čłonstwo a Domowina
Aktiwne sobudźěło župow a sobustawskich nadregionalnych towarstwow, zamołwite sobuskutkowanje jednotliwych čłonow a směrodajne dźěło organow třěšneho zwjazka při zwoprawdźenju wustawkow, programa a wobzamknjenjow hłownych zhromadźiznow Domowiny su zakład wšeho skutkowanja w třěšnym zwjazku. Do tworjenja zasadnych rozsudow mamy naše čłonstwo zapřijeć.
Kóžda přirodna wosoba a kóžde towarstwo, kotraž/kotrež wustawki a program Domowiny připóznawa a chce je aktiwnje přesadźić, móže so z čłonom třěšneho zwjazka stać. Spěchujemy a podpěramy zhromadne dźěło organow třěšneho zwjazka z Domowinje přisłušacymi župami a towarstwami a z asociěrowanymi (wukrajnymi) towarstwami. Wona skutkuje dale zamołwiće we wobłuku mjezynarodnych organizacijow kaž FUEN, MENS a CIOFF.
IV. Wobłuki skutkowanja Domowiny
1. Domowinske župy a nadregionalne towarstwa
Domowinske župy ze swojimi sobustawskimi skupinami a towarstwami a nadregionalne fachowe towarstwa ze swojimi podstrukturami su ćělesa pod třěchu Domowiny a tworja zakład zhromadneho skutkowanja třěšneho zwjazka. Zhromadnje měli hišće aktiwnišo wabić za přistup dalšich čłonow, skupinow a towarstwow k zesylnjenju našeho čłonstwa.
Domowina spěchuje mjezsobne a zhromadne dźěło mjez župami a nadregionalnymi towarstwami a podpěra je při jich předewzaćach. Nowe medije a nowe formy komunikacije kaž tež nowe formy zhromadźowanja Serbow su za dalše skutkowanje Domowiny njeparujomny srědk dźěławosće.
2. Domowina – zastupjerka wšěch generacijow Serbow
W Domowinje su wšě generacije zastupjene. Potrjeby wšěch jednotliwych starobnych skupin maja so hišće lěpje wobkedźbować a z tym generacije přesahowaca zhromadnosć spěchować. W srjedźišću steja tu wosebje swójby, młodźina a dorost.
3. Serbska rěč
Serbska rěč je nimo swobodneho wuznaća k serbstwu najbytostniše identifikaciske znamjo Serbow. Tuž so zhromadnje za žiwu a samozrozumliwu prezencu serbskeje rěče w zjawnym žiwjenju a za dwu- resp. wjacerěčnosć we Łužicy zasadźamy. Škit, nałožowanje a rewitalizacija hornjo- a delnjoserbšćiny a próca wo wuchowanje a wožiwjenje serbskich lokalnych narěčow, kaž na přikład slepjanšćiny je naš najwažniši zhromadny nadawk. Tohodla podpěruje Domowina wuwiwanje rěč spěchowacych naprawow a wšě aktiwity rěčneho planowanja. Wužaduje sej konkretne naprawy zwjazkowych, krajnych a komunalnych instancow k škitej a spěchowanju serbskeje rěče.
4. Kubłanje w narodnym duchu a dorost
Kubłanje w narodnym duchu słuži skrućenju identity jednotliwca a je wažny nadawk Domowiny.
Zasadźamy so za to, zo so serbskorěčne kubłanje w pěstowarnjach dale a zaměrnišo spěchuje a bilingualna wučba w šulach zawěsći. Serbske stawizny, serbska kultura a rěč měli so přez předmjety přesahowace naprawy a kmane pedagogiske formy dale sposrědkować. Naše župy a sobustawske towarstwa su namołwjeni so zamołwiće sobu wo šulske a zwonkašulske poskitki starać. Wosebje w Delnjej Łužicy maja so tak dotalne kubłanske wuspěchi na polu rewitalizacije rěče wobchować a z tworjenjom dalšich rěčnych rumow zawěsćić. Tohorunja su serbscy pedagogojo namołwjeni, sebi narodneho a towaršnostneho nadawka wučerja wědomi być. Najwažnišej cyłkaj kubłanja dorosta w narodnym duchu pak stej swójba a jeje wšelake formy kaž tež šěrša serbska zhromadnosć. Ze zaměrom, pola dorosta tworić strowe narodne sebjewědomje, wjaza Domowina wšitkich akterow do zhromadnosće a pohnuwa jich do zhromadneho skutkowanja.
5. Kultura a wuměłstwo
Serbske kulturne dźěło a spěchowanje wuměłstwa stej wažnej stołpaj zachowanja identity našeho luda a wuwića serbstwa a zdobom pósłancaj našeho luda. Tohodla mamy w Domowinje spěchowanje wobeju za wažne. Staramy so wo podpěru našich lajskich kulturnych skupin ze stron serbskich kulturnych institucijow. Spěchujemy wuměnu a delegowanje našich kulturnych ćělesow wosebje do słowjanskeho wukraja a podpěramy wuměnu z kulturnymi skupinami europskich mjeńšin. Na polu kulturneho turizma žadamy sej prawu prezentaciju serbskich wobsahow, započinajo pola dwurěčnych pomjenowanjow. Podpěrujemy łahodny turizm, kotryž zmóžnja hosćom serbsku kulturu we Łužicy awtentisce zeznać.
6. Hospodarstwo
Hospodarstwo je rjap Łužicy a wowliwuje njeposrědnje połoženje našeje domizny a serbskeho luda. Přez spěchowanje našeje regionalneje wosebitosće zwyšimy atraktiwitu regiona za hospodarstwo. Wosebje dwu- a wjacerěčnosć je kmanosć, kotraž je za łužiskich předewzaćelow z dobytkom. Tuž podpěramy wšitke naprawy, kiž pohnuwaja firmy, wobchody a hosćency k wužiwanju serbšćiny. Zasadźamy so za kooperaciju Łužicy z nahraničnymi kónčinami Pólskeje a Čěskeje.
Serbska rěč a kultura matej so šěršo do regionalneho, komunalneho a krajneho planowanja zapřijeć. Hladamy na to, zo so němsko-serbski charakter sydlenskeho teritorija wobchowa.
7. Politiska participacija
Domowina zastupuje na zakładźe rjadowanjow Serbskeju zakonjow zajimy serbskeho luda. Wona stara so wo rozšěrjenje sobu- a samopostajowanskich prawow a winowatosćow předewšěm w serbskich politiskich, kulturnych a šulskich naležnosćach. Jednamy ze wšěmi demokratiskimi politiskimi stronami, zapósłancami a gremijemi na komunalnej, krajnej, zwjazkowej kaž tež europskej runinje. Zaručamy politisku artikulaciju Serbow za zwoprawdźenje serbskich zajimow a přesadźenje našich prawow a delegujemy za to serbskich zastupjerjow do poradźowacych a rozsudźacych gremijow.
Rady, přirady a wuběrki kaž tež zamołwići resp. społnomócnjeni za mjeńšinowe abo serbske naležnosće su wažni partnerojo a multiplikatorojo při zwoprawdźenju zajimow Serbow na wšěch politiskich runinach.
Zawěsćamy z našim politiskim dźěłom zdźerženje trěbnych financielnych zakładow za serbske potrjeby w financnym dojednanju mjez Zwjazkom a krajomaj Braniborskej a Sakskej kaž tež dalše spěchowanske srědki.
8. Poćah k našim susodam we Łužicy a zwonka njeje
Wažny nadawk Domowiny je, wědu wo Serbach we Łužicy a zwonka njeje dale rozšěrjeć, lokalnych akterow při spěchowanju serbskeje rěče a kultury a w jich wuznaću k serbskim korjenjam podpěrować a z tym k runohódnosći Serbow a serbskeje rěče přinošować. Němcy su naši susodźa, smy z nimi a dalšimi wobydlerjemi w měrje a mjezsobnej solidarnej podpěrje hromadźe we Łužicy žiwi.
Wočakujemy pak tež, zo so naše duchowno-kulturne hódnoty česća a škitaja. Na poniženja a njeskutki maja zamołwite instancy wotpowědnje a jasnje reagować. Wabimy za dwu- resp. wjacerěčnosć a podpěramy wšitke naprawy do tutoho směra.
9. Mjezynarodne poćahi
Domowina pěstuje a spěchuje zwiski z druhimi ludami. Kulturne wuměny, wopyty našich europskich susodow a mjezsobne zeznaće słuža skrućenju identity Serbow. Wosebje naši słowjanscy bratřa a sotry kaž tež narodne mjeńšiny w tu- a wukraju su nam dale ze sylnym partnerom. Zachowamy dotalne a witamy nowe wukrajne styki k Domowinje wosebje na runinje našich sobustawskich towarstwow.
10. Skutkowanje w zjawnosći
Z pomocu načasnych medialnych srědkow šěrimy wědu wo Serbach. Wo skutkowanju Domowiny, wosebje jeje gremijow informujemy zjawnosć prawidłownje přez medijowe wozjewjenja, towarstwowy časopis “Naša Domowina”, naše internetne strony a z dalšimi srědkami. Za skutkowanje w Domowinje aktiwnje wabimy. Při tym je transparenca najlěpši srědk wabjenja. Nimo toho je posrědkowanje wědy wo wobstejnosćach a wužadanjach serbskeho luda nadawk kóždeho w Domowinje skutkowaceho. Dźiwamy na runohódne wobkedźbowanje hornjoserbskeje a delnjoserbskeje spisowneje rěče.
11. Serbske institucije
Domowina spěchuje zhromadne dźěło mjez serbskimi institucijemi a dalšimi nošerjemi serbskich zajimow. Wona pohnuwa k tomu posłužby serbskich institucijow wužiwać, sej je žadać a tak poskitki aktiwnje wobwliwować. Zhromadne projekty a kooperacije institucijow přinošuja k spomóžnemu dźěłu za Serbow. Zdobom namołwja Domowina wšě serbske institucije, swoje poskitki tež Serbam zwonka Łužicy sposrědkować.
12. Škit serbskeho sydlenskeho ruma
Zakońsce postajene komuny, kiž serbskemu sydlenskemu rumej přisłušeja, su za Domowinu wažny zakład za definowanje winowatosćow k spěchowanju serbskeje rěče a kultury. Zdobom je serbski sydlenski teritorij Braniborskeje a Sakskeje za Domowinu jeje jednotny hłowny skutkowanski wobłuk. Škit tutoho je bytostny nadawk Domowinskeho skutkowanja. Domowina wužiwa wšitke realne móžnosće, zo by so kóždežkuli dalše zasahowanje do komunow, kiž serbskemu sydlenskemu rumej přisłušeja, w zwisku z wudobywanjom surowiznow wotwobarało, kotrež je z přesydlenjom abo dalšimi stratami za serbsku substancu zwjazane. Domowina poskića wot přesydlenja potrjechenym komunam přiwšěm swoju połnu podpěru při wurunanju stratow serbskeje substancy.
Wona žada sej dołhodobny a rjadowany wustup z wudobywanja a zmilinjenja brunicy a dale statny spěchowanski program za strukturnu změnu we Łužicy.
13. Serbske nabožno-narodne žiwjenje
Domowina wobhladuje bohate namrěwstwo nabožno-narodnych tradicijow a nałožkow jako njeparujomny wobstatk narodneho žiwjenja Serbow tež za přichodne generacije. W aktiwnym pěstowanju tutych tradicijow a nałožkow widźi Domowina wažny stołp za wutworjenje a skrućenje tež narodneho wědomja.
W serbskich katolskich wosadach twori cyrkej wažny rěčny rum za wšitke generacije. Domowina namołwja swoje sobustawske župy a towarstwa, so tež w přichodźe za bohaty poskitk nabožno-narodneho žiwjenja w swojich wosadach angažować.
W ewangelskich wosadach serbskeho sydlenskeho teritorija tworja nabožne zarjadowanja wažne rěčne rumy za ewangelskich Serbow. W dźěle na tutym polu aktiwnych skupinow a towarstwow widźi Domowina wažny přinošk za zdźerženje našeje maćeršćiny.


c: text/html

text:
25 maja… Imiyniny Weneranda? Średnio popularno impreza. Dziyń Wyzwolynio Połedniowego Libanu? Niy naszo bojka. Miyndzynarodowy Dziyń Mlyka? Yno kaj sam fusbal? 114. Gybōrstag River Plate Buenos Aires? Chyba tyż kōnsek za daleko. Kalyndorz Wikipedii znojduje poraset powodōw do fajrowanio na kożdy dziyń roku. Kej podziwōmy sie jednak yno na nojnowszo historio ślōnskigo fusbalu odpowiydź na tytułowe pytani bydzie już prostszo. Cofiymy sie beztōż gynał 10 lot do zadku…
25 maja 2005. Finał Ligi Majstrōw. 19 stopni Celsjusza, wilgotność luftu 78 %, niebo wyklarowane, niy mroczy sie, ale na dworze już cima. Na murawie Stadiōnu Olimpijskigo Atatürk jedyn chop zachowuje sie jednak tak choby forgot chyc piznōł mu na dekel. Tańcuje od słupka do słupka, fyrlo biodrami, macho rynkami i wygino kolana. Bezmała dobry torman musi mieć trocha „sjechane z godzin”, przinajmij tak dycki godały stare fachmany.
Starszym kibicōm Liverpoolu spōmino sie w tym mōmyncie serio elwrōw z finału 1984 i pamiyntne „spaghetti legs” ich pofyrtanego tormana. Bruce Grobbelaar tak rychtyk wtedy żodnego elwra niy chyciōł, ale jego „ruchy ożyroka” chyba trocha pōmōgły majtnōnć sie dwōm groczōm Romy, bez co majstrym ôstali „The Reds”. Jednak do bohatyra z 2005 roku Bruce i tak mo na noc…
Nazot w Stambule. Rozōnaczōny ruchami tormana, Serginho już klupnōł Pōnbōczkowi w ôkno. Hneda po nastympnym tańcu wyszpanowany torman brōni szlag Pirlo. Słychać coroz wiynksze klupani. Hercklekoty praje 70 tys. ludzi. Do bala idzie Andrij Szewczenko i zaroski wszyjsko je jasne. Jakby to pedzieli w Anglii: „fantastic save by Dżezi Dudek”. Liverpool piōnty roz nojlepszym klubym Europy.
To bōł szczyt kariery Dudka, a za jednym szlagiym fusbalowe wydarzyni dekady na Ślōnsku i w Polsce. We włoskich dyskotykach pokozoł sie „Dudek dance”, a Angliki ekstra zrychtowali pieśniczka ô tormanie ze Szczygłowic. Sie dzioło! Zaś kieby niy nasz synek…

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mōm1 nadzieja, że sie Marcin Melon- tyn ôd2 „Kōmisorza Hanusika”- niy baje3 bōł4, że ftojś5 go pokraje6 do szałołtu, ale jakbyjście sie chcieli, to ta ôd niego ksiōnżka mogecie7 sie poczytać abo posuchać do jedzynia (sōm żech nagroł piyrszy tōm)… Bajecie mieć melōna do kwadratu 😉 Szałołt to jedne, ale ta zōłza8 ze awokado to […]
Tag: #citrōłna
Owocowy szałołt- wynołkwianie piyrsze (Sałatka owocowa- wersja I)
Receptōw1 na szałołty owocowe je tela2, wiela je owocōw. W kołżdym3 sezōnie znojdymy na zygrōdce4 abo we sklepie owoce, z kerych je narychtujymy5 – yno bez zima na zygrōdce niy mołcie czego szukać, chyba żejście sie akurat pojechali na bezuch6 do ōnkla7 na Florydzie 😉 To je leke8 danie, kere mogecie zjejś na deser abo […]
Miszōng ze baniōm (Miszmasz z dynią)
Dobrze mieć zamrożōne1 trocha bani, bo jak na wiosna Wōm sie ji zachce, to mołcie2 już ôbiołd3 prawie fertich4. Jak żech rychtowoł5 ta zupa, to czasu za wiela niy bōło, a wtynczos sie czowiek myśli, co tam moł w dōma6 leżeć. Bōło7 trocha zelera8 naciowego, kōnsek boreju9 i jedyn banan… zaroz10 w gowie mi sie […]
Szałołt dlo frelkōw (Sałatka dziewczęca)
Ôstatnio1 bōły2 u nos na bezuchu3 mode4 frelki5 i tak żech sie pomyśloł, że trza by narychtować6 co lekego, bo ône przece7 terozki cołki8 czas rachujōm te kalorie i tak żech prziszoł na tyn szałołt. Potyn sie ôkołzało, że ône przikludziōły9 mi do dōm ciastka i cołko teoryjo10 szło o kant rzici roztrzajś11– kōniec kōńcōw […]
Harynki ze jabkym (Sałatka śledziowa z jabłkiem)
Harynki, choć niyftorzi1 na nie gołdajōm2 śledzie, sōm3 zdrowe i werciōło4 by sie je jejś5 niy yno6 skuli7 postu. Jo żech prziszoł na tyn recept8 bez cufal9 i musza pedzieć10, że jabka idealnie pasujōm11 do śledzi, a jak do tego dodōmy12 ździebko13 koperku i jogurtu, to sie już nōm robi przegryzka14 choby15 do jakego grołfa16. […]
Ryba lubi pływać- nojlepi we tōmatach (Dorsz w tomacie ;) )
Ryba je dobroł niy yno na piōntek1, a jak je dobrze narychtowano2, to sie może przed niōm sklōdzić3 niyjedne miyso4. Na tyn recept5 żech prziszoł, jak my mieli mieć bezuch6 we piōntek- czowiek myśli, myśli i… tak żech prziszoł na ta ryba we tōmatach7. Podoł8 żech jōm ze nudlami9 i to je chyba nojlepszy dō […]


text:
Luft śwjyžy jak w... Ślůnsku
Minyuo dźyśyńć lot uod kedy uostatńi roz pisou žech uo Ślůnsku w „Źelůnych Brygadach”. Mjyškajůnc we indystrjalnym uokryngu, pisou'ech uo środowjysku naturalnym ślůnskych majstůw. Nale jo ńy pisou uo statystykach zańyčyščyń, eli uo ekolůgyji po naukowymu abo reporterskymu. Chćou žech pokozać jak jo pača na tyn tymat, inakšyj anižyli wyuobražyńo a stereuotypy uo ślůnskij přirodźe. Nawet we nojbardźi zabudowanych rejůnach Ślůnska znojdymy přeca pozostauośći leśnygo a industrjalnygo gospodořyńo śyngajůncygo ńyroz časůw średńowječnych. Ńyužytki, kerych je wšyndźe peuno, kryjům pozostauośći wjelgij puščy, XIX-wječne wyrobisko, eli downe stowy rybne, w kerych terozki gospodořům juž yno ludki s ślůnskych legynd – štřigi a utopce.
Žyće na ślůnskij bůmbje ekologičnyj ńy je juž powodym wjelgigo štresa. Mjyškůmy, robjymy, radůjymy śe a smucymy jak kajś indźij na śwjeće. uočywiśće můmy ńymoue problymy, jak zapadajůnce śe důmy, křiwe śćany a wječne rymůnty na cestach. Nale to juž stouo śe codźynnym elymyntym tego sejsmologičnygo uobšara we środku Ojuropy. To bůuo sam před nůma a bydźe pů nos, nawet dugo po zawarću uostatńij gruby. Problymym, kery nos dopadńe sům stare skuadowiska uodpadůw industrjalnych, kere koždygo dńa zańyčyščajům ślůnske wody grůntowe uoroz choroby kere wuažům s uotačajůncych hut eli grubůw. Nale ńy chcymy uo tym myśleć, jak koždo ekipa řůndzůnco w kolejnym budžeće państwa.
Ślůnsk bůu industrjalńe eksplouatowany juž uod średńowječo. Nale ńigdy na skala zagražajůnco žyću ludźůw a přirody. Rabůnkowe gospodařyńe w Ślůnsku rozpočyuy hitlerowske Ńymce, a Polska Ludowo yno tymu přiklapnyua. Industrjalny Ślůnsk postowjůu powojynno Polska na nogi a pozwoliu ji trwać. uo grubach jako „narodowym industrjalu Polski” připůminajům juž yno požoukue strůny starych školnych buchůw do historyji. Terozki Ślůnskowi připino śe uatka roščyńowca, a „ślůnsko dojno krowa” juž ledwo dycho. Wjela decydyntůw chćouoby, coby Ślůnsk smjyńůu śe we inkšo bestyjo, nojlepij tigera, kery wyšarpou'by swůj kůnsek w rynku nowych technologyji. Při uodchodzůncym do historyji srogim industrjalu a tak wjelgim zagynščyńu ludźůw, s kerym můmy sam do čyńyńo, coś třeba zrobić. Tym bardźi, iže ńybo śe uodwaruo...
Kejś, we wčesnyj podstawůwce, mjeli'my na plastyce namalować noc. Rechtorka skarćiua moja robota: „Skůnd tela farbůw, počamu tak wymozane? Eli ńy wjyš, iže nocům ńybo je čorne, a mjeśůnček bjouy?”. Zatkouo mje. Ńigdy ńy widźou žech bjouygo mjeśůnčka! Namalowou go zwyčajńy, na půmarańčowo, sy šerokům žůutům pośwjatům. Nocům přeca ńybo ńy je čorne – je brůnotne s burymi, ćmawomodrymi chmurůma... To prowda, ślůnsko noc nawet na nojdalšyj podmjejskij prowincyji wyglůndoua jak surrealistyčny śńiček. Brakowouo yno dyngi. Dźynne ńybo tyž ńy bůuo „nudne”, nojbardźi bjouo-šaro-bure. Muśauo nale fest wjoć, by postřodku dyma a chmur wyuůńiuo śe naprowdy modre. Ńigdy za bajtla ńy widźou žech mjeśůnčka w dźyń, co terozki je uočywiste. Kedy pjyrwšy roz, poza Ślůnskym, žech uobočou go na modrym ńybje, bůu’ech wščůńśńynty. Přeca mjeśůnček widać yno nocům! Co śe stouo?
A gwjozdy? Kere gwjozdy? Može udowouo śe na nocnym ńybje uobejřeć te nojsrogše, nale na pewno ńy šuo wyščygůlńić gwjozdozbjorůw eli doščec tygo mrowjo bjouych půnkćikůw, kere zapjerauo dech w pjerśi podčas rajzůw poza Ślůnsk. Gwjeźdźiste ńybo w gůrach zachwyco koždygo mješčucha, tyž spoza industrjalnygo Ślůnska. Wjadůmo, iže samo mjasto ymituje nocům tela śwjotua, iže „uoślypjyńi” jigo blaskym s trudym doščygůmy gwjozdy. Inačyj je na dźedźińe, abo na mjejskych ńyužytkach, daleko uod lotarńi při cestach a śwjetlistych werbungůw. Pamjyntům ale, iže kejś w Ślůnsku nawet na uodleguych předmjeśćach ńy widźou gwjozd, a terozki w samym cyntrům Katowic widza je bez truda. Luft w Ślůnsku smjyńiu śe wjync fest. Choćož stouo śe to powoli a ńypoščežyńy, do kupy sy zawjyranymi hutůma, koksowńůma a inkšymi zakuodůma industrjalnymi.
Žyjymy w Ślůnsku s čystym ńybym, sy skažůnům źymjům a zańikajůncym industrjalym. Kulajůnco śe sam rewolucyjo po-industrialno můmy na beztydźyń. Skok jakośćowy dlo środowiska a warůnkůw socjalnych mješkańcůw moge być tak wjelgi, jak tyn w XIX wjeku. Ńy wjymy nale co přińosům Ślůnskowi kolejne roki. Eli ludźe a přiroda skořistajům na tym wjelgym uodyjśću industrjala? Wjydzům to yno ślůnske utopce a štřigi...
Adam Rygjou
Punasymu.com
Mysuowice, 28.6.2007


text: Lětoń (CS/SN). Wopytowarjo Budyskich lětanskich dnjow, kotrež so wot dźensnišeho na Budyskim lětanišću w Lětonju wotměja, drje ju wuhladać njebudu. A tola změje Blanka Wićazowa na wšěch dnjach ruce połne dźěła. Jako nawodnica na toweru lětanišća ma so wona wo to starać, zo móža lětadła porjadnje startować a přizemić. Hdyž ma wona na normalnych dnjach něhdźe sto tak mjenowanych lětanskich pohibow koordinować, je jich na kóždym z třoch dnjow lětanišćoweho swjedźenja něhdźe 1 500 startow a přizemjenjow. Přetož mnozy wopytowarjo wužija składnosć za kołolět. Nimo toho pokazaja wuměłstwowi lětarjo swoje kmanosće a wopytowarjo móža sej tež historiske mašiny na zemi a w powětře wobhladać.


text:
"Gordiski suk hodźi so jenož přerazyć w zjawnym rozestajenju wo wjetšim projekće, z kotrymž móhła nowa nadźija rosć a my z njej", piše Měrćin Wałda w kónctydźenskim wudaću Serbskich Nowin pod hesłom "Što je defekt někotrych serbskich institucijow?" Prawje wón ma.
Z mojeho wida rěka tón wjetši projekt "zjawny rěčny rum" a je narodnopolitiske herbstwo Chróšćan zběžka. Zo dale a wjac młodostnych samo w Budyšinje w zjawnym rumje mjez sobu serbuje, je wuraz tutoho trenda kaž prěni serbski sympozij a cyła aktiwita stupdalnicow w Drježdźanach.
Trjebamy wjac serbskich diskusijnych kołow a serbskorěčnych zarjadowanjow (z tym tutu pseudodwurěčnosć z tŕomi serbskimi sadami njeměnju), kotrež dadźa nam wšěm aktiwny słowoskład rosć. K tomu móža wšě serbske institucije dźeń a wjac přinošować.


text:
Poniżej przedstawiamy wiersz „Pora Wilii” Pana Tadeusza Hanusiaka mieszkańca Skomielnej Białej.
PORA WILII
Posiwiały pasternika goicki, uśpione potoki,
Wis wyj – łoć byś kielo wojażył, niy pockajom roki.
Słónecko siy uwijo, piyrso gwiozdka jus haj na niebie,
Łoznajmuje ludziom, ło wiecnej swiata potrzebie.
Po brzyskak fermuckie zospy, ślypie siy napatrzyć nimoze,
Łokoły z jatami zadyno, jakos haw piknie- mój Boze.
Notóń łodzioty śniega pierzynom, łozwalonom het do łogródka,
Przystrojono i bieluckom łoktusom, zmarzniynto fest pogrodka.
Płotu nie uźres, śtachety na grządce przykurzyło,
Pódźmys kraickiym do izby, có by nom ciepli ino siy zrobiyło.
Dyć kie ta z kozdej strony ciacianie, ino w dusy duje,
Pudzies tam kany dobro, abo cie inacy ziąb zaślaktuje.
Śwarnie dzisiok w chałupie, wiecerza siy warzy,
Razym som przy stole, dzieciska i starzy.
Łopłatkiym siy dzielić, zwykiem siy nom godzi,
Dyć to som Boski Syn, dlo nos siy haw rodzi.
Przy drzywku kolyndecki nucom, calućkie familie,
Jako tys przystało, na Świyntom Wilie.
Ło północy na dziedzinak, łozbechały siy zwony,
Hej kłaniajom siy tys, i Malućkiemu Skumielnyj haw strony!
Pokrzep ze ta Dzieciontecko, kapke na Pasterce,
Cłeka ftory Tobie łoddaje, swe skołcałe serce.
Nedy pokojem, miyłościom i swaitłym niek siy napełni, a cinzary zruci,
Fto zufo Panu, a i w złobecku swym Go niy zasmuci.
No ja- ino z wiarom worce siy brać do przodu, łod Nowego Roku,
Gibać siy za wideka, niy pyrcić na sermater po ćmoku.
Blych


text:
Poloki wygrywajōm z Czornogōrōm 2:1. Toć, ni mōgło by do tego dōnś bez ślōnskigo udziału. Zwyciynsko brama szczylo Łukasz Piszczek, jedyn z dwóch Ślōnzokōw na szpilplacu w Podgoricy.
W piyrszej jedynostce Nawałki wyloz tym razym yno Piszczek i Glik. Etatowy snajper kadry Milik zaglōndoł na szpil z ławy, ale w snajperskich ôbowiōnzkach zastōmpiōł go do porzōndku spōmniany Piszczek. Po zawalyniu dwóch lagōw w minuta, zrehabilitowoł sie piyknym technicznym szlagiym na 2:1. Mōmy w polskij kadrze ślōnsko jakość i ilość. Reprezyntacjo Polski ôstatnio zaś wzbogaciyła sie o jednego Ślōnzoka (torman Łukasz Skorupski). 5 powołanych do kadry na Czornogōra to już rychtyk dobry wynik, kerego zaś downo niy było. Spōmniano piōntka: Piszczek, Glik, Milik, Wilczek i Skorupski to ponad 25% wszyjskich powołań Nawałki z zagranicznych klubōw. Gorzij wyglōndajōm powołania z polskij ekstraklasy. Tukej żodnego Ślōnzoka Nawałka niy docyniōł, ale werci sie dać pozōr, że 4 z 7 powołanych „ekstraklaseiros” mo w CV dłōgszo abo krōtszo gra w jednym ze ślōnskich klubōw.
Sztyjc jednak w pierōny daleko do ślōnskich rekordōw powołań. Były na dyć telki lata kej Ślōnzoki durś zdōminowali polsko reprezyntacjo fusbalowo. Na dyć starziki Czornogōrcōw, reprezyntanci Jugosławie w latach 30’ (czasy Wilimowskigo, Wodarza) i 60’ (czasy Pohla, Brychczego) szpilali z polskōm 11-stkōm złożōnōm nikedy z nawet ôśmiu Ślōnzokōw!
Niyskorzij Hanysōw w polskij kadrze bywało już mynij. A na poczōntku XXI w. łatwij było już znolyź Ślōnzoka w Mannschaftcie. Na Euro 2008, kej bramy szczyloł Polokōm duet Podolski-Klose, Bioło-Czerwoni mieli w składzie yno rezerwowego Piszczka. To już jednak historio. À propos, w czwortek 130. szpilym i 49. bramōm z reprezyntacjōm Nimiec pożegnoł sie Łukasz Podolski, ôstatnij jak do tyj pory ślōnski reprezyntant w Mannschafcie… Na telki pożegnani forgot trza se zasłużyć. Łukasz szlagiym z dystansu symnōł pajynczyna z winkla bramy. Kaj nastympcy?


text:
Boboszewo
Sołtys: Sylwia Pominkiewicz
Rada Sołecka: Anna Lisowska, Kazimierz Lisowski, Alfreda Ryszkowska, Rafał Ryszkowsk
Buchowo
Sołtys: Sobczak Karol
Rada Sołecka: Elżbieta Kowalska, Marzena Reszka, Angelika Sitek, Dawid Reszczyński
Cierznie
Sołtys: Maciej Dukszta
Rada Sołecka: Andrzej Ciompała, Sylwester Kaszubowski, Piotr Krawców, Wioletta Mastalerz, Edyta Obarzanek, Lucyna Zblewska
Buka
Sołtys: Elżbieta Gonia-Lasek
Rada Sołecka: Bartosz Kowal, Łucja Mianowska, Wiesław Strzelecki
Drozdowo
Sołtys: Lidia Korzeniowska
Rada Sołecka: Aleksandra Baliniak, Andrzej Krajnik, Anna Szostak
Główna
Sołtys: Wiesław Rek
Rada Sołecka: Rek Wiesław, Rybacka Renata, Kowalewska Róża, Marcula Sylwia, Rybacka Kinga, Rudziński Jan
Grzymisław
Sołtys: Zdzisław Marek
Rada Sołecka: Krystyna Adamiak, Mariusz Marzec, Urszula Nalepa, Grzegorz Piątkowski, Tomasz Szalewski
Myśligoszcz
Sołtys: Stanisław Drobek
Rada Sołecka: Iwona Palacz, Dawid Świerczyński, Bogumiła Zatorska, Krzysztof Żandarski
Nowe Gronowo
Sołtys: Zdzisław Teter
Rada Sołecka: Marcin Hałucha, Robert Kalla, Krzysztof Kosiarkiewicz, Maria Kutek, Wioletta Mazur
Prusinowo
Sołtys: Stanisław Mulik
Rada Sołecka: Iwona Smagieł, Janusz Smagieł, Lidia Szymańska, Elilia Wruszczak, Agnieszka Zwierzchowska, Krystian Zwierzchowski
Rozwory
Sołtys: Tomasz Żebryk
Rada Sołecka: Władysława Barbara Milewska, Irena Nowak, Roman Skwiercz
Skowarnki
Sołtys: Krzysztof Wieczorek
Rada Sołecka: Beata Guzowska, Danuta Lewczuk, Patrycja Nowakowska, Jolanta Polaszek, Maria Wójcik
Słupia
Sołtys: Barbara Lewińska
Rada Sołecka: Waldemar Bonin, Dorota Homiszczak, Bogdan Maślanyk, Robert Mudyna, Maciej Paprota, Agnieszka Zelek
Stare Gronowo
Sołtys: Wioletta Fierek
Rada Sołecka: Krystyna Bartoszek, Dubicka Elżbieta, Osiadło Zbigniew, Andrearczyk Zygmunt, Nowicki Franciszek, Brohs Beata, Bogacz Kamila
Strzeczona
Sołtys: Dorota Rybicka
Rada Sołecka: Iwona Kaczmarczyk, Krzysztof Pyda, Jerzy Sawicki, Łukasz Świerczyński, Kazimierz Wnuk, Andrzej Ziemnicki
Uniechów
Sołtys: Mirosław Kawczak
Rada Sołecka: Jan Gajdamowicz, Bożena Halków, Elżbieta Hnatczak, Tadeusz Kabatek, Łukasz Malmon
Uniechówek
Sołtys: Anna Morgulec
Rada Sołecka: Bożena Bączkowska, Kat


text:
Pjerizna smě zaso won
Drježdźany. Wot dźensnišeho je powšitkowna winowatosć, pjeriznu w kurjencach dźeržeć, w Sakskej zběhnjena. To zdźěla krajna direkcija. We wukazanych zawrjenych pasmach pak škitne postajenja dale płaća – w Hornjej Łužicy mjez druhim za kónčiny wokoło Kačeje Korčmy, Budyšina a dźěle gmejnow Malešecy, Wulkeje Dubrawy, Łaza a Hamora.
Dwurěčne kemše planowane
Choćebuz/Berlin. Na Němskim ewangelskim cyrkwinskim dnju 27. meje w Berlinje wobdźěla so tež Delni Serbja. Kaž rozprawja delnjoserbski rozhłós budu tón dźeń w Berlinskej Tomašowej cyrkwi němsko-serbske kemše z fararjom Ingolfom Kśenku, kotrež wobrubi chór Łužyca. Na wšelakich stacijach chcedźa tež chłóšćenki regionalneje a serbskeje kuchnje porjedźeć.
Wjac njezbožow seniorow


text:
ADVISORY BOARD
Jerzy Brzeziński, Olga Chyżna (Ukraine), Maria Czerepaniak-Walczak, Stanisław Juszczyk, Dana Knotova (Czech Republic), Wojciech Kojs, Stefan M. Kwiatkowski, Zbigniew Kwieciński, Henriette W. Langdon (USA), Marilyn Langevin (Canada), Tadeusz Lewowicki, Maria Machalova (Slovakia), Ewa Marynowicz-Hetka, Krystyna Marzec-Holka, ks. Janusz Mastalski, Zbyszko Melosik, Pavel Muhlpachr (Czech Republic), Aleksander Nalaskowski, ks. Marian Nowak, Stanisław Palka, Andrzej Radziewicz-Winnicki, Isabella Reichel (USA), Andreas Schauder (Switzerland), Ewa Solarczyk-Ambrozik, Tomasz Szkudlarek, Eleonora Sapia-Drewniak, Bogusław Śliwerski, Wiesław Theiss, Janina Wyczesany, Shu-Lan Yang (Taiwan).
SUBJECT EDITORS
Małgorzata Górnik-Durose, Ewa Jarosz, Stanisław Juszczyk, Mirosława Knapik, Katarzyna Krasoń, Krzysztof Maliszewski, Eugenia Mandal, Anna Nowak, Beata Pituła, Adam Stankowski, Agnieszka Stopińska-Pająk, Ewa Wysocka.


text:
Szpòrt
Szpòrt je zbiérny pòchwôt na rozmajité fòrmë celestny ë môgòwi aktiwnotë jaczé są ùprôwiôné dlô rozwiju fizyczny kòndicëji, pòprôwë zdrowiégò abò dlô dołożnoscë ë szpôsu. Szpòrt mòże bëc ùprôwiôny na amatorsczi abò na warkòwi ôrt. Je mòżlëwé wëapartniwanié registrowónëch szpòrtowëch discëplinów z òficjalnyma reglama (np. Bala) ë rekreacëjnëch fòrmów szpòrtowi aktiwnotë (np. jogging).
Niechtërne szpòrtowé discyplinë[edicëjô | editëjë zdrój]
- Bala
- Figùrowé szrëcowanié
- Kòlarstwò
- Krãgle
- Płiwanié
- Rãcznô bala
- Sécowô bala
- Stołowi tenys
- Szmërga diskã
- Szmërga lancą
- Zemny tenys
- Żeglowanié
Linki[edicëjô | editëjë zdrój]
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Grecko godka
Grecko godka lebo greka — godka indoojropejsko s rodźiny hellyńskij, we starožytnośći wažno godka basynu Mořa Śrůdźymnygo. We cywilizacyji Zachodu zaadaptowany uobok uaćiny kej godka terminolůgije naukowyj, wywar ajnflus na wšyjske wspůučesne godki ojropejske, a tyž tajla pozaojropejskych a starožytnych. Uod X wjeku p.n.e. zapisywany je alfabytym greckym. Uobecńy, kej nowůgrecko godka, pouńi fůnkcyjo godki uřyndowyj we Grecyji a na Cypře. Je tyž jydnům s godek uoficjalnych Uńije Ojropejskij. Pů grecku godo wspůučeśńy ůngyfer 15 miljůnůw ludźi.


text:
Pódwjacornosłowjańske rěcy
Pódwjacornosłowjańske rěcy su pódkupka słowjańskich rěcow w Europje.
Pódwjacornosłowjańske rěcy něnto powěda 56 milionow luźi na cełem swěśe. W 7. stolěśu jo była jadna pódwjacornosłowjańska rěc, kótaraž do 10. stolěśa južo jo była źelona na tśi kupki: lechisku, serbsku a česko-słowaksku. Wóne se wuznamjenjaju pśez refleksa c, (d)z za prasłowjańskej *tj, *dj.
- lechiske rěcy
- połobske rěcy †
- pomorske rěcy (200 tys)
- kašubska rěc (200 tys)
- słowińska rěc †
- pólska rěc (42,5 mln)
- serbske rěcy (70 tys)
- dolnoserbska rěc (7 tys)
- górnoserbska rěc (20 tys)
- slěpjańska narěc (1 tys)
- česko-słowakske rěcy
- česka rěc (10 mln)
- morawska rěc (? tys)
- słowakska rěc (5 mln)
- česka rěc (10 mln)


text:
Im Sorbischen evangelischen Verein sind jederzeit neue Mitglieder, die sich für die evangelischen Sorben interessieren und die Vorhaben unseres Vereins unterstützen wollen, herzlich wollkommen!
Lube sotry, lubi bratřa!
Jako ewangelscy Serbja směmy zhladować na lětstotki wuznamnych stawiznow, na kotrež směmy z prawom hordźi być. Wjele prócowarjow wo narod a wěru je z našich rjadow wušło! Jednotliwcy a serbske ewangelske towarstwa su w zańdźenosći wažne skutki za naš serbski lud wukonjeli. Wěra a narod tworištej za nich njedźělomnu jednotu, a jich skutki słužachu "Bohu k česći a Serbam k wužitku".
Dźensa być z ewangelskim Serbom, mnohim njeje lochko. Smy w mjeńšinje w swojich wosadach a wsach a husto samo w swójbach. Při wšěm nochcemy zapomnić na naše namrěwstwo a chcemy so hromadźić k skutkowanju w najlěpšej tradiciji swojich prjedownikow. Tehodla smy załožili 18. junija 1994 na Serbskim ewangelskim cyrkwinskim dnju w Njeswačidle Serbske ewangelske towarstwo.
Towarstwo ma zaměr, serbske ewangelske žiwjenje spěchować. Wone zarjaduje kóždolětne Serbske ewangelske cyrkwinske dny. Wone podpěruje serbske wosadne žiwjenje a dźěło ze serbskimi dźěćimi a młodostnymi. Zhromadnje ze Serbskim wosadnym zwjazkom smy zamołwići za wudawanje časopisa "Pomhaj Bóh", ale tež "Serbski lekcionar", spěwnik za dźěći a druhe publikacije smy wobstarali. Podpěrujemy wobnowjenje pomnikow, kiž swědča wo serbskej ewangelskej tradiciji.
W našich rjadach je kóždy witany, kotryž čuje so zwjazany z ewangelskim Serbstwom a chce jo podpěrać. Dalše informacije dóstanjeće pod adresu, wozjewjenej w tutym łopješku, abo w interneće: www.sorbischer-evangelischer-verein.de
Z wutrobnym "Pomhaj Bóh" strowi Was
Měrćin Wirth
Der Sorbische evangelische Verein ist im Vereinsregister des Amtsgerichts Dresden unter seinem sorbischen Namen "Serbske ewangelske towarstwo" registriert und vom Finanzamt Bautzen als gemeinützig anerkannt. Der Verein ist berechtigt Spendenbescheinigungen auszustellen.
Die Hauptversammlung finden jährlich am Reformationstag an wechselnden Orten statt.
Dokumente:
1. Satzung
2. Wustawki
3. Anmeldung zur Mitgliedschaft


text:
Potym uż sie idzie asić, co sie jes dobrym maszketnikem!
piątek, 4 grudnia 2015
Gibkie kyjksy na Mikołaja
Kej niy mŏcie czasu, nale mŏcie wielgi smak pomaszkecić po swojimu a niy po kupnymu!
Abo kej chcecie się przichlybić Mikołajowi, coby wōngla i ôszkrabin niy dostŏć J
Co trzeja?
- 130 g masła
- 100 g cukru brōnotnego
- 230 g mōnki (u mie z Młyna Skokowa)
- 0,5 łeżeczki zody i bakpulwru
- 1 jajco
- 60 g ôrzeszkōw pini
- 80-100g suszōnyj żurawiny
- 100g biŏłyj szekulady
Jak to złōnaczyć?
Masło, cuker i mōnka wciepnōńć do miski i wyłōnaczyć do kōnsytencji piŏsku. Potym dociepnōńć zoda, bakpulwer i jajco. Wyfyrlać.
Przidać ôrzeszki, żurawina i szekulada (wszyjsko nŏjprzōd pociachane) i ukulać zusamyn na „ruby wuszt”.
Wrazić do mrŏżarki na 15 minut.Wyjmnōńć, pokrŏć na krancki, ułożyć na blaszce i wrazić na ok. 13 minut do nŏgrzanyj do 180 stopni bratruły.
Potym uż sie idzie asić, co sie jes dobrym maszketnikem!
Recept wziynty z terŏźnygo nōmeru Kukbuka, ino troszka zmodyfikowany.
Subskrybuj: Posty (Atom)


text:
Travnik
Travnik je město w srjedźišću Bosniskeje a Hercegowiny. Leži něhdźe 100 kilometrow sewjerozapadnje Sarajewa we hłubokej, wuskej wudolinje při rěce Lašva a ma hromadźe z gmejnskimi dźělemi wokoło 55.000 wobydlerjow (2005), mjeztym zo ma poprawne město jenož wokoło 20.000 wobydlerjow. Za čas osmanskeho knježerstwa bě Travnik na chwilu rezidencne město wezirow.
Wot kónca bosniskeje wójny dźewjećdźesatych lět je Travnik ze stolicu Srjedźnobosniskeho kantona we Federaciji Bosniska a Hercegowina.
Z lěta 2003 je Travnik partnerske město Lipska.
Wosoby[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Ivo Andrić (1892–1975), juhosłowjanski spisowaćel a politikar, rodźeny w gmejnskim dźělu Dolac
- Stanisław Gołąb (1902–1980), pólski matematikar, rodźeny w Travniku
- Josef Páleníček (1914–1991), čěski pianist, rodźeny w Travniku
- Sena Jurinac (1921–2011), bosnisko-awstriska operowa spěwarka, rodźena w Travniku


text:
„Japoński wachlarz” to ksiōnżka absolutnie fantastyczno! Polecōm wszyskim, nie yno pasjonatōm kultury Japonii. Jo tam sie nigdy nie interesowałach krajem Kwitnącej Wiśni ale ta ksiōnżczyna zrobiyła na mie ganc zocne wrażyni. Piyrsze co mie zachwyciyło to styl szlabikowanio pani Batorowej. Bogate słownictwo, elokwencja… Babka kupa sie narajzowała po świecie, miyszkała w roztomajtych miejscach, je mōndro i oczytano.
To wszysko skłodo sie na procny styl kiery czyto sie ze szpasym! No a potym sama Japonia – kraj ganc inakszy od tych wszyskich europejskich zakōntków… Japonia zadziwio i fascynuje!
Tokio
Autorka opowiado o Tokio w kierym miyszkała, betonowej dżungli kaj nojlepszy narysować komu mapka coby umioł trefić do cylu bo w stolicy Japonii najczęściej ni ma oznaczeń ulic…
Roztomiyłe wiśnie…
Fugu – ryba waryjotów
Godajōm że Japończycy sfachlujōm wszystko co pływie poza łodzią podwodną.
Tak by szło bajać i bajać ale nojlepszy to wszysko przeczytać. Polecōm, polecōm, jeszcze roz polecōm. „Japoński wachlarz” to na zicher ni ma ostatnio ksiōnżka Joanny Bator kiero przeczytom. Wspaniałości literacki i super ciekawe rzeczy! Jak jeszcze ni mosz ksiōnżki na urlop to kombinuj nad Batorowym wachlarzem 🙂


text:
Mōm1 nadzieja, że sie Marcin Melon- tyn ôd2 „Kōmisorza Hanusika”- niy baje3 bōł4, że ftojś5 go pokraje6 do szałołtu, ale jakbyjście sie chcieli, to ta ôd niego ksiōnżka mogecie7 sie poczytać abo posuchać do jedzynia (sōm żech nagroł piyrszy tōm)… Bajecie mieć melōna do kwadratu 😉 Szałołt to jedne, ale ta zōłza8 ze awokado to […]
Tag: #jabłka
Owocowy szałołt- wynołkwianie piyrsze (Sałatka owocowa- wersja I)
Receptōw1 na szałołty owocowe je tela2, wiela je owocōw. W kołżdym3 sezōnie znojdymy na zygrōdce4 abo we sklepie owoce, z kerych je narychtujymy5 – yno bez zima na zygrōdce niy mołcie czego szukać, chyba żejście sie akurat pojechali na bezuch6 do ōnkla7 na Florydzie 😉 To je leke8 danie, kere mogecie zjejś na deser abo […]
Szałołt dlo frelkōw (Sałatka dziewczęca)
Ôstatnio1 bōły2 u nos na bezuchu3 mode4 frelki5 i tak żech sie pomyśloł, że trza by narychtować6 co lekego, bo ône przece7 terozki cołki8 czas rachujōm te kalorie i tak żech prziszoł na tyn szałołt. Potyn sie ôkołzało, że ône przikludziōły9 mi do dōm ciastka i cołko teoryjo10 szło o kant rzici roztrzajś11– kōniec kōńcōw […]
Harynki ze jabkym (Sałatka śledziowa z jabłkiem)
Harynki, choć niyftorzi1 na nie gołdajōm2 śledzie, sōm3 zdrowe i werciōło4 by sie je jejś5 niy yno6 skuli7 postu. Jo żech prziszoł na tyn recept8 bez cufal9 i musza pedzieć10, że jabka idealnie pasujōm11 do śledzi, a jak do tego dodōmy12 ździebko13 koperku i jogurtu, to sie już nōm robi przegryzka14 choby15 do jakego grołfa16. […]
Schab niy-byle-jaki (Schab niebanalny)
Jak żech szoł1 do sklepu (abo jak by to niyftorzi pedzieli2 : do kaufhauzu), to kupowołech te miyso na trocha inksze danie, ale jak żech napoczōn3 warzić, to mie cojsik naszło. Czowiek kōmbinuje, ale tak po prołwdzie4 nawet niy wiy, co to z tego wszyskego wyjdzie. Jak żech opiykōł miyso, to żech prziszoł na to, […]
Tuste ze jabkym i śliwkōm (Smalec z jabłkiem i śliwką)
Niyrozki dostana1– a to łod sōmsiada2 od moji Mutry, a to łod jyj kōmratki3– kōnsek4 szpeku5, ale to niy byle jaki szpek, bo łod świnie, co to bōła chowano6 do siebie, a niy na sprzedyj i bez7 to dostowała ciyngiym8 lepszy futer.9 Moja Muter to sie tam z tym niy smoli- zeskwarzi10, do krauzy11 i […]


text:
Wikipedyjo:Cyntrum prasowe
Witejće.
Skuli wjelgigo zainteresowańo Ślůnskům Wikipedyjům, stworzili my sam prowizoryczne cyntrům prasowe, we kerym idźe dostać kůntakt ze zołożićelůma szl.wiki a tyż skorzistać ze materjołůw kere můmy narychtowane.
Jeli żeś je s cajtůnga abo radyja, szkryflej e-brifa ku: mieclawii(afa)wp.pl, abo naćiś tyn link i sprowjej zajta godki.
Jeli żeś je s telewizje, naćiś tyn link.
Uobejrzij tyž: fto już uo nos szkryfloł abo godoł, historyjo Ślůnski Wikipedyje, abo tyż tekst na licencyje Public Domain uo nos, we polski godce: [1].
Uoficyjolńe, uod kontaktůw s medjůma je Rzeczńik Prasowy Stowarzyszyńo Wikimedia Polska, Paweł Zienowicz
Kůntakt:
- Telefon: (+48) 0 515 235 656
- e-brif: mailto:pawel.zienowicz@wikimedia.pl
Pytańo mogeće tyż szkryflać niżyj:


text:
Tak czy inaczyj, radujmy sie dali tym Ełro, bo je czym. Ludziska posjyżdżali sie do nas z cołkij Ełropy i niy poradzom sie nadziwić, że u nos je szfarnie.
Za chwila szpil w Gdańsku, kaj bydom grać Niymce z Grekami. Łobejrzymy, jak bydom sie fiksować. Możno zaś keryś, jak wczoraj CR7, trefi w supek abo w lata. A jak niy bydom poradziyli szczelić tor, to na koniec - elwry, bo tera już keryś musi wygrać.
Przed chwilom pedzieli, że łoba nasze Ślonzoki: Podolski i Klose bydom grali. Byda im kibicowoł. Możno keryś z nich piźnie jako piykno buda po cyntrze z kepki prosto w łokynko. Winszuja im tego.
Za bajtla na placu my tyż zawsze fusbal grali. Jedna buda my mieli piaskownica, a drugo hasiok. Cza boło dować pozor coby ludziom za prawym ausym szybow w łoknach niy poczaskać. Z lewym ausym tyż boł problym, bo bal poradzioł nom wlecieć do Kłodnice. Ciynżko go boło potym chycić, bo do tyj smołowatyj, śmierdzoncyj belowy niy szło wlyź.
Jak sie w końcu bal wyciongło to żodyn niy chcioł potym cyntry na kepka.
Łod czasu do czasu grali my tyż wety z innymi placami.
Jo tu tak fandzola, a tam sie już szpil zaczyno. Musza kończyć.
Łostońcie z Bogiym!


text:
Jooble jest jedynym serwisem, który daje możliwość wyszukiwania pracy w całym Internecie.więcej informacji
Praca Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie, Oferty pracy Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
Popularne oferty pracy Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
Wyszukiwanie pracy wg miast, praca Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dania Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
ochrona Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
projekt Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
real Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
zatrudnienie Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
auchan Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
benefit Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
branża Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
danych klienta Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
danych osobowych Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dla pracownika ochrony Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dla zaangazowanych Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dobrowolne Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dofinansowanie u e Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
doświadczenia Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dział medyczny Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dział pracowniczy Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dział produktu Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dział rekrutacji Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dział rozwoju Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dział szkoleń Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
dział zatrudnienia Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
firma Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
firma handlowa Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
firma medyczna Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
grupa Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
handlowy Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
handlu Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
karty Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
każdej Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
klient Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
lato Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
lub ochrona Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
medyczny Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
nowe zatrudnienie Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
nowy rok Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
nowych produktów Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
obsługa Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
obsługa klienta Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
ochrona danych Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
ochrona danych osobowych Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
ochrona grupą Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
ochrona inne Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
ochrona umowa Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
oddział Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
opieka Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
opieka medyczna Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
osoba Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
osoba doświadczenia Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
osobowy Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
polski Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
polski oddział Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
poszukujemy pracowników Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownica Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracowniczych Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik doświadczenia Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik dzial rozwoju Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik działu Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik grupą Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik handlowy Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik medyczny Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik obsługi Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik obsługi klienta Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik ochrony Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik osobowych Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik rekrutacji Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownik szkoleń Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
pracownika ochrony zatrudnie Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
prawo Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
prawo ochrona Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
prawo spółka Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
procesów Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
produktu Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
produkty medyczne Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
profesjonalny Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
przetwarzanie danych Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
rekrutacja Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
rekrutacji rozwoju Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
różne Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
rozwój pracowników Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
rozwój produktów Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
rozwoju Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
spółka Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
sprzedażowej Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
stabilnej Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
szkolenia Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
szkolenia rekrutacja Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
szukam pracowników Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
uam Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
umowa Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
umowa współprace Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
umowy klientem Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
wsparcie Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
wsparcie projektów Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
wysokie Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
zamo Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
zapewniamy szkolenie Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
zatrudnię pracownika Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie
zatrudnienie umowę Ustowo, gm. Kołbaskowo, Zachodniopomorskie


text:
Niyrołzki1 niy chce nōm2 sie piyc, a moł3 dō nołs przijś4 bezuch5. Wtedy moge sie Wōm przidać recept6, kery7 w połra8 minut Wōm wyczaruje elegancki deser. Tych, co niy lubiōm szokolady, niy ma za kans9, wiync we gusta gojści10 na zicher11 udo sie Wōm wpasować. Co potrza? połra gruszek 250 g maskarpōne 100 ml śmiytōnki […]
Tag: #szokolada
Szokoladowe kulki ze prosym (Trufle czekoladowe)
Nojbarzi1 lubia take maszkyty2, co sie gibko3 rychtuje4 i te szokoladowe kulki sōm5– idzie pedzieć6– idealne. Kupiōłech sie jakiś czołs7 tymu espandowane proso (teke dmuchane). Proso uprawiali nasze pra-praōłpy8 i ōłmy, potyn ô9 nim zapōmnieli, a ôno moł kans10 fetaminōw11, biōłka i zdrowego fetu12. Do tego jeszcze dołech13 mielōne ôrzechy laskowe, co to i fajnie […]
Szokoladowoł bania (Czekoladowa dynia)
Szoł1 żech sie tak dzisiej drōgōm2 i mie cojsik tak naszło, żeby na gibko3 narychtować4 taki deser ze bani. Kupiōł żech sie bania hokkaido, bo ôna je wyraźniyjszoł we smaku i nawet niy trza ji5 ôbiyrać. Chwila i już mołcie co pomaszkycić6– no chyba, że niy lubicie bani. Co potrza? 250 g bani 1 biołoł […]
Szpajza francuskoł (Mousse au chocolat)
Ludzie sie bez wakacje smykajōm1 po cołkim świecie, próbujōm roztomajtego jedzynia, a potyn jadōm do dōm i sie myślōm, że zjedli by sie tego łōnego abo i tyj łōnyj 😉 I bez to żech sie pomyśloł, co by sam tera trocha powspōminać roztomajte rajzy2 i te wakacyjne smaki. Na poczōntek cojsik do pomaszkycynia3 ze Francji: […]
Szokoladowe karminadle ;) (Trufle z mascarpone)
Jak je lato, to sie czowiek robi jeszcze barzi zgniōły1, jak kedy indzi2. Bez to trza wymyślać take maszkyty3, co sie je szybko narychtuje4. Sam sōm yno 3 składniki, to nawet listy zakupōw niy trza specjalnie zapisywać. Co potrza? 250 g mascarpone 100 szokolady 100 g podłużnych biszkoptōw Szokolada łozpuśćcie5 w jaki misce nad gorkym […]
Torta łod Kaufmanna (Tort skromności ;) )
Jak niy mołcie ciyrpliwojści1 do pieczynia, to ani tego niy czytejcie 😉 To niy torta z tych, co to sie pieke biszkopt, wciepnie na niego trocha dżymu, ślagzana2 i fertich3. Jak już fto jednak poświyńci te połra godzin, to efekt je richtig4 zaskakujōncy. Ciymno szokolada, beza, mascarpōne i śliwki moczōne we kōniaku… Robiōłech go 2 […]


text:
Bylimy we Izraelu bez piynć dni – sztyry we Tel Awiwie i jedyn we Jerozolimie. Ô tym, jako tyn land pozwiydzać po tōniu, umicie poczytać we piyrwyjszym poście: Izrael po tōniu – 5 dni za mynij jak 1000 PLN. Dzisiej podziwocie sie na bodej nojbardzij nowoczesno izraelsko sztela. Miasto zwiedowne, ale i kapka… spōrne. Bo na zicher poru z Wos po tym poście pado, że Tel Awiwu na isto niy dopisze do listy szteli do nawiedzynio.
Dwōch synkōw i parada rōwności. Fol roztōmaitego jodła. Torgi, sztandy i sztrandy. Snōżne niebo i trzidziści stopni we ciyniu. To wszyjsko czeko pod spodkiym. Siodejcie i czytejcie.
Lotnisko Tel Awiw – Ben Gurion (TLV)
Nojprzōd lotnisko – epne jak pierōn, ze piyrszego tyrminala do trzecigo trza jechać autobusym abo ciś pōł godziny piechty. Je kaj zjeś, dokupić pamiōntek a bai sie ôżrać. Po przilocie trza yno stanyć we raji, chopowi we fynsterze pedzieć po co sie przijechało, na wiela i do kogo. Potym na autobus i do cyntrum – ze flughawyny jakeś 15 km.
Nazod już ni ma tak leko. Eli mocie ze sobōm srogo tasza, eli niy – egal. Wszyjsko i tak bydziecie wyciōngać. Jak stoicie we raji, to prziłazi do Wos baba i wypytuje ô roztōmaite dingsy. Potym prziklejo Wōm do paszportu nalepka ze kodym kryskowym (sprzido sie, bo potym przyndziecie jeszcze bez sztyry myjsze kōntrole, przi kożdych nastympnych dźwiyrzach). Bezmaś piyrszy numer na nalepce wdycki je ôd 1 do 6. 1 – pasażer zicher, bezproblymowy. 6 – dać pozōr, umi być niybezpieczny. My dostali ôba po… piōntce. Ale to skirz Seby, kery przepōmnioł sie ôgolić, tōż wyglōndoł jak typowy terrorysta ze telewizora. 😉
Szalom, Tel Awiw!
Na zaczōntek połazilimy se polekutku, coby yno wejrzeć kapka na miasto i pochytać co, jak i kaj. Przi kożdym nastympnym metrze przi prōmynadzie, przi kożdej nastympnej minucie czulimy już, że przajymy tymu miastowi. Wszyndzi wele nos ôpolyni ludzie sie lachali, klara grzoła, a piosek aż parził we szłapy. Za rynka my niy szpacyrowali, ale we Tel Awiwie to ni ma żodyn problym. Miasto na maksa liberalne. Kożdy – stary, mody – ôtwarty, pōmogliwy, bez żodnej niynawiści do kogoś abo czegoś co je “inksze”. Rōwność to tamek prawidło podstawowe.
Drōgi we tym mieście sōm wyônaczōne tako, że miyndzy dwōma pasami, po kerych cisnōm auta, je zielōny posek trowy, po kerym idzie se pōmału wanderować. Co jakiś czos treficie tamek wi-fi, farebne banki, a czasym i stołki do leżynio.
Friszne zafty ze apluzin, jabek, truskawek i ze czego yno wynokwicie sprzidowajōm sie fest jak sie łazi, a we ciyniu je trzidziści stopni. Tōż we “biołym mieście” bez jakeś pōł roku.
Jak żeście sōm we Tel Awiwie, to niy śmicie siodać do autobusa! Ciście na kołach, to te miasto zdo Wōm sie jeszcze gryfniyjsze. Wiym co godōm. Wiela tako atrakcyjo kosztuje – we tym poście.
No a przed rajzōm – prziszykujcie sie. My znojdli yno pora szteli, w kerych idzie pojeś, te nojbardzij hyrskie place i atrakcyje, hostōw na CS i informacyje jako sie dostać ze flughawyny do miasta. Wōm rekōmandujymy ôkrōm tego tekstu i tego piyrwyjszego posznupać jeszcze kapka we internecy ô tym mieście, mōno powypytywać jakich kamratōw. Bo Tel Awiw je tak srogi i tak zwiedowny, że szkoda sie tam ciś bez rychtunku. A jak scecie richtich spokopić Izrael, to sprzido sie i jako ksiōnżka ô historyji tego landu.
Kōnkretne sztele do nawiedzynio – “co werci sie ôbejzdrzeć”: place Rabina, Bialika i Neve Tzedek; Uniwersytet Telawiwski; prōmynada; Azriely Lookout (głōwno bana, idzie kuknyć na miasto 200 metrōw nad ziymiōm); bioły baukōnszt “Bauhaus”; torgi; Cyntrum Dizengoff; porty Tel Awiw i Jaffa; no i bezmaś fajne muzea, ale to już podle uznanio, bo my fanami niy sōm.
Fest dobry post ô TA znojdziecie na blogu gdziewyjechac.pl: Atrakcje Tel Awiwu. Relacja praktyczna.
Parada rōwności we Tel Awiwie
A ja, parada! Bezma rok w rok przijyżdżo skirz nij do miasta 80 tysiyncy ludzi. Niy wiedzielimy, że gynau cosik takigo tam trefiymy, ale jak już my znojdli ô paradzie info, to prōbowalimy nia dōnść i podziwać sie jako to wyglōndo. Niy szaflimy. Ale zaro jak bōła fertich, to bez cufal wlyźlimy na sztreka, kerōm ludzie ciśli na kōncert przi morzu. Muzyka, biyr, we niykerych rynkach i gorzołka. Badykostiumy, sagie klaty i dynga wszyndzi naôkoło. Chybiało yno “ruchōw narodowych”. 😉
Telawiwskie jodło
We Tel Awiwie treficie masa szteli ze dobrym jodłym. Na śniodani nojlepszy kafyj, szakszuka i jaki maszket, a bez dziyń sznity, falafele i cosik ze torgu. Na takim Carmel Market kupicie rychtyczny, łacny, lokalny futer. Pod spodkiym – tak wyglōndajōm tamek sztandy jak sōm ôdewrzite i jak już je zawiyrajōm. Pora familijōw by pojadło ze samych ściepkōw.
Sztela, w kerej pomaszkecić naprowda trza: The Old Man and the Sea.
Stare miasto Jaffa
Stare miasto Jaffa je niymożliwe! Tyn cołki landszaft, miyjsca ze futrym we starych hangarach, malyrze, szwoczki, szify, szynki… Masa placōw i przieżytości ku łażyniu i sznupaniu. No i nauczylimy sie tamek, że tak po prowdzie to ni ma czegoś takigo jak Tel Awiw. Bo ôficjalne miano to “Tel Awiw – Jaffa“. Wszyjsko skirz tego, że kole portowej wioska (Jaffa) postawili mode (dziepiyro 115 lot!) miasto, kere fest gibko sie rozwijało i wciōngło ta zacofano Jaffa, kero ôstała we swojij arabskij przeszłości.
Prōmynada, port i plaża
Cołko tajla miasta nad wodōm je fest zwiedowno. Znojdziecie tamek piosek na kerym idzie se popolygiwać, ale i masa knajpōw wiynkszych i myjszych, w kerych idzie pomaszkecić abo pofajrować. Ale nōm nojlepij podobała sie prōmynada. Idzie przynś niōm bez cołkie miasto, aż ku Jaffa. Co nojlepsze, ôkrōm łażynia idzie tam tyż pojeździć na kole, na rolkach, na desce abo se ajnfach polotać. Ni mocie pojyncio wiela ludzi tam loce. A jak już ô tym godōmy – jak bydziecie, to wejrzijcie, eli we Tel Awiwie znojdziecie rubych ludzi. My uwidzieli maks dziesiynciu bez cołki byzuch. Czamu? Bezmaś tamek kożdy – i baby, i chopy – musi iś do wojska zaro po ôziymnostce.
Problymy i dorady
W cołkim Izraelu mielimy jedyn problym – hebrajsko godka. Szkryflajōm ôd prawej ku lewej i we plac liter majōm te wszyjskie szlaczki, kerych my ani trocha niy umieli spokopić. Ale to tyż mo swōj przirok, bo ajnfachowo tabula abo znak przi drōdze gryfnie wyglōndajōm, a wszyndzi we Tel Awiwie i tak sie dogodocie po angielsku.
Jak bydzie Wōm za gorko (a tak sie umi przidarzyć, bo tamek naprowda klara umi przigrzoć), a niy przajecie sztrandōm, to ôbiercie se keryś park. Regiyrōnek we Tel Awiwie pōmpuje w nie masa pijyndzy, a ludzie radzi tamek bywajōm cołkimi familijami. Zawdy znojdziecie jakoś drzywiana, pod kerōm bydzie szło se zicnyć.
Jako żech pisoł – Tel Awiw je fest liberalny, tōż ni ma sie tamek co hyrzić ze prawicowymi poglōndami. Jak sie je w gości, to trza wożyć prawidła, kere sōm na miyjscu. Inkszo sprawa, że w poru tajlach miasta trefić idzie tyż głymboko wierzōncych żydōw (bai tych ôrtodoksyjnych) i muzułmanōw. Toć ônych tyż trza mieć we zocy.
Ô Tel Awiwie godo sie “miasto, kere nikyj niy nyno”. I je w tym 100% prowdy, tōż jak kery mo problymy ze spaniym przi larmie, to niech kuknie za jakōm cichuśkōm dziylnicōm. 😉
Lehitraot, Tel Awiw!
Rajza udano. Bo bylimy najedzyni, bo bylimy ôpolyni. Bo dostalimy blazōw. Na co my sie podziwali, czego my sie nauczyli, to nasze. Tela yno, że mutry padały, że ôkropliwie my byli zmierzli bez pora dni, jak już my przijechali do chałpōw. Ale to skirz Izraela, bo to je land magiczny i żol nōm było jechać nazod. Dziepiyro po trzecim abo szwortym ôbiedzie u mutry zaś my do porzōndku Rybnikowi przoli. 😉


text:
Hannoverska krajna biskopka Margot Käßmann bu nětk na předsydku ewangelskeje cyrkwje w Němskej wuzwolena. Bjezdwěla wurjadna wosobina wona je, pře wšu měru sympatiska tak a tak. Njedźiwajcy toho je dźensniši reformaciski dźeń dobra składnosć, wo intentiće cyrkwjow a křesćanskej nabožinje přemyslować, wšako je knjeni Käßmann sama w telewiziji na dwajtysaclětnu tradiciju cyrkwje skedźbniła.
Reformator Martin Luther je so na brachach katolskeje cyrkwje kaž na wotpusku postorkował, takrjec na komercu wokoło wěry. Kaž přeco, hdyž opozicija we wulkoorganizaciji dosć wuspěšna njeje a zwonka njeje samstostatnje dale skutkuje, nastawaja nimo prěnjotneje temy dalše aspekty rozdźěla. Hlej na Zelenych, kiž su so na spočatku škita wobswěta dla wot SPD dźělili a potom cyłu swójsku programatiku wuwiwali.
Faktisce – ironija stawiznow – je protestantizm najwjetšemu komercializowanju wšěch časow, modernemu globalnemu kapitalzmej, ideologisce puć rubał. Nic jenož přez wotstronjenje swjatych dnjow – samo pokutny dźeń njeje ewangelska cyrkej sama škitała, ale tehdomniši sakski ministerski prezident Kurt Biedenkopf, čehoždla bohudźak w Sakskej tónle swjaty, wólny dźeń wosrjedź tydźenja w nazymiku hišće mamy. Ale tež přez sekularizowanje cyłeho žiwjenja.
Tohodla je twjerdźenje, NDR je křesćanstwo we wuchodźe Němskeje wobškodźiła, cyle wopaki, přetož katolicizm je w Pólskej a we wuchodoněmskimaj Łužicy a Eichsfeldźe statny ateizm realnoeksistowaceho socialistiskeho systema derje přetrał. Ně, poskajo na narěče ewangelskeje wyšnosće kaž wot biskopki Käßmann, maš zaćišć, zo rěči dušny socialny pedagoga z dobrymi psychologiskimi znajomosćemi. Žane wosebite potajnstwo, žana njezrozumliwa transcedenca mjez njebjom a zemju, kotraž by Bohej městno wostajiła.
Što by wona połstalětnemu mužej / osijej poručiła, kiž je bjez wěry wotrostł, je so žurnalist MDR info noweje šefowki němskeje ewangelskeje cyrkwje prašał. Sprěnja: Snadź tón spóznaje, zo trjeba runje w poslednim wotrězku žiwjenja wotmołwy. Zdruha by do ewangelija po Marku hladać móhł, dokelž je najkrótši. Třeća wón tamle snano widźi, zo ma Jězus wotmołwy za jeho žiwjenja. – Tale metoda by wězo tež fungowała, jeli by Jězus prosće někajki profet był a nic Bóh Syn.
Tak pytnješ, zo je eksistencielny rozdźěl, hač so cyrkej na mysterij złožuje, zo so na kemšach z transsubstanciaciju stawa a je potom Jězus sam w oblatce prezentny, abo hač jednotliwy wěriwy takrjec ze swojej wěru Jězusa do oblatki přinjese. Tohodla njemóže z objektiwnych přičin katolskej cyrkwi wšojedne być, štóž so na eucharistiji wobdźěli. Snadź je ewangelska warianta křesćanskeje wěry na wěste wašnje sprawniša, wšako wěri tež katolik, zo njeskutkuje Najswjećiše bjez přiwzaća přez wěru přitomnych wěriwych. Ale hdźež so to njedodnite, njedoslědźomne wobmjezuje, wočiwidnje so móc nabožiny dale a bóle pozhubjuje.
Psychologisce fundowana socialnopedagogiska strategija z křesćanskim pozadkom pak njeje atraktiwna dosć; ludźo runje w našim jara racionelnym swěće pytaja za wulkim potajnstwom, hlej na kekliju dokoławokoło halloweena. Duchowny, kiž jako celibaterny kusk zwonka normalneho swěta steji, so k reprezentancy poslednjeho potajnstwa hodźi. A tohodla je katolicizm w dialektiskim poměrje k sekularizowanemu swětej derje žiwy.


text:
Mōmy głōwnŏ bohaterka: dziołcha, skuli kerej cołkŏ nacyjŏ stŏwŏ do walki. Ludzie śpiywajōm ô nij zakŏzane śpiywki, skuli ônyj dŏwajōm sie zakludzić do boju – i na śmierć. William Wallace abo Joanna D’Arc, ino wiyncyj wisztiglowanŏ.
Ale co to sie pochŏ?! Po jakimu nōm pokŏzujōm, co bohaterka wykreowanŏ je naskwol bez szpecjalny mańszaft macherōw ôd telewizyjnych knifōw? Akuratnie reżyserowanŏ bez nŏjwiynszego bajstlyrza ôd show w Panem? Pozornie kludzōno bez włŏdcy, kerŏ potrzebuje istno bohaterka robić za symbol ôd rewolucje? Mockingjay sama wiy, że takŏ mŏ rola: być za hampelmana abo ôd jednego, abo ôd drugigŏ prezydynta. Cołke jeji byrkani mynij znŏczy jak bajtlowe wynokwiani. Jak już prawie zrobi co po swojimu, durś je to futer abo do jednego, abo do drugigo śnich. To je szpil ôd basŏkōw – i szlus.
To niy ma heroina, to je mariōnetka.
***
A wejrzijcie na gowa ôd rewolucyje, prezydyntowo Alma Coin. Ta ci reskiyruje „tymi dobrymi”, walczy ô wolność do swojigo landu i cołkigo kōntynentu. Mŏ za cyl ściepać ôszkliwego tyrana z trōnu i skōńczyć złe czasy.
Tela co sie ôkŏzuje, że to je egal, fto tym bajzlym bydzie reskiyrowoł. Rozchodzi sie ino ô władza, a niy ô wolność, dobrobyt, abo chociŏż życi ôbywatelōw. Rewolucyjŏ – zrodzōnŏ z prawego zgorszyniŏ – pōmiyni ino władza, a niy niysprawiedliwy systym. Na ôstatku do tych, kerzi wygrali, nŏjlepszy je plac ôd piyrwyjszych włŏdcōw.
***
To wszysko niy ma ani nowe, ani jakoś fest głymbokie. Ale dziwuja sie, bo niy ôbŏczyłech tego we dramacie politycznym abo filmie historycznym. Przeca Hunger Games to je hamerykōński film, popowe, wysokobudżetowe science fiction do modych! Cosik sam niy sztimuje, pra? Ôd kedy Hollywood śmiy puszczać filmy, kere niy majōm w zocy świyntych mitōw bohatera a prziwōdcy?
Hunger Games majōm bezma robić za film ô jakijś generacyje – przinŏjmnij tak padajōm szpece ôd marketingu. Nōrmalnie smola taki werbōngowe hasła. Ale jak ze Hollywood sychać „Niy wiyrz w bohaterōw” a „Niy ufej prziwōdcōm”, to naprowdy – jak padŏ jedyn ksiynżoszek – miarkuj, co coś sam je louz.
***
Dobrze sie ô Mockingjay ôsprawiŏ. Szkoda ino, co film z takim budżetym, aktorami, efektami, ku tymu kryncōny wedle blank udanych ksiōnżek ôd Collins Suzanne, je taki darymny. Aże ciynżkŏ strzimać w kinowym zeslu. Werci sie to ino, jak fto przi piyrwyjszych tajlach fest zaprzoł frelce z grajfkōm do strzylaniŏ z ôbłōnku.
Film ôbŏczyłech skuli zaproszyniŏ ôd:


text:
Godziny otwarcia:
Katowice, najbliższe sklepy Gastronomia
KFC Silesia, Katowice, ul. Chorzowska 107
Burger King, Katowice, ul. Chorzowska 109a
Salad Story Galeria Silesia, Katowice, ul. Chorzowska 107
McDonald's, KATOWICE, UL. CHORZOWSKA 107
North Fish Galeria Silesia, Katowice, ul. Chorzowska 107
Subway Silesia City Center, Katowice, ul. Chorzowska 107
KFC, Katowice, ul. Bracka 4
Telepizza, Katowice, ul. Mikołowska 56
Gusto Dominium Galeria Katowicka, Katowice, ul. 3-go Maja 30
McDonald's, KATOWICE, UL. STAWOWA 5
Subway Dworzec Główny PKP , Katowice, ul. Wilhelma Szewczyka 2


text: Dypkownje k spočatkej šulskeho lěta w Sakskej bu powěsć wo nowowudaću Dudena wozjewjena. 237 lět je zašło, po tym zo bě Konrad Duden swój „Vollständiges Orthographisches Wörterbuch der deutschen Sprache“ wudał. Traješe 21 lět, doniž so 1901 w Němskej a Rakusko-Madźarskej na zawjedźenje Dudenoweho prawopisa njedojednachu, z ćimž bu jeho słownik standardne dźěło na polu němskeje rěče. Wot předwčerawšeho móžeće sej kupić jeho 27. nakład, kotryž je rozrostł na 145 000 hesłow; při tym bu słowoskład w zašłych nakładach stajnje wo přerěznje 5 000 hesłow powjetšeny. Porno tomu je ličba šmórnjenych hesłow – zwjetša prawopisnych wariantow a nowych słowow, kotrež so w praksy přesadźili njejsu – poměrnje snadna.


text:
10. króć wuhotuja Kulowscy wobchodnicy lětsa nakupowansku nóc w kuzłapołnym swětle a su sej wospjet něšto noweho wumyslili.
Kulow (SN/JaW). Něhdźe 35 stejnišćow změje lětuša 10. nakupowanska nóc w kuzłapołnym swětle pjatk, 20. oktobra, wot 19 hodź. w Kulowje. To připowědźichu čłonojo předsydstwa Kulowskeho zjednoćenstwa wikowarjow Birgit Rost, Phillipp Metzner a Maćij Čórlich minjeny štwórtk w Kulowje.
Někotre měnjenja wopytowarjow premjery inscenacije „Muzej Němcow“:
Hannes Bulank z Kopšina: „Muzej Němcow“ je so mi wulkotnje lubił. To bě dźiwadło jónu cyle hinašeho razu. Sy wěcy widźał, kotrež njemóhł sej sam wumyslić. Bě lóštne a ženje wostudłe, wotměna bě bombastiska! Bě to eksperiment, za mnje pak je so na kóždy pad wupłaćiło do Budyskeho dźiwadła přijěć. A za nas Serbow bě to wězo něšto wosebite – smy přežiwili!
Lise Endler ze šwabskeho Holbacha (Ellwangen): Kruch mam wšelakorišich přičin dla za dobry. Sprěnja bě cyłkowny zaćišć rjany. Njebě to jenož jednory dźiwadłowy kruch, ale wšo wopřijaca wuměłska twórba – potajkim měšeńca ze zwuka, teksta a wobraza. Sy cyły čas z połnej koncentraciju pódla był, to so dźensa lědma hišće w dźiwadle stawa. Kak sym inscenaciju jako potrjechena „zhubjena Němka“ dožiwiła? Bě na jednym boku lóštne, ironisce, zdobom pak tež chutne a tróšku zatrašace.
Starosće wo přesadźenju koncepcije 2plus na serbskich a serbšćinu wuwučowacych šulach přiběraja. Lětuša fachowa konferenca 2plus na tymle kónc tydźenju chce so tutej temje wěnować.
Budyšin (SN/MiR). Dotal je so 130 zajimcow za lětušu 2. fachowu konferencu 2plus přizjewiło, dalše hišće wšědnje do Budyskeho regionalneho zarjada Sakskeje kubłanskeje agentury dochadźeja. „Ličimy tule sobotu w Chróšćanskej Jednoće ze 150 wobdźělnikami, předewšěm budu to wučerjo“, rjekny Bosćij Handrik, koordinator za serbske naležnosće na SBAB. Srjedź septembra bě wón wo wjele snadniše wobdźělenje wočakował.
Nowy centrum za delnjoněmčinu
Hannover. Kraje Hamburg, Delnjosakska, Schleswigsko-Holsteinska a Bremen załožeja „Krajny centrum za delnjoněmčinu“ jako zhromadnu towaršnosć. Wone započnje 1. januara 2018 dźěłać, sydło je w Bremenje. „Chcemy zhromadnje nowe, wukonite a kraje přesahowace městno koordinowanja a syće wutworić“, rjekny Gabriele Heinen-Kljajić, delnjosakska ministerka za wědomosć a kulturu.
Žadaja sej knježerstwo přetworić
Drježdźany. Personalne nowowobsadźenje na čole kultusoweho, financneho a nutřkowneho ministerstwa je sej dźewjeć přitomnych sakskich krajnych radow minjenu sobotu na zetkanju k zmištrowanju krizy CDU po wólbach zwjazkoweho sejma z ministerskim prezidentom Stanisławom Tilichom (CDU) žadało. Dojednali pak su so na wobšěrny paket naprawow za wjesne kónčiny.
Mjenje štomow narunali
Wopity po puću był
Bóšicy. Zastojnicy Budyskeho policajskeho rewěra zadźeržachu zawčerawšim popołdnju na Nowobóšćanskim puću 37lětneho wodźerja Opela. Alkoholowy test pola njeho wunjese, zo měješe wón 2,18 promilow alkohola w kreji. Dale zastojnicy zwěsćichu, zo muž scyła žanu jězbnu dowolnosć njeměješe.
Wodźerka njekedźbowała
Wulke Ždźary. Na zwjazkowej dróze B 96 we Wulkich Ždźarach je njedźelu 52lětna wodźerka motorskeho přepozdźe pytnyła, zo dyrbješe před njej jěducy Peugeot zastać, a do njeho zrazy. Na to suny so awto hišće do Renaulta. Šoferaj awtow a jeju sobujěducej so snadnje zranichu, wodźerka motorskeho pak ćežko.
Wokoło jutrow rěčimy wjele wo zajacu. Lětsa wěnujemy dołhowuchačej wjetšu zjawnu kedźbnosć, dokelž je za zwěrjo lěta 2015 pomjenowany. Snano je tón abo tamny při nalětnim wuchodźowanju zajaca wuhladał. Bě pak to woprawdźe zajac abo tola dźiwi nukl?
Na kubłansku jězbu podachu so čłonojo župy „Michał Hórnik“ minjenu sobotu do něhdźe 300 kilometrow zdaleneho Wrócławja. Najmłódša wobdźělnica na wuprawje běše šěsć lět, najstarši wjace hač 80 lět. Po štyri hodźiny trajacej jězbje wočakowaše nas Piotr Gaglik, městopředsyda Wrócławskeho Towarstwa přećelow Łužiskich Serbow, kotrež přisłuša jako asociěrowane towarstwo Domowinje. Na wodźenju po starym měsće je wón nam zajimawostki a stawizny metropole pod serbskim hladanišćom wěcywustojnje rysował. Jemu poboku bě Jan Měškank, pochadźacy z Choćebuza, jako přełožowar. Towarstwo přećelow Łužiskich Serbow běchu 1994 załožili a zdobom Domowinje přistupili. Předsydka towarstwa je Ludmiła Gajczewska, kotraž nas tohorunja přewodźeše.
Składnostnje swětoweho dnja myća rukow je so wčera w Radworskim starym dwórnišću blisko Čorneho Hodlerja njewšědna akcija wotměwa, kotraž steješe cyle w znamjenju inkluzije.
Radwor (CS/SN). Towarstwo Dwórnišćo inkluzije je wčera dopołdnja wosebity projektowy dźeń w Radworskim dwórnišću přewjedło. Přeprošenje sćěhowało je dohromady nimale 50 šulerjow. Z nich bě 20 spěchowanskich šulerjow z Budyšina, tamni chodźa do 3. lětnika Radworskeje zakładneje šule „Dr. Marja Grólmusec“.
Smječkecy (AK/SN). Z wopomnjenskej taflu počesći Smječkečanska wosada mnohostronskeho architekta Woldemara Kandlera. Drježdźanski cyrkwinski twarski mišter (1866 – 1929) je wjace hač 23 cyrkwjow, mjez druhim w Smječkecach, jako architekt natwarić dał. K tomu přińdu kapałki na kěrchowach, farske domy a profanowe twarjenja. „Smječkečanska cyrkej je ze swojej bliskosću cyrkwinskeho ruma a wołtarnišća architektonisce tak koncipowana, zo móža tu ludźo zhromadnosć dožiwić“, fararka Karin Großmann měni. Poswjećenje wopomnjenskeje tafle wotměje so zajutřišim, njedźelu, 15. oktobra, w 10 hodź., na swjatočnych kemšach w Smječkecach. Přeprošeni su tež přiwuzni Kandlera.
Zaso tójšto namakankow
Wojerecy (SN). Z Wojerowskeho běrowa wyšeho měšćanosty rěka, zo su ludźo w času wot 1. do 30. septembra w měšćanskim běrowje namakankow zaso tójšto wěcow wotedali – wosebje kluče, kolesa a handyje. Štóž tajke abo podobne zhubjenki pyta, njech so hač do 28. februara 2018 we wobydlerskim běrowje přizjewi.
Swójbne mjena su přeco zaso zajimawe swědčenja rěče našich prjedownikow. W serbšćinje maja wone wosebitu hódnotu, dokelž pochadźeja z časa, z kotrehož hišće žane pisomne pomniki njewobsedźimy. Kak su naši prjedownicy před wjele lětstotkami myslili a so rěčnje zwuraznili, wo tym nam wone mjena znajmjeńša něšto přeradźeja.
Chcemy so zaso wěnować někotrym serbskim prócowarjam zańdźenosće, kotřiž maja lětsa kulojtu abo połkulojtu róčnicu narodnin abo posmjertnin, a so zamyslić do jich mjenow. Swójbne mjena nastachu často z mjenow powołanjow, kotrež běchu prěni nošerjo mjenow wukonjeli. Tak je to na přikład pola Šewčika, takrjec „małeho šewca“. Jakub Šewčik, rodźeny w Baćonju a farar mjez druhim w Chrósćicach, wěsty čas předsyda Domowiny, předewšěm pak awtor basnjow patriotiskeho charaktera, změje 6. septembra 150. róčnicu narodnin.
Korla Awgust Fiedler, znaty hudźbnik a sobuwuhotowar spěwanskich swjedźenjow, zemrě 16. meje 1917. Swójbne mjeno Fiedler pochadźa tohorunja z mjena powołanja; w tym padźe wšak je wone němskeho pochada, měnjeny je wězo „husler“.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
dzień
ciebie
zawsze
wszystko
świecie
życia
inie
świat
wiele
się
siebie
będzie
razem
oczy
serce
serca
słowa
domu
urodziny
Tobie
marzenia
miłości
lat
świata
miłość
rana
Rymy do radowało
ajkowało, arfowało, bacowało, balowało, barowało, basowało, bazowało, belowało, bigowało, bisowało, bobowało, bojowało, bonowało, borowało, budowało, bukowało, buzowało, bykowało, bytowało, całowało, cedowało, celowało, cerowało, cudowało, cumowało, cynowało, cytowało, darowało, datowało, dekowało, dirowało, dobywało, dodawało, dokowało, dokuwało, dolewało, dołowało, domywało, dorywało, dosuwało, dotowało, dozowało, dożuwało, dożywało, dygowało, dylowało, falowało, fasowało, fazowało, ferowało, fetowało, filowało, folowało, forowało, fugowało, garowało, gazowało, gębowało, gotowało, górowało, gumowało, hakowało, hamowało, harowało, hecowało, hisowało, hodowało, holowało, honowało, hysowało, indowało, ircowało, jarowało, jeżowało, jodowało, kapowało, kasowało, katowało, kikowało, kitowało, kocowało, kodowało, kołowało, korowało, kotowało, kulowało, kupowało, kurowało, labowało, lakowało, lamowało, lapowało, lasowało, lawowało, lażowało, lądowało, legowało, lepowało, licowało, likowało, litowało, lobowało, lodowało, logowało, lokowało, losowało, lubowało, lutowało, luzowało, ładowało, łasowało, ługowało, łukowało, malowało, mapowało, masowało, matowało, miłowało, minowało, mocowało, mopowało, morowało, murowało, musowało, mutowało, nabywało, nalewało, napawało, narywało, nasuwało, nazywało, negowało, nicowało, nitowało, nocowało, norowało, notowało, obcowało, obkuwało, oblewało, obmywało, obrywało, obsuwało, odbywało, oddawało, odkuwało, odlewało, odmywało, odrywało, odsuwało, odzywało, odżywało, ojcowało, pakowało, palowało, pałowało, panowało, parowało, pasowało, petowało, picowało, pikowało, piłowało, pisywało, podawało, pogowało, pokiwało, polewało, polowało, porywało, posuwało, pozowało, pozywało, pożywało, pucowało, rabowało, radowało, rafowało, rapowało, rasowało, ratowało, refowało, rodowało, rokowało, rolowało, rotowało, różowało, rugowało, rulowało, rurowało, rymowało, rysowało, rytowało, ryzowało, sanowało, sekowało, siłowało, sumowało, tagowało, tamowało, tarowało, tasowało, tepowało, terowało, tokowało, tonowało, torowało, typowało, ujmowało, wakowało, wałowało, warowało, watowało, wecowało, wekowało, wetowało, widywało, wirowało, wizowało, wodowało, wojowało, worywało, wotowało, wybywało, wydawało, wykiwało, wykuwało, wylewało, wymywało, wyrywało, wysuwało, wyzuwało, wyzywało, wyżywało, zadawało, zakuwało, zalewało, zarywało, zasuwało, zażywało, zelowało, zerowało, zesuwało, zezowało, zezuwało, zimowało, zorywało, zużywało, żałowało, żelowało, żenowało, żerowało, żyłowało, żyrowało


text: Tšupc/Straupitz. Pśedslědnu sobotu a njeźelu su serbske ewangelske kśesćijany z cełeje Łužyce se zmakali tudy na Serbski cerkwiny źeń, ten južo 71 we cełem. Moto togo swěźenja, ak jo stojał pód znamjenim 500lětnego jubileja reformaciona, jo zněło: „We zachopjeńku běšo to słowo“. Z tym su se dopomnjeli, kaku wažnosć a wucynk jo reformacija měła na wuwiśe serbskeje pisneje rěcy. Sobotu jo se wótźaržała nabóžnina pśi pomniku Albinusa Mollerusa (1541–1618), ako jo w Tšupcu fararił a źěłał ako astronom a uniwersalny wucony. Wón jo w lěśe 1574 wudał prědne śišćane knigły w serbskej rěcy – spiwarske a mały Lutherusowy katechizmus.


text:
Hanafuda
Hanafuda (jap. 花札) - karty do szpilã japōńskegŏ pochodzyniyŏ użiwane do mocki szpilōw. Mianŏ beztuplikowŏć do sie jako "kwiŏtkowe karty".[1][2] Miano tyż moge ôznoczŏć szpilã we te karty.
Treść
Poza Japōniyjōm[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Hanafuda je szpilane czynsto na Hawajach a we Połedniyowej Koryje, nale we inkszym mianiy. Na Hawajach wystympuje Hawajskim Koi-Koi kery mianuje siy Sakura, Higobana, a czasym Hanafura. We Połedniyowej Koryje,karty sōm mianowane Hwatu (Kor: 화투, Hanja: 花鬪); kere miano je tuplikowane jako bitwŏ kwiotōw. Nŏjczynstszy szpil Hwatu je Go-stop (Kor: 고스톱)[3] abo Seotda (Kor: 섯다). Hwatu je nojczynsciyj szpilane we Chińskim Nowym Roku a Chuseok (추석). Szpilaniye we Go-stop ôstało siy tradycyjōm koryjańskich familijōw. Koreańsko zorta je ajnfachowo szpilanŏ we 3 perzōny, abo rzadziyj we 2.W Hanafude tyż siy szpila we Mikronezyje we sztyry perzōny.
Karty[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
We szpilu je 12 tajli. Kŏżdo je repryzyntowano bez kwiŏtek, a kożda tajla mo sztyry karty. We ajnfachowych szpilach każdŏ tajla mŏ dwie ajnfachowe karty a dwie szpecialne. Niy zowżdy siy liczy pōnkty, jako iże we wiynkszościy szpilōw badŏ siy ino na karciyane kombinacyja.
Zorty[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
To sōm zorty szpilaniy o we karty Hanafuda.
- Koi-Koi
- Hachi-hachi (ôziym-ôziym)
- Hana Awase
- Mushi, popularne we Kansai
- Sudaoshi
- Tensho
- Hachi
- Hawajski Koi-Koi
- Go-Stop
Prawidła[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Te regle niy sōm ôficyjne: je mocka zorty szpila w Hanafuda.
Cyl[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Zdobydź wiyncyj pōnktōw niżeli oponent. Zwykle je ustalōne wiela pōnktōw je do zwyciynstwã, abo szpilo siy by posiydziyć jak najsrogszŏ wielość pōnktōw.
Prawidła szpilaniyŏ[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Karty sōm tasowane a niyskoro położōne na kupka (mianowane tyż giełdōm). Ôziym kart je ustawiyōne do dołu. Eźli je wiyncyj szpilerōw, to wielość handã siy zmniyjszo.
Szpil[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Szpilery sztartujōm ôd rozdajōncegŏ a kōntynuujōm podle zygarã.[4] Szpiler biere karty rozdōne mu a prōbuje dopasowŏć je do kart na stole.Eźli niy mŏ karty kerōm moge dopasowoć to dŏje jednōm kartã na strzodek . Karta musiy być dano wiyrchym, a eźli je ta zorta na strzodku to szpiler biere te karty lo siyã, eźli niy mŏ to karty ôstajōm na strzodku.[5]
Szpil kōńczy siy kej niy mo na strzodku żŏdnych kart, abo kej szpiler niy mŏ już kart.
Eźli szpiler mŏ sztery pary abo dwa kōmpletne tajle, to tyn szpiler automatyczniy wygrywo. Pōnktowaniy we kożdej zorciy je inksze.
Hiki[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Eźli na strzodku je numera kart s jednej tajli, a szpiler mŏ reszta kart s tej tajli to je mianowane hiki. Szpiler moge wziōnć wszyjske karty s tej tajli. Prōba wziyńciya kart s hiki bez karte sztormu je niylegalnym posuniyńciym. Eźli wszyjske karty s tajli sōm na strozdku to wszyjskie karty sōm przetasowywane.
Pōnktowaniy[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Po kożdej rundziy, kożdy szpiler mŏ do ôbliczyniyo wartość posiydzōnych kart.
We niykerych zortach, 'zwyciynsca biere wszyjsko' eli zwyciynsca ôbliczo wszyjskie pōnkty s kart swoich a oponentōw we tej rundziy.
Pōnktowaniy moge być inksze we inkszych zortach.
Oya-gachi[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
Eźli je remis to rozdajōncy wygrywo. Eźli rozdajōncy niy je w stōniy remisu to szpiler nojbliżej jego wygrywo.
Przipisy[edytuj | sprowjej zdrzůdło]
- ↑ Games played with Flower Cards
- ↑ Pakarnian, John, "Game Boy: Glossary of Japanese Gambling Games", Metropolis, 22 styczyń 2010, zaj. 15.
- ↑ Rules of Go Stop
- ↑ Japōńskŏ publikacyjŏ (1970).
- ↑ Prawidła szpilaniyŏ w Hanafuda. digidemon.com


text:
Święta Anna w języku i kulturze katolickich mieszkańców Polski istnieje dość mocno. Istnieją znane i znaczne kościoły pod jej wezwaniem, na przykład uniwersytecka kolegiata w Krakowie
Językowo interesujące jest to, że w dialektach początkowa (nagłosowa) samogłoska [a] poprzedzana bywa protetycznym, ułatwiającym wymowę szczelinowym tylnojęzykowym dźwiękiem, czyli h, ale przez niektórych wymawianym bezdźwięcznie. Stąd Hanna i Hanka.
Świyntojajńskŏ mołwa
Na Górnym Śląsku Reinhold Olesch, który w latach 30. XX wieku nagrywał miejscowych ludzi, zanotował formę: świyntojajńskou, czyli że głoska a w imieniu Anna została poprzedzona jotą, a przed ń miękkość antycypacyjna także w postaci joty się wyodrębniła. Spróbujemy ten fragment tekstu przepisać we współczesnej ortografii śląskiej:
Za era, hōnōri szczejściy se to licza, że tu na tym miejscu mogã w moi świyntojajński tak ôd sōmsiednich ludzi inszygo dijalektu zgardzōnōm mołvõ jako w jei ôbrōnie tu rzōndzić, bo zaprŏdy to jes tak: ludzie polscy z gōr, tã z tych smandōw ôd Bytōnia przezywajõ nŏs Bandziochy i Hanŏki. Ci ôd Ôpolo, co my ich nazywōmy Kryjsiŏki, zajś padajõ — jagech dopiyro w ôstatńyń* czajsiej sie dowiedzioł — na nŏs Kobylŏrzy, zajś ci za Ôdrõ, my padōmy na nich Bajŏki, zajś nŏs przezywajõ Bryjŏrzy. I z tygo biera tyn wznōsek, że niyma miedzy tymi ludźmi rozmajtygo polskygo dijalektu żŏdnej braterskej miyłojści […] Choć ci gōrnoślynscy ludzie pospołu, coj sie tyczy mołwy, sobie nie przajõ, ale wszyjscy jednak tã Gōrã naszã czczõ i wiele mogõ ôdwiydzajõ, tak że co rok wiync-i jak sto tysiync-i ze wszyskich ôkolic Gōrnygo Ślōnska tam przichodzõ. A czamu to? Ja, bo na ti naszy Gōrze Świynty Anny znejdzie każdi co szukŏ, te zdrowiy na duszy i na ciele.
Mam w zasadzie, że taka transkrypcja nie fałszuje, lecz ułatwia.
* — tu by się mogło przydać nosowe y.


text:
Spómniôłech skorzij ło gorzôle, ale same miarkujecie, iże terôzki samtukej na naszym Ślónzeczku słepie sie corôzki wiyncyj biyru, wiyncyj piwa, prôwda? I wiycie, co jô ino przikulwitóm sie ze mojigo szpacyru do dóm, to moja Elza zarôzki łod proga wrzescy:
– Juzaś słepôłeś te dioseckie piwo, juzaś?
Zarôzki słepôł. Przeca piwo to jes festelnie staropolskie słówecko, i blank ci to niy ma ze słepaniym skuplowane. I tak ci sie medikuja, iże jesce niy ma możno za niyskoro ło piwie, i niy ino, deczko połozprawiać, chocia podzim nóm już ślecioł i festelnie dôwno zbiyrali już tyn côłki chmiyl.
Bo niy wszyjskie – a już moja Elza na zicher – niy boczóm po jakiymu my sam na Ślónsku gôdómy piwo. Skany wziyno sie richtik te słówecko „piwo”. Anó, taki jedyn bildowany angyjber tak ci to wytuplikowôł. Słówecko „piwo” idzie wywiyść łod piciô, tak jak słówecko „paliwo” łod pôlyniô. Tak to gôdali po staropolskimu: to co sie pôli – to jes pôliwo, a juzaś to, co sie pije (słepie, jak to gôdô moja starô) to jes PIWO. I tak môcie, iże roztomajte zofty, mlyko, kiszka, maślónka abo śmiytana, to jes na isto piwo, znacy cosik do piciô, pra? Piwo, to ci jes takô zgerowanô brzeczka ze słodu, znaczy ze przerośniyntygo jynczmiynia, chmiylu, drożdżów i wody. I jes ci to pierónym starô zacha, bo jesce starożytne Asyryjcyki, Babilóńcyki, Arabery we Egipcie, Greki i fto tam jesce, już ci to sprôwiali, machlowali i słepali. I tu ci bez cweku jes te côłke wadzynie sie Miymców ze Ślónzôkami: fto tak na isto te piwo wypokopiół. I niy ma co krach robić, bo to Miymce wziyni i zwekslowali „piwo” na jejich „bier”, bo bezmać już tyn côłki Gall-Anonim pisôł bół ło jednym ze naszych Piastów, kiery gôdôł: „Móm ci jô kanka warzónego piwa, com go przirychtowôł na postrzyżyny mojigo jedynôka”.
A już tyn nasz côłki Bolesław Chrobry tela słepôł ci tego piwa, iże go Cysôrz Otton mianowôł: „trink-bier”, znacy „piwosz”. Coby już tu blank ci wszyjsko wytuplikować do łostatka, musza spómnieć, iże niyjaki Kónrad fyrszt Cieniawski, i farorz wrocławski (tak pisôł ci kiejsik Długosz) już we Wiydniu zwiedziôł sie, co we Salzburgu blank niy znajóm, niy wiedzóm pszynicnego piwa, beztóż tyż drabko pociep te swoji arcybiskupstwo, kiere tam miôł łobjimać, i śmiatôł wartko nazôd do swojij dziydziny, do tego ksiynstwa Cieniawskiego sam na Ślónsku. Skuli tego tyż juzaś niyjaki Syrokomla napisôł bół kiejsik na jednyj kufie, na takim zajdlu do piwa gryfne sztrofki:
„Niemcy nam chcieli ukraść Kopernika:
Z przywłaszczonego odarto ich blasku,
Chcieli nam dowieść, że piwo wynika,
Z ich wynalazku.
Ale w Ditmara pismach zostawiona
Pamiątka stara, kronikarska, żywa,
Bolesław Wielki przyjmował Ottona
Kufelkiem piwa”.
I co sam wiela rzóndzić? Już łod starego piyrwyj wszyjskie mieli rade, a to rółz gramatka (łostrzódka z chleba pytlowego, warzónô we piwie, wrółz ze cukrym, kminym i ździebinkóm masła), a to juzaś polywka piwnô, znacy piwo zagrzóne ze jajcym (ino żółtko) i łociupinkóm miodu. Tu tyż trza spómnieć juzaś Jana Kochanowskigo, kiery roztomajtym wymyślatym łoszkliwcóm prziganiôł:
„Gniewam się na te pieszczone ziemiany,
Co piwu radzi szukają przygany.
Nie pij, aż ci się pierwej będzie chciało,
Tedyć się każde dobrem będzie zdało”.
To, co terôzki gôdóm, to sie mógło przidać niyftorym bez post. Bo jak gôdajóm, król Zygmunt I we piytnôstym wiyku ciyngiym we te postne dni słepôł ci na śniôdanie ta gramatka lebo – jak inksi gôdali – biermuszka. A i taki ci fyrszt, ksióndz (ksiônża) Przemysław jesce we półowie trzinôstego wiyka we srogi, śtyrdziystodniowy post „ … prziłobleczóny we włosiynica, używôł bele jakigo piwa…”. I niy byda sam takim srogim angyjberym, kej rzykna, co te piwo mianowali kejsik „płynnym chlebym”, a to beztóż, iże mô tych côłkich kaloryji za tela, znacy dobre to, i na głód, i… na katzynjamer. Ino, ino, trza dać dziepiyro pozór, coby niy przidarziło sie to, co mojimu kamratowi Franckowi:
Łón ci bół ze tego piwa taki ruby, iże grace musiôł zawdy trzimać na plecach, bo kiejby sie trzimôł za basisko, to by go przewôżyło i prasknół by na pysk.
Nó i tak sie medikuja, co to by bóło na tela, a jak gôdôł mój kamrat Hanys Goik: życie napoczynô sie dziepiyro po piyńćdziesióntce!
A psinco prôwda! Po halbie i dwóch piwach. I beztóż niyftorzi pójndóm terôzki na zista i kafyj do Maloty, a jô na srogie piwo do Pyjtra… sto pierónów! i tegoch niy miôł gôdać, bo moja Elza suchô terôzki… śpiywki łod Makule…
„Lyj te piwo, lyj te piwo,
Lyj te piwo, lyj a żywo!
Lyj te piwo w kufle rybko
Lyj te piwo! Lyj a gibko!”
Choby ci terozki i te szykowne, cycate dziołchy we szatach „mini”, bez tych bisynhaltrów, kiere we lepszejszych szynkach bedinujóm. Wrócióło ci sie to, co już we szesnôstym wiyku jedyn istny pisôł:
„Kiejby ci sie bez cufal piwo niy udało,
Niy dôwej go za młodu, niech postoji mało.
Kiej je juzaś môsz napocznóńć, wystôwże przed dóm,
Dziołcha gryfnie łodziónô, kierô mô przed sia dobry króm.
Coby wôbić umiała, bo drugi ło piwo
Niy spytô, kiej dobre – przilejzie jak żywo”.
Jak to pedzieć? Gryfnô dziołcha to i kalne piwo skali takimu, kiery ino gawcy za półrzitkóma lebo łobłónczatym dychaniym.
Ojgyn z Pnioków
przikulwitać sie – przywlec się, przyczłapać;
słepać – pić, żłopać;
podzim – jesień;
skany – skąd;
bildowany angyjber – wykształcony mądrala, mędrek, rezoner, przemądrzalec;
wytuplikować – wytłumaczyć, wyjaśnić;
zgerowanô – sfermentowana;
bez cweku – bez sensu;
robić krach – sprzeczać się, kłócić się;
fyrszt (ksiónża) – książę;
wartko śmiatać – szybko uciekać;
kufa, zajdel – kufel do piwa;
wymyślaty – wybredny, grymaśny;
angyjber – zarozumialec;
bedinować we szynku – usługiwać (być kelnerką) w restauracji;
kalne piwo – mętne, zmętniałe piwo;
łobłónczaste dychanie – krągłe piersi damskie;


text:
Rěčny kućik | 08.11.2017 Serbska rěč so wuwiwa – rěčny kućik
Hauptinhalt
Naš „Rěčny kućik“ ma pomhać, serbšćinu we wšědnym žiwjenju prawje wužiwać. Hač su to nowe nastroje abo wunamakanki, dotal njeznate rěčne wobroty abo husto wužiwane germanizmy abo anglicizmy – na tutej stronje namakaće pokiwy serbskich rěčnych fachowcow k najwšelakorišim temam.
Rěčny kućik, dnja 08.11.2017 z dr. Anju Pohončowej
Mulchować
Wjele ludźi zawodźěje rjadki w swojej zahrodźe ze wšelakimi rostlinskimi zbytkami, na přikład z hałžkami a lisćom. Na tajke wašnje telko njerodźe njerosće a póda so njewotmyje resp. trěbne mineralije wostanu hnydom na městnje. Němsce prajimy k tomu "mulchen", a serbsce? We wobchadnej rěči wužiwamy němsku požčonku mulch(o)wać, štož je tež za spisownu rěč akceptabelne. Němske "Mulch", potajkim rostlinske zbytki, kiž na rjadku sypamy, je hižo w němčinje požčonka, a to z jendźelšćiny; tam so pak wurjekuje jako [mʌltʃ]. Tež w pólšćinje je znaty wuraz "mulcz" (mulch) a w čěšćinje "mulčování" (mulchowanje). Spisowna hornjoserbšćina akceptuje požčonki z němčiny, hdyž su hižo tam požčene z druheje rěče. To je dobra wěc, dokelž w tutym padźe wobeńdźemy kompleksne wurazy kaž rostlinske pokryće pódy/zemje a wužiwamy město toho prosće mulch a wot njeho wotwodźeny werb mulchować. Za němske "Mulchsaat" tuž njedyrbimy sej wumyslić někajki wusyw z rostlinskimi zbytkami abo wusyw do woršty z rozdrobnjenych rostlin, ale prajimy prosće mulchowy wusyw - jadriwy a zrozumliwy wotpowědnik, kiž so lěpje spomjatkuje hač komplikowane a wobšěrne wopisanje.
Starše rěčne kućiki
Wubrane rěčne kućiki zašłych wusyłanjow smy za was do indeksa zjeli, zo byšće je stajnje zaso wužiwać móhli.
Dyrbiće jenož na slědowacy link kliknyć!


text:
A kiej tak już beróm ło znajómkach to jesce jedna gyszichta ło mojim jednym kamracie. Kulwito sie berdyjo nikiej jakiesik borajstwo. Szaket na niym flotruje jak fana na magistracie we Chorzowie, harboły tyż choby niy jejigo, galoty fest za knap, szkucina na fresie. Dociepna Wóm, żadny choby noc przed geltakiym.
– Szczyńść Boże Gustel, kajś to bół tela casu? Jô cie przeca już cheba ruski rok niy widziôł.
– Aaa, to ty Ojgyn? Wiysz, jô bół we Africe.
– Niy godej? We Africe? A gôdali, iże cie zawarli we herszcie.
– Niy fandzol Ojgyn, jó richtik bół we Africe i tela !
– Kiej żeś to bół we tyj Africe, to na isto widziôłeś roztomajto gadzina, a niy ino we telewizyji lebo na abcybildrach, pra?
– Nó, ja. Mogã ci ło wszyjskich gadzinach godzinóma łozprawiać. Godej co móm ci pedzieć?
– Gustlik, a elefanta widziôłeś na swoji ślypia?
– Widziôłech.
– Widziołeś, nó, tóż godej jaki łón jes?
– Kónia znôsz Ojgyn, ja ?
– Znóm i miarkuja.
– Nó, tóż elefant ja blank podany na kónia ino mo take srogie dakle, kierymi sie fakluje i kichol choby szlauch łod fojermanów.
– Sztimuje. A żyrafa widziôłeś?
– Widziôłech.
– Nó, toż berej Gustel kielo łóna je?
– Kónia znôsz?
– Znóm Gustel, znóm.
– Nó, tóż żyrafa je nikiej kóń, ino mo taki dugi kark, iże jak łyknie apluzina abo banana, podwiyl łóna ji niy śleci do basiska, to ci juzaś mô głód.
– Nó, a tigra widziôłeś?
– Widziôłech.
– Łozprawiej, ale wartko!
– Kónia znôsz?
– Znóm, znóm. Niy bajukej, ino drab gôdej.
– Nó, tóż tiger je nikiej kóń, ino mô pelc krasiaty choby deka łod staryj Pytlicki i je łod niygo deczko myńszy.
– Nó, toż terôzki rzyknij mi eźliś widziôł hipopotama?
– Widziôłech, widziôłech Ojgyn.
– Nó, tóż niy poradza sie doczkać. Godej, a wartko.
– A kónia Ojgyn znôsz?
– Znóm, znóm, I ustóń ze tym kóniym.
– Nó, tóż hipopotam tyn „nilpferd” je nikiej kóń, ino mô take maluśkie szłapy a zasik fresa to mô choby kastrol na pranie.
– Nó, a afy, afy widziôłeś?
– Widziółech gynał, i to dosik pora jejich bóło.
– Nó, toż gôdej i niy nerwuj mie ze tym kóniym!
– Nó, ale, kónia to ty cheba znôsz?
– Jezderkusie! Przecach ci już gôdôł, iże znóm. Gôdej!
– Nó, tóż musisz wiedzieć, iże afa, znacy małupica je nikiej kóń ino, iże fresa mo tako jak ty we źdrzadle sie ujzdrzisz, wiysz?
– Nó, a krokodila widziółeś?
– Na isto, widziôłech.
– Godej … a wartko !!!
– Kónia znôsz?
– Pierónie, a toć iże znóm, jużech ci tela razy gôdôł.
– Nó, toż krokodil jes nikiej kóń, ale szłapy mô koślawe choby pies-dakel a sznupa choby zalamander, i wdycki sie tôplô we wodzie.
– Nó, a terôzki na łostatek, ta szlanga kiero sie „boła” mianuje, ta jak to gôdajóm – königsszlanga widziôłeś?
– Widziôłech, a coch miôł niy widzieć?
– Nó, tóż mogesz fandzolić.
– Ojgyn, ale sie niy nerwuj i niy gorsz! Kónia znôsz?
– Pierónie, jesce rółz bydziesz gôdôł ło tym kóniu to cie praskna bez pysk, wiysz?
– Nó, tóż ta szlanga, to ci za pieróna niy jes … do kónia podanô !!!


text:
Ućycha
Wto by to pómyśloł, że w takij prostyj bojce do dzieci, tyla jes nawiónzań i łodwołań do historii kina...
Downo, downo tymu, we śwjynta, paczołek za bajtla na bojki Disneya w tv. W tym roku tyż tak zrobiłek.
Tako mało tradycjo. I w sumie to może lepszo łóna, łod paczynio na wszyskie te Keviny, "Szklane pułapki" i inksze "Potopy" :)
Już niy pamjyntóm, co to był za kanał (chyba Puls 2), ale lecioł tam animówany film "Mickey: Bajkowe śwjynta". Czi nowelki, kierych bohatyrami sóm myszka Mickey, pies bojkPluto, kaczor Dónald, abo Goofy.
Trocha sie bołek, że to niy bydzie dó mie (bo kaj taki stary kóń, jak jo, bydzie paczoł na bojki do dzieci), ale łokozało sie, że miołek przi tym kupa prowdziwyj, kinofilskij ućychy.
Po jakiymu? A bo widzicie, jak żech tak paczoł na tyn film, kapnół żech sie, że chocioż Amerykóny zrobiły go w 1999 roku, to, tak po prowdzie, kaś tam w tle, cołki czos czujymy poczóntki kina. Bo przeca paczymy na postacie, kiere szłoby nazwać kinowymi archetypami.
Dyć tyn Goofy, to chopek choby żywcym wycióngniynty z downyj, niymyj kómedii burleskowyj. Taki animówany Harold Llloyd na przikłod, w kierego potym wcieloł sie Peter Sellers, jak groł inspektora Clouseau.
A Mickey i te jego problymy z pinióndzami? No przeca to samo przeżywoł Chaplin w swoich niyby-kómediach (niby, bo udowało mu sie je łónczyć z póważniyjszymi wóntkami społecznymi i w tyj bojce jes trocha podobno sytuacja bo i Mickey, i Goofy pómogajóm roztómajtym bjydokóm).
A tyn cołki Pete (szwarccharakter) - czy niy wyglóndo przipadkiym choby te policajty z czornobiołych, niymych filmów, kaj godało sie na nich Keystone Cops?
Myszka Mickey pjyrszy roz pokozała sie na ykranach w 1928 roku. I coś z tamtych lot w nij (i inkszych, klasycznych, disneyowskich bohatyrach) łostało do dzisiej.
Heh, nawet tako typowo, jazzowo (jazz-byndowo!) muzyka w "Mickey: Bajkowe śwjynta" sie pojawio.
Wto by to pómyśloł, że w takij prostyj bojce do dzieci, tyla jes nawiónzań i łodwołań do historii kina...


text:
Na samym poczōntku1 powiym, że ta torta je2 bez cukru i tak barzi3 mogecie4 jōm dać na przistawka, niż do kawy. A wszyjsko5 sie wziyno6 z tego, że moja Kobiyta7 padała8, że ôna9 bez post niy bydzie10 jadła słodkego. A jak sie bez11 tyn czas trefi Chopowi12 gyburtstag13, to już po ptokach. A że tyn […]
Tag: #śmietana
Kura we rieslingu (Coq au riesling ;) )
Jak już po mianie1 widać, ftojś2 te jołdło3 wynołkwiōł4 we Francji, a dokładnij we Alzacji, co to leży przi samyj granicy ze Niymcami. Wina riesling to chyba żołdnymu5 przedstawiać niy musza, bo to przeca nawet nasze ōłpy6 już za starego piyrwy7 piyli niymiecke rieslingi. We Alzacji tyż majōm podobne zorty8 wina, ale te danie moł […]
Ruske ajerkuchy (Bliny)
Jak czowiek czyto ruske ksiōnżki i patrzy na te ichniyjsze filmy, to ôni1 tam co chwila jōm2 bliny. I sie tak potyn myślymy, co to je za pierziństwo, a tak po prołwdzie3, to to sōm4 take normalne ajerkuchy5, yno, że na drożdżach i ze mōnkōm gryczanōm. Robi sie je dojś6 szybko-yno trocha wiyncyj czasu potrza7 […]
Tarta po lotaryńsku (Quiche Lorraine)
Piyrszy rołz jołd1 żech takoł tarta we Lotaryngii (to je tyn regiōn zaroz przi Niymcach) i tak mi łōna2 zasmakowała, że musiołech sie jōm niyskorzi3 tyż narychtować4. Połra razy już żech z tōm tartōm eksperymyntowoł- rołz mi nawet śleciała5 na dylōwka6… ale i tak my jōm zjedli 😉 Joł robia zawsze ta wersja tarty dlo […]
Torta łod Kaufmanna (Tort skromności ;) )
Jak niy mołcie ciyrpliwojści1 do pieczynia, to ani tego niy czytejcie 😉 To niy torta z tych, co to sie pieke biszkopt, wciepnie na niego trocha dżymu, ślagzana2 i fertich3. Jak już fto jednak poświyńci te połra godzin, to efekt je richtig4 zaskakujōncy. Ciymno szokolada, beza, mascarpōne i śliwki moczōne we kōniaku… Robiōłech go 2 […]
Windbojtle (Ptysie)
Już dołwno żech niy zaglōndoł do tyj staryj ksiōnżki ze receptami1, kero mi pożyczōła kōmratka2 od moji Mutry3. Ksiōnżka ta moł w tym roku 90 lołt i bez to werciōłoby4 sie cojsik z ni upiyc, tym barzi, że nawet Pani Truda- bo tak sie nazywo ta kōmratka- gołdała mi, że sie mōm zrobić te windbojtle. […]


text:
381 -Bilder Fotografie: Gesellschaft / Politik (Fotografie)
von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Winfried Ritter von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Reflexer von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von VeganElla von Herbert Anton Fuler von Moritz1 von VeganElla von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von VeganElla von VeganElla von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von VeganElla von Herbert Anton Fuler von Kristina Kartina von Herbert Anton Fuler von Herbert Anton Fuler von VeganElla von VeganElla von VeganElla von VeganElla von VeganElla von VeganElla von VeganElla von VeganElla von RISG


text:
Godiva
Godiva, Lady Godiva (XI stoleće) – baba uod Saksůńskigo hrabigo Mercyji a lorda Coventry, Leofrica III. Podug powjarki, prośiła swojigo chopa za ludźami ze Coventry, kere mjoły fest sroge dowki, coby im uůne doł bulić mjyńsze lebo cołkim przestoł je brać. Leofric pedźoł, co ji posłucho, kej Godiva karńe śe bez cołke Coventry po nagu na kůńu. Uůna zrobjůła tako rajza a jechoła uokryto ino dugimi kudłami. Nale pjyrw przikozała wszyjskim ludźům ze Covebtry, coby zawarli dźwjyrze a uokna a ńy filowali na ńa. Posłuchali wszysjtke krům jednygo krowca, Tůma. Bůł uůn ńyskorzi mjanowany "Tům filowńik" (Peeping Tom) a za sztrof uůnygo uoślypjůno.
Powjarka kero terozki znůmy powstoła kole XVII stolećo. Godiva je uobyczńe przedstowjano po nagu na kůńu na uobrazach a dynkmalach. Sům tyż uo ńij śpjywki, filmy a inksze.


text:
Mōm1 nadzieja, że sie Marcin Melon- tyn ôd2 „Kōmisorza Hanusika”- niy baje3 bōł4, że ftojś5 go pokraje6 do szałołtu, ale jakbyjście sie chcieli, to ta ôd niego ksiōnżka mogecie7 sie poczytać abo posuchać do jedzynia (sōm żech nagroł piyrszy tōm)… Bajecie mieć melōna do kwadratu 😉 Szałołt to jedne, ale ta zōłza8 ze awokado to […]
Tag: #pomidor
Szałołt ze makrelōm (Sałatka z makrelą)
Pomału1 idzie lato, a ś nim2 i coroz to ciyńsze3 ôblecynia4. Bydzie ciepło- mōm5 nadzieja- i niy bydzie nōm już potrzebnoł ta warstwa fetu6, kero7 my prziszporowali8 bez zima. Ściepujymy9 kilogramy, a nojlepszym do tego pomocnikym sōm roztomajte10 szałołty. Dzisiej11– ze makrelōm. We recepcie12 napisza, co sie znojdzie13 na jednym talyrzu, a ôd Wołs14 zależy, […]


text:
Kengesbaj Rachmanow
Kengesbaj Rachmanow (karakoupacko godka: Ken'esbay Raxmanov; rodz. 18 wřeśńa 1942 we wśi Žalpaqžap, um. 2004) – karakoupacki pisoř a dramaturg. přišou na śwjat we ńybogatyj familiji ze wśi Žalpaqžap (Jalpaqjap). Sam tyž uaźiu do šuli podstawowyj a středńij. Potym bez 2 lata tam pracowou. We 1969 uostou redachtůrym instytutu radyjo-telewizyjnygo uod Karakoupacyje. Uod roku 1981 do 1989 publikowou we magazyńe A'miwda'rya, ńyskoři uostou dyrektorym telewizyje nukuskij.
Jigo pjyrše dźeuo „Tawıq” ukozouo śe we cajtůngu Jetkinshek. Kengesbaj Rachmanow bůu tyž cyńůnym lirykym karakoupackim. Postřůd jigo dźeu we tyj tematyce do śe trefić take kej "Bult ha'm quyash", "Jambasqala", "Sen haqqında qosıq", "Ba'ha'r ha'm g'arrılar", "Tan' ashıg'ı", "Qardag'ı iz", "Sho'l da'stanı", "Jasasın paraxatshılıq" a "Tazadan kelgen oqıwshı".