text:
Jurij Łušćanski z Budyšina ma přispomnjenje k přinoškej pod nadpismom „Dźěłaja na ekskluziwnym časopisu“ wozjewjenym w Serbskich Nowinach póndźelu, 23. apryla:
W artiklu čitarstwo na prěnjej stronje zhoni, zo dźěłaja „w Chorwatskej a Słowjenskej tuchwilu na časopisu wo Krabaće ...“ A zo „dźěła so z wulkim entuziazmom na nowym časopisu z mjenom Krabat Svet – Krabatowy swět ... Časopis ma w štyrjoch rěčach – w chorwatšćinje, słowjenšćinje, němčinje a jendźelšćinje – w třiměsačnym rytmusu wuchadźeć. Wězo běše tež serbšćina tema, Monika Bračika wuswětli. Tola za přełožk su pjenjezy trěbne, kotrež tuchwilu lědma dosahaja.“ Tak daloko citaty z nastawka, kotrymž so jara dźiwam. To rěka, zo serbšćina njeje ekskluziwna dosć za ekskluziwny časopis wo Krabaće, wo wosobje, kotraž je we Łužicy a w Serbach tak abo hinak skutkowała a zwotkelž so dźeń a bóle legenda wo nim do swěta nosy. A dale w SN zhonimy, zo „w přichodnym wudaću měł to potom hosćenc z Łužicy być“, potomnica Jana Šadowica rozkładuje. Prima, to nas wšitkich wjeseli, znajmjeńša to. Ale bohužel nic po serbsku.


c: text/html

text: Márquez to je sławny i zocny szlabikorz, jak nie kojarzysz tego kolumbijskigo autora to polecōm sie rozeznać 🙂 Jego opowiadania tułacze som krótki i pryndko sie czyto beztuż som dobre na wieczory kejsik ni ma za moc czasu na czytani. Jedyne co mi sie myni podobało to skłonność autora do uśmiercanio swoich bohaterów. Ale po prowdzie i tak opisuje wszystki historyje na tela ironicznie że człowiek sie brechto zamiast chełkać. Nikiere opowiadania som ganc absurdalne… Dramatu ni ma a za to kupa śmiychu i kapka rozmyśliwanio nad ludzkim żywotym, emocjami i sytuacjami kiere sie trefiajōm.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Serbiska akademija wědomosćow a wuměłstwa (SANU) je njedawno zdźěliła, zo je něhdyši profesor Běłohródskeje uniwersity Predrag Piper, wuznamny slawist kaž tež sorabist 10. septembra na prawdu božu wotešoł. Nimo jeho mjezynarodneje wuznamnosće we wšitkich slawistiskich centrach jeho wuspěšneho rěčespytneho dźěła dla, staj wón a jeho dźowka Danica, kotraž bě jedna ze stipendiatow Załožby za serbski lud na jednolětnym studiju na Instituće za sorabistiku w Lipsku, zhotowjerjej wulkeje online biblioteki serbsko-serbiskich kulturnych zwiskow Projekat Rastko – Luzica / Project Rastko – Lusatia z lěta 2002. Biblioteka wobsteji ze serbskich tekstow publicistow, serbskich spisowaćelow a spisowaćelkow, kotrež buchu do serbišćiny přełožene.
Bibliografija Predraga Pipera zapřija wokoło 198 wosebitych wudaćow, z kotrychž 31 su monografije, uniwersitne přiručki, bibliografije a přirjadowane wudaća, dwě přełoženej knize, 165 wudaćow wučbnicow a přiručkow za zakładnu a srjedźnu šulu (gymnazium) a wjace hač 400 bibliografiskich jednotkow su studije, přinoški prezentacije a dr.
Piper, kotryž je na mnohich wukrajnych uniwersitach wuwučował, bě mjez druhim sobustaw Serbiskeje akademije wědomosćow a wuměłstwow kaž tež předsyda Komisije za wuslědźenje gramatikaliskich strukturow słowjanskich rěčow Mjezynarodneho slawistiskeho komiteja. Bě čłon Maticy srpskeje.
Predrag Piper bě hromadźe z Nadu Dźordźević jedyn z najwjetšich tučasnych serbiskich spěchowarjow serbsko-serbiskich stykow. Dołhi čas wudźeržowaše wón zwisk ze sobudźěłaćerjemi Serbskeho instituta w Budyšinje. Je wjele mytow a wuznamjenjow dóstał. Njech je jemu zemja lochka.
V. Z.


text:
Mjeztym hižo pjaty raz wotměwa so wot wčerawšeho wječora hač do njedźele w braniborskim Gósćerazu (Groß Gastrose) pola Gubina łužiski klimowy camp. Kaž w minjenych campach dźe tam wo brunicu.
Gósćeraz (SN/JK). Wčera wječor je wjesny předstejićel Gósćeraza Wilfried Buder zahajił 5. łužiski klimowy camp. Hižo wot popołdnja přichadźachu tam zajimcy, kotřiž chcedźa so hač do njedźele zaběrać z brunicowym hórnistwom a móžnymi alternatiwami zmilinjenja brunicy. Wobdźělnicy z cyłeje Němskeje a europskeho wukraja rozjimuja na dźěłarničkach, ekskursijach a z protestnymi akcijemi wšitke campy přesahowacu temu brunica, alternatiwnymi energijemi a trěbnu strukturnu změnu we Łužicy.


text:
Přednošuje wo Gersdorfje
Halle. Konferenca wo zemjanskim angažemenće za čas pietizma z genderskeho wida wotměwa so wot dźensnišeho hač do soboty w Halle. Stawiznarka Lubina Malinkowa přednošuje tam wo skutkowanju hrabje Friedricha Caspera von Gersdorfa na dobro Serbow. Gersdorf bě w prěnjej połojcy 18. lětstotka šule za Serbow załožił, za wukubłanje serbskich fararjow so zasadźał a ćišć serbskich nabožnych spisow podpěrał.
Budyski eksponat w New Yorku
Budyšin/New York. Drjeworězba Albrechta Dürera z Muzeja Budyšin z lěta 1507 je nětko w New-Yorkskim Metropolitan Museum of Art widźeć. Dürer tworješe dohromady sydom mustrow za tekstilije jako drjeworězbu po předłoze Leonarda da Vincija. Jako jenička je wona w New Yorku Budyske wustajena, tamne jenož jako ćišć.
Wutupjene zwěrjata tu zaso su
Wosebity zešiwk Lětopisa wušoł
Budyšin. Dokumentacija „Die Aus- landsbeziehungen der Domowina zwischen 1950 und 1989“ je nětko jako wosebity zešiwk Lětopisa w LND wušła. W 1950-tych lětach wudźeržowaše Domowina kontakty k mjeńšinowym zwjazkam tež zapadneje Europy. Awtor Ludwig Ela dokumentuje při tym hranicy wukrajnych aktiwitow Domowiny a kak bě je knježerstwo NDR wobwliwowało.
Banku za „chudych“
Praha. Česká spořitelna, najwjetša banka Čěskeje republiki, chcyła kreditny institut za „chudych“ załožić. Tale „socialna banka“ měła poskićeć potuńšene posłužby tym wobydlerjam, za kotrychž su hewak njedocpějomne. Dotal njewědźa, kak ći tamni klienća projekt přiwozmu. Wšako maja za kontowe a dalše posłužby standardne tarify płaćić.
IG metal ma noweho šefa
SLA připóznaće žnjał
Biskopicy/Budyšin. Wjele připóznaća zdobyli su sej chórisća Serbskeho ludoweho ansambla z chórowymaj koncertomaj kónc tydźenja w Biskopicach a w Budyskim Serbskim muzeju. Pod hudźbnym nawodom Gabriele Donà a z klawěrnym přewodom Liany Bertók zanjesechu woni serbske kaž tež němske twórby romantiki a pózdnjeje romantiki.
List wjesneju předstejićerjow
Gósćeraz. Wjesna předstejićerjej Gósćeraza (Groß Gastrose) a Dubojc (Taubendorf) staj Zwjazkowy zličbowanski zarjad prosyłoj, naslědne kóšty přepołoženja zwjazkoweje dróhi B 112 za Janšojsku brunicowu jamu Vattenfalla pruwować. W lisće zličbowanskemu zarjadej wobaj dwělujetaj, zo wobhospodarjer jamy wšitke naslědne kóšty přewozmje.
Nowy sport blisko Łužicy
Rumburk. Prěnje certifikowane hrajnišćo „kopańcogolfa“ (jendźelsce „footballgolf“) je na horje Dymník pola Rumburka w Šluknovskim wuběžku. Tónle sport zwjazuje prawidła kopańcy a golfa – kopaja bul přez zadźěwki do jamkow. W awgusće su tam samo kopańcogolfowe mišterstwa Europy přewjedli.
Taflički za šćežki
Njebjelčicy. Z woznamjenjenjom pućowanskich šćežkow w Njebjelčanskej gmejnje je so wčera tamniša gmejnska rada zaběrała. Kaž krajinowa architektka Ilona Palme rjekny, móhła sej komuna nowe taflički po něhdźe 80 procentach ze zjawnych pjenjez spěchować dać. Předstajeny naćisk koncepta wopřijima tež městna k sedźenju podłu šćežkow.
Wšitko wěsće dale běži
Zhorjelc. Předewzaće Borbet, kotrež w Kodersdorfje pola Zhorjelca twornju za zhotowjenje zwjenow twari, njeliči z wuskutkami VW-skandala na stejnišćo. Wokomiknje njeje wo wičnej słabosći ničo pytnyć, měni jednaćel Reiner Dürkop. Zaměrnje přichodnych sobudźěłaćerjow dale wukubłuja. 400 ma tam jónu dźěłać.
Twarja nowe naměsto
Mužakow. K přerjadowanju namjezneho naměsta w Mužakowje započnu spočatk nowembra twarić. Wo přihotach a z tym zwjazanymi zaraćenjemi a wokołopućemi informowaše měšćanske zarjadnistwo wčera wobydlerjow. Naměsto chcedźa dospołnje nowe natwarić, štož so derje na wobchad do směra na Pólsku wuskutkuje.
Randall zapołoži přestawku
Něhdyši hotel wužiwać
Budyšin. Wokrjes Budyšin chce w něhdyšim Parkowym hotelu w Delnjej Hórce 150 ćěkancow zaměstnić. Hižo loni běchu wo tym wotwažowali. Wobhospodarić budźe dom firma Pro Shelter GmbH, kotraž ma zdobom socialne zastaranje ćěkancow zawěsćić. Prěni wobydlerjo přińdu spočatk nowembra.
Za zhromadne žiwjenje
Biskopicy. Wobydlerjo Biskopic a wokoliny móža so dźensa wječor wuznać za měrliwe zhromadne žiwjenje. Wšitcy zajimcy su přeprošeni we 18.30 hodź. do Chrystoweje cyrkwje k napominanskej straži za tolerancu. Wobydlerjo móža tež swěčku na wokno stajić, kaž wyši měšćanosta Holm Große (njestronjan) namołwja. Wječor ma być gesta witanja a wuraz za to, zo su tež tule ćěkancy akceptowani.
Z frakcije Lěwicy wustupił
Hornja Łužica přeproša
Poznań. Hornjołužiski zwjazk šesćiměstow wabi w Poznanju. Zhorjelc, Budyšin, Lubij, Kamjenc, Žitawa a Lubań předstajeja so z pućowanskimi poskitkami na wikach Tour salon. Jedne z ćežišćow su hodowne wiki. Nimo toho předstajeja tam nowu brošurku „Wo wikowarjach a knježkach“, w kotrejž so šesćiměsta jako pućowanske zaměry prezentuja.
Wabja za Pücklerowe parki
Bonn. Zwjazkowa wuměłstwowa hala w Bonnje chce klětu pokazać wustajeńcu wo parkach hrabje Pücklera w Mužakowje, Chćebuzu a Podstupimje-Babelsbergu. Předwidźane je přehladku w meji wotewrěć. Nimo njeje chcedźa na trěše hale zahrodu Pücklera zarjadować. Wustajeńca ma w zapadnych zwjazkowych krajach za Pücklerowe parki wabić.
Za škit bydlenjow
Choćebuz. Policija, statne rěčnistwo a rjemjeslnicy su za Choćebuz a wokrjes Srpjewja-Nysa škitne towarstwo załožili. Woni chcedźa přenajerjam a wobsedźerjam bydlenjow pomhać, domy a bydlenja lěpje před zadobywarjemi škitać. Dalše pokiwy dóstanu zajimcy pod www.zuhause-sicher.de.
EM bjez Nižozemskeje
Kontrola ma być
Drježdźany. Sakski zličbowanski zarjad předstaji dźensa swoju lětnu rozprawu. Loni bě zarjad wudawki swobodneho stata we wjacorych padach kritizował a pobrachowace planowanje zwěsćił. Zarjad napomina k jednotnemu postupowanju hladajo na wosebite zamóženja. Někotrym frakcijam sejma zarjad wumjetuje, frakciske pjenjezy wopak zasadźeć.
Čołmarjo su spokojom
Lubnjow. Mało muškow, połne čołmy a wjace turistow z wuchodneje Europy: Błótowscy čołmarjo su spokojom z minjenej sezonu. W Lubnowje je jězbu po Błótach 400 000 hosći zahajiło, telko kaž hižo loni. W Bórkowach njemóža čołmarjo tohorunja skoržić. Woni su 40 000 hosći po groblach wozyli. Problem čołmarjow je pobrachowacy dorost.
Češa pomhaja Madźarskej
Praha. Čěske knježerstwo schwali plan pomocy Madźarskej při wobstražowanju hranicy Schengenskeje unije. W prěnjej fazy chcedźa do Madźarskeje pósłać 25 wojakow z trěbnej techniku za natwar namjeznych barjerow. Ličba čěskich wojakow a policistow, pomhacych južnu mjezu Madźarskeje stražować, na něhdźe 150 do 200 rozrosć.
Prózdninski camp RCW
Bórk. 18 dźěći wobdźěla so na nazymskim prózdninskim campje Rěčneho centruma WITAJ, wotměwacym so wot dźensnišeho hač do pjatka w Bórku pola Budyšina. Šulerki a šulerjo dwurěčnych rjadownjow maja tam składnosć, w serbskej atmosferje swoje znajomosće rěče zesylnić kaž tež dalše dźěći w samsnej starobje zeznać.
„Šibałc“ z rekordom
Kamjenica. 19. mjezynarodny filmowy festiwal za młody publikum „Šibałc“ skónči so wčera w Kamjenicy z nowym rekordom wopytowarjow. Tak je sej dohromady něhdźe 15 500 ludźi 136 filmowych produkcijow z 50 krajow wobhladało. Europske myto za dźěćacy film dósta finska produkcija „Ricky Rapper a mudry Leonard“.
Trjebaja wjace policistow
Drježdźany. Sakske dźěłarnistwo policije alarmuje stat. Zastojnicy su njepřestajnje zasadźeni, a bjez dalšeho personala je wěstotne połoženje swobodneho stata akutnje wohrožene. Dźeń a wjac policistow je namocy wustajenych, tež přiběraceje ličby masowych bijeńcow w domach požadowarjow azyla dla. To zdźěli šef dźěłarnistwa Hagen Husgen.
Frodeno triatlon dobył
Nobelowe myto do Tuneziskeje
Oslo. Komitej za Myto Nobela w norwegskej stolicy Oslo spožči lětuše Měrowe myto narodnemu kwartetej dialoga z Tuneziskeje. Čłonojo dialoga su so nadměru za to zasadźeli, zo zawjedźe so w Tuneziskej pluralistiska demokratija. Za myto bě 227 wosobow z 49 organizacijow namjetowanych, tež zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU).
Jurij Koch w Lubinje čitał
Lubin. Ze swojeje knižneje nowostki „Der Kirschbaum“ je wčera Jurij Koch na Lubinskim hrodźe čitał. Zarjadowanje wuhotowachu dźěłowy kruh za Serbow we wokrjesu Dubja-Błóta zhromadnje ze Šulu za delnjoserbsku rěč a kulturu a Měšćanski marketing za turizm a kulturu (TKS). Mjez něhdźe 25 zajimcami běše tež krajny rada Stephan Loge (SPD).
Šmjaty wokoło knoćika
Nobelowe myto za literaturu
Stockholm. Lětuše Nobelowe myto za literaturu spožča běłoruskej žurnalistce a spisowaćelce Swetlanje Aleksijewičowej, zdźěli Šwedska akademija. W swojich knihach wěnuje so 67lětna wosebje katastrofam a wuskutkam rozpadowaceho ruskeho imperija. Lěta 2013 bu wona z Měrowym mytom němskeho knižneho wikowanja počesćena.
Kniha wulki zajim zbudźiła
Stróža. Něhdźe 40 ludźi je wčera na knižne předstajenje LND w Stróžanskim Domje tysac hatow přišło, hdźež čitaše Marko Grojlich ze swojeje nowostki „Mjez Křičom a Lubatu/Zwischen Lutherberg und Löbauer Wasser“. Wulki zajim překwapi tež hosćićelow. Mnozy dachu sej čitanku po zarjadowanju wot awtora signować.
Dokumenty za migrantow
Praha. W zwisku z cyłoeuropskej migraciskej žołmu přihotuja čěske statne zarjady ćišć dokumentow za potencielnych požadarjow wo azyl. Jedna so wo 100 000 wizumow EU, dale 30 000 dowolnosćow k přechodnemu a 20 000 k trajnemu přebywanju. Dźe wo prewentiwne přihoty; po tučasnych prognozach drje su ličby ćěkancow w Čěskej wo wjele mjeńše.
Prašak pola koni


text:
Mònegasczi jãzëk
Mònegasczi (mòn. munegascu) jãzëk, abò dialekt jãzëka ligùrsczégò - słëchô do romańsczégò karna jãzëków. Òn szlachùje za jitalsczim jãzëkã. To je rodnô mòwa Mònegasków (lëdzy z Mònaka), gôdô nią kòl 8400 lëdzy. Ùczą gò w szkòłach nimò, że nie je ùrzãdnim jãzëkã krôju, je nim francësczi.
Klasyfikacjô[edicëjô | editëjë zdrój]
Je partã jãzëków zôpôdnoromańsczëch. Mònagesczi szlachùje baro za genuisczim dialektã. Szlachùje téż za òksëtańsczim jãzëkã. Mònegasczi jak jinszë dialektë ligùrsczégò pòchòdzi z łacëżnë. Pò mònegaskù je terô gôdóné w nôrdòwozôpôdny Jitalsce ë półniowopòrenkòwy Francëje.


text:
Eintracht Frankfurt
Eintracht Frankfurt – mjymjecki klub fusbalowy xr Frankfurtu. Eintracht, kej śe tyż godo na tyn klub, groł we mjymjeckij Bundeslidze. Swoje szpile gro na Deutsche Bank Park we Frankfurće nad Mynym.
Znone fusbalery[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Alfred Pfaff - majster śwjata ze 1954 roku.
- Jürgen Grabowski - majster śwjata ze 1974 roku.
- Bernd Hölzenbein - majster śwjata ze 1974 roku.
- Uwe Bein - majster śwjata ze 1990 roku.
- Erik Durm - majster śwjata ze 2014 roku.
- Mario Götze - majster śwjata ze 2014 roku.
- Joachim Löw - majster śwjata ze 2014 roku.
Linki zewnyntrzne[edytuj | edytuj zdrzōdło]


text:
Biskopičanska dźěćaca a młodźinska syć je powšitkownowužitny a nadregionalnje připóznaty swobodny nošer młodźinskeje pomocy. K partneram słušeja tež serbske cyłki kaž Pawk.
Biskopicy (SN/mwe). Na konferencu wo najwažnišich předewzaćach a zarjadowanjach we wobłuku dobrowólnych socialnych słužbow, šulskeho socialneho dźěła, partnerstwow za demokratiju, mobilneho škita młodźiny a dyrdomdejskeho campa bě teamowy šef Biskopičanskeje dźěćaceje a młodźinskeje syće „KiJu-Netzwerk“ Andreas Mikus wčera nowinarjow přeprosył. K hižo wjelelětnym spušćomnym partneram słušeja tež serbske cyłki kaž młodźinske towarstwo Pawk, šule a zarjadnistwa w dwurěčnej kónčinje kaž tež młodźinske kluby, mjez druhim w Pančicach-Kukowje.
Wšako su mjez něhdźe 100 dobrowólnu słužbu wukonjacymi tež serbscy młodostni a wosebje woblubowany je pola dźěći z Ralbic a wokoliny kóždolětny dyrdomdejski camp při Němskopazličanskim wulkohaće. „To je městnosć za wjele aktiwitow, wotměny, kreatiwity – ale tež za wočerstwjenje, prawy dyrdomdej a wjeselo“, w flajeru mjez druhim rěka.


text:
Zmysł drustwa je hospodarske spěchowanje čłonow a serwis čłonam.
Banka
Što nas wot druhich skupin bankow rozeznawa?
Ludowa banka Raiffeisenowa banka Delnja Šleska eG je prawnisce samostatna drustwowa banka, kotraž słuša jeničce swojim čłonam. Čłonojo našeje banki su klienća a zdobom wobsedźerjo banki. Móža jako wobsedźerjo zasadne prašenja politiki našeho předewzaća wowliwować a při wažnych rozsudach sobu postajeć. Direktnje abo přez swojich zastupjerjow wola dohladowansku radu. Dohladowanska rada zasadźi jednaćela, kotryž banku wjedźe. Na zastupniskej zhromadźiznje podźělnikow rozprawjataj jednaćel a dohladowanska rada wo minjenym wobchodnym lěće.
Wo wužiwanju lětneho wuzbytka rozsudźa zhromadźizna zastupjerjow. Kóždy zastupjer ma jedyn hłós.
Jednotliwy podźěl na drustwje wučinja 105,00 euro.


text:
Charlie Chaplin
Sir Charles "Charlie" Spencer Chaplin, KBE (nar. 16 kwietnia 1889 we Lōndynie, um. 25 grudnia 1977 we Vevey we Szwajcaryji) – brytyjski aktōr i ryżyser czasōw niymygo kina, niyskorzij tyż źwiynkowych filmōw; producynt, scynarzista i kōmpozytōr filmowyj muzyki.
Biografijŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Narodziōł sie we Walworth w Lōndynie, w Angliji. Jigo fatrym bōł Charles Chaplin, a matkōm Hannah Harriette Hill (w sztwierci rōmskigo pochodzyniŏ[1]). Ôba byli aktōrami. Dali mu na miano Charles Spencer.
Ôjce wziōnli szajdōng hned po narodzyniu Charlesa, kery ôd tego czasu bōł fołdrowany ôd matki. Żyli we barzo ciynżkich warōnkach, przekludzali sie do corŏz myńszych izbōw. W 1896 roku matka niy poradziyła znŏjść roboty i trefiyli do przitułku. Niyskorzij społym ze bratym Sydney'ym skirz ciynżkij sztofowyj sytuacyje prziginiyńci byli do wziyńciŏ roboty w werkszteli autowyj w Lambeth. Po pŏru tydniach ôba przeniysiyni byli do Szkoły Siyrot i Biydnych Dziyci we Hanwell.
Charles i jigo brat kwatyrowali bez jedyn ôkres ze ślubnōm ôd fatra i jejich synkym, jednakōż byli tam źle traktowani (porzōnd drugŏ matka niy puszczała ich na noc do dōm) i wrōciyli do przitułku. Kedy Sydney z niygo wyszoł, wziōń robotã trōmbkŏrza na ausflugowym szifie. Po nawrocie zajōn sie Charlesym, co ôd dugszygo czŏsu radziōł sie sōm. Fater umrził skirz alkoholizmu, jak Charles bōł 12 rokōw mody, a matka przeszła nerwowe załōmanie i hned ôstała wrażōnŏ do lazarytu psychiatrycznygo w Cane Hill kole Croydon. Umarła w 1928 roku.
Chaplin piyrszy rŏz wystōmpiōł na binie w musicalu, kej bōł piyńć rokōw mody. Tego wieczora wystympowała jigo matka, a ôn czekoł na niã na zadku. Kedy niymocnyj matce głos sie straciōł i musiała do przerwać wystymp, dyrechtōr tyjatru wycis na binã Chaplina. Tedy synek napoczōn naśladować matkã, kerŏ wynauczyła go śpiywać i grać.
Za bajtla Chaplin porzōnd tydniami ôstŏwoł w becie skirz uwŏżnyj doległości, a nocōm jigo muterka siŏdała przi nim i ôdegrywała to, co działo sie za ôknym. W roku 1900, kej bōł jedynŏście rokōw mody, z dopōmocōm ôd brata dostoł rolã komicznygo kota w pantōmimie "Kopciuszek", we Hipodrōmie w Lōndynie. W 1903 roku ukŏzoł sie we grze Jim, A Romance of Cockayne. Hned niyskorzij dostoł swojã piyrszõ stałõ robotã - groł synka, co przedowoł cajtōngi w grze ô Sherlocku Holmesie. Rolã tã ôdegrywoł do roku 1906. Potym wystōmpiōł w programie Court Circus, a w dalszym roku bōł zaangażyrowany do programu Fun Factory. Podle regestōw imigracyjnych, przijechoł do Ameryki z trupōm Karno 2 paździyrnika 1912 roku. Tam ôstoł dozdrzōny ôd filmowygo producynta Macka Sennetta, kery ajnsztelowoł go do swojigo sztudia Keystone Film Company.
Chociŏż przōdzi Chaplinowi było ciynżko przifasować sie do knifu szpilaniŏ sztudia Keystone, hned stoł sie tam widziany. Mack Sennett znōmy bōł ze swojij spōntaniczności, a filmy produkowane we jigo sztudiu porzōnd niy miały scynariuszy. Sam ukŏzała sie szansa dlŏ Chaplina, kery mioł sroge talynta improwizacyje. Jak głosi powiarka, w jednym z filmōw Macka Sennetta chybiało gagów. Utrŏpiōny producynt kŏzoł Chaplinowi ucharakteryzować sie i zagrać bez narychtowaniŏ. Tyn wlecioł do garderoby, ôblyk nŏjgorsze ôblyczynie, jake tam znŏd i stworzōł postać Trampa, z kerōm permamynt je nŏjbarzij łōnczōny. Ta filmowŏ postać to ôsoba z manierami dżyntelmyna, ôblyczōnŏ we za mały szaket, za sroge galoty i strzewiki, z sztajfniŏkym na gowie a bambusowōm krykōm i fōnskym. We swojij autobiografiji Chaplin pisoł ô nim Dżyntelmyn, poeta, fabulŏk, samojednik, co sztyjc wyczekuje rōmantyczności i przigody. Chciołby wkludzić w pana (Macka Senneta) tuszynie, co je forszerym, muzykym, fyrstym, szpilerym w polo. A dyć niy pōmietŏ zebieraniym kipōw eli ôbkradaniym bajtli z bōmbōnōw.
W roku 1919 Charlie Chaplin sztartnōł sztudio United Artists społym ze Mary Pickford, Douglasym Fairbanksym i Davidym Warkym Griffithym. Chociŏż filmy ze źwiynkym stały sie postŏwōm kinymatografije hned po jigo wkludzyniu w roku 1927, Chaplin niy przeprził sie dō niygo aż do rokōw trzidziestych. Miyniōł, co źwiynkowy film skasyruje kinymatografijõ i kedy wszyjscy tworzili filmy ze źwiynkym, ôn zrychtowoł niyme Światła Wielgigo Miasta, kere były ôgrōmnym sukcesym.
Chaplin stworzōł choreografijõ i muzykã do filmu Światła Rampy z roku 1952, bōł śpiywŏkym w tytułowyj śpiywce do filmu The Circus z roku 1928. Jednōm z pŏru śpiywek napisanych ôd niygo je Smile, kerõ śpiywali miyndzy inkszymi Nat King Cole i Michael Jackson, co mioł talynt Chaplina we srogij zŏcy. Skuli na lewicowych przekōnań znŏd sie na tm. czŏrnym wykŏzie Hollywood.
Bōł hōnorowany mockōm nadgrōd, ôsobliwie pod kōniec swojij kariery. W 1975 roku dostoł Ôrder Brytyjskigo Impyriōm, a wrŏz z nim brytyjski szlachecki tytuł[2].
Umrził 25 grudnia 1977 roku we Vevey we Szwajcaryji i bōł pogrzybany na tamtyjszym smyntŏrzu. 1 marca 1978 dwōjka autowych mechaników, Polŏk Roman Wardas i Bułgar Ganczo Ganew porwali ciało ód Chaplina i fołdrowali za jigo powrōt kwoty 600 tys. frankōw szwajcarskich. 17 mŏja 1978 roku ciało ôd Chaplina było znŏdniynte skryte w polu kukurzicy kole Noville. Pogrzybano było je zaś, tym razym niy w ziymi, ale w betōngowym bloku ô rubości 1,8 metrōw[3].
Ôbranŏ filmografijŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Cruel, cruel love, 1914
- Tillie's Punctured Romance, 1914
- The Tramp, 1915
- The Vagabond, 1916
- The Kid, 1920; prymiera 1921
- The Gold Rush, 1925
- The Circus, 1928
- City Lights, 1931
- Modern Times, 1936
- Charlie Chaplin Cavalcade, 1938
- The Great Dictator, 1940
- Monsieur Verdoux, 1947
- Limelight, 1952
- A King in New York, 1957
Nadgrody[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- 1954: Światowŏ Nadgroda Pokoju
- 1972: Hōnorowy Oscar: za cołkõ prŏcã jako ryżyser i aktōr
Prywatne Życie[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Żyniōł sie sztyry razy:
- Mildred Harris (23 paździyrnika 1918 – 19 listopada 1920[4], szajdōng), syn Norman (nar. 1919, um. 3 dni po narodzyniu)
- Lita Grey (26 listopada 1924 – siyrpnia 1927[5], szajdōng), 2 synōw: Charles Jr. i Sydney (um. 3 marca 2009 w Kaliforniji)
- Paulette Goddard (1936 – 1942, szajdōng)
- Oona O’Neill, cera ôd dramaturga Eugene O'Neilla (16 czyrwnia 1943 do śmiyrci), 8 dziecek: aktōrka Geraldine, Michael, Josephine, Jane, Eugene, Victoria (nar. 1951), Christopher i Annette-Emilie.
Bibliografijŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Georges Sadoul: Charlie Chaplin : jego filmy i jego czasy. Filmowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1955.
Przipisy[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- ↑ Chaplin Ch. My Autobiography, s. 19
- ↑ Comic genius Chaplin is knighted - BBC
- ↑ Paul Donnelley 501 most notorious crimes Bounty Books, Lōndyn 2014. ISBN: 978-0-753725-98-6
- ↑ Glenn Mitchell, The Chaplin encyclopedia, B.T. Batsford, 1997, s. 126.
- ↑ Mitchell, The Chaplin encyclopedia, op. cit., s. 124.
- ISNI: 0000 0001 2121 3863
- VIAF: 14767533
- ULAN: 500330917
- LCCN: n79126907
- GND: 118520113
- NDL: 00435709
- LIBRIS: xv8b541g55nb3w2
- SELIBR: 45524
- BnF: 11896068m
- SUDOC: 026778432
- SBN: CUBV039362
- NLA: 35833702
- NKC: jn19990003802
- BNE: XX875586
- BNR: 000042121
- NTA: 070393915
- BIBSYS: 90079276
- CiNii: DA01801832
- Open Library: OL558937A
- NLP: A11784611
- OBIN: 30917
- NLI: 000030742
- PTBNP: 179101
- CANTIC: a10485259
- LNB: 000047791
- NSK: 000066021
- CONOR: 50680931
- BNC: 000040080
- WorldCat


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
W lěśe 2002 jo wudał polski slawist Rafał Leszsczyński mały dolnoserbsko-polski słownik, kotaryž jo był za krotki cas wupśedany. Něnto pśedlažy nowe wudaśe. Słownik z wěcej ako 6000 lematami jo myslony pśedewšym za polskorěcnych zajmcow, kenž kśě dolnoserbšćinu nawuknuś. Zrownju pak jo won wužytny za Dolnoserbow k wudospołnjenju polšćiny a ako pśełožowański słownick. Swojeje kompaktneje formy dla dostanjo wužywaŕ how praktisku pśirucnicu, kotaraž wobgranicujo se na nejwažnjejšy słowoskład za wšednu komunikaciju a aktiwne nałožowanje rěcy. Tomu zaměroju słužy teke pśedstajenje někotarych rěcnych wosebnosćow dolnoserbšćiny w zawoźe a konkretne pokazki za wugronjenje pla słowow ze znamješkom ó.


text:
Zběraja měnjenja k solarnym připrawam tež po elektroniskim puću
Slepo (AK/SN). W Slepjanskej zakładnej šuli „Dr. Marja Grólmusec“ zwěsćeja za přichodne šulske lěto 2021/2022 wjele naprašowanjow a wulku ličbu přizjewjenjow. To zdźěli wjesnjanosta Jörg Funda (CDU) na wčerawšim posedźenju tamnišeje gmejnskeje rady. „Wulki zajim překroča dwučarowosć“, wón rozłoži. „Spočatk januara smy k naležnosći widejokonferencu z krajnym zarjadom za šulu a kubłanje přewjedli. Tam so jasnje wujewi, zo krajny zarjad žanych přidatnych wučerjow njepřizwoli. Nimo toho nima šula žane dźěći z Braniborskeje, kaž na přikład z Lěska (Lieskau) pola Grodka, přiwzać.“ Stawiznisce pak słuša Lěsk k wosom wsam Slepjanskeje wosady, štož měli po słowach gmejny sobu wobkedźbować. „Rozmyslujemy wo tym, w přichodnym šulskim lěće třeću rjadownju 1. lětnika wutworić“, Jörg Funda podšmórny. „Krajny zarjad drje to wotpokazuje, chcemy pak so wo rozrisanje prócować.“


text:
Fryco Morling
Fryco Morling, nim. Friedrich Morling (roź. 9. oktobra 1894 w Depsku, wum. 27. junija 1974 teke w Depsku) jo był dolnoserbski kulturny procowaŕ, spěchowaŕ serbskego kulturnego žywjenja w Depsku, dopisowaŕ Nowego Casnika a serbskeje Pratyje.
Fryco Morling jo se naroźił ako sedyme góle Friedricha Morlinga, depšćańskego bura. Wót lěta 1908 jo se wukubłał w bjerowje pšawiznika. Wót 1919 jo źěłał ako zeleznicaŕ. We februarje 1946 jo słušał k załožarjam prědneje domowinskeje kupki w Chóśebuzu[1]. Pón jo domowinsku kupku teke w Depsku załožył.
Literatura[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Pětš Šurman, Fryco Morling z Depska – cas žywjenja wjelebocnje angažěrowany Serb, [w:] Pratyja 2015, b. 46–49.
Nóžki[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- ↑ Pětš Šurman, Fryco Morling z Depska – cas žywjenja wjelebocnje angažěrowany Serb, [w:] Pratyja 2015, b. 48.


text:
X Expedition (1985 – 1986)
Summer Crew: Władysław Danowski, Andrzej Gaździcki, Włodzimierz Kędra, Zenon Knyziak, Kazimierz Kobylecki, Antoni Tokarski, Ryszard Wrona
Wintering Crew: Zbigniew Cudek, Marian Dąbrowski, Edmund Dibowski, Marcin Ebert, Krzysztof Filcek, Wiesława Jachimiak, Anna Kołakowska, Edward Kołakowski (kierownik), Dominik Kowalski, Ireneusz Krawczewski, Marek Łotocki, Grzegorz Malanowicz, Grzegorz Matkowski, Andrzej Molek, Walter Niedbalski, Stanisław Wódka, Andrzej Wysocki
IX Expedition (1984 – 1985)
Wintering Crew: Stanisław Bilski, Leszek Chełmiński, Antoni Koszałkowski, Tadeusz Kowalski, Marek Kozłowski, Jerzy Królikiewicz, Jan Lemański, Włodzimierz Lubaszewski, Jan Łądka, Remigiusz Miłkowski, Andrzej Myrcha, Tadeusz Nowosad, Stanisław Rakusa-Suszczewski (tylko w rejsie), Jacek Siciński, Janusz Solka, Andrzej Tatur, Tadeusz Wojciechowski (kierownik), Remigiusz Zieliński, Stanisław Żdżyłowski
VIII Expedition (1983 – 1984)
Summer Crew: Stanisław Bańka, Zbigniew Cudek, Artur Gotówko, Małgorzata Mitek, Henryk Skiba, Kazimierz Szyda
Wintering Crew: Mirosław Bauer, Przemysław Czyszek, Aleksander Grzegorczyk, Anna Kołakowska, Edward Kołakowski, Jerzy Kułaszka, Ryszard Lusiński, Mieczysław Matusiak, Lucjan Nowosielski, Wiesław Oryszczak, Kazimierz Potrzebowski, Ryszard Stępnik (kierownik), Zbigniew Szczepaniak, Eugeniusz UstarbowskiVII Expedition (1982 – 1983)
Wintering Crew: Antoni Adamowski, Bohdan Czarnecki, Zbigniew Gałązka, Stanisław Kawka, Ryszard Ligowski, Aleksy Łukowski, Jerzy Malski, Stanisław Marszczek, Jerzy Saczewicz, Józef Szynaka, Lech Wiśniewski, Marek Zdanowski (kierownik), Jerzy Zieliński
VI Expedition (1981 – 1982)
Wintering Crew: Andrzej Bortkiewicz, Jan Grabiec, Andrzej Lewandowski, Donat Rzążewski, Jan Swołek, Paweł Symonowicz, Ryszard Wróblewski (kierownik), Bogdan Zieliński, Krzysztof Zieliński
V Expedition (1980 – 1981)
Summer Crew: Eugeniusz Bieniasiewicz, Krzysztof Birkenmajer (kierownik), Andrzej Cieślak, Władysław Danowski, Andrzej Gaździcki, Ryszard Gradziński, Józef Grzybowski, Edward Kołakowski, Józef Kraś, Wojciech Kurzyński, Kazimierz Lachowicz, Roman Marks, Zdzisław Musialski, Szczepan Porębski, Tomasz Radomyski, Krzysztof Rolnicki, Tadeusz Sygit, Antoni Szymański, Krystyna Wiktor, Lech Wiśniewski, Ryszard Wrona
Wintering Crew:
Jan Dróżdż, Tomasz Ernst, Kazimierz Insiński, Jerzy Kamiński, Marek Kardelewski, Czesław Kasprzak, Marian Klimkiewicz, Dominik Kowalski, Włodzimierz Ławacz, Paweł Majewski, Stefan Misiaszek, Henryk Nowak, Bogusław Radzimiski, Roman Rafiński, Lech Rościszewski (kierownik), Maciej Rzepecki, Ryszard Tokarczyk, Sławomir Wróblewski, Maciej Zawadzki
IV Expedition (1979 – 1980)
Summer Crew:
Zbigniew Cudek, Barbara Cygan, Jacek Czaplicki, Krzysztof Czuba, Edmund Dibowski, Gerard Drewa, Jacek Goździewicz, Hanna Jackowska, Antoni Janasek, Bronisław Kajdański, Marian Kapica, Tadeusz Klimaszyk, Zdzisław Kluza, Andrzej Kozik, Jacek Kryst, Hanna Krzyżaniak, Leszek Książkiewicz, Andrzej Kutner, Edward Lamprecht, Tomasz Linkowski, Edmund Maj, Mieczysław Matusiak, Andrzej Myrcha (kierownik), Ryszard Ochyra, Andrzej Paulo, Stanisław Pietr, Joanna Pilarska-Obojska, Piotr Presler, Alana Puchalska, Zbigniew Rubinowski, Magdalena Świerszcz, Andrzej Tatur, Jan Taylor, Anna Tokarska, Antoni Tokarski, Magdalena Tulli, Ryszard Ułamek, Tadeusz Wojciechowski, Jacek Zalewski, Stanisław Żdżyłowski
Wintering Crew:
Czesław Augustyn, Jan Berendowski, Wojciech Chudzyński, Ryszard Gutkowski, Ryszard Halba, Bolesław Jabłoński, Jerzy Kaszubowski, Józef Krasakiewicz, Jerzy Komorowski, Andrzej Maciążek, Grzegorz Marczak, Eugeniusz Moczydłowski, Wojciech Nurkiewicz, Kazimierz Potrzebowski, Zygmunt Rawa, Jacek Rożyński, Jan Styczyński, Jerzy Szyłak-Szydłowski, Aleksander Wasilewski, Józef Weiss
III Expedition (1978 – 1979)
Summer Crew:
Czesław Augustyn, Krzysztof Birkenmajer, Janusz Błaszyk, Krzysztof Cielecki, Andrzej Drapella, Krzysztof Dramiński, Kazimierz Furmańczyk, Andrzej Gaździcki, Bolesław Jabłoński, Anna Jakubiec-Puka, Leokadia Jarecka, Jerzy Kamiński, Zdzisław Kluze, Józef Kokot, Kazimierz Kondal, Józef Kopyszko, Juliusz Kowalewicz, Zbigniew Krysa, Wiesław Krzemiński, Dorota Kulesza-Lipka, Lechosław Kumoch, Wojciech Kurzyński, Józef Litwin, Wiesław Maczek, Andrzej Marsz, Małgorzata Mitek, Bogusław Molski, Mieczysław Naruszewicz, Władysław Parzygnat, Kazimierz Pęcherzewski, Jacek Piasecki, Zbigniew Pruszak, Włodzimierz Puchalski, Stanisław Rakusa-Suszczewski (kierownik), Krzysztof Rolnicki, Ryszard Samp, Wiktor Saporowski, Marian Spera, Wojciech Stan, Zygmunt Szafrański, Jerzy Szmurło, Waldemar Sztando, Ewa Śmiałowska, Antoni Tokarski, Adam Urbanek, Jerzy Winiecki, Michał Wojciechowski, Konrad Woś, Franciszek Woźniak, Jerzy Wytrykus, Ryszard Wyrzykowski, Maciej Zawadzki, Bogdan Zieiiński, Stanisław Żdżyłowski
Wintering Crew:
Andrzej Cieślak, Jan Cylka, Józef Domaszuk, Tadeusz Górski, Paweł Kiciński, Henryk Kopczyk, Marian Krahel, Maciej Lipski, Lucjan Nowosielski, Maciej Rembiszewski (kierownik), Andrzej Ruta, Jerzy Speil, Ryszard Stępnik, Jan Swołek, Tadeusz Szybiak, Jan Terelak, Zbigniew Tyksiński, Longin Wójcik, Marek Zdanowski, Krzysztof Zdzitowiecki, Krzysztof Zieliński.
II Expedition (1977 – 1978)
Summer Crew:
Bolesław Arapinowicz, Stanisław Baranowski, Krzysztof Birkenmajer, Ryszard Bojanowski, Zygmunt Catewicz, Juliusz Chojnacki, Ryszard Czajkowski, Aleksander Dargiewicz, Jerzy Dera, Roman Firlej, Marek Głowacki, Witold Gruszka, Ryszard Hapter, Anna Jackowska, Jerzy Jasnorzewski, Mirosław Jonasz, Jerzy Kaszubowski, Wojciech Kittel, Tadeusz Klimaszyk, Elżbieta Kopczyńska, Józef Kowalewski, Kazimierz Krajewski, Michał Kubik, January Kuc, Gerard Kuropatwa, Henryk Kurek, Krzysztof Kwarecki, Zbigniew Lauer, Józef Machulak, Ryszard Malinowski, Zdzisław Matusiak, Andrzej Molek, Andrzej Myrcha, Jerzy Olszewski, Jan Pahlke, Grzegorz Pazderski, Lech Rościszewski, Ryszard Różczka, Jerzy Rybacki, Józef Sadoń, Czesław Sikorski, Andrzej Skowroński, Marian Spera, Ryszard Sudowski, Piotr Świercz, Magdalena Świerszcz, Jerzy Szmurło, Teresa Węgleńska, Andrzej Wągrzyn, Bogdan Woźniak, Jacek Zalewski, Maciej Zawadzki, Stanisław Żdżyłowski.
Wintering Crew:
Marian Derda, Tomasz Dubicki, Jan Jucha, Stanisław Kontowicz, Tadeusz Kowalski, Wiesław Kowalski, Lechosław Kumoch, Aleksy Łukowski, Jerzy Musioł, Włodzimierz Ogrodowczyk, Roman Rafiński, Janusz Solka, Antoni Szymański, Karol Teliga, Jerzy Uznański, Maciej Seweryn Zalewski (kierownik), Andrzej Zbroszczyk, Andrzej Zieliński, Eugeniusz Zieliński.
I Expedition (1976 – 1977) i Budowniczowie Stacji “Arctowski”
Summer Crew:
Zdzisław Antoniak, Mieczysław Badzio, Henryk Banaszak, Józef Białogoński, Ryszard Czajkowski, Czesław Czynajtis, Andrzej Fijałkowski, Roman Firlej, Henryk Frankowski, Stanisław Gawron, Józef Gielniak, Janusz Głowacki, Stanisław Grzyb, Henryk Grzybek, Bogusław Jakubowski, Michał Jażewicz, Ryszard Kaczorowski, Jerzy Kamiński, Stefan Kaleta, Romuald Klepacki, Henryk Kopczyk, Janusz Kosiarski, Zbigniew Kowalewski, Jerzy Kruk, January Kuc, Stanisław Kuzin, Włodzimierz Ludowich, Jacek Mach, Zdzisław Matusiak, Stanisław Michalik, Józef Murański, Stanisław Mysiak, Maciej Ostrowski, Zygmunt Paluszkiewicz, Tadeusz Pałka, Leszek Pietkiewicz, Mieczysław Piróg, Romuald Płoszyński, Stanisław Rakusa-Suszczewski (kierownik), Zygmunt Reszke, Lech Rościszewski, Bogusław Różański, Jerzy Rybacki, Zbigniew Serwin, Marian Skowron, Andrzej Skowroński, Ryszard Szafirski, Jerzy Świątek, Włodzimierz Tudorowski, Wiesław Wiórkiewicz, Mirosław Wiśniewski, Franciszek Wróbel, Marian Zakrzewski, Tomasz Zgryżniak, Krzysztof Zdzitowiecki, Władysław Zubowicz
Wintering Crew:
Leopold Dutkiewicz, Kazimierz Fedak, Czesław Golec, Hieronim Grabczyński, Witold Gunia, Jerzy Halter, Józef Jersak (kierownik), Andrzej Kuncewicz, Antoni Kuntze, Kazimierz Mazur, Alojzy Mirski, Piotr Presler, Andrzej Radomski, Tadeusz Szczepanowski, Aleksander Szmat, Józef Wójcik, Krzysztof Zubek, Czesław Żukowski, Tomasz Żukowski


text:
Nošerjo šulow spytaja swojej zamołwitosći nastupajo inkluziju zbrašenych wotpowědować
WSakskej mamy najwšelakoriše móžnosće, zbrašenych šulerjow abo šulerjow, kotřiž wosebite spěchowanje trjebaja, we wšelakich šulskich formach kubłać. Zwjetša wšak potrjechene dźěći na spěchowanske šule chodźa. Nimo toho pak poskićeja jim, wuknyć zhromadnje z njezbrašenymi šulerjemi na zakładnych a wyšich kubłanišćach. Tónle zjaw je dźeń a normalniši tež na šulach w dwurěčnym rumje. We wšědnej zhromadnosći skrućeja so socialne kmanosće kaž tež wosobina šulerjow, njewotwisnje wot ćělneho abo duchowneho stawa.


text:
We wobłuku najwšelakorišich zarjadowanjow w zwisku ze 750. róčnicu Wojerec přewjedźechu tam nětko projekt, w kotrymž zaběrachu so studenća ze zwiskom mjez starym a nowym městom.
Wojerecy (AK/SN). Mosty twarić mjez starym a nowym městom rěkaše hesło lětnjeje šule, kotraž je angažowanych studentow architektury dwaj tydźenjej hromadźe wjedła. „Běchu to jara intensiwne dny“, zjima profesorka na Darmstadtskej uniwersiće dr. Nina Gribat na wotewrjenju wustajeńcy z wuslědkami zetkanja. Swoje doktorske dźěło bě wona hižo w lěće 2010 měšćanskemu přetwarej we Wojerecach wěnowała.


text:
Wikipedyjo:Zajty do wyćepańo/Archiwum
Zlatan Ibrahimović
We uobecnyj formje do wyćepańo. Krol111 kontakt 00:28, 8 gru 2021 (CET)
Sztam gyszeft
Definicyjo ńy je jasno. Ńy je wiadome czym je recht perzōnalium. Krol111 kontakt 02:08, 8 gru 2021 (CET)
Loncetla
Do wyciepniyńciŏ. Nic w tym haśle niy ma, styl choby ze bloga ôd ōpy, złŏ adresa, bo winno być Lōncetla abo Lůncetla. --Uostofchuodnego (dyskusyjo) 23:53, 30 siy 2019 (CEST)
- Je sam definicyjo lōncetli, beztuż jakiś tam wert artikel podug mie mo. Krol111 kontakt 22:02, 30 kwi 2021 (CEST)
Polandball
Małowjela popularny necowy mem, artikel wyćepany ze inkszych nojwjynkszych wikipedyji, podle kerych je to cross wikispam lb. polsko dyskusyjo we tyj sprawje Krol111 kontakt 21:26, 30 lis 2013 (CET)
- przepraszam za mój język. co do meritum, hasło jest crosswiki spamem - artykuł został w przedziwny sposób wrzucony przez jednego użytkownika na blisko 90 wersji językowych. ten sztuczny tłok miał dowodzić encyklopedyczności i fenomenu. tymczasem w kwietniu i maju 2012 roku został niezależnie usunięty z pięciu największych wikipedii: angielskiej, francuskiej, włoskiej, holenderskiej i niemieckiej. we wrześniu 2013 roku niezależnie od innych edycji został usunięty też z polskiej wikipedii. artykuł rozdmuchuje jakąś nieistotną sprzeczkę internetową w której uczestniczył jakiś Polak robiąc z tej sprzeczki powód do ksenofobicznych zachowań (np. w tych żartach ośmiesza się polskich wikipedystów pokazując jak taplają się w kale). wikipedia ma podawać wiedzę a nie służyć rozstrzyganiu sporów pomiędzy uczestnikami for internetowych. - John Belushi (dyskusja) 21:48, 30 lis 2013 (CET)
- Ńy staruj śe, @John Belushi, poradzymy polsko godka spokopić. :) Som'ech to tuplikowoł a już wuůnczas ńy bůł'ech echt pewny, aby je to yncyklopedyczno tyjma. Trocha uo tym pisali we cajtůngach a po Internecu, nale widźi mi śe aże to bestůż co autor festylńy spamowoł tym kaj śe ino dało. Ńy ma to problym aże je do lo kogo uoszkliwe, komu angrify robi abo kogo za bozna, tyż wuůnczas, jakby to bůło skiż nacyji. Problyma je eli je to na tela popularne a mo na tela srogi ajnflus, coby bůło yncyklopedyczne podle prawideł Wikipedyji. A na tyn czos zdo mi śe, co ńy, a tak samo uznali na nojsrogszych Wikipedyjach, co ale ńy ma do nos uobowjůnzek coby tak samo wyćepać jak uůne, nale dowo do myślyńo. Cuzamyn do kupy, jeżech leko na wyćepać. Lajsikonik (dyskusja) 14:59, 1 gru 2013 (CET)
- Wyćepano, Polandball mo ino uůn. 1,650,000 wyńikůw we sznuparce Google, a poza internecowymi komiksůma ńikej ńy wystympuje. Trudno tyż nojść jakoś zajta zwjůnzano ze tym memym, kero ńy pochodźi uod jigo twůrcy, ańi projektůw wiki. Po czaśe 24h zgłoszyńe uostańy przeńeśůne do archiwum Krol111 kontakt 19:36, 1 gru 2013 (CET)
- Ńy staruj śe, @John Belushi, poradzymy polsko godka spokopić. :) Som'ech to tuplikowoł a już wuůnczas ńy bůł'ech echt pewny, aby je to yncyklopedyczno tyjma. Trocha uo tym pisali we cajtůngach a po Internecu, nale widźi mi śe aże to bestůż co autor festylńy spamowoł tym kaj śe ino dało. Ńy ma to problym aże je do lo kogo uoszkliwe, komu angrify robi abo kogo za bozna, tyż wuůnczas, jakby to bůło skiż nacyji. Problyma je eli je to na tela popularne a mo na tela srogi ajnflus, coby bůło yncyklopedyczne podle prawideł Wikipedyji. A na tyn czos zdo mi śe, co ńy, a tak samo uznali na nojsrogszych Wikipedyjach, co ale ńy ma do nos uobowjůnzek coby tak samo wyćepać jak uůne, nale dowo do myślyńo. Cuzamyn do kupy, jeżech leko na wyćepać. Lajsikonik (dyskusja) 14:59, 1 gru 2013 (CET)
If I Were a Boy
Czym Wikipedyjo ńy je? Ńy je katalogym. A we artiklu je yno mjano singla a tracklista. Lajsikonik 08:06, 28 kwj 2009 (UTC)
- Wyćepać. Take katalogowańy już mje mjerźi, podańy na przekludzańy sam traklistůw uod ruskij Wikipedyje :/ Timpul godka 13:35, 28 kwj 2009 (UTC)
- Uostatńi roz żech co dopisoł, za en.wiki. Nastympnym razem wyćepna. Lajsikonik 05:00, 30 kwj 2009 (UTC)
Wikipedyjo:Projekty/Fany
Ńikt ńy bjere udźou we tym projekće, a wola śe zapytać zaczym wyćepna. Timpul godka 10:37, 23 śyr 2008 (UTC)
- Projektůw poćepńyntych śe ńy usuwo yno archiwizuje. Inkšo sprawa, co jo by rod wyćepywou artikle ze zorty "je na wjyrchu takij, a na spodku uonakij farby". Kůń, jaki je, koždy widźi. Nale ńy wyćepuja yno poprowjom. ;) Lajsikonik 10:42, 23 śyr 2008 (UTC)
- Jyno tyn projekt ańi ńy uostou štartńynty. Timpul godka 10:43, 23 śyr 2008 (UTC)
- Jo ch'tyn projykt zuonacou. PO prowdźe ńy wjym po kigo. Na raźy ńy ma sam pu jakymu dowac projektów, wjync jeli chceće to wyćepće. ◄Ozi64► a uůnygo godka 12:00, 23 śyr 2008 (UTC)
SC Eiche Domb
Wikipedyjo ńy je katalogym. A sam ńy momy uopisane žodnych sukcesůw. Uo zdřůduach ańi ńy godom. Tak jak je terozki, je do wyćepańo. Lajsikonik 08:39, 22 lip 2008 (UTC)
- Poparće dotůnd jak ńy mo zdřůduůw. Timpul godka 09:19, 22 lip 2008 (UTC)
- Yno dodać zdřůdua, ńy třa wyćep[ywać. ◄Ozi64► a jigo godka 12:43, 22 lip 2008 (UTC)
- Nale to je tyn som ferajn: Důmb Katowice, a styknyuoby překerowańy. Lajsikonik 12:57, 22 lip 2008 (UTC)
- Jak tak to redirektować ◄Ozi64► a jigo godka 15:15, 22 lip 2008 (UTC)
- Nale to je tyn som ferajn: Důmb Katowice, a styknyuoby překerowańy. Lajsikonik 12:57, 22 lip 2008 (UTC)
- Yno dodać zdřůdua, ńy třa wyćep[ywać. ◄Ozi64► a jigo godka 12:43, 22 lip 2008 (UTC)
Wikipedyjo:Tumačeńy/Ruch_Światuo-Žyće
- bo žech zrobiou byk we nazwje i je tyž: Wikipedyjo:Tumačeńy/Ruch_Śwjotuo-Žyće - co je dobro nazwa Spliner godka
Leonardo da Vinci
Artikel (krům pjyrszygo akapitu) je napisany polskům godků, jino że we naszyj pisowńi. Podug mjy take artikel trza wyćepywać - coby artikel sam mjoły wysoko jakość, a ńy take cope-past na tuplikorz. Ńy coł'ech dować {{rw}}, skiż tygo, co je to kwestyjo dyskusyjno. ◄Ozi64► a uůnygo godka 13:33, 6 kwj 2009 (UTC)
- Widza, co'śće rozmowńi... ◄Ozi64► a uůnygo godka 14:53, 20 kwj 2009 (UTC)
- Bajstlować, ńy wyćepywać. Kaj je szporobliwość? A krům tego, namawjomy coby wćepywać take artikle (můmy szablůn {{trocha}}), a terozki mjeli by my iść w drugo strůna? Lajsikonik 20:15, 20 kwj 2009 (UTC)
Chujowo Gůrka
Brak wiarygodnych źródeł. Picus viridis 19:07, 26 moj 2009 (UTC)
- [1], [2] a inksze. Lajsikonik 19:38, 26 moj 2009 (UTC)
- Zdrzůdła dodane, muster symńynty. Lajsikonik 22:10, 27 moj 2009 (UTC)


text:
W tymle zwisku piše Rebecca Haertel z Berlina nawjazujo na přinošk „,Wukrawjenje‘ strachi wubudźa“ we wudaću SN 19. awgusta:
Z wobžarowanjom sym čitała, zo hrozy strach, zo Serbske Nowiny personelnych problemow dla zańdu. Wot kónca lěta 2021 čitam tute wulkotne nowiny. Wone pomhaja mi jara při nawuknjenju serbšćiny. Sym za wosom měsacow přez nje telko přinawuknyła – gramatisce a při polěpšenju słowoskłada.
Abonowanje SN běše za mnje spočatnje wulke wužadanje, wšako sej dołhi čas njemyslach, zo je moja serbšćina dobra dosć, zo bych Serbske Nowiny rozumiła. Tola k změnje do lěta 2022 bě skónčnje tak daloko: sym Serbske Nowiny abonowała a zwěsćiła, zo móžach ju wjele lěpje rozumić, hač sej myslach. A mjeztym móžu je tak derje čitać, zo pola najwjace artiklow hižo přełožowansku pomoc njetrjebam. Wužiwam Soblex jenož hišće, zo bych teksty analyzowała a tak swoju serbšćinu polěpšała.
Sym Wam woprawdźe dźakowna, zo sym so přewinyła a tak za mnje to dotal njemóžne docpěła. Nadźijomnje so Wam to tež ze Serbskimi Nowinami poradźi. Ja tłóču Wam palcy!


text:
Baluczistůn
Beludžystan (ang. Balochistan abo Baluchistan) to je prowincyjo we pouedńowo-wschodńim Pakistańe, keryj uostřodkym admińistracyjnym je Kweta. Zajmuje 347 190 km² placu a pomjyškuje sam 10 247 362 ludźi (šacunek na 2008), we wjynkšości Beludžůw. Dowo to gynstość zaludńyńo 20,64 os./km² Prowincyjo utwořůno 1 lipca 1970 a je uůna potajlowano na 26 dystryktůw. Godki uřyndowe: beludži, paštůńsko, brahui a persko.
Je to kraj we wjynkšyj tajli gůřysty (Gůry Mekran), sům tukej pustyńije a půupustyńije. We dolinach řykůw uokresowych a oazach uprowjo śe pšeńica, ryž, baumwola a palma daktylowo. Hodowla uowcůw, kameli, kozůw a kůńi. Wele wybřežo rybouůstwo. Ze surowcůw naturalnych dobywo śe wůngel kamjynny, śarka, ruda žyloza a chrům, a we rygjůńe Sui goz źymny.


text:
Ôbejrzij Portfolio
Bez pora lot szaflimy kupa projektōw – ôd przekłodu zaproszyń na wesele abo insztrukcyjōw parkowanio, aże po sroge przekłody systymōw ôperacyjnych. Chcymy sam poasić sie nojbarzij wertownymi projektami.
Ślōnske teksty do outdoorowyj kampanije ôd marki Coca-Cola
Narychtowalimy hasła ryklamowe marki Coca-Cola Limie i kōnsultowalimy zasiyng prōmocyje - dziynki nōm ryklamy bōłe pokozane na historycznym Gōrnym Ślōnsku.
Przekłod informacyje prasowyj do marki Coca-Cola
Teksty prasowe po ślōnsku narychtowalimy skuli kŏżdorocznyj świōntecznyj prōmocyjnyj akcyje fyrmy Coca-Cola.
System Android dla Samsunga
Przi tym projekcie robiyło trzech naszych przekłodaczy - Basia Grządziel-Szylar, Adrian Górecki i Rafał Szyma. Dziynki przekłodowi narychtowanymu pod regiyrōngym towarzistwa Pro Loquela Silesiana, ślōnsko godka je dostympno w nojnowszych modelach mobilniokōw.
Gra Euro Truck Simulator 2 dla CD Projektu
Dziynki przekłodowi Grzegorza Kulika moglimy pograć we piyrszo gra kōmputerowo po ślōnsku. Jeji sztart bōł kōmyntowany w mediach w cołkij Polsce.
Silesia City Center
Dlo nojsrogszego cyntrum sprowōnkowego na Ślōnsku narychtowalimy ôpisy klamotōw po naszymu i polsko-ślōnski dykcjōnorz sprowōnkowy.
Ślōnski suchar na dzisiej
Ôd lot Adrian Gōrecki i Grzesiek Kulik rychtujōm spōlnie „Ślōnski suchar na dzisiej” – nojwiynkszy ślōnski fanpage na Facebooku, kery ôbserwuje już 90 tauzynōw ludzi. Zasiyng zajty idzie tyż wykorzistać we kampaniji reklamowyj.
Dentim Clinic
Do kliniki dyntystycznyj Dentim narychtowalimy przekłod materiałōw edukacyjnych do akcyje „Jysz? Pucujesz!"
Agora Bytom
Adrian Górecki i Grzegorz Kulik spōłprocowali przi rychtowaniu m.in. wystowki ślōnskich mymōw i spiyrali galeryjo handlowo przi ôdprowianiu kampanije prōmocyjnyj swiōnzanyj ze przileżytościami „Zolyty po ćmoku” i „Na ślōnsko nuta”.


text:
Elektryczno gitara
Elektryczno gitara (E-gitara) to je zorta gitary, co mo siylny korpus i elektrōniczne przetworzocze, kere wymiyniajōm dyrgania ôd ôcylowych strun na elektryczny prōnd. Sygnoł ôd gitary idzie przetworzić coby dostać roztōmajte efekty klangu, a na kōniec ôdtworzajōm go gośniki. Popularne knify modyfikacyje sygnału ôd gitary to cum bajszpil zniykształcynie (distortion) abo echo (reverb).
Gyszichta elektrycznych gitar siōngo roku 1931[1]. Insztrumynt wartko rozniōs sie postrzōd muzykōw jazzowych. Elektryczne gitary miały fest wpływ na ewolucyjo muzycznych zort jak cum bajszpil elektryczny blues, rock and roll, rock, heavy metal. Sōm tyż ône używane we popie, folku i country.
SztrukturaEdytuj
Moderne elektryczne gitary sōm zaôbycz solidne i wykōnane ze holcu abo plastika. Je mocka zort elektrycznych gitar. Nojczyńścij trefio sie gitary ze szejściōma strunami (we sztandardowym tuningu ôd spodka do wiyrchu: E, A, D, G, B, E), nale popularne sōm tyż gitary siedmiostrunowe ze ekstra niższōm strunōm.
Grif we elektrycznyj gitarze może mieć roztōmajte kształty, a progi bywujōm leko wygiynte, coby ulekszić szpil.
Klang wychodzōncy ôd elektrycznyj gitary idzie modyfikować kej puszczōny bez depty i inksze masziny zanim dotrzi do zmacniocza. Roztōmajte efekty idzie tyż przidać bez sōm zmacniocz.


text:
Serbske ewangelske towarstwo
Serbske ewangelske towarstwo je zjednoćenstwo ewangelskich Serbow. Wone so na 48. serbskim ewangelskim dnju dnja 18. junija 1994 w Njeswačidle pod nawodom tehdyšeho Hrodźišćanskeho fararja Jana Malinka załoži.
SET zarjaduje kóždolětne Serbske ewangelske cyrkwinske dny. Wone podpěruje serbske wosadne žiwjenje a dźěło ze serbskimi dźěćimi a młodostnymi. Zhromadnje ze Serbskim wosadnym zwjazkom je zamołwite za wudawanje časopisa Pomhaj Bóh, ale tež Serbskeho lekcionara, spěwnika za dźěći a druhich publikacijow. Nimo toho podpěruje towarstwo wobnowjenje pomnikow, kiž swědča wo serbskej ewangelskej tradiciji.
Towarstwo njeje z čłonom Domowiny.


text:
Braniborske statne ministerstwo za wědomosć, slědźenje a wuměłstwo přepoda přichodnu sobotu w Bórkowach prěni króć Myto Miny Witkojc Žylowskemu dźěćacemu dnjowemu přebywanišću „Mato Rizo“, kotrež je w nošerstwje Serbskeho šulskeho towarstwa. Milenka Rječcyna je so ze zamołwitej za naležnosće Serbow Braniborskeje, ze statnej sekretarku za kulturu a wědomosć Ulriku Gutheil, rozmołwjała.
Hdźe je Myto Miny Witkojc zakótwjene?
U. Gutheil: Minjene lěta je Braniborska z rjadom naprawow k tomu přinošowała, kulturu a rěč Serbow lěpje zachować a dale wuwiwać. W lěće 2014 bu serbski zakoń nowelěrowany, lěto po tym wotměchu so prěnje wólby Rady za naležnosće Serbow a lěta 2016 bu krajny plan za sylnjenje delnjoserbšćiny wobzamknjeny – Myto Miny Witkojc je naprawa krajneho plana.
Na koho je myto wusměrjene?
Sobotu wotměje so we wulkim domje Budyskeho Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła 144. schadźowanka. Bosćan Nawka je so z Jakubom Wowčerjom, kiž zhromadnje z Maksimilianom Kralom zarjadowanje wospjet wuměłsce nawjeduje, rozmołwjał.
Knježe Wowčerjo, prěni raz je hłowne jewišćo NSLDź hrajnišćo programa schadźowanki. Kak so to wuskutkuje?
J. Wowčer: Wuměnjenja su přirunujo z „Krónu“ wo wjele přihódniše. Wosebje za wobswětlensku techniku je wuchadźišćo cyle hinaše, štož skići nam retomas přidatnych móžnosćow. To chcemy a budźemy wězo wužiwać. Za to mamy jewišćowy zawěšk. Nimo z tym zwisowacych dramaturgiskich lěpšin wolóža wón nam přetwar mjez jednotliwymi přinoškami. Přestawki budu tuž jara krótke, tež dokelž móžemy na přikład z hižo přistupnymi kalešemi dźěłać.
Što woznamjenja nowe zarjadnišćo za přihladowarjow?
Jako su so před nimale pjeć lětami zastupjerjo frakcijow SPD, Zelenych a Lěwicy w Sakskim krajnym sejmje zhromadnje za nowelěrowanje sakskeho Serbskeho zakonja wuprajili, njejsu woni ze stron Domowiny wočakowane přihłosowanje nazhonili. Serbja chcedźa sami rozsudźić, hdy je tajki krok trěbny, bě tehdy ze Serbskeho domu słyšeć.
To je w zasadźe prawje. A proces nowelěrowanja braniborskeho Serbskeho zakonja w januarje 2014 je so runje na tej bazy nastorčił. Delnjoserbske gremije, towarstwa a delnjoserbska ciwilna towaršnosć su zhromadnje naćisk zdźěłali. Na to su łužiskich krajnych zapósłancow zdobyli, kotřiž přez stronske hranicy tónle wupłód serbskich prócowanjow krajnemu sejmej zapodachu.
Je tomu hižo cyła chwila, zo stejachmoj zhromadnje za kameru a hladachmoj přez objektiw, hač so namaj perspektiwa spodoba. Lěta 2004 mějach składnosć, zhromadnje z Konradom Herrmannom nawjerćeć film „Budyšin w kraju Serbow“ za rjad ARD „Wobrazowa kniha Němska“ (Bilderbuch Deutschland). Do toho běch zeznała agilneho, stajnje čerstwje skutkowaceho filmowca w Serbskim ludowym ansamblu (SLA) Budyšin. Krótko do přewróta bě wón prěni króć nadźěłał z wuměłcami wječorny ptačokwasny program „Njebjo a hela“. Spočatk 2000tych lět nawróći so rodźeny Budyšan jako režiser jewišćoweje produkcije za dźěći „Myška w mróčelach“. Tehdyši wuměłski cyłk SLA ćerpješe pod financnymi a personalnymi skrótšenjemi. Bě dosć ćežko, spěwarjow a hudźbnikow zahorić. Tola Konrad Herrmann to docpě. Wuměłcy so wotewrěchu a produkcija bě a je dale wuspěšny wobstatk poskitkow serbskeho profesionalneho wuměłskeho ćělesa.
Lětuši fachowy dźeń 2plus steješe pod hesłom „Diskursy pozbudźowaca wučba – empatiska a za žiwjenje wuznamna“. Milenka Rječcyna je ze zamołwitym regionalneje wotnožki Sakskeho krajneho zarjada za šule a kubłanje za serbske šulstwo Bosćijom Handrikom a nawodnicu Rěčneho centruma WITAJ dr. Beatu Brězanowej rěčała.
Je lětuši fachowy dźeń na dotalnej, w zašłymaj lětomaj wotměwacej so, zarjadowani nawjazał?
B. Handrik: Haj, nitka fachowych dnjow 2plus hodźała so takle zjeć: diferencowanje, systematisce a z přichilnosću wuwučować. Wučerjo posrědkuja w rozdźělnych předmjetach wšědnje wobsahi po rozdźělnych metodach a podadźa so ze šulerjemi do procesa zaměrneho wuknjenja.
A što mamy sej pod empatiskej wučbu předstajić?
B. Handrik: W idealnym padźe so šuler narěčany čuje wot temy, kotruž runje wobjednawaja, a wón sebi samemu dowěri, zo zapřimnje, kak ma sej wotpowědnu wědu přiswojić.
Kak móže wučer k tomu přinošować?
Mjez třomi delegatami z Budyskeho wokrjesneho zwjazka CDU, kotřiž wuzwola na zwjazkowym zjězdźe 8. decembra w Hamburgu sobu nowu předsydku abo noweho předsydu strony, je Roland Ermer z Njedźichowa. Axel Arlt je z nim porěčał.
Kak sće wokrjesny stronski zjězd minjeny kónc tydźenja w Kumwałdźe dožiwił?
R. Ermer: Čłonojo so wjesela, zo započnje so w CDU něšto hibać. Su wćipni, štó so na zwjazkowym zjědźe přesadźi.
Změja čłonojo wšelakich faworitow?
R. Ermer: Po mnohich rozmołwach mam zaćišć, zo za nas Jens Spahn žanu rólu njehraje. Koho budu delegaća wuzwolić, Friedricha Merza abo Annegret Kramp-Karrenbauer, njehodźi so hižo rjec. Jeju dožiwili hišće njejsmy. Tohodla streamuja regionalne zetkanja CDU samo online w interneće, zo móhł je kóždy slědować, kiž so wobdźělić njemóže.
A wosobinsce?
Kóždy drje ma w swojim žiwjenju dny, na kotrež so cyle jasnje a dokładnje dopomina a wo kotrychž wě, što je w kotrej hodźinje runje činił abo hdźe runje bě. Za mnje je jedyn z tajkich dnjow 9. nowember 1989. Runje dźensa před 29 lětami sedźach w swojej stwě w staršiskim domje wječor před telewizorom, w kotrymž zapadne sćelaki hladach, dokelž běchu domjacnosće w Radworju hižo tehdy telewizijnemu kablej a satelitowej škli přizamknjene. A tak widźach wo-srjedź wusyłanja na delnjej kromje wobrazowki pismo „NDR wočini swoje hranicy“. Krok po kroku jewjachu so na to wobrazy, kotrež su so takrjec do našeho kolektiwneho pomjatka zaryli: wo syłach ludźi na Berlinskim hraničnym přechodźe, wo do směra na zapad jěducych Trabantach, wo ludźoch na Berlinskej muri atd. Hišće dźensa mje huška, hdyž tele wobrazy widźu.
Mam to za woprawdźite zbožo, zo móžu jako redaktorka serbskeho dźenika wobstajnje wužiwać šansy dalekubłanja. Redakciji podate terminy, kotrež wšědnje posrědkowane dóstawamy, zaručeja nam redaktoram bohaty pokład temow. Za mnje je kóždy termin, na kotrymž so wobdźělam, naležnosć sebje kubłać resp. dale kubłać. Wosebje jimaja mje mjez druhim temy, zaběrace so z wuknjacymi – dźěćimi, młodostnymi a dorosćenymi.
Nowe serbske filmy su wulka žadnostka. Milenka Rječcyna je so ze serbskim filmowcom a kameramužom Reinerom Johannesom Naglom rozmołwjała.
Dlěje hižo nosyće so z myslu, sfilmować takrjec „modernych serbskich wótcow“. Kak daloko projekt mjeztym je?
R. J. Nagel: Započeć chcychmy loni z Kitom Lorencom. Smy Załožbu za serbski lud wo financnu podpěru prosyli. Nažel pak struktury zarjada předołho za wobdźěłanje próstwy trjebachu.
Je załožba wam po pruwowanju pjenjezy přewostajiła?
R.J.Nagel: Ně, nažel nic. Serbski ludowy ansambl chcyše so na zwoprawdźenju wobdźělić. Tón pak je ze stron załožby hižo institucionelnje spěchowany, tuž je załožba próstwu wotpokazała.
Sće so ideje mjenowanych ćežow dla wzdał?
R. J. Nagel: Ně, na žadyn pad. Hakle tydźenja nawróćich so z małym filmowym teamom z Bratislavy. Filmowali smy pola Juraja Kubánki, wjelelětneho choreografa Serbskeho ludoweho ansambla, kiž zajutřišim, srjedu, 90ćiny swjeći.
Što Was na tymle projekće wabi?


text:
Kartki Świąteczne Wlk.
1,60 zł
Kartki Świąteczne Wlk.
Kartka Świont Wielij Nocy ze ślonskimi życzeniami dostępna w pięciu wzorach.
W uwagach proszę podać nr wybranego wzoru.
Życzenia zamieszczone w podanych wzorach:
– Wzór 1
Stoła ôdświyntnego, mocka kroszōnek co i świyncōnego
Błogosławiyństwa Jezusa Dobrego,
w tyn dziyń Zmartwychwstałego !
– Wzór 2,3
Mocka radości, uradowanio sie przebywaniym
ze przocielami a kamratami,
A ku tymu ôdpoczynku i zdrowio.
Niych światło Wielkanocnego poranka zaświyci
Wōm i we Waszych dōmach,
I niych Wos napołni wiarōm we zwyciynstwo
dobrego nad złym !
– Wzór 4,5
Na przileżytość Świōnt Wielij Nocy
Dyngowych kroszōnek, świynōnego wiela,
Mokrego śmiyrgusta, wszyjskigo za tela.
Coby my się mieli w zocy, wszyjskim piyknyj Wielij Nocy !
Alleluja ! Radosnych Świōnt !
Wiynszujymy Wōm i Waszym Familijōm


text:
Po naszymu
We lutym tego roku chyciyłach gripa, a jak żech kuckała, zaczło mie boleć we prawym boku. Nasza dochtorka padała, że to musi być cosik niyrichtik ze wōntrobōm, abo ze żōłciōm, a dała mi przekaz do szpitala. Na izbie przijyńć ani wielach niy czekała, bo za ćwierć godziny prziszoł mody dochtorek, popytoł sie, jako dłōgo mie te chorōbsko mynczy, a potym przepisoł kroplōwka ze lykami ôd bōlu. Prziszły dwie szwestery, jedna mi krew pobrała do badanio, a drugo miała ta kroplōwka podłōnczyć, ale porzad jōm kajś wołali, beztōż tam żech kupa czasu straciyła.
Na kōniec zakludziyli mie go izby ôbserwacyje, kaj już leżeli dwa starsze panoczki: na ôko jedyn taki stary jako jo – pod kroplōwkōm na serce, a drugi tak dobrze po siedemdzisiątce – pod tlynym. Tyn drugi chop mi pora razy strachu nagnoł, bo zdało sie, że już niy dycho. Potym tego modszego chopa do dōm puściyli, a tymu starszymu tlyn wziyni, bezto doł sie sy mnōm do godki:
– Paniczko – padoł. – Jo sam je już piōnty roz ôd Godnich Świōnt, dycki mi tlyn abo kroplōwka dajōm, a potym do dōm poślōm nazod, a jo bych rod do tego szpitala szoł, a na pora dni sam ôstoł, bo jo je sōm w dōma i jak bych sie ôbalił, toby żodyn ô tym niy wiedzioł!
– To ni mocie panoczku żodnej familije sam na miejscu? – dziwowałach sie.
– Ale mōm sam jednego syna, co miyszko na drugim ôsiedlu, ale co stego, jak ôn je sztyjc zarobiōny! Jakby niy te telefōny, toby my sie ani roz we tydniu niy słyszeli, ale dobre i to! Po robocie to syn chodzi jeszcze na priwatki robić, bo tyj wypłaty majōm mało, bezto, że jego baba roboty niy znodła, a teroz sie jeszcze rozchorowała, ale to je dobro dziołcha, bo dycki roz we tydniu mi posprzōnto, a jak czasym jako babōwka upiecze, to tyż kōnsek starzikowi prziniesie! Dziecek majōm trzech szkolorzi, ale jak sie u starzika pokożōm to je świynto, bo ôni wolōm te kōmputery, a rade grajōm na nich, a u mie tego ni ma, to ô czym bydōm ze starym dziadym godać? – uskargowoł sie.
To je prowda, że jednej strōny mōmy sie lepij, bo wszyjstek idzie kupić, yno piniōndze trza na to zarobić! Skuli tego czasu ni mōmy, bezto ci starzi ludzie sami w dōma siedzōm, a je im markotno, bo nojgorsze je to, że świat sie naôkoło raduje, a ty ni mosz do kogo gymby ôtworzić!
GRYMLINO


text:
Lotowe wotchilenje
Lotowe wotchilenje je nuhel mjez lotowym směrom a elipsoidowej normalu w krajměrjenskim dypku. Móže w europskich wysokich horinach něhdźe 0,01° (30–50″) docpěć, w płoninje mjenje, a wotpowěduje chilenju geoida k rotaciskemu elipsoidej krajměrjenja.
Tež hdyž lotowe wotchilenje je nul, njepokazuje lotowy směr (realizuje so na př. přez swobodny wisacy šnórowy lot) k srjedźišću zemje, ale wopłonjenja zemje dla (centrifugalna móc zemskeje rotacije!) hač k 0,2° nimo.
Druhdy rěči so tež w twarstwje wo lotowym wotchilenju – hdyž twarjenje abo fasada z lota přińdźe.
Definicija lotoweho wotchilenja[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Po słowniku federacije Fédération Internationale des Géomètres je lotowe wotchilenje nuhel mjez lotowym směrom w dypku a normalu na rotaciskim elipsoidźe přirjadowanej tutomu dypkej přez projekciju.
Rěči so wo astrogeodetiskim lotowym wotchilenju, hdyž so postajenje lotoweho směra z metodami geodetiskeje astronomije přewjedźe a nastawa při transformaciji mjez lokalnymi koordinatowymi systemami. Porno tomu bazuje grawimetriske lotowe wotchilenje na postajenju lotoweho směra přez měrjenja ćežitosće a wobličuje so přez rozrisanje geodetiskeho problema nakromneje hódnoty.
Lotowe wotchilenja wotwisuje wot elipsoidiskich koordinatow a z tym wot parametrow poćahoweho abo referencneho elipsoida a wot jeho połoženja napřećo zemi. Jedna-li so při poćahowym elipsoidźe wo geocentrisce (w ćežišću zemje) ležacy a runočasnje srjedźny zemski elipsoid, rěči so wo absolutnych lotowych wotchilenjach, hewak wo relatiwnych lotowych wotchilenjach.
Wulkosć lotowych wotchilenjow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Kotru wulkosć lotowe wotchilenje móže docpěć, wotwisuje wot wjacorych faktorow:
- wot topografije – wot wysokosće a njerunosće terena. W Alpach móža jednotliwe horinske rjećazy lokalne wotwjedźenja lotoweho směra hač na wšě 60 łukowych sekundow (něhdźe 0,015°) zawinować
- wot geologije – wot podzemskeho přeběha kamjentnych worštow. Hdźež je horicontalne połoženje je mócnje mylene – kaž na př. w molasowych žłobinach abo w Šwicarskej Ivreaskej conje – su samo regionalne wotwjedźenja přez 60″ móžno
- wot połoženja referencneho elipsoida krajměrjenstwa – hlej tež geodetiski datum.
Mjeztym zo we wysokich horinach Europy srjedźne lotowe wotchilenja wostawaja pod 0,5′ = 30″ (maksimalne hódnoty móža na wšě 60″ docpěć), su w Andach a Himalaji nimale dwójce tak wysoke hódnoty móžno.
Dźiwajo na dokładnosć modernych rozměrjenjow wuskutkuje so lotowe wotchilenje w nimale kóždym projekće resp. rozměrjenskej syći, hdyžkuli wizury (linije widźenja) wo wjace hač por stopnjow wot horicontalneje wotchileja. Efekty dyrbja so tohodla zwjetša ličensce redukować, štož je předmjet astrogeodezije a wyšeje geodezije.
W pahórčinje docpěwaja tute efekty na měrjenja něšto łukowych sekundow resp. něšto centimetrow na kilometer, w horach dźesaćore z toho. Zo so na př. prjedawše tunlowe twary najebać relatiwnje dokładnje hromadźe hodźachu, zaleži na přibližnej symetriji najwjace horinskich rjećazow.
Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Prěnje měrjenja lotoweho wotchilenja su so wokoło 1800 po teoretiskich přeslědźenjach wot Carla Friedricha Gaußa w běhu Hannoverskeho krajměrjenja přewjedli, a to w kónčinach Smolinow, hdźež Gauß a jeho asistenća najwjetše efekty
wočakowachu. Wokoło 1970 je TU Hannover tu pod W.Torge modernu astrogeodetisku „testowu syć Zapadne Smoliny“ etablěrowała.
Podobne přemyslenja a astrogeodetiske měrjenja běchu wokoło 1820 přez slědźerjej Jean-Baptiste Biot a F.Carlini při Mont Cenis pola Bordeaux. Wokoło 1930 buchu měrjenja z standardnej metodu geodezije a najwažnišim zakładom za požadane astrogeodetiske syćowe wurunanje, dokelž dokładnosć wuměrjenskich syćow tehdyšim potrjebam njewotpowědaše. Mjez 1970 a 2000 docpě slědźenje k temam lotowe wotchilenje, geoid a geodetiska grawimetrija wjeršk, a to z naraz štyrjoch aktualnych potrjebow:
- absolutneje potrjeby po wuměrjenskich syćach z dokładnosćemi lěpšimi jako 1:1 milion (mm na km)
- přiběraceho twarjenja nadróžnych tunlow přez Alpy a druhe horiny, hdźež lotowe wotchilenje druhdy něšto decimetrow n kilometer wučinja
- žadanje za t.mj. centimetrowym geoidom (tute zapřijeće je prěni raz Torge wutworił, hlej deleka), dokelž hižo w lěće 1980 bě rozšěrjowanje cm-dokładneje satelitoweje lokalizacije (GPS, GLONASS, SLR) a kosmiskeje interferometrije (VLBI) wotwidźeć
- potrjeby na potencialnoteoretiskich přepytowanjach zemskeje skory, za kotrež lotowe wotchilenje móže lěpše geologiske worštowe chilenja dodać hač zwučena grawimetrija – hlej na př. dźensniši němski wulkoprojekt „Sedimentowa žłobina“, Gerstbachowe (TU Wien) a Pappowe přepytowanja we Wienskej žłobinje, von Gurtner (Ivrea-ćěleso w Južnej Šwicarskej) a wobšěrneho planowanja TESLA-projekta za linearny 30-km-pospěšak pola Hamburga.
Přez wšelake wulkoprojekty w Srjedźnej Europje (předewšěm Němska, Awstriska, Šwicarska kaž tež Słowjenska a Słowakska), w Južnej Europje (Chorwatska, Grjekska, Turkowska) a w Južnej Americe (předewšěm Argentinska) je so geoid wot 20–50 cm dokładnosće w němskim rěčnym rumje na 2–5 cm, druhdźe na 5–10 cm, polěpšił. W Němskej steji z lotowych wotchilenjow zwěsćeny „astrogeoid“ w konkurency ke „grawimetriskemu geoidej“, mjeztym zo horinske kraje kaž Awstriska, Šwicarska, Słowakska a Grjekska astrogeoid preferuja. W tutych krajach steji wot něhdźe 1990 husta syć tysacow dypkow lotoweho wotchilenja a stow Laplaceowych dypkow k dispoziciji (dypkowe wotstawki mjez 7–10 a 50 km), na cyłym swěće je něšto dźesać tysacow wuměrjenskich dypkow, hdźež je so na zemskim powjerchu dokładny lotowy směr měrił.


text:
Konjecy (aha/SN). Hońtwjerske drustwo Konjecy-Šunow ze swojimi nimale 70 čłonami chcyše wotpowědnje swojim wustawkam hižo lětsa w měrcu swoju hłownu zhromadźiznu přewjesć. Koronapandemije dla pak njebě to spočatk nalěća móžno, tak zo dyrbjachu swoju „hłownu“ na pozdźiši termin přepołožić. Tomu Křesćan Gruhn, kiž z časa załoženja w lěće 1994 drustwo nawjeduje, wotpowědowaše. Nimale 40 zapisanych čłonow so tuž w awgusće zeńdźe. Mjez druhim tehdy wupłaćenje wotnajenskeho přinoška wobzamknychu. Tola runje to měješe hońtwjerski hamt krajnoradneho zarjada za njepłaćiwe, dokelž njebu wotpowědny termin w gmejnskej nowinje sčasom wozjewjeny. Tuž dyrbjachu to nětko znowa zrjadować, zo móhli wotnajerjam přinošk wupłaćić.
Tohodla je předsydstwo hońtwjerskeho drustwa swojich čłonow minjeny pjatk wospjet na žurlu Konječanskeho towarstwoweho domu přeprosyło. Nětko 16 přitomnych jednohłósnje wupłaćenju wotnajenskeho wunoška přihłosowachu.


text:
Analny wobchad
Analny wobchad (we wobchadnej rěči tež analny seks) je warianta heteroseksualneho abo homoseksualneho splažneho wobchada, při čimž so erigowany penis do zadka seksualneho partnera zadobywa. Wokolnosć anusa je wjele čuwowych kóncow dla pola wobeju splahow erogena cona.
W někotrych statach, kaž na přikład w Guyanje, Jamaice, Sawdi-Arabskej abo Indoneskej je analny wobchad zakazany. Tež po moralnych předstajenjach někotrych nabožinow je wón hrěch, dokelž ma splažny wobchad jenož słužić rozpłodźenju.


text:
Tradicionalny Oberlichtenauwski lětni běh
Před dwěmaj lětomaj su so organizatorojo małeje skupiny běharjow Oberlichtenauwskeho sportoweho zjednoćenstwa a mnozy aktiwni běharjo ze Sakskeje a samo cyłeje Němskeje na 40. jubilejne wurisanje wjeselili. Ale koronapandemije dla móžachu jubilej hakle nětko přewjesć.
Z 226 metrami wysokosće na 13 kilometrow je čara Oberlichtenauwskeho lěćneho běha jedna z najnaročnišich w Sakskej. Na tutej doběža cyłkownje 78 starterow do cila. Cyłkownej dobyćerjej běštaj Markus Thomschke z Oberlichtenauwa w nowym rekordnym času přewšo spěšnych 44:13 min. a Franziska Kranich ze Zhorjelca w 53:56 min. Slěbornej městnje wubědźištaj sej Martin Sauer z Hartha, pochadźacy z Malešec, w 48:11 min. a Christine Platz z Porchowa w 1:1:38 hodź a bronzowe městno André Fischer a Karina Friedrich, wobaj z Drježdźan. W Budyšinje bydlacej Mehnertec Katrin a Christoph wubědźowaštaj so wobaj tež na tutej dołhej a naročnej čarje. Christoph wubědźi sej w starobnej skupinje 50+ ze 59:34 min. 2. městno (cyłkowne 23.) a mandźelska Katrin w skupinje 45 z 1:23:44 hodź 5. městno (cyłkowne 77.).


text:
190 infekcijow w Hornjej Łužicy
Budyšin. W Hornjej Łužicy natyknjenja z koronawirusom zaso chětro přiběraja. Budyski wokrjes informowaše wčera wo 120 w běhu 24 hodźin, Zhorjelski wo 70. Ličbje wotbłyšćujetej so zdobom w incidency, kotruž Roberta Kochowy institut dźensa podawa. Wona je we wokrjesu Budyšin 105 a we wokrjesu Zhorjelc 95,4.
Chcedźa wotnožki institucijow
Wojerecy. Nowe předsydstwo župy „Handrij Zejler“ je so wčera we Wojerecach skonstituowało. Županka Gabriela Linakowa a župan Marcel Brauman staj gremij wo konkretnym stawje jednanjow z městom wo kooperaciji při projektach we wobłuku změny strukturow informowałoj. Župne předsydstwo wočakuje, zo wšitke serbske institucije z hłownym sydłom w Budyšinje přichodnje tež wotnožku we Wojerecach wudźeržuja.
Přećiwo šćežce po wjerškach


text:
23.09.2022 - Pśinoski za Łužysku filmowu pśeglědku / Beiträge für Lausitzer Filmschau einreichen
Comy hyšći raz na to dopominaś, až Załožba za serbski lud wuznamjenijo nejlěpšego filmarja abo filmarku z wósebnym mytom a to we wuběźowanju "Łužyska filmowa pśeglědka". Hyšći až do 1. oktobra maśo móžnosć, krotkofilmy we dłujkosći až do 20 minutow zapódaś, se wě ze serbskimi temami, hyšći lěpjej jo, gaž jo serbska rěc zapśěgnjona. Wósebne myto jo dotěrowane z 1000 euro. 7. nowembra wótwórijo Łužyska filmowa pśeglědka pón tradicionelnje festiwalowy tyźeń 32. filmowego festiwala w Chóśebuzu. Wšykne informacije teke k dalšnym mytam dostanjośo na internetowych bokach Załožby za serbski lud.


text:
- This event has passed.
Filmowa premjera „Mała wjera“
2.09.2022 - 19:00-21:00
Dźěćacy film „Mała wjera“ bu w kooperaciji mjez Rěčnym centrumom WITAJ, Michałom Cyžom a Załožbu za serbski lud hornjoserbsce synchronizowany.
Přeprošujemy na premjeru kinoweho předstajenja
pjatk, 2. septembra 2022, 19:00 hodź. w Pančicach-Kukowje (wosrjedź wsy, napřećo klóštrej).
Mała wjera je hakle 127 lět a hišće přemłoda, zo by z tamnymi wjerami we Wałpornej nocy při wohenju rejowała. Tohodla sej tam skradźu doleći a – bu lepjena! Jako chłostanje dyrbi w běhu jednoho lěta wšě 7892 kuzłarske hrónčka z tołsteje knihi z hłowy nawuknyć a dopokazać, zo je dobra wjera. Ale što wučini dobru wjeru? Hromadźe ze swojim přećelom, rapakom Abraxasom, so na dyrdomdej zwaži, wuknje pilnje wšě hrónčka a pyta za wotmołwu na prašenje …
„Mała wjera“ je lóštny a žortny swójbny film, połny šarmantnych pryzlow a kuzłarsko-magiskich wokomikow. Wuběrni hłowni hrajerjo a bajkojte wuhotowanje skulojća filmowe dožiwjenje. Z wulkim wuspěchom so film na narodnych a mjezynarodnych festiwalach publikumej pokaza.
Za přihladowarjow wot 8 lět.
Němska 2018 | dołhosć: 103 mjeńšinow | režija: Michael Schaerer
synchronizacija a mastering: Michał Cyž
rěčna režija: Michaela Hrjehorjowa
přełožk: Lubina Hajduk-Veljkovićowa
© Załožba za serbski lud 2022
© Domowina z.t., Rěčny centrum WITAJ 2022


text:
Insztrumynt muzyczny
Insztrumynt muzyczny – przirzōnd wytwŏrzajōncy klang, przeznaczōny do wykōnowaniŏ muzyki.
Klang w insztrumyncie muzycznym wytwŏrzany je za pōmocōm wibratora, kerego włŏsności fizyczne wpływajōm na wysokość klangu i jego farbã – nojbarzij charakterystyczny znak przizwŏlajōncõ ôdrōżnić ôsobne insztrumynta ino za pōmocōm suchu. Wibrator je bazowym elymyntym insztrumyntu muzycznego; dwa ôstane to incytator i rezonator, to znaczy elymynt pobudzajōncy wibrator do dyrgań i elymynt zwiynkszajōncy głośność klangu. Tak incytator, jak i rezonator wpływajōm na farbã klangu wytwŏrzanego bez insztrumynt muzyczny.
Insztrumyntami muzycznymi nazywane sōm tyż przedmioty ô niemuzycznym przeznaczyniu bazowym, kere zyskują znaku insztrumyntu muzycznego beze świadōme spotrzebowanie w wytworze muzycznym. Przikładym takigo je zwōn wieżowy (klasyczny), kerego przeznaczyniym bazowym je sygnalizacyjŏ. W XIX stoleciŏ ôstoł wkludzōny do instrumentarium kapele symfōnicznyj (terŏźnie barzij popularny w formie zwōna rurowego), bez co zyskoł miano insztrumyntu muzycznego.
Straciōł insztrumyntōw muzycznych[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Nojczyńścij pasowanŏ klasyfikacyjŏ insztrumyntōw muzycznych tajluje jy na strunowe, dmiōne i perkusyjne. Krōm iże wszeôbecnŏ i popularnŏ, niyma jednak naukowŏ i z pōnktu widzyniŏ samyj idyje kategoryzacyje, pozbytŏ synsu, bo brak w nij spōlnego kryterium dzielynia. Kryterium wydzielyniŏ grupy insztrumyntōw strunowych je zorta dyrgajōncego materyje (struna), insztrumyntōw dmiōnych – incytator, to znaczy druk pobudzajōncŏ wibrator do dyrgań (zadęcie), insztrumyntōw perkusyjnych – fungowanie samo w sie (łać. percussio – trzaskanie). Curt Sachs – twōrca modernyj instrumyntologije we swojij ksiōnżce Historyjŏ insztrumyntōw muzycznych pisze, iże w podany knif idzie by potajlować wszyjskich Amerykanōw na Kalifornijczykōw, bankiyrzy i katolikōw[1].
Klasyfikacyjŏ popularnŏ, beze swoje ukrōcyniŏ zakresowe, ôbyjmuje ino fragmynt terŏźnego instrumentarium. Niy idzie podle nij zaszeregować czynści instrumentarium historycznego, chopskigo i egzotycznego, a nawet niykerych terŏźnych insztrumyntōw takich jak harmōnika szklannŏ (insztrumynt pocierany), drumla i pozytywka (insztrumynta z jōnzyczkami szarpanymi).
Klasyfikacyjŏ naukowŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Chordofony – insztrumynta, w kerych wibratorem je napiōnta struna
- Aerofony – insztrumynta, w kerych wibratorem je dyrgajōnce luft
- Membranofony – insztrumynta, w kerych wibratorem je napiōnta membrana
- Idiofony – insztrumynta, w kerych wibratorem je ciało stałe majōnce włŏsnõ sprōnżystość
- Elektrofony – insztrumynta, w kerych wibratorem je membrana głośnika, a źrōdłym dyrgań pobudzajōncych wibrator ukłŏd elektryczny
Klasyfikacyjŏ popularnŏ[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Wymiyniōne pod podskupiny trzech bazowych grup insztrumyntōw w dzielynie popularnym mogōm być w niykerych cufalach pasowane zamiennie. Wynikŏ to z faktu praktycznego podejściŏ do klasyfikacyje i srogszego abo myńszego spopularyzowania terminologije.
- insztrumynta strunowe – insztrumynta muzyczne, w kerych źrōdłym klangu je dyrgajōncŏ struna
- smyczkowe (hośle, altówka, czelo, kōntrabas)
- szarpane (harfa, gitara, lutnia, klawesyn)
- trzaskane (fortepian, klawiyr, cymbały)
- insztrumynta dmiōne – insztrumynta muzyczne, w kerych klang pobudzany je zadęciem
- drzywnianne (flyjta, obój, rożek angelski, klarnet, fagot, kontrafagot, saksofōn – choć budowany z metalu, posiadŏ drzywnianny stroik)
- blachowe (waltornia, trōmpyjtka, puzon, tuba)
- klawiszowe (ôrgany, cyja, fisharmōnijŏ)
- głos i gwizd ludzki
- insztrumynta perkusyjne – insztrumynta muzyczne, w kerych klang pobudzany je bez postrzednie abo bezpostrzednie trzaskanie insztrumyntu abo jego fragmyntu
- straciōł skuli budowa insztrumyntu
- membranowe (kotły, bymbny)
- płytowe (gong, talyrze)
- sztabkowe drzywnianne (ksylofon, marimba), metalowe (zwōnki, czelesta, wibrafon)
- rurowe (zwōny rurowe)
- prętowe (trzikōnt)
- inksze (kastaniety, szachtelki akustyczne, klekotka, terkotka, grzechotka)
- straciōł skuli ymitowanego klangu
- ô niyôkryślōnyj wysokości klangu (bymbny, talyrze, trzikōnt, kastaniety)
- ô ôkryślōnyj wysokości klangu (kotły, ksylofon, wibrafon, zwōny rurowe)
- straciōł skuli budowa insztrumyntu
Przipisy
- ↑ Curt Sachs: Historyjŏ insztrumyntōw muzycznych, 1940


text: Wót 22. do 24. oktobra 2019 jo se w měsće Oldenburg/Starigard (Holsteinska) wótměło mjaztym pěte zmakanje słowjańskich muzejow Nimskeje. Něźi 30 wobźělnikow jo dožywiło wurědnje organizěrowane zarědowanje. Mjazy nimi jo była kupka »Wendenfreunde« z Wendlanda, kótaraž jo take zmakanja pśed tśimi lětami póstarcyła. Z Łužyce su se wobźělili Andrea Pawlikowa ze Serbskego muzeja w Budyšynje, Torben Schmeiduch z Domowniskego muzeja w Dešnje a Werner Měškank z chóśebuskego Serbskego muzeja. Śěžyšćo zmakanja jo była archeologija srjejźowěka. Na to jo wusměrjona wětšyna fachowych pśednoskow na tych zmakanjach. Dr. Matthias Maluck wót Archeologiskego krajnego zastojnstwa Schleswig-Holstein jo pśednosował wó wurywanjach w muzejowej jsy Wikingow w Haithabu, kótaraž jo dostała 2018 pśipóznaśe ako swětowe kulturne derbstwo UNESCO. Dr. Sönke Hartz, zagronity za dokumentowy archiw Muzeja za archeologiju w groźe Gottorf, jo pśedstajił nejnowše slěźeńske wunoski wó tak pomjenjonej Oldenburgskej grobli. Direktor Muzeja za archeologiju w groźe Gottorf, dr. Ralf Bleile, jo zgromadnje z wědomnostneju radu Załožby oldenburgskego groźišća pśewjadł workshop na temu »Mjazy wědomnostnym pominanim a muzealnym pósrědnjenim. Kak zwěžomy wědomnosć a nosarjow muzealnych institucijow?«


text:
Odkrywaj z nami parki krajobrazowe
Od gór do morza, od borów po puszcze, od dzikich rzek po ukryte w lasach jeziora, od bagien po… pustynie. W ponad 123 polskich parkach krajobrazowych znajdziecie to, co najlepsze w polskim krajobrazie. W ramach akcji #123krajobrazy dzielimy się swoimi doświadczeniami z wyjazdów w te ciągle mało oblegane miejsca. Dołączcie do nas!
Mapa
If you see this after your page is loaded completely, leafletJS files are missing.
Lista parków
- Książański Park Krajobrazowy
- Park Krajobrazowy Chełmy
- Park Krajobrazowy Dolina Baryczy
- Park Krajobrazowy Dolina Bystrzycy
- Park Krajobrazowy Dolina Jezierzycy
- Park Krajobrazowy Doliny Bobru
- Park Krajobrazowy Gór Sowich
- Park Krajobrazowy Sudetów Wałbrzyskich
- Przemkowski Park Krajobrazowy
- Rudawski Park Krajobrazowy
- Ślężański Park Krajobrazowy
- Śnieżnicki Park Krajobrazowy
- Brodnicki Park Krajobrazowy
- Chełmiński Park Krajobrazowy
- Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
- Gostynińsko-Włocławski Park Krajobrazowy
- Krajeński Park Krajobrazowy
- Nadgoplański Park Tysiąclecia (kuj.-pom.)
- Nadwiślański Park Krajobrazowy
- Park Krajobrazowy Góry Łosiowe
- Tucholski Park Krajobrazowy
- Wdecki Park Krajobrazowy
- Chełmski Park Krajobrazowy
- Kazimierski Park Krajobrazowy
- Kozłowiecki Park Krajobrazowy
- Krasnobrodzki Park Krajobrazowy
- Krzczonowski Park Krajobrazowy
- Nadwieprzański Park Krajobrazowy
- Park Krajobrazowy Lasy Janowskie
- Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu
- Park Krajobrazowy Pojezierze Łęczyńskie
- Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej
- Poleski Park Krajobrazowy
- Południoworoztoczański Park Krajobrazowy
- Skierbieszowski Park Krajobrazowy
- Sobiborski Park Krajobrazowy
- Strzelecki Park Krajobrazowy
- Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy
- Wrzelowiecki Park Krajobrazowy
- Bielańsko-Tyniecki Park Krajobrazowy
- Ciężkowicko-Rożnowski Park Krajobrazowy
- Dłubniański Park Krajobrazowy
- Park Krajobrazowy Beskidu Małego
- Park Krajobrazowy Dolinki Krakowskie
- Park Krajobrazowy Orlich Gniazd
- Park Krajobrazowy Pasma Brzank
- Popradzki Park Krajobrazowy
- Rudniański Park Krajobrazowy
- Tenczyński Park Krajobrazowy
- Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy
- Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy
- Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy
- Jaśliski Park Krajobrazowy
- Park Krajobrazowy Doliny Sanu
- Park Krajobrazowy Gór Słonnych
- Park Krajobrazowy Lasy Janowskie
- Park Krajobrazowy Pasma Brzank
- Park Krajobrazowy Pogórza Przemyskiego
- Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej
- Dolina Kamionki
- Lednicki Park Krajobrazowy
- Miedzichowski Park Krajobrazowy
- Nadgoplański Park Tysiąclecia (w.-pol.)
- Nadwarciański Park Krajobrazowy
- Park Krajobrazowy im. gen. Dezyderego Chłapowskiego
- Park Krajobrazowy Promno
- Park Krajobrazowy Puszcza Zielonka
- Powidzki Park Krajobrazowy
- Przemęcki Park Krajobrazowy
- Rogaliński Park Krajobrazowy
- Sierakowski Park Krajobrazowy
- Żerkowsko-Czeszewski Park Krajobrazowy


text:
Serbski institut
Serbski institut z. t. ze sedłom w Budyšynje a z wótnožku w Chóśebuzu jo se wutwórił ku 1. januaroju 1992 wót Lichotnego stata Sakska gromaźe z krajom Bramborska. Wón kontinuěrujo źěło Instituta za serbski ludospyt, kenž jo se 1951 załožył a jo pśisłušał wót 1952 do 1991 Nimskej akademiji wědomnosćow (wót 1972: Akademiji wědomnosćow NDR).
K nadawkam instituta słuša pśespytowanje rěcy, stawiznow a kultury Serbow w Górnej a Dolnej Łužycy w zachadnosći a pśibytnosći. Integrěrowanej stej Serbski kulturny archiw a Serbska centralna biblioteka.
W instituśe pśewjeduju se teke interdisciplinarne slěźenja wó aktualnem połoženju a wósebnosćach Łužyskich Serbow w pśirownanju z tamnymi małymi rěcami a kulturami w Europje.
W dolnoserbskem wótźělenju w Chóśebuzu wobźěłuju se głownje słownikarske projekty, ale teke slěźenja k stawiznam Dolneje Łužyce.
Serbski institut kooperěrujo z drugimi wědomnostnymi institucijami w tu- a wukraju. Jogo fachowce wuwucuju teke na uniwersitach a wusokich šulach. Kužde druge lěto wugótujo institut mjazynarodny ferialny kurs za serbsku rěc a kulturu.


text:
Manuela Smolina: Gramatika. Tabulki a přehlady za wučbu serbšći ny, Budyšin: Domowina – Zwjazk Łužiskich Serbow z.t., Rěčny centrum WITAJ, 2019, 256 str., 978-3-7420-2525-8, 19,90 €
Kak ma prawje rěkać: My twarjachmy abo my twarichmy? Je kopar dwě wroće abo dwoje wrota třělił? Jěmy całtu z mědom abo z mjedom? Deklinuje so słowo mawt kaž hat abo kaž tomata? Na tajke a podobne prašenja wotmołwja nowa kniha z titulom »Gramatika. Tabulki a přehlady za wučbu serbšćiny«, kotruž je Rěčny centrum WITAJ wudał. Přiručka je w prěnim rjedźe myslena do ruki šulerkow a šulerjow wot 5. do 12. lětnika a předstaja wšitke wažne wobłuki hornjoserbskeje morfologije. W njej namakaće přehlady, dodatne wujasnjenja a kopicu rěčnych přikładow, kotrež su dobra pomoc, njewěstosće wotstronić a typiskim zmylkam zadźěwać. Gramatiske tabulki a přehlady zmóžnjeja wužiwarjam, swoje gramatiske znajomosće skrućeć, systematizować a rozšěrjeć.


text:
Impresum
Załožba za serbski lud
Postowe naměsto 2, 02625 Budyšyn
telefon: +49 (0) 03591 550-300
internet: stiftung.sorben.com
zastupnik:
direktor Jan Budar
pó wopśimjeśu zagronity pó § 6 MDStV:
direktor Jan Budar
pśigranjański partnaŕ:
projektowy koordinator za wužywanje serbskeje rěcy w nowych medijach
telefon: +49 (0) 03591 550-310
e-mail: nowemedije@sorben.com
Załožba za serbski lud jo załožba zjawnego pšawa wótpowědnje artikeloju 1 Statnego dogrona mjazy krajom Bramborska a Lichotnym statom Sakska wó wutwórjenju “Załožby za serbski lud” z dnja 28.08.1998. Sedło załožby jo Budyšyn.
Wuzamknjenje rukowanja
Wopśimjeśa
Pó § 7 wótr. 1 Kazni wó telemedijach (Telemediengesetz – TMG) jo Załožba za serbski lud za swójske wopśimjeśa na toś tych bokach pó powšyknych kaznjach zagronita. Pó §§ 8 do 10 Kazni wó telesłužbach njejsmy pak ako póbitowaŕ słužby zawězane, pósrědnjone abo wótkładowane cuze informacije doglědowaś abo za wobstojnosćami slěźiś, kótarež pokazuju na njekazniske jadnanje.
To njedotykujo zawězkow k wótpóranjeju abo blokowanju wužywanja informacijow pó powšyknych kaznjach. Wótpowědujuce rukowanje pak jo akle wót wokognuśa móžne, gaž zgónijomy wó konkretnem pśestupjenju kaznjow. Pó wózjawjenju pśestupjenja kaznjow se pótrjefjone wpśimjeśa ned wótpóraju.
Rukowanje za linki
Našo póbitowanje wopśimjejo linki na eksterne internetowe boki tśeśich, na kótarychž wośimjeśa njamamy žeden wliw. Dla togo njamóžomy za toś te cuze wopśimjeśa rukowaś. Za wopśimjeśa pśez linki zwězanych bokow jo stawnje zagronity póbitowaŕ abo wobgóspodarjowaŕ toś tych bokow. Pśez linki zwězane boki su se pśepytowali we wokognuśu zwězanja na móžne pśestupjenje pšawniskich pśedpismow. We wokognuśu zwězanja bokow njejsu byli k spóznaśeju žedne njekazniske wopśimjeśa. Wobstawnu wopśimjeśowu kontrolu zwězanych bokow pak njejo móžno bźez konkretneho zawobmyslenja pśestupjenja kazniskich pśedpismow pominaś. Gaž zgónijomy wó pśestupjenju kazniskich pśedpismow, budu take linki ned wótpórane.
Wěcejrěcnosć wopśimjeśow
Toś ta webstrona dajo se w nimskej, engelskej, górno- a dolnoserbskej rěcy wótwołaś. Pšosymy wó rozměśe, až njejo móžno, cełkowny pśełožk pódanych wopśimjeśow stajnje aktualnje zarucyś.
Awtorske pšawo
Wót nas natwarjone wopśimjeśa a twórby na toś tych bokach stoje pód nimskim auwtorskim pšawom. Za rozmnoženje, wobźěłanje, rozšyrjenje a kuždežkuli wužywanje zwenka granicow awtorskeho pšawa jo trjebna pisna dowólnosć pótrjefjonego awtora resp. zestajarja. Pla wopśimjeśow toś tych bokow, kótarež njejsu wót nas zestajane, źiwamy na awtorske pšawa tśeśich. Wopśimjeśa tśeśich su ako take wósebnje markěrowane. Jolic až wobstoj zawobmyslenje na pśestupjenje awtorskeho pšawa, pšosymy wó wótpowědujucu pokazku. Gaž zgónijomy wó pśestupjenju kazniskich pśedpismow, pótrjefjone wopśimjeśa se ned wótpóraju.
Wopśimjeśowe wugótowanje a wótwardowanje
© Załožba za serbski lud
design/programěrowanje: Diana Tillmann (dianatillmann.com), Jakub Gruhl
fota: Jurij Helgest, Roman Pernack, Pexels (licencowanje CC0)
Kritiki a pokazki pšosymy z mejlku na: info@sorbian-music.net
Projekt spěchujo se wót Załožby za serbski lud, kótaraž dostawa lětnje pódpěru z dankowych srědkow na zakłaźe etatow, wobzamknjonych wót Zwězkowego sejma, Krajnego sejma Bramborska a Sakskego krajnego sejma.


text:
Powiym Wom że jo to fest przaja rajzōm. Jak yno mom wolne to migym sie pakuja i jada! Nojbardzi mi sie podobo w górach. Świyży luft, ptoki śpiywają, wszyndzi strōmy, zielono i ni ma butlu. Oprócz chodzynio po górach też loca na paralotni ale o tym nieskorzij.
A czamu jo tak przaja smykaniu po świecie?
1. Lubia jak je ciekawie i jak mom co fajnego rozpamiyntywać. Nie umia usiedzieć długszy czas w jednym miejscu.
2. Dycki chciałach poznować świat i jak teroz odkrywōm te wszyski zocne miejsca to czuja że spełniōm marzynia z czasów za bajtla.
3. Poznowōm sama siebie.
4. Rajzy fest rozwijajōm. Poznowo sie inkszych ludzi, kultury i zwyczaje. Człowiek robi sie mōndrzejszy.
5. Oglondōm widoki tak piykne że aż bałamoncōm! Aji nikiedy mom płaczki w oczach…
6. W czasie rajzy człowiek uczy sie rozwionzywać problymy kierych by ni mioł jakby se zgniyły siedzioł na tapczanie przed pudłym.
7. Jak sie na urlopie tela dzieje to dni sie zdajōm długsze. Zamiast tydnia sie zdo że to były i ze trzi!
Tela yno że jak człowiek przijyżdżo z taki rajzy to je kompletnie ściorany i trocha mijo aż dońdzie do sia. Ale to nic, ajnc momynt i już je dobrze! Dwa dni w robocie i już by sie chciało kaj wybyć i podychać fajnym luftym.
Świat je piykny! Nie szpyndlikuj na rajzach bo to som rzeczy kiere sie potym pamiynce przez długi lata!


text:
Indexes
- Archiwum Państwowe (Kraków) 3
- Archiwum Państwowe (Kraków). 2
- Archiwum Państwowe Królewiec 11
- Archiwum Państwowe (Królewiec) 1
- Archiwum Państwowe (Leszno) 1
- Archiwum Państwowe (Leszno). 1
- Archiwum Państwowe (Łódź) 1
- Archiwum Państwowe (Łódź). Fot. 1
- Archiwum Państwowe Lublin 1
- Archiwum Państwowe (Lublin) 2
- Archiwum Państwowe (Lublin) Oddział (Radzyń Podlaski) 1
- Archiwum Państwowe (Lwów) 1
- Archiwum Państwowe MIasta Poznania i Województwa Poznańskiego 1
- Archiwum Państwowe m. st. Warszawy 3
- Archiwum Państwowe m.st. Warszawy 1
- Archiwum Państwowe m. st. Warszawy i Województwa Warszawskiego 1
- Archiwum Państwowe m.st. Warszawy i Województwa Warszawskiego 1
- Archiwum Państwowe m.st. Warszawy zob. Archiwum Państwowe m.st. Warszawy i Województwa Warszawskiego 1
- Archiwum Państwowe Polska Gdańsk 1
- Archiwum Państwowe Poznań 9
Displaying records 681-700 of 19214 in total


text:
Jan Awgust Sykora
Jan Awgust Sykora (němsce Johann August Sickert; * 27. septembra 1835 w Malešecach, † 19. decembra 1921 w Biskopicach) bě serbski farar, spisowaćel a ludowědnik.
Wón narodźi so do zamóžneje ewangelskeje burskeje swójby a wopyta w Budyšinje najprjedy měšćansku šulu a wot 1848 do 1856 gymnazij. Po studiju teologije w Lipsku, kiž 1860 dokónči, skutkowaše najprjedy tři lěta jako domjacy wučer a bu 1863 na farske městno do Smělneje pola Biskopic powołany, hdźež bě hač do kónca powołanskeho žiwjenja w lěće 1899 z poslednim serbskim fararjom.
Jan Awgust Sykora spisa cyły rjad nabožinskich a popularnohistoriskich knihow, kotrež wuda zwjetša w rjedźe Serbskeho lutherskeho knihowneho towarstwa. Jeho basnje wostachu we wšelakich časopisach rozbrojene.
Sykora bě subsenior Lipšćanskeho Serbskeho prědarskeho towarstwa a wot lěta 1861 čłon Maćicy Serbskeje. Jako farar reprezentowaše pozdźišo konserwatiwne křidło serbskeho ewangelskeho duchownstwa a wustupi 1886 jako protest přećiwo rěčnej swojotnosći a kritiskej křesćanskosći Jana Radyserba-Wjeloweje knihi „Trójniki“ z Maćicy. Awtobiografiski spis, w kotrymž wopisa Sykora žiwjenske wobstejnosće Malešanskeje wulkoburskeje swójby, wuda Ota Wićaz w lěće 1936 pod titulom W Malešecach před 100 lětami.
Jeho narowny kamjeń steji při južnej fasadźe Smělnjanskeje ewangelskeje cyrkwje swj. Jana.
Spisy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Wudowa Linatowa abo zhubjene wopismo. Budyšin 1875.
- Třoje zornjatka za bohate płody. Budyšin 1875.
- Powědančka ze žiwjenja. Budyšin 1877.
- Dr. Marćin Luther. Budyšin 1877.
- Lěkečanski stary wučer a jeho syn. Wobraz z 30lětneje wójny. Přełožk, Budyšin 1893.
- Kłosy a zornjatka. Zběrka powědančkow, Budyšin 1908.
Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Trudla Malinkowa: Jan Awgust Sykora – posledni serbski farar w Smělnej. Rozhlad 9/2010, str. 3–10.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Ludmila Mětškowa: Sykora, Jan Awgust. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 527sl.


text:
Hdyž wuńdźe zběrnik serbskeje literatury w němskej rěči, so skoku prašenje nanuzuje, hač je so z cyłkowneho bohatstwa serbskeje poezije a beletrije tež to prawe, reprezentatiwne zwuběrało a so při mnohoće serbskeho literarneho tworjenja na wurunowace wašnje zestajało. W nakładnistwje POP je jako prěni zešiwk BAWÜLON, časopis za literaturu a wuměłstwo lětnika 2016 wušoł přehlad wo serbskej literaturje zašłych lět.
Wšo hromadźe su na 270 stronach dźěła třiceći awtorow předstajene: Dźesatk basnjerkow a basnikow a awtorkow a awtorow serbskeho pjera – Beno Budar, Měrana Cušcyna, Róža Domašcyna, Benedikt Dyrlich, Jurij Koch, Kito Lorenc, Tomasz Nawka, Dorothea Šołćina, Měrćin Wałda a Bernd Pittkunings – a dwójce telko z němskeho kraja a wukraja dawa dojimawy dohlad do aktualneho literarneho tworjenja na serbske abo jej bliske wobsahi.


text:
Informacije maja zwjazać wotměte a planowane předewzaća
Budyšin (SN/MiR). Budyski Rěčny centrum WITAJ (RCW) sylnja swoje poskitki kubłarkam a kubłarjam. Tak chcedźa lětsa załožić regionalne kružki fachoweje wuměny serbskich kubłarkow a kubłarjow. Přewjesć chcedźa kružki za regiony Budyšin, Kulow a Wojerecy w prawidłownych wotstawkach. Je to poskitk za kubłanišća z wulkim podźělom serbskich maćernorěčnych dźěći a za serbske dnjowe maćerje. Kaž RCW w swojim prěnim newsletteru z 30. junija zdźěla, wotpowěduje poskitk přećam fachowych mocow. RCW jako zarjadowar regionalnych kružkow měri so na wšitke dźěćace dnjowe přebywanišća Sakskeje, w kotrychž kubłarki a kubłarjo dźěći intensiwnje serbskorěčnje kubłuja. „Newsletter je rezultat zetkanja z nošerjemi dźěćacych dnjowych přebywanišćow“, rjekny na naprašowanje nawodnica RCW dr. Beata Brězanowa, „tam je so wopokazało, zo maja kubłarjo a kubłarki žadosć za tym, sej nazhonjenja a wědu wuměnjeć.“


text:
Budyšin. Spěchowanski kruh za serbsku ludowu kulturu přeprošuje wšitkich zajimcow cyle wutrobnje na wotewrjenje wustajeńcy „ZYNK & BARBA“ póndźelu, 12. septembra, w 17 hodź. do Budyskeho Serbskeho domu. Wustajeńca pokazuje wuslědki molerskeje dźěłarnički, kotrež nastachu pod nawodom Maje Nageloweje składnostnje IX. mjezynarodneho festiwala dudakow w Slepom a wokolinje. Swoje twórby pokazaja mjez druhim Marko Bruk, Ludmiła Bizoldowa, Mario Ošika a Horst Jurtz.
Do mištrownje pohladać
Wóspork. Najwuchodniša awtodróhowa mištrownja Němskeje swjeći sobotu, 10. septembra, swoje 25lětne wobstaće. Při tej składnosći přewjedu wot 11 do 16 hodź. dźeń wotewrjenych duri. Wšitcy zajimowani wobydlerjo su přeprošeni sej techniske připrawy mištrownje wobhladać a w rozmołwach wjace wo zdźěla strašnym dźěle na awtodróze zhonić. 35 sobudźěłaćerjow stara so wo wotrězk A 4 wot Ohorna hač k pólskej mjezy. Wo ćělne derjeměće budźe sobotu postarane. Swjedźeń budźe na ležownosći mištrownje, Zufahrtstraße 12. Přizjewjenje za dźeń wotewrjenych duri trěbne njeje.
Tuńšo do kina


text:
SorabiconSerbowědny portal SORABICON prezentěrujo spušćobnu wědu wó rěcy, stawiznach a kulturje Serbow.
Zur Website
hornjoserbsce.dePortal z górnoserbskimi rěcnymi resursami: Nimsko-górnoserbski słownik a "Rěcne nugłyški" – zběrka pśinoskow wó rěcnej kulturje:
Zur Website
dolnoserbski.dePortal z dolnoserbskimi rěcnymi resursami, na pś. digitalna biblioteka, mjenjowy portal, słowniki, tekstowy korpus, dialektalne nagrawanja a rěcne wobroty.
Zur Website
Wědomnostny blog „Lausitz-Łužica-Łužyca“Na online platformje wózjawjuju se we wólnem rěźe pśinoski z aktualnego krajowědnego sorabistiskego slěźenja za šyroki publikum.
Zur Website


text:
Delanske wsy su wot njedawna wo towarstwo bohatše. W Konjecach załožichu wojerske towarstwo. Z hłownym iniciatorom Tonijom Ryćerjom je so Marian Wjeńka rozmołwjał.
Kak sće scyła na ideju přišoł, tajke wojerske towarstwo załožić?
T. Ryćer: Pola wowki w Šunowje namakach stary wobraz, na kotrymž wuhladach swojeho pradźěda w kruhu Wojerskeho towarstwa Konjecy a wokolina. Wón bě w towarstwje něšto lět pokładnik. Ja mam to za rjanu tradiciju we wokolinje a myslach sej, čehodla njehodźało so tajke towarstwo znowa załožić. Mamy tójšto towarstwow, wjele ludźi pak tež žanomu towarstwu njepřisłuša. Nam dźe wo to, do wsy trochu wjace zhromadnosće přinjesć.
Znate je, zo je Waš wulki konik motorsport. To wšak z třělcowskim towarstwom ničo činić nima.
T. Ryćer: To trjechi, za motorsport sym wjele po puću. Runje w procesu załoženja noweho towarstwa mějach wjele dźěła. Dokelž pak běch na Łužiskim kole hižo raz towarstwo wutworił a sym jemu tež prěnje lěta předsydował, wěm, kak to funguje.
Towarstwo sće z wosom ludźimi załožili. Sće z tymle wothłosom spokojom?


text:
Ślůnske klůski
Ślůnske klůski (gůmiklyjzy, gś-mjym. Gummikließla, śl-mjym. Schläsche Kließla) – sům to klůski robjůne s kartofli uůnczonych we czyńśćach 3:1 s kartofylmyjlym, kulane na uokrůngło s dźurkům, warzůne we uosolůny gorki wodźe. Jy śe je kej przidowka do wusztowego kustu ze zouzům (czynsto s roladům), czasym kej grůndkust ze wytopjůnym szpekym. Sům uůne wywołanym jodłym we Wjyrchńym Ślůnzku, kaj sům dwje zorty ty szpajze. Jednům sům klůski bjołe, zrobjůne yno s warzůnych kartofli a kartofylmyjlu. Drůgům, to sům klůski czorne, kej do kartofli a kartofylmyjlu dodowo śe tyż we 1/3 surowe tarte kartofle.


text:
Słyšiš-li, zo je rěč wo časnikarju, wědźa ludźo – a to nic jenož w Chrósćicach a wokolinje –, zo je rěč wo Chróšćanu Jürgenje Njeku. Rodźeny 23. januara 1947 w Dobrošicach wotrosće wón pola přirodneju staršeju, časnikarja Jurja Mencla a jeho mandźelskeje w Chrósćicach. Wuchodźiwši wjesnu zakładnu a srjedźnu šulu kaž tež polytechnisku wyšu šulu w Pančicach-Kukowje nawukny rjemjesło časnikarja w Budyšinje. Tomule rjemjesłu so z wjeselom a lubosću hač do dźensnišeho wěnuje.
Wot lěta 1975 stara so wo časnik na wěži Chróšćanskeje wosadneje cyrkwje, přewjeduje na nim trěbne reparatury a přestaja jón kóžde lěto wot zymskeho na lětni čas a nawopak. Nimo dźěła jako časnikar předawa Jürgen Njek w swojim wobchodźe hižo wjele lět zastupne lisćiki za najwšelakoriše serbske kulturne zarjadowanja, kaž za woblubowany Mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica“. Tak ludźom zmóžnja sej po krótkim puću lisćiki w předpředani wobstarać.