text:
Przodniŏ zajta
Wyrōżniōny artykuł
Wielgŏ Piyramida we Gizie, mianowanŏ tyż Piyramida ôd Cheopsa, to je nojsrogszŏ a nojbarzij znanŏ ze egipskich piyramid we Gizie. Cheops (Chufu), faraōn sztwŏrtyj dynastyje, mioł zbudować piyramidã na plac lŏ ônego grōftu kole 2560 roku p.n.e. Ônyj baumajstrym bōł snŏdź Hemiunu. Bōł to nojwyższy budōnek na świecie bez 3800 lŏt. Je zaliczōnŏ do siedmiu cudōw antycznego świata.
Czytej dali...
Wiedzioł żeś...
... aże po trzech ligowych awansach za rajōm do fusbalowyj Ekstraklasy powrōciōł Ruch Chorzów?
... jake sōm swiōnzki Lymberga ze Ślōnskym?
... ftory ślōnski princ doł chopōm we 1531 recht do posiŏdaniŏ ziymie?
Jak idzie pōmōc
Wikipedyjõ kożdy może edytować! Kliknij zŏkłŏdkã Edytuj nad strōnami (abo [edytuj] nad sekcyjami), żeby poprawiać felery abo sprawiać czerwōne linki. Mōmy tyż pŏrã krōtkich poradnikōw, co w 10 minut przigotujōm Cie do pisaniŏ.
Pōmoc ôd inkszych używŏczōw dostaniesz sam:
- Kwestyje techniczne – tukej dyskutujymy ô problymach ze mustrami, botami itp.
- Prawidła – dyskusyjŏ ô prawidłach ślōnskij Wikipedyje
- Propozycyje – jeźli mŏsz jakõ propozycyjõ
- Artykuły – dyskusyjŏ ô artykułach
- Ôgōlne – sprawy ôgōlne
- Ambasada (Embassy) – pōmoc dlŏ ôsōb, co niy gŏdajōm po ślōnsku (help for users who do not speak Silesian)
Ślōnskŏ Wikipedyjŏ
Ślōnskŏ Wikipedyjŏ to internetowŏ yncyklopedyjŏ ze familije Wikipedyje, co je pisanŏ po ślōnsku.
Piyrszy wniosek ô uruchōmiynie ôsobnego projektu dlŏ ślōnskij godki bōł słożōny na Wikimedia-Meta we marcu 2006 roku. Ôstoł wtynczŏs ôdciepniynty, głōwnie skirz braku kodu ISO 639-3 dlŏ godki. Po dostaniu ôd ślōnskij godki kodu ISO szl nazod bōł dany forszlag zrobiyniŏ Ślōnskij Wikipedyje. Tym razym przeciwnych głosōw, ani tyż przeszkōd formalnych niy było. Ślōnsko godka dostała status „eligible”, tzn. ôstała uznanŏ za ôdpedniŏ do stworzyniŏ we nij ekstra projektu. Po tym postanowiyniu zaczła sie robota nad przekładym interfejsu MediaWiki na ślōnskõ gŏdka, a 31 marca 2008 była stworzōnŏ testowŏ wersyjŏ Wikipedyje we Inkubatorze. Przekłŏd interfejsu MediaWiki skōńczōł sie 26 kwietnia 2008. Dalszym warōnkym akceptacyje projektu było stworzynie projektu we Inkubatorze i utrzimanie jego aktywności. To zadanie było na ôstatku uznane za wykōnane 3 mŏja 2008.
Projekt ôstoł zaakceptowany 23 mŏja 2008. Dōmyna szl.wikipedia.org była uruchōmiōno 26 mŏja 2008. Podle sztandu na 21 czyrwca 2023 ślōnskŏ Wikipedyjŏ mŏ 57 090 artykułōw, 23 354 używŏczōw i 3 administratorōw.


c: text/html

collection: archivebot

text:
Gość: oberschlesier
IP: *.dip.t-dialin.net
03.05.04, 15:55
szukom filter kiery filtruje gupie gorolskie komentarze na noszym slonskym
forum.
wiem po 60 latach okupacji polski, hanysa ino ze swieczkom w katowicach
szukac ( wszyskie zostaly zabite w stalinowskich lagrach, abo deportowane abo
same popitali).
wiency goroli w tych katowicach jak slonzokow, udol sie ten plan
komunistycznych polokow, plan zaglady slonska.
ale we forum we tak zwannych wirtualnych katowicach goroli tolerowac nie
muszemy, proponuja filter na goroli, ino kaj go moga znalezc?
pyrsk hanysy
pozdrowienia lod noszych niemieckich bratankow
schlesien ist unser!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
makula1
21.10.03, 21:23
Nasze miasto Ruda Śląska jest bardzo wielkim miastym, a czynsto godajom, że
to jest jedna bardzo wielko dziura i majom recht. Może zaroz nikerzy
podniesom larmo, że we własne gniazdo robia, że som wiynksze dziury itd. Ale
lepi jak se powiymy sami prowda we swoji gazecie, niż majom nos smarować insi
Ruda Śląska jest wielkom dziurom niy skiż tego, że niy ma tu co robić po
robocie; ani tyż skuli tego, że jedyn tu pod drugim dołki kopie, bo dołki
kopiom wszyndzie. Ruda dziurom jest przez to, że jest podziurawiono przez
górnikow jak szwajcarski syr i w zasadzie zamiast Ruda Śląska powinna sie
nazywać Ruda Szwajcarska
Niy dość, że jest tu jedna wielko dziura w ziymi, to jeszcze jest kupa dziur
na wiyrchu. Można by nawet pedzieć, że w Rudzie co krok to dziura, dziurka
abo dziureczka.
Ci co kopiom te dziury winni łotać dziury w budżecie miasta, a tak czynsto
niy jest i przez to Ruda jest tako dziurawo. Skuli tych dziur auta łomiom
rysory na drogach, ludzie nogi i rynce na chodnikach, a na urzyndach lecom
głowy.
Rudzkie drogi som jak skrzyżowanie waszbretu z durszlakiym na nudle - niy
dosć, że pofałdowane, to jeszcze pełne dziur i buł. Guliki na drogach nigdy
niy som równe z drogom, ale zawsze stojom niży abo wyży. Na moj chopski rozum
gulik jest po to, żeby spływała do niego woda, wiync powiniyn byc ciut niży.
Ale niy tyla, żeby przy najechaniu na niego ugryźć sie jynzyk w gymbie czy
urwać teleskop w aucie. Nikere guliki som tak wysoko, że jak niy skrzywicie
felgi, to pognieciecie auspuf, abo musicie isc do spowiedzi, po uzyciu
kilku nicynzuralnych slow.
To ze guliki som wyży abo niży drogi mało kedy jest wynikiym szkod
gorniczych, a czynsto efektym zwykłego niychlujstwa i niyróbstwa, brakiym
nadzoru, i źle pojyntom oszczyndnościom.
Logika jest tako: po co podnosić gulik kedy to kosztuje, terminy goniom,
odebrać i tak odbierom,
bo zawsze odbiyrali, a jak kery złomie rysor, to niych baran patrzy kaj
jeździ. Jednym słowym, widziały gały kaj jechały.
Jak już podniesom te guliki to przeważnie za wysoko, żeby za drugim razym niy
trza było ich zaś dźwigać. I tak sie to wszystko kulo, a jo niypotrzebnie
marudza. Taki stan rzeczy mo i swoje plusy: dzięki dziurom i połomanym
zawieszyniom jako tako egzystujom warsztaty samochodowe .
Na Wiyrku momy bardzo oryginalne mini rondo. Łone jest take mini, że aż jest
tyci. Na te tyci maciupynke rondo jak wiedzie przegubowy autobus, abo tzw.
long wehicle, to szofer widzi z przodku zadek swojigo auta i mo problymy z
zachowaniym należyty odległości miyndzy pojazdami. Zaś na Karmańskim, kaj
mogło być porzondne rondo, jest dyskoteka migajoncych, przeważnie czerwonych
świateł. Postawiyli za to McDonalda i słusznie, bo w oczekiwanu na zielone
światło niyjedyn zgłodnieje, a w McDonaldzie może po gibku jakiegoś big maca
czy inszego fast fooda skonsumować. Taki McDonald i ewyntualnie motel i
warsztat samochodowy przydołby sie z jedny i z drugi strony przejazdu
kolejowego na Wiyrku. Pociągi tam jeżdżom czynsto, szlabany spuszczajom z
wyprzedzyniym i stoć trzeba długo. W dodatku przy niyodpowiednim najeżdzie
ciynżkie ciynżarowki podnoszom betonowe płyty, co widzioł kedyś moj synek, a
czego niy widzom ludzie kerzy, powinni ło te przejazdy dbać. Moze jak
skończom autostrada wykopiom tam jeszcze jedna dziura pod torami, i wtedy
żodyn na ta dziura niy bydzie przezywoł
M.Makula


text:
ciupazka
18.12.04, 15:44
jesce roz , hale mozee lepiyj, he?
Moi Rodni Podhalanie.
Zaś mie sarpło!
Przi sam Bogu sarpło, bo i straśnie nie rod widze kie sie mont cyni. Kie zaś
moncom ludziska, co se niesom być myndrolami, sarpie mie tymbarzyj. Nie ino
sarpie, ba tyz i zapytanie rodzi bez co tak? Bez głupote, bez zarozumiałość,
bez pyche, a moze judosostwo? No w rzecy samyj bez co? Spytocie o coz idzie?
Ne dyć Kochani o to pisanie i te mowy tyk, co powiadajom, jako nie trza sie
nom przy Niceji upiyrać. Tak wej powiadajom zabacujency, co rzec idzie nie
telo o to jako ta bedzie, ba cy słowo znacy słowo, mowa mowe, dogodanie sie
dogodanie.
Przecie ni moze tak być, co od jarmaka do jarmaka porzondek bee roz taki, roz
taki. Kie sie chłopy dogodajom, kie ryncami przyklepiom, a jysce śtamplicek
wypijom, to tak wej stoi. Tak cyni chłop rzetelny i rzetelny gazda. Dyć
prowda co Unijo to "Óna". Tak wej nie chłop, nie gazda i być moze po babsku
ku odmianie skoro. To ta tyz chłopskom obycajnośc trza ku niyj mieć, ale
chłopskiyj natury sie trzimać. Nie godom by juz śpiywać:
Jesce roz zatońce, reśte ide precki,
bo jo tu nie widze mojyj kochanecki.
Tego nie godom. Ale tyz tym co nie rozumiom i nie cujom tyj chłopskiyj
natury, choć niby myndrole, zaś po pańsku "intelektualiści", fce pedzieć,
coby na fołsywom nute nie basowali. To powiadom, a i śpiywom:
Ty basisto lepiyj basuj,
na dziywke sie nie zapatrzuj.
Ty basisto źle basujes
kie sie na niom zapatrujes.
STANISŁAW A. HODOROWICZ
Nei, co? Chłop nas i racje mo!
Telo. Pozdr.


text:
Gość: ciupazka
IP: *.it-net.pl
19.09.07, 21:13
Koniec świata, a nie łaska towarzyszu Miller wnukami juzx] sie
zająć? He? Piyrsy na liście, wg Ewangelii piyrsi byli ostatnimi, a
Leppiej na ftorym miyjscu? A ka podzie Pon sanowny Michnik do
Kwacha cy do Borowika? A Cimoszka? Przecie tyz od nik gorsy nie
jest. Co to sie porobiyło w tyj demokracyji, koń by sie usmioł,
nie cłek. Syćka sie gzijom i telo. Załość biere cłeka, kie to
widzi i słysy. Brak rozumu do rozumu, nie inacyj. Skok na
stołki,na kase, i telo, cobyście krucazeks syćka se nóg nie
połomali...


text:
hanys_hans
02.01.07, 15:07
"Doksztalc sie ograniczony w wiedzy czlowieku, zanim zas cos palniesz."
Tyn cytat kery byu adresowany dloo mie pszes Arnolda7 wcale mie niyobrarzo.
W sumie ino os´miyszo Arnolda7 ze takimi opinjami ciepie na prawo i lewo.
Jo zowdy godoom ze czuowiek to sie uczy pszes couke rzycie i czym wiyncyj wiy
tym wiyncyj wiy czego jeszcze niy wiy!
Tyn cytat umieszczoom czynsto w odpowiedziach na posty Arnolda7 co by se
wkooncu bliknoou do tego "lustra" i wejrzou soom na siebie mono go to co
nauczy! W mys´l: "kto sie tak pszezywo soom sie tak nazywo"
pyrsk_hanys_hans


text:
szwager_z_laband
19.06.13, 06:38
Tak sie zastanawiom nad ostatnimi dziauaniami RASl jak idzie o propagowanie autonomii. Mysla ze trocha wiyncyj wyjscia na swiat je richtik poczebne. Na swiat znaczy sam na aryna miyndzynarodowo.
I sam mom do chopcow (jak sam kerys praje kuko) jedyn pomys.
Pszidauo by sie zakryncic kouo swiatowych suaw nojwyzszego kalibru. Keby sie kogos takego udauo namowic na udziau i poparcie ideii autonomii to na zicher bou by to jedyn znaczoncy symboliczny krok do przodu i pomoguo by to w szybszym osiongniynciu cylu.
Kto by sam bou nojlepszym promotorym wedug wos?


text:
szwager_z_laband
25.07.06, 09:07
Autor: szwager_z_laband
Data: 25.07.06, 08:49
+ dodaj do ulubionych wątków
+ odpowiedz cytując + odpowiedz
Spouech w takim motelu co miou ze zadku mauy basynik tak ze sie szuo po tym
smyxkaniu konsek zrelaksowac, a bouech we muzeum na zamku, we parku, kosciou
kole zamku tysz widziouech, na kortach, we parku kouo kortow(tam je take maue
jeziorko), we pizzeryji we takyj mauyj uliczce (ino za kozdym razym bou tam piec
zepsuty i musiouech jesc pierogi:), dalyj bouech na takyj baszcie kole parku, i
szuech do koscioua sw. Sebastiana(ale niystety niy doszuech) - w kozdym razie
uliczki zech pozwiedzou:). No i oczywiscie bouech tysz we zabytkowyj kopalni i
ukroduech konsek soli kere sie ostou we glywicach na stole. Dlo kozdego ze
familii prziwiozuech ze Wieliczki miech soli = taki mauy mieszek na kerym pisze
pora rymowanek o Wieliczce. Mysla ze se jeszcze przipomna te inksze miejsca, np
uliczka Nowy Swiat kaj mie za kozdym razym taki mauy kundel obszczekou :))


text:
Gość: Ciupazka
IP: *.it-net.pl
22.02.03, 21:13
134 i 136 metrów to skoki A. Małysza na skoczni K-120 na mistrzostwach
świata w Predazzo ( 136 m - to nowy rekord skoczni). Srebro dlo Fina Matti
Hautamaeki, a brąz dlo Japończyka Noriaki Kasai. Mało pedzieć, ze
gratulujymy Adamowi Małyszowi, trza bedziy kapelus góralski sjąć z
głowicki, ftorego przed byle kim nie zdyjmujymy. A cy Adam Małysz dobrze
skocy na skocni K-90 ? Nei, uwidzimy. Zycymy mu tyz złotego medalu, ba haj!
Ja to som pedzioł: "ze rod widzi tam skokać, ka wygrywo". No to niech skoce
i wygro!


text:
cirano
30.04.07, 23:14
Pieronym niy lubia swiont, ani koscielnych, ani tych cywilnych.
Za komuny laziylo sie na pochody, bo niy szlo inaczyj. Nojczynscij
dochodziylech do jakigos Einfahrtu na Zowodziu, fahna w kont i jak sie luft
wyczysciol, nazod na Szopiynice. Mordy Grudnia na trybunie w Katowicach niy
widziolech ani roz a to mog byc do naszego kierownictwa i partyjniokow tyn
momynt, zeby sprawdzic fto bol na pochodzie a fto niy.
Zawezwaliby takigo podejrzanego i styklo spytac np. jako frizura miol Grudziyn
Niy to kozdy wiy. Miol szpetnego jyza. Ale np. jaki slips miol, mog pedziec
ino tyn, ftory go widziol. Na ja. Jak niy bol jusz uozarty i widiol dwa
slipse, dotego we roztomajtych farbach.
Niystety. Byli i take machmole, ze po pochodzie (cheba ze zmynczynio), niy
poradziyli do dzwi autobusa trefic.
Pora dni potym wisialy jusz listy z prymiom u nos we werku. I niyftorzy z
kolegow, ftorzy niydos szprytnie sie z pochodu ulotniyli mieli gupio mina.
Niy pomogly reklamacje, bo te richtige komunisty nigdy niy pedzieli
direkt - niy dostoles prymie, bos mignol z pochodu, abo cie Tow. Grudziyn,
choc tak bardzo chciol, na pochodzie niy widziol, ino jakes gupoty uo robocie.
Jak niy mieli co, to wyciongli cos z poru lot... i po ptokach (drobnych)
Teroz wiycie jusz, pojakymu tych swiont niy lubia. Uone wiyncyj nos
wykosztowaly (piwo)jak pozyteczne boly.
Boja sie, ze ta niychync do swiont mom jusz zakodowano w gynach, ale mom
nadzieja, ze moje bajtle tych gyn-felerow niy erbly. Bo co bydzie, jak komuna
wroci? Duzo prawdziwych katoli z ciynkom ryntom tak sie modli!
Komuno wroc!!


text:
-
www.polityka.pl/historia/226409,1,general-polityk.read
-
Pieronym niy lubia swiont, ani koscielnych, ani tych cywilnych.
Za komuny laziylo sie na pochody, bo niy szlo inaczyj. Nojczynscij
dochodziylech do jakigos Einfahrtu na Zowodziu, fahna w kont i jak sie luft
wyczysciol, nazod na Szopi
1aae
ynice. Mordy Grudnia na trybunie w Katowicach niy
widziolech ani roz a to mog byc do naszego kierownictwa i partyjniokow tyn
momynt, zeby sprawdzic fto bol na pochodzie a fto niy.
Zawezwaliby takigo podejrzanego i styklo spytac np. jako frizura miol Grud...
-
-
Miano mojij ulicy na Ślonsku zmiyniano za moji pamiynci 4(cztyry) razy.
W demokracji w koncu wrociyła do swojij staryj nazwy, choć jeszcze niy
pierwotnyj (Muehlstrasse).
Nojtrwalsze nazwy ulic to te noszonce świynte abo koscielne miana. Przikładow
niy trza szukać. Choć niyboszczka komuna odważyła sie niytykalnoś poru
naruszyć i tak wrociyły jak bumerang te stare. Na Nikiszu np. Ormowcow, kedyś
św. Anny zaś mo św. Anny.
Życzyłbych sie dożyć tych czasow, jak te "czorne" miana tysz kedyś ...
-
Albert Norden
syn rabina z Myslowitz O/S.
fanatyczny komunista-internacjonalista-sowjetofil
jeden z glownych betonowych politykow NRD
wielki propagandowy tropiciel SS-manow (ale ino w BRD)
-
To może byc i bydzie WOLNE MIAST SLONSKE BEZ GOROLI
a do tego s-mce swientochlowice piekary choc za fest polsko katolicke
tarn.gory lubliniec olesno i ogrodzic murym hehlo flughafen pyrzowice!!!
Pod kontrola wojska UE NATO i USA i innych.


text:
cirano
18.02.07, 11:15
Miano mojij ulicy na Ślonsku zmiyniano za moji pamiynci 4(cztyry) razy.
W demokracji w koncu wrociyła do swojij staryj nazwy, choć jeszcze niy
pierwotnyj (Muehlstrasse).
Nojtrwalsze nazwy ulic to te noszonce świynte abo koscielne miana. Przikładow
niy trza szukać. Choć niyboszczka komuna odważyła sie niytykalnoś poru
naruszyć i tak wrociyły jak bumerang te stare. Na Nikiszu np. Ormowcow, kedyś
św. Anny zaś mo św. Anny.
Życzyłbych sie dożyć tych czasow, jak te "czorne" miana tysz kedyś takym
normalnym plac zrobiom. Choć wydawo mi sie, że czorno farba jes w tym
przipadku niyśmiertelno


text:
Swětowe herbstwo
Jako swětowe herbstwo wuznamjenja organizacija UNESCO městna, kotrež maja dla swojeje jónkrótnosće, awtentiskosće a integrity swětodaloki wuznam a kotrež so namjetuja wot statow, w kotrychž so nadeńdu. Titul bazuje na wot 190 statow a teritorijow ratificěrowanej Konwenciji swětoweho herbstwa z lěta 1972.
Prěnje městna swětoweho herbstwa běchu w lěće 1978 slědowace: Skalne cyrkwje w Lalibeli (Etiopiska), Narodny park Simen (Etiopiska), Aachenska tachantska cyrkej (Němska), Narodny park a namórske škitne pasmo Galapagosowych kupow (Ekwador), stare město Quita (Ekwador), Historiski narodny park L’Anse aux Meadows (wikingerowe sydlišćo, Kanada), Nahanni National Park Reserve (Kanada), stare město Krakowa (Pólska), selowe podkopki we Wieliczce a Bochniji (Pólska), kupa Gorée (Senegal), Narodny park Mesa Verde (Zjednoćene staty) a Narodny park Yellowstone (Zjednoćene staty).
Cyłkownje wopřijima lisćina swětoweho herbstwa 1052 pomnikow w 165 krajach, 814 kulturnych pomnikow a 203 přirodne pomniki. Dalše 35 su zdobom kulturne a přirodne pomniki.[1]
Na dalšimaj lisćinomaj zběra UNESCO swětowe dokumentowe herbstwo z wuznamnymi dokumentami w archiwach, bibliotekach a muzejach swěta kaž tež imaterielne kulturne herbstwo, ke kotremuž słušeja tež nałožki Serbow we Łužicy.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- ↑ Lisćina swětoweho herbstwa – staw: 17. julija 2016 (jendź.)


text:
Syrbijo
Syrbijo, Republika Syrbije (syrb.: Peпyблиka Cpбиja) to państwo we pouedńowyj Ojropje, powstoue 5 čerwca 2006 roku po rozpadźe Syrbije a Čornogůry. Stolicům je Belgrad. Syrbijo grańičy s Madźarůma na půunocy, Růmůńjům a Bůugarjům na wschodźe, Macedůńijům, Kosowym, Čornogůrům, Chorwacyjům a Bośńům i Hercygowinům na zachodźe.
Syrbijo dźeli śe na 29 uokryngůw (okpyзи), s kerych 5 znojduje śe we Kosowje, kere jydnostrůnńy uoguośiuo ńypodlyguość, krům cyntralnyj admińistracyji řůndowyj. Uodrynbnům jydnostkům admińistracyjnům je mjasto Belgrad. Uokryngi sům podźelůne na gminy (cuzamyn 108).


text:
Budapeszt
Wspůłrzyndne: 47°30' N 19°03' E
Budapešt (madź.: Budapest, cyg.: Peszta) – mjasto we Madźarach pouožůne we půunocnyj tajli kraju, nad Důnajym. Stolica Republiki Madźarskij. Do XIX wjeku tři uosobne mjasta: Buda a Óbuda na prawym břygu Dunaju a Pešt – na lewym.
Budapešt je jydnům s nojwažnijšych metrůpoliji Ojropy Střodkowyj. Wjelgi uostřodek kulturalny (Biblijoteka Narodowo, lične muzyja, galeryje, tyjatry, 2 uopery) a naukowy (Akademijo Nauk, ůniwersytet (uod 1635), politechńika (uod 1782), Akademijo Kunštůw Gryfnych, wjela inkšych učelni a instytutůw badawčych). Wožny uostřodek turystyčny (gorůnce zdřůdua mineralne). Na Wyspje Mougořaty znojduje śe wjelgi kůmpleks balnyjolůgičny.


text:
Szwecyjo
Szwecyjŏ (szwedz. Sverige), ôficjalniy Krōlestwo Szwecyje (szwedz. Konungariket Sverige) – nordycke państwo na Skandynŏwskim Pōłwyspie we Pōłnocnyj Ojropie. Mŏ granicã z Norwygijōm na zachodzie a Finlandyjōm na wschodzie, je tyż skuplowanŏ z Danijōm bez most Øresund.
Szwecyjŏ mŏ wiyrch 450 295 km² a skiż tygo je to trzeci nŏjsrogszy (podle wiyrchu) krej Ojropyjskij Unije. Miyszkŏ sam ōngyfer 9,4 milijōna ludziōw. Je to państwo z małōm gynstościōm zaludniyniŏ – 21 per./km² – a je ôna skōncyntrowanŏ w połedniowyj tajli. Bez 85% populacyje żyje we miyjskich zōnach. Haupsztadym Szwecyje je Sztokholm, kery je aj nŏjsrogszy szwedzki sztad.
Jako samostanowiōny a jednolity krej Szwecyjŏ powstała we strzedniowieczu. We XVII stoleciu egzystirowało Szwedzke Imperium a patrziło ôno do nŏjwŏżniyjszych pōństw Ojropy. Mocka podbitych terynōw straciła we XVIII a XIX stolyciu, baji Finlandyjõ lŏ Rusyje we 1809. Ôstatniŏ wojna, we keryj bojowała Szwecyjŏ bōła we 1814, kej naciepała Norwygije persōnalnõ unijõ (do 1905). Ôd tedy je to neutralne państwo. Z Ojropejskōm Unijōm sie skuplowała we 1995, je tyż człōnym OECD.
Dzisiej Szwecyjŏ je kōnstytucyjnŏ mōnarchijŏ z parlamyntarnōm dymokracyjōm a fest rozwiniyntōm gospodarkōm. Mŏ trzeci plac w Democracy Index rychtowanym bez cajtōng The Economist a dziywiōnty w Indeksie HDI. We 2010 roku miała nŏjrychlyjszy ekōnōmiczny wezrost a nŏjsrogszõ innowacyjõ w Ojropie. Światowe Ekōnōmiczne Forum uznało jã za nŏjbarzij kōnkuryncyjny ojropejski krej.
Przipisy
- ↑ [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html World Population 2015 - CIA


text:
Uralske rěče
Uralske rěče tworja samostatnu rěčnu swójbu, kotrejž přisłuša 24 milionow wobydlerjow srjedźnej, sewjernej a wuchodnej Europy. Wosebje rěči so je we Finskej, Madźarskej, Estiskej a Ruskej.
Wobsah
- 1 Přiznamjenja
- 2 Pradomizna
- 3 Wědomosć
- 4 Hłowny hałuzy a rozšerjenske regiony
- 5 Uralske rěče a jich klasifikacija
- 6 Uralske a finougriske słowne runicy
- 7 Najstarše dokłady a spisowne rěče
- 8 Žórła
- 9 Eksterne wotkazy
Přiznamjenja[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Někotre při 1000 znamjenja tutych rěčow su:
- su syntetiske rěče
- časte wužiwanje njewotwisnych sufiksow
- wulka ličba padow
- wokalna harmonija (faluje wšak na př. w estišćinje)
- žadynžkuli gramatiski genus
- za negaciju eksistuje w najwjace rěčach flektujomny pomocny werb.
Pradomizna[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Domizna zhromadneje maćeršćiny wšěch uralskich rěčow, tuž protouralšćiny, ležeše najskerje w centralnym abo južnym Uralskim regionje. Tuta předpokładowana pradomizna bě rozsudna za pomjenowanje rěčneje swójby. Proces wotdźělowanja jednotliwych uralskich skupinow a jich připućowanja do pózdnišich sydlenskich teritorijow je před něhdźe 5000 lětami započał.
Wědomosć[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wědomosć wo uralskich rěčach a z tym zwjazanej kulturje rěka uralistika abo – w padźe wobmjezowanja na jednu wot wobeju uralskeju hłowneju hałuzow – finougristika a samojedistika.
Hłowny hałuzy a rozšerjenske regiony[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Hłownej hałuzy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Uraliske rěče wobsteja z dweju jasnje definowaneju hłowneju hałuzow, kotrejž stej so před znajmjeńša 6000 lětami rozdźělowałoj:
- wjetšu zapadnu hałuzu finougriskich rěčow z dźensa wjace hač 99 % uralskich rěčow a cyłkownje bóle hač 20 rěčemi
- mjeńšu na sewjer a na wuchod Urala ležacu hałuzu samojediskich rěčow z hišće štyri žiwymi rěčemi, kotrež so wot jenož hišće maksimalnje 30.000 ludźi w njesměrnych mało wobsydlenych teritorijach sewjerneje sibiriskeje rěča.
Rěčny wotstawk mjez finšćinu a madźaršćinu – wobě stej čłonaj finougriskeje hałuzy – da so z tym mjez němčinu a rušćinu přirunować; rozdźěle mjez jednotliwymi finougriskimi a samojediskimi rěčemi su hišće wo wjele wjetše.
Finougriske rěče[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Najznaćiše finougriske rěče su madźaršćina (13 mio. rěčnikow), finšćina (5,4 mio.) a estišćina (1,1 mio.). Tute tři su tež jeničke uralske rěče ze statusom narodneje rěče.
Samišćina (prjedawše pomjenowanje „lapšćina“ bu wot Samow wotpokazowane; Lappe pochadźa ze šwedšćiny a woznamjenja ‘lumpy’ abo ‘zapłata’) twori skupinu 10 rěčow z něhdźe 30.000 rěčnikami, kotřiž so wosebje w Norwegskej a Šwedskej, ale tež w Finskej a Ruskej na połkupje Kola rěča.
Najprjedy přidruža so Estišćinje w Ruskej w šěrokim pasmje hač do połkupy Kola rěče wotišćina, ingrišćina (wobě nimale mortwej), wepsišćina (1600 rěčnikow) a karelšćina (36.000, Karelska). Liwišćina je faktisce mortwa, estišćinje blisko přiwuzna rěč w Letiskej.
Wšě druhe uralske rěče su rozšěrjene w dźensnišej Ruskej. W centralnym wolzynym teritoriju su w swójskich republikach mordwinšćina (390.000 rěčnikow), marišćina resp. čeremisišćina (510.000 rěčnikow) a udmurtšćina (340.000). Dale na sewjer so komišćina z warietetomaj syrjenišćina (160.000 rěčnikow) a permjakišćina (63.000 rěčnikow) přidruži. Někotri awtorojo syrjenišćinu a permjakišćinu za separatnej rěči maja.
Na wuchod Urala so w Obskim regionje wobě ob-ugriskej rěči chantišćina (abo ostjakišćina, 9.600 rěčnikow) a mansišćina (abo wogulišćina, 940 rěčnikow) we swójskim awtonomnym wokrjesu (Okrug) Chantow a Mansow rěčatej. Stej najbliše přiwuznej z daloko zdalenej madźaršćinu a tworitej z tutej ugrisku podskupinu.
Samojediske rěče[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Najebać sowjetskeje zasydlowanskeje politiki zdźěla nomadisce wostajace Samojedźa wobydla w na sewjer Ruskeje hoberski teritorij wot Běłeho morja hač do połkupy Tajmyr. Něhdźe 41.000 Nencow abo Jurakow zdaloka wjetši dźěl Samojedow předstaja. Woni tworja w tři awtonomnych wobwodach (awtonomny wokrjes Nencow, awtonomny wokrjes Jamal-Nencow a w prjedawšim awtonomnym wokrjesu Tajmyr) titularny narod, nimo toho wobydla něhdźe 1.200 lěsnych Nencow w awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow a něhdźe 8.000 w oblasći Archangelsk. Hišće 22.000 Nencow rěči jich maćeršćinu, nencisku rěč. Blisko přiwuzni Ency (prjedy Jenisej-samojedźa) při wuliwje Jeniseja su jenož hišće něhdźe 230, wot kotrychž hišće něhdźe 40 staršich wosobow encisku rěč rěči.
Na sewjer a na juh so Nganasanojo (prjedy Tawgi-samojedźa) přidružeja, wot kotrychž nehdźe 130 ngasanisku rěč rěči. Na juhowuchod w regionje srjedźneho Oba wobydla Selkupojo (prjedy Ostjak-samojedźa) z 1000 rěčnikami selkupisćiny, dźensa jeničkeje juhosamojediskeje rěče. Druhej juhosamojediskej rěči matorišćina a kamasišćina stej mortwej. Matorišćina bu w zažnym 19. lětstotku wot Turkowskeje rěče wutłóčena; wona bu pak před tym přez intensiwne linguistiske pólne slědźenje spřistupnjena. Poslednja rěčnica kamasišćiny, Klawdija Plotnikowa, wumrě w lěće 1989.
Uralske rěče a jich klasifikacija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Stawizny a aktualna diskusija genetiskeje přiwuznosće uralskich rěčow so deleka nadrobnje wopisuje. Dokelž aktualna wědomostna diskusija diwergěrowace přistupy za nutřkowne rozčłonkowanje uralskich rěčow poskićuje – wosebje za finougrisku hałuzu –, złožuje so tam do dalokeje měry na „tradicionalnu“ klasifikaciju, kotraž so wot najwjace slědźerjow faworizuje.
Wězo je trjeba so po přezjednosći najwuznamnišich finougristow jednota finsko-wolzynych rěčow (zjednoćenje wot mordwinšćiny a marišćiny) spušćić. Tež prjedy předpokładowana jednota finsko-samiskich rěčow so wot někotrych slědźerjow hižo njezastupuje, tak zo wobě separatnej skupinje znutřka finsko-permskich rěčow stej. Dóńdźemy potom k slědowacej genetiskej strukturje uralskeje rěčneje swójby:
Genetiska struktura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- finougriske rěče
- samojediske rěče
Uralske a finougriske słowne runicy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Zaćišć wot stopjenja přiwuznosće jednotliwych uralskich rěčow dadźa slědowace tabele z wubranymi uralskimi słownymi runicami. Wone pokazuja na prěni pohlad, zo finšćina a estišćina stej jara blisko přiwuznej a zo so samojediska nencišćina – najebać spóznajomneje přiwuznosće – wot njeju jara wotchiluje. Wosebita bliskosć chantišćiny k madźaršćinje – wobě stej ugriskej rěči – njewotwodźuje so bjeze wšeho z tabele, ale pokazuje so hakle při zasadźenju bóle subtilnych linguistiskich technikow.
Hłownej žórle tutych tabelow stej Uralisches Etymologisches Wörterbuch wot Károly Rédei (1986–1991) a podaća w zběrniku The Uralic Languages (1988). Rekonstrukcija uralskich abo finougriskich formow slěduje nowšemu systemej Pekka Sammallahti’a. W druhej rjadce su často wužiwane alternatiwne mjena rěčow resp. jich skrótšenki podate. Podaće „(FU)“ za rekonstruowanej formu woznamjenja, zo tuta słowna runica je jenož we finougrišćinje dokładźena, ale nic w samojedišćinje. Je tuž rekonstruowana protofinougriska forma. Cyłouralske słowne runicy su relatiwnje zrědka; najebać toho je přisłušnosć samojediskich rěčow k uralšćinje bjez dwěla.
Uralske słowne runicy I: Substantiwy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Uralske słowne runicy II: Werby, ličbniki, pronomeny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Uralske zwukowe wotpowědniki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Date etymologije dadźa někotre uralske zwukowe wotpowědniki spóznawać, na př. při přirunowanju finskich a madźarskich słowow słowneje runicy:
- w nazwuku stejacy finski /p-/ wotpowěduje madźarskemu /f-/ (na př. puu : fa)
- w nazwuku stejacy finski /k-/ wotpowěduje před /a/ a /o/ madźarskemu /h-/ (na př. kala : hal), hewak madźarskemu /k-/ (na př. käsi : kéz)
- w mjezyzwuku stejacy finski /-t-/ wotpowěduje madźarskemu /-z/ (na př. sata : száz)
- w mjezyzwuku stejacy finski /-nt-/ wotpowěduje madźarskemu /-d-/ (na př. tunte- : tud-)
- w nazwuku stejacy finski /s-/ wotpowěduje madźarskemu /sz-/ abo /Ø-/ (na př. silmä : szem, syli : öl), kotryž na tym pokazuje, zo finski /s/ wot dweju rozdźělneju s-zwukow pochadźa, kotrejuž rozdźěl w madźaršćinje hišće je jasny.
Z tutych a dalšich wobkedźbowanjow dadźa so fonemy protouraliskeje rěče do dalokeje měry rekonstruować. Uralistika wuchadźa z toho, zo finšćina je zwjetša protouralske konsonanty wobchowowała – konsonanty madźaršćiny tuž su nowowuwića, mjeztym zo originalne wokale najprjedy w samiskich rěčach eksistuja.
Najstarše dokłady a spisowne rěče[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Madźaršćina je uralska rěč z najstaršimi pisomnymi dokładami. Po prěnich rozbrojenych jednotliwych słowach w druhorěčnych tekstach je Nekrolog z kónca 12. lětstotka najzažniši tekstowy dokład. Wón wobsteji z 38 linkow a ma wobjim wot 190 słowow. Slěduje wokoło lěta 1300 staromadźarska Marijowa skóržba, wuměłsce hódnotne přebasnjenje łaćonskeho teksta, takrjec prěnja madźarska baseń.
Najstarši karelski rěčny pomnik pochadźa z 13. lětstotka a je jara krótki na brězowej skorje pisany tekst. Staropermišćina, zažna forma komišćiny, dósta w 14. lětstotku wot misionara Stephan swójski alfabet, kotryž na grjekskim a kyriliskim alfabeće bazuje. Najstarša estiska kniha bu 1525 ćišćana, ale njeje so wobchowała; prěni wobchowany estiski tekst je 11 stronow w lěće 1535 ćišćaneho nabožneho kalendra. Finska literatura započa w lěće 1544 z Rukouskirja Bibliasta Mikaela Agricole, w lěće 1548 slěduje jeho přełožk Noweho testamenta. Najstarše samiske teksty pochadźeja ze 17. lětstotka.
Nimo mjenowanych rěčow z relatiwnje zažnymi rěčnymi pomnikami su mjeztym nimale wšě uralske rěče spisownu formu dóstali, byrnjež so woprawdźita literariska produkcija jenož pola wjetšich rěčow wotměła. Uralske rěče w Ruskej wužiwaja modifikacije kyriliskeho alfabeta, zapadne rěče łaćonski alfabet.
Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Károly Rédei: Uralisches Etymologisches Wörterbuch. Akadémiai Kiadó, Budapest 1986–1991, ISBN 96-3053067-8.
- Denis Sinor: The Uralic Languages. Brill, Leiden 1988, ISBN 90-0407741-3.
Eksterne wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
- Tabela uralskich rěčow a narěčow z projekta Database of Uralic Typology
- Álgu (Datowa banka samiskich etymologijow)


text:
Finla 1000 ndyjo
Finlandyjo, Republika Finlandyje (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo we 1000 půłnocnyj Ojropje, ferajńista Ojropejskij Uńije. Grańica mo uod zachodu ze Szwecyjům a ze Bałtyckym Morzym, uod půłnocy ze Norwygijům a uod wschodu ze Rusyjům.
Wjynkszość wjyrchu Finlandyje to sům ńiźiny ze młodům polodowcowům rzezům. Naturalne zachodńe a połedńowe grańice Finlandyje wyznaczajům Botńicko a Fińsko Zatoka, mjyndzy kerymi rozćůngo śe poprzećinane ćůngůma wzńyśyń morynowych Fińske Pojeźerze ze 60 tyś. jeźor. Jeźora zajmujům 18,8 tys km², fest liczne sům barzouy a torfowiska. We postrzodkowyj tajli kraju uksztołtowańy terynu mo cechy połedńowych pojeźerzů a wyżynůw, kere sům rozlygowane na půłnocy. Na půłnoc uod Podbjygůnowygo Koła je Fińsko Lapůńijo, kero je przedgůrzym Skandynawskich Gůrůw. Lyńijo szkerowygo wybrzeżo je śilńy rozwińynto, mockům małych wysepek.


text:
Szpòrt
Szpòrt je zbiérny pòchwôt na rozmajité fòrmë celestny ë môgòwi aktiwnotë jaczé są ùprôwiôné dlô rozwiju fizyczny kòndicëji, pòprôwë zdrowiégò abò dlô dołożnoscë ë szpôsu. Szpòrt mòże bëc ùprôwiôny na amatorsczi abò na warkòwi ôrt. Je mòżlëwé wëapartniwanié registrowónëch szpòrtowëch discëplinów z òficjalnyma reglama (np. Bala) ë rekreacëjnëch fòrmów szpòrtowi aktiwnotë (np. jogging).
Niechtërne szpòrtowé discyplinë[edicëjô | edytuj kod]
- Bala
- Figùrowé szrëcowanié
- Kòlarstwò
- Krãgle
- Płiwanié
- Rãcznô bala
- Sécowô bala
- Stołowi tenys
- Szmërga diskã
- Szmërga lancą
- Zemny tenys
- Żeglowanié
Linki[edicëjô | edytuj kod]
- To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.


text:
Szport
Szport to sům roztomajte formy fizycznyj a filipowyj aktywnośći, kere sům podejmowane lo szpasu abo lo rywalizacyje. Uode rekreacyje uodrůżńo śe tym, co jygo dyscypliny majům richtich uokryślůne regle. We ńykerych dyscyplinach rywalizuje śe samymu ze sobům (alpińizm, ekstrymalne szporty). Szporty idźe potajlować na indywidualne a manszaftowe, a podug inkszygo kryteryjům szport tajluje śe na amatorski a zawodowy. Uosobliwe dyscypliny sům zuorgańizowane we krajowe a mjyndzynorodowe federacyje, kere uorgańizujům szportowe zawody. Ibůngi a szkolyńa uorgańizujům szportowe kluby, abo szportowe szule.


text:
-
Świynty Marcin - Barbara Matusiewicz - SWIYNTY MARCIN We listopadzie, a gynał jedynostego, fajrujymy imiyniny…
-
Szanuj chlebiczek - Urszula Oślislok
-
JESIYNIOM, JESIYNIOM...- napisała Barbara Matusiewicz Tak se spominom, jak dycki bez jesiyń łazioły my z mamom…
-
Jesiyniom , jesiyniom - 2 czyńść Jako jeszcze miałach uciecha na jesiyń, to jak my z moim kuzynym Pyjtrym…
-
Najlepszy maszket na świecie - Barbara Matusiewicz
-
JESIYNNE WIECZORY...1 czynść Na dworze padze dyszcz, siwo, ponuro, pogoda yno do spanio, a mie zaś naszły…
-
Jesiynne wieczory czynść 2 - Barbara Matusiewicz Niykedy mieli my pypcia na jake maszkyty, toż mama stowiała…
-
Hallowen - Barbara Matusiewicz
-
-
zamiast LINKU 1 karta zrobiono 22.1.2017 Feryje u mojich starzików - Barbara Matusiewicz


text:
anton_28
17.01.09, 15:14
Downi piyrwy, niydaleko uot Glywic, na pojszczodku lasa, Niymiecke
uosadniki napoczli stowiac se nowy siedlung. Tam kaj niydowno
jeszcze blank gynsty las roos, w kerygo chaszczach szuo sie sofort
stracic, stouy teroski drzewiane chaupy, a pszi korzdy wyflyjgowano
zogroodka. Nowe miyszkance nazwali swoj ort - "Schönwald" co
miauo "piykny las" znaczyc. Dzisiej je to dzielnica uot Glywic -
Bojkow. Bez 30-letnio wojna pszeuaziouy tamtyndy schwedzke wojoki,
ale bes zufall ty wsie niy dojrzeli. Jak sie jusz te wojsko
stracioouo, chopy polecieli na tamta droga i znodli 3 zabitych
wojokoow i jednygo rannygo oficyra. Pochowali tych umrzikoow, a
oficyra wezli mit do wsi, coby go proobowac lyczyc.
Tamtyn miou ale za wielko rana i pora dniow poozni umar. Zanim go
ponboczek zawouou do siebie, podaroowou tyn oficyr wszystek geld i
inksze wertsachy tymu chopowi co go flyjgowou. Jedne czego mu niy
chciou na chama dac, to boou pas ze skoory ze zuotymi medaloma,
wtory boou do niygo jedynoom pamioontkoom po mutter. Padou
uon: "Pochowcie mie prosza razym s tym pasym".
Tak tysz zrobiyli i pochowali go wele tych inkszych wojokoow.
Znod sie ale jedyn taki we wsi, kerymu sie tyn pas pieronowo
spodobou. Polos uon bez noc do lasa, uodkopou tyn groob i symnoou
schwedowi tyn zuoty pas. Nie boua to za dobro idea!! Bes nostympne
pora nocoow, kej pizuo dwanoscie, pokozywou mu sie tyn toter oficyr
i guosno wouou coby mu tyn pas uoddou.
Tamtyn sie tak wystroszoou ze po kerys taki nocy zaleciou nad tyn
groob i kej trocha ziymie wykopou, wciepnoou tyn pas nazot.
Borok boou ale tak fest tym pszejynty, ize som poru tydniach umar...
Te schwedzke groby we Schönwaldzie bouy ponoc jescze bis 1850 roku
widoczne.


text:
Gość: Reporter
IP: *.internetdsl.tpnet.pl
15.01.04, 23:18
"Pod refleksyjo podóm Wóm fakt, kjery wczora powstoł na pjyrszym trefungu
(spotkaniu) szefa UE, Ahorna, ministerpresidynta Irlandyje.
Tósz Jygo pjyrszy słowa we parlamyncie UE bóły ... na, wy jakym jynzyku?
A dyć po celtycku!
Wszysky dolmeczry we budkach zgupjeli, bo tysz żoudyn tygo nie poradziół
pszetuplikować.
Tukej by se szło spytać: co tyn artysta kcioł przez to padać?
A dyć to, co Europa je kóntinyntym Regijónów ze stóma gołdkóma i to je Jeji
bogajstwo, a nie łostuda.
Uo to se tysz tsza starać wzglyndym szlónskigo, i to tysz moł nasza "DANGA"
za zweku (celu)."


text:
cirano
14.04.06, 18:54
Niy zgodza sie z Tobom, ze Poloki ino koniki strugać poradzom. Zaryzykuja
twierdzynie , ze tego tysz już niy poradzom. Jeżdża doś dużo po Polsce, łaża
po targach, i uot downa niy trefiołżech nic ciekawego z drzewa. Nawet w Nowym
Targu. Warzechy , rogolki, deski do krojanio i take tam pierdoly, ale nic coby
mie chyciyło.
Jak bydziesz zaś na Ślonsku, zainteresuj sie ale naszom muzykom ludowom.
Warto posuchać. Głownie kapele z terynu Piekor, Tarnowskich Gor i kupa inkszych.
Zdarzo sie, że niy ustympujom w niczym tym tak przez nos lubianym ze Heimatu


text:
Gość: Wasz Marjanek
IP: *.dip.t-dialin.net
05.06.05, 08:35
Wszyjstko sie krynci – abo 5 „Extra szychta”.
To ech je jusz w doma.
Pomalu robiolo sie jasno, jak my przisli do dom. Pionto – kolyjno „Ekstra
szychta” , kero my tukej , w „wynglowym gorczku” – jak godo sie u nos na
Zaglymbie Ruhry – w ta nocka mogli przazyc.
A atrakcji bolo do diobla.
We ponad 35 mjejscach, od Duisburga az pod Witten – pokozaly sie nasze
objekty kultury przemyslowej, juzajs z nojlepszy strony.
Choc pogoda niy bardzo chciala nom pomoc – bolo dojsc zimno, a lot czasu do
czasu popadalo i trocha – to ni przeszkodzalo to setkom – ach powjym
dziesiontkom tysiyncy, coby brac udzial w imprezach tegorocznyj nocy kultury
przemyslowyj.
Dlo modych i starych, bajtli i dziolszkow – kozdy mog sie znolyjsc cojsik
ciekawego.
Na kopalni „Nachtigall” we Witten – mozna sie bolo prziglondac – a i
ciekawych opowiastek posuchac – jak sapie staro parowo maszyna wyciongowo. A
dziecka cisly sie, coby sie moc sjechac bankom wonskotorowom, kero kejsik
wodziola sztymple do staryj – jusz zawartyj gruby.
Wto chciol, mog sie dac powozic szifami kere kejsik stoly na kanale kole
sluzy i pilnowaly coby bol porzondek ( Barka policyjno), a i coby sie cojsik
niy zapololo (barka strazy pozarnyj).
Szlo sie tysz polazic po historycznyj sluzie wyporowyj (na keryj lotwarciu
ponad sto lot tymu, bol der Kajzer Wilus osobiscie) – w muzyjalnym kompleksie
w Henrichenburgu-Waltrop.
Wto jusz dalij chciol sie pologlondac wodne atrakcje – tymo stolo otwarte
muzyjum zeglugi srodlondowy w Duisburgu, kaj szlo sie obejrzec niy ino stare
barki, ale i jak downij budowali kanaly, jak dzialo nojwiynkszy port barkowy
w Europie (Duisburg-Ruhrport), a i wiela inkszych rzeczy.
Fto sie interesowol sztukom iluminacji – tego pocionglo do Unny. Tak we
starym browarze – Lindenbrauerei – mo swoj sic mjyndzynarodowe cyntrum sztuki
swiatla – abo iluminacji.
A pjyknie kolorowym swiatlym iluminowano huta i koksownia, szlo sie obejrzec
w Oberhausen.
A o grubie i koksowni Zollverein w Essen – zabytku z listy swiatowego
spadku kultury UNESCO – njy byda jusz wspominol.
Do tego zwiedzanio, bolo jeszcze kupa inkszych atrakcji. Kupa muzyki – lod
choralny dlo starszy generacji, aze do popu – dlo tych modszych rocznikow.
A i jodla bolo wszyndzei duzo – coby „szychcioze”nie pomarli z glodu.
Wusztlik ze zymftym i zymlom, a do tego piwko , zawsze robiom dobrze.
A tym, kerzy sie chcom spytac – jak szlo taki kyns Regionu lobejrzec w tak
ktotki czas – chca pedziec, co na karta uczestnictwa we „Szychci” szlo
jezdzic wszyjstkiymi tramwajami, banom i autobusami, a do tego ekstra
liniami, kere kursowaly mjyndzy atrakcjami kere boly trocha dalij od
normalnych przistankow. Tak co auto mog ejs lostawic w doma, abo na parkingu.
To tyla o Extra szychcie.
Kej bydymy mogli take szychty robic i mjyndzy Gliwicami a Maslowicami ?
Mozno jeszcze w tym wieku.
Pyrsk !
Wasz Marjanek
PS: A w prziszly szlustydziyn juzajs atrakcjo. W nojnizyj polozony sali
koncertowyj na swiecie – bo na podszybiu 1020 metrow pod ziemiom,bydom – jak
jusz od dwoch lot tradycyjnie – koncerty fortypianowe i jazzowe. Ale o tym w
przyszlym tydniu.
4a2


text:
cirano
15.06.09, 16:24
Juzaś na Nikisz. Niysamowito serdecznoś ludzi, niyspotykalno w inkszych
kontach Polski, dotego w okolicy raczyj niy nastroloncyj do syntymymtow.
Wszysko (prawie) zepsute, bydła wiyncyj jak doś.
Poru takich, domyślom sie, z poza marginesu, trefiyłech na ul. św.Anny.
Zakozane mordy asz strach. Pozatym same przijymne spotkania, głownie z cudzymi
ludzmi, z ftorymi jedynie pora uwag mogech wymiynić, abo uo wspólnych
znajomych (czynsto niyżyjoncych), pogodać. Hotel, niystety "Jantor".
Niynojgorszy, doś czysty, ale...
Wykopki w kerych nic sie niy robi nastrojiły mie pesymistycznie. To bydzie
trwało wieczność


text:
Galeria klasy
Forum klasy
przi tym rombaniu ciulnoł sie w kolano
Że go zaskoczyło to nogłe zdarzynie
Na wczesniejszy wyjazd dostoł pozwolynie.
Poszoł se przekopym, jak mamlas po szynach
A tu na zakryncie ... Dup w niego maszyna
Kieby sie obejrzoł za siebie do zadku
To by boł uniknoł przikrego wypadku.
Stanoł i nadepnoł na kulok urżniynty
I gwosć zarusciały wloz mu aż do piynty
Musioł borok siednońć na okorkow kupie
Zaroz poczuł drzizga w swojyj chudyj dupie.
Górnik aże skoczył, hełm mu slecioł z głowy
I ciulnoł tom głowom w ring od obudowy
Buła mu wylazła na posrodku glacy
Straciył równowaga i ciulnoł na cacy.
Jak lecioł na plecy, chycił za kolejka
Palec mu prziczasła jakos k**wa belka
Chycił za betonik, kiery wisioł z kraja.
Betonik wylecioł, i dostoł nim w jaja.
Droty co tyczały, wlazły mu do miecha
Trza mieć k**wa noga pierońskigo pecha.
Jeszcze zdonżył chycić jakos deska z tyłu.
Półka go prziczasła i ćwierć tony pyłu.
Godajom wypadki, niy chodzom parami.
Jak to jest naprowda słyszeliscie sami.
Tak jest niebezpieczno robota górnika.
Niy rób nic na dole - unikniesz ryzyka!
Uczniowie w klasie
-
Konto anonimowe
-
Damian Klemens Lędziny
-
Konto anonimowe
-
Karol Nowak Katowice / Getynga


text:
Galeria klasy
Forum klasy
Poszukejcie kajś we swoich klamotach, lamusach, abo jeszcze indzij zdjyncie tabla swoi klasy (po maturze)i przyślijcie mi je na skrzinka mailowo to spróbuja ta fotka łodświyżić, wyłostrzić, upiynkszić cobyście sie wszystke, frele mógły łozpoznać na nim po tylu latach. Zdjyncie trza zeskanować w rozdzielczości nojmni 300 DPI we formacie .jpeg i przisłać mi tyn plik na anzam@wp.pl. Jo po jego łobrobiyniu prziśla go Wom nazod i wkleja do waszy klasy. Tak tyż żech zrobiół ze wszystkimi zdjynciami tablo starszych i młodszych klas, to sie możecie na nie podziwać.
Pozdrowióm!
AndrzyjZ
Uczniowie w klasie
-
Joanna Kornas Chorzow
-
Konto anonimowe
-
Konto anonimowe
-
Konto anonimowe
-
Konto anonimowe
-
Konto anonimowe
-
Konto anonimowe
-
Anna Żerucha-Swinarew (Żerucha) Świętochłowice


text:
=========================
Sława Sowizdrzoła na Ślonsku niy mijo
Konkursowi fraszki istny patronuje
Nabrojić poradzi - dyć niy tragedyjo
Ze szpasu sie czowiek tyż przeca raduje.
Regulamin konkursu
------------------
1. Autorow se prosi ło trzi ślonske fraszki
Na papiorze jeszcze niy publikowane
Niych jako sztrachecle bydom wele draski
Zapolisz we ćmoku - zdo ci sie że ranek.
2. Wersow w tym być może tuzina połtora
Trzi fraszki - trza wszyske rachować cuzamyn
Dyć niy robcie zy mie skiż tego potwora
-Zdo mi sie co słysza kajsik teroz lamynt.
3. Autor pseudonimym niych wersy podpisze
Do brifu dołoży kartka ze adresym
Niy musie tym strachać - niy grozi skrynt kiszek
Zgrzysza przeciw czymuś - mie ześlom na Kresy.
4. Dejcie yno pozor jako rym szrajbować
Godka ciyngym niy jest skodyfikowano
Toż polske literki zalycone dować
Chocioż mo Sowizdrzoł tyż niymiecke miano.
5. Niym wrześniowi stuknie tyn dwudziesty dzionek
Przesyłka na skrytce sie znolyźć już musi
Kero udostympnio już Wontroba Bronek
Za co go pewnikym żodyn niy udusi
Bronisław Wątroba
skr. poczt. 6
41-706 Ruda Śląska
6. Z piyrszym paździyrnikym w łostatnim terminie
W "naszy-klasie" fraszki bydom pokozane
Tako już zablysnom tyż ślonski dziedzinie
Jak słonko zaświycom choć poźniyj już ranek.
7. Potym z "klasowiczow" kto chce zagłosuje
Na piontka autorow punkty dyć rozdzieli
Łod jedyn do piyńciu - tako forsztelujesz
Piontce kożdy miejsce w konkursie wyścieli.
8. Cuzamyn te punkty bydom zrachowane
Kto wygro se tako klarownie pokoże
Jak przidzie listopad już to bydzie dane
Sowizdrzoł patronym toż wszysko być może.
9. Do regulaminu trza jeszcze coś dodać
Głos ważny "profilu" co jest "niyfikcyjny"
Toż teroz przibijcie już graba na zgoda
Coby mi skiż tego włos niy zlecioł z myjny.
- Wiesz, tak bardzo chciałbym, żeby już była wiosna.
- Tak ci mróz doskwiera?
- Nie, tylko już mi obrzydło to stołówkowe jedzenie!
W Wilijo przi stole trza zicnońć ze gowom
Nojpiyrw ci nojstarsi - muster tako dowom
Wpiyrw ołpa i ołma potym rodziciele
Na końcu my bajtle z familijny sztele
Inaczy niy radza - w tym porzondek świata
No - chyba że ktosik niy chce doczkać lata
Dyć ze tym we doma fest utropa bydzie
Jak śmiertka modego drapko skosić przidzie.
Winszuja zdrowych, pogodnych Świont Bożego Narodzynio i szczyńśliwego Nowego Roku 2010.
Na Halymbie łostatni żech erbnoł 9 października we sklepie "Żabki".
Na 7 urodziny "Plazy" prawie tam mo być jakosik rozprowadzone 777 sztuk "talarkow".
To chyba łostatnio okazjo do ich pozyskanio po nominale.
Na wiyrecki giełdzie cyny były łod 8 do 12 złotych, a we Internecie som oferowane po 10 zł + koszt przesyłki.
Zdrowych, spokojnych świąt Wielkiej Nocy spędzonych w gronie najbliższych...
http://www.klanatu.ovh.org/oliwka/oliwia-pit.htm
Pozdrawiam i dziękuję za zainteresowanie,
Anita:-)
Niych tyn Nowy lepszy bydzie
Szczyńścio wiyncy ze niym przidzie
Trza nom zdrowio i radości
Szkryfna tako Wom nojprości.


text:
Na zdjeciu klasowym brakuje:Krystyna Kolarczyk,Krystyna Hadasz,Blandyna Grychtolik,Zofia Kalika,Boguslawa Mazur,Arkadiusz Kozakiewicz,Jerzyk Wrobel,Jerzyk Mandsfeld,Ryszard Fica,Roman Frydecki,Krystian Harupa,Stefan Sekula,Janusz Januszkiewicz,Heniek Bezulski,Leszek Wierzbica:
JA, Tadeusz Basiak, Andrzej Kolon, Piotr Klemens, Marian Golab, Danuta Nowak,Iwona Topola, Wanda Mroz, Stanislaw Bojdol, Pani Barbara Zmuda, Barbara Kroczek, Ewa Swiderska, Danuta Martynek, Barbara Stalica, Maria Witek, Stefania Gorna, Krystyna Prostko, Eugeniusz Mazur, Wojciech Olszyczka, Andrzej Ulbrycht, Janusz Spernol
-
Barbara Hammer (Depta)


text:
Jo spokojnie i szczynsliwie zajechol do dom i mysla kedy zas byda miol okazjo i trocha wolnego zeby zawitac na Halymba :-)
Konto anonimowe
Pogoda je super, a jo mom lostatni dziyn urlopu :-( Lod poniydzialku, lod polednia i tak az do konca siyrpnia :-(
Konto anonimowe
Niy Basia zle zech to napisol, Jo robia na dwie zmiany tydziyn na rano i tydziyn na polednie , ino ze tydzuyn na polednie to robia od 11:30 do 23:00
Konto anonimowe
witom w naszyj klasie Lucyna !!!
a co do meczu, Poloki przegrali, ale mecz bol fajny.ole ole :-)
Konto anonimowe
Witom wos!!! Dzisioj zech trocha skokol po stronach naszyj klasy, z naszego rocznika i co zech stwierdziol ze nasza klasa bola piyrszo co sie trefiola przez nasza-Klasa i chociaz nos trocha malo bolo, to mieli my zaszczyt spotkac sie z naszym wychowawcom przi piwku. ludzie musza sie prziznac je zech z tego dumny, ze to tak klaplo . Jak zech cos pomiyszol z tym ze my byli piyrsze z naszego rocznika to prosza o korekcjo. Pozdrowiynia dlo wszyskich Klasowiczow!!!
Konto anonimowe
Acha i jeszcze jedne. Jezech ciekawy czy uczniowie nieyobecniy na spotkaniu sie juz usprawiedliwili u wychowawcy :-) hehehehee
Konto anonimowe
Witom wszyskich ! Mom pytanie , czy moze ktos wiy co sie stalo z Gabi Sznajder, czymu wypisala sie z naszyj klasy bo jeji konto zostalo zlikwidowane :-o


text:
Skuli gibkiego wyjazdu do onkla w Reihu sprzedom drapko:
wertiko na wysoki glanc, szrank z trzyma dźwiyrzami, szeslong
odwanckowany, dwa ligistule, sztyry gardinsztangi, gramofon na kurbla, jedyn kromlojchter na źwiczki, dwa zicherongi i sztyry byrny
przyndzione, cyja, landszaft zagraniczny, blumsztynder z mertami, jedna donica ze sznitlochym, bifyj z szuflodami na nici, durszlag na nudle, pół funta hawerfloków, stryknadle, heknadle, zicherki, tolszery, kartofelpresa, ćwitry, maszynka na gychaktes, biksa po magiwyrflach, topfkracer, flaszenpucer, szpangi do włosów, śranczek na szczewiki, fyrlok, ausgus, trzi kokotki, badywana, waszbret, kohlkastla, hok z mesingowym gryfym,bratruła, żdżadło, klajdsztynder z pelcmantlym i hutym, hozyntregle, spodnioki bez rostfleków, trzy pory fuzekli sztrykowanych i posztopowanych, szejś bindrów na gumie, kiecka z krałzkami, modny cwiter z golfym, ślubny anzug z kulami na mole, szczewiki z wysokim kromflekiem, abzace, dwa oberhymdy z ibrycznym kraglym, holcbajn, kryka, ryczka z nachtopem, gybis po fatrze, szkrobione taszyntuchy, bigelbret, złote załośniczki z gizlokami, brołtbiksa, kloper, ślinzuchy na kurbla, szuflodka na cwist i knefle, bigle heklowane, lojfry, tepich, krałzy, szejś kompotzislów, dwie szolki, trzi kible, waszpek, aszynbecher, śmiotek i szipa, sebuwacz, modro tinta, sztyry blaje, szlojder do
bajtla, sztrajhejcle, pół funta preswusztu, kranc leberwusztu, trzi krupnioki, żymlok, modro kapusta, hefty, buchy i pukeltasia łod cery, galoty po opie, fojercojg, blank nowe lacie, nec na dauerwela, portmanyj, taszka i brele po omie.
Wszistko to idzie łobejrzeć łod ćmy do ćmy u Grejty Harboł, Frynszita kole Kochłowic, ulica Kyncka numer łosiem. Przelyjś bez ajnfart kole hasioka do hinterhauzu. Fórtka na kecie.
Pozór! Gelynder złomany!
Konto anonimowe
Ewa,dyć jo tam byda,byle tyn gybis po fatrze boł na miejscu.Myśla że ta ryczka z nachtopem tyż wezna.Mom nadzieja że cyna uzgodniymy.Pozdrowiom


text:
W piyrszym momyncie niy poznolech,ale teroz ja.My som jedyn rocznik.
-
Antoni Palka
-
Andrzej Mrozek
antek nie wiesz kto to jest to janusz pilarski mieszkol kolo nieszporka a mama jego pracowala w aptce pozdro andrzej
-
Antoni Palka
Naprowdy fajne lata z Wami chopcy!Jedyny co sie niy przipominom to tyn wysoki piyrszy z lewy.
-
Konto anonimowe
To były piękne lata :0)
-
Andrzej Mrozek
mistrz polski juniorow w 1968 roku zdobyli go c hlopcy z nikiszu giszowca szopienic lodowisko wtedy jeszczen nie bylo jako hala sportowa


text:
Sigus zaroz zechcie rozpoznol in der Mitte a tyn "Pyrtek" koło ciebie to Gerus! Tyn z prawy strony trzeci to Pasiok Pieron byl napaschtliwy dostoł czynsto lyjty!!
tu idzie duzo hopcof rospoznac(1962?)
-
Konto anonimowe
-
Siegmund-Paul Duda
jo slyszol ze Kristemann i Czesiek juz downo njy zyjum ponos, do 99% pewne ,kas 10 lot nojmni
-
Siegmund-Paul Duda
oprocz tych co jo wyzy wymjyniol to dodom, kolo mje Janusz Grzesik, Kristof Pasiok,Andzej Skipiol pszed mnom moj brat Gerhat z tym flastrym na kolanje, ta frelka sorry ale njy spokopjom


text:
A z moich czasów, to hajźle boly na placu. We 8 klasie, liceum plastyczne ze Katowic namalowało portret Lompy. Ciekawe jak dugo we szkole wytrzymol i czyście go niy zepsuli :). Portret powstol w 1964 roku.
Pozdro.
Pyjter
Konto anonimowe
W ktorym roku Kończyłaś szkołe w 39 - w chorzowie jeśli można wiedzieć ?? Odpowiedz prosze okay ?
Konto anonimowe
jak jo konczył czyli w '94 jeszcze wisioł hehe,jak tera niewiem cza sie modszych zapytac:-)
narka pozdro
Konto anonimowe
Pyjter a kaj stoły te hajźle na placu?
p.s Cwira mosz recht - 2 miechy na zachodzie i juz języka w gębie brak


text:
szwager_z_laband
17.10.05, 14:55
Pozwolcie, ize we krotkich odcinkach zapoznom sam wszyskich z geszichtom tyj
stryj glywickyj huty:)
kozdo pomoc bydzie mile widziano :))
Po wojnach slonskich Friedrich II skerowou couko swoja uwaga na nowozdobyto
prowincja. Owocnom boua decyzja o powouaniu specjalnego ministra od Slonska,
piyrszym ta funkcja sprawowou Grag Münchow. Jymu podlegauy nowonarichtowane
Kriegs- und Domänenkammern od Wrocuawia i Guogowa. Po Münchowie prziszou
Massow, a po tym juzas nojrobotniejszy minister von Schlabrendorf, prawo
rynka krola we siedmioletniyj wojnie. Ostatni minister, kerego Friedrich
posuou do slonksa bou graf Hoym.
Jak na szpica ministerstwa od spraw hutnictwa i gornictwa prziszou minister
von Heinitz, Gorny Slonsk nabrou znaczynia i odniego rola zaczua byc
znaczoncom. Heinitz wysuou grafa F..W. von Reden do Slonska, i jymu
zawdziynczo podstawy i swoja wielkosc gornoslonski przemys. To Reden je
tworcom gornoslonskego gornictwa i hutnictwa.
W czasie rajzy do Angli Reden zapoznou sie wielkim piecym we kerym hajcowauo
sie koksym, kery dowou o wiele wiynkszo hica jak wyngel. Jak Reden wrociou
przijecho nazod, zaroski zaczon probowac u nos gornoslonski wyngel przerobiac
na koks, i to mu sie udauo. Teroski mozna juz bouo we wiekim piecu w Malapane
(Mala Panew) produkowac poczebne surowka i stal (w pryntach).
W czasach Redena ale bouy piece hutnicze tak obsztalowane, ize niy
wyczimywauy hicy kero dowou koks. Poczebne bouy wielke piece kere by sie
nadowauy do hajcowania koksym. Poczebny stou sie ajnfach "wieki piec", w
kerym hajcowac by szu koksym a niy wynglym. Redyn szukou juz placu kaj go
postowic. Poczebne bouo za tela placu, coby sie te przedsiynwziyncie i
rozwijac poradziouo, coby niydaleko bouo do gruby(kopalni) i coby tysz blisko
bouo do wody, kerom szuo by szybko transportowac to co sie wyprodukuje. Reden
znod taki plac, kery speuniou wszyske te warunki, na wschodzie miasta
Glywice. bouo tam niydaleko do gruby "Königin Luise", ze keryj brany bou
wyngel na koks. Wody do poruszania maszyn bouo aze za tela. dziynki Kanauowi
Kuodnickymu szuo szybko dopuynonc do Odry i tak tysz transportowac wyroby. W
roku 1793 zaczua sie budowa. Kerowou niom przibouy ze Szkocji inzynier,
kerymu bouo Baildon. Czi lata potym bou wielki piec fertik. Glywicki wielki
piec (na koks) bou piyrszym tego typu na stauym kontynyncie europyjskim.
dalyj bydzie juzas ...
ps
jak przetuplikowac nojlepiyj " Kriegs- und Domänenkammern"?
Komora skarbowa i komora wojynno??


text:
szwager_z_laband
19.04.06, 22:19
sam cosik niy odymie:
elendili.pl/viewtopic.php?p=38403
a sam cosik odymie dlo przikuadu:)
Cesta Hobbita
I kery wiy , co zakrynt krou ,
Dzwiyrza tajymne , dziwow cesta .
Telas niom przeca w zyciu szou ,
Toc przindzie do cia bojek reszta
Roztworzy ci zaspane slypia
Tam kaj miesionczek snom sie chowo
A bydziesz spou to cie uszczypia
Bo zas od elfow pora wstowo
Elfow , utopcow , jakis trolli
Jak bojka abo jak beranie
Zodnego serce niy zaboli
Kaj bojka zyciym goni spanie
i inksze probki:)
"Wloz na uonka, kaj pod wielkim drzewym stou mauy namiot od krola. Na gauynzi
wisiaua wielko, od wiyrchu przikryto latarnia, kero ciepaua na trowa leki
licht. Tam siedziou Theodyn z Eomerym, a przed nimi na ziymi siupnou se blank
maszkytny chopek, obrosniony choby jaki wielko staro skaua, z rzodkom brodom
na jeszcze wiyncyj "maszkytnyj" gymbie. Gyry tysz miou maszkytnie krotke,
rynce rube ze muskuami, kere bouy choby siykyry, a obleczony bou we kecka ze
trowy.
Merrymu sie zdowauo, choby go kedys juz widziou, az naroz spomniou se figurki
od Pukelow w Dunharrow. A tera miou przed oczoma jakos choby zywo ta figurka
abo cosik zywego, co sie skludziouo od tych, kere przismykali sie gynau od
tych, kere bouy przikuadym pieruchowi kery rzezbiou blank ale to blank downo
tymu curik. Kei sie Merry prziblizou, bouo blank cicho, aze naroz ..."
"... naroz Dziki Chop ze Lasa pedziou choby na odpowiydz. Godou rubom sztimom
ale zdziwiony Hobbit go rozumiou , godou ta samo Godka ino konsek choby sie
jonkou i wciskou rajn jakes maszkytne suowa.
- Suchejcie, fatrze od tych kere rajtujom - pedziou. - My niy robiymy wojny.
My
som ino na gonie. Zabijomy w lesie gorguny, niynawidzymy orkow. Wy przeca
tysz
im niy przocie. Pomogomy, jak ino poradzymy. Dzike Ludzie majom pieronym
dobre
slypia, klapioki tysz niy od parady: znajom wszyske noimynsze cesty. Dzike
ludzie byli sam piyrsze, jeszcze niy bouo wtedy domow z kamiynia, prze
Wielkymi
Ludzmi, kere sie skludziyli ze zimi, kero je po drugyj stronie Wielkyj Wody.
- Nom pocza hilfy we bitwie - pedziou Eomer."
A cesta dalyj ku przodkowi
Keis wylys cza nom, zamknonc wrota
Toc ponc juz spiywo, mierzy droga
Tak jo tysz swoje nuciou byda
A sztima samo sie richtuje
Jo leca juzas bez szczewikow
Na trowie ino konsek siedna
I piykne byda miou na oku
A obok piykne cicho slimto
Posuchei konsek, smol gupoty
Na piyknym swiecie piykne boiki
Tam ktosik dudro spiywokowi
A niych dudro i fandzoli
Na koniec przeca stonie mit
Szczewiki syimie, ciepnie wek
I bydzie tyrou z nami
160


text:
broneknotgeld
17.12.05, 23:15
Staroł żech sie tu być bardzi aktywny i ubogacić te forum ślonskom fraszkom.
Szło mi tyż ło to coby forum drapko pokozało sie na głowny stronie regionalny.
Prziznom sie, że łod poczontku starołch sie łomijać prowokacyjne wontki, choć
niy zowdy mi sie to udowało.
Po prowdzie jednak to rozkryncanie tu polsko-niymiecko-ślonski łostudy i
nacjonalizmow wszyskich czech nacyji do kupy, raczy zniychynco mie do
szkryflanio.
Toż czimcie sie wszyscy ciepło.
No i wiycie kaj mie szukać.


text:
laband
01.02.04, 13:41
sam przipomna te kerys jeszcze niydou:
Biouo dama ze starego zomku we Szauszy
Szausza to je jedna ze wsiow kere lezom niydaleko ode Glywic i kero mo tysz
jedna swoja legynda, kero sie potym zresztom w zycie obrucioua.
Bouo to downo tymu jak jeszcze "Pony" ze Szauszy we starym zomku miyszkali.
Zomek tyn postowiyli we roku 1781 a juz niydugo potym straszoua tam ta biouo
dama. Niykere niychcieli wierzyc ize ona tam naprowdy miyszko, tym sie ona
tysz zowdy za kara pokozywaua i ich straszoua. Bou roz dwiesta lot tymu
jedyn francuski oficyjer kery we tych napoleonskich fojnach trefiou do
szauszy i tam miou spac. Tyn Francyjok za pierona niychciou wierzyc we
ta "biouo dama" i sie podsmiywou kej mu o niyj rozprowiali przi jodle. Kej
juz se pojod to poszou do odniego izby we tym starym zomku i chciou sie
prawie legnonc, a tu naroz drzwiyza sie roztwiyrajom i stowo we tyj izbie
tako biouo mara. Ta mara to boua ta biouo dama, a miaua na gowie taki biouy
caun, choby gardina, i obleczono boua blank coukym po biouymu. Tyn francuski
oficyjer zaro uapsnou pistoula i szczelou we nia, ale kula ino sie pokulaua
po izbie i legua kole klajdu od biouyj damy. On, tyn Francyjok, juzas nic
ino za szabla uapsnou i chciou niom machnonc, ale naroz mu sie ino gryf we
rynce ostou, a szabla lezaua juzas, tak jak kula od pistouli tysz, kole
biouyj damy. Francyjok sie zrobiou blady jak kyjza i sie obalou, bo dostou
hercklekotow i hercszlagu.
Potym to ino policmajstry i syndzie wynodli ize to niy boua zodno mara ino
pokojowka ze zomku kero chciaua dac nauczka tymu wojokowi ze Francyji. A
boua ona tako szprytno i wysu'a przodki proch ze pistouli i rozmontowaua
tysz szabla kero Francyjok ostowiou lezec we izbie.
Tak to je ze niydowiarkami, kere niywierzom we mary i "bioue damy". Tyn
zomek mogecie se obejzec na obrozku kery namalowou inkszy wojok we 1810
roku, kerymu bouo Höcker i kery go namalowou tak coby bouo widac i okno ze
tego cimra we kerym miyszkou tyn wojok ze Francyji. Potym postowiyli we
Szauszy nowy zomek i jakos sie ta "biouo dama" stracioua. Mozno sie jyj tyn
nowy zomek wiyncyj podobou i sie tam przekludzioua, pieron wiy.
Pyrsk!


text:
laband
19.02.04, 11:47
Cosik mi sam ostatnio mauo naszyj godki, bezto wysznupouch wom sam cosik od
jednego naszego karlusa we i-necu.
Każdo zima jak co roku, zbiyrały sie baby z Wielopla i dziołchy przi
szkubaniu piyrzo, przeważnie tam kaj była jako dziołcha na wydaniu i trza
było pierzina suć. Tak tyż było u Anki, tej freli od Francika, co już ku nij
dwa roki chodziył. Po Wielkanocy szykowało sie na wesele u Anki, a miała
dziepjyro jedna pierzina i dwa zegłówki. Mama od Anki dycki chowała gynsi i
piyrzo nazbiyrało sie mocka. Moja mamulka u z ciotkom tyż chodziły szkubać
piyrzi do Anki. Jo tam tyż czasym przichodzioł jak sie już ćmiyło i ny szło
już na nartach jeździć abo na sonkach. Tyj zimy to sie jakoś przijyno
jeżdżyni na sonkach na szosyji. Kole szkoły na wjyrchu w Wielopolu wionzali
my pora sonek do kupy, a potym my gzuli na dół ku krziżu wiela wykopać. Na
szosyji było gładko jak diosi, auta wtedy jeździły roz za świynty czas. Po
obu stronach szosyje rosły jasiony, a była ona wąsko na dwie fory i takom
kostkom gładziutkom była wysadzono. Jak my już sjechali na doł, to my czekali
aż pojedze jaki trachtor do cygelnie. Niy chciało nom sie pod górka congnonć
tych sonek i wciongnył nom je do góry. Formony to nas przezywali, bo jak
jechali pod górka z wynglym, to niy poradzili wyjechać, co tyk było gładko.
Roz jechoł taki stary Ignac ze synkym i tyż niy umjoł z tym wonglim wyjechać,
toż rzykoł do św. Antoniczka - "Antoniczku, zrob coś żebych wyjechoł, jak
wyjada to ci kupja tako świyczka jak tyn dyszel od mojigo woza." Tyn synek mu
godo "Co to tato godocie, dyć takich świyczek nima", a on mu na to: "Niy
godej tak głośno, bo jeszcze usłyszy i niy wyjadymy pod ta kympa". Jak żech
już pisoł, auta jeździły tak rzodko, że jak jechało jaki, to ludzie piykli
kołocze we Wielopolu. Doprowdy roz jedyn autok jechoł i kole dzisejszyj
tanksztele przed Golyjowym wjechoł do rantu. Był on załadowany Marmeladom i
ludzie obracali tam i nazod z kiblami i rychtig kołocze piykli.
Jak my już som przi Golyjowie, to musza pedzieć, że my tam jeździli na
natartach na tyj kalwaryji bez ta zima. Jeździli my tyż w "szczyrkowym dole",
na "bagnach", "zabuszkach", "machulcowyj" górce", "pynkalce" i w glinioku
kole szkoły. W glinioku to my z synkami zrobili tako wielko skocznia, aże
strach było na nia sjechać. Najdalij zawsze skoczoł Zefek i Tadek, to tyż
dziołchy za nimi lotały. Jo roz tyż chcioł tak daleko skoczyć jak łoni i jak
żech sie odbiył, to potym niy wiym jak było dali. Pamiyntom yno tela, że przi
szczewikach mi yno łokucia zostały. Narty były od moiji ciotki - starka mi
ich pożyczali jak ciotki niy było w doma - co było dali, to sie idze
domyśleć.
Wrocomy do tych szkubaczek: co te baby, kere tam u tyj Anki szkubały,
opowjadały. To sie w palicy niy mjeści, co jo sie tam nasłuchoł, Jo był
byjtlym dłógo żech nie wjedzioł co to je zowitka, potratek czy łonterlajb,
tako tym godka szła. Co tam kero słyszała, to opedziała i jeszcze coś od
siebje dodała.
Mje to sie najbardzi sie podobało jak godali o utopkach i klynkanicach, abo o
inkszych jaroszkach co rade po łożyrokach jscajom. Roz Trudka łosprawiała,
jak jom taki gryfny karlus na hanysowyj grobli zastawiyoł i pytoł sie o kogoś
co pod lasym miyszko. Wyglondoł jakby kaś ze zagranicy przijechoł. Trudka
była jeszcze frelom, a że i sie spodoboł, to go chciała do tyj chałupy
zakludzić. Dała sie śnim do godki, toż łon drabko jom pod parza chyciył, i
idom dali. Trocha mjała strachu Trudka, bo sie już ćmiyło, ale słyszała, że
keryś rzynie krowy z łonki i to było lepij. Wroz zejrzała na doł, bo i sie
zdało, że tyn karlus jakoś chromie. Włosy i na głowie stanyły jak ujrzała, że
tyn karlus zamiast nogi mioł kopyto koński. Najprzod sie chciała wrwać, ale
tyn karlus jom tak mocno trzimoł, że niy umiała nic zrobić. Potym sie ij
przipomniało, co starka powjedzeli i jak mu mazła bez pysk lewajtkom, to
utope
b1d
k zaroski do przikopy wpod. Utopka sie zawsze bije majdykom, to słyszała
od swojij starki. Utopki sie umjom zamjyniać w bele co, to tyż Trudka
widziała jak sie śniego kaper zrobiył i pływoł bibko ku głybszyj wodzie.
Najbardzij tyj godki to miały te baby w łostatni dziyń, to były wyszkubki,
abo tyż godali na to "fyjderbal". Jo tam ekstra po mamulka prziszoł, ale tak
najbardzi skuli kołocza. Jak żech szoł ze szkoły, to żech widzioł jak mama od
Anki niosła dwie balachy do Studnika z piekarnie. Zdało mi sie, że mi sie
zachce, takigo pypcia, żech dostoł. Chocioż mamy było gańba, że i za keckom
lotom i za roz mie du dom wygoniła. Mama od Anki dała mi dwie sznity kołocza,
jedna z makym, a drugo ze syrym, takigo kolocza dzisioj niy ma na całym
świecie. Szkoda, że mie mamulka wygnała, bo tak tam było piyknie i byłoby
dzisioj o czym pisać, co te baby tam jeszcze godały. Pod łoknym żech jeszcze
na dworze słyszoł, jak sie chichrały.


text:
Gość: Szwager
IP: *.dip.t-dialin.net
12.12.03, 12:52
Superintendent Gottfried Friedrich Ernst Jacob - ur. 4XI 1795r. we Pszczynie
(we rodzinie rektora). Sztudiowou we Halle i Wrocuawiu. Jak zdou egzaminy to
zaczon we roku 1818 robic za pastora w Zozumnicach kole Glubczyc. Potym od
1835 do 1865 bou pastorym we Glywicach. 1 IV 1836 mianowali go
superintyndyntym we Pszczynie kaj bou we tyj "szteli" do roku 1862. Glywicko
gmina obsugiwou do 1 IV 1865, aze do rynty(emerytury). Umar na zapalynie puc
18 XI 1865roku i pochowali na hutniczym kirchofie, kaj obsztalowali mu fest
pomnik. Dostou tysz order czerwonego adlera III klasy.
Pozdrowiom i
Pyrsk!
Szwager


text:
hanys_hans
14.03.04, 17:51
Gość portalu: sakara napisał(a):
> heeej cos Ty taki podniecony! aaaa to wszytko przez ten damski watek, ale
moze
> zamiast powielania pomyslisz nad bardziej zachecajaca technika;)
Sakra, widza ze cie tysz podnieciyuy te buchsztaby " Z S R R "
Soom take ludzie kere rzoondzom co uodnich jynzyk mo wyrzszo kultura, bo za
nim stojoom wiynksze techniczne fizymatynta cywilizacyjne kere szafnyli
uodnich starziki. Ino ze cywilizacjo je blank szyrokim pojynciym to niy
ino "Zachecajaca technika Państw byłego ZSRR" ale tysz gospodarka, historia,
kultura, moralność, obyczaje, etyka. Ino cza by tysz pedziec´ co Rusoom nic
niy s´leciauo z nieba wiela musieli sie nadz´wigac´! Niyma leko padou jedyn
Rus jak ratuszowy zygor nioos! A wiela kokotkoow ze s´ciany sie nauotkryncali
ze niyspoomna Glywickego Browaru kery npewno technicznie funkcjoonuje do
dzisio kasi w Rusyji!
pyrsk_hanys_hans


text:
Gość: Szwager
IP: *.dip.t-dialin.net
08.09.03, 11:34
Bo wiycie to je tak, som kluski poslke i kluski slonske, te polske to som
tak richtik te slonske, a juzas te inksze(te slonske), to sie mianujom
richtik polske. Ale w slonskich domach to sie godauo na te poslke kluski,
slonske, abo inaczyj czorne, a juzas na te oficjalnie slonske(czyli polske
kluski) godauo sie tysz gumiklyjzy, w odrozniyniu od tych czornych na kere
godali "pou na pou" abo "torte"(tarte) abo slonske, a kere sie robiouo
inaczyj jak te bioue bo bioue sie robiouo dziurkom coby do niyj sie fetu abo
zouzy nalouo.
A jak to bouo u wos?


text:
szvvager
22.12.03, 09:37
Wszyskich, kere mie znajom informuja, ize od dzisiej je zech pod
nickym "szwager". Mysla ize pamponie kere sie podymie podszywajom bydom
mieli dziynki tymu konsek mynsze pole do popisu.
Pozdrowiom wszyskich i winszuja Buogosuawionych Swiont Bozego Narodzynia!
Szwager
ps
zrobiouch to ino na prosba coniykerych dobrych kompanow z tego forum.
Bo na tym i na inkszych forach je jedyn szpasfogel kery sie mie upaczou i sie
za mie podowo tyn "szawager62" to je tyn podciep co sie za mie podowo
Pyrsk!


text:
Zygmunt Jacek Kosiorkiewicz
1.Buderkiewicz Józef 2.Chryplewicz Tadeusz 3.ChwiałkowskiHenryk 4.Danisiewicz Kazimierz 5.Gosek Jerzy 6.Grzeszczuk Stanisław 7.Jasiński Janusz 8.Janczelewski Jan 9.Kijak Stanisław 10.Kirschner Jerzy 11.Kołodziejczyk Tadeusz 12.Kosiorkiewicz Zygmunt Jacek 13.Kozłowski Jan 14.Kuranda Andrzej 15.Ligoń Jerzy 16.Madejczyk Andrzej 17.Majchrzak Adam 18.Malinka Jan 19.Nykiel Leszek 20.Osuch Bogdan 21.Ostrowski Henryk 22.Partyka Czesław 23.Rokita Andrzej 24.Rosikiewicz Janusz 25.Skotnicki Henryk 26.Sokołowski Jerzy 27.Sygut Władysław 28.Sztuka Henryk 29.Szymański Stanisław 30.Tomala Tadeusz 31.Trojan Bogdan 32.Wałowski Władysław. i to by było na tyle pozdrawiam-Jacek


text:
1ca9
Frankfurt n. M. (dpa/SN). Mordar Kasselskeho knježerstwoweho prezidenta Waltera Lübckeho, Stefan Ernst, dyrbi 15 lět do jastwa. To je wyše krajne sudnistwo dźensa w Frankfurće nad Mohanom rozsudźiło. Nimo toho zwěsćichu wosebje ćežku winu skućićela, štož pušćenje po 15 lětach wuzamkuje. Tohorunja wobskorženeho Markusa H. zasudźichu na pruwowanski čas połdra lěta, dokelž njemóžachu jemu dopokazać, zo je při njeskutku 2019 aktiwnje pomhał.
Incidenca mjenje hač sto
Berlin (dpa/SN). Prěni króć wot kónca oktobra wučinja tak mjenowana sydomdnjowska incidenca koronapademije po informacijach Roberta Kochoweho instituta mjenje hač sto. W Němskej su w běhu sydom dnjow 98 nowych infekcijow na 100 000 wobydlerjow zwěsćili. Tak je incidenca po najwyšim stawje krótko do hód (197,6) wo połojcu woteběrała. W běhu minjenych 24 hodźin su w Němskej 17 553 dalšich infekcijow zličili.
Tež bratr Nawalneho zajaty
Zhorjelc (B/SN). Biskop Wolfgang Ipolt ze Zhorjelca je so w nowolětnym postrowje na njekřesćanow swojeho biskopstwa wobroćił. „Přeju wam wšěm, zo so přeco zaso mjez sobu natykujeće z nadźiju, zo w kóždejžkuli njewěstosći tež paniskemu strachej spřećiwiće.“ Biskop Ipolt zakónči swój postrow ze słowami: „Jenož tak do noweho lěta so kopolić, abo samo ze strachom a starosćemi so do njeho podać njeje naš zaměr. Zwěrju sej z wami za zhromadnym směrom pytać.“
Namołwja k solidariće
Drježdźany (B/SN). Prezident Sakskeho krajneho sejma Matthias Rößler (CDU) wšitkich ludźi namołwja, za čas koronapandemije w solidariće njepopušćić. „Tež w lěće 2021 dźe wo ‚my‘, nic wo ‚ja‘, nic wo indiwidualnosć“, rjekny CDU-politikar w swojej nowolětnej narěči krajnemu sejmej. Dźe wo „lubosć k blišemu, wo mjezsobnu kedźbnosć na dobro to 2000 waršnosće, wo křesćanske hódnoty. Koronapandemija je katastrofa, kotraž so cyle pomału wotměwa. Njemóžeš wšitko na stat, na profesionelnych pomocnikow suwać“, rjekny ewangelsko-lutherski křesćan. „Wo koronadiktaturje rěčeć je njezamołwite.“
Přewod mrějacych zaručić
Jeja, kał, mloko a howjaze mjaso su žiwidła, kotrež měli po měnjenju čěskich politikarjow přichodne lěta wosebje producenća w kraju wulkim wobchodam dodawać. Tohodla schwalichu zapósłancy minjeny tydźeń zakoń, kiž ma krute kwoty za čěske wudźěłki zawěsćić. Tak měło 55 procentow žiwidłow w předawanišćach, wjetšich hač 400 kwadratnych metrow, z tudyšich zawodow pochadźeć.
Minister za ratarstwo Miroslav Toman (socialdemokraća) bě zapósłancow do schwalenja zakonja k „nacionalizmej“ nastupajo čěske žiwidła namołwił. „Němske mloko w kantinje čěskeho sejma je najlěpši dopokaz, zo tajke prawidło woprawdźe trjebamy“, Toman podšmórny. Wšelake zwjazki, mjez nimi zwjazk za wikowanje a turizm, su přećiwo zawjazowacym žiwidłowym kwotam. „Tajke postajenje wobmjezuje wikowanje a swobodu rozsuda kupcow. Europska komisija njesmě tajke plany dopušćić.“ Brüssel bě hižo loni w smažniku politikarjow w Praze wo tym informował, zo tajki zakoń njewotpowěduje prawidłam nutřkokrajnych wikow.
CDU žada sej plan za Łužicu
Podstupim (dpa/SN). Opoziciska CDU w braniborskim sejmje je krajne knježerstwo namołwiła, strukturnu změnu we Łužicy pjenježnje podpěrać. „Štož pobrachuje, je plan za Łužicu“, wobžarowaše hospodarskopolitiski rěčnik CDU, Dierk Homeyer wčera w aktualnej hodźinje parlamenta. „Trjebamy spěšnu a njeběrokratisku pomoc za předewzaća, kotrež so na nowe wobłuk 1000 i zwaža.“ Přiwšěm je jasne, zo je brunica hišće dołho za spušćomne a zapłaćomne zastaranje ludźi z milinu trěbna, Homeyer rozłoži. Braniborske knježerstwo pak měło wotwidźomneho kónca zmilinjenja dla strukturnu změnu zahajić. „Dźe wo industrijny zakład wšeho kraja“, wón napominaše.
Ochranowske hesła zestajane
Swoju před sydom lětami dobytu postawu Oscaroweho myta njemóže dźiwadźelnik USA Jared Leto wjace namakać. Při přećahu w Los Angelesu bě wón pytnył, zo je postawa preč, kaž telewizijnemu moderatorej rjekny. Tež po dlěšim pytanju wostanje wona zhubjena. 49lětny wšak njewuzamkuje, zo je něchtó pozłoćanu figuru cyle jednorje spakosćił. Wón so jenož nadźija, „zo je w dobrych rukach“, Leto praji.
Sydomlětny syn šefa pućowanskeho portala Trivago Axel Hefer je njewočakowano do jstwy přišoł, jako měješe Hefer runje internetnu rozmołwu z ameriskim powěsćowym sćelakom CNN. „Mamy wopytowarja“, rjekny moderator sćelaka, jako so hólc w spanskim wobleku přidruži a so na klin nana sydny 5138 . Mały Victor chcyše do łoža. Moderator so jemu dźakowaše prajo: „Ty sy nam dźeń porjeńšił.“
Kaž smy minjene dny po rozmołwje kanclerki a ministerskich prezidentow a prezidentkow słyšeli, čakaja na nas hač do 14. februara potajkim dalše přiwótřene naprawy, zo bychu so wulke ličby inficěrowanych z koronawirusom a zemrětych skónčnje pomjeńšili. Hdyž so to z dotal płaćiwymi naprawami poradźiło njeje, najskerje žanoho hinašeho wupuća njeje, hač kontakty dale wobmjezować, a byrnjež postajenja hišće tak krute byli. Hłowna wěc, zo je wšitcy tež zwoprawdźa a dodźerža. Hustohdy dźě su so mnozy w zašłosći runje tam natyknyli, hdźež so ludźo zetkawachu, hačrunjež to dowolene njebě.


text:
Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz BydgoszczBydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz BydgoszczBydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz BydgoszczBydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz BydgoszczBydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz BydgoszczBydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz BydgoszczBydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz BydgoszczBydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz w TV mówili o Bydgoszczu XD 😂
B Y D G O S Z C Z E XD
Bydgoszcz 😂
Bydgoszcz XD
Magiczny wieszak 'v'


text:
Půłnocno Koryjo
Koryjańsko Republika Ludowo-Dymokratyczno, (kor. 조선민주주의인민공화국, hancha 朝鮮民主主義人民共和國, MCR. Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk, Půłno 1000 cno Koryjo, we skrůće KRLD) – państwo kůmůńistyczne powstołe we půłnocnyj tajli Koryjańskigo Půłwyspu po II wojńe śwjatowyj na terynach zajyntych uod Czyrwjůnyj Armiji. Totalitarno władza sprawuje uoparta na idei dżucze můnopartyja, Partja Roboty Koryje. KRLD grańica mo ze: Rusyjům na půłnocnym wschodźe, Chinůma na půłnocy, Republikům Koryje (Połedńowům Koryjům) uod połedńa. We Chinach a we samej Půłnocnyj Koryje krej mjanowany je Pukchosŏn ("Půłnocny Chosŏn"; 북조선; 北朝鮮). Bukhan ("Han Půłnocny"; 북한; 北韓) to mjano popularne postrzůd mjyszkańcůw Połedńowyj Koryje.


text:
Biblijo
Biblijo, Pismo Śwjynte (BιBλίov, biblion – mouo kśynga, l.m. BιBλίa, biblia – moue kśyngi) – zbjůr kśůng, spisanych pjyrwotńy we godkach hebrajskij, aramejskij a greckij, uznowanych bez žydůw a chřeśćijan za natchńůne bez Bůga. Biblijo a poščygůlne jeji tajle pośadajům uodmjynne značyńy religijne lo růžnych wyznań. Na chřeśćijańsko Biblijo skuadajům śe Stary Testamynt a Nowy Testamynt. Biblijo hebrajsko – Tanach uobejmuje tajla kanůnu Starygo Testamyntu. Muzůumany uwažajům, aže tajla Biblije (np. Kśyngi Mojžešowe, Psalmy) powstoua we wyńiku boskigo objawjyńo, nale jeji treść zostoua zcygańůno.


text:
Sněh
Sněh wobsteji z drobnych lodowych kristalow a je najčasćiša forma krutych spadkow.
Sněh nastawa, hdyž so w mróčelach najdrobniše kapki podchłódźeneje wody na kristalizaciskich zarodkach (na přikład próškowych dźělčkach) přikładuja a tam zmjerznu. Tutón proces zasadźi pak hakle při temperaturach pod –12 °C, při čimž móže woda w njepřitomnosći kristalizaciskich zarodkow pola hač do –48 °C běžita wostać. Při tym nastawace lodowe kristale, mjeńše hač 0,1 mm, přez přiběracu masu dele padaja a rostu přez rozdźěl parneho ćišća mjez lodom a podchłódźenej wodu dale.


text: Ůrůn to je śudmo podug uodlyguośći uod Słůńca planeta we Ůkuodźe Suonecznym. Tak kej Jowisz, Saturn a Neptůn je to planeta gazowo, sztworto podug masy a trzećo podug wjelgośći s planet Ůkuodu Suonecznygo. Mjano planety je uod greckiego boga Uranosa. Ino Ůrůn ze planet Ukuodu Suonecznygo mo mjano uod mitolůgije greckej, a ńy rzimskej. Mjano Ůrůn nadou Johann Elert Bode nale William Herschel chćou coukym inkszego. Terozki znůmy 27 kśynżycůw Ůrůna. Jego Pole magnetyczne je trzi razy śilńejsze uod pola Źymje.


text:
Idyntyfikatōr podmiotu: SCP-PL-GŚ-EX-J
Klasa podmiotu: Bezpiyczny
Poziōm zagrożynia: Bioły ○
Specjalne Czynności Przechowawcze: Cało hołda SCP-PL-GŚ-J trzimano je w izbie Dr Bercika w Ośrodku Czternostym. Ino łōn wiy, jak sie ôbchodzić z objektym.
Ôpis: SCP-PL-GŚ-J wyglōndŏ choby bioły proszek, kery padŏ w zima na placu koło Ośrodka Czternostego i cŏlym terynie Górnego Ślōnska.
Niy do sie przebadać SCP-PL-GŚ-J na gynau, ôd razu sie roztopio w rynkach. Roztopiony wyglōndŏ choby zelter, ino w smaku przepōminŏ wongiel. Niy wiadōmo, czy je to przez zmaraszōny luft, czy je to zupełniy nowŏ substancyjo.
Przełōnaczōne badaniŏ pokŏzały richtich to je choby wongiel, ino na opak. Kej wrazić to do kachlŏka abo innygo pjeca, ôd razu gynau gasi flama. Odkrywca tego cudu, Doktur Bercik niy wie, skōnd to sie biere, ale gŏdŏ co trza dalij to badać.
Notatka: Jeruna kandego, ô Pōn Boczku, co jŏ żech łodkrył! Czego nikt nigdy tego niy wciepoł do piyca, jŏ zbija na tym fortuna! Pierzińskie paciuloki ino paczą, by to spotrzebować dlŏ siebie! Ni dōm, cały bioły wongiel wyzbierom!!!
Dodatek: Fragment nagrania z kamery kotłowni centralnej Ośrodka 14.
Dr Bernard: Jŏ żech gyniusz, jŏ żech Einstein!
Agent Gustaw: Poczkej, kukna ino czymu tak piździ… Bercik!!! Coś Ty odpierdolił?!
Dr Bernard: Przestōń fandzŏlić, bioły wongiel żech odkrył!
Agent Gustaw: Franc, pōdź tu!!!
Agent Franciszek: Co je… ô pierōna…
Dr Bernard: Gyniusz nad gyniusze!!! Sio ôde mie, chapole!!!
Agent Franciszek: Bercik, broł żeś dzisiej pile?
Agent Gustaw: Wezwij no Technicznych, powiydz że Bercik zasroł piyc w kotłowni śniygiem…
Dr Bernard został uznany za niepoczytalnego podczas gaszenia pieca ciepłowniczego. W jego biurze zastano wybite okno i kilkadziesiąt kilogramów roztapiającego się śniegu. Niezrozumiały raport (Pierzińskie gōrŏle! — Dr Bernard) dotyczący SCP-PL-GŚ-EX-J został poddany rewizji i usunięty z bazy danych.


text:
Łobjo
Łobjo (němsce Elbe‚ čěsce Labe) je wuznamna srjedźoeuropska rěka. Wone je 1154 km dołhe a běži přez Čěsku (358 km) a Němsku (696 km) do Sewjerneho morja.
Wužórli so na sewjerowuchodźe Čěskeje w Kyrkonošach we wysokosći wot 1387 metrow a běži najprjedy přez Čěsku žłobinu do zapadneho směra. W Mělníku sewjernje Prahi přiwza wodu Wołtawy. Mjez Děčínom a Pěrnom předrěwa z hłubokej dolinu Połobske pěskowčiny a Saksku Šwicu a je tuž jenička rěka, kiž wotwódnja Čěsku do sewjera. Za Mišnom a Torhowom zastupi do Sewjeroněmskeje nižiny. Najwjetšej měsće při srjedźnym běhu stej Drježdźany a Dźěwin. Za Hamburgom, najwjetšim přistawom při rěce, wuliwa so do Sewjerneho morja.
Łobjo hraje wulku rólu jako wodowy puć, předewšěm jako zwisk Čěskeje ze swětowym morjom.


text:
Separatyzm
Separatyzm (s łać. Separatio - uoddźelńy, uosobno) – ruch kerygo cwekym je uodtajlowańy śe uod wjynkszyj cołkośći, nojczyńśći idźe trefić separatyzm kery polygo na postulowańu utworzyńo ńypodlygłygo państwa s tajli wjynkszygo państwa, kere uobejmowouo by teryny kaj půmjyszkuje jako myńszość narodowo abo etniczno, ńykej powody sům inksze, kej l.b. religijo (Sudan Połedńowy). Ńykej tyż ńy idźe uo utworzyńy nowygo państwa, ino uo prziłůnczyńy tajle jakigo państwa do inkszego, kej l.b. Gůrskigo Karabachu do Armyńije.


text:
Angelsko godka
Angelsko godka (ang. English language ɪŋglɪʃ 'læŋgwɪʤ) – urzyndowo godka na terytorjach zależnych Wjelgij Brytańije, a we wjynkszośći jeji bůłych kolůńiji i důmińjůw, p.in. Irlandyji, Kanadźe, RPA, Australiji i Nowyj Zelandyji.
Terozki używo jům kole 400 miljůnůw ludźi kej uojczysto godka, a 1,2 - 1,6 miljarda kej uobco godka.
We sůmy Wjelgij Brytańije angelsko godka je de facto godkům urzyndowům, nale formalńy państwo to ńy mo żodnej uoficjalńy ustalůnej urzyndowyj godki. Podano sytuacyjo je tyż we Zjednoczůnych Sztatach[1]. Angelski noleży do uoficjalnych godek ONZ, a uod XX wjeku je nojczyńśći używanům godkům we kůntaktach mjyndzynarodowych. Roz na kedy uokreślany kej pjyrszo ůńiwersalno godka ludzkośći[2].
Angelsko godka je fest zrůżńicowano geůgraficzńy. Djalykty růżnům śe fůnetykům, słowńictwym i do pewnygo stopńo gramatykům.
Familijo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- Godki indoojropejske
Pisowńo i fůnetyka[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Alfabyt angelski je uobecńy taki sům kej alfabyt łaćiński i skłodo śe s dwadźeśća sześću buchsztabůw:
Gramatyka angelskij godki[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Angelsko godka je godkům pozycyjnům a analitycznům (wjelge znoczyńy majům czasowńiki pośiłkowe), nale wystympujům tyż ńykere elymynty fleksyji. Sům to relikty indoeuropejskigo systymu deklinacyji i kůńůgacyji, we pełńi zachowanygo we godkach słowjańskych i łaćińy, a we tajli we staroangelskej godce. Uodmjano bez przipadki dotyczy zaimkůw, rzeczowńiki pośadajům yno dopełńacz (Saxon genitive), tworzůny s kůńcůwkům -s.
W angelskej godce wystympujům przedimki: uokreślůny the i ńyokreślůny a(n). Formy an używa śe przed wyrazůma wymawjanymi s nagosowům samůgoskům - an hour nale a European. Co ńyzwykłe wśrůd godek indoojropejskych, ńy istńije kategoryja rodzaju gramatycznygo, s wyjůntkym zaimkůw trzećij uosoby liczby pojydynczej.
Czasy[edytuj | edytuj zdrzōdło]
W angelskij godce je szesnośće czasůw (sztyry czasy po sztyry aspekty czasowe). Půńiższo tabela przedstawjo przikładowe zdańi we 16 czasach strůny czynnej (Present Simple: I do - Robia):
Wśrůd jynzykoznawcůw ńy mo połnej zgody co do tygo, eli kożdům s podanych wyżej kůnstrukcyji uważoć za samodźelny czas. Ńykerzi wyrůżńajům we angelszczyźńy jydyńy czas przeszły i teraźńijszy (ze wzglyndu na istńyńy we ńich prostych form czasowńika), pozostołe zaś czasy uważajům za aspekty tych dwůch czasůw.
Składńo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Podstawowym szykym zdańo je SVO, podańy kej we Ślůnskej godce. Wyrazy uokreślajůnce poprzedzajům uokreślane. Szyk zdańo je uo wjela myńi swobodny we porůwnańu s Ślůnskům godkům.
Przipisy[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- ↑ Constitutional Topic: Official Language w serwisie The US Constitution on line
- ↑ The Triumph of English (en)
Linki zewnyntrzne[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Zajty uo angelskij godce
Dykcjonorze
- MultiSłownik (De Agostini)
- Słownik angelskij godki (Cambridge)
- Słownik angelskij godki (Merriam-Webster)
- Słownik angelskij godki (Oxford)
Translatory
- Translatica PWN (tłůmaczy zdańo i cołe zajty)
- Translation-guide.com (tůmaczy zdańo i cołe zajty)


text:
Bosnjacy
Bosnjacy (bosnisce Bošnjaci) su južnosłowjanska etniska skupina z něhdźe tři milionami přisłušnikow, kiž su žiwi předewšěm w Bosniskej a Hercegowinje, Serbiskej a Čornej Horje. Bosnjacy su hłownje južnosłowjanscy muslimojo, resp. Južni Słowjenjo z muslimskim kulturnym pozadkom. Woni su nimo Chorwatow a Južnych Serbow jedyn z třoch konstitutiwnych ludow w Bosniskej a Hercegowinje.
W rozdźělu k wurazej „Bosnjak“ je „Bosničan“ słowo za kóždeho wobydlerja Bosniskeje, njehladajcy na narodnosć.


text:
Jezus Kristus
Jezus Kristus (Jezus ze Nazaretu; ze hebr. ישוע, ישו Joszue aram.: ܝܫܘܥ, ܝܫܘ Jeszua = "JHWH půmocům/zbawjyńym" i ze gr.: Xpισtός Christós – "namaszczůny, půmazańyc, mesyjosz") – cyntralno postać krześćijaństwa, podug Wańelije zołożyćel religije krześćijańskij, Syn Boży a zbawićel. Do wjynkszośći wyznań krześćijańskych tyż wćelyńy Bůga we uosobje Syna Bożygo. W islamje uznowany je za proroka. Jigo uokres żywobyćo datuje śe na roki uod uůn. 8-4 roku p.n.e. do ůng. 30-33 roku n.e.
Podug zapisůw we Wańelijach Jezus nauczoł u Galilyje a Judyje we Izraelu, zostoł skazany na śmjyrć a ukrziżowany we Jerozolimje zgodńy s wyrokym rzimskigo namjestń 1000 ika (uać. praefectus[1]) Půncjusza Piłata, a trzećygo dńa po umarću zmartwychwstoł. Dźeła i nauka Jezusa uopisane we Wańelijach stanowjům podstawa krześćijaństwa. Nauka Jezusa zostoła przekazano śwjatu bez szkolorzůw mjanowanych apostołůma.