text:
Gwara
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Cieplutki letni słonecko przygrzywało tego roku co cud. Łozgrzote jego ciepłym Beskidowe pasionki woniały maciyrzonkom i suchym siankiym co go niedowno chłopcyska łokosili . Zacon sie teroz nojweselsy cas dlo młodyk . Bo to w tyn cos kie sie już po wsiak łodrobili śli na łonki , coby swoje leśne polanki co ik dziadowie z lasa pazurami wydarli piyknie łokosić po grabić i do sopek uciś bo w tyn cos kozdy mioł na łonce takom sopecke co do ni siano dawoł a pote tez tam z krowami stoli kie sie łotawa chynyła coby piyknie wypaś .
A powiym wom ze było tyk sopek nojwiyncyj na Polynicy w Suchej i łod Ciyncijski strony zaś na Magorze . Wiadome było ze kie przydzie tyn cas łonkowego kosynio a pote pasiynio i pilnowanio bydła to wyndzie do tyk sałasow tela parobeckow a tela dziywek ze jeno giełceć bydzie łod wyskanio a nawoływanio sie z jednej polany na drugom . I tak tes było tego roku .
Na polynicy wiadome było ze sie na kludzom Żabnicanie a zaś na Magore Ciyncinianie ,Bystrzanie i ludzie z Brzuśnika . Ni mieli uni sie łokazyje kie indzi spotykaj ba jak przyseł tyn cas to sie przy swoi ciynzki robocie ześli.
I tak juz jedyn z drugim młody ino sie z mrugali i zaroz septaj zacnom .
Juz dziywki niby ze to grabiom a poziyrajom na chłopcow coz uni to ta telo urodzajom. Nogle chłopcyska sie łoześli a jedyn polecioł z Magory chłodnickiym kasik ku Jabranowie. O cho już ta i młodzi i starzy wiedzieli co sie sykuje. Już sie bestyje zesły! Mrucała pod nosym staro ciotka. Ino muzyka i muzyka a tajcowni w głowie ! Pierojski weredy ! Dochynyła zaroz staro Durajka z Brzuśnika. Stary Morcin Kupcok z Ciynciny co po siano wołami przyjechoł kłod do drabin a pod wonsym sie ino uśmiychoł na babski mrucyni a ze znany był z wesołości zaroz przycion Marysi Durajce. Maryś ! Nie pamiynto woł jak cielynciym był ! Tyś sie mało na skokała ?? Mało ześ sie nie łozpukła casym a teroz na młodyk wyrcys ! Jo to byk som poseł ku tej muzyce ale mnie staro nie puści !
Baby ino cosik po drwiły na Kupcokowe docinki a un sie śmioł i ciesył ze mu to śpas wysed i sie udało babom docionć . Tymcasym zanim uni przy sianie robili wrocił sie parobecek co go posłali chłopcy na Polynice. Wnet go syćka łokronzyli a un łopowiadoł cosik zdysanym głosym a rynkami przy tym łozmachowoł . Jak wartko przylecioł tak sie tez wartko łoześli i kozdy poseł ku robocie ale juz teraz nie było nic w głowie ino ze dziś bydzie muzyka na Polynicy grała . Dziywcynta juz kupeckami sie zbiyrały i urodzały jako tez to bydzie a ktoz ta bydzie groł a jacy tez ta chłopcy przydom . I kie przyseł wiecor rusyli syćka wroz znajomom drogom bez Matlokowke ku Żabnicki stronie… Kie juz dośli na polane co jom nazywali Spolno słychno było ze na Polynicy juz wesoło. Ktorosik z Ciyncinianek za wyskała a tam juz kasik z niźni polany łodpowiedziała dziywka ze Żabnice. Łodbił sie głos łod Romanki i lecioł na zod ku Jabranowie. Juz zaś kasik łod Płonego zawysko dziywce a na Bucynce mu łodpowiy. Nogle z pod wiyrchu Romanki ze Stopkowej hole za dudniała grubym głosym trombita pastyrsko. To juhasi ze Stopkowej znać dawali ze juz ło syćkim wiedzom co sie kany bydzie robić. I tak sie całom drogom nawoływali coby kozdy młody wiedzioł ze dziś bydzie wesołoś do rania. Kie juz dośli to na środku polany na rowninie polił sie łogiyj a przy łogniu kupa ludzi i wesołe łopowiadani. Ksiynżyc wykuloł sie z nad Pawlusi hole i mdłym ale przyjymnym światłym łoświetloł swiat. Kasik łod Ciyncijski strony doleciała niewyraźno muzyka i śpiewani. Coroz blizyj i blizyj i za walnom chwile dało sie juz usłysej znajomo melodyje i słowa . Świyć miesioncku świyć na niebie ale wysoko bo jo ide do swej lubej bardzo daleko…
To seł Józek z Jabranowa z heligonkom ku muzyce . Zaś łod niźni Polynice słychaj juz było nute Barabskom . To Żabnicanie podchodzili ku polanie grajyncy na dwie heligonki…
I wte sie dopiyro zacyno ! Kie nie pociągnom chłopcyska na trzy harmunije!!Posuły sie z pod wartkik palcow dziki polki i Żabnicko nita ! Kie chłopcy nie porwiom dziywek do łobyrtek to jaze trowa z pod kiyrpiec fyrcała . A juz co jedyn w tojcu przystanie , przyśpiywo i zaś do łobyrtki ! Ludzi wela łognia coroz wiyncyj .Jedni tajcujom ,drudzy łopowiadajom co kany nowiny uswychali. Inni zaś jesce cosik kasik do lampek nalywajom a co przechylom to do trowy łotrzepiom. Miesioncek po niebie wyndruje i zdo sie ze sie przypatruje tej wesołej górolski gromadzie. Juhasi ło syrokik plecak w cornyk łod dymu kosulak stoli juz tez wela łognia a dziywki sie im przypatrywały a śmiałości ku nim ni miały bo godali ło nik ze dzikuse. Ale nie bójcie sie ! Zagrzoła sie krew to i śmiałoś przysła ! I juz syćka ze syćkimi tajcowali .
I tak to grała muzyka na Polynicy. Ksiynżyc co go to tez chłopcy kawalerskim słojcym nazywali schowoł sie juz kasik za gronicki. Zornicka zacyna sie pokazowaj nad Matlokowkom a piyrse ptoski zacyny z cicha popiskowaj, kie sie łostatni tanecniki z polany łozchodzili. Niejedyn przyseł na swoje hyza to juz babka godzinki śpiywali. Na nic nie patrzyncy bechnoł z mordowany na kolana wela babki i śpiywoł .Kiedy ranne wstajom zorze ! Ktorymu sie ta udało z drzymnyj to jego scynści a ktorymu niy to sie łod rana koło bydła i po niwkak plontoł jako ćma i ka siod tam mu głowa leciała jak chłorej kurze . Juhasi ledwo przyśli juz baca do dojynio ścigoł a pote z łowcami w hol . Ale uni se ta w słonecku po borownikak poradzili spoconć. Tak to widzicie bywało downi kie jesce w sercak młodyk góroli było tela wesołości co sie wylywała jak potok przy roztopak na ty beskidzki cudne polany a teroz cichućko. Jeno wiater po Polynicy gro na staryk strzechak i ksiynżyc poziyro ze smutkiym i zdo sie ze popłakuje za tym co downo minyło…
Harnaś
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Palica – laska, która zastąpiła ciupagę
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Ło Kubicku, co śpiywokiem był.
- Szczegóły
-
Coś dla znających i piszących gwarą.
- Szczegóły
-
Kie przysła sobota a ześli sie ka w barze abo przy jakim sklepie na piwo to sło sie nie roz uśmioj jak zacyni godaj mindzy sobom. A jak sie ta trefiło mindzy nimi jesce ze dwok handlyrzy to juz po poru piwak zacynoł sie podnosić gwar i przekwalowani sie ktory koj lepsy i ktory mocniyjsy.Łopowiadały ty chłopy ło swoi ciynski robocie i ło tym co ka ktory w lesie przezył. Jedyn godo-Ej chłopy na moigo konia to tu we wsi nima,jo pełny woz kopalniokow nakładuje woz zahamuje i lyce moge chynyć... Na słowo idzie i nawet do piekła zjade.Inny zaś- E tam godos moj koj to jes pasiacki !! Przysiągany !! Jak cały woz ku chałpie wieze i moge w przykrej kympce pod ficojkom stanyj, to piwo wypijym a un ani cyntla nie popuści,taki sprawiedliwe kojsko.Inny zaś godo - Chłopy ale tak jak moj koj w lesie chłodzi to zodyn. Na pysku bestyjo twardy ale byg go ani za jednego nie zmiynił. Pod magorom drzewo zapne lyce chyne i jeno mućkne .Idzie ze na dziwy i na dole juz na mnie na skłodak ceko-A inny juz sie z niego śmieje - Ty jonek to dobre ze se jesce łajcucha som łod kopalnika nie łodpino.I juz sie zacynały przegadywki - Ty sie Franuś nie śmiyj bo ludzie godali ze twoj koj sie do żądkow nie godzi i ani w łopsypoku ani w lynijożu chłodzić nie umiy bo tak samo syroko nogami chłodzi jak twoja baba.
I tak łod słowa do słowa zacynali sie wygadowaj a i do bidki przychodziło jak sie cupryna zagrzoła. A nie dej Boze zeby sie ta ktory ze śkapom zaplątoł. To juz mu do zybow patrzeli na ktorym jes roku. Jedyn godo-Na moje łoko bydzie na dziesiontym. Zaś nastypny tyś głupi na tym sie nie wysnos bo to wrześniok!! I juz zwada kiela un bedzie mioł rokow. A za kwile juz zapinajom do wozu i kcom ciongi sprawdzaj. Zaś gazda kwoli konia jako moze chłodź by nojwiynksy gid był to tyn go pod niebo wynosi. Ze niby dobry, nie uzre,noge do kucio piyrsorzydnie trzymie,a spokojny taki ze spaj pod nim mozna,a dzieci to popod niego chodzom i ani nogom nie rusy. Zaś mu inny godo-Idze ty bestyjo ! Nie kwol tela! Bo jo swysoł ze to psuj ,i do chomontu bije. I zaś zwada. I miyniaj kcom. Jedyn godo-Jo ci moge moigo daj na probe, to uwidzis co to koj!! Ino zaś byk musioł do lasa nie jechaj bo cos tym twoim śkubacym uwieze.I tak ześ nie usłysoł nic innego po kiela sie nie łoześli z kupy bo kozdy mioł lepsego łod drugigo i nie popuścił.
Nojcynści taki zjazdy bywały ,jak chłopy woziły drzewo na składnice do gorki bo pragow nie było ba konickami wozili. Taki konicek to dlo furmana był jak rodzina. I bywało ze furmon to bardzi konia sanowoł jako baby. Ujek moj roz na niwke przyjechoł zeby siano zwiyź przyjechoł popatrzoł i godo tak do swoi baby - Na roz tego nie wezne a dwa razy konia gnoł teli kyns na łonke nie bydym to se to weź zwlyc w pławtak, nady z gory ci to leko pujdzie.I pojechoł w pustyk drabinak ku chałpie. Kupa z tego było śmiychu ale to prowda była , bo un tak konia sanowoł lepi kie babe.
I taki był tyn furmajski chlyb, ciynzki ale miłowały sie w tej robocie całe pokolynia. I do siela som tacy co poza koniami świata nie widzom. Nieroz sie u narzykali, ze tu go do łopinki wziyno a zaś tam na przewiasie chyciło. Zaś ka indzi konia na potoki wtarasiło pasioki wyzwijało ze jaze kojsko tchu ni mogło chycij,jaze pasioki toporym musioł przerobaj zeby koj tchu chycił. Narzykali ale do puźnej starości do lasa jeździli i az miło było psuchaj tego wiokanio co sie nieroz niesło po wiyrchak.
Ponoć nojlepse konie za downa mieli Żabnicanie. A było tam tyk furmanow kupe. Z jednego takigo Kupcoka to sie śmioli, ze jego koj to som do gronia z gnojym jeździ ,na niwce sonki wywroci i ku kidacom na zod jedzie. Taki to były historyje a i fantazje furmajski a jo jako zek zapamiyntoł a i łod starsyk usfysoł tak zek wom to po kroku łopisoł :)
Pozdrowiom
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Dziadek roz namyśloł przybrać Janikca ze sobom ku łoraniu w pole. W chałpie nie było komu daj na niego pozor bo łojcowie pojechali z babkom do powiatu a wiynkse dziecyska poślosowały do skoły . Dziadek pocynć na woz słozył, do futraśki łowsa nasuł , babka im rano naryktowała jakomsik śwacyne no i zabrali się rafiokym jechaj po borach do Brejkowa. Ino ujechali kawołek łod chyzow to dziadek dopatrzoł ze Gniadkowi bo tak sie ik koj nazywoł, podkowa uleciała na co się zatrzymali u kowola. Dziadek Gniadka wyprzągnoł, rafiok na drodze kole kowola łostawił Janickowi pod łopieke i poseł podkuć konia. Zakim poseł to Janickowi pedzioł ze wnet przidzie i coby z rafioka ani nie ślazowoł. Janicek ceko , ceko, a ło dziadku ani słychu ani dychu, za to sie do rafioka przikludził piesek nojprzod jeden pote drugi i trzeci … i tak się ty pieski łamuzgały i śkucały co się Janickowi ik zrobiło zol no i torbe ze śwacynom łozwionzoł. Chynoł im kawołek spyrki, co była miyndzy skibkami chleba a wkole wozu sie ino zawarziło. Dziadek nie przichodził a kundli kole rafioka nazganiało sie moze i z dziesiynć. Janicek się im dziwował i spyrke ze wsytkik skibek wyfutrowoł. Jak juz nic nie było to chynoł im chleba ale une sie chleba nie celiły ze koncu się zabrały i poleciały dalij wsiom. Dziadek się tam u kowola walnie zbawił, nale po jakisik godzinie weselsy niźli posed, z podkutym koniym przised. Przypion konia do wozu, pokwolił Janicka ze rafioka tak piyknie przipilnowoł no i wio dalij.
Jadom, jadom rafiokym na kamiyniak tyrpie to se Janicek na futraście z łowsym siadnoł i mu było miynko. Dopatrzoł tez ze futraśka mo takom dziurke i jak ino wozkym na kamieniu chynie to się ta śnij krapke łowsa usuje to zaś Janicek nogom miyndzy deski w skrzyni i tak się mu to widziało ze se znacy droge bez wieś.
Kie dojechali na pole dziadek Janicka poucył hetta,cija,wio, lyce i bat z lyski do ręki doł i tak mu piyrsy roz w zyciu mioł Gniadka zapoganiać. Sło im walnie koj był stary i usłuchliwy ze nim dziadek i samymu łorowoł. Nale Janicka z lycami i z tom lyskom to tak jaby go na sto koni wsadził, tak się podnios do rangi bo to juz jak starzi furmanie na Gniadka wiokoł. Ułorali wnet poł skłodu kie słychać łod potoka jak dzwoniom w kościele na Anioł Pajski. Dziadek robote przerwoł za wsytkik przodkow co na tym polu robili modlitwe łodmowił. Konia bo się walnie zgrzoł dekrom przikrył i myśli coby sie cosik zafutrowali. Nale chyto za futraśke z łowsym a una do krzpiynia pusto, na to dziadek godo „jakik stary takik gupi zabocyłek nasuć łowsa a myślołek ze mom wsytko ! ” No nic dziś Gniadek ło samej siecce bydzieś musioł zwłodać tom rote i zawiesił koniowi futraśke z sieckom na łusak. Pote siod se na wołku z Janickiem i zabiyrajom się za śwacyne. Dziadek po kromce podzielił i jedzom, nale się szybko zreflektował ze to cosik suche i staje w czkoniu . Patrzy kromki puste w środku i godo „ Jako staro tako gupio bestyjo zabocyła daj chłopom do chleba spyrki !” No nic bydymy musieli sie załobyjś samym chlebym i maślonkom.
A Janicek nic nie godoł ino chlyb przepijał tom maślankom i trufoł cy to dziadek mo takom słabom pamiynć cy nic nie godze bo go nie kce ganić. Jyno mu było Gniadka zol.
Tak sie Janicek naucył co to znacy wyprawka w pole. Niwke jakośik zwłodali a na wiecor w chałpie były kloski buncole :)
c.d.n.
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
A bywało to tak ,ze przed Wszystkimi Świyntymi baby posyłały chłopow do lasa na jedline ,coby po plyś wionki na groby ,bo ta nie bywało tak jak teraz ze co ka kto kce to pokupi.Ktoro ta miała taki suche kwiotki co ik to słomiankami nazywajom to wplotały ik do wionka z jedliny.Kwiotki ty wdy wisiały w kumorze u bojtu i sie susyły.Jak piyknie wyskły to sie ik pote dawało do tyk wionkow a jejik nie rusoł ani mroz ani śniyg,co rod casami na wszystkik Świyntyk przykurzył.Znicy ta tez niebywało bo i ło świycki casami było biyda zeby w chałpie zablyscej ba scypami bździeli jako mogli.Ale jak zodusne dni sły to ta kazdy gazda musioł miej świycoske z łoja baranigo cy jaki ta kto mioł łodlotom. Do drewnianej formy knut konopny wcis ,łoj łostopił zaloł pote jak zatyngło to forme łotfar i świycke mioł gotowom .
Tak sie to sykowali zeby nik nie mitrynzył bo jak by ło umartyk zabocył to by go ta dziadek abo babka nieboska mogli pote ka w dziyj zodusny postrasyj a nawet i na łozku przidusić ,co się ponoć i przydarzowało niektorym...Pote zaś jak juz przysły ty świynta to śli na cmyntorze zeby się za duse pomodlić a kto ka jakigo grosa mioł przyśporowanego to na wypominki za łodpuscyni grzychow za swoik dawoł.Pote przychłodził dziyj zodusny i w tyn dziyj w sopie koło hyzow i w chałpie musiało byś piyknie poprzątane i wyporządzone.Krowy wymyte zeby piecrorami nie świyciły,świnie piykne wypucowane,sopy wykidane.W chałpie musiało byś poprzątane a na noc na stole zostawiali chlyb i wiecerse mlyko.Wierzyli ze w dziyj zodusny duse staryk gazdow co pomarli przychłodziły ,coby łobocyć cy ci co zostali na ziymi łobycajnie i po porządku gazdujom.A mlyko i chlyb dawali na stoł coby se ta ktoro dusycka przegryzła kie bydzie głodno.Pote jak rano sie pobudzili to dzieci leciały patrzej cy ta ktoro co ujadła...Bywało ze w nocy mysa chleba dziubła abo kotka na stoł wyskocyła i mlyka chlapła to dzieci godały ze babka byli pojedli se i pośli.
Tak to bywało za downyk rokow i piyknie sie ludzie modlili i ło łumartyk pamiyntali.Godowali ze sie ta casami byleco pokozało w dziyj zodusny abo sie jaki umarty przyśnił.To sie ta zaroz za niego modlili zeby go Pan bog do nieba wzion i coby sie juz po ziymi nie musioł poniywiraj i ludzi strasyj.Teraz ty casy minyny,cmyntorze wykwiecone ,ubrane paradnie,pomniki jedyn lepsy łod drugigo .Kiesik tego nie bywało ,bo pod prostym skromnym krzyżyckiym lezeli prości skromni ludzie.Ło tyk skromnyk ludziak co ta spocywali pamiyntali ci co zyli, tacy sami skromni ludzie .Śli sie z wiarom modlić.Casami daleko mieli ale śli i nie zapominali ze na tym cmyntorzu lezom ci co im dali zyci i naucyli i zycio.Teraz cosik sie to łodmiynio bo mało kto na nogak na cmyntorz sie wybiere ba wsio auciskami.I zamiast patrzej modlynio to patrzom kaby tu stanyj ,zaś jedyn do drugigo durknie,juz zwada wygadywani.A jedzie nawet tyn auciskiym co dwjścia metrow do cmyntorza mo.
A z roku na rok to tak w ty świynta jes wela cmyntorza jak na jarmaku i nic to nie przypomino downyk zwykow. W Żywcu na Przemiyniyniu to łodpust zrobili pod cmyntorzym co sie mi to nic nie widzi. A jak swyse ze se jus u nas zacynajom pogadowaj ło tym halowin to sie mi noz w kieśni łotwiyro ze sie zacyno swoje piykne zwyki miej za nic a wprowadzo sie jakisik hamarykajski gupości. Pozdrowiom
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
witojcie piyknie!!! Kciołek tu pociągnyj dali rzec jaokom po rusoł Dziadek Staś swoim piyknym pisanim...Ło nasym Beskidowym spiywaniu mozna godaj duzo.Jo kciołbyk jeno łopisaj jak to śpiywanim nasi pradziadowie przekozywali dole i niedole swoigo górolskigo zywobycio.Jak kazdy dobrze wiy ,roki tymu ludzie w tyk nasyk gorskik wsiak dzielili sie na: Pastyrzi (Juhasow ,bacow,holajnikow) ,Rolnikow( Takik co robili na swoim i takik co robili na pajskim) ,Zbojnikow(Takik co sie pajscyźnie z przeciwili i umyśleli ze bydom tyk z nienawidzonyk panow gnymbić).Kazdo ta grupa cok jom tu wymiynił ,układała rozne śpiwki ło swoim włosnym zyciu.Chłodź nik ta wtedy cytaj ani pisaj nie umioł to skwapnie wszystko przekozywali swoim dzieciom.Śpiywki ty mozna by nawet było nazwaj śpiywanom historiom przekozanom ustnie...Tak to na tyn przykłod napisym tu pore śpiwek jaki usfysołek łod moi babki a i łod innych ludzi . ŚPIYWKI PASTYRSKI
Ej hosoł jo se hosoł kiek łowiecki posoł
nie jednej dziywcynie fartusek łodposoł
ej pasem jo se łowce ej po Lipowski holi
ej dobrze jo jik na pos
ej baca mie po kwoli
powoli powoli łowiecki po holi
ej niek sie juhasicek wodzickom na poji
powoli powoli łowiecki po holi
ej bo juhasicka prawo nozka boli
hej holecka miziowo hej z daleka jom widać
hej byde jo ta musiół hej po łogiynek smigać
hej do swiyntego jana zeby juz minyło
hej bo sie mi łokropnie za dziywkom ze cnyło
hej nie byde jo posoł łowiec na guchani
hej bo sie mi łobmierzło w kolybicy spani
hej w kolybicy spani na bukowej ścieli
hej woloł by jo skocyć z dziywkom do pościeli
Taki to spiywki układali juhasi i bacowie wiecorami po dojoniu.Jedny wesołe drugi smutniyjse,ale wsyćki pokazujom zyci i zwyki jaki w tyk downyk casak bywały. Teraz napisym pore spiywek jaki spiywali ludzie ktorzy te nasom kamiynistom ziym pazurami z lasom wydarli i sanobliwie bez setki rokow uprawiali a i tyk co swoje młode zyci na pajski gruntak i po słuzbak zdarli Śpiywki gazdow i słuzebnyk chłopow ....
Hej po łoroł po łoroł ino mało
bo mu sie kołecko bo mu sie kołecko
hej bo mu sie kołecko po łomało
A jak ci sie po łomało dej se sprawić
nauc się jasinku nauc sie jasinku
hej nauc sie jasinku gospodarzyć
Moje siwe wołki na pajskim łorajom
a moje dziecyska głodym przimiyrajom
panowie panowie coz my wom zrobili
ześ cie nos łod dziecka piełoniem kormili
A kie jo se u was słuzył u was słuzył
nic ześ cie mi nie dali
ino jednom kosuline jesce była ze wsami
A kie jo se uwas słuzył u was słuzył
to jo wom nic nie ukrod
ino jednom kwortke łowsa jesce mi jom was koj zjod
za co jo se musioł cały rocek ciyrpieć
zdo sie za te pore potarganyk kierpiec
coby ta polana cało moja była
ej to by mi biyda juz nic nie zrobiła
jeno ta polana bogatego pana
polane z polymy pana powiysymy
ani jo kosulki ani jo kiyrpecek
nie byde juz łoroł tyk pajskik rolecek
Tak pod uciskiym i pajscyznom marnieli nasi dziadowie.A tyk co to do cna z mierzło to umysleli ze sie z przeciwiom i pujdom po za bucki .Ktorzy ta byli młodsi i mocniyjśi zbiyrali sie w miyjse i wiynkse kupy i sli na zboj,Bo ino tak mogli zemścic sie na gnybicielak prostego górolskigo ludu.Ci tez układali spiywki ktore dotrwały do dzisia i pokazujom nom śumnom historie zbojectwa ktoro z casym łobrosła w legyndy i bojki...
Śpiywki zbojnicki i wandruski
Hej idom zbojnicy jaze gory jyncom
hej za cos niedługi panowie za jyncom
folwarcnymu panu dziś łozbijym głowe
jutro biydokowi dom dutkow na krowe
panowie nos strasom żywieckom piwnicom
a my jik strasymy synkatom palicom
w żywiecki dolinie kryminoły stojom
ktorzy śfarni chłopcy to sie ik nie bojom
Wandrus jo se wandrus po wsiak se chłodzuje
co bogatsy dworok to go łobrabuje
pilnuj sie panocku i we dnie i w nocy
bo nie wiys kie na cie zbojnicek na skocy
Zbojnicy jednak doś cynsto w młodyk rokak tryfiali na subiynice .Wszystko to tez mogymy wycytaj w śpiywkak, ktore dokładnie to wszystko przekazujom. Śpiywki zbojnicki (śubiynicne ,Załobne)
śubiynicko moja z gibiutkigo drzewa
kie mnie wiysaj bydom pośli mnie do nieba
godne z tyk zbojnikow chłopoki bywajom
bo na siubiynicy dziadow nie wiysajom
mali chłopcy mali kie sie na zboj brali
jesce nie po rośli kie juz na śmierć posli
chłodził se zbojnicek w łorawskim kłobucku
teraz jego zyci na nojwyssym bucku
panowie panowie wyście mie złapili
moje młode zyci na grojcu z gnymbili
wy moi panowie muse wom powiedzieć
ze jak w niebo pujde to na samym przedzie.
Na tym zakojce ty spominki staryk śpiywek.Kto mądry to sie do razu kapnie jakom strasnom wartoś mo przekazowani starodownego zwyku przyspiywek.To cok napisoł pokazuje mni wiyncyj zyci nasyk przodkow , łod tyk ugnybionyk biydokow po śumnyk chłopow co kcieli tyn swiat rownaj.I powiydzcie ,kie by nie ty spiywki jak mało by my wiedzieli ło downyk casak.Zastanowmy sie tez nad tym ,cy nie worto przekazowaj tego dali i nie zabacowaj ,bo jak godo jedna ze spiywek...Górole górole górolsko muzyka cały swiat łobyndzies nima taki nika...Pozdrowiom
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Wielgi Tydziyj tak na dobre, to sie zacynało we Wielgi Cwortek.
- Szczegóły
-
- Szczegóły
-
Nojwoźnijsy w bagniontce to był kokoc. Bo kokoc, to jak na tyn pzykłod łostrewka, na ktoro sie kładzie siano, abo tes łociypecki łowsa.
- Szczegóły
-
Jasiek


c: text/html

text:
Zŏcnŏ Starecka Zofija a fligry….
Wiycie! Bez cŏłke lato toch ci miŏł tuplowanŏ utropa. Rōłz, iże bōła latoś takŏ stopierōńskŏ hica jak we Africe, choby klara wisiała na szpagacie blank przi ziymi i grzŏła nikej halbecka, co jŏ gŏdōm halbecka?… cŏłki liter starzikowego bimbru, a ku tymu… ludzie! Fto to wypokpiōł?… Naobkoło we zegrōdkach łod rozwidnioka aże do pōłnocki szkwiyrcōm te moderne łod pŏruch lŏt… GRILLE. I Wiycie, moje Wy roztomiyłe, chnetki by mie pierōn szczelōł kejech usłyszŏł łod jednego mōndroka we telewizyji, iże na te nasze zegrōdkowe „grille” na isto nŏjlepszyjszŏ mŏ być „argyntińskŏ lynda”, „argyntińskŏ polyndwica”. A nasze pampōnie sztyjc wadzōm sie ło jakesik „dopłaty”… możno skuli tego, iże jakisik klugszajser reklamiyruje argyntińskŏ łowiynzina?
Nale, możno dzisiŏj niy byda za tela jamrowŏł i wajŏł, bo spōmnieli mi sie – niy poradza zmiarkować po jakymu? – dwa hameriōńske braciki: Orville i Wilbur Wright, kere sto dwanŏście lŏt tymu nazod przefurgli chnet kilomyter na maszinie, ftorŏ ździebko bōła ino do dzisiejszygo fligra podano. Łōne już skorzij napoczli markiyrować, iże furgajōm ale dziepiyro we tym 1903 roku pofurgli piyrszy rōłz na richtik. A terŏzki styknie ło szaroku, abo niyskoro we nocy, kuknōńć na niybo, coby ujzdrzić te na isto dupne fligry, kere ze naszych Pyrzowic sztartujōm abo tam landujōm, a ftore terŏzki mogōm bali i naobkoło świata furgać. A jŏ sie siedza przi tym kōmputrze na kerym pisza te wszyjske klachy do Gońca Górnośląskiego, i po plecyskach ino klara szykownie mie grzeje bez tyn reszt liści corŏzki barzij żōłtych i brōnŏtnych ze strōmōw, kerych jesce do łostatka niy wyrzli sam u nŏs we Chorzowie. Liście, listecki, wiela by sam szło terŏzki gryfnego napisać? Spōmniŏł mi sie ale taki ynglicki angyjber, Paul Johnson, kery bōł ci rōłz pedziŏł take słōwecka:
„Starzejąc się, stajemy się podobni do jesiennych liści. Nasza starość nie przynosi jednak estetycznej rekompensaty, jaką u schyłku życia otrzymuje liść – oznacza wyłącznie szarzenie, wymywanie wszelkich kolorów, a pojawiającym się na skórze plamom daleko do szaleństwa słonecznych barw – są ciemne, brzydkie i zwiastują zagrożenie.”
Na isto, i ludzie i strōmy sōm mode i drab grajziejōm, a mało fto gawcy, iże tak jak te listecki na strōmach zeżōłknōm i ślecōm, tak i my wartko sie ze tego, możno niy nŏjgryfniyjszego ze światōw stracymy, a jednako, i nŏs na smyntŏrzu, i listecki ze tych szykownych na wiesna drzywek, śniyg zasuje i tela bydōm inksi i łō nŏs i ło tych liściach pamiyntać. A gŏdōm ło tym skuli tego, iże łōńskigo tydnia pochowali ci u nŏs na kiyrchowie przi Jōzefce starŏ Zofija. Bōła ci Łōna dziewiyńćdziesiōnt łoziym lŏt starŏ i bezmać boczōła jeszcze kej te piyrsze fligry napoczli Pōnbōczka na tym niybie szterować. I na isto wteda niy fligry jeji po gowie łamziyli, ino sam te nasze ślōnskie żywobycie.
Wiela miała dziecek (znōm ino jedna cera), eźli miała wnuki, eźli niy, nale na zicher gawcyła ci kejsik łoczami dziecka, kej to Jeji łojce, starziki szli do powstaniŏ, a możno tyż i tak bōło, co jedyn ujek bōł przi powstańcach a drugi juzaś przi miymieckich wojŏkach, i szczylali do sia ze tych swojich gywerōw pod Anabergiym abo kaj indzij. Tak jak na isto sam u nŏs bōło. Niy znŏłech ci Jōm blank dobrze, ale niy ło to sie rozłajzi. Tela, co możno i werciyło sie Jōm znać, wlyjź na klachy dō Nij, posuchać co tyż mŏ do pedzyniŏ, co tyż ło tym naszym świycie medikuje. Myśla, iże dobrŏ bōła. A dobre ludzie sie pierōnym gibko tracōm, a śniymi nasze gryfne zwyki, naszŏ szykownŏ gŏdka, słowa i słōwecka, kerych sie już niy spōminŏ, ło kerych sie już niy boczy. I wszyjske my wiymy, iże take ludzie to szac, skarb. Kce sie tam do takch starek, staroszkōw pōjńść, zicnōńć na zofie, na maluśkich zegłōwkach, lebo na ryczce przi kachloku abo kuchniannym żeleźnioku, a suchać tego jejich beraniŏ, tego wszyjskigo, co sie bez cŏłke łōnych utrŏpiōne życie nasztaplowało, co te łoczy, kere już ani ślimtać niy poradzōm, widzieli bez te chnet sto lŏt. Coby tego niy przepōmnieć, niy zaciepać klamotami ze kerych tego już żŏdyn na wiyrch niy wywlece i do porzōndku niy skludzi. Kce sie, na isto, kciało by sie, tela ino, co na dziewiyńćdziesiōnt dziewiyńć procyntōw niy pōdymy do tych ludziōw, niy znŏjdymy ździebko dlō nich czasu i ciyrpliwości bo razinku jakosik nŏgłŏ robota, bo dziecka szterujōm, bo możno jakisik fajer we familiji; bo tak po prŏwdzie to sie blank niy kce dzisiŏj (idzie łostawić to na jutro, lebo prziszły tydziyń?), bo tak ciynżko ta dupa ze kanapyju sztreknōńć… niy coby blank zaboczyć, ino łostawić na niyskorzij, na juzaś, na świyntego nigdy!!!
I dziepiyro gloki, dzwōny ze Jōzefki lebo inkszego kościoła, kere zaglingajōm przi pogrzybie, dajōm skŏzać, co już na wszyjsko jes za niyskoro. Przeca to znŏcie, pra? A ino naszŏ zepsiało służba zdrowiŏ, tyn cŏłki ZUS i fto tam jesce, majōm jedna utropa mynij, a ino na wertiko łostanōm łostatnie rycepty na kere niy bōło już we portmanyju złociokōw, wyglancowany palcōma rŏłzynkranc, rōżaniec, łobrŏzek Przenŏjświyntszyj Paniynki abo świyntego Jōzefa ze łostatnij kolyndy. A te listka, kere ślatujōm po cichuśku, po lekuśku, choby nŏjlekszyjszŏ pierzina zasujōm tyn świyży grōb…
Listka ślatujōm corŏz barzij. Podzim. Niyskorzij zima i wiesna, rajcujymy choby nŏjynte ło latośnym welōnku, ale podwiyl co, styrcymy i nadymōmy sie choby purchōwka, my trzidziystołoźmiomilijōłnowŏ Polska we progu, we siyni tyj Uniji. Pijyndzy corŏzki mynij, gruby a werki ciyngiym zawiyrajōm, a te we Warszawie już ci sie fest roztopiyrzajōm, fto tyż tam ci sie za byamtra we tyj Brukseli chyci. Mŏ taki istny jakŏ szkoła, eźli niy mŏ, bele sie wryć do raje. Przeca terŏzki byle briftryjger moge być dyrechtorym, bele handlyrz ze naszyj Barskij przepiyrŏ ludziōm, co, i jak majōm myśleć. We nŏjbliższyjszym welōnku wybiyrać bydymy (łobiyralichmy już) roztomajtych rułkorzy (guliktraucherōw) szwajserōw i takich jesce. Rachuje sie ino to, jak poradzi sie roztopiyrzać, jaki jes frechowny, jak poradzi pycholym wywrzesknōńć – już ło sia gŏdŏ, co śniego dupny „polityk”. Gołodupiec, kery sie musi do grotka prziflostrować i ćkać choby kormik swoja maciora. Nale, szlus ze politykom. Lepszejsze łod polityki jes zbiyranie grzibōw, bo chocia sie i jakŏ gadōwa nojńdzie, to idzie jōm i świekrze na wieczerzŏ ze jajcami uparszczyć a i tak mynij zaszkłōdzi nikiej polityka.
Ojgyn z Pnioków
tuplowanŏ utropa – podwójne zmartwienie;
klugszajser – przemądrzalec, mądrala, mędrek, rezoner;
strōm – drzewo;
zasuć – zasypać;
boczyć – pamiętać;
nasztaplować – nazbierać, nagromadzić, naskładać;
ze kanapyju sztreknōńć – wstać z tapczanu;
roztopiyrzać sie – panoszyć się, rządzić się, szarogęsić się;
gadōwa – grzyb trujący;
Beaujolais Nouveau est arrivé….
Wiycie, tak sie miarkuja, co Polŏki (a terŏzki tyż hneda chned i nasze Ślōnzŏki) przijimajōm roztomajte cudze, auslynderske zwyki nikej swoji. Bali zawdy tak bōło i chichrŏł sie ci już ze tego sōm biszof Ignacy Krasicki. Jak miarkujecie mōmy sam u nŏs, fajrujymy jak sto dioskow (jŏ niy! jŏ i moje przŏciele niy!) jakiesik ichnie „walyntynki” abo tyn cołki „Halloween” skorzij Wszyjskich Świyntych. Terŏzki pomaluśku napoczynŏ sie u nŏs juzaś jakisik nowy zwyk. Ale podle raje:
Zawdy we kŏżdy trzeci szczwŏrtek listopada we Francji u żabojadōw fajrujōm taki „Beaujolais Nouveau est arrivé” co idzie przetłōmaczyć na nasze „nowe (mode) bożole akuratnie przibōło”. Jes ci to nŏjsrogszy fajer na podzim, kej wszyjskie napoczynajōm słepać blank mode, jesce niy za tela zagerowane wino. Tyn ichni jabol, te cŏłkie „bożole” to jes take gryfne szarłatne wino, kerego sie możnŏ nŏjwiyncyj na świycie słepie. Gŏdŏ sie, iże już tak wiela, co chnet moge ci go na świycie niy styknōńć dlo tych wszyjskich, kere majōm rade je słepać. I beztōż tyż terŏzki już łod kielanostuch lot napoczynŏ sie je ze srogim fajerym, ze szipc paradōm duldać, iże niyftore wōntpiōm eźli łōne bydzie dalszij take dobre, eźli niy bydzie łōne skrōny tego gorszyjsze. Ze tym „bożole” to jes gynał tak choby ze modōm dziołchōm, ze świyrgołuszkōm, dlŏ keryj jeji ristik, jeji szkowroźność jes nŏjistniyjszōm szykownościōm. Jes to po jednych pijōndzach ze dziywczycōm i modym winym, bo i jedne, i druge na isto pierōnym wartko dojzdrzywajōm a nŏjlepszij podłajżōm kej sōm richtik mode i friszne. To jes nŏjbarzij wywołane wino we krisie Beaujolais (Bożole), kery przinoleżi do Burgundii (Bourgogne) i wszyjskie, ftore chałzyrujōm, wandrujōm po tyj dziydzinie mogōm we tyn razinku dziyń coch skorzij gŏdŏł nasłepać sie tego wina we Dijon, Nevers, Auxerre, Le Creusot, Chalon-sur-Saŏne abo Montceau-Les-Mines. Nŏjwiyncyj atoli tego wina idzie nŏjść we Lyonie kaj podŏwane jes we takich dymiōnkach podanie nikiej inksze wino, łod cyzarokōw, ałstrijacki Heuriger, kerych jŏ sie miŏł przileżitość natutać we Wiydniu na Grinzigu. Niy trza tyż za dugo doczkać aże bydzie te wino fertig do słepaniŏ. Już za jakiesik kielanŏście miesiyncy jes łōne do słepaniŏ. Skuli tego tyż jes łōne tōńsze łod inkszych zortōw, ftore muszōm lygŏwać gryfnych porã lŏt.
Wiycie, tam u tych Żabojadōw na łostatek listopada to te burgundzke wino leje sie faskami. Te, ftore sie na winach rozumiōm, ftore miarkujōm, kere jes śnich nŏjlepszyjsze, to gŏdajōm, iże te „bożole” listopadowe jes ciynke, ciyrpke i gorzkowate. Niy mŏ we sia nic, coby szło wymŏwiać, kej jim leberki bydōm sztinkrować.
Nale, przeca, jakech już sam rzōndziōł, my wszyjskie Polŏki i niy-Polŏki rade przijimōmy auslynderske, cudze zwyki, i zawdy tak przecamć bōło. To jes ta naszŏ dziedzina, kaj przijmli sie take duperszwance jak Halloween, kej to dziecka polōm świycki we wydubanych, prōznych baniach, swańdajōm sie po chałpach, strŏszajōm sōmsiadōw, chichrajōm sie, larmujōm i zgobiōm wiela sie ino dŏ. Ło tych dioseckich „walyntynkach” już sam ani niy spōmna. Cosik ino mi sie zdŏ, co – jak wiym mojich landsmanōw – chycōm nasze wszyjsko, co ino capi cudzym, auslynderskim cuchym; chycymy na isto kŏżdy belakwaster.
A cōż sie to bydymy zŏwiścić ! Prŏwda ? Bydzie jedyn nowy fajer, to i dobrze!
Aha… mie tyż napytali na latośny fajer skuli tego wina, nale to niy dlō mie… pierōnym niy mōm rŏd niyzdrzałego wina!
Ojgyn z Pnioków
chichrać się – śmiać się, naśmiewać się;
biszof – biskup;
ristik – dziarskość, żywotność;
szkowroźność – rześkość, świeżość;
podłajzić – tutaj: smakować;
chałzować, chałzyrować – włóczyć się, wędrować bez celu;
dymiōn, dymiōnka – baniak do fermentacji wina, gąsior szklany w koszu;
nantutać – napić się dużo, nażłopać się;
duperszwanc – bzdury, bzdety, dyrdymały, androny;
Stary rybŏk…
Rōłzczasu łōdka, takŏ niysrogŏ kana, przibiōła do brzega jednyj meksikōńskij wsi. Dupny hamerikōński rajzynder, kery festelnie podziwiŏł ryby fangniōnte bez meksikōńskigo rybŏka, spytŏł sie go, wiela tyż to ci czasu zajimało mu jich łapniyńcie, fasniyńcie.
– Nō, niywłośnie dugo! – łodpedziŏł Meksikaner.
– Nō tōż tedyć po jakiymu niy łostŏłeś chopie na morzu dugszij, coby chycić wiyncyj takich fiszōw?
Tyn Maksikaner wyeklerowŏł tymu Hamerikōnowi, iże takŏ małŏ ilōść rybōw styknie mu gynał na jego, i jejigo familije, potrzyby.
– A co chopie robisz ze resztym frajnego czasu? – pytŏł dalszij tyn Hamerikōn.
– Anō, dugo nynōm, dugo śpia zatym chyca pŏra fiszōw, niyskorzij bawia sie ze mojimi dzieckōma, przetrŏwia „sjesta” ze mojōm babeczkōm. Na łodwieczerz wylazuja do wsi i trefiōm sie ze mojimi przocielōma, wysłepiymy wtynczŏs pŏra sznapsōw, grōmy na gitarach, śpiywōmy roztomajte śpiywki… nō, żyja pŏłniōm życia…
Tyn hamerikōński rajzynder ale niy dŏł mu dalszij gŏdać i dalszij molyńdzi:
– Jŏch skōńczōł sztudiyrōwać na MBA na Harwardzie, tōż tyż tak se medikuja, iże poradza ci deczko spōmōc. Powiniyneś, gōdzi sie, cobyś napocznōł dugszij kŏżdy dziyń łowić ryby. Mogesz wtynczŏs mieć te ryby na przedej, mogesz je sprzedŏwać. Bydziesz miŏł nadbytni prōfit, tōż tyż bydziesz sie mōg lajstnōńć srogszŏ kana. Juzaś za nadbytnie pijōndze, ftore prziniesie ci srogszŏ łōdka, mogesz sie sprawić drugŏ, trzeciŏ, szczwŏrtŏ kana, i tak dalszij, aże bydziesz miŏł cŏłkŏ flota bōłtōw. Wtynczŏs tyż miasto sprzedŏwać ino te swoje fisze postrzydnikōm, bydziesz mōg paktōwać, smōwiać sie direkt ze przetwōrniōma, a możno i bali łozewrzisz swoja włōśnŏ fabrika. Bydziesz wteda mōg łosmolić ta maluśkŏ wiyś i przekludzić sie kajsik do Mexico City, Los Angeles abo i do Nowego Jorku. I już tamstela bydziesz mōg reskiyrōwać swojimi interesōma.
– A wiela czasu mi to panoczku zajimŏ? – spytŏł sie tyn Meksikaner.
– Nō, możno tak wele dwadzieścia, dwadzieścia piyńć lŏt! – łodrzyknōł tyn Hamerikōn.
– Nō, a co niyskorzij?
– Niyskorzij? Wtynczŏs ci sie chopie dziepiyro napocznie – łodpedziŏł tyn Hamerikōn i zaśmiŏł sie na cŏłki karpyntel. – Kej już tyn twōj „byznes” bydzie na zicher srogachny, mogesz napocznōńć sprzedŏwać swoje „akcyje” i robić chopie milijōłny!
– Gŏdŏcie panoczku milijōłny? Na zicher, ja?… A co niyskorzij?
– Nō, bydziesz mōg chopie przyjńść na pynzyjŏ, miyszkać kajsik we maluśkij dziydzinie, maluśkij wsi na wybrzyżu, bydziesz mōg dugo spać, bawić sie ze swojimi dzieckōma, lecy kedy łowić ryby, przetrŏwiać „sjesta” ze swojōm babeczkōm a wszyjske wieczory trŏwić we szynkach ze przocielōma i kamratami…
Ojgyn z Pnioków
rajzynder – wędrownik, turysta, wycieczkowicz;
fangnōńć – złapać, chwycić, schwycić, uchwycić, złowić;
niywłōśnie – niespecjalnie, miernie, umiarkowanie;
przetrŏwić – spędzić czas;
na przedej – na sprzedaż;
Bezradnóść…
Bydōm to spōminki jednyj babeczki, kere podsuchŏłech pŏra tydni tymu nazŏd:
„Ausgus, kŏżdy miarkuje jak wyglōndŏ i ku czymu suży. Jŏ tyż gynał wiym i do niydŏwna poradziōłach dŏwać se rada ze przeciykaniym abo zamōntowaniym nowygo łodpływu. Do niydŏwna tyż niy miałach problymu ze łodkryncyniym dekla na krauzie abo kugelszrajbera, coby zwekslować driny wkłŏd. Na isto do niydŏwna toch poradziōła.
A dzisiŏj? Nastawiōłach pranie, waszmaszina mrōncy, a jŏch wlazła do badywanny boch zaplaniyrowała, co podwiyl tyn program: „krōtke pranie” sie niy skōńczy, jŏ zwyrtna sie ze kōmpaniym. Już blank łobleczōnŏ wylazłach ze badycimra a sam, we kuchyni, na dylinach łocyjan. Piyrszy myślōnek: prasknōł szlauch. Sprŏwdzōm – niy prasknōł. Niy strzimali dichtōngi łodpływowe. Tōż tyż nŏjprzodzij lapa i wyciyranie dylinōw a niyskorzij szraubyncijer do gracy i prōbowałach połodkryncać wszyjsko, co bōło pod ausgusym. Nō ja, prōbować tak to jŏ sie moga, jakōż by inakszij. Moja siyła we ryncach nadowo sie ino do przeniesiyniŏ, co nŏjwyżij heftu, cajtōngu abo łodkryncyniŏ krauzki ze jakim kryjmym, a i to niy zawdy.
A coby to pierōn szczelōł! Co terŏzki? Niy znōm żŏdnego guliktrauchera, rułkŏrza a ku tymu żŏdyn ze mojich przocieli niy mŏ anōngu jak takŏ awaryjŏ szibnōńć… łokrōm tego, zawdych dŏwała se rada. Prōbuja jesce ringować sie z tymi dioseckimi dwiōma szraubami we cedzitkach łodpływowych, ale blank ci podarymnie. Pot, szwajs na czole, grace czerwiōne łod ansztryngōngu, łod tego wysiyłku, a jŏ już mōm chańdź fasnōńć siykyra we grace i łozburdać we pulwer i sztaub cŏłki tyn zasrany ausgus.
Słepać, słepać, ze tych nerwōw zaschło mi we gŏrle. Prask! Szklōnka już leży szczaskanŏ na dylinach. Po jakymu? To blank ajnfach – za ciynżkŏ. Szaufelka i śmiatek we gorzści, bo sie poharatōm grace. Jescech dobrze niy pomyślała, niy pomedikowała a już jegliczka szklannŏ wlazła mi do szłapy. Glingłach zarŏzki do sōmsiŏda ze prōśbōm ło hilfa. Jes we robocie i możno po szychcie kuknie dō mie (jak niy przepōmni). Czekōm i fŏrt zmiyniōm fach, powijadło na piyńcie. Skany sie do sto pierōnōw biere tela kwie ze jednyj szklannyj jegliczki we tyj szłapie? Szłapa pewnikiym łodrośnie ale tyn ausgus mie do imyntu przerŏżŏ. Na szczyńści poradza jesce klikać na tastaturze. Rzykna Wōm, iże niy ma nic na isto gorszyjszygo jak być ōłny, jak mieć takŏ dioseckŏ… bezradnōść.”
Ojgyn z Pnioków
ausgus – zlew, umywalka;
kugelszrajber – długopis;
waszmaszina – pralka elektryczna;
dichtōng – uszczelka,
guliktraucher – hydraulik;
ansztryngōng – wysiłek, trud;
jegliczka – tutaj: ostry, cienki kawałeczek szkła;
powijadło – opatrunek;
być ōłny – być bezradnym, bezsilnym;
Diosecki… gyfil…
Wiycie! Miymce majōm take gryfne słōwecko „Schadenfreude”, znaczy sie uciycha ze czyjigoś niyszczyściŏ, ftore bezmać (ale ino bezmać) trefiŏ sie ze społycznym potympiyniym. Tyn „diosecki gyfil” – jak to mianowŏł miymiecki filozof Artur Schopenhauer –ftory tak czynsto pokazywajōm na tyn przikłŏd nasze fusbalowe kibice, na beztydziyń jes ci akuratnie, dicht i blank dekowane. Łodzywŏ sie szczypanie sumiyniŏ, kej czowiek po kryjōncku zaciyrŏ gōrzci na widok klynski kamrata, ftorego niy mōmy rade. Bali i niywinowate lachniyńcie, ftore cufalym pojŏwiŏ sie na fresie, kej ftosik prasknie, łobali sie bez włōśnŏ sznōrbyndla, sprŏwiŏ utropa i dolygłość wiynkszōści ludzi. Ta „Schadenfreude” – podug roztomajtych łobadani i łozwŏżani – łodczuwŏ bezwiydnie lecy kedy co trzeci czowiek. Ino, tak po prŏwdzie, na co ludziōm tyn… gyfil, te uczucie?
– Ta szadynfrojda procnie jes łobadać i łopisać. Jes ulōtnŏ, jak kŏżdy gyfil, co do ftorego tucōnŏ nōm do gowy, coby go niy łodczuwać – gŏdŏł Richard Smith, srogi mōndrok ze Uniwerzityjtu Kentacky.
Ku tymu ludzie niyrade prziznŏwajōm, iże łodczuli uciycha skuli czyjigoś, choby ino blank maluśkigo niyszczyńściŏ. Lecy kedy przitrefiŏ sie tyż, co ludzie blank niy miarkujōm tego łoszkliwego gyfilu, tego niygryfnego uczuciŏ.
„Schadenfreude” nŏjlekszij usprawiydliwić we włōśnym sumiyniu, kej czowiek, ftorego dopŏd pech, sōm dziŏłŏł zawdy niysprawiydliwie. Niy ciurzymy sie tyż we zituacyji, kej czyjŏś klynska szajnym prziglōndŏczy prziwrŏcŏ zachwiŏty porzōndek zachōw i jawny ordnōng.
– Kej ftoś miarkuje, co danŏ łosoba niy zasużōła na wysokŏ sztela, jakŏ zajimŏ, łodczuwŏ srogsze zadowolyni, kej łōna bydzie wuchtniyntŏ ze tyj fōnkcyji. – pisŏł ci kejsik Norman Feather ze australijskigo Uniwerzityjtu Flindersa. Tak tyż bali i niyftore ludzie ze partyji jednego ze tych naszych dwiōch cwilingrōw mōgli sie po kryjōncku radować, iże zniynŏgła niy sztajgnōł tyn istny; Polŏki niy wywelowali go na prezidynta.
Jednakowōż wymiarkowanie sprawiydliwōści jes festelnie włŏśne. Ludzie sztyjc zestŏwiajōm sie, puszczajōm sie na sztich ze inkszymi. Fto mŏ srogszy gyhalt, fto lepszyjsze cynzōrki, ftorŏ mamzela gryfniyjszŏ frizura? Po jakiymu tyn mōj autok jes już stary i zarōściały, a razinku przed dźwiyrzami tego ci nŏjbarzij łoszkliwego paciuloka sōmsiŏda styrcy nŏjnowszyjszy model bmw? Kej tyż cufalym niyskorzij tymu sōmsiodŏwi weznōm prawo jazdy, bo po napranymu przejechŏł na czerwiōnym świytle, łodczuwōmy razinku ta tyż szadynfrojda. Po cichuśku juzaś za niysprawiydliwe mieniymy, iże ftosik inkszy, a już razinku tyn sōmsiŏd łoszkliwiec, jejździ lepszyjszym autokym.
W gra sam abo wlazuje zŏwiść, uczucie, ftore już Platon postrzygŏł jako grōnt powstŏwaniŏ szadynfrojdy. Tyn majnōng potwiyrdzajōm tyż terŏzki take ci fest wysztudiyrowane „testy neurologiczne”. Japōnerske mōndroki łokryli nałōnczŏs badaniŏ mōzgu, iże zŏwiść jes tak po prŏwdzie chnet zawdy łodczuwanŏ jako bōl, jednakowōż we przipŏdku szadynfrojdy prawucko aktiwniyjszy stŏwo sie zizdym nadgrody we filipie (mianowany tyż łostrzodkiym przijymności). Możebne, co to take miyłe uczucie, iże niyftore stojōm ło to, coby mu bali i ździebko hilfnōńć. Zbytkōwny autok sōmsiadōw zapodziyje deczko glancu, kej my jakimsik hufnolym, abo inkszym łostrym werkcojgym złostawiymy jaki echt kracer, jaki sznit na jego laku.
– Bali i czyjŏś śmiyrć moge wywołŏwać szadynfrojda – miyni izraelicki psicholog Szlomo Hareli ze uniwerzityjtu we Hajfie. – Przitrefiŏ sie to zawdy we zituacjach, kej w gra włajzi niynŏwiść i uwziyntość.
We takij internecowyj ankycie kajsik kole pōłowa ludzi we Iraku radowała sie, iże zaciukali we grudniu 2006r Saddama Husajna. Ale juzaś kej we 73 minucie we fusbalszpilu ze Miymcami we pōłfinŏłach mistrzostw świata we tym RPA Szpaniole praskli nŏjważniyjszego tora, cŏłke tysiōnce holyndyrskich kibicōw przeszaltrowali swoji telewizory na ARD. Prawucko łodczuwali srogŏ frojda, jak suchali kej miymiecki kōmyntator snosi mynki, ciyrpi wrōłz ze swojim manszaftym. Nŏjsrogszymu rywalowi nadrzistali, łostŏł łōn łobalōny na łopatki – to ci dziepiyro przestrzyń dlŏ szmyjdlerōw i wicmanōw.
Przi wszelijakich sztichach i porōwnaniach ważne jes jednakowōż tyż i to, jak to my same sie postrzygōmy.
– Ludzie łodczuwajōm srogsze zadowolyni, kej ujzdrzōm ciyrpiynie inkszych, kej same ło sia majōm blank niskŏ „samołocyna”, abo kej jes ci łōna we jakisik szimel zagrożōnŏ – miyni juzaś Japp Ouwerkerk ze Amstyrdamu. Z tego tyż ci zglyndu blank niy trza kogoś znać, coby łodczuwać uciycha ze jego, możno i blank cufalowego, niyszczyńściŏ.
Widać to gynał we telewizyji. We takich programach jak „Ukrytŏ kamyra” abo takich, ftore prezyntujōm uciyszne dōmowe nagrania, ludzie chichrajōm sie na cŏłki karpyntel ze unfali, niyszczysnych cufali blank niyznanych sobie ludzi, a bali i zwiyrzŏkōw. Bohatery fylmōw sōm wkrōncane we niyprzijymne abo tyż gańbiōnce zituacyje, abo tyż jesce cufalowo fylmowane nałōnczŏs bechniyńciŏ ze stołka abo mazniyńciŏ na pychol na skōrce łod banany lebo tyż szkopyrtniyńciŏ bez cufal do basingu we ancugu.
– Eźli my sie z tego festelnie chichrōmy, to niy ma w tym niczego łosobistygo – ekleruje spōminany sam Szlomo Hareli. – Ganc ajnfach same czujymy sie dziynka tymu lepszij. Ta miymieckŏ „Schadenfreude” jes ci gyfilym, uczuciym blank dwōjakim – jak to mōndroki gŏdajōm – „ambiwalyntnym”. Dlŏ Richarda Smitha jes tyn gyfil, te uczucie doimyntnie ludzkim i letkim do spokopiyniŏ łodczuciym, ale niy przinŏleżi go flyjgować i do łostatka piastować, chocia ino beztōż, iże pryndzyj abo niyskorzij i my same mogymy być jego łobiyktym.
Ojgyn z Pnioków
gyfil – uczucie;
dicht – tutaj: dokładnie;
blank – tutaj: całkiem, całkowicie;
lachniyńcie – uśmiech;
ciurzić – wsztydzić się, krępować się;
majnōng – przeświadczenie, przekonanie;
kracer – rysa, szrama;
szmyjdler – prześmiewca, szyderca;
Cukerdōłza…
Hanys zaprosiōł swoja Mamulka na łobiŏd. We miyście we ftorym sztudyrowŏł, miyszkŏł kōmorōm, nŏjmowŏł małe pomiyszkanie do kupy Elzōm, ze swojōm kamratkōm. Kej Mamulka Hanysa nawiydziōła go, badła ci, co spōłlokatōrka jes jak mało kej sztramskōm dziołchōm. Mamulka, jak to matka, napoczła ślynczeć, medikować, eźli aby ze tego łōnych spōlnygo miyszkaniŏ niy bydōm wynikać jakesik problyma. Kej dyć tyż byli same do kupy, Hanysek łoznŏjmiōł:
– Miarkuja gynał ło czym ty Mamulko medikujesz, ale garantjyruja ci, iże łōna i jŏ sōmy ino spŏłlokatorōma. Nic nŏs na isto ze sia niy kupluje.
Tydziyń niyskorzij Elza dała do wymiarkowaniŏ, iże we tym nŏjmowanym pomiyszkaniu brachuje…. cukerdōłzy. Zwrōciōła sie tōż tyż do Hanysa:
– Niy kca sam niczego antragować, sugyrōwać, ale łod łostatnigo łobiadu ze twojōm mamulkōm niy poradza znŏjść mojij pamiōntkowyj cukerdōłzy.
Hanys uzdŏł, co napisze listecek do mamulki.
Roztomiyło Mamulko!
Niy miynia, iżeś wziyna pamiōntowŏ cukerdōłza Elzy… niy miynia tyż ale, iżeś łōnyj na isto niy wziyna. Ale prŏwdōm jes, iże łod czasu kejś bōła u nŏs ze byzuchym, niy poradzymy tyj cukerdōłzy nikaj znŏjść.
Pŏrã dni niyskorzij Hanys dostŏł listecek łod swojim mamulki.
Roztomiyły synecku!
Jŏ blank niy miynia, iże ty spowosz ze Elzōm… Ale niy miynia tyż do łostatka, iże śniōm niy śpisz. Prŏwdōm jes ale to, iże kejby Elza spała we włōśnym prykolu, już dŏwno by ta cukerdōłza znodła!
Ojgyn z Pnioków
cukerdōłza – cukiernica, cukierniczka;
miyszkać kōmorōm – mieszkać „kątem”, wynajmować;
mało kej – tytaj:wyjątkow;
byzuch – odwiedziny;
spować – sypiać;
Kyjgelbana….
Niydziela. Wczas ło rozwidnioku. Baba budzi tego swojigo chopa Maniusia ło siōdmyj.
– Maniek! Maniek! Do sto pierōnōw jŏ niy mōm masła. Słyszysz?
– Nō, i co jŏ ci na to mōm pedzieć?
– Łoblykej sie i gzuj wartko do sklepu!
– Ale, jŏ przecamć blank niy miarkuja kaj we sklepie jes te diosecke masło – szpekuluje Maniuś, jak zawdy kej niy lza mu bōło zrobić cosik dlŏ swojij baby.
– Wlejziesz chopie rajn, naprociw kasy sōm kilszranki. We piyrszym jes mlyko, juzaś we drugim na isto jes masło. Deptej Maniyś!
Maniuś wstŏł, łoblyk sie, poszŏł do sklepu. Przelŏz wele kasōw, podlŏz ku kilszrankowi, wyjmnōł masło i poszŏł zapłacić. A na tyj kasie robiōła ci takŏ stopierōńsko gryfnŏ dziołcha. Maniuś ździebko śniōm połozprawiŏł, cosik poszpasowŏł i łorŏz ta szykownistŏ frela forszlagowała mu, coby poszli dō nij do chałpy. Poszli, deczko tam Maniuś śniōm we prykolu powyrŏbiŏł. Po takim libeźnim, hućliwym popołedniu Maniuś sie łobudziōł, gawcy na weker a sam ci już pizło łoziym na łodwieczerz. Wyfuknōł ci wartko z tego prykola i gŏdŏ do tyj fajnistyj dziołchy:
– Ty, mŏsz ty możno mōłka?
– Anō, mōm…
– To wartko przismyc mi jōm sam i posuj mi łōnōm moje rynce.
Ta dziołcha zadziwiōnŏ przismycyła ta mōłka, posuła grace Maniusiowi, niyskorzij Maniuś wypolōł łod tyj dziołchy ze chałpy i w te piynty pogzuł do sia do dōm. Dźwiyrze łotwiyrŏ mu jejigo babeczka…
– Maniuś! Kajś ty giździe bōł, familijŏ sie sjechała, wećkalichmy wieczerzŏ bez masła… Kajś ty, do sto pierōnōw bōł?
– Wiysz, moja ty roztomiyłŏ, winiyn żech ci jes wyłożyni. Anō, poszŏłech do sklepu, ze kilszranku wyjmnōłech te diosecke masło i poszŏłech za nie zabulić. We tyj kasie bōła takŏ ci gryfnistŏ kasijyrka, aże mie sztopło. Ździebkoch śniōm połozprawiŏł, poszpasowŏł, łona mie napytała do sia do dōm. Tam u nij deczko my sie pogziyli, nō, miarkujesz, tak jak to chop ze babōm… Łobudziōłech sie i jak nŏjgibcij przikarycōłech sie do dōm.
Maniusiowŏ baba wysuchała wszyjskigo ze rułōm i festelnie niyciyrpliwŏ, mory ci jōm stopierōńske bierōm rzōńdzi:
– Pokŏż swoje grace!
Maniuś pokŏzŏł swoji rynce, na co jejigo babeczka ze złōściōm:
– Fandzolisz Maniek, fandzolisz! Ty mi sam niy fulej!… juzaś bōłeś we kyjgelbanie, grŏłeś we kyjgle, ja!
Ojgyn z Pnioków
kyjgelbana – kręgielnia, kręgle;
gzuj! – pędź!, gnaj!;
kilszrank – lodówka, szafa chłodnicza;
poszpasować – podowcipkować, pożartować;
forszlagować coś – proponować;
mōłka – mąka;
wyłożyni – wyjaśnienie;
a mory jōm bierōm – niecierpliwi się, denerwuje się;
Kamrat niy żyje…
Jŏ już kejsik łozprawiŏł taki jedyn fal ło chopie, ftory przeżōł, chocia wszyjsko skazowało na to, iże już na zicher umrził. Terŏzki mōm inkszŏ gyszichta, kerŏ mi sie przitrefiyła łōńskigo roka bez lato, przi srogachnyj hicy.
Spichli my sie ze jednym mojim kamratym Ernstym, ftory miŏł pierōnym rŏd gorzŏłecka (i piwo tyż) a poradziōł przi tymu gryfnie łozprawiać, gŏwyńdzić i wiyszać nudle na daklach suchŏczōm. Jak to jŏ mōm we zwyku, kej zmiarkuja, iże juzaś cosik interesantnego usłysza, łobsztalowŏłech laga we mojim szynku na Grunwaldzkij i tyn mōj kamrat, podwiyl jesce szynkiyrz niy postawiōł na szynkwasie łobsztalowanych nŏpitkōw, napocznōł:
– Wiysz Ojgyn, nasz kamrat Hanys łod Majzlinyj niy żyje!
– A dej pokōj Ernst! Juzaś sie cia gupoty trzimiōm… przecamć niydownŏch go widziŏł samtukej na sztrece.
Niy, niy mōgeś go widzieć, bo już bydzie trzi tydnie jak niy żyje…
– Dobra! Tōż co mu sie stanōło?
– Wiysz, przejyżdżŏł ci Hanys cestōm wele mojij chałpy, niy przibrymzowŏł na winklu i rypnōł, dupnōł stopierōńsko we mur. Jejigo autokym ino fochnōło, praskło, Hanys wyleciŏł bez sziberdach, wywinōł dwa zalta, dwie yntki w lufcie, strzaskŏł szyba we łoknie i wleciŏł do mojigo szlafcimra na piyrszym sztoku…
– Ło sto pierōnōw, na isto łokropicznŏ śmiyrć – pedziŏłech na to, i szluknyli my po jednym.
– Ale, kaj tam Ojgyn! – ciōngnōł dalszij Ernst. – Łōn sie niy zatrzas! Łōn ino wylandowŏł we mojim szlafcimrze i leżŏł tak zakwawiōny we łostrzaskanym śkle, we tych szplitrach. Wtynczŏs przifilowŏł mōj srogi, starucny, zabytkowy szrank, kery stŏł we izbie. Siōngnōł na wiyrch, chyciōł sie za niygo i prōbowŏł sie sztreknōńć. Nō, i mŏsz! Twardy, masiwny, stary szrank łobalōł sie na niygo i przigniōt go do dylinōw!
– Ło sto pierōnōw! Bestyjsko padnōł…
– Ale, kajtyż tam! Utrzimŏł sie przi życiu. Jakimsik cudym wydostŏł sie spode szranku i przipołznōł ku gylyndrowi. Prōbowŏł sie na tym gylyndrze deczko podciōngnōńć, ale pod jego wŏgōm (a miarkujesz, co łōn bōł kyns chopa) tyn gylynder sie złōmŏł a łōn śleciŏł ci ze tego piyrszego sztoka na nasz śklanny śtyrykańciaty tisz.
– Łożysz, niymożebne! To na isto richtik łoszkliwy szimel ślazowania ze tego świata…
– Ōłber, jesce jedna laga sztaluja! – pedziŏł Ernst i rzōńdziōł dalszij. – Niy, niy Ojgyn, to ci go niy zatrzasło, niy zabiōło. Łōn śleciŏł blank wele kuchyni. Wgramulōł sie rajn, prōbowŏł sie podciōngnōńć na waszkuchni, ale zahŏczōł ło teli srogi kastrol ze wrzawōm wodōm, i chlust! Czowieku! Cŏłki wor ze tego kastrola wylandowŏł na niym i poparzōł mu chnet cŏłkŏ skōra.
– Nō, Ernst! Niy kciŏłbych tak umrzić!
– Niy, niy Ojgyn! Terŏzki tyż to jesce przeżōł! Leżŏł tak na dylinach, łoparzōny worym, kej przifilowŏł mōj telefōłn. Prōbowŏł siōngnōńć po suchŏwka, coby wezwać hilfa, ale miasto tego, wytargŏł sztekdōłza ze ściany. Ta sztekdōłza skuplowanŏ ze tōm łozlōnōm wodōm, to dało pierōński miszōng. Srogachnŏ dŏwka woltōw praskła bez niygo i Hanys padnōł porażōny sztrōmym…
– Niy, do sto pierōnōw! Tōż to na isto niy do wystawiyniŏ śmiyrć…
– He, he… niy Ojgyn, niy! Łōn blank niy wtynczŏs zginōł – lachnōł sie Ernst, szluknōł, łobsztalowŏł jesce jedna laga…
– Nō, tōż gŏdej, jak Hanys tak na isto ślŏz ze tego świata?
– Jŏch go zapukŏł, jŏch go ci zastrzelōł, Ojgyn wiysz?
– Zapukołeś go ze gywery?
– Czowieku! Ojgyn! Miarkuj, przecamć łōn by ci mi łozwalōł, łozpieprzōł do imyntu cŏłkŏ chałupa!
Ojgyn z Pnioków
hica – upał;
spichnōńć sie – spotkać się, trafić na siebie;
przibrymzować – przyhamować;
fochnōńć – uderzyć, trzepnąć;
sziberdach – okno w dachu samochodu, rozsuwany oszklony dach samochodu;
szlafcimer – sypialnia;
sztreknōńć sie – tutaj: podnieść się;
gylynder – poręcz;
wgramulić sie – wczołgać się, wpełznąć;
przifilować – zauważyć;
sztekdōłza – gniazdko elektryczne;
sztrōm – prąd elektryczny;
Coby fest bolało…
Rewelacjŏ, jakŏ łoznŏjmiyli hamerikōńske wizynszaftlery i podszukowacze , iże lŏtanie, tyranie poprawiŏ pamiyńć, bydzie bez pochyby zaskōczyniym dlŏ tych wszyjskich, ftorzi lecy kedy brali udziŏł we maratōnie. Te, ftorym sie udało dotrzić do cylu, bydōm radszyj miynić, iże cusztand psychiczny we jakim znŏjduje sie czowiek po takim zożyrnym dałerlaufie, barzij przipōminŏ sztand cŏłkowityj „amnyzji”. We niypamiyńć idōm wtynczŏs procne tryjningi, doskwiyrne aże do bōlu reszpektōwani szkrupelnyj dijyty. Pojawiŏ sie natōmiast ojforiŏ, we keryj poddŏwōmy sie głōsōm we filipie, ftore gŏdajōm nōm: na bezrok juzaś poleca… i to jesce gibcij, niźli latoś.
Niy kciŏłbych, coby mie sam ftosik źle spokopiōł. Idzie mi ino ło to, iże te ludzie prōbujōm znŏjść jakisik lōgiczny grōnt wszyjskich tych wysiyłkōw, kere tak po prŏwdzie przipōminajōm cepiate pyndalowanie kamczyka we tym jego kryncōncym sie maluśkim karasoliku, napyndzanym jego włōsnymi małymi szłapeckami. Musi być przecamć jakosi nadgrōda za niykōńczōncŏ sie beznŏdziyja, jakōm jes tyn moderny terŏzki „jogging”
Lŏtanie, to fōrt ringowanie ciała ze rozumym. Wygrywŏ filip, ftory kōrmi cygaństwym usiotane i niychyntliwe wysiyłkōm muskle. Bez łostatnie mrōźne, zimowe tydnie cygański filip kŏzŏł nōm zabyzpiyczać nasze ciało pŏrōma wŏstwōma barchanōw i łoblecyniym na palica wōłniannyj cypelmycy, coby niychyntliwie, bez uważowaniŏ wywlyc sie na dwōr i przedyrdać łoziym kilomyjtrōw bez łośniyżōny las, ftory przipōminŏł ziberyjskŏ tundra.
Ludzie! A wszyjsko to ino beztōż, coby mieć jesce srogszŏ uciycha i frojńda ze niyskorzyjszygo łozwalyniŏ sie na zofie przed kōminkym w kerym szpasownie pŏli sie łogiyń, ze glaskōm grzōnego wina w gości i paketlikym kōnfektōw. A jesce ku tymu szeslōng wyglōndŏ rajcownie spod ciepluśkij sztepdeki. Tym barzij rajcownie, iże przegib kolanowy ło szaroku bōł jesce łobłożōny lodym, ftory miŏł łagōdzić bōl po niydŏwnym praskniyńciu.
Usiyłujymy przeprzić samych siebie, iże nŏjlepszyjszym knifym na łosnożynie filipa jes łoblecynie szczewikōw do lŏtaniŏ i wypuszczynie sie na przebiyżka. Chocia, tak po prŏwdzie, gynał miarkujymy, iże stykła by dobrŏ szolka kafyju. Tak na isto we tym lŏtaniu po hulicach idzie ino ło to, coby mōc niyskorzij łozprawiać gyszichty pŏłne hruzy. Tym, co sprŏwiŏ nōm richticznŏ uciycha, niy jes frojńda wysiyłku fizycznego ale bōl, kery tyn wysiyłek ze sia niysie.
To razinku tyn bōl motiwuje biygŏczy, laufrw. A możno radszij możebność farbistego łozprawiania łō niym innym iptōm. Tak samo, jak zadeklarōwane ludzie ze sekty religijnyj ło szczygōłnie załōstrzōnyj regli abo te, ftore sōm hyrne z tego, iże miyszkajōm we niybezpiycznyj dziylnicy – biygŏcze wymōłwnie i klar tuplikujōm niywiyrzōncym w tyn „jogging”, jak łoszkliwe i procne jes te zajyńcie. Wszyjske wyczynōwce majōm pierōnym rade dziylić sie swojim „masochizmym”. Na biysiadach zanudzōmy byzuchantōw łozprŏwkōma ło sfajfczōnych, zrymplowanych gibadłach, łobolałych piyntach, srogim bōlu przeszywajōncym muskle łystōw na dziesiōntym kilomyjtrze.
Chocia tak prŏwdōm my, biygŏcze, łod dŏwna wyłōlbrzimiōmy ciyrpiyni, jake kupluje sie ze tym powołaniym. Kej kielanŏście lŏt tymu nazŏd dokulŏłech sie do cylu tego dałerlaufu, ustawiōłech sie we raji do masażisty. Przedymnōm stŏło dwiōch chopa i jedna baba. Chopy labiydziyli na łoszkliwy bōl w musklach. Jedyn śnich pedziŏł, co nigdy w życiu go jesce tak niy targało.
– Eźli dŏ sie te targanie muskli porōwnać ze bōlym nałōnczŏs rodzyniŏ? – spytŏł sie tyn istny baba w raji.
– Mōj ty roztomiyły, to boli, targŏ mynij niźli przi kŏrmiyniu… cyckiym!
Nō ale… tak sie miarkuja, coście cheba niy uwiyrzyli, iże jŏ tyż lotōm choby gupi? Jŏ mōm pierōnym rŏd… jak inksi tyrajōm a jŏ sie szykownie zicna na zofie, ze glaskōm jakijsik szmektnyj gorzŏłecki i wrōłz rynce i szłapy majōm pokōj a… gowa myśleć niy musi.
Ojgyn z Pnioków
wizynszaftler – naukowiec;
podszukowacz – uczony, naukowiec;
cusztand psychiczny – forma, kondycja, stan psychiczny;
szkrupelnŏ dijyta – skrupulatna, drobiazgowa dieta;
kamczyk – chomik;
przegib kolanowy – staw kolanowy;
sfajfczōne gibadła – zepsute, zaniedbane stawy przy kończynach;
Italijóńske szpageti…
Jedyn żyniaty fric miôł bez pora lôt frajerka, kochanka, Italijónka. Rółzczasu rzykła ci mu łóna, iże nagónióła, zaciónżóła.
Łón, blank niy kciôł popsować zniypowôżyć swojij reputacyji i swojigo małżyństwa, dôł jij sporo, niyłycko pijyndzy, coby sie wykludzióła do Italiji i tam urodzióła te dziecko. Coby samtukej niy bóło żôdnyj breweryji i żôdnego szkandalu. Forszlagowôł jij tyż, iże bydzie bulół alimynyta do łoziymôstego gyburstaku dziecka.
Łóna przichwôlóła tymu, ale jesce spytała:
–A jak jô ci móm poswać wiadómość, iże tyn dzieciôk sie urodziół?
– Ano, coby to wszyjsko utrzimać we tajymnicy, wyślij mi postkarta na moja dómowô adresa ze jednym ino słóweckiym „spaghetti”! Wtynczôs jô ci byda posywôł te alimynty na łodchowani i kust dlô tego dzieciôka.
Nó, i łóna wyjechała… wykludzióła sie…
Tak jakosik po dziewiyńciuch miesióncach tyn istny wrôcô na łodwieczerz ze roboty do chałpy, a sam ci jego baba rzykô:
– Te, chopie! Dostôłeś pierónym dziwokô postkarta… blank nic niy poradza spokopić, co to jes…
Chop wartko:
– Dôwej mi sam zarôzki ta szkartka, kukna ino, co ci tyż to jes…
Baba dała swojimu chopowi ta postkarta ale pozornie, przitómnie go zmustrowała, kukała na niygo. Chop napocznół czytać ta postkarta, zblôd jak ściana i… na łostatku wybulół, zymglôł…
A na tyj postkarcie bóło napisane:
„Spaghetti, spaghetti, spaghetti, spaghetti, spaghetti.”
Trzi dółzy, porcyje ze kulkóma miynsnymi, dwie bez… poślij wiyncyj… zółzy!
Ojgyn z Pnioków
fric – facet, gość, typek, koleś,
nagōnić, zaciōnżyć – zajść w ciążę,
zniypowŏżyć – znieważyć (kogo), zelżyć, nadszarpnąć reputację,
forszlagować – proponować,
na łodchowani i kust – na wychowanie i utrzymanie,
dōłza – trzy porcja,
zōłza – sos,
Dwa ausgangi ….
Łojciec, a dyć rzyknijcie mi, co jes lepszij dō mie: mōm sie łożynić abo niy?
– Wiysz synek to jes tak – napoczynŏ tuplikowanie łojciec. – Zawdy mŏsz we swojim żywobyciu dwa ausgangi ze kŏżdyj zituacyji. Terŏzki tyż tak mŏsz:
Abo terŏzki sie łożynisz, abo pōjńdziesz na stŏwka i łostaniesz wojŏkiym.
I zaś mŏsz dwa ausgangi:
Kiej sie łożynisz, to mŏsz na zicher przedrzistane. Ale, kej ty pōjńdziesz ku wojokōm, zasik mŏsz dwa ausgangi:
Abo bydzie krucafuks chnetki wojna, abo ji blank niy bydzie.
Kiej ci wojny niy bydzie, to mŏsz przedrzistane. Nō ale, kejby wojna bōła, juzaś mŏsz dwa ausgangi:
Abo cie weznōm do lazarytu haźliki pucować, lebo możno cie prziflostrujōm do tych srogich kanōłnōw.
Kej cie zebierōm do lazarytu, to mŏsz juzaś przedrzistane. Ale, kejby cie tak namiyniyli ku kanōłnōm, to tyż juzaś mŏsz dwa ausgangi:
Abo cie zarŏzki zatrzasnōm na wojnie, abo bydziesz jesce żōł.
Kiej bydziesz żōł, to mŏsz zōłwizōł przedrzistane. Ale, kejby cie zatrzaśli, to zaś mŏsz dwa ausgangi:
Abo cie pochowajōm we piŏchu, abo we jakimsik lesie.
Eźli cie pochowajōm kajś we piŏchu, to mŏsz na fest przedrzistane. Nale kejby cie tak pochowali we lesie, to zasik mŏsz tuplowane ausgangi:
Abo wyrosnōm tam na cia blumy, abo możno jakisik strom.
Kejby tak wyrōśli na cia blumy, to mŏsz na zicher przedrzistane. Nō ale, kej zaflancuje i wyrośnie na cia, na twoijich zezwłōkach strom, dubelt mŏsz juzasik dwa ausgangi:
Abo cie przełōnacōm na bigelbrety, abo możno przemelajōm na szajspapiōr.
Ło wiela ze cia zbajstlujōm bigelbrety, to mŏsz na zicher przedrzistane. Nō ale, pokiel cie przełōnacōm na szajspapiōr, zasik mŏsz dwa ausgangi:
Abo cie łobieszōm we chopskim haźliku abo możno inakszij – we babskim.
Eźli cie wciepnōm do chopskigo aptrytu, to mŏsz juzaś przedrzistane, a eźli do babskigfo haźlika – to mŏsz juzaś dwa ausgangi. …..
– Niy chichrać sie mi tam we winklu! Wy tam!
– Abo cie synek wychechlajōm ze zadku, abo wyszkyrtnōm ze… przodku.
Kiej cie wyłōnacōm ze zadku, to mŏsz na zicher festelnie przedrzistane. Nale, … kiejby cie tak wymelali do imyntu ze przodku to… dej sie synek pozōr! To gynał tak chobyś sie chopie przodzij łożyniōł !!!
Ojgyn z Pnioków
ausgang – wyjście;
stŏwka – pobór do wojska;
przedrzistane – przechlapane mieć, po herbacie, pozamiatane, po wszystkim;
krucafuks – delikatne śląskie przekleństwo;
do lazarytu haźliki pucować – do wojskowego szpitala czyśćić ubikacje;
sroge kanōłny – duże armaty, działs;
zōłwizōł – tak czy owak;
strom – drzewo;
biglbret – deska do prasowania;
szajspapiōr – papier toaletowy;
Manifyst, wyzwa majoryntnego czowieka….
Bydzie to na isto wyzwa zdrzałego czowieka, chocia niykōniycznie pynzjōnisty. Wiycie! Świat, moje Wy roztomiyłe modzioki, kejsik ci wyglōndŏł blank inakszij. Niy cuciōła nŏs, terŏźnich szejśćdziesiyciolŏtkōw lebo siedymdziesiyńciolŏtkōw jakosik ci tam telewizyjŏ śniŏdaniowŏ, i beztōż tyż niy wiedzielichmy nic ło istniyniu spaśnych cwergowatych akrōbatkōw, jakisik chippendalesōw (takich, wiycie, chopskich sztriptizyrōw) i roztomajtych kotōw, miauczkōw, kiere poradzōm gŏdać alfabytym Braille’a. Cuciōł nŏs ruski weker, ruski buksiok, kiery blank niy kciŏł fóngować tak, jak tyn hejnŏł ze marijackij wiyży kŏzŏł. Ale jednakowōż poradziyli my sie zwyrtnńć i być na czas we szuli. Na śniŏdanie ćkalichmy klapsznity ze lyjberwusztym, bez świynta ze szinkōm, ftorŏ gerowała już po dwōch dniach. Kyjzy byli, eźli na isto byli, ino dwie: żōłtŏ i biŏłŏ. Miana łōnych byli jednako umōłwne, lipne jak łōnych wert i farba. Żŏdyn tyż niy jŏdŏł jakichsik „lunchōw” – byli druge śniŏdania, take klapsznity gynał, akuratnie zapakōwane bez nasze mamulki we papiōr śniŏdaniowy, ftory poddŏwali niyskorzij dōmowymu „recyklingowi”, i eźli sie niy umarasiōł, wykorzystŏwało sie go drugi, abo i trzeci rōłz.
Jŏdało sie tyż łobiady: kartofle, tuste zōłzy, kotlety; mało ku tymu bōło rybōw i gymizōw. Na nudle gŏdalichmu nudle a niy „pasta”, bo italijōńs

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Linuxcsb – Archiva
Ùniższé archiwa zamëkają w se wãzłowatą wëdowiédzã ò kaszëbsczim Linukse jakno ë lopczi z jegò wëdôwkama, chtërné darzëło sã nama ùsôdzëc. Mómë nadzejã, że to co sã nama ùdało we dwóch zrëchtowac w ne 6 lat bãdze dobrim przëmiôrã dlô jinszich co dostóną chãc do robòtë przë kaszëbsczim softwôrowich ùdbach.
Linuxcsb to nick jinszegò jakno kaszëbsczi remix distribùcëji Kubuntu, dofùlowóny kaszëbsczim jãzëkã, dodôwnyma programama ë kąsk zmòdifikòwóny.
Linuxcsb bëł pierszą òperacjową systemą pò kaszëbskù – miejmë nôdzejã, że nie slédną!
Mark Kwidzińsczi ë Michôł Òstrowsczi


text:
Richat „Sznupok” Poliwoda
„Grzychy naszych fatrōw” to je piyrsze ôpowiadaniy, w kerym poznocie „Sznupoka”. Ciekow żech je, eli bydziecie mu rade. Godom ôd razu, że szrajbuja to niy ino do szpasu. Ja, szpas na zicher je ważny, nale chcymy tyż, cobyście przi tyj przileżitości tyż cosik dowiedzieli sie wiyncyj ô tym naszym Ślōnsku, na kerym miyszkomy. Skiż tymu ftedy ôwdy bydymy dodować do naszego ôpowiadaniu informacje ô placach, w kerych dzieje sie akcjo.
Kożdy na Ślōnsku ciyngiym wajo, co niy momy sam żodnych bohatyrōw. Co wiyncyj, niykierzy godajōm, że nasza nacyjo je blank „dupiato” i nadowomy sie ino do ciynżkij roboty. Jakiś czos tymu wynokwił żech chopa, kery mianuje sie Achim Hanusik, robi za policaja i bezma je chytry choby Sherlock Holmes, a wyzgerny choby James Bond. I, forsztelujcie sie ino, ôroz sie okozało, że Ślōnzoki zaczli przoć kōmisorzowi Hanusikowi, kupować ksiōnżki ô nim (wydowane bez SilesiaProgress.org), roztomajte tyjatry zaczły na binie wystowiać jego przigody, a poru karlusōw wziynło i napoczło kryncić tyż i film. Wszystko to pokozuje, że Ślōnsk dugo czekoł na swoich bohatyrōw: niy ino hajerōw, kere poradzōm wyfedrować dwiesta procynt normy, nale takich, co majōm w siebie kōncek z Bonda i kōncek z Holmesa…
Terozki prziszōł czas na drugigo, po kōmisorzu Hanusiku, ślōnskigo bohatyra. Richat „Sznupok” Poliwoda to już niy ma żodyn policaj. To je wybildowany chop, kery ô historyji swojigo hajmatu wiy bezma wszisko. Ja, trza to pedzieć, kōncek maszketny, nale przeca kożdy naukowiec mo swojigo ptoka, pra? Blank jednako jak Hanusik, „Sznupok” tyż poradzi roztomajte tajymnice erklerować, ino że jymu pomogo w tym to, co wiy ô Ślōnsku. Cōłkie żywobycie sznupōł po roztomajtych ksiōnżkach ô naszym hajmacie, skiż tego erbnōł swoje drugie miano.
Władca cynku
Czytaj po polsku
Władca cynku
„WŁADCA CYNKU” AMERYKANIN W CHORZOWIE W któreś z niedzielnych popołudni młody mężczyzna siedział w towarzystwie dziewczyny pod jednym z parasoli w Par [...]


text:
Radni Gminni
SPIS RADNYCH GMINNYCH 1973-1990
Kadencja 1973-1977
Skwarek Henryk, Filipski Edward, Makowski Teodor, Mikuczyński Henryk, Buda Bolesław, Gajewski Franciszek, Baliński Tadeusz, Miąskowski Stefan, Domżalska Eryka, Kapitulska Elwira, Podlaszewski Kazimiera, Obłocka Monika, Hutecki Jan, Szustkowski Bernard, Żurańska Teresa, Sołobodowski Bernard, Salis Jerzy, Czarnomska Helena, Kraska Grzegorz, Milewska Zofia, Żuchowski Stanisław, Klonowski Edmund, Milewska Krystyna, Dembiński Kazimierz, Wasielewska Wiesława, Zieliński Zygmunt, Radoszewski Eugeniusz, Bejer Józef, Wiśniewski Henryk, Klonowska Natalia, Rogoziński Józef.
Kadencja 1978-1984
Domżalska Eryka, Kirzeniewski Gerard, Filipski Edward, Skowronek Anna, Mikuczyński Henryk, Gajewski Franciszek, Makowski Teodor, Skwarek Henryk, Nowaczyk Irena, Dembski Franciszek, Boberek Jan, Kogga Kazimierz , Kaczyński Roman, Reguła Mirosław, Jarmużewski Edmund, Żurańska Janina, Podlaszewski Kazimierz, Melkowska Maria, Wolski Marian, Biegajski Kazimierz, Salis Jerzy, Wiśniewski Henryk, Jaworski Jerzy, Wiśniewski Adam, Milewska Zofia, Lesińska Jadwiga, Łukaszewski Antoni, Klonowski Edmund, Hoppe Klemens, Marszelewski Kazimierz, Groszkowska Lukrecja, Lendzion Tadeusz, Radoszewski Eugeniusz, Gołębiowska Eugenia, Woźniewska Wiesława, Trzciński Bronisław, Bejer Józef, Kruszyński Bronisław, Bartkowska Monika, Sarnowski Wacław.
Kadencja 1984-1988
Giziewski Roman, Dembski Franciszek, Filipski Edward, Skwarek Jerzy, Kaliszewski Janusz, Kalitka Helena, Ochlak Franciszek, Hulewicz Kazimierz, Kowalski Narcjan, Bojarska Stanisława, Domżalska Eryka, Miecznikowski Marek, Kirzeniewski Gerard, Żurańska Janina, Podlaszewski Kazimierz, Goździewska Teresa, Reguła Mirosław, Brzezicki Eugeniusz, Ruteckii Jan, Nowiński Henryk, Goryszewska Ewa, Dembek Henryk, Wolski Marian, Biegajski Kazimierz, Wiśniewski Henryk, Milewska Zofia, Wiśniewski Adam, Łukaszewski Antoni, Kowalkowska Wiesława, Klonowski Edmund, Dembińska Maria, Kubacki Mieczysław, Dembiński Kazimierz, Lendzion Tadeusz, Gołębiowska Eugenia, Preus Józef, Bejer Józef, Bartkowski Stefan, Kruszyński Bronisław, Skowroński Maksymilian.
Kadencja 1988-1990
Maślanka Ziemowit, Zamorowski Mieczysław, Wyżykowski Janusz, Wzorek Maria, Stanisławska Anna Barbara, Skowroński Tadeusz, Michaliszyn Tadeusz, Sitnik Henryk, Kurek Aleksandra, Szymański Eugeniusz, Ciesielski Stanisław, Marcjanik Władysław, Drewek Kazimierz, Jakubas Eugeniusz, Lutostańska Elżbieta, Kaczmarzyk Stanisław, Kurnik Stanisław, Siemianowski Marian, Klimek Józef, Grzędzicka Emilia, Dec Marian, Partyka Piotr, Neumann Grzegorz, Chariasz Stanisław, Chodubski Krzysztof, Łata Janusz,


c: application/atom+xml

text:
www.ojgyn.blog.onet.pl
Nŏjprzodzij bōła samtukej we Polsce srogachnŏ powōdź (hochwasser – jak gŏdajōm Miymce) a terŏzki łod jakichsik dwiōch tydni prziszła ku nōm chnet afrikańskŏ hica. Ludzie! Klara grzeje łod dopołednia choby śtyry halbecki starzikowego bimbru i zdŏ sie, co ta klara wisi blank przi ziymi na szpagacie i ino doczkać aże wszyjsko naobkoło łozpuści sie, staje, choby lody łod starego Frōnckowiaka ze Krziżowyj. Te, co wykludziyli sie kajsik na urlaub we lipcu, sōm rade i spokōjne, ale co majōm pedzieć take na tyn przikłŏd stare knakry jak jŏ, ftore muszōm przetwiyrać sie po tych gorkich hulicach, kej ani szykownistŏ glaska zimnego biyru niy spōmoże. Jednego ci ale niy poradza spokopić. Już bez pŏrã już lŏt tuplikujōm ci nōm roztomajte mōndroki ło tym bezmać łoszkliwym „łocieplyniu klimy” skuli tych wszyjskich „gazōw cieplarniannych”, ftore my ludzie kajsik we luft wypuszczōmy (coby sam już ło kalymbach i inkszyj gadzinie ze łōnych pierdzyniym niy gŏdać). Ale, kej mieli my we łōńsko zima na isto pierōńske mrozy (blank krtko), znodli sie inksze, kere juzaś eklerowali, iże idzie nowo yra lodowcowŏ. I być sam chopie mōnter i pochytej sie we tym wszyjskim.
Nŏjbarzij ale, to mie sztopło jakech – przi tyj nŏjsrogszyj hicy bez połednie – kuknōł na telewizyjŏ. Tam ci jedyn mody karlus nŏjbarzijWiycie trŏpiōł sie ło chopcōw, ftorzi na kołach fyrtajōm i robiōm za kurijerōw na kołach. Jake to ci musi być procne zajyńcie i zmorzōno profesyjo. A to przeca robota jak kŏżdŏ inkszŏ tela, co bez lato na isto gorszyjszŏ. Inkszŏ juzaś mamzela we tyj samyj telewizyji użŏlała sie nad miyjskimi szucmanōma (i szucmankōma), iże muszōm pyndalować we mōndurach przi tyj spiyce i już blank by sie cheba poślimtała, kej pokazŏwała wojŏkōw, ftorzi pŏłniōm wacha przi Grōbie Niyznanygo Wojŏka we Warszawie. Ale ludzie! Przecamć tak zawdy bōło, jes i bydzie, i niy jes ci to ani piyrsze, ani łostanie gorke lato.
A jŏ jesce spōminōm sie czasy, kej bōła ino jedna telewizyjŏ (i niy gŏdało sie, co to jes jakosik „misyjnŏ” telewizyjŏ) i wtynczŏs reportery wandrowali po grubach i werkach, i pokazowali ludzi, ftorzi przi takij srogachnyj hicy bakali. Sam u nŏs na Ślōnsku niy trza bōło ludziōm tego tuplikować. Przeca we kŏżdyj familiji bōł chop, ftory bakŏł abo na dole, na grubie, abo juzaś kamŏł we werku, kajsik na sztalwerku lebo walcwerku. Byli ci u nŏs dwie huty (bo przeca już niy idzie pedzieć, iże sōm, iże to co we Chorzowie łostało, to jesce sōm huty): Huta „Batory” i Huta „Kościuszko” (na ftoryj jŏ przerobiōł bez śtyrdziyści lŏt).
I tam ci dziepiyro byli nŏjbarzij zożyrne walcwerki, na ftorych robota bōła niy do wydzierżyniŏ. Bōła to ciyńko blacha we Hucie „Batory” (tyj dŏwniyjszyj Bismarckhütte) i „morgan”, znacy walcownia drōtu we Hucie „Kościuszko” (piyrwyjszyj Königshütte). Fto chocia mŏ ździebko anōngu, tyn dziepiyro poradzi spokopić, co to tam ci bōła za robota przi keryj bez łoziym godzin szychty chop poradziōł stracić (wypocić) do dziesiyńć kilo swojij wŏgi. I żŏdnŏ telewizyjŏ sie niy użŏlała, ino pokazŏwała tych naszych richticznych ślōnskich chopōw (a i zŏwzitych werbusōw) przi robocie, jak bakali, bo tak byli nauczōne.
A coby już niy jamrować, to dociepna ino, iże mōm kamrata Antka Pikulika, ftory bez łostatnie dwa tydnie robiōł ci nōm chnet sztriptiś (striptease), kej wrōłz wlazowŏł do naszego szynku łoblecōny... ino... we dwa rube switry i sztalowŏł se... grzōne piwo!
Ale, ale zawdy po srogij hicy przijńdzie możno jakosik sumeryjŏ i pierōnobici, śleci trocha dyszczu i juzaś tuplowanie bildowane mōndroki straszyć nŏs bydōm łocieplyniym klimy abo... nowōm yrōm lodowcowōm, fto sie co łobiere. A jŏ tak by tak zarŏzki tyrōm na piwo, bo ino to mi spōmogŏ przeżyć tyn gor i skwara aże do piyrszygo dyszczu.
Statystyki: autor: Ojgyn z Pnioków — 19 lip 2015, 8:35 — Odpowiedzi 0 — Odsłony 31
]]>


text:
II Janikowska Dyszka - FOTO 354
II Janikowska Dyszka - FOTO 353
II Janikowska Dyszka - FOTO 352
II Janikowska Dyszka - FOTO 351
II Janikowska Dyszka - FOTO 350
II Janikowska Dyszka - FOTO 349
II Janikowska Dyszka - FOTO 348
II Janikowska Dyszka - FOTO 347
II Janikowska Dyszka - FOTO 346
II Janikowska Dyszka - FOTO 345
II Janikowska Dyszka - FOTO 344
II Janikowska Dyszka - FOTO 343
II Janikowska Dyszka - FOTO 342
II Janikowska Dyszka - FOTO 341
II Janikowska Dyszka - FOTO 340
II Janikowska Dyszka - FOTO 339
II Janikowska Dyszka - FOTO 338
II Janikowska Dyszka - FOTO 337
II Janikowska Dyszka - FOTO 336
II Janikowska Dyszka - FOTO 335
II Janikowska Dyszka - FOTO 334
II Janikowska Dyszka - FOTO 333
II Janikowska Dyszka - FOTO 332
II Janikowska Dyszka - FOTO 331
II Janikowska Dyszka - FOTO 330
II Janikowska Dyszka - FOTO 329
II Janikowska Dyszka - FOTO 328
II Janikowska Dyszka - FOTO 327
II Janikowska Dyszka - FOTO 326
II Janikowska Dyszka - FOTO 325
II Janikowska Dyszka - FOTO 324
II Janikowska Dyszka - FOTO 323
II Janikowska Dyszka - FOTO 322
II Janikowska Dyszka - FOTO 321
II Janikowska Dyszka - FOTO 320
II Janikowska Dyszka - FOTO 319
II Janikowska Dyszka - FOTO 318
II Janikowska Dyszka - FOTO 317
II Janikowska Dyszka - FOTO 316
II Janikowska Dyszka - FOTO 315
II Janikowska Dyszka - FOTO 314
II Janikowska Dyszka - FOTO 313
II Janikowska Dyszka - FOTO 312
II Janikowska Dyszka - FOTO 311
II Janikowska Dyszka - FOTO 310
II Janikowska Dyszka - FOTO 309
II Janikowska Dyszka - FOTO 308
II Janikowska Dyszka - FOTO 307
II Janikowska Dyszka - FOTO 306
II Janikowska Dyszka - FOTO 305
II Janikowska Dyszka - FOTO 304
II Janikowska Dyszka - FOTO 303
II Janikowska Dyszka - FOTO 302
II Janikowska Dyszka - FOTO 301
II Janikowska Dyszka - FOTO 300
II Janikowska Dyszka - FOTO 299
II Janikowska Dyszka - FOTO 298
II Janikowska Dyszka - FOTO 297
II Janikowska Dyszka - FOTO 296
II Janikowska Dyszka - FOTO 295
II Janikowska Dyszka - FOTO 294
II Janikowska Dyszka - FOTO 293
II Janikowska Dyszka - FOTO 292
II Janikowska Dyszka - FOTO 291
II Janikowska Dyszka - FOTO 290
II Janikowska Dyszka - FOTO 289
II Janikowska Dyszka - FOTO 288
II Janikowska Dyszka - FOTO 287
II Janikowska Dyszka - FOTO 286
II Janikowska Dyszka - FOTO 285
II Janikowska Dyszka - FOTO 284
II Janikowska Dyszka - FOTO 283
II Janikowska Dyszka - FOTO 282
II Janikowska Dyszka - FOTO 281
II Janikowska Dyszka - FOTO 280
II Janikowska Dyszka - FOTO 279
II Janikowska Dyszka - FOTO 278
II Janikowska Dyszka - FOTO 277
II Janikowska Dyszka - FOTO 276
II Janikowska Dyszka - FOTO 275
II Janikowska Dyszka - FOTO 274
II Janikowska Dyszka - FOTO 273
II Janikowska Dyszka - FOTO 272
II Janikowska Dyszka - FOTO 271
II Janikowska Dyszka - FOTO 270
II Janikowska Dyszka - FOTO 269
II Janikowska Dyszka - FOTO 268
II Janikowska Dyszka - FOTO 267
II Janikowska Dyszka - FOTO 266
II Janikowska Dyszka - FOTO 265
II Janikowska Dyszka - FOTO 264
II Janikowska Dyszka - FOTO 263
II Janikowska Dyszka - FOTO 262
II Janikowska Dyszka - FOTO 261
II Janikowska Dyszka - FOTO 260
II Janikowska Dyszka - FOTO 259
II Janikowska Dyszka - FOTO 258
II Janikowska Dyszka - FOTO 257
II Janikowska Dyszka - FOTO 256
II Janikowska Dyszka - FOTO 255
II Janikowska Dyszka - FOTO 254
II Janikowska Dyszka - FOTO 253
II Janikowska Dyszka - FOTO 252
II Janikowska Dyszka - FOTO 251
II Janikowska Dyszka - FOTO 250
II Janikowska Dyszka - FOTO 249
II Janikowska Dyszka - FOTO 248
II Janikowska Dyszka - FOTO 247
II Janikowska Dyszka - FOTO 246
II Janikowska Dyszka - FOTO 245
II Janikowska Dyszka - FOTO 244
II Janikowska Dyszka - FOTO 243
II Janikowska Dyszka - FOTO 242
II Janikowska Dyszka - FOTO 241
II Janikowska Dyszka - FOTO 240
II Janikowska Dyszka - FOTO 239
II Janikowska Dyszka - FOTO 238
II Janikowska Dyszka - FOTO 237
II Janikowska Dyszka - FOTO 236
II Janikowska Dyszka - FOTO 235
II Janikowska Dyszka - FOTO 234
II Janikowska Dyszka - FOTO 233
II Janikowska Dyszka - FOTO 232
II Janikowska Dyszka - FOTO 231
II Janikowska Dyszka - FOTO 230
II Janikowska Dyszka - FOTO 229
II Janikowska Dyszka - FOTO 228
II Janikowska Dyszka - FOTO 227
II Janikowska Dyszka - FOTO 226
II Janikowska Dyszka - FOTO 225
II Janikowska Dyszka - FOTO 224
II Janikowska Dyszka - FOTO 223
II Janikowska Dyszka - FOTO 222
II Janikowska Dyszka - FOTO 221
II Janikowska Dyszka - FOTO 220
II Janikowska Dyszka - FOTO 219
II Janikowska Dyszka - FOTO 218
II Janikowska Dyszka - FOTO 217
II Janikowska Dyszka - FOTO 216
II Janikowska Dyszka - FOTO 215
II Janikowska Dyszka - FOTO 214
II Janikowska Dyszka - FOTO 213
II Janikowska Dyszka - FOTO 212
II Janikowska Dyszka - FOTO 211
II Janikowska Dyszka - FOTO 210
II Janikowska Dyszka - FOTO 209
II Janikowska Dyszka - FOTO 208
II Janikowska Dyszka - FOTO 207
II Janikowska Dyszka - FOTO 206
II Janikowska Dyszka - FOTO 205
II Janikowska Dyszka - FOTO 204
II Janikowska Dyszka - FOTO 203
II Janikowska Dyszka - FOTO 202
II Janikowska Dyszka - FOTO 201
II Janikowska Dyszka - FOTO 200
II Janikowska Dyszka - FOTO 199
II Janikowska Dyszka - FOTO 198
II Janikowska Dyszka - FOTO 197
II Janikowska Dyszka - FOTO 196
II Janikowska Dyszka - FOTO 195
II Janikowska Dyszka - FOTO 194
II Janikowska Dyszka - FOTO 193
II Janikowska Dyszka - FOTO 192
II Janikowska Dyszka - FOTO 191
II Janikowska Dyszka - FOTO 190
II Janikowska Dyszka - FOTO 189
II Janikowska Dyszka - FOTO 188
II Janikowska Dyszka - FOTO 187
II Janikowska Dyszka - FOTO 186
II Janikowska Dyszka - FOTO 185
II Janikowska Dyszka - FOTO 184
II Janikowska Dyszka - FOTO 183
II Janikowska Dyszka - FOTO 182
II Janikowska Dyszka - FOTO 181
II Janikowska Dyszka - FOTO 180
II Janikowska Dyszka - FOTO 179
II Janikowska Dyszka - FOTO 178
II Janikowska Dyszka - FOTO 177
II Janikowska Dyszka - FOTO 176
II Janikowska Dyszka - FOTO 175
II Janikowska Dyszka - FOTO 174
II Janikowska Dyszka - FOTO 173
II Janikowska Dyszka - FOTO 172
II Janikowska Dyszka - FOTO 171
II Janikowska Dyszka - FOTO 170
II Janikowska Dyszka - FOTO 169
II Janikowska Dyszka - FOTO 168
II Janikowska Dyszka - FOTO 167
II Janikowska Dyszka - FOTO 166
II Janikowska Dyszka - FOTO 165
II Janikowska Dyszka - FOTO 164
II Janikowska Dyszka - FOTO 163
II Janikowska Dyszka - FOTO 162
II Janikowska Dyszka - FOTO 161
II Janikowska Dyszka - FOTO 160
II Janikowska Dyszka - FOTO 159
II Janikowska Dyszka - FOTO 158
II Janikowska Dyszka - FOTO 157
II Janikowska Dyszka - FOTO 156
II Janikowska Dyszka - FOTO 155
II Janikowska Dyszka - FOTO 154
II Janikowska Dyszka - FOTO 153
II Janikowska Dyszka - FOTO 152
II Janikowska Dyszka - FOTO 151
II Janikowska Dyszka - FOTO 150
II Janikowska Dyszka - FOTO 149
II Janikowska Dyszka - FOTO 148
II Janikowska Dyszka - FOTO 147
II Janikowska Dyszka - FOTO 146
II Janikowska Dyszka - FOTO 145
II Janikowska Dyszka - FOTO 144
II Janikowska Dyszka - FOTO 143
II Janikowska Dyszka - FOTO 142
II Janikowska Dyszka - FOTO 141
II Janikowska Dyszka - FOTO 140
II Janikowska Dyszka - FOTO 139
II Janikowska Dyszka - FOTO 138
II Janikowska Dyszka - FOTO 137
II Janikowska Dyszka - FOTO 136
II Janikowska Dyszka - FOTO 135
II Janikowska Dyszka - FOTO 134
II Janikowska Dyszka - FOTO 133
II Janikowska Dyszka - FOTO 132
II Janikowska Dyszka - FOTO 131
II Janikowska Dyszka - FOTO 130
II Janikowska Dyszka - FOTO 129
II Janikowska Dyszka - FOTO 128
II Janikowska Dyszka - FOTO 127
II Janikowska Dyszka - FOTO 126
II Janikowska Dyszka - FOTO 125
II Janikowska Dyszka - FOTO 124
II Janikowska Dyszka - FOTO 123
II Janikowska Dyszka - FOTO 122
II Janikowska Dyszka - FOTO 121
II Janikowska Dyszka - FOTO 120
II Janikowska Dyszka - FOTO 119
II Janikowska Dyszka - FOTO 118
II Janikowska Dyszka - FOTO 117
II Janikowska Dyszka - FOTO 116
II Janikowska Dyszka - FOTO 115
II Janikowska Dyszka - FOTO 114
II Janikowska Dyszka - FOTO 113
II Janikowska Dyszka - FOTO 112
II Janikowska Dyszka - FOTO 111
II Janikowska Dyszka - FOTO 110
II Janikowska Dyszka - FOTO 109
II Janikowska Dyszka - FOTO 108
II Janikowska Dyszka - FOTO 107
II Janikowska Dyszka - FOTO 106
II Janikowska Dyszka - FOTO 105
II Janikowska Dyszka - FOTO 104
II Janikowska Dyszka - FOTO 103
II Janikowska Dyszka - FOTO 102
II Janikowska Dyszka - FOTO 101
II Janikowska Dyszka - FOTO 100
II Janikowska Dyszka - FOTO 099
II Janikowska Dyszka - FOTO 098
II Janikowska Dyszka - FOTO 097
II Janikowska Dyszka - FOTO 096
II Janikowska Dyszka - FOTO 095
II Janikowska Dyszka - FOTO 094
II Janikowska Dyszka - FOTO 093
II Janikowska Dyszka - FOTO 092
II Janikowska Dyszka - FOTO 091
II Janikowska Dyszka - FOTO 090
II Janikowska Dyszka - FOTO 089
II Janikowska Dyszka - FOTO 088
II Janikowska Dyszka - FOTO 087
II Janikowska Dyszka - FOTO 086
II Janikowska Dyszka - FOTO 085
II Janikowska Dyszka - FOTO 084
II Janikowska Dyszka - FOTO 083
II Janikowska Dyszka - FOTO 082
II Janikowska Dyszka - FOTO 081
II Janikowska Dyszka - FOTO 080
II Janikowska Dyszka - FOTO 079
II Janikowska Dyszka - FOTO 078
II Janikowska Dyszka - FOTO 077
II Janikowska Dyszka - FOTO 076
II Janikowska Dyszka - FOTO 075
II Janikowska Dyszka - FOTO 074
II Janikowska Dyszka - FOTO 073
II Janikowska Dyszka - FOTO 072
II Janikowska Dyszka - FOTO 071
II Janikowska Dyszka - FOTO 070
II Janikowska Dyszka - FOTO 069
II Janikowska Dyszka - FOTO 068
II Janikowska Dyszka - FOTO 067
II Janikowska Dyszka - FOTO 066
II Janikowska Dyszka - FOTO 065
II Janikowska Dyszka - FOTO 064
II Janikowska Dyszka - FOTO 063
II Janikowska Dyszka - FOTO 062
II Janikowska Dyszka - FOTO 061
II Janikowska Dyszka - FOTO 060
II Janikowska Dyszka - FOTO 059
II Janikowska Dyszka - FOTO 058
II Janikowska Dyszka - FOTO 057
II Janikowska Dyszka - FOTO 056
II Janikowska Dyszka - FOTO 055
II Janikowska Dyszka - FOTO 054
II Janikowska Dyszka - FOTO 053
II Janikowska Dyszka - FOTO 052
II Janikowska Dyszka - FOTO 051
II Janikowska Dyszka - FOTO 050
II Janikowska Dyszka - FOTO 049
II Janikowska Dyszka - FOTO 048
II Janikowska Dyszka - FOTO 047
II Janikowska Dyszka - FOTO 046
II Janikowska Dyszka - FOTO 045
II Janikowska Dyszka - FOTO 044
II Janikowska Dyszka - FOTO 043
II Janikowska Dyszka - FOTO 042
II Janikowska Dyszka - FOTO 041
II Janikowska Dyszka - FOTO 040
II Janikowska Dyszka - FOTO 039
II Janikowska Dyszka - FOTO 038
II Janikowska Dyszka - FOTO 037
II Janikowska Dyszka - FOTO 036
II Janikowska Dyszka - FOTO 035
II Janikowska Dyszka - FOTO 034
II Janikowska Dyszka - FOTO 033
II Janikowska Dyszka - FOTO 032
II Janikowska Dyszka - FOTO 031
II Janikowska Dyszka - FOTO 030
II Janikowska Dyszka - FOTO 029
II Janikowska Dyszka - FOTO 028
II Janikowska Dyszka - FOTO 027
II Janikowska Dyszka - FOTO 026
II Janikowska Dyszka - FOTO 025
II Janikowska Dyszka - FOTO 024
II Janikowska Dyszka - FOTO 023
II Janikowska Dyszka - FOTO 022
II Janikowska Dyszka - FOTO 021
II Janikowska Dyszka - FOTO 020
II Janikowska Dyszka - FOTO 019
II Janikowska Dyszka - FOTO 018
II Janikowska Dyszka - FOTO 017
II Janikowska Dyszka - FOTO 016
II Janikowska Dyszka - FOTO 015
II Janikowska Dyszka - FOTO 014
II Janikowska Dyszka - FOTO 013
II Janikowska Dyszka - FOTO 012
II Janikowska Dyszka - FOTO 011
II Janikowska Dyszka - FOTO 010
II Janikowska Dyszka - FOTO 009
II Janikowska Dyszka - FOTO 008
II Janikowska Dyszka - FOTO 007
II Janikowska Dyszka - FOTO 006
II Janikowska Dyszka - FOTO 005
II Janikowska Dyszka - FOTO 004
II Janikowska Dyszka - FOTO 003
II Janikowska Dyszka - FOTO 002
II Janikowska Dyszka - FOTO 001


text:
Z dziurōm[1] abo[2] bez? Idzie pedzieć[3], że to je tako filozofijoł ślōnski klōski. Joł[4] tam wia[5] jedno: ani Ōłma[6] Albina, ani Ōłma Ana żodnych[7] dziurōw we klōskach niy robiōły[8], niy robi ich moja Muter i niy byda robiōł[9] jo. W Polsce sie na nie gołdo[10] ślōnske, a tak po prołwdzie[11]– jak mi to ostatnio pedziała […]
Tag: #ziemniaki
Szałołt z brokuła, kartołfli i syra (Sałatka z brokuła, ziemniaków i sera)
Co potrza? 1 brokuł kartołfle[1]– tyla samo, wiela brokuła 250 gr abo i trocha wiyncy biołego syra 1 cebula połra[2] łeżek majōnezu (to już zależy łod tego, wiela[3] majōnezu lubicie) łyżeczka cukru i kapka łoctu[4] sōl i pieprz Cebula pokrejcie, wciepcie do jaki miseczki, posypcie cukrym i polyjcie łoctym- nabiere takego fajnego […]


text:
Linux
Kaszëbskô klawiatura dlô Linuksa
Kaszëbskô klawiatura je we wszëtczich nowich distribùcëjach ju bënë . Òsta òna zrëchtowónô ë zgłoszonô do freedesktop.org, przez naju (Michôła Òstrowsczégò ë Marka Kwidzińsczégò) w pòłowie 2006 rokù. Òd tegò czasu (przez aktualizacëjã nôslédnëch distribùcëjów) sta òna sã prakticzno ju dzélã wszëtczich ùniksowich sytemów. Aktiwòwanié ji taczé sómé jakno dlô kòżdegò jinegò jãzëka – wëdowiédzé ò tim dô baro wiele w sécë.
Przëmiôrë pòpùlarnëch linuksowich distriùcëjów zamëkającëch w se kaszëbska klawiaturã: Debian GNU/Linux – òd 4.0 (etch), Fedora – òd wersëji 8, OpenSUSE òd wersëji 10.2, Ubuntu (Edubuntu, Kubuntu, Ubuntu, Xubuntu) òd wersëji 7.04.


text:
Sezôn na szpargel niy je dugi[1] i bez to[2] trza go wykorzystać, ale żeby nôm się niy zmiyrzło[3] jedzynie yno uwarzonego[4], mogymy sie go tyż usmażić. Dołwno tymu[5] prziszoł żech[6] na taki recept[7] na szpargel w cieście ze piwym[8]. A jak już sie otworzymy take piwo do warzynia[9], to przeca niy zmarnujymy ty[10] reszty i […]
Miesiąc: Maj 2015
Klōski (Kluski śląskie)
Z dziurōm[1] abo[2] bez? Idzie pedzieć[3], że to je tako filozofijoł ślōnski klōski. Joł[4] tam wia[5] jedno: ani Ōłma[6] Albina, ani Ōłma Ana żodnych[7] dziurōw we klōskach niy robiōły[8], niy robi ich moja Muter i niy byda robiōł[9] jo. W Polsce sie na nie gołdo[10] ślōnske, a tak po prołwdzie[11]– jak mi to ostatnio pedziała […]
Gipkoł zōłza do nudli (Ekspresowy sos do makaronu)
Dzisiej czowiek nigdy niy mo szasu[1] (tak gołdała śp. Pani Liska, co to szybko jejźdźōła[2] na swojim kōłku[3] i niyroz[4] niy miała kedy poklachać[5], bo „niy miała szasu”). I jak nōm sie trefi[6] taki dziyń, kedy[7] niy mōmy szasu na nic, to moge[8] nōm[9] sie przidać tako gibkoł[10] zōłza do nudli. Raz, dwa, trzi i […]
Torta citrōłnowo (Tort cytrynowy)
Z tōm[1] tortōm to już eksperymyntuja[2] od jakegojś czasu- cojś może jeszcze kedy mi do łeba przidzie[3]– ale terozki[4] stanyło[5] na taki wersji. Ta torta je tako leko[6], niy za słodkoł, niy za kwaśno, że moja Muter i jyj kamratki[7] bōły bardzo zadowolōne. Co potrza? Biszkopt: 5 jajec 5 łeżek[8] mōnki pszynny 2 […]
Szpajza citrōłnowo ( polskiej nazwy brak ;) )
Mōmy[1] miejsiōnc maj, a w maju- tak dzisiej, jak i dołwniyj[2]– na Ślōnsku bōły kōmunie. A jak już sie komu trefiōł taki fajer[3], to musiała być na nim i szpajza[4]. I to niy jedna, yno połra zortōw[5]. Żeby sie dowiedzieć, jakoby tu narychtować[6] tako szpajza, spytoł żech sie kucharki, co to w swoim życiu- […]
Torta łorzechowo-szokoladowoł ze apfylzinōm (Tort orzechowo-czekoladowy z nutką pomarańczy ;) )
Jak wōm sie trefi jaki geburtstag[1], to takoł torta mołcie jak znaloz[2]. Niy powia, że niy ma z niōm[3] roboty, ale jak fajer[4], to fajer. Co potrza? 6 jajcōw 100 g łorzechōw 50 g mōnki pszynny[5] 50 mōnki kartołflanyj 140 g cukru 10 g proszku do pieczynioł 1 apfylzina[6] kapka wōdki Kryjma:[7] […]
Grochōwka (Grochówka)
Na pōniydziałek- jak komu niy łostało[1] nic z niydzieli- werciōłoby[2] sie uwarzić[3] cojś einfachowego[4], co by bōło tōnie- bo to sie czowiek wykosztowoł na tyn niydzielny łobiołd[5]– i nie trza by bōło mudzić[6] bez godzina. To je barzi taki eintopf[7] i jak zjycie porzōndny talyrz taki zupy, to sie nie bajecie[8] łoglōndać za drugim. […]
Szałołt z brokuła, kartołfli i syra (Sałatka z brokuła, ziemniaków i sera)
Co potrza? 1 brokuł kartołfle[1]– tyla samo, wiela brokuła 250 gr abo i trocha wiyncy biołego syra 1 cebula połra[2] łeżek majōnezu (to już zależy łod tego, wiela[3] majōnezu lubicie) łyżeczka cukru i kapka łoctu[4] sōl i pieprz Cebula pokrejcie, wciepcie do jaki miseczki, posypcie cukrym i polyjcie łoctym- nabiere takego fajnego […]
Karminadle abo klopse (Kotlety mielone)
Tych roztomajtych nazwōw[1] je tyla, że mało fto[2] je wszyske znoł[3]: karminadle, karbinadle, klopsy, klopse… Niyrozki to i na jedny ulicy ludzie inaczy na nie gołdali. U nos w dōma gołdali my klopse. I w dołwniejszych czasach to bōło take danie, co to sie je robiōło na sobota, a do nich nojlepi zawsze pasowoł […]
Szokoladowe babeczki (Muffiny brownies ;) )
Nierozki czowiek sie leży w dōma na kauczu[1], a tu nołgle[2] bezuch[3]. Co to robić, trza by co upiyc? Na take mômynty sôm te babeczki. Raz, dwa i leżôm na stole. Co potrza? jedna szokolada gorzko jedna szokolada mlyczno (jakbyjście chcieli to mogecie się wziôńć i 2 gorzke) 4 jajca 90 g cukru (jo […]


text:
Lwówek Śląski
- Agaty ze Lwówka Śląskiego
- Dzieje Lwówka Śląskiego
- Franciszkanie we Lwówku Śląskim
- Kościół i klasztor lwóweckich franciszkanów
- Legendy o Lwówku Śląskim i okolicy
- Mury obronne Lwówka Śląskiego
- Napoleon we Lwówku Śląskim
- Powiat lwówecki - powiatowa kulturalna piątka
- Ratusz we Lwówku Śląskim
- Sala Ślubów Lwóweckiego Ratusza
- Ratusz i stary rynek we Lwówku Śląskim
- Fryderyk Bernard Wernher we Lwówku Śląskim
- Muzeum - historia powstania i upadek
W przygotowaniu:
- J.A. Bossowski — Sala Ławy lwóweckiego ratusza.
- J.A. Bossowski — Wieża ratuszowa.
- J.A. Bossowski — Lwówecki ratusz.
- J.A. Bossowski — Kawiarnia Rycerska w lwóweckim ratuszu.
- J.A. Bossowski — Ratusz we Lwówku Śląskim. Monografia.
- J.A. Bossowski — Lwówecki ratusz na starej fotografii.
- J.A. Bossowski — Kościoły i wyznania we Lwówku Śląskim.
- J.A. Bossowski — Trzy dni we Lwówku Śląskim.
- J.A. Bossowski — Lwóweckie ciekawostki historyczne.
- J.A. Bossowski — Piastowie na Lwówku Śląskim.
- J.A. Bossowski — F.B.Wernher we Lwówku Śląskim.
- J.A. Bossowski — Aleksander Hrabia Fredro we Lwówku Śląskim.
- J.A. Bossowski — Lwówek Śląski. Słownik biograficzny.
- J.A. Bossowski — Mury miejskie.


text:
Fojerman
...now browsing by category
Fojerman – Stanisław Neblik z Rybnika
Fojerman – LIMERYKI / O pole i Na nogawicesobota, Kwiecień 5th, 2014
Fojerman – LIMERYKI / Na ptoszka i Na karasobota, Kwiecień 5th, 2014
Fojerman – LIMERYKI / Ło ku….ty/Na-kocianka/Bez szacunku/Bez wynikowsobota, Kwiecień 5th, 2014
Fojerman – LIMERYKI / Zakamuflowany i Na baniesobota, Kwiecień 5th, 2014
Fojerman – Było kedyś…środa, Styczeń 9th, 2013
Było kedyś…
Były kedyś taki czasy,
Jak żech mioł lot możno sześ,
Tyroł żech bez pola, lasy.
Grabowino, kaj żeś jes?
Mioł żech tukej swoji gniozdo,
Dzisio rosnōm na nim krze.
Żodym już go sam niy pozno.
Dyć w sercu coś bodzie mie.
Było kedyś taki miejsce,
Niy zostało pō nim nic.
Tōż wspōmniynia tyż se weźcie,
Żeby było lekszy żyć.
Fojerman
Fojerman – Na kamratówpiątek, Maj 25th, 2012
Na kamratów
Jednymu chłopu ze wsi Stodoły
Dycko we szynku kamraty przoły,
Jak stawioł piwo,
A teraz krziwo
Kożdy sie dziwo, jak zostoł goły.
Fojerman
Fojerman – O ślimoku, gliździe i kreciepiątek, Marzec 2nd, 2012
O ślimoku, gliździe i krecie
Roz ślimok i glizda poszły tak o weta:
Kery z nich dwóch piyrszy zaleci na meta.
Ta poważno sprawa trza rozsóndzić przeca,
Bezto se na syndzie zawołali kreta.
Ślimok z glizdóm stojóm gotowi na starcie
I kożdy chce ruszyć z miejsca, jak najwarciyj.
Kret im na poczóntek kiwnół swojóm łapóm
i sie tyn maratón już na dobre zaczón.
Z boku posiodały, myszy, bónki, mrowce
I jedyn szmaterlok przisiod tyż na trowce.
Kret, syndzia wyścigu, musi widzieć wszystko,
Bezto se na górka siod, na kretowisko.
A óni tak lecóm przed sia, wiela dychu
I wcale im ni ma żodnymu do śmiychu.
Ślimok sie ślimaczy, kełże wiela umi,
Glizda sie naciongo i kurczy jak gumin.
A tam z boku larmo, bo uciecha majóm
I ptoki na strómach sie z wiyrchu dziwajóm.
Już je prawie kóniec, już brakuje siyły,
Żodyn nie popuści, chce wypruwać żyły.
Z boku keryś wrzeszczy: ”glizda, glizda gazu!”
„Ślimok, ślimok, jeszcze !” A echo powtarzo.
Juz widać ta kryska, jeszcze ze dwa cale,
A tam za wygrano żodyn nie do wcale.
Ślimok sie nacióngo i wystawio czułki,
A glizda jak fedra, jak piynć cali rułki.
Dopadli do mety, minyli łeb w łeb,
A tam przi kibicach, aże wszystko wre.
Czekajóm na kreta, ciekawi, jak diosi,
Aż syndzia wyniki wyścigu ogłosi.
„Kto wygroł, kto piyrszy dolecioł do mety?”
A kret pado na to: „nie wiym, jo je ślepy.”
Fojerman
Fojerman – Kamelawtorek, Grudzień 20th, 2011
2011.10.22
Kamela
Czy wiycie wiela
Pukli mo kamela?
Ja?
Jedyn, abo dwa.
Fojerman


text:
Andryarczyk Dorota, Antczak Łukasz, Bednarska Irena, Blachowski Arkadiusz , Bloch Dariusz, Borys Zbigniew, Bosiacki Roman, Budzbon Rafael, Chełminiak Marek, Cytulski Tadeusz, Czachorowski Tomek, Czerwińska-Smagieł Jolanta, Dąbrowski Bogdan, Durczak Przemysław, Eliasz Kinga, Faszcza Agata, Gackowski Darek, Gębarowska Katarzyna, Grabowski Maciej , Holc Wojciech, Jeleński Jarosław, Jurkiewicz Witold, Kowalkowski Filip, Kramski Damian, Kuś Violetta, Machnikowska Jolanta, Machnikowski Marek, Malicka-Wasielewska Justyna, Malinowski Paweł, Markowski Tymon, Maziec Andrzej, Michalski Janusz, Nalewajk Piotr , Noniewicz Marek, Nowacki Jacek, Nowaczyk Łukasz, Pabijan Jarosław, Piasceki Krzysztof, Pruss Jarosław , Riegiel Jerzy, Romanowski Wojtek, Sauter Marcin, Sawicki Robert, Sumara Piotr, Szatkowski Krzysztof, Terlecki Piotr, Torzewska Angelika, Ulanowski Piotr, Wieczorek Piotr, Wojtasiewicz Arkadiusz, Woźniak Wojciech, ZbyZiel, Zegarliński Jerzy, Zdunek Wojciech, Żmijewski Tytus
Prezentacja bydgoskich fotografów


text:
Sezôn na szpargel niy je dugi[1] i bez to[2] trza go wykorzystać, ale żeby nôm się niy zmiyrzło[3] jedzynie yno uwarzonego[4], mogymy sie go tyż usmażić. Dołwno tymu[5] prziszoł żech[6] na taki recept[7] na szpargel w cieście ze piwym[8]. A jak już sie otworzymy take piwo do warzynia[9], to przeca niy zmarnujymy ty[10] reszty i […]
Tag: #szparagi
Szpargel ze holynderskōm zōłzōm i łososiym (Szparagi z sosem holenderskim i łososiem)
Co potrza? pynczek szparglu- biołego abo zielōnego (ale jak mołcie w dōma karlusa[1], co sie lubi pojejś, to taki pynczek-500g- to łon wciōngnie sōm, to sie lepi[2] kupcie dwa) wyndzony łosoś- joł tam nie wia[3], wiela Wy zjycie, mie i moji Babie[4] stykło 150 g Zōłza holynderskoł ¼ kostki masła 2 […]


text:
W lipcu upały, styczeń mroźny cały.
Jo se tak yno ćwicza,
Zbiyrom konsek do konska,
Jak to wszystko policza,
Możno styknie na ksionżka.
Dyć nima sztuka wydac,
Zostać przi tymu gołym,
Przeca tego nie byda
Rozdowoł pod kościołym.
Dyć jeszcze trza trynować,
Piykniejszych rymow szukac,
Oblykać wszystko w słowa.
Przedy mnom dlugo nauka.
Fojerman
Na ptoszka
Jedyn synek z miasta Toszka
Takigo małego mioł „ptoszka”.
Jak zejżoł frela,
To, choć niywiela,
Dyć jednak uros mu troszka.
Fojerman
Szpacyr
Wybroł żech sie dzisio na szpacyr, na Bania.
Jaki poł godziny dropoł żech sie na nia,
Na wietrze, w roztopie, tynoł żech w marasie.
Dyć roz za czas z łożka tyż kajś ruszyć trza sie,
Co by niy przirosły pleca do leżanki.
Dochtor koże dychać rabczański solanki,
Toż spinom sie dziynnie pod ta wielko gora,
Chocioż na zabiegi lepszy chodzić wola:
Masaże, jacuzzi, a inksze lasery.
Możno w sanatorium boł już tyż z Was kery?
Ciynżki je doprowdy życi pynzjonisty,
Lotać na zabiegi wszystki podle listy,
Na kuchnia, na obiod tyż choćby w zygarku.
Z jynzykym na wiyrchu lotać trza do parku,
Bo mi tam kozali pić ta woda słono.
Dyć mie sam do tego żodyn niy przekono.
Choćby sie i dochtor krziwo na mie dziwoł,
Jo wiym swoji: nima jak to piwo.
Fojerman
Na zdrowie
Tak se leja,
(Mōm nadzieja),
Jak z kokotka,
Nasza godka,
A Ty, człeku,
Se po leku
Niōn popijej,
Choćby tyjym.
Niych Ci słōży
Jak nojdłōżyj.
Tōż: Na zdrowie
Naszyj Mowie.
Fojerman
Chcieli my wszystkim, tyż „Gorolom” przipomniyć naszo fajno ślonsko godka
i tak sie urodzieło „Ślonskie Beranie”, Zaproszomy do czytanio listków o Katowicach
i inkszych miejscach Górnego Ślonska.
Listy Hyjdli (czyli Jadwigi) opisują fragmenty starych i nowych miejsc stolicy Górnego Śląska – Katowic.
Zapraszamy do ich czytania, a także do pisania.
Najciekawsze listy zamieścimy na stronach „Ślonskiego berania„
Niystety to „se już nie wraci”, a łod Ślonskigo Beranio sie właśnie zaczło nasze kamractwo internetowe i powstanie 1-go forum majlowego Ślonzoków z cołkigo świata. Po poru latach Forum sie porozbijało na pore mniyjszych grup i trwo do dnia dzisiejszego chocioż ze smutkiym cza pedzieć iże sie już niy trefiomy tak jak pore lot tymu to bywało, ale wiynkszość kamratów i kamratek do dnia dzisiejszego utrzymuje ze sobom kontakty.
Możecie sie powspominać archiwalne już strony ŚLONSKIGO BERANIO!
Sam na Laubie istnieje do dzisio 20 osobowe forum majlowe, chyntnych do zapisanio proszymy o kontakt.
Kożdy z wos niych nojprzod pozno,
Doporzondku swoje gniozdo.
Potym chałpy, pola, drzewa,
Stowy kościol, kolor nieba…
Trza ze swoim poczuć wiynzi,
A niy jak te gupie gynsi!
Bo na Ślonsku niy gyngajom
I na swoje uważajom!
Chociaż cudzy kraj zwiydzajom,
Swoim ino stronom pszajom.
Tu sie żyjom, tu miyszkajom
I na swojim umiyrajom!
Nocne spotkanie.
Wczoraj w nocy prziszłaś dó mje –
po cichu, niyspodziywanie, skrómnie,
tak dugo na Ciebie czekołech –
Twojym przijściym ucieszyłaś mje łogrómnie.
Widziołech Twoje kształty –
te Twoje małe górki i te wgłymbiynia,
byłaś piykno jak zawsze, niy do uwierzynia.
Na Twój widok czóns żech sie cały –
drgawków dostołech,
łostałaś tako gryfno jak Cie pamiyntołech.
Wiek Twój sie dló mje niy liczy,
moja miłość do Ciebie niy zno żodnyj granicy.
Czuć Cie nawet było – jesiynióm wóniałaś,
klajd ze zżółkniyntych liści łobleczóny miałaś.
Łoroz chciałaś mje łopuścić –
„Niy łodchodź! Łostóń przi mje!
Kochóm Cie i zawsze Cie kochać byda!” – ryczołech,
w tym momyncie sie łobudziłech –
myślołech że to było na jawie, a jo społech.
Ty mi śniłaś, marzyłech ło Tobie,
chciołech Cie mieć zaś przi sobie,
prziłaź czyńści dó mje –
Ty możesz wszystko robić zy mnóm,
TY MOJA UKOCHANO ŚLONSKO ZIYMIO.
Maly(Andy).
Marzynia
Spytołżech sie małych synków i malutki frelki,
Kim by chciały być, jak bydom już tak cołkiym wielki.
Piyrszy stanył Francik, pado: „Jo byda na TIR-ze
Jeździoł se po całym świecie, abo kajś sam bliżyj”.
Na to Antek jak niy wrzaśnie: „Francek, jak Ty autym,
To jo na rakiecie, bo jo byda kosmonautym!”
„Byda za farorza w Tychach!” „A jo za bramkorza!”
„Byda jeździoł na wywrotce!” „Jo gyszeft otworza!”
„Jo, jak tata, byda sztajgrym!” „A jo” – zaczon Tyjo-
„A jo zarozki po szkole póda na pynzyjo”.
Ciepli sie wszyjscy na Tyja, że on tak fanzoli.
Tyjo pado: „Jo tak yno… żebyście sie śmioli”.
No, toż cicho sie zrobioło, a tu Anka stowo:
„Jak już byda całkiym wielko, to byda krawcowo”.
„A jo póda na fryzjerka”. „Jo na sprzedowaczka”.
„Jo, jak mama, byda warzić”. „Jo chca być śpiywaczka”.
Spytołżech sie małych synków i malutki frelki,
Kim by chciały być, jak bydom już tak cołkiym wielki.
Kożdy przeca mioł marzynia, jak sie dzieckiym było.
Co padocie? Sie im spełni? A Wom sie spełniyło?
Olek


text:
I kadencja (lata 1990 – 1994)
Wójt - Ryszard Jaśkowski
Rada Gminy: Bagiński Edward, Bukowski Zdzisław, Chyc Elżbieta, Danowski Edmund, Grzymkowski Zdzisław, Karwowski Wiesław, Lubiński Telesfor, Maciorowski Tadeusz, Modzelewski Alfred, Nitkowski Stanisław, Popowski Wacław, Randzio Danuta, Rożyński Henryk, Skrodzki Czesław, Skrodzki Tadeusz, Szymkiewicz Jarosław, Zawistowski Marian, Żbikowski Edward
II kadencja (lata 1994 – 1998)
Wójt – Ryszard Jaśkowski
Rada Gminy: Cybula Jan, Gałązka Henryk, Grabowski Lucjan, Grzymkowski Zdzisław, Komosiński Antoni, Krukowski Waldemar, Kurkowski Władysław Błażej, Łajewski Jan Sławomir, Modzelewski Wojciech, Nitkowski Jan, Nowicki Tadeusz, Poniatowski Jan, Rożyński Henryk, Skibniewski Eugeniusz Lucjan, Skrodzki Tadeusz, Sosnowski Waldemar Tadeusz, Wiśniewski Ludwik, Żbikowski Jan
III kadencja (lata 1998 – 2002)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Borawski Jarosław, Borawski Mirosław, Gołąbek Grzegorz, Kowalewska Elżbieta, Łajewski Jan Sławomir, Łepkowski Sylwester, Mioduszewski Wojciech, Nitkowski Jan, Orłowski Wiesław, Płoński Mirosław, Przyborowski Eugeniusz, Skrodzki Tadeusz, Sokołowski Józef Sławomir, Sulewski Ryszard, Sulima Aleksander Józef, Szumski Heronim, Witkowski Kazimierz, Żebrowski Zbigniew
IV kadencja (lata 2002 – 2006)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Borawski Mirosław, Dąbrowski Jan, Gardocki Grzegorz, Gardocki Tadeusz, Gołąbek Grzegorz, Grabowski Lucjan, Gutowski Czesław, Nitkowski Jan, Orłowski Wiesław, Przyborowski Eugeniusz, Rydzewska Jadwiga, Szarnecki Mieczysław Stanisław, Szklarzewski Andrzej, Walicki Stanisław, Waszkiewicz Mirosław, Wróblewski Edward
V kadencja (lata 2006 – 2010)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Blaszko Marian, Borawski Mirosław, Dąbrowski Jan, Gardocki Grzegorz, Grabowski Lucjan, Gutowski Czesław, Kowalewska Elżbieta, Malinowski Krzysztof Sławomir, Organek Henryk, Szarnecki Mieczysław Stanisław, Szklarzewski Andrzej, Walicki Stanisław, Waszkiewicz Mirosław, Wróblewski Edward, Żabiński Mirosław
VI kadencja (lata 2010 – 2014)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Dąbrowski Jan, Gardocki Grzegorz, Gutowski Czesław, Kacprowski Waldemar, Kozikowski Janusz, Motus Marek, Nitkowski Jan, Organek Henryk, Polkowski Czesław, Szumska Elżbieta, Walczak Tadeusz, Waszkiewicz Mirosław, Witkowski Wiesław, Wróblewski Edward, Zalewski Stanisław
VII kadencja (lata 2014 – 2018)
Wójt – Stanisław Szleter
Rada Gminy: Bagiński Łukasz, Dąbrowski Jan, Gardocki Mariusz, Hołubiczko Irena, Motus Marek, Nitkowski Jan, Olszewska Ewa, Organek Henryk, Polkowski Czesław, Szumska Elżbieta, Walczak Tadeusz, Wróblewski Edward, Wysocki Sławomir Andrzej, Zwolińska Beata, Żabińska Aneta.