c: text/html

text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do analfabetyzm
absolutyzm, achromatyzm, adiabatyzm, adwentyzm, agnatyzm, agramatyzm, akrodontyzm, albertyzm, alfabetyzm, allochromatyzm, alochromatyzm, anabaptyzm, anachoretyzm, analfabetyzm, analityzm, anegdotyzm, animatyzm, antroponoetyzm, antropopatyzm, antydemokratyzm, antydogmatyzm, antyestetyzm, antyferromagnetyzm, antypatriotyzm, antyromantyzm, antyschematyzm, antysemityzm, antysowietyzm, apatriotyzm, argotyzm, ariostyzm, artretyzm, artyzm, arystokratyzm, ascetyzm, asekurantyzm, astygmatyzm, atlantyzm, autentyzm, autodydaktyzm, autoerotyzm, autokratyzm, automatyzm, autotematyzm, autyzm, babbityzm, babtyzm, bandytyzm, bezdogmatyzm, bigbityzm, biurokratyzm, bonapartyzm, bruityzm, cenobityzm, chartyzm, chemotaktyzm, chromatyzm, chromotaktyzm, czartyzm, defetyzm, dekadentyzm, demokratyzm, despotyzm, dialektyzm, diamagnetyzm, dogmatyzm, doketyzm, donatyzm, donkiszotyzm, dramatyzm, dydaktyzm, dyletantyzm, dyptotyzm, egotyzm, egzotyzm, ejdetyzm, eklektyzm, ekstatyzm, ekstrawertyzm, eleatyzm, elektromagnetyzm, eliotyzm, elityzm, emanatyzm, emergentyzm, energetyzm, epifityzm, eretyzm, ergotyzm, erotyzm, estetyzm, etatyzm, eurybiotyzm, euryfotyzm, fanatyzm, fatyzm, faustyzm, faworytyzm, ferromagnetyzm, filosemityzm, finityzm, fizjokratyzm, flegmatyzm, fototaktyzm, fotyzm, fundamentyzm, genetyzm, geomagnetyzm, geotaktyzm, gerontyzm, gestaltyzm, gigantyzm, hakatyzm, hamletyzm, helotyzm, heraklityzm, herbartyzm, hermafrodytyzm, hermetyzm, herostratyzm, heterodontyzm, hieratyzm, higrotyzm, hipererotyzm, hipnotyzm, hipotetyzm, hirsutyzm, homodontyzm, homoerotyzm, hurapatriotyzm, hurrapatriotyzm, husytyzm, idiochromatyzm, idiomatyzm, idiotyzm, immanentyzm, immediatyzm, independentyzm, indyferentyzm, infinityzm, integratyzm, introwertyzm, irredentyzm, jezuityzm, jubileatyzm, kantyzm, kinetyzm, klientyzm, komparatyzm, konceptyzm, konkretyzm, konserwatyzm, konsonantyzm, kontyngentyzm, kooperatyzm, kosmopolityzm, kultyzm, kwietyzm, lunatyzm, maccartyzm, magmatyzm, magnetyzm, makkartyzm, malkontentyzm, mariawityzm, melodramatyzm, mezognatyzm, mimetyzm, mityzm, moderantyzm, monochromatyzm, monofiletyzm, monofizytyzm, monoteletyzm, mutyzm, narkotyzm, neofityzm, neohumboldtyzm, neokantyzm, neokonserwatyzm, neoromantyzm, neosemantyzm, nepotyzm, neurotyzm, obserwantyzm, obskurantyzm, okultyzm, ortognatyzm, paleomagnetyzm, panerotyzm, pankooperatyzm, panpatriotyzm, panpoetyzm, pansomatyzm, paramagnetyzm, parazytyzm, patriotyzm, pedantyzm, pejotyzm, perypatetyzm, pietyzm, poetyzm, polifiletyzm, poliglotyzm, postromantyzm, półanalfabetyzm, pragmatyzm, prerafaelityzm, preromantyzm, prewentyzm, prezentyzm, prodemokratyzm, profetyzm, prognatyzm, promiskuityzm, protestantyzm, prozelityzm, psychotyzm, rachityzm, remonstrantyzm, reumatyzm, romantyzm, Romantyzm, saktyzm, sarmatyzm, schematyzm, scjentyzm, semityzm, separatyzm, siaktyzm, skotyzm, socjaldemokratyzm, sokratyzm, somatyzm, sowietyzm, spirytyzm, stygmatyzm, suprematyzm, sybarytyzm, sygmatyzm, synergetyzm, synkretyzm, syntetyzm, szyityzm, śaktyzm, taktyzm, tarantyzm, technokratyzm, tekodontyzm, telewizjotyzm, teokratyzm, termomagnetyzm, transwestytyzm, traumatyzm, turetyzm, tytulantyzm, ultrakonserwatyzm, unityzm, walterskotyzm, wundtyzm, zelantyzm, zelotyzm
absolutyzm achromatyzm adiabatyzm adwentyzm agnatyzm agramatyzm akrodontyzm albertyzm alfabetyzm allochromatyzm alochromatyzm anabaptyzm anachoretyzm analfabetyzm analityzm anegdotyzm animatyzm antroponoetyzm antropopatyzm antydemokratyzm antydogmatyzm antyestetyzm antyferromagnetyzm antypatriotyzm antyromantyzm antyschematyzm antysemityzm antysowietyzm apatriotyzm argotyzm ariostyzm artretyzm artyzm arystokratyzm ascetyzm asekurantyzm astygmatyzm atlantyzm autentyzm autodydaktyzm autoerotyzm autokratyzm automatyzm autotematyzm autyzm babbityzm babtyzm bandytyzm bezdogmatyzm bigbityzm biurokratyzm bonapartyzm bruityzm cenobityzm chartyzm chemotaktyzm chromatyzm chromotaktyzm czartyzm defetyzm dekadentyzm demokratyzm despotyzm dialektyzm diamagnetyzm dogmatyzm doketyzm donatyzm donkiszotyzm dramatyzm dydaktyzm dyletantyzm dyptotyzm egotyzm egzotyzm ejdetyzm eklektyzm ekstatyzm ekstrawertyzm eleatyzm elektromagnetyzm eliotyzm elityzm emanatyzm emergentyzm energetyzm epifityzm eretyzm ergotyzm erotyzm estetyzm etatyzm eurybiotyzm euryfotyzm fanatyzm fatyzm faustyzm faworytyzm ferromagnetyzm filosemityzm finityzm fizjokratyzm flegmatyzm fototaktyzm fotyzm fundamentyzm genetyzm geomagnetyzm geotaktyzm gerontyzm gestaltyzm gigantyzm hakatyzm hamletyzm helotyzm heraklityzm herbartyzm hermafrodytyzm hermetyzm herostratyzm heterodontyzm hieratyzm higrotyzm hipererotyzm hipnotyzm hipotetyzm hirsutyzm homodontyzm homoerotyzm hurapatriotyzm hurrapatriotyzm
husytyzm idiochromatyzm idiomatyzm idiotyzm immanentyzm immediatyzm independentyzm indyferentyzm infinityzm integratyzm introwertyzm irredentyzm jezuityzm jubileatyzm kantyzm kinetyzm klientyzm komparatyzm konceptyzm konkretyzm konserwatyzm konsonantyzm kontyngentyzm kooperatyzm kosmopolityzm kultyzm kwietyzm lunatyzm maccartyzm magmatyzm magnetyzm makkartyzm malkontentyzm mariawityzm melodramatyzm mezognatyzm mimetyzm mityzm moderantyzm monochromatyzm monofiletyzm monofizytyzm monoteletyzm mutyzm narkotyzm neofityzm neohumboldtyzm neokantyzm neokonserwatyzm neoromantyzm neosemantyzm nepotyzm neurotyzm obserwantyzm obskurantyzm okultyzm ortognatyzm paleomagnetyzm panerotyzm pankooperatyzm panpatriotyzm panpoetyzm pansomatyzm paramagnetyzm parazytyzm patriotyzm pedantyzm pejotyzm perypatetyzm pietyzm poetyzm polifiletyzm poliglotyzm postromantyzm półanalfabetyzm pragmatyzm prerafaelityzm preromantyzm prewentyzm prezentyzm prodemokratyzm profetyzm prognatyzm promiskuityzm protestantyzm prozelityzm psychotyzm rachityzm remonstrantyzm reumatyzm romantyzm Romantyzm saktyzm sarmatyzm schematyzm scjentyzm semityzm separatyzm siaktyzm skotyzm socjaldemokratyzm sokratyzm somatyzm sowietyzm spirytyzm stygmatyzm suprematyzm sybarytyzm sygmatyzm synergetyzm synkretyzm syntetyzm szyityzm śaktyzm taktyzm tarantyzm technokratyzm tekodontyzm telewizjotyzm teokratyzm termomagnetyzm transwestytyzm traumatyzm turetyzm tytulantyzm ultrakonserwatyzm unityzm walterskotyzm wundtyzm zelantyzm zelotyzm
absolutyzm, achromatyzm, adiabatyzm, adwentyzm, agnatyzm, agramatyzm, akrodontyzm, albertyzm, alfabetyzm, allochromatyzm, alochromatyzm, anabaptyzm, anachoretyzm, analfabetyzm, analityzm, anegdotyzm, animatyzm, antroponoetyzm, antropopatyzm, antydemokratyzm, antydogmatyzm, antyestetyzm, antyferromagnetyzm, antypatriotyzm, antyromantyzm, antyschematyzm, antysemityzm, antysowietyzm, apatriotyzm, argotyzm, ariostyzm, artretyzm, artyzm, arystokratyzm, ascetyzm, asekurantyzm, astygmatyzm, atlantyzm, autentyzm, autodydaktyzm, autoerotyzm, autokratyzm, automatyzm, autotematyzm, autyzm, babbityzm, babtyzm, bandytyzm, bezdogmatyzm, bigbityzm, biurokratyzm, bonapartyzm, bruityzm, cenobityzm, chartyzm, chemotaktyzm, chromatyzm, chromotaktyzm, czartyzm, defetyzm, dekadentyzm, demokratyzm, despotyzm, dialektyzm, diamagnetyzm, dogmatyzm, doketyzm, donatyzm, donkiszotyzm, dramatyzm, dydaktyzm, dyletantyzm, dyptotyzm, egotyzm, egzotyzm, ejdetyzm, eklektyzm, ekstatyzm, ekstrawertyzm, eleatyzm, elektromagnetyzm, eliotyzm, elityzm, emanatyzm, emergentyzm, energetyzm, epifityzm, eretyzm, ergotyzm, erotyzm, estetyzm, etatyzm, eurybiotyzm, euryfotyzm, fanatyzm, fatyzm, faustyzm, faworytyzm, ferromagnetyzm, filosemityzm, finityzm, fizjokratyzm, flegmatyzm, fototaktyzm, fotyzm, fundamentyzm, genetyzm, geomagnetyzm, geotaktyzm, gerontyzm, gestaltyzm, gigantyzm, hakatyzm, hamletyzm, helotyzm, heraklityzm, herbartyzm, hermafrodytyzm, hermetyzm, herostratyzm, heterodontyzm, hieratyzm, higrotyzm, hipererotyzm, hipnotyzm, hipotetyzm, hirsutyzm, homodontyzm, homoerotyzm, hurapatriotyzm, hurrapatriotyzm, husytyzm, idiochromatyzm, idiomatyzm, idiotyzm, immanentyzm, immediatyzm, independentyzm, indyferentyzm, infinityzm, integratyzm, introwertyzm, irredentyzm, jezuityzm, jubileatyzm, kantyzm, kinetyzm, klientyzm, komparatyzm, konceptyzm, konkretyzm, konserwatyzm, konsonantyzm, kontyngentyzm, kooperatyzm, kosmopolityzm, kultyzm, kwietyzm, lunatyzm, maccartyzm, magmatyzm, magnetyzm, makkartyzm, malkontentyzm, mariawityzm, melodramatyzm, mezognatyzm, mimetyzm, mityzm, moderantyzm, monochromatyzm, monofiletyzm, monofizytyzm, monoteletyzm, mutyzm, narkotyzm, neofityzm, neohumboldtyzm, neokantyzm, neokonserwatyzm, neoromantyzm, neosemantyzm, nepotyzm, neurotyzm, obserwantyzm, obskurantyzm, okultyzm, ortognatyzm, paleomagnetyzm, panerotyzm, pankooperatyzm, panpatriotyzm, panpoetyzm, pansomatyzm, paramagnetyzm, parazytyzm, patriotyzm, pedantyzm, pejotyzm, perypatetyzm, pietyzm, poetyzm, polifiletyzm, poliglotyzm, postromantyzm, półanalfabetyzm, pragmatyzm, prerafaelityzm, preromantyzm, prewentyzm, prezentyzm, prodemokratyzm, profetyzm, prognatyzm, promiskuityzm, protestantyzm, prozelityzm, psychotyzm, rachityzm, remonstrantyzm, reumatyzm, romantyzm, Romantyzm, saktyzm, sarmatyzm, schematyzm, scjentyzm, semityzm, separatyzm, siaktyzm, skotyzm, socjaldemokratyzm, sokratyzm, somatyzm, sowietyzm, spirytyzm, stygmatyzm, suprematyzm, sybarytyzm, sygmatyzm, synergetyzm, synkretyzm, syntetyzm, szyityzm, śaktyzm, taktyzm, tarantyzm, technokratyzm, tekodontyzm, telewizjotyzm, teokratyzm, termomagnetyzm, transwestytyzm, traumatyzm, turetyzm, tytulantyzm, ultrakonserwatyzm, unityzm, walterskotyzm, wundtyzm, zelantyzm, zelotyzm

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Astronomija
Astronomija (ze starogrichiskeje ἀσtpovouίa, astronomía, „wobglědowanje gwězdow“, nastało ze starogrichiskego ἄσtpov [ástron], „gwězda, njebjaske śěleso“, a vόuoς [nómos], „nałog, kazń“) jo wědomnosć wó njebjaskich śěłach. Wóna pśepytujo z pśirodowědomnostnymi srědkami kakosći objektow we uniwersumje, pótakem njebjaskich śěłow (planety, mjasec, gwězdy inkluziwnje słyńca, gwězdowe gromady, galaksije a galaksijowe gromady), interstelarneje materije a we swětnišću wustupujucego promjenjenja. Mimo togo pyta wóna za rozměśim uniwersuma ako cełka, jogo nastaśa a jogo natwari.
Lěcrownož se jano na mało šulach wuwucujo, wubuźujo astronomija a jeje slěźeńske wuslědki wjeliki zajm w zjawnosći a jo daloko rozpśestrěty hobby (glej amaterowa astronomija). To zwisujo na jadnom boce z "pózwigujucym" zaśišćom, ako gótujo gwězdne njebjo teke gaž jano z wócyma glědaš, na drugem boce pak teke z jeje tematiskeju bogatosću, dotyknjenim filozofiskich pšašanjow a zwiskom z kosmonawtiku.
Astronomija njedej se z astrologiju zaměniś (grich. ἀσtpoλoYίa, astrología, „wěda wó gwězdach“), ako jo měła w Antice samski wóznam ako astronomija.
Wopśimjeśe
Stawizny astronomije[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Astronomija płaśi ako jadna z nejstaršych wědomnosćow. Zachopjeńki astronomije laže wěrjepódobnje w kultiskem cesćenju njebjaskich śělesow. W lěttysacy trajucem procesu su se źělili nejpjerwjej astronomija a pśirodowa religija, pózdźej astronomija, meteorologija a kalendarjowe licenje, w pózdnem srjejźowěku potom astronomija a astrologija. Bytostne mrocniki za našu wědu wó swětnišću su byli wunamakanje teleskopa pśed něźi 400 lětami, kenž jo Kopernikowy pśewrot dokóńcył, ako teke pózdźej w 19. stolěśu wunamakanje fotografije a spektroskopije. Wót srjejźi 20. stolěśa mógu astronomy z bźezwobsadkoweju a wobsadkoweju kosmonawtiku zemsku atmosferu pśewinuś a bźez jeje wobgranicowanjow wobglědowaś, to groni we wšyknych wobłukach elektromagnetiskego spektruma. K tomu pśiźo hyšći móžnosć, pśespytowanym objektam direktnje woglědaś a tam dalšne, nic jano wobglědujuce měrjenja gótowaś. Paralelnje se twarje pśecej wětše teleskopy za wobglědowanje ze zemje.
Fachowe wobłuki astronomije[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Astronomiska wědomnosć se źěli powšyknje pó pśepytowanych objektach, a pó tom, lěc jo slěźenje teoretiskego abo wobglědujucego razu. Wažne zakładne wobłuki su astrofyzika, astrometrija a njebjaska mechanika, nejwažnjejše póla su fyzika słyńcnego systema, wósebnje planetologija, galaktiska astronomija, kótaraž pśeslěźujo ptaškowu drogu a jeje centrum, ekstragalaktiska astronomija, kótaraž pśepytujo natwaŕ drugich galaksijow a jich aktiwne jědra, abo błyski gammapromjenjow ako nejwěcej bogate na energiju procese uniwersuma, ako teke relatiwistiska astrofyzika, kenž se na pśikład z carnymi źěrami zaběra. Stelarna astronomija pśepytujo naroźenje, wuwiśe a smjerś gwězdow. Kosmologija se zaběra ze stawiznami a nastaśim uniwersuma, a kosmogonija wopisujo stawizny našogo słyńcnego systema. Dla integracije wjelich metodow se źěli wobglědujuca astronomija pśecej mjenjej pó wužywanych wobłukach žwałowych dłujkosćow (radijowa astronomija, infracerwjena astronomija, wizuelna astronomija, ultrawioletna astronomija, roentgenowa astronomija a gammapromjenjowa astronomija), dokulaž slěźeńske kupki a (w idealnem paźe) teke jadnotliwe wědomnostniki mógu wužywaś informacije ze wšyknych tych žrědłow. Tencasnje nejnowšy wobłuk jo eksoplanetologija.
Wusčejše metody klasiskeje astronomije su ako poziciska astronomija z pomocu astrometrije a njebjaskeje mechaniki njebjaske śělesa katalogizěrowaś (gwězdowy katalog, efemeridy), a w astrofyzice fyziku swětnišća a we njom zdźaržanych objektow pśeslěźowaś. Pódla togo se móžo kosmonawtika ako eksperimentelna astronomija wobglědowaś, a kosmologija ako teoretiska disciplina.
Astronomija a druge wědomnosći[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Wusko z astronomiju zwězanej stej fyzika a matematika, tej fachowej wobłuka stej se cesto mjazsobnje wopłoźowałej a wobglědujotej se teke w studiumje astronomije ako cełk. Uniwersum se wopokažo we wjele padach ako laboratorium fyziki, wjele jeje teorijow se móžo jano w jogo dalokosćach a na górucych, na energiju bogatych objektach pśepytowaś. Mimo togo su byli wobšyrne wobliceńske nadawki astronomije nastark až do numeriskeje matematiki a pśeźěłanja datow.
Pó tradiciji źěła astronomija gromaźe z geodeziju (astrogeodezija, zwěsćenje městna a zwěsćenje casa, póśěgowańske systemy, nawigacija), z licenim casa a kalendarjowym licenim (astronomiska chronologija) ako teke z optiku (wuwijanje astronomiskich instrumentow a sensorow). Dla instrumentow a metodow jo teke wjele paralelow k technice, kosmonawtice a matematice (měrjeńske srědki, satelitowa technika, modelěrowanje drogow njebjaskich śělesow). Geodetiske metody se wužywaju teke za zwěsćenje grawitaciskego póla a figurow drugich njebjaskich śělesow.
W slědnych lětźasetkach jo nabyło na wažnosći zgromadne źěło astronomije z moderneju geologiju a geofyziku, pśeto se kšyjo źěłowe pólo geowědomnosćow ze źělami planetologije. Mineralogija analyzěrujo kamizny zemje z pódobnymi metodami ako te drugich njebjaskich śělesow. Kosmochemija ako źěl chemije pśepytujo nastaśe a rozdźělenje chemiskich elementow a zwězanjow w uniwersumje a chemisku ewoluciju, eksobiologija pak wobstojnosći nastaśa a eksistence žywjenja zwenka zemje.
Dalej pśiběra mjazydisciplinowe slěźenje z něga skerjej duchownowědomnostnje wusměrjonymi wědomnostnymi disciplinami:
Astronomiske stawizny ako źěl stawiznowědomnosćow pśepytuju stawizny astronomije. Twarjenja a namakanki z pśedstawiznoweje a jěsnostawiznoweje doby se gódnośe źeń a wěcej w astronomiskem zwisku (archeoastronomija). Dokulaž astronomija se zaběra mimo togo we wobłuku kosmologije z pšašanjami za nastaśim, wuwiśim a kóńcom uniwersuma, su teke zrězki z teologiju a filozofiju.
Glej teke[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Literatura[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Jadnotliwe twórby[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Albrecht Unsöld, Bodo Baschek: Der neue Kosmos. ISBN 3-540-42177-7 (standardna wucbnica za studium)
- Meyers Handbuch Weltall, Wegweiser durch die Welt der Astronomie. 1994 (7. pśeźěł. nakład), ISBN 3-411-07757-3
- P. Murdin (Hrsg.): Encyclopedia of Astronomy & Astrophysics. 2001, ISBN 0-333-75088-8 – http://eaa.iop.org/
- Der Brockhaus Astronomie: Planeten, Sterne, Galaxien. F. A. Brockhaus, Mannheim – Lipsk 2006, ISBN 3-7653-1231-2
- Kurt Hopf: Von der Erde ins All – Das Weltall in Beispielen – didaktiska zběrka meterialow na CD-ROM za źiśownje, šule, gwězdarnje a planetariumy, COTEC-Verlag Rosenheim
- Harry Nussbaumer: Das Weltbild der Astronomie. 2007, ISBN 978-3-7281-3106-5, 2. rozšyr. a aktual. nakład. vdf Hochschulverlag.
Periodikumy[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Sterne und Weltraum, mjasecnik za astronomiju
- Astronomie Heute, popularny magacin za astronomiju a kosmonawtiku, 10 wudaśow wob lěto, nimske wudaśe wót Sky & Telescope (eng. wikipedija)
- Sternenbote, awstriski mjasecnik za astronomiju
- Interstellarum, dwójo-mjasecnik za praktisku astronomiju
- Astronomie + Raumfahrt, dwójo-mjasecnik za wucbu, dalejkubłanje, lichy cas ISSN|0004-6310
- Regiomontanusbote, kwartalne wudaśe Nürnbergskego astronomiskego towaristwa a Nürnbergskego astronomiskego źěłowego zjadnośeństwa ISSN|0938-0205
Eksterne wótkaze[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
- Cogodla astronomija? W: Max-Planck-Institut für Astronomie
- ceste pšašanja w nimskej astronomijowej diskusijnej kupce de.sci.astronomie
- NASA: Astronomy Picture of the Day – wšednje nowy astronomiski wobraz z rozjasnjenim (engelski)
- NASA ADS – datowa banka astronomiskeje slěźeńskeje literatury (eng.)
- njebjaske fota – digitalna astrofotografija
- astronomiske powěsći w 11 rěcach
- nimskorěcne boki wó astronomiji
- pódłymjone artikle k wobłukam astronomije a astrofyziki
- Astronomy – A History – G. Forbes – 1909 (eLibrary Project – eLib Text)
Wideo[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]
Z telewizije Alpha Centauri (glej teke: archiw wusćełanja. W: http://www.br-online.de/alpha/):
- Harald Lesch. Cogodla astronomija? (RealPlayer-format)
- Harald Lesch. Quo vadis astronomija? (RealPlayer-format)


text:
Angelsko godka
Angelsko godka (ang. English language ɪŋglɪʃ 'læŋgwɪʤ) – urzyndowo godka na terytorjach zależnych Wjelgij Brytańije, a we wjynkszośći jeji bůłych kolůńiji i důmińjůw, p.in. Irlandyji, Kanadźe, RPA, Australiji i Nowyj Zelandyji.
Terozki używo jům kole 400 miljůnůw ludźi kej uojczysto godka, a 1,2 - 1,6 miljarda kej uobco godka.
We sůmy Wjelgij Brytańije angelsko godka je de facto godkům urzyndowům, nale formalńy państwo to ńy mo żodnej uoficjalńy ustalůnej urzyndowyj godki. Podano sytuacyjo je tyż we Zjednoczůnych Sztatach[1]. Angelski noleży do uoficjalnych godek ONZ, a uod XX wjeku je nojczyńśći używanům godkům we kůntaktach mjyndzynarodowych. Roz na kedy uokreślany kej pjyrszo ůńiwersalno godka ludzkośći[2].
Angelsko godka je fest zrůżńicowano geůgraficzńy. Djalykty růżnům śe fůnetykům, słowńictwym i do pewnygo stopńo gramatykům.
Treść
Familijo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- Godki indoojropejske
Pisowńo i fůnetyka[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Alfabyt angelski je uobecńy taki sům kej alfabyt łaćiński i skłodo śe s dwadźeśća sześću buchsztabůw:
Gramatyka angelskij godki[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Angelsko godka je godkům pozycyjnům a analitycznům (wjelge znoczyńy majům czasowńiki pośiłkowe), nale wystympujům tyż ńykere elymynty fleksyji. Sům to relikty indoeuropejskigo systymu deklinacyji i kůńůgacyji, we pełńi zachowanygo we godkach słowjańskych i łaćińy, a we tajli we staroangelskej godce. Uodmjano bez przipadki dotyczy zaimkůw, rzeczowńiki pośadajům yno dopełńacz (Saxon genitive), tworzůny s kůńcůwkům -s.
W angelskej godce wystympujům przedimki: uokreślůny the i ńyokreślůny a(n). Formy an używa śe przed wyrazůma wymawjanymi s nagosowům samůgoskům - an hour nale a European. Co ńyzwykłe wśrůd godek indoojropejskych, ńy istńije kategoryja rodzaju gramatycznygo, s wyjůntkym zaimkůw trzećij uosoby liczby pojydynczej.
Czasy[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
W angelskij godce je szesnośće czasůw (sztyry czasy po sztyry aspekty czasowe). Půńiższo tabela przedstawjo przikładowe zdańi we 16 czasach strůny czynnej (Present Simple: I do - Robia):
Wśrůd jynzykoznawcůw ńy mo połnej zgody co do tygo, eli kożdům s podanych wyżej kůnstrukcyji uważoć za samodźelny czas. Ńykerzi wyrůżńajům we angelszczyźńy jydyńy czas przeszły i teraźńijszy (ze wzglyndu na istńyńy we ńich prostych form czasowńika), pozostołe zaś czasy uważajům za aspekty tych dwůch czasůw.
Składńo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Podstawowym szykym zdańo je SVO, podańy kej we Ślůnskej godce. Wyrazy uokreślajůnce poprzedzajům uokreślane. Szyk zdańo je uo wjela myńi swobodny we porůwnańu s Ślůnskům godkům.
Przipisy[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- ↑ Constitutional Topic: Official Language w serwisie The US Constitution on line
- ↑ The Triumph of English (en)
Linki zewnyntrzne[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Zajty uo angelskij godce
Dykcjonorze
- MultiSłownik (De Agostini)
- Słownik angelskij godki (Cambridge)
- Słownik angelskij godki (Merriam-Webster)
- Słownik angelskij godki (Oxford)
Translatory
- Translatica PWN (tłůmaczy zdańo i cołe zajty)
- Translation-guide.com (tůmaczy zdańo i cołe zajty)


text:
Kwadrat
Kwadrat – prostokůnt kery mo růwne boki.
Ńykere właśćiwośći kwadrata[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Jak we prostokůnće, tyż we kwadraće:
- eki wewnyntrzne sům proste.
- Przećiwległe boki sům růwnoległe (je to růwnoległobok).
- Przekůntne sům růwnyj dugośći.
- Przekůntne przećinajům śe we połowje.
- Půnkt przećyńćo przekůntnych je strzodkym symetryji.
- Suma ekůw je 360° = (2π) rad.
Właśćiwośći kere mo ze prostokůntůw ino kwadrat:
- Przekůntne kwadratu sům uodćinkym dwuśecznych ekůw kwadratu.
- Przekůntne przećinajům śe pod ekům prostům.
- Kwadrat je sztworokůntym forymnym.
- Kwadrat je růmbym.
- Kwadrat mo sztyry uośe symetryji: proste zawjerajůnce przekůntne a symetralne bokůw.
- Uośe symetryji kwadratu tajlujům go na 8 przistajůncych prostokůntnych trziekůw.
- Kożde dwa kwadraty sům do śe podobne.
Wzory[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- - dugość boku.
- Plac:
- Dugość przekůntnyj:
- Průmjyń uokrynga wpisanygo we kwadrat:
- Průmjyń uokrynga opisanego na kwadraće:
Geůmetryjo ńyeuklidesowo[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
We ńyeuklidesowyj geůmetryji, kwadrat je to wjeloek ze 4 růwnymi bokůma a ekůma.
Bajszpile:


text:
Autobana A4 (Polsko)
Autobana A4 (pol. Autostrada A4) – nojdugszo autobana we Polsce. Bjygńe we jeji połedńowyj tajli uod grańice ze Mjymcůma bez dolnoślůnske, uopolske, ślůnske, mołopolske wojewůdztwo a podkarpacke wojewůdztwo, do grańicy ze Ůkrajinům.
Je dugo na 672,75 km.
Nojbarzi znůme mjasta bez kere abo wele kerych bjygńe autobana A4 we 2013 roku to Zgorzelec, Bolesławjec, Ligńica, Breslawia, Uopole, Glywicy, Zobrze, Ruda Ślůnsko, Chorzůw, Katowicy, Myslowicy, Jaworzno, Krakůw, Tarnůw, Dymbica, Rzeszůw.
A4 je tyż tajlům mjyndzynarodowyj cesty E40.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do idzie
acetamidzie, acetanilidzie, acetyloceluloidzie, Achemenidzie, adenoidzie, Aidzie, akaroidzie, aksoidzie, albucidzie, albuminoidzie, aleksandreidzie, Alidzie, Alkaidzie, alkaloidzie, alloploidzie, allopoliploidzie, aloploidzie, amfidiploidzie, amfidzie, amfiploidzie, amidzie, amyloidzie, androidzie, aneroidzie, aneuploidzie, anterozoidzie, antranoidzie, antropoidzie, aoidzie, apartheidzie, arachidzie, Argolidzie, argolidzie, Armidzie, Artemidzie, asteroidzie, Aulidzie, autoploidzie, autopoliploidzie, bakterioidzie, bakteroidzie, bertolidzie, Beskidzie, Betsaidzie, bidzie, blastoidzie, Blidzie, bolidzie, Brygidzie, Bryzeidzie, candidzie, cefeidzie, celuloidzie, centroidzie, ceramidzie, cerwidzie, chlamidzie, cholamidzie, chromoproteidzie, Chryzeidzie, corridzie, cosinusoidzie, cotangensoidzie, cyjanamidzie, cyjanidzie, cykloidzie, cylindroidzie, cystoidzie, daltonidzie, Danaidzie, danaidzie, Davidzie, Dawidzie, deltoidzie, demantoidzie, dermatofidzie, dermatoidzie, Derridzie, diamidzie, digilanidzie, dimetyloformamidzie, diploidzie, disfolidzie, Drawidzie, druidzie, Dzidzie, dzidzie, egidzie, egzaltolidzie, eikozanoidzie, ekdysteroidzie, Elidzie, elipsoidzie, endoploidzie, endopoliploidzie, Eneidzie, epicykloidzie, epitrochoidzie, eumenidzie, eunuchoidzie, europeidzie, europidzie, eutektoidzie, faktoidzie, fasmidzie, flawonoidzie, flawoproteidzie, fluidzie, Fokidzie, folidoidzie, formamidzie, fosfolipidzie, fosfoproteidzie, fotoproteidzie, ftalimidzie, fukoidzie, fylloidzie, galaktolipidzie, ganoidzie, geoidzie, Gidzie, gidzie, glikoalkaloidzie, glikokortykoidzie, glikolipidzie, glikoproteidzie, globoidzie, glukardiamidzie, glukuronidzie, gnidzie, gramowidzie, granitoidzie, grupoidzie, guidzie, Guidzie, haloidzie, Hamidzie, haploidzie, heksaploidzie, helikoidzie, hemoproteidzie, heptaloidzie, hermokopidzie, heroidzie, hiperboloidzie, hipocykloidzie, hipotrochoidzie, hominidzie, hormonoidzie, humanoidzie, hydroidzie, hydrokoloidzie, Idzie, idzie, imidzie, indocidzie, inwalidzie, isoniazidzie, izohumidzie, izoprenoidzie, kaidzie, Kaidzie, kamwidzie, kankroidzie, karbamidzie, karbidzie, karboidzie, karbonamidzie, kardiamidzie, kardioidzie, karetonoidzie, karotenoidzie, katenoidzie, kauloidzie, keloidzie, Kidzie, klotoidzie, Kolchidzie, koloidzie, konchoidzie, konoidzie, korridzie, kortykosteroidzie, kosinusoidzie, kotangensoidzie, krinoidzie, krynoidzie, krystaloidzie, Kupidzie, kupidzie, lakcidzie, laponoidzie, laserowidzie, Leonidzie, leptoidzie, libidzie, Lidzie, lidzie, lipidzie, lipoidzie, lipoproteidzie, lizergidzie, Lollobrigidzie, magnetowidzie, metaloidzie, metaloproteidzie, metanoamidzie, meteoroidzie, mikrometeoroidzie, mineraloidzie, mongoloidzie, monoploidzie, morfidzie, mukoidzie, mukoproteidzie, munidzie, Myszeidzie, Napoleonidzie, negroidzie, Nereidzie, nereidzie, nialamidzie, Nidzie, niewidzie, nikotynamidzie, norbidzie, Norwidzie, nukleoidzie, nukleoproteidzie, nuklidzie, Numidzie, nutriceramidzie, oceanidzie, offsidzie, okeanidzie, okryjbidzie, onomatoidzie, ooidzie, opioidzie, orbitoidzie, organoidzie, osteoidzie, owomukoidzie, ozalidzie, ozonidzie, pabiamidzie, paidzie, panichidzie, paraboloidzie, paraglidzie, paraloidzie, pektoidzie, pelamidzie, peloidzie, pentaploidzie, pericykloidzie, peripteroidzie, pinakoidzie, piramidzie, pirenoidzie, planetoidzie, plazmidzie, plerocerkoidzie, Podbeskidzie, polaroidzie, Polaroidzie, poliamidzie, polienergidzie, poliimidzie, poliploidzie, poliuronidzie, porfiroidzie, półkoloidzie, prepaidzie, priapulidzie, procerkoidzie, prokainamidzie, proteidzie, pryzmatoidzie, Przemyślidzie, pseudoalkaloidzie, pseudokoloidzie, radionuklidzie, rafidzie, Rashidzie, rebidzie, Reidzie, rezynoidzie, romboidzie, ruberoidzie, rubidzie, rymoidzie, rytmoidzie, ryzoidzie, saidzie, Saidzie, salicylamidzie, sanepidzie, sateloidzie, schizoidzie, Schmidzie, seidzie, semikoloidzie, Semiramidzie, sfenoidzie, sferoidzie, sfingolipidzie, Siembidzie, sinusoidzie, skalenoidzie, skirtotoidzie, sklereidzie, skleroproteidzie, slidzie, solenoidzie, solidoidzie, solidzie, spermatozoidzie, spidzie, steroidzie, strofoidzie, sublaponoidzie, sulfamidzie, sulfidzie, sulfolipidzie, sulfonamidzie, suprafluidzie, sylfidzie, synergidzie, systematoidzie, szahidzie, Światowidzie, Świdzie, tabloidzie, talasoidzie, talidomidzie, tangensoidzie, teidzie, temidzie, Temidzie, testowidzie, tetraploidzie, thalidomidzie, tiacetamidzie, tigroidzie, tiokarbamidzie, toksoidzie, tolbutamidzie, tracheidzie, trapezoidzie, triploidzie, trochoidzie, tuberkulidzie, tufoidzie, tylakoidzie, tytanidzie, ureidzie, Valladolidzie, veramidzie, walidzie, widzie, Winidzie, wiroidzie, zebroidzie, zooidzie, zwidzie
acetamidzie acetanilidzie acetyloceluloidzie Achemenidzie adenoidzie Aidzie akaroidzie aksoidzie albucidzie albuminoidzie aleksandreidzie Alidzie Alkaidzie alkaloidzie alloploidzie allopoliploidzie aloploidzie amfidiploidzie amfidzie amfiploidzie amidzie amyloidzie androidzie aneroidzie aneuploidzie anterozoidzie antranoidzie antropoidzie aoidzie apartheidzie arachidzie Argolidzie argolidzie Armidzie Artemidzie asteroidzie Aulidzie autoploidzie autopoliploidzie bakterioidzie bakteroidzie bertolidzie Beskidzie Betsaidzie bidzie blastoidzie Blidzie bolidzie Brygidzie Bryzeidzie candidzie cefeidzie celuloidzie centroidzie ceramidzie cerwidzie chlamidzie cholamidzie chromoproteidzie Chryzeidzie corridzie cosinusoidzie cotangensoidzie cyjanamidzie cyjanidzie cykloidzie cylindroidzie cystoidzie daltonidzie Danaidzie danaidzie Davidzie Dawidzie deltoidzie demantoidzie dermatofidzie dermatoidzie Derridzie diamidzie digilanidzie dimetyloformamidzie diploidzie disfolidzie Drawidzie druidzie Dzidzie dzidzie egidzie egzaltolidzie eikozanoidzie ekdysteroidzie Elidzie elipsoidzie endoploidzie endopoliploidzie Eneidzie epicykloidzie epitrochoidzie eumenidzie eunuchoidzie europeidzie europidzie eutektoidzie faktoidzie fasmidzie flawonoidzie flawoproteidzie fluidzie Fokidzie folidoidzie formamidzie fosfolipidzie fosfoproteidzie fotoproteidzie ftalimidzie fukoidzie fylloidzie galaktolipidzie ganoidzie geoidzie Gidzie gidzie glikoalkaloidzie glikokortykoidzie glikolipidzie glikoproteidzie globoidzie glukardiamidzie glukuronidzie gnidzie gramowidzie granitoidzie grupoidzie guidzie Guidzie haloidzie Hamidzie haploidzie heksaploidzie helikoidzie hemoproteidzie heptaloidzie hermokopidzie heroidzie hiperboloidzie hipocykloidzie hipotrochoidzie hominidzie hormonoidzie humanoidzie hydroidzie hydrokoloidzie Idzie idzie imidzie indocidzie inwalidzie isoniazidzie izohumidzie izoprenoidzie kaidzie Kaidzie kamwidzie kankroidzie karbamidzie karbidzie karboidzie karbonamidzie kardiamidzie kardioidzie karetonoidzie karotenoidzie katenoidzie kauloidzie keloidzie Kidzie klotoidzie Kolchidzie koloidzie konchoidzie konoidzie korridzie kortykosteroidzie
kosinusoidzie kotangensoidzie krinoidzie krynoidzie krystaloidzie Kupidzie kupidzie lakcidzie laponoidzie laserowidzie Leonidzie leptoidzie libidzie Lidzie lidzie lipidzie lipoidzie lipoproteidzie lizergidzie Lollobrigidzie magnetowidzie metaloidzie metaloproteidzie metanoamidzie meteoroidzie mikrometeoroidzie mineraloidzie mongoloidzie monoploidzie morfidzie mukoidzie mukoproteidzie munidzie Myszeidzie Napoleonidzie negroidzie Nereidzie nereidzie nialamidzie Nidzie niewidzie nikotynamidzie norbidzie Norwidzie nukleoidzie nukleoproteidzie nuklidzie Numidzie nutriceramidzie oceanidzie offsidzie okeanidzie okryjbidzie onomatoidzie ooidzie opioidzie orbitoidzie organoidzie osteoidzie owomukoidzie ozalidzie ozonidzie pabiamidzie paidzie panichidzie paraboloidzie paraglidzie paraloidzie pektoidzie pelamidzie peloidzie pentaploidzie pericykloidzie peripteroidzie pinakoidzie piramidzie pirenoidzie planetoidzie plazmidzie plerocerkoidzie Podbeskidzie polaroidzie Polaroidzie poliamidzie polienergidzie poliimidzie poliploidzie poliuronidzie porfiroidzie półkoloidzie prepaidzie priapulidzie procerkoidzie prokainamidzie proteidzie pryzmatoidzie Przemyślidzie pseudoalkaloidzie pseudokoloidzie radionuklidzie rafidzie Rashidzie rebidzie Reidzie rezynoidzie romboidzie ruberoidzie rubidzie rymoidzie rytmoidzie ryzoidzie saidzie Saidzie salicylamidzie sanepidzie sateloidzie schizoidzie Schmidzie seidzie semikoloidzie Semiramidzie sfenoidzie sferoidzie sfingolipidzie Siembidzie sinusoidzie skalenoidzie skirtotoidzie sklereidzie skleroproteidzie slidzie solenoidzie solidoidzie solidzie spermatozoidzie spidzie steroidzie strofoidzie sublaponoidzie sulfamidzie sulfidzie sulfolipidzie sulfonamidzie suprafluidzie sylfidzie synergidzie systematoidzie szahidzie Światowidzie Świdzie tabloidzie talasoidzie talidomidzie tangensoidzie teidzie temidzie Temidzie testowidzie tetraploidzie thalidomidzie tiacetamidzie tigroidzie tiokarbamidzie toksoidzie tolbutamidzie tracheidzie trapezoidzie triploidzie trochoidzie tuberkulidzie tufoidzie tylakoidzie tytanidzie ureidzie Valladolidzie veramidzie walidzie widzie Winidzie wiroidzie zebroidzie zooidzie zwidzie
acetamidzie, acetanilidzie, acetyloceluloidzie, Achemenidzie, adenoidzie, Aidzie, akaroidzie, aksoidzie, albucidzie, albuminoidzie, aleksandreidzie, Alidzie, Alkaidzie, alkaloidzie, alloploidzie, allopoliploidzie, aloploidzie, amfidiploidzie, amfidzie, amfiploidzie, amidzie, amyloidzie, androidzie, aneroidzie, aneuploidzie, anterozoidzie, antranoidzie, antropoidzie, aoidzie, apartheidzie, arachidzie, Argolidzie, argolidzie, Armidzie, Artemidzie, asteroidzie, Aulidzie, autoploidzie, autopoliploidzie, bakterioidzie, bakteroidzie, bertolidzie, Beskidzie, Betsaidzie, bidzie, blastoidzie, Blidzie, bolidzie, Brygidzie, Bryzeidzie, candidzie, cefeidzie, celuloidzie, centroidzie, ceramidzie, cerwidzie, chlamidzie, cholamidzie, chromoproteidzie, Chryzeidzie, corridzie, cosinusoidzie, cotangensoidzie, cyjanamidzie, cyjanidzie, cykloidzie, cylindroidzie, cystoidzie, daltonidzie, Danaidzie, danaidzie, Davidzie, Dawidzie, deltoidzie, demantoidzie, dermatofidzie, dermatoidzie, Derridzie, diamidzie, digilanidzie, dimetyloformamidzie, diploidzie, disfolidzie, Drawidzie, druidzie, Dzidzie, dzidzie, egidzie, egzaltolidzie, eikozanoidzie, ekdysteroidzie, Elidzie, elipsoidzie, endoploidzie, endopoliploidzie, Eneidzie, epicykloidzie, epitrochoidzie, eumenidzie, eunuchoidzie, europeidzie, europidzie, eutektoidzie, faktoidzie, fasmidzie, flawonoidzie, flawoproteidzie, fluidzie, Fokidzie, folidoidzie, formamidzie, fosfolipidzie, fosfoproteidzie, fotoproteidzie, ftalimidzie, fukoidzie, fylloidzie, galaktolipidzie, ganoidzie, geoidzie, Gidzie, gidzie, glikoalkaloidzie, glikokortykoidzie, glikolipidzie, glikoproteidzie, globoidzie, glukardiamidzie, glukuronidzie, gnidzie, gramowidzie, granitoidzie, grupoidzie, guidzie, Guidzie, haloidzie, Hamidzie, haploidzie, heksaploidzie, helikoidzie, hemoproteidzie, heptaloidzie, hermokopidzie, heroidzie, hiperboloidzie, hipocykloidzie, hipotrochoidzie, hominidzie, hormonoidzie, humanoidzie, hydroidzie, hydrokoloidzie, Idzie, idzie, imidzie, indocidzie, inwalidzie, isoniazidzie, izohumidzie, izoprenoidzie, kaidzie, Kaidzie, kamwidzie, kankroidzie, karbamidzie, karbidzie, karboidzie, karbonamidzie, kardiamidzie, kardioidzie, karetonoidzie, karotenoidzie, katenoidzie, kauloidzie, keloidzie, Kidzie, klotoidzie, Kolchidzie, koloidzie, konchoidzie, konoidzie, korridzie, kortykosteroidzie, kosinusoidzie, kotangensoidzie, krinoidzie, krynoidzie, krystaloidzie, Kupidzie, kupidzie, lakcidzie, laponoidzie, laserowidzie, Leonidzie, leptoidzie, libidzie, Lidzie, lidzie, lipidzie, lipoidzie, lipoproteidzie, lizergidzie, Lollobrigidzie, magnetowidzie, metaloidzie, metaloproteidzie, metanoamidzie, meteoroidzie, mikrometeoroidzie, mineraloidzie, mongoloidzie, monoploidzie, morfidzie, mukoidzie, mukoproteidzie, munidzie, Myszeidzie, Napoleonidzie, negroidzie, Nereidzie, nereidzie, nialamidzie, Nidzie, niewidzie, nikotynamidzie, norbidzie, Norwidzie, nukleoidzie, nukleoproteidzie, nuklidzie, Numidzie, nutriceramidzie, oceanidzie, offsidzie, okeanidzie, okryjbidzie, onomatoidzie, ooidzie, opioidzie, orbitoidzie, organoidzie, osteoidzie, owomukoidzie, ozalidzie, ozonidzie, pabiamidzie, paidzie, panichidzie, paraboloidzie, paraglidzie, paraloidzie, pektoidzie, pelamidzie, peloidzie, pentaploidzie, pericykloidzie, peripteroidzie, pinakoidzie, piramidzie, pirenoidzie, planetoidzie, plazmidzie, plerocerkoidzie, Podbeskidzie, polaroidzie, Polaroidzie, poliamidzie, polienergidzie, poliimidzie, poliploidzie, poliuronidzie, porfiroidzie, półkoloidzie, prepaidzie, priapulidzie, procerkoidzie, prokainamidzie, proteidzie, pryzmatoidzie, Przemyślidzie, pseudoalkaloidzie, pseudokoloidzie, radionuklidzie, rafidzie, Rashidzie, rebidzie, Reidzie, rezynoidzie, romboidzie, ruberoidzie, rubidzie, rymoidzie, rytmoidzie, ryzoidzie, saidzie, Saidzie, salicylamidzie, sanepidzie, sateloidzie, schizoidzie, Schmidzie, seidzie, semikoloidzie, Semiramidzie, sfenoidzie, sferoidzie, sfingolipidzie, Siembidzie, sinusoidzie, skalenoidzie, skirtotoidzie, sklereidzie, skleroproteidzie, slidzie, solenoidzie, solidoidzie, solidzie, spermatozoidzie, spidzie, steroidzie, strofoidzie, sublaponoidzie, sulfamidzie, sulfidzie, sulfolipidzie, sulfonamidzie, suprafluidzie, sylfidzie, synergidzie, systematoidzie, szahidzie, Światowidzie, Świdzie, tabloidzie, talasoidzie, talidomidzie, tangensoidzie, teidzie, temidzie, Temidzie, testowidzie, tetraploidzie, thalidomidzie, tiacetamidzie, tigroidzie, tiokarbamidzie, toksoidzie, tolbutamidzie, tracheidzie, trapezoidzie, triploidzie, trochoidzie, tuberkulidzie, tufoidzie, tylakoidzie, tytanidzie, ureidzie, Valladolidzie, veramidzie, walidzie, widzie, Winidzie, wiroidzie, zebroidzie, zooidzie, zwidzie


text: Bóšicy (aha/SN). Wot lěta 1998 wužiwa Stanij Ryćer před šěsć lětdźesatkami wot Bóščanskeje gmejny a Wětrowskeje šamotownje zapołoženy kupanski hat za plahowanje rybow. 14. raz su je tam lětsa zjawnje wułójili. Po tym zo běchu rybarjo syć wupołožili, woni syłam zajimcow demonstrowachu, kak z małym kranom stajnje 75 kilogramow ryby ze syće do za to předwidźaneho basenka składuja. Kóždy wopytowar móžeše so wo dobrym słodźe karpow a pstruhow na městnje přeswědčić. Za to staj Mike Mißbach a Gabriel Šmit na 100 karpow – kóždy wažeše něhdźe pjeć kilogramow – a 400 pstruhow zarězałoj. Tež wjacore móžnosće dźiwinowych jědźow, praženych kołbaskow abo steakow sy sej k wobjedu we wulkim stanje popřeć móhł.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do Prostacka
aecka, Arecka, Becka, beocka, Bęcka, Bicka, biecka, Blacka, błocka, bracka, Bracka, brocka, Brocka, Brucka, bucka, Bucka, Buicka, buicka, cacka, cecka, Chicka, chocka, Chucka, Cricka, cycka, Czacka, dacka, decka, Dicka, Ducka, Dycka, ełcka, epicka, Ericka, Eycka, Ficka, Flicka, Frącka, Frycka, Gacka, gacka, giecka, Glocka, glocka, Glucka, gocka, gracka, grecka, Grecka, Grocka, grucka, icka, Icka, iracka, itacka, Iwicka, Iżycka, Jacka, jacka, Kacka, kącka, Kącka, kęcka, Kicka, kiecka, Klicka, Klocka, klocka, klucka, kłecka, Kłecka, kocka, Kocka, Krycka, lacka, laicka, Lecka, lgocka, lincka, locka, Locka, Lucka, łącka, Łącka, łęcka, Łęcka, łucka, Łucka, Macka, macka, Micka, Młocka, młocka, młócka, Mocka, mrocka, Mycka, mycka, Necka, Nencka, Nęcka, nicka, niecka, Nocka, nocka, okęcka, olecka, Olecka, omacka, onucka, opacka, Opacka, Osicka, Otocka, owocka, Packa, packa, Pecka, Placka, placka, płocka, Płocka, płucka, Pracka, Procka, procka, Pucka, pucka, Racka, recka, Ricka, rocka, Rucka, rycka, Rzecka, słucka, Słucka, Spocka, Stacka, Stecka, Stocka, Szacka, tacka, tkacka, tracka, tricka, trocka, Trocka, trucka, Tucka, ubecka, Ulicka, unicka, upicka, użocka, Wacka, warcka, wdecka, wecka, Wencka, Wiącka, Wicka, wicka, Wiecka, Więcka, Woicka, Wrocka, złocka, Życka
aecka Arecka Becka beocka Bęcka Bicka biecka Blacka błocka bracka Bracka brocka Brocka Brucka bucka Bucka Buicka buicka cacka cecka Chicka chocka Chucka Cricka cycka Czacka dacka decka Dicka Ducka Dycka ełcka epicka Ericka Eycka Ficka Flicka Frącka Frycka Gacka gacka giecka Glocka glocka Glucka gocka gracka grecka Grecka Grocka grucka icka Icka iracka itacka Iwicka Iżycka Jacka jacka Kacka kącka Kącka kęcka Kicka kiecka Klicka Klocka klocka klucka kłecka Kłecka kocka Kocka Krycka lacka laicka Lecka lgocka lincka locka Locka Lucka łącka Łącka łęcka
Łęcka łucka Łucka Macka macka Micka Młocka młocka młócka Mocka mrocka Mycka mycka Necka Nencka Nęcka nicka niecka Nocka nocka okęcka olecka Olecka omacka onucka opacka Opacka Osicka Otocka owocka Packa packa Pecka Placka placka płocka Płocka płucka Pracka Procka procka Pucka pucka Racka recka Ricka rocka Rucka rycka Rzecka słucka Słucka Spocka Stacka Stecka Stocka Szacka tacka tkacka tracka tricka trocka Trocka trucka Tucka ubecka Ulicka unicka upicka użocka Wacka warcka wdecka wecka Wencka Wiącka Wicka wicka Wiecka Więcka Woicka Wrocka złocka Życka
aecka, Arecka, Becka, beocka, Bęcka, Bicka, biecka, Blacka, błocka, bracka, Bracka, brocka, Brocka, Brucka, bucka, Bucka, Buicka, buicka, cacka, cecka, Chicka, chocka, Chucka, Cricka, cycka, Czacka, dacka, decka, Dicka, Ducka, Dycka, ełcka, epicka, Ericka, Eycka, Ficka, Flicka, Frącka, Frycka, Gacka, gacka, giecka, Glocka, glocka, Glucka, gocka, gracka, grecka, Grecka, Grocka, grucka, icka, Icka, iracka, itacka, Iwicka, Iżycka, Jacka, jacka, Kacka, kącka, Kącka, kęcka, Kicka, kiecka, Klicka, Klocka, klocka, klucka, kłecka, Kłecka, kocka, Kocka, Krycka, lacka, laicka, Lecka, lgocka, lincka, locka, Locka, Lucka, łącka, Łącka, łęcka, Łęcka, łucka, Łucka, Macka, macka, Micka, Młocka, młocka, młócka, Mocka, mrocka, Mycka, mycka, Necka, Nencka, Nęcka, nicka, niecka, Nocka, nocka, okęcka, olecka, Olecka, omacka, onucka, opacka, Opacka, Osicka, Otocka, owocka, Packa, packa, Pecka, Placka, placka, płocka, Płocka, płucka, Pracka, Procka, procka, Pucka, pucka, Racka, recka, Ricka, rocka, Rucka, rycka, Rzecka, słucka, Słucka, Spocka, Stacka, Stecka, Stocka, Szacka, tacka, tkacka, tracka, tricka, trocka, Trocka, trucka, Tucka, ubecka, Ulicka, unicka, upicka, użocka, Wacka, warcka, wdecka, wecka, Wencka, Wiącka, Wicka, wicka, Wiecka, Więcka, Woicka, Wrocka, złocka, Życka


text:
Zo je ličba bjezdźěłnych we wuchodnej Sakskej přiběrała, so hižo dołho stało njeje. Zo je nětko tola k tomu dóšło, ma sezonalne přičiny. Wuhlady na nowe dźěłowe městna su přiwšěm dobre.
Budyšin (CK/SN). Minjeny měsac bě we wuchodnej Sakskej 22 060 žonow a muži bjez dźěła. To je połsta wjace hač w januaru. „Februar bě zawěrno jara zymny. Někajke dźěła wonka scyła móžne njeběchu“, rozłožuje šef Budyskeje dźěłoweje agentury Thomas Berndt. Snadny rozrost bjezdźěłnosće tuž žana překwapjenka njeje.
Kwota bjezdźěłnosće wosta ze 7,8 procentami konstantna. Rozdźěle mjez jednotliwymi wotnožkami sahaja wot 4,3 procentow w Kamjencu hač do 12,4 procentow w Zhorjelcu. Přirunujo z lětom 2017 bě w Hornjej Łužicy 3 230 ludźi mjenje bjezdźěłnych, štož po wuprajenju Thomasa Berndta nima jenož demografiske přičiny. Kaž je ze statistiki wučitać, maja wšitke skupiny wobydlerstwa podźěl na hospodarskim rozmachu. Mjez młódšimi hač 25lětnymi je ličba bjezdźěłnych porno minjenemu lětu runje tak woteběrała kaž mjez tymi nad 55 lětami. To płaći tohorunja za ćežkozbrašenych a dołhodobnje bjezdźěłnych.


text:
Dadajizm
Dadajizm to bůł artystyczny nurt we sztuce XX stoleća, kery mjoł anfang we 1916 roku. Same mjano pochodźi, podug szyroko przyjmowanyj wersyji, uod "dada" co uoznaczo drzewjanne bawidołko abo beblańy bajtla, kery ńy zno jeszcze żodnyj godki. Dadajizm negowoł artyzm a twůrczy wysiłek artysty, kej dźeła sztuki dadajisty przedstowjali gotowe wyroby, l. b. pisuar abo reprodukcyjo uobrozu s domalowanymi wůnsoma a brodům. Tworzyli collage, uobrozy na kerych przedstowjali roztomajte ukłody tajli uod maszynůw a gydichty ze losowo dobranych słůw. Kůmponowali tyż "muzyka larma". Skiż tygo dadajizm bywoł mjanowany "antysztukům", keryj cechůma bůły absurdalność a przipadkowość. Dadajisty wydowali pisma: Cabaret Voltaire a Dada (we Zurichu), Litterature (Paryż), Dada Club a Der Dada (Berlin) a tyż The Blind Man (Nowy Jork). Kůńec dadajizmu uogłoszůno we maju 1922 we Weimarze na "Kůnferencyje we sprowje kůńca dada". Ńyskorzi srogo tajla dadajistůw zwjůnzoła śe ze surrealizmym.
Dadajisty[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
Necowe uodwołańa[edytuj | Edytuj zdrzōdło]
- "Sztuka czy antysztuka" we magazyńe Histmag (we polskij godce)


text:
Zarozki1 na poczōntku2 Wōm powiym, że we mianie3 niy idzie ô4 nazwa składnika, ale wiejś ze keryj5 żech tyn recept6 dostoł7. Kamrat8 ôd moji Mutry9 mi padoł10, że tam majōm nojfajniyjesze abgeryjty i do tego jeszcze spaczoł11 mi na nie recept. Joł żech musioł tyż troszka pozmiyniać i nawciepowoł12 żech tam bakaliōw richtich13 na bogato, […]
Tag: #słodycze
Syrnik bez syra… i bez pieczynia ;) (Sernik bez sera i pieczenia)
Bez1 lato niy chce nōm2 sie włōnczać pieca i nojbarzi3 lubiymy, keby4 jake maszkyty5 sie prawie bez roboty znodły6 same na stole. Na tyn syrnik- niy- syrnik potrza7 15 minut, ale potyn kans8 maszkycynia… i do tego fajnie chōdny9, i fetaminy10, i niy za słodki 🙂 Co potrza? 250 ml krymōwki 800 g jogurtu naturalnego […]
Syrnik koko-wiśnia (Sernik kokosowo- wiśniowy)
Piyrsze1 skojarzynie ze koko to je kura i po prołwdzie2 tyn syrnik tyż ze kurōma3 moł4 co wspōlnego, bo dołwo5 sie rajn6 ôziym7 jajec. Te inksze8 znaczynie koko- dzisiaj może by my to napisali coco- wiedzie nołs do kōłkōsraszpli9. Sōm10 ludzie co ich niy ciyrpiōm, sōm take co sie zarozki11 na nie ciepnōm12 i sōm […]
Banany ze grilla (Grillowane Banany)
Ôstatnio1 pogoda bōła2 łaskawoł i żech sie mōg3 aby trocha pogrillować. Jak czowiek miyszko we srogim4 mieście bez zygrōdki5, to kołżdo chwila przi grillu cołkym inakszyj sie docynio. A że joł lubia roztomajte6 eksperymynty, to jak żech w dōma ôbejrzoł7 banany, to cojsik mie podkusiōło, żeby je wciepnōńć8 na grilla. Ōłma9 ôd moji Kobiyty10 klupała11 […]
Beza ze mango (Po polsku nic innego nie wymyślę)
Poczamu1 lubia mango? Bo je fajnie arōmatyczne2, bo żech go za bajtla3 niy znoł, bo niy je za słodke, … no i całe szczyńście4 idzie dobre mango kupić we Polsce. Choć te ludzie, kerym5 mango rośnie na zygrōdce6, jak widzōm te owoce, kere idzie kupić u nołs7 we sklepie , to sie śmiejōm, że takich […]
Gruszka na szokoladowyj piance (Gruszka na czekoladowym musie)
Niyrołzki1 niy chce nōm2 sie piyc, a moł3 dō nołs przijś4 bezuch5. Wtedy moge sie Wōm przidać recept6, kery7 w połra8 minut Wōm wyczaruje elegancki deser. Tych, co niy lubiōm szokolady, niy ma za kans9, wiync we gusta gojści10 na zicher11 udo sie Wōm wpasować. Co potrza? połra gruszek 250 g maskarpōne 100 ml śmiytōnki […]
Szpajza edberowoł (Pianka truskawkowa)
Na roztomajtych1 fajerach2 połno3 bōło4 zortōw5 szpajzōw, a dlo niyftorych6 trzi nojważniyjsze to: citrōłnowoł7, szokoladowoł i edberowoł, choć je na Ślōnsku kans8 ludzi, kerzi9 na nia by pedzieli10 pozimkowoł abo i ze truskawkami. Mōj jedyn kolega ze szkoły mi padoł11, że kole12 Świbia gołdali13 na nia edberowoł i jakosik tak mie sie te miano14 spodobało, […]
Kulki ze mlyka w proszku (Mleczne trufle ;) )
Piyrwy1 na kołżdym2 wiynkszym fajerze3, a już na zicher4 na weselu, szło trefić5 take fajne małe kulki. Robi sie je ajnfachowo6 i dojś gibko7, besto8 jak mołcie9 mlyko w proszku, to idzie sie je narychtować10, jak bezuch11 już je w drōdze12. Nojlepi jeszcze do nich tak dać kapka13 jakego sznapsa14, ale jak mołcie bajtle15, to […]
Abgeryjta ze baniōm (Babka dyniowa)
Eksperymynty ze roztomajtymi abgeryjtami ze baniōm1 robiōłech bez połra dni, wyszło z tego jedne ciasto bezglutynowe, druge… trocha mani2 udane, ale za to te trzecie, ô3 ftorym sam byda pisoł, to je richtich4 cojsik do pomaszkycynia5. Moja Ōłma6 za starego piyrwy7 robiōła ze bani kōmpot (za bajtla8 mie ôn tak za kans9 niy smakowoł), dołwała10 […]
Szokoladowoł bania (Czekoladowa dynia)
Szoł1 żech sie tak dzisiej drōgōm2 i mie cojsik tak naszło, żeby na gibko3 narychtować4 taki deser ze bani. Kupiōł żech sie bania hokkaido, bo ôna je wyraźniyjszoł we smaku i nawet niy trza ji5 ôbiyrać. Chwila i już mołcie co pomaszkycić6– no chyba, że niy lubicie bani. Co potrza? 250 g bani 1 biołoł […]


text:
11 listopada
11 listopada – jedynosty dźyń listopada, a 315. dźyń roku[1] podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskego kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 50 dńi.
Wydarzyńa na śwjeće
- 1918 - kapitulacyjo Mjymcůw a przekozańy wadzy Józefowi Piłsudskimu uod Regyncyjnyj Rady, fajrowane kej Dźyń Samostanowjyńo Polski
- 1965 - samostanowjyńy Zimbabwe (uod Wjelgij Brytańije)
- 1975 - samostanowjyńy Angoli (uod Portugaliji)
- 1997 - we Gruzyji zńeśůno kara pomrzyńo
Rodźili śe
- 1587 - Marcin Strzoda, tyjolůg a historiker
- 1922 - Kurt Vonnegut, amerikański pisorz
- 1962 - Demi Moore, amerikańsko filmowo szauszpilerka
Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
- ↑ We ńyprzestympne lata


text:
Wot šulskeho lěta 2017/2018 skutkuje we Wejherowje na Kašubach pólsko-kašubska zakładna šula »Naja Szkòła« (Naša šula). Rozhlad je so ze załožerjom Arturom Jablonsczim rozmołwjał.
Priwatna šula »Naja Szkòła« je prěnja pólsko-kašubska šula. Čehodla bu załožena?
Na rozsud wo załoženju dwurěčneje pólsko-kašubskeje šule měještej dwě wěcy wliw. Sprěnja smój ze žonu Annu staršej 11lětneho hólca, kotrehož kubłamoj dwurěčnje. Érik njeje so w swojej bywšej šuli derje čuł, dokelž njejsu runolětni kulturne konteksty rozumili, w kotrychž naju syna kubłamoj. Začuwachmoj tuž potrjebu stworić šulu, w kotrejž namaka naju dźěćo kluč do swójskeho, kašubskeho domu. Runočasnje wobkedźbowachmoj hižo dlěši čas, zo přinošuje model wuwučowanja kašubšćiny w zjawnych šulach (gmejnskich a statnych) jenož w njedosahacej měrje k wuwiću rěče a identity Kašubow. Po mojim zdaću wukubłuje zjawna šula Polakow z pasiwnymi znajomosćemi kašubskeje rěče. Naša towaršnosć pak trjeba šule, kotrež wukubłuja wědomych Kašubow w etniskim zmysle a runočasnje Polakow we wobydlerskim (statnym) zmysle. Doskónčny pohon, zahajić prócowanja wo natwar swójskeho, dwurěčneho kubłanišća bě zhromadne dźěło Towarstwa wosobow kašubskeje narodnosće »Kaszëbskô Jednota«, ke kotremuž ze žonu słušamoj, z baskiskej šulu z mjenom »Baztan Ikastola« w prowincy Navarra w Španiskej.
Su na Kašubach druhe kašubske šule?
Dźe-li wo dwurěčny charakter, je to prěnja tajka na Kašubach. Wuwučowanje kašubšćiny w šulach pak je so w lěće 1991 we wjesnej zakładnej šuli w Głodnicë (pól. Głodnicy) a na gymnaziju w městačku Brusë (pól. Brusy) započało. Pozdźišo so dalše šule přizamknychu. Městne gmejnske zarjadnistwa šule z wučbu kašubšćiny wudźeržowachu, ze statneho budgeta njejsu pjenjezy dóstali. Hakle 2005, jako přiwza Pólska »Zakoń wo narodnych a etniskich mjeńšinach kaž tež regionalnej rěči«, w kotrymž so jako jenička regionalna rěč w Pólskej kašubšćina mjenuje, započinaše stat wučbu kašubšćiny podpěrować. Z toho časa su w jara wjele šulach na Kašubach započeli kašubšćinu wuwučować. Dale zawjedźe so móžnosć, našu rěč za maturitne pruwowanje wuzwolić, a wot 2015 wobsteji na Gdańskej uniwersiće studijny směr kašubskeje etnofilologije.
Na kotre wašnje je kašubšćina do šulskeho kubłanja na Kašubach zapřijata a kotre městno maja w nim kašubske stawizny?
Prawnisce smědźa Kašubojo a druhe mjeńšiny, kotrež su w naspomnjenym zakonju wo mjeńšinach mjenowane, tři typy šulow měć. Prěni typ zmóžnja dobrowólnu wučbu kašubšćiny jako přidatny předmjet z třomi hodźinami wob tydźeń. Direktor šule dyrbi je zawjesć, jeli znajmjeńša sydom staršich pisomnu próstwu wo wučbu kašubšćiny staji. Druhi typ je dwurěčna šula, w kotrejž wuwučuje so kašubšćina runje tak kaž pólšćina obligatorisce pjeć hodźin tydźensce a wyše toho so dalše štyri předmjety kašubsce wuwučuja. Třeći typ su šule, w kotrychž so wučba dospołnje kašubsce (potajkim w mjeńšinowej rěči) wotměwa a jenož pólšćina a pólske stawizny so pólsce wuwučuja.
Wuwučowanje kašubskich stawiznow je přez cyłkownje 30 hodźin w času zakładnošulskeho kubłanja móžne a přez dalšich 30 hodźin w času srjedźneje šule.
Praktisce je hač dotal jenož prěni typ šule fungował.
Kak mamy sej dwurěčnosć noweje šule předstajić? Hdy wužiwa so pólšćina, hdy kašubšćina? Je kašubšćina maćeršćina šulerjow abo móža ju dźěći w šuli nawuknyć?
Hdyž chcu na wšitke prašenja wotmołwić, je trjeba, zo započinam z tym, zo je staw kašubšćiny jara špatny. W času po Druhej swětowej wójnje hač do 1989 je knježerstwo Ludoweje republiki Pólskeje wjele činiło, zo by rěč a kulturu Kašubow zničiło. Kašubske dźěći buchu w pólskich šulach za wužiwanje swojeje maćeršćiny bite a šikaněrowane. Tohodla přetorhny so w 1970tych lětach mjezygeneraciske daledawanje rěče w swójbach. Dokelž dźiwachu na dobro a na psychisku strowotu swójskich dźěći, přestachu starši z nimi kašubsce rěčeć. Mjeztym stej dwě generaciji Kašubow wotrostłoj, kotrejž dožiwištej kašubšćinu doma jenož mało a w šuli ju scyła njemějachu.
Tež wjetšina dźěći, kotraž k nam do šule přichadźa, njeznaje kašubšćinu. Najwjace z nich je z kašubskich swójbow, hačrunjež někotři šulerjo ani kašubske korjenje nimaja. Dwurěčna wučba wotměwa so we winowatostnych předmjetach, ale z prjedy wopisanych přičin postajeja wučerjo wobsahowy wobłuk zažnošulskeho kubłanja, kiž so kašubsce posrědkuje. Maja so tež po zasadźe, zo měła so kašubšćina we wšědnych situacijach, w přestawkach, swobodnych rozmołwach z dźěćimi, hrach atd. nałožować. W lětnikach štyri do wosom zaruča Naja Szkòła, zo přewjedu so štyri předmjety dwurěčnje, kaž: přiroda, biologija, geografija, chemija, fyzika, matematika, stawizny, informatika, wuměłstwo, technika, sport.
Rěča wšitcy sobudźěłaćerjo šule kašubsce? Maće někajke šulske doporučenje wo wobchadnej rěči w šuli?
Wšitcy přistajeni šule znaja kašubšćinu, ale wšitcy ju njerěča. Něhdźe třećina wužiwa ju wšědnje. Tuž njeby było prawje twjerdźić, zo je kašubšćina tuchwilu wobchadna rěč w šuli. W něhdźe 70% situacijow přewahuje pólšćina a kašubšćina wužiwa so w 30%. Naš cil je docpěć symetriskosć, ale za to trjebamy hišće někotre lěta napinaceho dźěła z dźěćimi runje tak kaž z wučerjemi.
Wobchadźeće ze stawiznami a kulturu Kašubow we wučbje hinak hač statne šule?
Haj. Prócujemy so, šulerjam we wšitkich hodźinach kašubski kontekst podawać. Nawjazujemy na našu kulturu, tradiciju, stawizny a doporučamy wučerjam, zo by to wuchadźišćo za nimale wšitku wučbu było.
Nimo dwurěčneje wučby napadnje na přikład digitalno-medialne kubłanje. Prošu předstajće skrótka wosebitosće kubłanskeho profila šule.
Započejo w prěnim lětniku maja šulerjo rozšěrjeny wobjim rěčneje wučby za kašubšćinu a jendźelšćinu. Šula poskićuje nimo toho za štwórty lětnik winowatostny kurs němčiny a ma zaměr w přichodźe němčinu tež jako winowatostny předmjet zawjesć. We wšitkich hodźinach, mjez druhim we wobłuku wučby pólšćiny, towaršnowědy, stawiznow, wuměłstwa a kompjuteroweje wučby, wužiwaja šulerjo Chromebook-kompjutery. Maja šulsku kompjuterowu syć k dispoziciji, zo bychu móhli za trěbnymi informacijemi a wědu pytać. Šulerjo dźěłaja we wirtualnej wokolinje na kubłanskej platformje Google Classroom a mróčeli GSuite. Dźiwamy tež na nawuknjenje praktiskich kompetencow, kotrež su za wšědny kontakt z medijemi wužitne. To je wažne, wšako swět tučasnje tajki je. Chcemy, zo bychu absolwenća Najej Szkòle wobsedźeli kompetency 21. lětstotka kaž kreatiwnosć, kritiske myslenje, zhromadne skupinske dźěło, nawodnistwo, wobchadźenje z informacijemi, rozumjenje medijow, mudre wužiwanje technologije.
Dale napadnje, zo wuzběhujeće na wašej internetowej stronje indiwidualne formatiwne resp. formowace hódnoćenje wukonow a falowanje domjacych nadawkow. Kak so w Najej Szkòli znamkuje? A maće rjadownje? Kelko šulerjow maja?
Dźěći wuknu w rjadownjach z maksimalnje 15 šulerjemi. Prócujemy pak so wo to, za kóždeho šulerja indiwidualny wučbny program zwoprawdźeć. Zwjazujemy dwaj systemaj hódnoćenja. Nimo tradicionelneho ze znamkami 6 do 1 je za nas předewšěm wothłós wučerja a jeho reakcija wažna, dokelž motiwěruje šulerja skutkownišo k wuknjenju hač znamki. Wučerjej pak pomha postajić, na čo maja so přichodne hodźiny wusměrić. Wučer wobchadźa ze šulerjemi indiwidualnje a wobkedźbuje, kak sej wědu přiswoja, zo by potom móhł konkretne pokiwy za dalše dźěło dawać. Wujasnja přeco, što su cile wuknjenja a kriterije wuspěcha. Prócuje so wo to, šulerjow do jich kubłanskeho procesa zapřijeć. Šulerjo wuměnjeja sej mjez sobu wědu a wuknu jedyn wot druheho.
Kak sće za wučerjemi pytali? Maja woni wosebite wukubłanje?
Někotři wučerjo, kotřiž su projekt z nami započeli, su čłonojo towarstwa Kaszëbskô Jednota. Zbytnych smy přez wupisanje wuzwolili. Jedyn kriterij běchu znajomosće kašubšćiny z dokładom studija abo wosebiteho pruwowanja. Dowolnosć za wuwučowanje kašubšćiny móžeš sej w Pólskej na dwoje wašnje zdobyć: Pak wotzamknješ podiplomowy studij, kotryž traje połdra lěta, pak złožiš pruwowanje před wosebitej komisiju.
Kelko rjadownjow, šulerjow a wučerjow šula ma? Hdźe šulerjo po zakładnej šuli dale wuknu?
W šuli wuknje tuchwilu 32 šulerjow w rjadownjach 0, 1, 3 a 4. Dołhodobnje změje lětniki 0 do 8. Wokomiknje su třo wučerjo kruće přistajeni a dźesaćo ze zrěčenjom za konkretne hodźiny, kiž su po ličbje předmjetow we wučbnym planje kubłanskeho ministerstwa trěbne.
Hdźe budu šulerjo po zakładnej šuli wuknyć, budu móc za tři lět rjec. Njeje pak wuzamknjene, zo zmóžnimy jim kubłanje na kašubskim gymnaziju. Přemyslujemy wo tym.
Swójbnu motiwaciju, so za nastaće šule angažować, sće hižo naspomnił. Što je was nimo toho inspirowało? Što činiće powołansce?
Sym Kašuba. Mój nan běše Polak, kotryž zasydli so w 1960tych lětach w Pomorskej a přiwza do wulkeje měry kulturu mojeje kašubskeje maćerje. Wot njeje nawuknych kašubšćinu. Jako młodostny započach so za kašubske stawizny a literaturu zajimować. Na studiju stawiznow w Gdańsku, kotrež započach 1989 w lěće demokratiskich změnow, zeznach ludźi, kotřiž pytachu podobnje kaž ja za swojimi korjenjemi. Zhromadnje załožichmy 1990 studentski časopis Tatczëzna (pól. Wótčina). To běše tež čas, hdyž wotewrě so móžnosć, realizować kašubski program w Gdańskim wotdźělu pólskeje telewizije a w pólskim Radiju Gdańsk. Sym so tym projektam přizamknył, buch nowinar. 1999 rozsudźich so swoje mocy w lokalnej politice wuspytać. Přez dźesać lět běch krajny rada w Pucku. W swobodnym času horjach so dale za medije. 2002 běch za krótki čas šefredaktor měsačnika Pomerania. 2004 załožich Radijo Kaszëbë, kotrež hač do dźensnišeho nawjeduju. Wot 2010 do 2012 nawjedowach tohorunja satelitowu telewiziju CSBTV (CassubiaTV), kotruž wutworich zhromadnje z dwěmaj partneromaj. Šěsć lět dołho běch předsyda Kašubsko-pomorskeho zwjazka a 2011 załožich sobu Towarstwo wosobow kašubskeje narodnosće »Kaszëbskô Jednota«, kotrehož městopředsyda sym.
Zwotkel inspiracija za załoženje šule? Kaž hižo naspomnich: nazhonjenja jako staršej, znaće wo situaciji druhich narodnych mjeńšinow w Europje, starosć wo swójsku rěč a kulturu ...
Štó je so nimo was za załoženje šule angažował?
Za załoženje šule je so předewšěm moja žona Anna angažowała, nimo toho přećeljo z towarstwa Kaszëbskô Jednota a wosebje jeho předsyda Karól Róda. Podpěrał je nas Andrzej Gredecki, nazhonity pedagoga, dołholětny direktor zjawnych šulow w Wejherowje. Hobersku rólu w projekće je tohorunja Baskičanka Maialen Sobrino Lopez hrała, kotruž zeznach 2014 a kotraž je mje a towarstwo Kaszëbskô Jednota do projekta Txikian Handi (To małe je wulke) zapřijała. Wot nich zhonich, kak funguja baskiske ikastola-šule. Wažna bě za mnje podpěra někotrych znatych staršich, kašubskich aktiwistow, tajkich kaž Dariusz Majkowski, tuchwilny šefredaktor měsačnika Pomerania.
Kak dołho je wot prěnich planow hač k wotewrjenju šule trało?
Ideja je so prěni raz 2015 po wopyće delegacije towarstwa Kaszëbskô Jednota w šuli »Baztan Ikastola« jewiła. Połdra lěta pozdźišo, w decembrje 2016, běchmy tam znowa z mojej žonu a synom Érikom. Po tym zo bě někotre hodźiny mjez baskiskimi dźěćimi přebywał, wopraša so Érik: »Čehodla my tajke šule nimamy?« To dosahaše, zo bych započał jednać. W měrcu 2017 wotnajach objekt we Wejherowje, bywši meblowy wobchod, přiměrich jón na potrjeby šule, kotruž wotewrěchmy 2. septembra 2017.
Wy sće wobsedźer resp. nošer šule. Čehodla sće so tak rozsudźił a nic na přikład za towarstwo?
Z financnych přičin. Sym za start projekta wokoło 600.000 złotych (150.000 €) nałožił. To běchu priwatne pjenjezy.
Kak sće šulerjow (resp. staršich) wabili?
Z tym ma rozsud za městno dwurěčneje šule činić. Wejherowo ma 50.000 wobydlerjow, město ma wulke kašubske tradicije a je wot druhich wulkich kašubskich wsow a městow wobdate. Je to mjenje abo bóle kašubska aglomeracija z něhdźe 100.000 wobydlerjemi. Smy so na nich z plakatami, lětakami a wabjenjom w Radiju Kaszëbë wobroćili. Na njedźelach smy informaciske akcije před cyrkwjemi organizowali. To traješe loni dwaj měsacaj, wot julija do awgusta. Efekt bě tajki, zo je w septembrje dwaceći šulerjow pola nas wuknyć započało a w běhu měsaca je so hišće dźesać přidružiło.
Kak so šula financuje?
Wot spočatka septembra do kónca decembra 2017 sym šulu ze swójskich pjenjez financował, kotrež přińdźechu hłownje z dźěławosće we wobłuku Radija Kaszëbë. Wot januara 2018 dóstawa šula přez měšćanski zarjad Wejherowa spěchowanje ze statneho budgeta, kiž wučinja měsačnje 300 € na šulerja.
Wuskutkuje so popłatk na to, štó swoje dźěći do šule sćele?
W šulskim lěće 2017/2018 njeje so w Najej Szkòli žadyn popłatk płaćił. Sym na te wašnje chcył staršich za nowy projekt pozbudźować. Wot přichodneho šulskeho lěta zawjedźe so popłatk we wysokosći 100 € na dźěćo na měsac. To je přihódna płaćizna w přirunowanju z priwatnymi šulemi wokoliny.
Kotru kritiku móžeće słyšeć a kak z njej wobchadźeće?
Donětka njeje chutneje kritiki našeho projekta. Začuwamy pak wočakowace nastajenje pola wjele wosobow, kotrež nas wobkedźbuja. Zo njebychmy žane zmylki činili, dźěłamy hromadźe z nazhonitej pedagogowku Adelu Kożyczkowskej z pedagogiskeho instituta Gdańskeje uniwersity a z Renatu Mistrz, ekspertku centruma za wukubłanje wučerjow w Gdańsku. Kóždu chutnu kritiku, jeli so jewi, bjerjemy jara chutnje a prócujemy so wo to, hnydom z pozitiwnymi změnami w našim projekće na nju reagować. Předewšěm pak budźemy so wuchadźišća dwurěčnosće dźeržeć, potajkim tohorunja runowahi mjez kašubskej a pólskej kulturu.
Byšće hladajo na nazhonjenja za čas přihotow a załoženja šule dźensa něšto hinak činił?
Njewobžaruju ničo, štož sym do projekta inwestował, dokelž wěrju, zo je to nazhonjenje, kotrež móže našej kašubskej kulturje wjele dobreho přinjesć.
Što přejeće sej za přichod swojeje šule a za kubłanje na Kašubach?
Bych chcył, zo bychu z mojich nazhonjenjow druzy čerpali: priwatne wosoby, towarstwa, kašubske samozarjadnistwa. Mi je wažne, zo stwori so móžnosć rozsuda mjez šulemi prěnjeho typa z kašubšćinu jako přidatnym předmjetom a dwurěčnymi pólsko-kašubskimi šulemi. Sonju wo tym, zo by wučba kašubšćiny a swójskich stawiznow a kultury we wšitkich šulach na Kašubach winowatostna była. Sym tež měnjenja, zo by regionalne knježerstwo wojewódstwa dyrbjało zamołwite za wučbne plany być a nic statne kubłanske ministerstwo kaž tuchwilu. Nimo toho bychu zarjady wšitkich runinow a njestatne organizacije hižo nětko měli załoženje imersnych šulow podpěrać, w kotrychž by so kašubske kubłanje přez »zanurjenje« do rěče a kultury wotměło, potajkim w kotrychž wot prěnjeho do poslednjeho klinkanja kašubšćina w žanej hodźinje njewoćichnje, tež nic w přestawce.
Wutrobny dźak!
rozmołwjała so: SARA MIČKEC


text:
Madagaskar
Madagaskar (malg. Madagasikara, franc. Madagascar, ang. Madagascar; Republika Madagaskaru - Repoblikan'I Madagasikara, République de Madagascar, Republic of Madagascar) – państwo pouožůne na wyspje Madagaskar we zachodńij tajli Uoceanu Indyjskigo, kole pouedńowo-wschodńich wybřežy Afriki. Madagaskar je štwortům co do wjelgośći wyspům na śwjeće. Na Madagaskaře přewažo hodowla a pasterstwo, wystympuje tyž prymitywne bauerstwo, plantacyje roślin tropikalnych, eksploatacyjo drewna, zbjeractwo, myślistwo, a bauerstwo śrůdźymnůmorske. Wystympujům dwje strefy roślinne: na půunocy suche lasy podrůwńikowe, a we cyntrům a na pouedńu sawanny.


text:
Gwara
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
Cieplutki letni słonecko przygrzywało tego roku co cud. Łozgrzote jego ciepłym Beskidowe pasionki woniały maciyrzonkom i suchym siankiym co go niedowno chłopcyska łokosili . Zacon sie teroz nojweselsy cas dlo młodyk . Bo to w tyn cos kie sie już po wsiak łodrobili śli na łonki , coby swoje leśne polanki co ik dziadowie z lasa pazurami wydarli piyknie łokosić po grabić i do sopek uciś bo w tyn cos kozdy mioł na łonce takom sopecke co do ni siano dawoł a pote tez tam z krowami stoli kie sie łotawa chynyła coby piyknie wypaś .
A powiym wom ze było tyk sopek nojwiyncyj na Polynicy w Suchej i łod Ciyncijski strony zaś na Magorze . Wiadome było ze kie przydzie tyn cas łonkowego kosynio a pote pasiynio i pilnowanio bydła to wyndzie do tyk sałasow tela parobeckow a tela dziywek ze jeno giełceć bydzie łod wyskanio a nawoływanio sie z jednej polany na drugom . I tak tes było tego roku .
Na polynicy wiadome było ze sie na kludzom Żabnicanie a zaś na Magore Ciyncinianie ,Bystrzanie i ludzie z Brzuśnika . Ni mieli uni sie łokazyje kie indzi spotykaj ba jak przyseł tyn cas to sie przy swoi ciynzki robocie ześli.
I tak juz jedyn z drugim młody ino sie z mrugali i zaroz septaj zacnom .
Juz dziywki niby ze to grabiom a poziyrajom na chłopcow coz uni to ta telo urodzajom. Nogle chłopcyska sie łoześli a jedyn polecioł z Magory chłodnickiym kasik ku Jabranowie. O cho już ta i młodzi i starzy wiedzieli co sie sykuje. Już sie bestyje zesły! Mrucała pod nosym staro ciotka. Ino muzyka i muzyka a tajcowni w głowie ! Pierojski weredy ! Dochynyła zaroz staro Durajka z Brzuśnika. Stary Morcin Kupcok z Ciynciny co po siano wołami przyjechoł kłod do drabin a pod wonsym sie ino uśmiychoł na babski mrucyni a ze znany był z wesołości zaroz przycion Marysi Durajce. Maryś ! Nie pamiynto woł jak cielynciym był ! Tyś sie mało na skokała ?? Mało ześ sie nie łozpukła casym a teroz na młodyk wyrcys ! Jo to byk som poseł ku tej muzyce ale mnie staro nie puści !
Baby ino cosik po drwiły na Kupcokowe docinki a un sie śmioł i ciesył ze mu to śpas wysed i sie udało babom docionć . Tymcasym zanim uni przy sianie robili wrocił sie parobecek co go posłali chłopcy na Polynice. Wnet go syćka łokronzyli a un łopowiadoł cosik zdysanym głosym a rynkami przy tym łozmachowoł . Jak wartko przylecioł tak sie tez wartko łoześli i kozdy poseł ku robocie ale juz teraz nie było nic w głowie ino ze dziś bydzie muzyka na Polynicy grała . Dziywcynta juz kupeckami sie zbiyrały i urodzały jako tez to bydzie a ktoz ta bydzie groł a jacy tez ta chłopcy przydom . I kie przyseł wiecor rusyli syćka wroz znajomom drogom bez Matlokowke ku Żabnicki stronie… Kie juz dośli na polane co jom nazywali Spolno słychno było ze na Polynicy juz wesoło. Ktorosik z Ciyncinianek za wyskała a tam juz kasik z niźni polany łodpowiedziała dziywka ze Żabnice. Łodbił sie głos łod Romanki i lecioł na zod ku Jabranowie. Juz zaś kasik łod Płonego zawysko dziywce a na Bucynce mu łodpowiy. Nogle z pod wiyrchu Romanki ze Stopkowej hole za dudniała grubym głosym trombita pastyrsko. To juhasi ze Stopkowej znać dawali ze juz ło syćkim wiedzom co sie kany bydzie robić. I tak sie całom drogom nawoływali coby kozdy młody wiedzioł ze dziś bydzie wesołoś do rania. Kie juz dośli to na środku polany na rowninie polił sie łogiyj a przy łogniu kupa ludzi i wesołe łopowiadani. Ksiynżyc wykuloł sie z nad Pawlusi hole i mdłym ale przyjymnym światłym łoświetloł swiat. Kasik łod Ciyncijski strony doleciała niewyraźno muzyka i śpiewani. Coroz blizyj i blizyj i za walnom chwile dało sie juz usłysej znajomo melodyje i słowa . Świyć miesioncku świyć na niebie ale wysoko bo jo ide do swej lubej bardzo daleko…
To seł Józek z Jabranowa z heligonkom ku muzyce . Zaś łod niźni Polynice słychaj juz było nute Barabskom . To Żabnicanie podchodzili ku polanie grajyncy na dwie heligonki…
I wte sie dopiyro zacyno ! Kie nie pociągnom chłopcyska na trzy harmunije!!Posuły sie z pod wartkik palcow dziki polki i Żabnicko nita ! Kie chłopcy nie porwiom dziywek do łobyrtek to jaze trowa z pod kiyrpiec fyrcała . A juz co jedyn w tojcu przystanie , przyśpiywo i zaś do łobyrtki ! Ludzi wela łognia coroz wiyncyj .Jedni tajcujom ,drudzy łopowiadajom co kany nowiny uswychali. Inni zaś jesce cosik kasik do lampek nalywajom a co przechylom to do trowy łotrzepiom. Miesioncek po niebie wyndruje i zdo sie ze sie przypatruje tej wesołej górolski gromadzie. Juhasi ło syrokik plecak w cornyk łod dymu kosulak stoli juz tez wela łognia a dziywki sie im przypatrywały a śmiałości ku nim ni miały bo godali ło nik ze dzikuse. Ale nie bójcie sie ! Zagrzoła sie krew to i śmiałoś przysła ! I juz syćka ze syćkimi tajcowali .
I tak to grała muzyka na Polynicy. Ksiynżyc co go to tez chłopcy kawalerskim słojcym nazywali schowoł sie juz kasik za gronicki. Zornicka zacyna sie pokazowaj nad Matlokowkom a piyrse ptoski zacyny z cicha popiskowaj, kie sie łostatni tanecniki z polany łozchodzili. Niejedyn przyseł na swoje hyza to juz babka godzinki śpiywali. Na nic nie patrzyncy bechnoł z mordowany na kolana wela babki i śpiywoł .Kiedy ranne wstajom zorze ! Ktorymu sie ta udało z drzymnyj to jego scynści a ktorymu niy to sie łod rana koło bydła i po niwkak plontoł jako ćma i ka siod tam mu głowa leciała jak chłorej kurze . Juhasi ledwo przyśli juz baca do dojynio ścigoł a pote z łowcami w hol . Ale uni se ta w słonecku po borownikak poradzili spoconć. Tak to widzicie bywało downi kie jesce w sercak młodyk góroli było tela wesołości co sie wylywała jak potok przy roztopak na ty beskidzki cudne polany a teroz cichućko. Jeno wiater po Polynicy gro na staryk strzechak i ksiynżyc poziyro ze smutkiym i zdo sie ze popłakuje za tym co downo minyło…
Harnaś
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- Pawel
-
Palica – laska, która zastąpiła ciupagę
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- mikem7682@yahoo.com
-
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- Administrator
-
- Szczegóły
- Pawel
-
Coś dla znających i piszących gwarą.
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
Kie przysła sobota a ześli sie ka w barze abo przy jakim sklepie na piwo to sło sie nie roz uśmioj jak zacyni godaj mindzy sobom. A jak sie ta trefiło mindzy nimi jesce ze dwok handlyrzy to juz po poru piwak zacynoł sie podnosić gwar i przekwalowani sie ktory koj lepsy i ktory mocniyjsy.Łopowiadały ty chłopy ło swoi ciynski robocie i ło tym co ka ktory w lesie przezył. Jedyn godo-Ej chłopy na moigo konia to tu we wsi nima,jo pełny woz kopalniokow nakładuje woz zahamuje i lyce moge chynyć... Na słowo idzie i nawet do piekła zjade.Inny zaś- E tam godos moj koj to jes pasiacki !! Przysiągany !! Jak cały woz ku chałpie wieze i moge w przykrej kympce pod ficojkom stanyj, to piwo wypijym a un ani cyntla nie popuści,taki sprawiedliwe kojsko.Inny zaś godo - Chłopy ale tak jak moj koj w lesie chłodzi to zodyn. Na pysku bestyjo twardy ale byg go ani za jednego nie zmiynił. Pod magorom drzewo zapne lyce chyne i jeno mućkne .Idzie ze na dziwy i na dole juz na mnie na skłodak ceko-A inny juz sie z niego śmieje - Ty jonek to dobre ze se jesce łajcucha som łod kopalnika nie łodpino.I juz sie zacynały przegadywki - Ty sie Franuś nie śmiyj bo ludzie godali ze twoj koj sie do żądkow nie godzi i ani w łopsypoku ani w lynijożu chłodzić nie umiy bo tak samo syroko nogami chłodzi jak twoja baba.
I tak łod słowa do słowa zacynali sie wygadowaj a i do bidki przychodziło jak sie cupryna zagrzoła. A nie dej Boze zeby sie ta ktory ze śkapom zaplątoł. To juz mu do zybow patrzeli na ktorym jes roku. Jedyn godo-Na moje łoko bydzie na dziesiontym. Zaś nastypny tyś głupi na tym sie nie wysnos bo to wrześniok!! I juz zwada kiela un bedzie mioł rokow. A za kwile juz zapinajom do wozu i kcom ciongi sprawdzaj. Zaś gazda kwoli konia jako moze chłodź by nojwiynksy gid był to tyn go pod niebo wynosi. Ze niby dobry, nie uzre,noge do kucio piyrsorzydnie trzymie,a spokojny taki ze spaj pod nim mozna,a dzieci to popod niego chodzom i ani nogom nie rusy. Zaś mu inny godo-Idze ty bestyjo ! Nie kwol tela! Bo jo swysoł ze to psuj ,i do chomontu bije. I zaś zwada. I miyniaj kcom. Jedyn godo-Jo ci moge moigo daj na probe, to uwidzis co to koj!! Ino zaś byk musioł do lasa nie jechaj bo cos tym twoim śkubacym uwieze.I tak ześ nie usłysoł nic innego po kiela sie nie łoześli z kupy bo kozdy mioł lepsego łod drugigo i nie popuścił.
Nojcynści taki zjazdy bywały ,jak chłopy woziły drzewo na składnice do gorki bo pragow nie było ba konickami wozili. Taki konicek to dlo furmana był jak rodzina. I bywało ze furmon to bardzi konia sanowoł jako baby. Ujek moj roz na niwke przyjechoł zeby siano zwiyź przyjechoł popatrzoł i godo tak do swoi baby - Na roz tego nie wezne a dwa razy konia gnoł teli kyns na łonke nie bydym to se to weź zwlyc w pławtak, nady z gory ci to leko pujdzie.I pojechoł w pustyk drabinak ku chałpie. Kupa z tego było śmiychu ale to prowda była , bo un tak konia sanowoł lepi kie babe.
I taki był tyn furmajski chlyb, ciynzki ale miłowały sie w tej robocie całe pokolynia. I do siela som tacy co poza koniami świata nie widzom. Nieroz sie u narzykali, ze tu go do łopinki wziyno a zaś tam na przewiasie chyciło. Zaś ka indzi konia na potoki wtarasiło pasioki wyzwijało ze jaze kojsko tchu ni mogło chycij,jaze pasioki toporym musioł przerobaj zeby koj tchu chycił. Narzykali ale do puźnej starości do lasa jeździli i az miło było psuchaj tego wiokanio co sie nieroz niesło po wiyrchak.
Ponoć nojlepse konie za downa mieli Żabnicanie. A było tam tyk furmanow kupe. Z jednego takigo Kupcoka to sie śmioli, ze jego koj to som do gronia z gnojym jeździ ,na niwce sonki wywroci i ku kidacom na zod jedzie. Taki to były historyje a i fantazje furmajski a jo jako zek zapamiyntoł a i łod starsyk usfysoł tak zek wom to po kroku łopisoł :)
Pozdrowiom
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
- Szczegóły
- Jasiek
-
Dziadek roz namyśloł przybrać Janikca ze sobom ku łoraniu w pole. W chałpie nie było komu daj na niego pozor bo łojcowie pojechali z babkom do powiatu a wiynkse dziecyska poślosowały do skoły . Dziadek pocynć na woz słozył, do futraśki łowsa nasuł , babka im rano naryktowała jakomsik śwacyne no i zabrali się rafiokym jechaj po borach do Brejkowa. Ino ujechali kawołek łod chyzow to dziadek dopatrzoł ze Gniadkowi bo tak sie ik koj nazywoł, podkowa uleciała na co się zatrzymali u kowola. Dziadek Gniadka wyprzągnoł, rafiok na drodze kole kowola łostawił Janickowi pod łopieke i poseł podkuć konia. Zakim poseł to Janickowi pedzioł ze wnet przidzie i coby z rafioka ani nie ślazowoł. Janicek ceko , ceko, a ło dziadku ani słychu ani dychu, za to sie do rafioka przikludził piesek nojprzod jeden pote drugi i trzeci … i tak się ty pieski łamuzgały i śkucały co się Janickowi ik zrobiło zol no i torbe ze śwacynom łozwionzoł. Chynoł im kawołek spyrki, co była miyndzy skibkami chleba a wkole wozu sie ino zawarziło. Dziadek nie przichodził a kundli kole rafioka nazganiało sie moze i z dziesiynć. Janicek się im dziwował i spyrke ze wsytkik skibek wyfutrowoł. Jak juz nic nie było to chynoł im chleba ale une sie chleba nie celiły ze koncu się zabrały i poleciały dalij wsiom. Dziadek się tam u kowola walnie zbawił, nale po jakisik godzinie weselsy niźli posed, z podkutym koniym przised. Przypion konia do wozu, pokwolił Janicka ze rafioka tak piyknie przipilnowoł no i wio dalij.
Jadom, jadom rafiokym na kamiyniak tyrpie to se Janicek na futraście z łowsym siadnoł i mu było miynko. Dopatrzoł tez ze futraśka mo takom dziurke i jak ino wozkym na kamieniu chynie to się ta śnij krapke łowsa usuje to zaś Janicek nogom miyndzy deski w skrzyni i tak się mu to widziało ze se znacy droge bez wieś.
Kie dojechali na pole dziadek Janicka poucył hetta,cija,wio, lyce i bat z lyski do ręki doł i tak mu piyrsy roz w zyciu mioł Gniadka zapoganiać. Sło im walnie koj był stary i usłuchliwy ze nim dziadek i samymu łorowoł. Nale Janicka z lycami i z tom lyskom to tak jaby go na sto koni wsadził, tak się podnios do rangi bo to juz jak starzi furmanie na Gniadka wiokoł. Ułorali wnet poł skłodu kie słychać łod potoka jak dzwoniom w kościele na Anioł Pajski. Dziadek robote przerwoł za wsytkik przodkow co na tym polu robili modlitwe łodmowił. Konia bo się walnie zgrzoł dekrom przikrył i myśli coby sie cosik zafutrowali. Nale chyto za futraśke z łowsym a una do krzpiynia pusto, na to dziadek godo „jakik stary takik gupi zabocyłek nasuć łowsa a myślołek ze mom wsytko ! ” No nic dziś Gniadek ło samej siecce bydzieś musioł zwłodać tom rote i zawiesił koniowi futraśke z sieckom na łusak. Pote siod se na wołku z Janickiem i zabiyrajom się za śwacyne. Dziadek po kromce podzielił i jedzom, nale się szybko zreflektował ze to cosik suche i staje w czkoniu . Patrzy kromki puste w środku i godo „ Jako staro tako gupio bestyjo zabocyła daj chłopom do chleba spyrki !” No nic bydymy musieli sie załobyjś samym chlebym i maślonkom.
A Janicek nic nie godoł ino chlyb przepijał tom maślankom i trufoł cy to dziadek mo takom słabom pamiynć cy nic nie godze bo go nie kce ganić. Jyno mu było Gniadka zol.
Tak sie Janicek naucył co to znacy wyprawka w pole. Niwke jakośik zwłodali a na wiecor w chałpie były kloski buncole :)
c.d.n.
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
- Szczegóły
- Dziadek Staś
-
- Szczegóły
- HARNAŚ
-
A bywało to tak ,ze przed Wszystkimi Świyntymi baby posyłały chłopow do lasa na jedline ,coby po plyś wionki na groby ,bo ta nie bywało tak jak teraz ze co ka kto kce to pokupi.Ktoro ta miała taki suche kwiotki co ik to słomiankami nazywajom to wplotały ik do wionka z jedliny.Kwiotki ty wdy wisiały w kumorze u bojtu i sie susyły.Jak piyknie wyskły to sie ik pote dawało do tyk wionkow a jejik nie rusoł ani mroz ani śniyg,co rod casami na wszystkik Świyntyk przykurzył.Znicy ta tez niebywało bo i ło świycki casami było biyda zeby w chałpie zablyscej ba scypami bździeli jako mogli.Ale jak zodusne dni sły to ta kazdy gazda musioł miej świycoske z łoja baranigo cy jaki ta kto mioł łodlotom. Do drewnianej formy knut konopny wcis ,łoj łostopił zaloł pote jak zatyngło to forme łotfar i świycke mioł gotowom .
Tak sie to sykowali zeby nik nie mitrynzył bo jak by ło umartyk zabocył to by go ta dziadek abo babka nieboska mogli pote ka w dziyj zodusny postrasyj a nawet i na łozku przidusić ,co się ponoć i przydarzowało niektorym...Pote zaś jak juz przysły ty świynta to śli na cmyntorze zeby się za duse pomodlić a kto ka jakigo grosa mioł przyśporowanego to na wypominki za łodpuscyni grzychow za swoik dawoł.Pote przychłodził dziyj zodusny i w tyn dziyj w sopie koło hyzow i w chałpie musiało byś piyknie poprzątane i wyporządzone.Krowy wymyte zeby piecrorami nie świyciły,świnie piykne wypucowane,sopy wykidane.W chałpie musiało byś poprzątane a na noc na stole zostawiali chlyb i wiecerse mlyko.Wierzyli ze w dziyj zodusny duse staryk gazdow co pomarli przychłodziły ,coby łobocyć cy ci co zostali na ziymi łobycajnie i po porządku gazdujom.A mlyko i chlyb dawali na stoł coby se ta ktoro dusycka przegryzła kie bydzie głodno.Pote jak rano sie pobudzili to dzieci leciały patrzej cy ta ktoro co ujadła...Bywało ze w nocy mysa chleba dziubła abo kotka na stoł wyskocyła i mlyka chlapła to dzieci godały ze babka byli pojedli se i pośli.
Tak to bywało za downyk rokow i piyknie sie ludzie modlili i ło łumartyk pamiyntali.Godowali ze sie ta casami byleco pokozało w dziyj zodusny abo sie jaki umarty przyśnił.To sie ta zaroz za niego modlili zeby go Pan bog do nieba wzion i coby sie juz po ziymi nie musioł poniywiraj i ludzi strasyj.Teraz ty casy minyny,cmyntorze wykwiecone ,ubrane paradnie,pomniki jedyn lepsy łod drugigo .Kiesik tego nie bywało ,bo pod prostym skromnym krzyżyckiym lezeli prości skromni ludzie.Ło tyk skromnyk ludziak co ta spocywali pamiyntali ci co zyli, tacy sami skromni ludzie .Śli sie z wiarom modlić.Casami daleko mieli ale śli i nie zapominali ze na tym cmyntorzu lezom ci co im dali zyci i naucyli i zycio.Teraz cosik sie to łodmiynio bo mało kto na nogak na cmyntorz sie wybiere ba wsio auciskami.I zamiast patrzej modlynio to patrzom kaby tu stanyj ,zaś jedyn do drugigo durknie,juz zwada wygadywani.A jedzie nawet tyn auciskiym co dwjścia metrow do cmyntorza mo.
A z roku na rok to tak w ty świynta jes wela cmyntorza jak na jarmaku i nic to nie przypomino downyk zwykow. W Żywcu na Przemiyniyniu to łodpust zrobili pod cmyntorzym co sie mi to nic nie widzi. A jak swyse ze se jus u nas zacynajom pogadowaj ło tym halowin to sie mi noz w kieśni łotwiyro ze sie zacyno swoje piykne zwyki miej za nic a wprowadzo sie jakisik hamarykajski gupości. Pozdrowiom


text:
Popica
Popica (němsce Pfaffenberg) je 331 metrow wysoka hórka w Hornjej Łužicy při hranicy mjez Zhorjelskim a Budyskim wokrjesom. Wona je sewjerowuchodny wuběžk Čornobóskeho rjećaza Hornjołužiskich horin a nadeńdźe so na teritoriju města Lubija sewjernje Stwěšina, sewjerozapadnje Njeznarow a južnje Wujezda na sewjernym boku zwjazkoweje dróhi 6.
Mjeno pochadźa prawdźepodobnje wot starych ležownostnych poměrow, hdyž słušeše sewjerny bok hórki k Wujezdej a tuž Ketličanskej farje. Serbske mjeno je starše hač němske a we wokolnych wsach hač do dźensnišeho bóle rozšěrjene. W Lubiju mjenuje so zdaloka widźomna hórka Njeznarowska hórka („Eiseroder Berg“).
Historisce bě Popica wuchodna mjeza Budyskeho kraja z Lubijskim. Mjeza wjedźeše wot Rubježneho hrodu přez Popicu a Byčin hač k Wusmužowej horje. Na Popicy běchu w zašłych lětstotkach wjacore małe skały, přetož wobsteji hórka zwjetša z granodiorita.
Dźensa steji na Popicy funkowy sćežor.
Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Die südöstliche Oberlausitz mit Zittau und dem Zittauer Gebirge (= Werte der deutschen Heimat. Zwjazk 16). 1. nakład. Akademie Verlag, Berlin 1970.


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do brytyjczyk
abuzabijczyk, Abuzabijczyk, aleksandryjczyk, ałmaatczyk, amsterdamczyk, Anatolijczyk, Andrearczyk, Angolijczyk, antwerpijczyk, archangielczyk, Argentyńczyk, Arkadyjczyk, aszchabadczyk, augsburczyk, Australijczyk, babilończyk, Babilończyk, Bakalarczyk, Balearczyk, baltimorczyk, bamakijczyk, bangalurczyk, bangkokijczyk, Barbadoszczyk, barbizończyk, barcelończyk, Bartłomiejczyk, bazylejczyk, Bazylejczyk, belizeńczyk, Belizeńczyk, belmopańczyk, belwederczyk, betlejemczyk, biłgorajczyk, birminghamczyk, biszkekańczyk, bizantyjczyk, Bizantyjczyk, bizantyńczyk, Bizantyńczyk, Boliwijczyk, Borneańczyk, brandenburczyk, Brandenburczyk, brasilijczyk, Brazylijczyk, brazzawilczyk, Bukowińczyk, burgasyjczyk, Burundyjczyk, bużumburczyk, charlestończyk, Cykladyjczyk, Dagestańczyk, Dakotyjczyk, dallasyjczyk, Dalmatyńczyk, dalmatyńczyk, damasceńczyk, dortmundczyk, duisburczyk, duszanbejczyk, duszanbijczyk, dżibutyjczyk, edmontończyk, elżbietańczyk, epikurejczyk, europejczyk, Europejczyk, Fabijańczyk, ferraryjczyk, Filipińczyk, filipińczyk, florentyńczyk, gaborończyk, Gabryelczyk, Galilejczyk, Galisyjczyk, garibaldczyk, garybaldczyk, genueńczyk, gibraltarczyk, Gibraltarczyk, Gorzelańczyk, Gospodarczyk, granadyjczyk, grenadyjczyk, Grenadyjczyk, Gwadelupczyk, gwatemalczyk, Gwatemalczyk, hamiltończyk, hanowerczyk, Hanowerczyk, hararejczyk, heidelberczyk, hiroszimczyk, Hondurasczyk, Honduraszczyk, honiarańczyk, honolulczyk, Illinojczyk, Jagiellończyk, jerychończyk, jokohamczyk, Jorubijczyk, Kabardyjczyk, Kachetyjczyk, kadyksyjczyk, Kalabryjczyk, Kaledończyk, kaletańczyk, kalkutyjczyk, Kameruńczyk, Kanadyjczyk, Kananejczyk, Kanaryjczyk, kanberyjczyk, Kantabryjczyk, kapuańczyk, karabińczyk, karagandczyk, karakasczyk, karakaszczyk, Karolińczyk, Kartagińczyk, Karyntyjczyk, Kastylijczyk, Katalończyk, Katangijczyk, Kazimierczyk, kigalijczyk, kinszasyjczyk, Kobylarczyk, kolombijczyk, Kolumbijczyk, Kołodziejczyk, kominiarczyk, Komisarczyk, Komoryjczyk, konakryjczyk, Koreańczyk, Kornwalijczyk, Korowajczyk, koryntyjczyk, Koryntyjczyk, lanckorończyk, latakijczyk, Latakijczyk, leningradczyk, Lesotyjczyk, Lewantyńczyk, liberyjczyk, Liberyjczyk, librewilczyk, Liguryjczyk, lilongwejczyk, lobambijczyk, lokarneńczyk, loretańczyk, Lotaryńczyk, luksemburczyk, Luksemburczyk, lusakijczyk, Macedończyk, Machabejczyk, madrasyjczyk, magdeburczyk, Majotyjczyk, malabijczyk, Malawijczyk, Malediwczyk, Malezyjczyk, manhattańczyk, manichejczyk, mantuańczyk, maputańczyk, maratończyk, Marokańczyk, marymontczyk, Mateuszczyk, Matyjaszczyk, Mauretańczyk, Maurytyjczyk, mbabanejczyk, mediolańczyk, Meklemburczyk, midipłaszczyk, Mikołajczyk, Molukańczyk, mombasyjczyk, monachijczyk, monakijczyk, Monakijczyk, monrowijczyk, montrealczyk, Montserratczyk, moronijczyk, Mozambijczyk, nairobijczyk, Namibijczyk, natolińczyk, nawakszutczyk, nazarejczyk, nazareńczyk, nazyrejczyk, neoplatończyk, Niderlandczyk, Nigeryjczyk, Nikobarczyk, nikozyjczyk, Nikozyjczyk, norymberczyk, nottinghamczyk, nowojorczyk, Nowojorczyk, Numidyjczyk, oldenburczyk, Oldenburczyk, oranjestadczyk, orleańczyk, Orleańczyk, Pakistańczyk, Palestyńczyk, palikirczyk, pampeluńczyk, Papuańczyk, Paragwajczyk, Patagończyk, Pensylwańczyk, Peruwiańczyk, peszawarczyk, Piernikarczyk, Pikardyjczyk, pittsburczyk, Piwowarczyk, podhalańczyk, Pogorzelczyk, Popielarczyk, Portugalczyk, pretoryjczyk, Prowansalczyk, Queenslandczyk, rabatyjczyk, Radżasthańczyk, ratyzbończyk, Rodezyjczyk, rotterdamczyk, Ruandyjczyk, Saharyjczyk, salwadorczyk, Salwadorczyk, Samoańczyk, Samodyjczyk, sanmaryńczyk, Sanmaryńczyk, santosyjczyk, sefardyjczyk, Senegalczyk, singapurczyk, Singapurczyk, Somalijczyk, stalingradczyk, Stanisławczyk, stuttgartczyk, Sumeryjczyk, Surinamczyk, Sycylijczyk, Tahitańczyk, Tanganijczyk, teherańczyk, telawiwczyk, Teneryfczyk, titogradczyk, Tobagijczyk, toledańczyk, torontyjczyk, Transylwańczyk, Trynidadczyk, tunetańczyk, Tunezyjczyk, tunisyjczyk, Tybetańczyk, ułanbatorczyk, Walezyjczyk, waszyngtończyk, Waszyngtończyk, watykańczyk, Watykańczyk, wawelberczyk, wellingtończyk, westerplatczyk, westminsterczyk, willemstadczyk, Wirtemberczyk, wittenberczyk, Wojwodińczyk, wołgogradczyk, zakopiańczyk, Zanzibarczyk, Zimbabwejczyk, Zimbabweńczyk
abuzabijczyk Abuzabijczyk aleksandryjczyk ałmaatczyk amsterdamczyk Anatolijczyk Andrearczyk Angolijczyk antwerpijczyk archangielczyk Argentyńczyk Arkadyjczyk aszchabadczyk augsburczyk Australijczyk babilończyk Babilończyk Bakalarczyk Balearczyk baltimorczyk bamakijczyk bangalurczyk bangkokijczyk Barbadoszczyk barbizończyk barcelończyk Bartłomiejczyk bazylejczyk Bazylejczyk belizeńczyk Belizeńczyk belmopańczyk belwederczyk betlejemczyk biłgorajczyk birminghamczyk biszkekańczyk bizantyjczyk Bizantyjczyk bizantyńczyk Bizantyńczyk Boliwijczyk Borneańczyk brandenburczyk Brandenburczyk brasilijczyk Brazylijczyk brazzawilczyk Bukowińczyk burgasyjczyk Burundyjczyk bużumburczyk charlestończyk Cykladyjczyk Dagestańczyk Dakotyjczyk dallasyjczyk Dalmatyńczyk dalmatyńczyk damasceńczyk dortmundczyk duisburczyk duszanbejczyk duszanbijczyk dżibutyjczyk edmontończyk elżbietańczyk epikurejczyk europejczyk Europejczyk Fabijańczyk ferraryjczyk Filipińczyk filipińczyk florentyńczyk gaborończyk Gabryelczyk Galilejczyk Galisyjczyk garibaldczyk garybaldczyk genueńczyk gibraltarczyk Gibraltarczyk Gorzelańczyk Gospodarczyk granadyjczyk grenadyjczyk Grenadyjczyk Gwadelupczyk gwatemalczyk Gwatemalczyk hamiltończyk hanowerczyk Hanowerczyk hararejczyk heidelberczyk hiroszimczyk Hondurasczyk Honduraszczyk honiarańczyk honolulczyk Illinojczyk Jagiellończyk jerychończyk jokohamczyk Jorubijczyk Kabardyjczyk Kachetyjczyk kadyksyjczyk Kalabryjczyk Kaledończyk kaletańczyk kalkutyjczyk Kameruńczyk Kanadyjczyk Kananejczyk Kanaryjczyk kanberyjczyk Kantabryjczyk kapuańczyk karabińczyk karagandczyk karakasczyk karakaszczyk Karolińczyk Kartagińczyk Karyntyjczyk Kastylijczyk Katalończyk Katangijczyk Kazimierczyk kigalijczyk kinszasyjczyk Kobylarczyk kolombijczyk Kolumbijczyk Kołodziejczyk kominiarczyk Komisarczyk Komoryjczyk konakryjczyk Koreańczyk Kornwalijczyk Korowajczyk koryntyjczyk Koryntyjczyk lanckorończyk latakijczyk Latakijczyk leningradczyk Lesotyjczyk
Lewantyńczyk liberyjczyk Liberyjczyk librewilczyk Liguryjczyk lilongwejczyk lobambijczyk lokarneńczyk loretańczyk Lotaryńczyk luksemburczyk Luksemburczyk lusakijczyk Macedończyk Machabejczyk madrasyjczyk magdeburczyk Majotyjczyk malabijczyk Malawijczyk Malediwczyk Malezyjczyk manhattańczyk manichejczyk mantuańczyk maputańczyk maratończyk Marokańczyk marymontczyk Mateuszczyk Matyjaszczyk Mauretańczyk Maurytyjczyk mbabanejczyk mediolańczyk Meklemburczyk midipłaszczyk Mikołajczyk Molukańczyk mombasyjczyk monachijczyk monakijczyk Monakijczyk monrowijczyk montrealczyk Montserratczyk moronijczyk Mozambijczyk nairobijczyk Namibijczyk natolińczyk nawakszutczyk nazarejczyk nazareńczyk nazyrejczyk neoplatończyk Niderlandczyk Nigeryjczyk Nikobarczyk nikozyjczyk Nikozyjczyk norymberczyk nottinghamczyk nowojorczyk Nowojorczyk Numidyjczyk oldenburczyk Oldenburczyk oranjestadczyk orleańczyk Orleańczyk Pakistańczyk Palestyńczyk palikirczyk pampeluńczyk Papuańczyk Paragwajczyk Patagończyk Pensylwańczyk Peruwiańczyk peszawarczyk Piernikarczyk Pikardyjczyk pittsburczyk Piwowarczyk podhalańczyk Pogorzelczyk Popielarczyk Portugalczyk pretoryjczyk Prowansalczyk Queenslandczyk rabatyjczyk Radżasthańczyk ratyzbończyk Rodezyjczyk rotterdamczyk Ruandyjczyk Saharyjczyk salwadorczyk Salwadorczyk Samoańczyk Samodyjczyk sanmaryńczyk Sanmaryńczyk santosyjczyk sefardyjczyk Senegalczyk singapurczyk Singapurczyk Somalijczyk stalingradczyk Stanisławczyk stuttgartczyk Sumeryjczyk Surinamczyk Sycylijczyk Tahitańczyk Tanganijczyk teherańczyk telawiwczyk Teneryfczyk titogradczyk Tobagijczyk toledańczyk torontyjczyk Transylwańczyk Trynidadczyk tunetańczyk Tunezyjczyk tunisyjczyk Tybetańczyk ułanbatorczyk Walezyjczyk waszyngtończyk Waszyngtończyk watykańczyk Watykańczyk wawelberczyk wellingtończyk westerplatczyk westminsterczyk willemstadczyk Wirtemberczyk wittenberczyk Wojwodińczyk wołgogradczyk zakopiańczyk Zanzibarczyk Zimbabwejczyk Zimbabweńczyk
abuzabijczyk, Abuzabijczyk, aleksandryjczyk, ałmaatczyk, amsterdamczyk, Anatolijczyk, Andrearczyk, Angolijczyk, antwerpijczyk, archangielczyk, Argentyńczyk, Arkadyjczyk, aszchabadczyk, augsburczyk, Australijczyk, babilończyk, Babilończyk, Bakalarczyk, Balearczyk, baltimorczyk, bamakijczyk, bangalurczyk, bangkokijczyk, Barbadoszczyk, barbizończyk, barcelończyk, Bartłomiejczyk, bazylejczyk, Bazylejczyk, belizeńczyk, Belizeńczyk, belmopańczyk, belwederczyk, betlejemczyk, biłgorajczyk, birminghamczyk, biszkekańczyk, bizantyjczyk, Bizantyjczyk, bizantyńczyk, Bizantyńczyk, Boliwijczyk, Borneańczyk, brandenburczyk, Brandenburczyk, brasilijczyk, Brazylijczyk, brazzawilczyk, Bukowińczyk, burgasyjczyk, Burundyjczyk, bużumburczyk, charlestończyk, Cykladyjczyk, Dagestańczyk, Dakotyjczyk, dallasyjczyk, Dalmatyńczyk, dalmatyńczyk, damasceńczyk, dortmundczyk, duisburczyk, duszanbejczyk, duszanbijczyk, dżibutyjczyk, edmontończyk, elżbietańczyk, epikurejczyk, europejczyk, Europejczyk, Fabijańczyk, ferraryjczyk, Filipińczyk, filipińczyk, florentyńczyk, gaborończyk, Gabryelczyk, Galilejczyk, Galisyjczyk, garibaldczyk, garybaldczyk, genueńczyk, gibraltarczyk, Gibraltarczyk, Gorzelańczyk, Gospodarczyk, granadyjczyk, grenadyjczyk, Grenadyjczyk, Gwadelupczyk, gwatemalczyk, Gwatemalczyk, hamiltończyk, hanowerczyk, Hanowerczyk, hararejczyk, heidelberczyk, hiroszimczyk, Hondurasczyk, Honduraszczyk, honiarańczyk, honolulczyk, Illinojczyk, Jagiellończyk, jerychończyk, jokohamczyk, Jorubijczyk, Kabardyjczyk, Kachetyjczyk, kadyksyjczyk, Kalabryjczyk, Kaledończyk, kaletańczyk, kalkutyjczyk, Kameruńczyk, Kanadyjczyk, Kananejczyk, Kanaryjczyk, kanberyjczyk, Kantabryjczyk, kapuańczyk, karabińczyk, karagandczyk, karakasczyk, karakaszczyk, Karolińczyk, Kartagińczyk, Karyntyjczyk, Kastylijczyk, Katalończyk, Katangijczyk, Kazimierczyk, kigalijczyk, kinszasyjczyk, Kobylarczyk, kolombijczyk, Kolumbijczyk, Kołodziejczyk, kominiarczyk, Komisarczyk, Komoryjczyk, konakryjczyk, Koreańczyk, Kornwalijczyk, Korowajczyk, koryntyjczyk, Koryntyjczyk, lanckorończyk, latakijczyk, Latakijczyk, leningradczyk, Lesotyjczyk, Lewantyńczyk, liberyjczyk, Liberyjczyk, librewilczyk, Liguryjczyk, lilongwejczyk, lobambijczyk, lokarneńczyk, loretańczyk, Lotaryńczyk, luksemburczyk, Luksemburczyk, lusakijczyk, Macedończyk, Machabejczyk, madrasyjczyk, magdeburczyk, Majotyjczyk, malabijczyk, Malawijczyk, Malediwczyk, Malezyjczyk, manhattańczyk, manichejczyk, mantuańczyk, maputańczyk, maratończyk, Marokańczyk, marymontczyk, Mateuszczyk, Matyjaszczyk, Mauretańczyk, Maurytyjczyk, mbabanejczyk, mediolańczyk, Meklemburczyk, midipłaszczyk, Mikołajczyk, Molukańczyk, mombasyjczyk, monachijczyk, monakijczyk, Monakijczyk, monrowijczyk, montrealczyk, Montserratczyk, moronijczyk, Mozambijczyk, nairobijczyk, Namibijczyk, natolińczyk, nawakszutczyk, nazarejczyk, nazareńczyk, nazyrejczyk, neoplatończyk, Niderlandczyk, Nigeryjczyk, Nikobarczyk, nikozyjczyk, Nikozyjczyk, norymberczyk, nottinghamczyk, nowojorczyk, Nowojorczyk, Numidyjczyk, oldenburczyk, Oldenburczyk, oranjestadczyk, orleańczyk, Orleańczyk, Pakistańczyk, Palestyńczyk, palikirczyk, pampeluńczyk, Papuańczyk, Paragwajczyk, Patagończyk, Pensylwańczyk, Peruwiańczyk, peszawarczyk, Piernikarczyk, Pikardyjczyk, pittsburczyk, Piwowarczyk, podhalańczyk, Pogorzelczyk, Popielarczyk, Portugalczyk, pretoryjczyk, Prowansalczyk, Queenslandczyk, rabatyjczyk, Radżasthańczyk, ratyzbończyk, Rodezyjczyk, rotterdamczyk, Ruandyjczyk, Saharyjczyk, salwadorczyk, Salwadorczyk, Samoańczyk, Samodyjczyk, sanmaryńczyk, Sanmaryńczyk, santosyjczyk, sefardyjczyk, Senegalczyk, singapurczyk, Singapurczyk, Somalijczyk, stalingradczyk, Stanisławczyk, stuttgartczyk, Sumeryjczyk, Surinamczyk, Sycylijczyk, Tahitańczyk, Tanganijczyk, teherańczyk, telawiwczyk, Teneryfczyk, titogradczyk, Tobagijczyk, toledańczyk, torontyjczyk, Transylwańczyk, Trynidadczyk, tunetańczyk, Tunezyjczyk, tunisyjczyk, Tybetańczyk, ułanbatorczyk, Walezyjczyk, waszyngtończyk, Waszyngtończyk, watykańczyk, Watykańczyk, wawelberczyk, wellingtończyk, westerplatczyk, westminsterczyk, willemstadczyk, Wirtemberczyk, wittenberczyk, Wojwodińczyk, wołgogradczyk, zakopiańczyk, Zanzibarczyk, Zimbabwejczyk, Zimbabweńczyk