text:
Na konferency minjenu sobotu w Běłej Wodźe su so přitomni intensiwnje wodźikej wěnowali. Zwuraznjene bu tam žadanje, sakski dźěl Łužicy do rozmyslowanjow a planowanja zapřijeć.
Běła Woda (AK/SN). Wot Gubina (Guben) přez Janšojce (Jänschwalde) a Choćebuz do Carneho Gozda (Schwarzheide) dyrbi raz wodźikowa pipeline wjesć a region ze surowiznu zastarać. Projekt je jedyn z dlěšodobnych wizijow wodźikoweje syće „Lausitz DurcH2atmen“. Nastać ma takrjec „wodźikowy region Łužica 2035“. „Běła Woda ma dźěl toho być“, podšmórny jeje wyši měšćanosta Torsten Pötzsch (Klartext) minjenu sobotu po konferency „Wodźik: surowizna přichoda?“ krajneho dźěłoweho wuběrka ekologija a sakskeje Lěwicy w Běłowodźanskim sociokulturnym centrumje Telux.
Drježdźany (SN/at). Sakska móže dalšej projektaj za strukturnu změnu we łužiskim brunicowym rewěrje zwoprawdźić. Kaž statne ministerstwo za regionalne wuwiće wčera w Drježdźanach zdźěli, je Zwjazkowy zarjad za hospodarstwo a kontrolu wuwožowanja póndźelu poslednimaj dotal njewobkrućenymaj krajnymaj projektomaj „InnoCarbEnergy“ a „WALEMObase“ přihłosował. Přisłušny statny minister Thomas Schmidt (CDU) wjeseli so, „zo móžemy nětko tež wonej projektaj dale wjesć“. K hižo schwalenym předewzaćam słuša Serbski centrum wědy na Lawskim arealu w Budyšinje.
Z projektom „InnoCarbEnergy“ nastanje na milinarnjowym stejnišću LEAG w Hamorje po cyłej Europje jónkrótny a po wšěm swěće třeći slědźenski centrum za po kóštach přihodne, po měrje produkowane a „zelene“ karbonowe nitki. Na projekće wobdźělene su ekscelencny cluster MERGE „Fuzija technologijow za multifunkcionalne lochkotwarske struktury“ TU Kamjenica, Fraunhoferskej institutaj za gratowe mašiny a přeformowansku techniku a za nałožene slědźenje polymerow.
Koronapandemija bě tym, kotřiž na wukubłanskich wikach skutkuja, wosebite wužadanje. Najebać to je Budyska wotnožka zwjazkoweje agentury za dźěło wo tym informowała, zo je 98 procentow młodostnych, kotřiž běchu so we wukubłanskim lěće 2020/2021 za powołanske poradźowanje přizjewili, wukubłanje abo alternatiwu našło.
Sakski krajny wobswětowy zarjad je wčera wuslědki monitoringoweho lěta 2020/2021 wo wjelkach wozjewił. Tak zwěsćeja, zo jenož ličba wjelkow njepřiběra, ale zo je tež wjac teritorijow, w kotrychž je rubježnik doma.
Drježdźany (SN/JaW). W Sakskej je ličba wobkrućenych wjelčich teritorijow na 34 rozrostła. To su tři wjac hač před lětom, kaž z wuslědkow monitoringoweho lěta 2020/2021 wuchadźa, kotrež je Sakski krajny zarjad za wobswět, ratarstwo a geologiju (LfULG) wčera wozjewił.
Choćebuz (SN/at). Ze swětłowej instalaciju na Sprjewi je Choćebuska wobswětowa skupina předwčerawšim přećiwo planowanemu trajnemu branju wody z rěki za Janšojsku milinarnju protestowała. Na powjerch wody buchu słowa „Tale woda słuša do Błótow – nic do chłódźenskeje wěže!“ projicěrowane, kaž Zelena liga wčera informowaše. Ze swojej akciju žadachu sej škitarjo wobswěta wot braniborskeho knježerstwa, zo so wone planam zmilinjenja brunicy LEAG wotrjeknu. Předewzaće je próstwu stajił, směć wodu ze Sprjewje brać, zo by ju w Janšojskej milinarni jako chłódźensku wodu wužiwało. To je wuslědk dohlada Zeleneje ligi do aktow w braniborskim krajnym zarjedźe za wobswět. Hinak hač při zapławjenju bywšich brunicowych jamow směła milinarnja samo při niskej wodźe rědku wodu ze Sprjewje brać, rěka w zdźělence wobswětoškitarjow.
„Sprjewja trjeba přichodnje kóždy kubikny meter wody. Nětko tež hišće Sprjewinu wodu w milinarni wuparjeć, by njezamołwite było“, kritizuje Renej Šuster ze zwjazkoweho kontaktnišća brunica Zeleneje ligi.
Budyšin (SN/JaW). Dźěłarnistwo Cyrobizny, požiwadła a hosćency (NGG) kritizuje špatne mzdy w hotelach a hosćencach. Kaž NGG wčera medijam zdźěli, njezadźiwa, zo dale a bóle fachowcy pobrachuja. „Hdyž přistajeni w hotelownistwje a gastronomiji w Budyskim wokrjesu 30 procentow pod přerězkom zasłužeja, njesmě so nichtó dźiwać, zo sej za čas koronakrizy nowe dźěło pytaja. Mnozy wšak dyrbjachu měsacy dołho z pjenjezami z krótkodźěła wuńć, někotři přeco hišće. To su wulke straty při hižo niskich dochodach“, zwurazni jednaćel wotnožki NGG Drježdźany-Kamjenica Thomas Lißner.
Tornow (AK/SN). Zaměrowy zwjazk Łužiska jězorina Braniborskeje liči lětsa z tójšto mjenje wopytowarjemi a přenocowanjemi hač loni. To pokazuje mjezybilanca, wozjewjena 30. septembra. Jako hłownu přičinu mjenuje předsyda zwjazka Detlev Wurzler koronapandemiju, kotraž wobćežuje korčmarjow kaž tež wobsedźerjow hotelow a pensijow. Hač do kónca septembra 2020 wopyta něhdźe 49 000 hosći jězorinu, lětsa bě jich z 43 000 wo 13 procentow mjenje. Tež ličba přenocowanjow wot 231 000 (2020) na 217 000 (2021) je wo sydom procentow spadnyła.


c: text/html

text:
Wjacezaměrowa hala je dołhodobny a wulki projekt za Łazowsku gmejnu.
Hamor (AK/SN). Jednohłósnje je Hamorska gmejnska rada wobzamknyła dwójny etat za lětsa a klětu. Lětsa chce komuna hišće 1,7 milionow eurow inwestować, klětu pjeć milionow, a to za wšelake předewzaća. Ćežišća su dalše saněrowanje Zakładneje šule Hamor, spotorhanje bywšeje awle a jako wulkoprojekt twar wjacezaměroweje hale w Hamorje. K tomu přińdu naprawy za dróhotwar, kaž je to puć přez Cympl (Zimpel), naprawy za pohrjebnišća a za zjawny wosobowy bliskowobchad w Klětnom (Klitten) a w Delnim Wujězdźe (Uhyst/Spree). „Znowa a přijomniše wuhotować chcemy zhromadnje ze zaměrowym wobchadnym zwjazkom Hornja Łužica-Delnja Šleska přechody mjez busami. Nastać maja parkowanišća a płoniny za wotstajenje awtow a kolesow“, rozłoži komornik Ulrich Bänsch na minjenym wuradźowanju gmejnskeje rady.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nirvana
Nirvana – amerikańsko skupina muzyčno grajůnco lajyra ze zorty grunge. Zouožyli ja wokalista a gitařysta Kurt Cobain a baśista Krist Novoselic we Aberdeen we stańy Waszyngtůn. Skupina s anfaga fest čynsto zmjyńoua perkuśistůw, na důžyj za šlagcojgym zaśod we ńij dźepjyro Dave Grohl, kery začůn grać we Ńirvańy we 1990. Přeuomym lo grupy bůu singel "Smells Like Teen Spirit", kery wydano we 1991. Dou uůn anfang do rozkwitu couyj raje skupin kere grou wywodzůncy śe rocka altenatywnego grunge, jako Soundgarden, Pearl Jam, Alice in Chains a inkšych. Frontman skupiny, Kurt Cobain, uostou mjanowany "řečńikym pokolyńo", a samo Nirvana "guosym pokolyńo X". Cobain ńy bůu zadowolůny s komercyjnygo sukcesa grupy, bez tůž we 1993 skupina wydoua antykůmercyjno puyta "In Utero". Po śmjyrći Cobaina, skupina ješče bez jaki čos wydowoua puyty, nale pjyršy ńypublikowany wčeśńij utwůr, "You Know You're Right" ukozou śe dźepjyro we 1994 roku. Uod čosu debjutu, spředano wjyncyj kej 50 mln roztůmajtych nośńikůw s lajyrům Ńirvany.
Dyskografijo[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Albůmy studyjne[edytuj | edytuj zdrzōdło]
Minialbůmy/Kůmpilacyje[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- 1989: Blew (EP)
- 1992: Hormoaning (EP)
- 1992: Nevermind: It's An Interview
- 1992: Incesticide
- 1995: Singles (Box Set) (Box)
- 2002: Nirvana
- 2004: With the Lights Out (Box- Set)
- 2005: Sliver - The Best of the Box
Albůmy kůncertowe[edytuj | edytuj zdrzōdło]
VHS/DVD[edytuj | edytuj zdrzōdło]
- 1992: 1991: The Year Punk Broke (VHS)
- 1994: Live! Tonight! Sold Out!! (VHS)
- 2004: With The Lights Out (DVD)
- 2005: Classic Albums - Nirvana - Nevermind (DVD)
- 2006: Live! Tonight! Sold Out!! (DVD)
- 2007: MTV Unplugged in New York (DVD)


text:
ŚLŮNSKO GODKA – ZAKOZANO
Mało wto niý słyszoł uostatnio ô Szpecjalistycznyj Przichodni przi ceście Niedurnego na Frynie we Rudzie Ślůnskij. Styknie spůmnieć, iże wpadli tam na idyjo, coby zakozać godanio do pacjyntůw.
Jakiś czos tymu we Szpecjalistik Przichodni na Frynie wydane uostało uosporzůndzyniý, we kerym pedzane bůło, iże niý wolno godać ze pacjyntami. Tak dlo jasności wolno bůło ýno můwic.
Tako idyjo zrealizowali kerownik placůwki dr Alicja Gałuszka-Bilińska. Coby wywiedzieć sie cosik wiyncy ôd nich, průbowalimy sie s nimi skůntaktować. Po průżnicy jednako, bo bůła wetdy gynau na urlopie, a żodyn inkszy cołki sprawy niý chcioł kůmyntować.
Reakcjo na to bůła jednako natychmiastowo. Same pacyjnty padali, iże to blank niý mo synsu. Ai roztomajte ferajny a ôrganizacyje, niý uostawiły tyj sprawy po cichu. Na wszysko zaglůndali tyż politolog dr Małgorzata Myśliwiec, kerzi miarkujům, co taki zakoz tam, kaj za Ślůnzkůw uznowo sie praje połowa miynszkańcůw, zdo sie być niýporozumiyniym.
Wszysko to jednako pokozuje, iże cołke starania ô godka ślůnsko niý sům bezpodstawne. Werci sie a trza sie ja szanować a chrůnić, bo bez tego za chwila sie blank nům straci. A bez nij Ślůnsk juże niý be taki sům.
I coby sam niý pedzieć, czym godka ślůnsko je, to prowdům je to, iże hołda s nos dalij godo, a chce swoja kultůra, trodycjo a godka utrzimać. A chocioż jak widać bele wto a bele kaj to utrudnio, to i tak nojwiyncy zoleży ôd nos samych: Ślůnzokůw.
PLAC PRZED SKC NA FRYNIE – PLANY NA NOWO ROLA
Plac przed Sztad Kultůr Cyntrum na Frynie mo przyńś metamorfoza. Niý bydzie sam juże parkplacu dlo autokůw, nale za to bydzie szło sie siednyć na ławce abo przejechać na kole.
Jak narazie przed Sztad Kultůr Cyntrum na Frynie we Rudzie Ślůnski je parkplac, na kerym zowda stoji mocka autokůw.
Za niýdugo jednako mo sie łůn blank pomiynić a mieć blank inkszo rola. Na wizualizacji widać gynau jako ryskiyr sztada chce zrobić na nowo tyn plac. Mo sam być wiyncyj zielyni, drůga dlo kołůw ai ławki do siedniyńcio. Skuli tego niý bydům sa juże můgły parkować auta. Jednako jako pedzieli nům we Urzyndzie Rudy Ślůnskij, plac do parkowanio bydzie niýdaleko.
A co z tego wyńdzie? Tak po prowdzie to zoboczymy dziepiyro, jak skůńczy sie ta mało rewolucjo. Rewolucjo kero je nostympnym etapym ôgůlnie pedzanyj rewitalizacje Fryny we Rudzie Ślůnskij.
FERIE WE MUZEUM – MODA U STARKI
Zimowe feryje mogům być na prowda interesant. Wszysko zoleży ôd tego, wto a co zaôferuje bajtlům. Na prowda fajno inicjatywa przirychtowało Muzeum Górnośląskie we Bytůniu, kaj szło poznać moda na Wiyrchnim Ślůnsku ze czasůw noszych ŏmůw a prastarek.
Juże praje trodycjům je, iże bez zimowe feryje we Muzeum Górnośląskim bajtle majům co robić. Rychtowane sům dlo nich ekstra norychta, wystowki a inksze graczki, kere szkolům a pokozujům świot.
Latosi tyż niý bůło inakszy. Muezum wziyno tym razym bajtli we rajza po świecie mody. Pokozali im, co bůło we modzie 100 abo nawet 200 lot do zadku tukej, na Wiyrchnim Ślůnsku.
Co fajne, bajtlům sie to na prowda podobało, a rada uosprowiały ô szatach, jejich farbach a nawet przimierzały niýkere s nich. Idzie pedzieć zobejrzały do szranku ôd starki a snodły na prowda interesantne rzeczy.
W sumie niý ma sie tyż co dziwować. Rok za rokym we modzie prziłażům nazod stare motywy, farby a kroje szatůw, kere festelnie spůminajům klajd ôd starki abo szaket ôd opy.
MODZI UOSPROWIALI – DEBATA Ô REWITALIZACJI
Jako modzi forsztelujům sie ô Bytůniu za pora lot? Jake sům szanse rewitalizacje? Eli metropolia cosik dowo? Nad tym diskutirowali modzi we debacie ôksfordzij sbajslowanyj bez GZM ai Sztad Urzynd we Bytůniu.
„Metropolia Silesia szansą dla Młodzieży. Rewitalizacja Bytomia szansą dla Metropolii” – tako bůła teza debaty ôksfordzij sbajslowanyj we Tyjatrze Rozbark we Bytůniu. Jejij ôrganizator Górnośląski Związek Metropolitarny zaprosił na nia modych do uosprowianio ô prziszłości.
Werci sie sam jednako spůmnieć, iże niý bůła to zwykło dyskusjo. Debaty ôksfordzke majům swoje zakůny kludzynio. Zowdy we debacie sům dwie zajty: Ci co sům za a Ci prociw czymuś. Jedni godajům ô szansach a dobrych rzeczach, inksi zaś ô zagrożyniach, a możebnych stratach. Wszysko po to, coby dobrze sie badnůńć na kůnkretny problym, informacjo abo debatowano tyjma.
I śmiało idzie pedzieć, iże modzi niý zawiydli. Uosprowianiu modych przisuchiwali sie niý ýno przedstowiciele ze GZM, nale tyż ze ryskiyru Bytůnio ai szpecjalisty ôd rewitalizacje. Modzi dziynka tymu můgli ciepnyć blank nowe światło na problymy, kere sům a bydům, ô kerych urzyndniki bydům uzdować.
SZŮMBIYRKI NA NOWO – REWITALIZACJO BYTŮNIO
We Bytůniu ruszo rewitalizajo poindustryjnych placůw wele ôbszarůw przirodniczo cynnych.
Place poindustryjne, kere majům być teroski rewitalizowane, sům miyndzy Szůmbiyrkami a Łogiywnikami. Tera sům łůne schacharzůne, jednako za niýdugo mo tam być blank inakszy.
A coby wszysko bůło akuratne, nojprzůd zrobiůne uostały tam geologiczne a przirodnicze forszukůnki. Potyn piszło uzdać, co ze tym placym bydzie zrobiůne.
Jako wywiedzielimy sie na prasowyj kůnferyncji, praje 30 ha tego placu bydzie wyrychtowane a ôddane dlo miynkszańcůw. Teroźne harmozie, ze krzokamia a roztomajtymi strůmami, pomiyniům sie we cyntrum rekreacje. Ai zielyń mo sam być wyrychtowano na nowo.
Cołko utrota zaś rychtowanio tego placu przirodniczo cynnego wyńdzie na wele 30 mln, ze czego aże 25,5 przidzie ze Unie. Mo to jednako poprowić a ubogacić publik przestrzyń we Bytůniu do kůńca 2019, kej cołko robota tam mo sie skůńczyć.
ZOBEJRZEĆ WE EUROPIE – RECHTORY POJADŮM DO INKSZYCH SZULŮW
Rechtory ze Salezjańskigo Zespołu Szkołůw Publicznych Don Bosko we Świyntochlowicach weznům udzioł we europyjskim projekcie na podwyższyniý kůmpetyncyj.
Dziynka Europyjskij Unii poradzi sie sbajslować roztomajte projekty a akcje. Teroski we jednym s nich bydzie brać udzioł Salezjański Zespůł Szkołůw Publicznych Don Bosko w Świyntochlowicach. Dziynka niýmu rechtory ze roztomajtych europyjskich państw bydůmy jeździć do siebie a bezto, uobejrzům, jako szkoli sie modych kaj indzi. Pomoge im to nabrać nowego wejrzinio na swoja robota a mono prziniesie dodatkowe efekty dlo samych szkolorzy. Toć ôd tego jak sie szkolorzy uczy, festelnie zoleży co ze szuli łůni wyniesům.
LŮD! - DEJ SIE POZŮR!
Chocioż praktycznie we kożdym sztadzie poradzi sie snojś roztomajte lodowiska, to stowki a jeziorka, kere bez zima zamorzajům, durś kuszům. Jednako na takim lodzie żodyn do kůńca niý moge być zicher pewny, eli sie zaro kajś niý dulknie. Bezto trza dować pozůr.
We Rudzie Ślůnski poklůdzůne uostały ćwiczynia, na kerych pokozane bůło jako mo wyglůndać retowaniý kogoś, wto sie zarabowoł pod lůd. Na ćwiczyniach bůł ôchotnik a wszysko bůło akuratnie uzicherowane. Jednako we żybobyciu mobe być blank inakszy. Bezto Sztad Kůmynda Państwowyj Fojerwery ai Wodne Ôchotnicze Pogotowie Retunkowe przirychtowały trzidniowe szkolyniý ze retowanio.
Coby jednako niý godać zowdy nojwożniyszych bydzie pora zasad, kere werci sie spůmnieć. Nojwożniyjsze, kej widzymy jak wtoś wlecioł do lodu, trza ôd razu zazwunić po pogotowie abo na 112. Kej chcymy tego istnego wyciůngnyć, to blank niý mogymy lecieć po lodzie. Nojlepi sie czołgać, coby za fest niý naciskać. Kej zaś můmy coś pod rynku – jako lina, patyk abo co inkszego co poradzi sie podać tymu co wlecioł, trza to wziůńś. Dziynka tymu samymu bydzie sie dali ôd tyj wyrwy we lodzie.
ANTYSMOG – MASKI NA LUFT
Ô smogu co chwila sie ôstatnio godało. Cuż sie dziwować, kej na placu luft poradziůło sie praje że chycić do rynki momyntami. Jednako jako to je ze tymi maskami a tym smogym? Posuchejcie sami.
Kej prziszoł na placu luft taki gynsty a ciynżki, iże bezmała szło go pokroć a schować do kabsy, maski na gymba robiůły furora. Szło je dostać za poranoście ai za poraset złotkůw. A chocioż coroz wiyncy ludzi we nich łaziůło, to dejmy na to do Tokio nům jeszcze trocha brahowało.
Same maski miały być takim filtrym na te złe zwiůnzki we lufcie. Miały wychytać wszyske elemynty stałe a pyły, coby my tego niý wdychali. Jako padali jednak dochtory, same gazy tyż sům doś niýzicherne dlo noszego zdrowio.
Coby jednako sie ô tym niý forsztelować, to taki smog niý ma dobry dlo noszego ôrganizmu. Podle dohtorůw, skiż złego luftu zwiynszko sie liczba pacjyntůw. Gorzi tyż sie nům dycho. To jednako moge nům samym dać do zmiarkowanio, eli rýchtých kali sie polić tymi wszyskimi harmoziami we piecu. Tym barzi, jak przi tymu poradzi sie dostać niý mało sztrofa. A mono lepi po prostu wyciepać te harmozie do hasioka a niý truć wszyskich ai siebie? Uzdejcie sami.


text:
Z Dešna/Dissen. Na seśowe zmakanje za rěcny projekt „ZORJA“ stej zachadnu njeźelu, w tudejšem Bóśonowem domje, pšosyłej Maksimilian Hasacki a Gregor Kliem. Źewjeś luźi jo se na městnje wobźěliło na tej hybridnej konferency, wěcej ako źaseś jo było digitalnje pśišaltowanych. Mjazy gósćimi su byli wědomnostnik Lutz Laschewski, Günter Pawliš ze Złego Komorowa, wědomnostnica Nicole Dołowy-Rybińska a spisowaśelka Jill-Francis Ketlicojc.
Planowany za program ZORJA jo mjazy drugim, až deje wobźělniki se organizěrowaś w małych kupkach a měś swójski rěcny dom. Šesć góźinow wob źeń deje wóni se zaběraś z dolnoserbskeju rěcu. To pak njedej se staś we formje konwencionelneje wucby, ale we wšakich imersiskich jadnotkach, kótarež zapśěgnu wšedne aktiwity, na pśikład w kuchni, na wulětach abo w rozgronje z maminorěcnymi Serbami. Rěcne trenarje a mentory deje pśewóźowaś ten program, ako se pśedewšym koncentrěrujo na powědanu rěc.


text:
Sportowe a kulturne towarstwa su wažny stołp towaršnostneho žiwjenja kóždeje komuny. Toho su sej tež we Łazowskej gmejnje wědomi a spytaja tuž tajke cyłki podpěrać.
Łaz (AK/SN). Zaměrnje spěchować chce gmejna Łaz přichodnje swoje sportowe a dalše zjednoćenstwa. Jednohłósnje wobzamknychu radźićeljo na swojim wčerawšim posedźenju wustawki wo spěchowanju sporta a towarstwoweho žiwjenja. „Runje towarstwa wukonjeja wažne dźěło za sport, za hladanje dźěći a młodostnych kaž tež za zachowanje kulturneho žiwjenja“, podšmórny wjesnjanosta Thomas Leberecht (CDU). „Tónle angažement chcemy hódnoćić.“ Zakład je sprawne a wuwažene spěchowanje. Na te wašnje chce Łazowska gmejna čiłemu towarstwowemu žiwjenje přinošować.


text:
Zwjazk městow apeluje
Choćebuz/Frankfurt n. W. (dpa/SN/ch). Před negatiwnymi sćěhami teritorialneje reformy warnuje Němski zwjazk městow. Bjezwokrjesne města zaručeja bliskosć k ludnosći a krótke puće wobydlerjow, rozkładźe zastupjer komunalneho načolneho zwjazka wčera po posedźenju w Frankfurće nad Wódru. Hladajo na w Braniborskej diskutowane nowostrukturowanje wokrjesow praji Frankfurtski wyši měšćanosta Martin Wilke (njestronjan), zo by planowane zagmejnowanje třoch městow Frankfurta nad Wódru, Choćebuza a Brandenburga nad Habolu komunalne samozarjadnistwo zesłabiło. Čerwjeno-čerwjene krajne knježerstwo chce wot lěta 2019 ličby wokrjesow radikalnje pomjeńšić.
Festiwal zawěsćeny


text:
Iniciatiwa sejma wita šěroki konsens k wutworjenju hornjoserbskeje rěčneje šule a zasadźi so za realizowace rozmołwy
Po předsydźe Domowiny Dawida Statnika podpěruje nětko ze zapósłancom krajneho sejma Marka Šimana dalši wažny akter centralne žadanje, kotrež bu w januarje při kubłanskim wjeršku iniciatiwy sejma wot wobdźělnikow wudźěłane. „Wjeselimy so jara, zo bu ideja hornjoserbskeje rěčneje šule za kwalifikowanje wučerjow a dorostłych tak derje přiwzata. Nětko wo to póńdźe, zo, namakamy skutkowny puć k přesadźenju, k čemuž budźemy wšitkich zajimcow krótkodobnje přeprosyć“, takle Handrij Kluge, kotryž kubłanski wuběrk iniciatiwy nawjeduje a kubłanski wjeršk z wobšěrnej analyzu prekerneje situacije bytostnje katalizowaše. „Móžemy sej na přikład jara derje nošerstwo rěčneje šule předstajić přez přichodnu 'Serbsku zhromadnosć', korporaciju zjawneho prawa, z kotrejež organom budźe Serbski sejm. Z tym by tute wažne zarjadnišćo było w rukach serbskeho luda“, Kluge dale rjekny.


text:
Z Budyšyna/Bautzen. Serbske wědomnostne towaristwo „Maćica Serbska“ jo nejstarše serbske towaristwo. Pśed 175 su „Maćicu“ załožyli, srjejź 19. stolěśa su teke w drugich słowjańskich stronach załožyli pódobne zjadnośeństwa, pśikłada stej serbiska „Matica srpska“ (1827) a čechojska „Matice česká“ (1831).
Něga jo jogo zaměr był, serbske knigły wudawaś, což teke płaśi za tu młodšu dolnoserbsku „Maśicu Serbsku“. Swój nadawk jo „Maćica Serbska“ wiźeła wósebnje we tom, zběraś, generěrowaś a pósrědnjaś wědu wó rěcy, stawiznach a kulturje Serbow w cełej Łužycy, pód nejwšakorakšymi towarišnostnopolitiskimi wobstojnosćami.


text:
-
Mirosław Warzecha wygrał 'turniej dziadka' w Gorzowie Śląskim
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 29 Stycznia 2022
W Gorzowie Śląskim rozegrano "Turniej Dziadka 55 plus" w tenisie stołowym. Zawody odbyły się pod patronatem Burmistrza Gorzowa Śląskiego Rafała Kotarskiego.
Tagi: Mirosław Warzecha, turniej dziadka
-
Leszek Piotrowski, Mirosław Warzecha i Cezary Pawlik wygrali IX Grand Prix Gorzowa Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 14 Kwietnia 2016
Leszek Piotrowski, Mirosław Warzecha i Cezary Pawlik wygrali IX Grand Prix Gorzowa Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Cezary Pawlik, Mirosław Warzecha, Grand Prix Gorzowa Śląskiego, Leszek Piotrowski
-
Znamy zwycięzców III GP Gorzowa Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 15 Marca 2016
Jerzy Ciekański, Mirosław Warzecha, Cezary Pawlik i Piotr Piasecki wygrali III Grand Prix Gorzowa Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: turniej, Cezary Pawlik, Mirosław Warzecha, Gorzów Śląski, Jerzy Ciekański, Piotr Piasecki
-
Leszek Piotrowski, Mirosław Warzecha i Krzesimir Kleszcz wygrali II GP Gorzowa Śląskiego
Kategoria: Turnieje w Polsce - Pozostałe turnieje / 10 Lutego 2016
Leszek Piotrowski, Mirosław Warzecha i Krzesimir Kleszcz wygrali drugi turniej z cyklu Grand Prix Gorzowa Śląskiego w tenisie stołowym.
Tagi: Mirosław Warzecha, Gorzów Śląski, Krzesimir Kleszcz, Leszek Piotrowski


text:
Na Wojerowskej dźěćacej a młodźinskej farmje Miłočanskeho Křesćanskosocialneho kubłanskeho skutka (CSB) su kulinariski slěd zahajili.
Miłoćicy (SN/mwe). „Klewernje a kreatiwnje warić“, takle rěkaja tež lětsa prawidłowne wječorki, kotrež CSB organizuje. Hač na Wojerowskej dźěćacej a młodźinskej farmje abo w klóšterskej zahrodźe w Pančicach-Kukowje, kulinariske zarjadowanja su mjez mnohimi hižo lěta jara woblubowane. Městna druhdy samo njedosahaja, tak zo je radźomne so sčasom přizjewić. Wšako su terminy w interneće abo druhich medijach wozjewjene.
Wjeselić móžachu so wobdźělnicy njedawneho warjenskeho kursa na rafinowany meni z čerstwej zymskej zeleninu kaž pupkatym a krjózkatym kałom. „Prěnje zarjadowanje noweho lěta bě zaso derje přiwzate, samo z Pančic-Kukowa su do Wojerec přijěli“, zežiwjenska wědomostnica Elžbjeta Hojerjowa wuswětla. „Nimo žonow nowe recepty tež někotrehožkuliž muža wabja.“ Hojerjowa zajimcam tež rady pokiwy za nakup, přihot a składowanje zymskeje zeleniny posrědkuje.


text:
Co ze ekologiům a ślůnskům godkům spůlnego mo Opel?
Ô tym, iże ô ekologi poradzi sie godać tyż po naszymu, můgli przekůnać sie we ôstatni weekynd robotniki ze fabryki Opel we Gliwicach. We spůłrobocie ze Śląskim Ogrodem Botanicznym we Mikołowie Ferajna „Szkryfka" sbajslowała ekologiczne norychta cołke klůdzůne po ślůnsku. Bůło cosik i dlo bajtli i dlo starszych. Uczystniki zrobili swůj ekowazůn, do kerego potyn poflancowali Magikraut. Niýskorzi posuchali ô ziołach a roztomajtych kwiotkach ze zegrůdka, kere niý ýno fajnie wyglůndajům, ale tyż sie do czegoś przidajům. Coby ta wiedza sie zapamiyntać, po wykłodzie zrobili swoje zielnioki, we kerych mieli ślůnske miana roztomajtych ziołůw. Na kůniec krojcula sprowdziła jejich wiedza ô ziołach, a coby dostać fajno ksiůnżka kożdy musioł pedzieć co to je zegrůdek.


text:
Dzisioj końcymy tyn rok łostatnim szpilym na Cichyj 6! Przijeżdzajom do nos Wiśloki ze Krakowa, cyli bydzie fajno zabawa na sztadionie, a te co niy mogom być to majom łokazjo czitać naszo ślonsko rylacja ze tego szpilu.
Przewidywane jedynostki:
Ruch: Hrdlicka – Oleksy, Kowalczyk, Helik, Konczkowski – Ćwielong, Surma, Urbańczuk, Mazek – Niezgoda, Visnakovs
Wisła: Cierzniak – Mójta, Guzmics, Uryga, Sadlok – Boguski, Mączynski, Popović, Brlek, Małecki – Brożek
Naszo rylacja sztartnie kole 19:45, a znojdziecie jom pode tym linkym: Relacjo live po naszymu: Ruch – Wisła
Zapraszomy do nos!
źródło: własne


text:
Lekcyjo: Ślōnskie straszki
Ô lekcyji
Lekcyjo narychtowano je do dziecek 10-12 lot starych. Trwo jakie 90 minut, tōż dobrze nadowo sie na dwie szkolne godziny.
Na lekcyji dziecka przewiedzōm sie ô ślōnskich straszkach: dymōnach, zjawach i stworokach. Lekcyjo nadowo sie i do bajtli, co sōm ôbznajōmiōne ze ślōnskimi bojkami, i do tych, do kierych bydzie to co nowego.
Lekcyjo mo forma informacyjno-ôbrōnnego szkolynio do dziecek. Rechtōr je przebleczōny za policaja-agynta ze szpecjalnyj sekcyje do ôchrōny ôd paranormalnych istot, co ekstra prziszoł do grupy pokludzić te zajyńcia. Po tajli teoretycznyj i “praktycznyj” dziecka dostowajōm dyplōmy ze szkolynio.
Lekcyjo kludzōno była we 4 grupach, kożde kole 10 dziecek, bez czas “Lata w teatrze” ôd tyjatru Ateneum we boguckim dōmu kultury.
Lekcyjo potajlowano je na 5 pōnktōw:
- Wstymp
- Pamiyńciowe portrety straszkōw
- Knify na straszki
- Sprawa Tōmka i Julki
- Zakōńczynie
1. Wstymp
Co trza narychtować:
- przebleczynie ôd kōmisorza: mantel podany na detektywōw, ancug, czorne bryle, skōrzanno tasza, itp.
Rechtōr przichodzi do grupy przebleczōny za agynta policyje. Mo wyglōndać choby agynt FBI (Archiwum X) abo detektyw. Przi seblykaniu mantla i rozkłodaniu potrzebnych rzeczy wito sie i przedstawio:
Dziyń dobry, kōmisorz Rafał Szyma, wojewōdzko kōmynda policyje, sekcja W. Nasza sekcyjo zajmuje sie roztōmajtymi nadprzyrodzōnymi zjawiskami i paranōrmalnymi istotami. Kożdy roz jak fto zgłoszo na nōmer 112 takie problymy, ône sōm przekazowane do nos.
Dalij rechtōr dowo krōtki ôpis sytuacyji na Gōrnym Ślōnsku:
- je sam moc roztōmajtych straszkōw
- downo tak już je: jak sam szły wojoki ôd Napoleona, to utopce cołkie ôddziały wyciōngały na barzoły, tak coby pōmōc miyszkańcōm; bez drugo światowo wojna fojermany świyciyły tak, coby fligry niy umiały znojść ślōnskich miasteczek
- jejich aktywność je żywo i dzisio, tōż robota szpecjalnyj jednostki policyje je potrzebno
Dalij rechtōr pado, na co sam prziszoł – coby pokludzić ze szkolorzami te szkolynie.
Uwogi:
- Wstymp mo być krōtki, tak coby gibko przelyźć do tajle, w kieryj dziecka bydōm miały do zrobiynio co inkszego jak ino słuchać godki ôd rechtora
- Piyrszy mōmynt je fest ważny – rechtōr mo wlyźć do klasy we fajnym przebleczyniu, z ynergijōm, prziwitać sie i roz-dwa wkludzić dziecka do tymatu
2. Pamiyńciowe portrety straszkōw
Co trza narychtować:
- moc kartek i farbiste filoki do kożdego bajtla
- plac na zolu, coby było kaj porozkłodać kartki
- ôgōlno wiedza ô ślōnskich straszkach, a tyż inkszych mitologicznych istotach, tak coby bazować na tym, co dziecka już znajōm
Zacznymy ôd tego, że zrobiymy pamiyńciowe portrety tych istot, co je sam na Ślōnsku mōmy.
Rechtōr pyto sie bajtli ô to, jeźli znajōm jakie ślōnskie straszki. Przeważnie dziecka poradzōm pokozać na dwa-trzi nojpopularniyjsze: beboka, Skarbnika a utopca. Na nich trza pokozać, ô co rozchodzi sie ze “pamiyńciowymi portretami”. Bajtel, co powiy jakie miano ôd straszka, zapisuje je na kartce. Piyrszo tako kartka rechtōr dowo na zol i tuplikuje:
Sam bydymy przidować kartki z ôpisym tego straszka i z ôbrozkami, na kierych go pokożecie. Jak ino wōm sie jaki straszek bydzie widzioł, to zaroz go narysujcie. Potrzebujemy dużo ôbrozkōw kożdego stworoka, tak coby my go niyskorzij poradziyli leko poznać.
Skuli tego kożdy bajtel we kożdym mōmyńcie bydzie mieć co robić. Rechtōr może aktywizować szkolorzy, co sōm mynij aktywne, i poprosić ô nakryślynie jakigo stworoka.
Nojprzōd budujymy wykoz straszkōw, tak coby na delōwie pokozało sie 9 kartek: Utopiec, Bebok, Skarbnik, Połednica, Dioboł, Mora, Fojermōn, Skrzot, Strziga.
Potym jednego po drugim bydymy ôpisować – rechtōr prōbuje jak nojwiyncyj przewiedzieć sie ôd szkolorzy, co bydōm abo znać fakty ô straszkach, abo sprōbujōm je wymyślić. Idzie im przi tymu pōmogać, tak coby jak nojmynij rechtōr godoł samymu, a jak nojwiyncyj wyciōngoł z dziecek
Do kożdego straszka trza obrać jednego szkolorza, co zapisze nojważniyjsze rzeczy. Nojprzōd trza im pokozać, ô co sie rozchodzi: kożdo cecha mo być zapisano ôd kryski, jedna pod drugōm, krōtkim hasłym (rechtōr niykiedy musi pedzieć skrōcono forma jakij cechy, coby bajtle dugo niy medykowały nad tym, co zapisać; bez przikłod do Skarbnika: – gruba, stary chop ze brodōm, zmiynio forma, itp)
Na ôstatku na delōwce mo leżeć 9 kartek ze nojpopularniyjszymi straszkami, a przi kożdyj krōtki ôpis i jedyn abo pora ôbrozkōw nakryślonych ôd szkolorzy.
Wykoz straszkōw
Pozōr: Ruby tekst pokazuje te fakty, ô kierych rechtōr niy śmiy przepōmnieć. Bydymy ich potrzebować we pōnkcie 4.
Utopiec
- mały chop
- zielōno skōra
- zielōne ôczy, kolite choby u żaby
- błōny miyndzy palcami
- czerwōny kabocik i czopka
- zielone, niebieskie, czarne ubranie
- z rynkowōw ciecze mu woda (a niykierym ze cołkij lewyj strōny)
- poradzi zmiyniać swoja forma we chopa, kobiyta, zwiyrze abo rzecz
- mo familijo: żona, cery
- pokazuje sie przi wodzie, miyszko we stowkach, kaczokach, jeziorach a przi rzykach
- robiōm na szkoda, ale tyż niyroz pōmogajōm (przikłod utopca, co bōł za drużby do niyszczyńśliwyj młodyj panny)
Bebok
- niykierzi padajōm, że niy idzie go ôboczyć
- podug inkszych je czorny, ze zymbiskami i pazurami, kudłaty
- co robi? Porywo bajtle
- jak je porywo? Do miecha
- na co je porywo? Coby je zjeść (“Bebok je dzieciożerny”)
- mieszko na gōrze, we piwnicy, abo kaj indzij w dōma, kaj je cima
Skarbnik
- grajzik ze dugōm brodōm
- tyż poradzi zmiyniać forma: pokazowoł sie tyż za grubiorza, sztajgra, światełko, ptoki, zwierzynta…
- dobry abo zły
- ô grubskim savoir-vivrze
- jak bajtle niy znajōm, jak wyglōndo, idzie pedzieć ô Duchu Gōr-Rübezahlu (bezma ôn i Skarnik to je jedna istota) i ô Gandalfie (postać, kieryj wyglōnd J.R.R. wziōn bezma ze postkarty ze Rübezahlym/Skarbnikiym).
Połednica
- modo kobiyta we prostyj szacie, z mocōm kwiotkōw, wiōnkōw
- pokazuje sie w połednie
- atakuje siodłokōw, co drzymli se po robocie na polu
- jak je fest zło, poradzi zabić (urznōnć gowa), jak mynij – dusić, ôbalo, depto, łōmie kości, jak jōm biere na bozny, to… siko na tego, co spi.
Dioboł
- chop we czornych szatach
- poradzi zmiyniać swoja forma we chopa, kobiyta, zwiyrze abo rzecz
- je mocka roztōmajtych diobłōw
- diobłōm rozchodzi sie ô dusza ôd grzysznika – pōmogajōm mu, a za to dostawajōm jōm po śmierci
- sōm szprytne, ale niyroz szprytniyjsze ludzie poradzōm ich ôszydzić
Mora
- zły duch ze formōm kobiyty
- dusi we śnie
- kożdy może być morōm – bez dziyń normalno kobiyta, w nocy ôpuszczo ciało i idzie dusić
- jedne duszōm ludzi, inksze duszōm drzewa (ôzprowka ô mynżu, co prziuważōł swoja baba chodzić daleko do lasa i ekstra sie przekludziōł bliżyj jeji strōma, coby niy była tako skamano tōm drogōm)
Fojermōn/błyndne ôgniki
- ôgnik: kulka abo flama światła
- inkszo forma: chop ze ôgniym zamiast gowy
- pokazuje sie nojwiyncyj na barzołach
- jedne pōmogajōm, inksze kludzōm do wody
- to sōm dusze ôd złych ludzi
- jak pōmoże, to trza mu głośno podziynkować “Dziynkuja” abo “Bōg zapłać” – wtynczos sie tracōm i przechodzōm na tamtyn świat
Skrzot
- mały chopek, jak ôsa
- cołke familije żyjōm przi nos i ani ô tym niy wiymy
- czopki, farbiste kabotki
- choby ludzie: jedne dobre i poradzōm pōmōc, inksze złe i robiōm na szkoda
Pozōr: skrzoty sōm dobre do ôpisanio, jak rechtōr widzi, że na zajyńciach zrobiyło sie za strasznie. Przi skrzotach idzie wtynczos pokozać jakie przijymne, przijazne straszki.
Strziga, strzigoń
- jedne lasowe, inksze na cmyntorzach
- sōm i kobiyty (strzigi) i chopy (strzigōnie)
- miynsożerne, a nojwiyncyj lubiōm miynso ludzi
- wyglōndajōm choby chude umrziki z pazurami
Straszki, co ich sam niy ma:
- heksa – rechtōr pado dzieckōm, co ôd bajtla kożdy dobrze wiy, fto to je heksa i po jakimu trza na nia dowac pozōr. Skuli tego idzie uszporować trocha czasu i skrōcić ta tajla lekcyje.
- inksze straszki: rechtōr ôfyn pado, że to ino pora najpopularniyjszych straszkōw, a krōm nich je cołkie bogajstwo inkszych. Za przikłod idzie dać Meluzyna (dymōn, co pokazuje sie przi burzy i robi larmo, jak wleci do chałpy; kobiyta ze ôgōnym choby u syryny), abo Biyda z Nyndzōm.
Uwogi:
- niy trza dzieckōm przekazować kożdyj jedyj cechy, co stoi na wykozie.
- trza dać pozōr, coby zajyńcia niy zmiyniyły sie we wykłod, na kierym godo ino rechtōr. Kaj idzie, trza prosić bajtle ô przikłady, pōmoc, rysowanie – trza dać im plac do aktywności.
- na wykozie niy ma kożdyj jednyj cechy ôd straszka. Rechtōr może go swobodnie powiynkszyć abo pozmiyniać, podug tego, co mo za wertowne.
- jak rechtōr trefi na dziecka ôbznajōmiōne ze słowiańskōm mitologijōm, co bydōm dować przikłady dymōnōw, kierych niy ma we kanōnie ślōnskich straszkōw, werci sie leko zmiynić tymat zajyńć. Trza wtynczos pokazować, że rozchodzi sie ô istoty popularne “u nos”. Przidowo sie narracyjo ô tym, że – bez przikłod – cmyntarne baby toć, idzie trefić, ale u nos dużo popularniyjsze sōm strzigi i strzigōnie, co wyciepły baby ze cmyntarzowego strzodowiska. Trza szkolorzōm ofyn pedzieć, że majōm recht – i teroz ino zaglōndōmy na regiōnalno specyfika – a niy, że to, ô jak sie kiedy przewiedzieli ô czym inkszym, to teroz sie to niy liczy.
- trza dować pozōr na to, jak bajtle reagujōm na ôpisy straszkōw. Niykiere ś nich mogōm być za drastyczne do jakij grupy, inksze grupy rade suchajōm ôzprowek ze horrorowyj zorty. Skuli tego na wykozie niy ma bez przikłod podciepōw, ô kierych ciynżko co pedzieć bajtlōm ze spōłczesnōm wrażliwościōm.
3. Knify na straszki
Ta tajla rozwijo informacyje, co bajtle dostały we pōnkcie 2., przidowo wiedza ô tym, kaj stworoki żyjōm, jak sie zachowujōm, a tyż co idzie zrobić, coby sie prze nimi ôchrōnić. Terozki tyż idzie dać wiyncyj przikładōw abo cołkie ôzprowki ô utopcach, diobłach a Skarbniku, co jeszcze przidōm dran we pōnkcie 4.
W niykierych grupach pōnkty 2. i 3. połōnczōm sie w jedno: przi godce ô tym, jak straszek wyglōndo, rechtōr zaroz bydzie dowoł przikłady, kōnski bojek. Roz za kiedy dziecka same powiedzōm, co sie przōdzij same przewiedziały ô jakim straszku.
Durch tyż potrzebne sōm nowe ôbrozki stworokōw – na kōniec ôzprawianio trza ale dzieckōm pedzieć, coby pōmału kōńczyły rysować. Na ôstatku “pamiyńciowe portrety” na delōwie majōm być fertich i kōmpletne (miano + cechy + ôbrozki).
Co pōmogo na wszyskie straszki?
- uciekać do ôjcōw i ani sie niy ôglōndać
- kiejś padali, że na wszysko pōmogało porzykać. “Wszelki duch Pana Boga chwoli” bezma ôdgōniało straszki, a jak fto farōnowoł, to ich prziciōngało i dowało im siyła. Jak to ale dzisio je z tym rzykaniym – niy wiadōmo.
- z niykierymi straszkami idzie sie dogodać. Utopce, diobły, Skarbnik – jak sie do nich je dobry, to zaroz inaczyj reagujōm. Mora idzie poprosić, coby niy mynczyła ludzi po blisku – i potym idzie ś niōm żyć. Skamracōny skrzot może wachować chałpy, jak żodnego niy ma. Ale z bebokiym abo ze strzigōm żodnyj godki niy ma – to sōm naprowda niybezpieczne istoty.
Utopce
- trzimać sie daleko ôd wody
- knif ôd synka ze bojki “Płaczki ôd utopca” https://wachtyrz.eu/bojka-o-placzkach-od-utopca/
Diobły
- diobły chcōm ôd ludzi dusza, tōż styknie niy brać tego, co ôbiecujōm
- ślōnskie diobły sōm szprytniyjsze jak polskie: polskie podpisujōm cyrografy ze grzysznikami, a przeca jak fto mo se przetnōńć skōra i swojōm krwiōm co szkryfnōńć, to drab spokopi, że cosik je niyrichtich. Ze ślōnskim diobłym styknie sie dogodać na gymba.
- diobły sōm szprytne, ale niyroz ludzie sōm szprytniyjsi. Fto mo godane, to takigo diobła poradzi ôszydzić.
Skarbnik
- co nerwuje Skarbnika: jak fto na dole gwizdo, farōni, je sorōński do inkszych
- co mu sie podobo: robota, pōmoganie, skrōmność
- ôzprowki ô tym, jak Skarbnik retowoł ludzi
- ôzprowka ô tym, jak Skarbnik-Szarlej poradziōł zaloć cołko bytōmsko gruba, jak go ludzie znerwowali
4. Sprawa Tōmka i Julki
Co trza narychtować:
- durk ôbrozkōw
- print-screen ulice ze Google Street View, jak akcyjo je przeniesiōno do inkszego miasta jak Katowice Bogucice).
Mōmy na kōmyndzie tako sprawa – terozki byda Wos prosiōł, cobyście zy mnōm jōm rozwiōnzali. To sōm Tōmek i Julka, bajtle, co sie niydowno straciyły. Policaje sōm zicher, że niy ma to żodno ajnfachowo”sprawa – żodyn człowiyk ich niy porwoł, niy straciyły sie same ze siebie. Beztōż sprawa prziszła do sekcyje “W”. Wejrzijcie ino…
Szkolorze rozwiōnzujōm sprawa stracōnych bajtli. Grupa dostowo jedna za drugōm wydurkowane kartki do analizowanio, a rechtōr – trocha ze ôzprawianiym, trocha ze ôdgrowaniym ôsobōw – przekludzo jōm aże do rozwiōnzanio.
Stracōne bajtle
Rechtōr dowo grupie wydurkowane ôbrozki i wkludzo jōm do sprawy. Trza pokozać stracōne bajtle, kiedy sie to zdarziło, kaj ich fto ôstatnio widzioł. Trza tyż pedzieć, ô co sie rozchodzi: ô poznanie, jaki straszek ich porwoł i ô tym, żeby sprōbować ich uretować.
Dziecka rade spytajōm sie, co tyż sie prawie zaczło – ôzprowka ô sprawie ôd policyje abo co. Ôdpowiydź, że to “rekōnstrukcyjo wydarzyń” abo “śledztwo” we testowanych grupach stykała, coby dziecka dały sie do rozwiōnzowanio.
Zaroz tyż rechtōr ze grupōm stowajōm nad kartkami z ôpisami straszkōw i jedna po drugij eliminujōm te, co niy pasujōm do wydarzyń. Bez przikłod, niy bydzie to chyba połednica, bo zdarzynie dzioło sie na wieczōr, a ôna pokazuje sie w połednie. Niy bydōm to tyż skrzaty, bo niy słyszelimy, coby kiedy skrzot porwoł bajtla. Niy bydzie to utopiec, bo niy ma we ôbtoczyniu żodnego stowka. Kartki z mianym ôd straszka poza podejdrzyniym bajtle ôbracajōm na drugo strōna, ale ôstawiajōm wszyskie ôpisy i ôbrozki, tak coby wrōcić sie do niego, jakby inksze fakty pokozały, że może być winny.
Plac zdarzynio
Przikładowy plac pokazuje widok ze Google Street View – kōnsek boguckij ulice Ludwika. Rechtōr dowo go dzieckōm do ôbejzdrzynio za faktami i nowymi śladami.
Jak bajtle pokożōm na ćmok we garażach, idzie nakierować sprawa na ślady ôd beboka, co rod miyszko we takich placach. Niykiedy bajtle pokożōm na guliki i kożōm wrōcić utopca nazod do podejrzanych.
Zaroz tyż werci sie pedzieć, na co bajtle majōm niy patrzeć: porwanych dziecek na zicher niy ma we pokozanych autach; policaje badły za takōm ôpcyjōm i na zicher niy tykajōm sie ône sprawy.
Zaś: rechtōr dowo dzieckōm ôbadać zdjyńcie i społym z bajtlami przeglōndo, jeźli zmiyniyło ône sytuacyjo straszkōw porozkładanych na delōwce.
Świadki
– Na szczyńscie znodli my dwōch świadkōw, co mogli nōm co pedzieć ô tamtym wieczorze. Pani Gryjta i pōn Michał. Z kim chcecie nojprzōd pogodać?
Dziecka ôbiyrajōm świadka, a rechtōr pado im, że terozki bydzie scyna we kōmisariacie. Rechtor bydzie ôdgrowoł świadka, a dziecka sōm za policajōw i mogōm ta ôsoba przepytować.
Pani Gryjta (starszo kobiyta, głos ôd klachule)
- miyszko we familoku kole placu pokozanym na zdjyńciu z lewyj strōny, ale niy mo ôkiyn na plac
- niy spała, bo cołki dziyń była wielko hica i dopiyro na wieczōr ôtwarła ôkna
- zaglōndała bez ôkno, jak kożdy wieczōr
- ôroz ku placowi, bez drōga przelecioł “taaaki srogi” czorny kot – aże sie zlynkła
- żodyn sōmsiod takigo kota niy mo, ani czornego, ani na zicher takiego wielkigo
- niy widziała dziecek, niy słyszała żodnego larma, niy widzioł jij sie ino tyn kot
Po poru pytaniach rechtōr z bajtlami zaś przeglōndajōm, kiery straszek by to mōg być. Za podejzdrzanych ôstowajōm sam utopiec i dioboł – bo ino ône zmiyniajōm forma i mogli zmiynić sie we kota.
Pōn Michał
- szoł na wieczorny szpacyr ze psym (fest niyskoro, bo w dziyń było za gorko)
- ôroz pies sie zlōnk i niy chcioł iść dalij
- pōn Michał usłyszoł dziecka ryczeć (takie “Aaa”)
- chociōż im pōmōc i wejrzeć, co je louz, ale musioł smyczyć swojigo psa
- jak wyszoł zza winkla, to wloz prosto do głymbokiyj kałuży, ujechoł i ôbalōł sie do wody
- je to dziwne, skōnd ta woda przi takij hicy
- jak dziecka spytajōm, jexli niy słyszoł czegoś blukać, przizno, że tak mu sie richtich zdowało.
Po poru pytaniach rechtōr z bajtlami zaś przeglōndajōm, kiery straszek by to mōg być, chocioż teroz już bydōm wierzić, że to na isto robota ôd utopca. Wtynczos idzie pokozać nastympny ôbrozek (ino jak za plac robiōm Bogucice).
Jak rechtōr uzdo, że dziecka za wczas przewiedziały sie ô tym, że to utopiec porwoł dziecka, może pozmiyniać scynariusz i zrobić ze pana Michała tego utopca. Wtynczos bydzie ôn cyganiōł i ściepowoł wina na inkszego stworoka (bez przikłod: I jak żech tam prziszoł, toch poczōł coś szpetnie wōniać, tak choby na siarka). Dopiyro po zakōńczyniu przesłuchowań rechtōr przido, że:
Wtynczos prziszoł dō nos jedyn policaj, co zawdy schranio sprzynt po przesłuchaniu. Pytoł sie, fto tyż porozlywoł tela wody w tyj izbie, kaj my godali ze panym Michałym. Cołki stołek i kōnsek delōwki sōm choby ôblōne…
Terozki dziecka potrzebujōm ino przituplować, skōnd tyż taki utopiec sie tam wziōn. Zdjyńcie placu pokazuje z przodku gulik – bez problymu dziecka poznowajōm, że to byłaby do niego dobro drōga.
Staro mapa
Jak śledztwo je we Bogucicach, idzie terozki pokozać staro mapa.
Wtynczos prziszoł do nos z archiwum jedyn praktykant, co znod ta mapa. Pokozało sie, że downo tymu we Bogucicach była moc stawōw. Richtich – te dziecka chyba na zicher porwoł stary, bogucki utopiec.
Do gulika
Rechtōr pokazuje ôbrozek i ôzprawio, jak tyz wyglōndało szukanie za bajtlami pod ziymiōm.
Terozki ôdegrejmy, jak tyż wyglōndała akcyjo policajōw. Nojprzōd my zeszli pod ziymia i zrobiyło sie fest cima (sam je plac do bajtlowo dorada, coby ôświycić taszynlampy abo mobilnioki). Nojprzōd my widzieli takie poszprajowane, betonowe ściany, ale im dalij my szli, tym robiyło sie gorzij. Ściany zaczły być ze kamiynia, ze mchym i jakōmś zielinōm, woda coroz to głymbszo i głymbszo…
Ôroz na jednyj pōłce ôboczylimy cołko raja bōnclokōw. na kożdyj stoło jedne miano: Arek, Maja, Dawid, Aneta. Na tych straszych miana były inksze: Pyjter, Hilda, Alojz, Luca… (jak niy było tego przi ôpisowaniu utopca, rechtōr tuplikuje teroz, że utopce czynsto zbiyrały dusze porwanych pod woda ludzi i trzimały je we bōnclokach). – Wejrzijcie ale na ôstatnie bōncloki! Niy stoi na nich ani “Tōmek”, ani “Julka!”. Jeszcze mōmy szansa ich uretować!
Dziecka mogōm pedzieć, coby ôdewrzić jaki bōnclok. Wtynczos dusza pokoże sie we formie światełka i zaroz sie straci.
Szlimy dalij. Ôroz za winklym usłyszelimy szczyrkanie… choby fto widełkōm i nożym zwōniōł po talyrzu. Zaglōndōmy po cichu a tam… forsztelujcie se to! Je mało izba, ze stołym na postrzodku. Siedzi przi nim chopek – cołki zielōny, błōny miyndzy palcami, kolite ôczy, w czerwōnym kabotku. I zjodo z talyrza jarziny. Kole niego – kobiyta – piykno dzioucha, dugie szaty, tyż zielōno skōra, a we włosach połno wodorostōw. Zdo sie – utopcowo żōna. I jeszcze dwa zielōne, utopcowe bajtle, co siedzōm po drugij strōnie. A za nimi, we kamerliku z gitrōm – Tōmek i Julka, te bajtle co ich szukōmy! I teroz – co byście zrobiyli, coby ich uretować?
Szkolorze dowajōm teroz swoje pōmysły. Zaroz trza ôdciepować te, w kieryj je brutalno siyła. Niy śmiymy wlecieć do izby z pistoulami i powystrzylać utopcowyj familiji. Niy śmiymy im grozić, bo utopce sōm niybezpieczne i mogłaby sie stać krziwda jakimu policajowi – trza dać pozōr na bezpieczyństwo.
Jak jaki szkolorz znojdzie fajny, szprytny knif, coby sie z utopcym dogodać abo go ôszydzić, trza mu przichwolić i tak pokludzić akcyjo, jak godo. Jak ale rechtorowi niy bydzie sie widzieć żodne rozwiōnzanie, to może zakōńczyć ôzprowka:
A my wtynczos zrobiyli tak. Nojprzōd my doczkali, aże utopce pojedzōm, bo to by było sorōństwo tak sie do nich prać, jak prawie wieczerzajōm. Niyskorzij my sie miyło przitali i my im wytuplikowali, że my prziszli po bajtle. Spytali my sie, na co im ône. Pokozało sie, że utopce se tymi zbiyranymi duszami świycili, coby niy było im cima w dōma. Tōż my sie ś nimi ciupli: my im dali nasze taszynlampy i pojechali do Ikee po inksze, a ku tymu ôbiecali, że żodnymu niy powiymy, kaj je jejich izba; a ôni ôddali nōm porwane bajtle.
Szczyńście, że my zdōnżyli ich znojść – jeszcze chwila i utopiec by sie doł do zawiyranio ich dusz we bōnclokach!
5. Zakōńczynie
Co trza narychtować:
- dyplōmy ze powypisowanymi mianami szkolorzy
Na ôstatku rechtōr winszuje szkolorzōm rozwiōnzanio sprawy i skōńczynio szkolynio. Z powogōm rozdowo dyplōmy i kożdymu dziynkuje za dobro robota.Uwogi:
- Podug tego, jak grupa reagowała na ôpisy i wydarzynia, może pokozać sie potrzeba wyerklerowanio, że żodne zdarzynia niy sōm prawe, że niy ma co sie boć stworokōw, itp.
Przidowka: słowo ô literaturze
Dobrōm pōmocōm we tymacie ślōnskich straszkōw je leksykōn “Mitologia śląska” ôd Barbary i Adama Podgórskich. Do kożdego straszka idzie znojś przikłady ôzprowek, co przidadzōm sie przi ôzprawianiu ô cechach.
Werci sie tyż wejrzeć do roztōmajtych zbiorōw ze ślōnskimi bojkami. Bez przikłod zbiōr “Podania i baśnie z Górnego Śląska” ôd Elisabeth Grabowski przinosi moc ôzprowek ô straszkach z cołkigo regiōnu: utopcach, Skarbniku, diobłach (naprowda straszny ôpis beboka!) i inkszych.
Materyjo do używanio na licyncyji Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 Generic (CC BY-NC-SA 4.0)
Mosz rod/rada takie scynariusze lekcyjōw? Wejrzij tyż na:


text:
Ze klubem żegno sie Dariusz Fornalak kiery Ruch trynowoł łode 5 kwiytnia tego roku. Dzisioj nowym trynerem łostoł – Marek Wleciałowski.
Jesce we pyndziałek pewniakiym mioł być Jacek Trzeciak, kiery juz je zatrudniony we klubie jako skaut. Przewijały sie tyż nazwiska Leszka Ojrzyńskiego – zrezygnowoł ze oferty Ruchu, czy Jurija Szatałowa, abo Mirosława Smyły. Decyzja ło tym fto łostanie trynerem Ruchu została podjynto dzisioj.
Kontrakt je zawarty do 30 czyrwca 2020 roku ze opcjom przedłużynio.
Wleciałowski juz trynowoł piyrwszo drużina Ruchu Chorzów, a we 2007 roku zrobioł ze nami awans do Ekstraklasy.
Witomy na pokładzie i życymy takich sukcesów jak we 2007 roku.
własne / ruchchorzow.com.pl / foto: przegląd sportowy


text:
Ihre Sprache: Deutsch dolnoserbski hornjoserbsce
Beschreibung
»Bóśon z Mósta« z mjenim Fryco Libo, kótaryž jo serbski wuknuł wót swójeje stareje mamy, basni južo z młodych lět. Za cas swójogo studiuma w Lipsku jo jězdźił do Budyšyna na zmakanja kružka młodych awtorow pśi Kole serbskich spisowaśelow, ako jo nawjedował Kito Lorenc a źož su byli mjaz drugim Benedikt Dyrlich, Jurij Łušćanski a Franc Šěn jogo towariše. W Libowych basnjach źo wó domownju, serbojstwo a basnikarjenje, wó lubosć a smjerś, wó dušyne bóli a radosći, teke wó kumšty a směški. Pśi tom pśewóźuju jogo pśecej mósćań šorce: te módre šorce serbskich žeńskich, te zelene šorce wokolneje krajiny a te rozryte šorce tych gruntow, ako jo brunica spóžerała. A wšykne te šorce pśeliš derje wiźi ze swójogo gnězda na cerkwi to źiwne carno-běłe zwěrje.


text:
Szpacyrkym po Cieszynie
“Gdo sie za swój jynzyk wstydzi takim nich sie każdy brzidzi”
"Moja ty słodko cieszyńsko mowo
być zawsze do prawjynio gotowo
a jak cie uż żodyn nie bydzie rozumioł
to jyny wiater bydzie po naszymu szumioł"
POZÓR! Kiery nimo chynci tego czytać, abo kansi wraził łokulory, abo mo moc roboty i łoczy go bolóm to se może tego posłóchać jak prziciśnie tóm biołóm szczałke w tej czyrwiónej kostce, kieróm nóńdziecie pod spodkym”.
Kapkem nafutrowoł
Nie wiym skyrs czymu ty nasze miastowe gołymie naroz obsiadły dach starostwa, ale sie mi zdo, że kierysi musioł im wyłoślić, kiery dach w Cieszynie je nejważniejszy. Isto nad tym porozmyślały i tyn dach downego biurowca CEFANY bardziyj im spasowoł. Możne, że je to skyrs tego, że tyn dach je bardziyj plaskaty i łóne ś niego nie ukielznóm. Kiejsi wszecki dachy na cieszyńskim rynku były aż czorne łod gołymbi, a na mycce naszego “Floryjana” dycki siedzioł jejich herszt. To ni ma wszecko, bo eszcze isto łóne prziszły na to, że na tym dachu, mogóm se siednóć na solarach, kiere dowajóm tustelokóm sztróm. Wiela tego sztrómu idzie kansi s tego dachu drótami do ludzi, tego nie wiym, ale na zicher jak ty gołymbie to obsiednóm to bydzie go mjynij. Możne, że dobre by było najóńć jakigosi przeganiacza gołymbi, abo każdy dziyń posłać na tyn dach inszego urzyndnika. S tego co wiym, je ich tam tela, że wypadnie na każdego yno roz na pół roku poszpacyrować sie po tym dachu. Coby tam jednak tak ganc po darmu sie nie plyntoł, to trzeja by mu dać jakigosi łobilo, coby ty gołymbie kapkem nafutrowoł. Bo kiejsi na rynku gołymbie futrowały dziecka, a tam kolem tego starostwa ni ma przeca kónska wolnego placu, coby na niego roz za kiedy porem zornek nasuć. Je ich tam przeca tak moc, że ze samego luftu dłogo isto uż nie pożyjóm i ani sie nie obezdrzymy, a gołymbie z Cieszyna kansi sie stracóm. To przeca uż porem roków tymu zrobiły wróble i jaskółki, kierych uż dzisio w Cieszynie nie idzie uwidzieć. A eszcze tak nie downo wszedcy wiedzieli, że jak jaskółki furkały wysoko po niebie, to było to na dobróm pogodem, a dzisio łod pogody mómy uż yno telewizor.
Mini słownik gwary cieszyńskiej:
skyrs - z powodu, wyłoślić - wytłumaczyć, isto - na pewno, ukielznóm - poślizną się, kejsi - kiedyś, mycka - czapka, dycki - zawsze, prziszły na to - wpadły na to, sztróm - prąd, kansi - gdzieś, na zicher - na pewno, poszpacyrować - pospacerować, ganc - całkiem, zornek nasuć - ziarenek nasypać, łobili - zboże, nafutrowoł - nakarmił, luft - powietrze, sie stracóm - znikną, nie idzie uwidzieć - nie można zobaczyć.
Tóż miyjcie sie wszedcy dobrze i wiesiołego popióntku!


text:
Kŏżdy, co mŏ twittera zapywno znŏ tyn blog, terŏzki idzie znalyźć go tyż na Facebooku!
Grzegorz Joszko – autor ksiōnżki „Niebieskie Majstry” i wiceprezes Stowarzyszyniŏ Kybicôw „Wielki Ruch” na swoim blogu poruszŏ wiela ciekawych, historycznych faktow zwiōnzanych łocywiście ze Ruchem Chorzów i jego legendarnymi fusbalorzami.
Do tyj pory udzielŏł sie głównie na twitterze, ale nidŏwno obiecŏł, że bydzie aktywniyjszy i… założōł profil na Facebooku!
Link do profilu na Twitterze => HistoriaRuchu Twitter
Link do profilu na FB => HistoriaRuchu na Facebook`u
Zapraszŏmy gorko do śledzyniŏ 🙂
własne


text:
INDUSTRIADA 2017 - MOCKA ATRAKCJŮW
Wiyncyj jak 500 atrakcjůw we 47 industryjnych zobytkach we 28 sztadach ślůnskij rejyncji a ku tymu transport na fatki. Ja, to gynau je Industriada, kero latosi juże niýdugo. Wiyncyj we materiale.
Motywym kludzůncym latośnego fajeru zobytkůw techniki je sycyniý dymfmaszýny a cugůw. We rytm pudzie wiyncyj jak 500 atrakcji Industirady.
Latośno Industirada je już trocha inkszo niż te ze łůńskich lot. Wszysko skuli tego, iże we februarze tego roka Polsko Ôrganizacjo Turystyczno ôdznoczyła Industriada złotym certyfikatym. Je to taki Ôskar we prajsach we turistyce a ôznaczo, iże fajer industryjnych zobytkůw je nojlepszym turistik produktym we Polsce ai festelnie dobrům markům.
Tyż sie w sumie niý ma co dziwować. Jak kożdego roka je na nij mocka atrakcjůw a łůnczy hołda sztadůw. Latosi na liście je aże 47 industryjnych stawiyniůw. Dwa s nich bydům piyrszy roz na tym fajerze. Bydzie to fabrika fol żywobycio, czyli downo fabrika ôbrobiarek Defum we Dąbrowie Górniczyj a zidlůng huty Silesia ze Rybnika. Kożdy s nich chce zaskoczyć, a prziciůngnyć ludzi do sia, beztuż przirychtowoł ekstra program na tyn czos.
Atrakcjůw we roztomajtych sztadach je na prowda mocka, a coby dů nich zajechać propůnujymy publik kůmunikacjo. Bo na Industriada przirychtowane sům tyż Koleje Śląskie, MZK Tychy a KZK GOP.
Beztuż zocnie wszyskich zaproszůmy a spůminůmy, sztartujymy juże we piůntek, a sobota 10 czyrwnio wszyske maszýny pudům juże na fol.
ŚLŮNSKE GODY – WE CHORZOWIE
1 maja we Górnośląskim Parku Etnograficznym w Chorzowie mielimy Ślůnske Gody. Je to jedyn ze nojsrogszych takich fajerůw, kery průmuje regiůnal trodycjo a kultůra. Uoboczcie sami.
Na fajer sbajslowany bez Związek Górnośląski prziszło bezmaś pora tysiyncy ludzi. Cuż sie dziwować, kej we dugi weekynd majowy szło prziś na taki fajer do Górnośląskigo Parku Etnograficznego we Chorzowie.
A atrakcji bůło na prowda mocka. Artistyczne wysytmpy mieli Zespół Pieśni i Tańca Podlesianki ai grubsko ôrkestra. Pouosprowiali tyż laureaty kůnkursa ślůnskij godki. Przi tymu sbajslowany uostoł piknik rodzinny zrychtowany bez chorzowske hospicjum, na kerym zachyncali do pomoganio inkszym.
Cołki fajer bůł na tyla udany, iże ludziům sie na prowda podobało, a chyba żodyn niý żałowoł. Můmy sam tyż nodziyjo, co za rok bydzie nos jeszcze wiyncyj na Ślůnskich Godach we Chorzowie.
BIBLIOSY POUOZDOWANE – FAJER RUDZKICH BIBLIOTYKORZY
9 maja swůj fajer mieli rudzke bibliotykorze. Skiż tego we kościyle św. Wawrzyńca ôdprowiůno uostała Mszo Świynto za wszyskich robotnikůw bibliotyk. Zaś we filji sztad bibliotyki na Bykowinie uozdane uostały Bibliosy.
9 maja fajrowany je Dziyń Bibliotykorza. Niý inakszy je tyż we Rudzie Ślůnskij, kaj wszysko napoczła Mszo Świynto we kościele św. Wawrzyńca na Wiyrku. Niskorzij uozdane zaś uostały prajsy, czyli Bibliosy.
Latosi miano „Bibliotykorza Roku” przipadło Danucie Enenkiel, kerzi ryskiyrujům filiům Sztad Publik Bibliotyki na Kochlowicach we Rudzie Ślůnskij. Jako spůminali, jejich przigoda ze ksiůnżkům napoczła sie ôd zamiłowanio do notury.
Biblios dlo czytelnika trefiůł zaś do Klubu Literackigo Barwy, kery już ôd dugich lot sbajslowany je przi filji nr 15 publik bibliotyki we Rudzie Ślůnskij. Ferajnioki tego klubu dziynka ksiůnżce poradzům przeniyś sie we blank inkszy świot.
Jednako raduje to, iże chocioż we Polsce godo sie ô kryzysie we czytaniu, to u nos wcale niý ma tak źle. Ýno we 2016 we Rudzie Ślůnskij do bibliotyki prziszło wiyncy jak 14,5 tys. ludzi, kerzi cuzamyn wziyni 320 tys. ksiůnżek. Beztuż sztad bibliotyka tyż niý przestowo sie uozwijać, a durś poszyrzo swoja ôferta.
Jednako przi tyj ôkazji winszujymy jeszcze roz wszyskigo nojlepszego, a coroz wiyncyj ludzi, kerzi lubiům poczytać dobro ksiůnżka.
FASHION MANIA – MODA A KŮNST WE GLÝWICACH
Kůnst a zamiłowaniý bůły motywym kludzůncym na latośnyj edycji Fashion Mani. We Glýwicach mieli ôkazjo przedstowić sie niýkůmercyjne projektanty, dlo kerych moda to niý knif na gibke piniůndze, nale przede wszyskim kůnst.
Na binie mocka roztomajtych artistik wystympůw, norychta, torgi a przede wszyskim niýôbyczne pokozy mody. Tak by szło po krůtce spůmnieć sie ô latośnyj edycji Fashion Mani. Dzioło sie na prowda dużo, jednako wszyndzie nojwożniyjszy bůł kůnst.
Swůj modowy kůnst můgła latosi przedstowić m.in. Kinga Chłopek, u keryj zamiłowaniý do mody prziszło juże we szuli. Do swojij kolekcji zaś zainszpirowł ja film.
Ôkrům mody na binie bůły tyż artistik wystympy. Chyba nojwiyncyj ymocji wkludziůła Gosia Andrzejewicz, kero pedziała tyż, iże festelnie wożne je, coby te mode projektanty tyż můgli sie zaprezyntować.
A ôkazjům do tego je gynau Fashion Mania, kero moge tyż zainszpirować do nostympnych modowych eksperymyntůw. Tyn fest pokozuje tyż, iże za modům wcale niý trza sznupać we srogich gyszeftach. Modzi a myńsi tyż majům cosik do zaprůpůnowanio.
ZUMBA – DLO DŮMU NODZIYJE
We hali Sztad Ôstrzodka Szporta a Rekreacje we Rudzie Ślůnskij mielimy charitatiwny maratůn zumby sbajslowany bez Dům Nodziyje we Bytůniu. Uoboczcie sami.
Pomoganiý moge być atrakcyjne. A iże spůmogać idzie na roztomajte sposoby pokozali to choby we Důmie Nodziyji we Bytůniu. Sbajslowany sam uostoł maratůn festelnie modnyj ôstatnio zumby. Bawili sie na nim cuzamyn fany zumby, ai ludzie ze Důmu Nodziyji. Dziynka tymu tyż uodało sie zebrać piniůndze potrzebne na terapio. A jak wiadůmo, przi cołkij chynci pomoganio a zaangażirowaniu ludzi, łůne tyż sům wożne. Nojwożniyjsze jednako we tym wszyskim je to, coby spůmogać modych we wyłażyniu ze uzolyżniynio.
BUDŻET ÔBYWATELSKI 2018 – WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ
Na budżet ôbywatelski 2018 we Rudzie Ślůnskij przeznoczůnych je 2 mln 815 tyś zł. Za te piniůndze bydům finansowane nojlepsze idyje zgłoszůne do budżeta. Uzdajům zaś same miynszkańce.
Ôd 22 maja idzie we Rudzie Ślůnskij zgłoszać projekty do budżeta ôbywatelskigo na 2018. Dziynka tymu miynszkańce sami majům ôkazjo wpływać na inwestycyje we jejich sztadzie.
Teroźnie do potajlowanio je po 165 tys. na kożdo dzielnica, a ku tymu jeszcze 1 mln na projekty dlo cołkigo sztada. W sumie praje 3 mln zł, za kere pudzie finansować projekty zgłoszůne bez miynszkańcůw.
Trza jednako spamiyntać, iże jak wtoś chce przedstowić swoja idyjo, to mo na to 1 miesiůnc. Wszyske antragi muszům tyż być zrychtowane podle ukwoły Sztad Rady ai zarzůndzynio Sztadprezydynt. Kej wszyske antragi uostanům juże sprowdzůne bez urzyndnikůw, to zrychtowany uostanie welůng, kery podle formplana napocznie sie 4 zeptymbro. Welować bydzie szło bez 11 dni.
Niýskorzi, czyli 18 zeptymbro welůng mo być porachowany a dziynka tymu wiadůmo bydzie, kere idyje sie nojbarzi spodobały. Wyniki ôpublikowane uostanům 29 zeptymbo, dziynka czymu wiadůmo juże bydzie jake inwestycyje ze budżeta ôbywatelskigo we 2018 uostanům sfinansowane.
TREF ZE MIYNSZKAŃCAMI – TEROSKI NA HALYMBIE
We gýmnazjům nr 9 na Halymbie juże trzeci roz na wiosna Sztadprezydynt Rudy Ślůnskij trefiůła sie ze miynkszańcami. Wiyncyj we materiale.
Na tref prziszło na prowda mocka ludzi. Cuż sie dziwować, sprow do ôbgodanio je na prowda niý mało. Nojwiyncyj godki bůło ô stowianiu zakładu przetworzaniu harmoziůw na placu po downym kraftwerku Halymba. Wicysztadprezydynt Krzysztof Mejer podziynkowoł przi tyj ôkazji ludziům za jejich reakcjo, bo dziynka nij Urzynd mo na to trocha inkszy ôglůnd. Zresztům – dostali łůni wele 200 roztomajtych antragůw a brifůw ôd ludzi.
Godka tyż bůła ô drůgach a inwestycjach, kere majům być realizowane we cołkij Rudzie, a przede wszyskim na Halymbie.
SZTANDARDY A INSZTRUKCJE – DLO DOBRA KOLORZY
Marszałkowski Urzynd Ślůnskij Rejyncje wkludził jakiś czos tymu „Standardy i wytyczne kształtowania infrastruktury rowerowej”. Co dowajům take sztandardy a eli tako insztrukcjo sie przidowo, ô tym we materiale.
Sztandardy a insztrukcje kształtowanio infrastruktury dlo kolorzy przedstowio jako planirować, projektować a uozbudowywać ściyżki a drůgi dlo kołůw we ślůnskij rejyncji. We dokumyncie snojdymy take mustro nojlepszyj infrastruktury kolorskij.
A chocioż coroz wiyncyj takich ściyżek a drugůw sie robi, to te sztandardy tyż sie przidajům. Dziynka tymu moge przispieszyć uozwijaniý tych kolorskich szlakůw u nos. Prowda je tyż tako, iże coroz wiyncyj ludzi ze tego bydzie korzystać, bo coroz wiyncyj s nos jeździ na kole. W sumie styknie posuchać uosprowanio we programie „Dogrywka”, kaj ô kołach godali nům ferajnioki Klubu Kolarskigo Tigris.
Jednako te insztrukcje wziyny sie tyż ze tego, iże tako je Strategio Uozwijanio Systyma Transportu Ślůnkij Rejyncji ai Planu Zagospodarowanio Przestrzynnego Ślůnskij Rejyncji 2020+.
WE KINIE PATRIA – KOBIYTY MAJŮM CZOS DLO SIEBIE
Juże ôd dwůch lot we Kinie Patria bajslowano je akcjo Kino dlo Kobiyt, kero co roz prziciůngo coroz wiyncyj kobiyt.
Co jakiś czos kobiyty majům czos dlo siebie we Kinie Patria we Rudzie Ślůnskij. Wszysko dziynka tymu, iże ôd dwůch lot juże bajslowano je tam akcjo Kino dlo Kobiyt. Na takim trefie mogům sie spokojnie poznać, pouosprowiać a pozaglůndać na filmy. Przi tymu je tam tyż robiůne małe spa. Czyli idzie pedzieć i coś dlo ciała i coś dlo ducha.
Co interesant, niýkere babeczki wyłażům stamtůnd niý do poznanio. Jako sie to mianuje, przełażům metamorfozy, jako spůminajům nům Magdalena Kołoczek-Kamińska. Narazie je feryjno pauza, nale nostympny tref juże niýdugo.
SORBONALIA WE ZOBRZU – MEDYK FAJROWOŁ
Juże ôd jakigoś czosu szkolorze Medycznej Szkoły Policealnej Województwa Śląskiego w Zobrzu majům swůj fajer nim napocznům sie egzaminy. Bez jedyn dziyń szkolorze ôpanowali cołko szula a fajrowali wiela szło.
We czosie kej sztudynty imprezujům na juwynaliach, szkolorze Policealnyj Medik Szkoły ze Zobrzo majům swoje Sorbonalia. Tyn fajer idzie pedzieć je juże tam trodycjům, kero je ôkazjům do integracje cołki społyczności tyj szule.
Jak kożdy rok, tak i latosi niý brahło sam atrakcjůw. Sbajslowany uostoł ala szaberplac, kaj szło dostać roztomajte rzeczy, fest ymocjůnujůncy turniyj stołowego fusbala ai filmowy seans. Kej zaś wtoś lubi ruch, na zicher przeszoł sie na fintess, na kerym latosi przodowała zumba. Niý mało ludzi szło tyż trefić we strefie urody, kaj szło sie trocha zrelaksować na masażu, dać sie zrobić tipsy ai poradzić sie frizera a stylisty.


text:
Przedłōstatni szpil domowy we tyj rundzie to szpil 16 raji eWinner II ligi. dzisiej do Chorzowa przijedzie drugo drużina Śląska Wrocław.
Rywale Ruchu na ta chwila zajmujôm 11 plac we lidze i majom 20 punktôw przi bilansie 5-5-5 i we torach 24-24. Dzisiej liczymy, że Ruch zaburzy tyn bilans i wygrômy szpil, ale łatwo niy bydzie bo rezerwy Śląska grajôm roz lepi, roz gorzyj.
Zapraszōmy do przyjścio na Cicho 6, ale fto niy może, tyn bydzie mieć nôsz LIVE!
Szpil zacnie sie ło 18:00, a my zapraszômy na nôsz tradycyjny, pisany, Ślōnski LIVE! Link mocie tukej => LIVE: Ruch – Śląsk II kaj zacnymy szprechać juz kole 17:00!
Zapraszmōmy do nŏs!
własne


text:
Idejowe wubědźowanje sakskeho fondsa „Čiń sobu!“ je we wosebitej kategoriji „Žiwa dwurěčnosć“ tworićelskosć na dobro našeje maćeršćiny znowa pozbudźiło. Serbske Nowiny tule w serialu rjad drobnych a małych projektow předstajeja.
Nahłe skalizny, wuske wudrjeńcy a rjane wuhlady na krajinu – Sakska Šwica ma tójšto dožiwjenjowpołnych potajnstwow, kotrež móžeš sej wotkryć. Tež Syman Pöpel z Chrósćic je tam zas a zaso po puću. Krosnowar sej kónčinu jara waži a je tam mjez druhim tež ze serbskimi jenakozmyslenymi tón abo tamny dyrdomdej přežiwił. Nětko chce wón z dalekubłanskej jězbu pod hesłom „Witaj, přiroda“ we wobłuku biologije, zemjepisa a sporta Saksku Šwicu zajimcam spřistupnić. Ze spěchowanskimi srědkami fondsa „Čiń sobu“ přihotuje wón jězbu, za kotruž móža so młodostni wot 16 lět přizjewić. „Dwaj přewodźerjej z narodneho parka Sakska Šwica, kotrajž so tam jara derje wuznawataj, budźetaj nam poboku“, Chróšćan rozkładuje.


text:
SŠT jo se w lěśe 1991 pó pśikłaźe Dańskego šulskego towaristwa załožyło.
za Braniborsku
Generaciska změna na wjerašku Serbskego šulskego towaristwa
Katharina Jurkowa z Hórkow jo nowa pśedsedaŕka Serbskego šulskego towaristwa. Ju su cłonki sobotu z wjelikeju wětšynu z listom wuzwólili. Wona naslědujo Ludmilu Budarjowu, kótaraž pó 30 lětach ako pśederaŕka wěcej njejo kandiděrowała. Dalej su do pśedsedaŕstwa Serbskego šulskego towaristwa wuzwólili dweju zastupujuceju pśedsedarjowu, stej Beno Hojer (referent w Sakskem ministarstwje za kultus) a Jennifer Dünnbierowa (wucabnica na Dolnoserbskem gymnaziumje w Chóśebuzu).
Dalšne nowe wuzwólone cłonki pśedsedaŕstwa SŠT su z Górneje Łužyce Alena Hiccyna (wucabnica na Serbskem gymnaziju Budyšyn), Diana Wowčerjowa (wucabnica na Serbskej wušej šuli Radwor), Jan Rjeda (wucabnik na Serbskej wušej šuli Ralbicy) ako teke Roman Grzyb (wucabnik na Serbskem gymnaziju Budyšyn). Z Dolneje Łužyce su Kathleen Komolcynu (diplomowa zawodowa góspodaŕka) wuzwólili do nowego pśedsedaŕstwa.
Nowa pśedsedaŕka Katharina Jurkowa ma tśi źiśi a źěła głownoamtski ako regionalna powědaŕka Domowiny za teritorium župy Kamjeńc. Wóna se wjaseli na swóje nowe cesnoamtske nadawki na wjerašku SŠT. “Wócakowanja su wjelike, ale wěm, až mam dobre mustwo pśi boce a wjaselim se na zgromadne źěło a wótkubłarjami/wótkubłaŕkami, wucabnikami/wucabnicami a starjejšymi na dobre našych serbskich a Witaj-źiśi.
SŠT ako kubłańske towaristwo jo mjazy drugim nosaŕ serbskich a Witaj-źiśownjow, partnaŕ za wšykne kubłańske nastupnosći Serbow w Sakskej a Bramborskej a cłonk źěłowych kupkow a politiskich gremiumow we wobyma zwězkowyma krajoma.
W lěśu planujo towaristwo zjawne rozžognowanje doněntejšnego pśedsedaŕstwa. Tomu su pśisłušali Ludmila Budarjowa (pśedsedaŕka), Jadwiga Čižankowa, Nicole Hrjehorjowa, Rene Wjacławk, Margot Hašcyna a Stefan Rjeda.
Chósćicy, 25.01.2021
hlej tu jako pdf: Jennifer Dünnbierowa
vorstand-ssv@sorben.com
info@sorbischer-schulverein.de
tel.: 03591 550216
faks: 03591 550220
SŠT zastupujo zajmy Serbow pśi dwójorěcnem pśedšulskem kubłanju w góletkownjach a źiśownjach ako teke pśi dwójo- a wěcejrěcnem kubłanju, kenž sega pśez zakładne a srjejźne šule a gymnazije až k wukubłanju na uniwersitach.
SŠT jo cłonk Domowiny z.t., kšywowego Zwězka Łužyskich Serbow.
Dobry źeń lube pśijaśele serbskeje rěcy,
dokulaž njejo se planowana prezentacija corona-pandemije dla pśewjadła, dostanjośo źinsa pokazku z komentarom na prědny źěl internetowego boka www.dyrdakojstwo.de z materialijami za pósrědnjenje dolnoserbskeje rěcy.
To jo premjera raz hynac. Pšosym glědajśo do dodanka.
Wóstańśo strowe!
Pśijaznje strowi
Ludmila Budarjowa
Mila Zachariasowa je wót 01.10.2019 fachowa wobradowaŕka za Witaj-wótkubłaŕki w Braniborskej.


text:
Ôdrobić debet - robota za czynsz
We Rudzie Ślůnski tyż niý roz trefi sie problym, co wtoś mo na tyla ciynżko sytuacjo, iże niý mo ze czego zabulić za czynsz. Jako je porachowane, teroźnie niýzabulůnego czynszu je juże wiyncy jak 42 mln zł. Jednako we sztadzie je plan na cołko sytuacjo.
We Rudzie Ślůnski je na prowda niý mało piniyndzy we niýzabulůnych czynszach.
Jednako teroźnie je juże plan na to. Sztad chce, coby ludzie, kerzi niý majům piniyndzy zabulić za czynsz, ôdrobili go. Robota mo być roztomajto: ôd rymůntowanio, bez zegrůdkowe a porzůndkowe roboty ai we administracji. Je to na prowda wielgi plus dlo tych, kerzi chcieliby zabulić, jednako na prowda niý majům ze czego.
A coby tak ôdrobić swój debet we sztadzie, trza zaantragować ô to we siydzibie MPGM TBS przi ceście 1-go Maja 218 we Rudzie Ślůnski.
Śląskie na kole - Urzynd průmuje koła
Rygiyrůng Ślůnskij Reyjncji chce, coby jeździůło sie tukej jako nojwiyncy na kole. Beztuż spůmogo tych, co dziołajům ku tymu. Wydane je nawet kůmpyndiům wiedzy ô sprowianiu ściyżek dlo kolorzy.
Coroz wiyncy u nos jeździ sie na kole. Do roboty, po robocie abo we weekynd. Beztuż niý ma sie co dziwować, iże lokalrygiyrůngi tyż starajům sie spůmogać kolorzy. Jednako coby bůło lecy ai wszysko miało rynce a nogi, rygiyrůng rejyncji wydoł ekstra kůmpyndium wiydzy a zakůnůw dlo tych, kerzi take kolorske ściyżki rychtujům. Beztuż dlo lokalrygiyrůngůw „Standardy i wytyczne kształtowania infrastruktury rowerowej” dostympne sům za fatki.
Koleje Śląskie tyż przekunujům, iże werci sie jeździć na kole. Ôd 1 augusta na niýkerych trasach tych cugów niý trza nawet bezto bůlić za wożynie koła. Mo to zachyncić ludzi do branio kołůw a pojechanio przed sia na kole a cugym.
Kej zaś kůmuś potrzebny je przikłod, to trza wejrzeć na Urzynd Marszałkowski Ślůnski Rejyncji, we kerym kupili nawet koła dlo urzyndnikůw na służbowe rajzy. Stojům łůne przed Urzyndym przi ceście Dąbrowskiego 23 we Katowicach przipiynte do ekstra gysztla na koła.
Urzyndowi jednako na prowda musi zoleżeć na tym jeżdzyniu na kole, bo je tam nawet wtoś ekstra ôd kolorski polityki. Je to Kolorski Ôficyr, kery mo koordynować roztomajte dziołania a polityka kolorosko we rejyncji. Kůntaktuje łůn sie ze lokalrygiyrůngami, spůłarbajci ze roztomajtymi ausrygiyrůngowymi ôrganizacjůma ai inkszymi instytucyjaůma, kere dziołajům dlo dobra kolorzy a průmujům jeżdżyniý na kole.
Zwunia a jada - nowy projekt dlo syniorůw
We Rudzie Ślůnski sbajslowany uostoł projekt "Dzwonię i jadę". Je to akcjo dlo syniorůw, kerzi mogům zazwůnić ô spůmoga we transporcie a bezto zajechać dejmy na to do przichodnie, urzynda abo kajś indzi.
Syniory, tak jak i my muszům sie przemieszczać. Niý ýno do sůmsiada abo sklepu wele nich, nale tyż kajś dali. Niý roz je tak, iże kej majům jechać do dohtora abo na jaki tref, to majům problym ze transportym. Muszům prosić ô spůmoga kogoś ze familije, kamratów abo sůmsiodůw. Cużkej niý kożdy zowdy poradzi, abo nawet niý zowdy chce. Niýstety problym tyż we tym, iże niý roz ciynżko sie im łazi, a bezto kajś dali busym zajechać to ty niý ma tak leko.
Beztuż sbajslowano uostała akcjo „Zwunia a jada” ("Dzwonię i jadę"), we keryj spůmogo sie syniorůw, co majům wiyncy jak 60 lot. Coby dostać spůmoga, a wtoś po nos przijechoł, trza nojprzůd zazwůnić do fundacje „AktywniMy”, kero to wszysko bajsluje. Dozwunić sie idzie pod numerym: 661 217 742 abo wysłać maila na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript..
Take akcyje na prowda trza mieć we zocy, bo spůmogajům starzikůw, na co niýstety modzi niý roz czosu niý poradzům snojś. Trza jednako pamiyntać, iże tyn projekt je realizowany ýno do 1 ôktůbro we Rudzie Ślůnski. Może jednako to styknie, coby spůmnieć ludziům, iże starziki jeszcze żyjům.
Ślůnsko godka - Gwara eli lynzyk?
9 augusta na cołkim świecie můmy Dziyń Ludności Tubylczy. U nos miyndzy 9 a 11 augutym nojczynści můmy mocka sympozjůw, trefůw a inkszych evyntůw ze Ślůnskym we tle.
Dlo jednych godka ślůnsko to ýno gwara, dlo inkszych zaś juże lynzyk. Swady ô to je na prowda niý mało. Jednako kejby sie spytać samych Ślůnzokůw, mocka s nich powiy, iże je to jejich muterszprache, abo jakby to zmianować inakszy godka ze ôjcowizny, kerům godali/godjům we důma.
Jako padajům Jerzy Ciurlok – publicysta a bibliofil – we godce ślůnski poradzi sie szkryfnyć na prowda wszysko. Beztuż na zicher niý idzie pedzieć, iże je to godka martwo. Po ślůnski szkryflajům tyż inksi, choby dejmy na to Krystian Gałuszka – Dyrehtor Sztad Publik Bibliotyki we Rudzie Ślůnski – kerego ta godka po prostu fasciniýruje.
Jednako coby godać szło wszyndziý, a niý bůło tymu gańba, kludzůne sům roztomajte projekty, akcyje a inksze. Sům tyż kludzůne polityczne dziołania, kere majům spůmůc uratować godka ślůnsko. Niýstety niý ma to take proste, a jak spůminajům europoseł Marek Plura, regiůnal trodycje a kultůra potrzebujům ôchrůny prowny.
Coby jednako sie we polityce niý dzioło, we polskim Parlamyncie niý chcům uznać Ślůnzokůw ai jejich kultůry. Bo chocioż buło nos praje 1 mln na uostatnim spisie, to widać durś to je mało. Beztuż pamiyntejcie, miyjcie we zocy kim żeście sům a godejcie, bo tymu niý ma gańba.
Park Fazaniec - bydzie zrychtowany
We Parku Fazaniec na Szůmbiyrkach we Bytůniu sům juże klůdzůne roboty skiż II etapu rewitalizacje.
Jakiś czos tymu godalimy ô rychtůngu kludzůnym we Sztad Parku miana Franciszka Kachla we Bytůniu. Je tam ôdtworzany kowiorek, stowiano wodno kaskada ai kludzůno woda pitno do Gůrki Uobmiłowanio. Jednako we Bytůniu niý ýno tyn park je rychtowany. Na Fazańcu we Szůmbiyrkach tyż wre robota.
Samym miynszkańcům niý trza przedstowiać co to je za Park, jednako teroźnie poradzi sie tam trefić na prowda mocka robotników. Wszysko skiż tego, iże kludzi sie tam II etap rewitalizacje tego placu. Na razie jednako trza trocha doczkać. Toć wyrychtować wszyske strůmy a krzoki niý ma tak leko a potrza na to czosu. Ta robota mo skůńczyć sie jednako wele nowymbro. Do czyrwnio na bezrok bydzie zaś renaturyzowany wodny ciyk, kery tamtyndy leci.
Cołko robota przi tym Parku wyńdzie kajś na 330 tauz zł. Jednako robota przi Fazańcu bydzie finansowano niý ýno ze sztad kasy, nale tyż ze piniyndzy ôd Wojewódzkigo Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Katowicach.
Tukej sie uosprawio - we Ślůnski rejyncji
Nowo akcjo Marszołkowskigo Urzyndu je zmianowany tak, coby pokozać, iże we Ślůnski rejyncji sie uosprawio. Uosprawio ô rzeczach myni wożnych, ale tyż i ô wożniyjszych tyjmach.
"Śląskie. Tu rozmiawiamy" tako zmianowany je nostympny projekt sbajslowany bez Marszałkowski Urzynd ślůnski rejyncje. Je łůn kludzyny skiż tego, coby kożdy wto sam miynszko umioł pedzieć, jako to podle niego je. Dziynka tymu we Urzyndzie majům wiedzieć, czego chcům tukejsze ludzie, a jako sie dali uozwijać.
Beztuż coby tako sposobnoś ludziům dać, na roztomajte kultůr fajery bydzie podjyżdzoł ekstra bus. Do niego zaś bydzie szło wlyź a pouosprawiać, jako sie widzi dolsze funkcjůnirowaniý noszy rejyncje a pedzieć, eli mo sie na to jako idyjo. Coby sie to jednako żodnymu niý przepůmniało, uosprowki wszyskich ludzi bydům nagrywane bez ekipa filmowo. I gynau te nagrania bydům wziynte do filmu, kery niýskorzi bydzie zrobiůny. Bezto zaproszo sie wszyskich, nawet bajtle. A kejby kogoś miała tryma przisztopować, to bydzie tyż ekstra animator, kery pomoge pouosprowiać, co sie chciało pedzieć.
Kej zaś wtoś by mioł niý mieć sposobności trefić taki bus, moge tyż posłać brif do Marszołkowskigo Urzynda ślůnski rejyncje, we kerym przedstowi swoje antragi, uwogi a idyje. Co fajne, idzie tyż posłać e-brif, czyli jako to sie godo maila. A na nec zajcie turozmawiamy.slaskie.pl snojdymy informacje ô tym, co to tak rýchtých tyn projekt je.
Cołko idyjo tego wszyskigo je tako, coby sbajslować społyczne kůnzultacje. Toć u nos żyje na prowda hołda ludzi, kerzi majům dobre idyje na prziszłoś a mogům pocisnůńć nosz regiůn jeszcze barzi do przodku. Beztuż projekt, we kerym idzie pouosprawiać ô tym, to na prowda dobro możebnoś do przedstowiynio swoij wizje tego regiůnu za pora, poranoście abo poradziesiůnt lot. A werci sie przi tym uwinyć, bo uosprawiać idzie ýno do 2 ôktůłbra.
A chocioż ślůnsko rejyncjo to plac kaj poradzi sie snojś dobro robota, a idzie tyż fajnie spyndzić frajny czos, to zowdy je coś, co idzie zrobić jeszcze lepi. Nojlepi to wiedzům Ci, kerzi sam żyjům a widzům, co sam je. Beztuż kej wto mo idyjo na coś lepszego, to dziynka tyj inicjatywie moge to przekozać do Urzyndu. Może gynau dziynka tymu bydzie sie żyło lepi nům wszyskim.
Tuż spůminůmy sam jeszcze roz, iże pouosprawiać idzie we ekstra busach, kere bydům miyndzy inkszymi we Katowicach, Wiśle, Żywcu, Lipie, Żarkach, Pszczynie, Żorach, Jaworze, Dąbrowie Górniczej, Tarnowskich Górach, Rybniku, wele Lelowa a Cieszynie. Idzie tyż posłać brif do Urzyndu we Katowicach abo zobejrzeć sie na projektowo nec zajta: turozmawiamy.slaskie.pl.
Tour de Fundacjo - Charitatywno Akcjo Szpryngiela
Paweł Szpryngiel przejechali uostatnio na kole bez Ruda Ślůnsko. Cołko trasa, to jednako wiyncy jak 1000 km a rostomajte inksze sztady. Wszysko to skuli tego, coby spomůc bajtle niýmocne na weleporodowe uszkłůdzyniý splota ramiynnego.
Przejechać na kole wiyncy jak 1000 km, to dlo mocki ludzi je praje niýmożebo rzecz. Beztuż tym barzi trza mieć we zocy to, co robiům Paweł Szpryngiel. Tyn chop ze blankniým niýdowładym prawy rynki a lekim niýdowładym prawy nogi uzdoł, coby na kole przejechać bez roztomajte sztady wiyncy jak 1000 km. Dziynka tymu chce spůmnieć ludziům, jake niýszczyńściý trefio te bajtle, kere juże ôd poczůntku na tym świecie majům problymy.
Coby jednako tako akcjo sbajslować a pokludzić do kůńca, to niý styknie ýno trynować. Ku tymu trza być jeszcze czowiekym ze mockům druku a pozitiwnym nastawiyniym dlo inkszych. Jako pokozujům sům Szpryngiel tako moc moge mieć we siebie kożdy.
Sama trasa Tour de Fundacjo je pokludzůno tak, coby ôdwiydzić tyż lazaryty, we kerych lyczy sie weleporodowe uszkłůdzyniý splota ramiynnego. Niýstety we Polsce mało sie ô tym godo. Beztuż Paweł Szpryngiel majům nodziyjo, iże ludzie usłyszům tyż ô tyj niýmocy a uospocznie sie ô tym jako debata.
Po trasie ze Mikołowa do Katowic a bez Ruda Ślůnsko do tego chopa prziłůnczyli sie tyż inksze ludzie na kole, coby spomůc go we łůnego akcyji. Toć kożdy wto jeździ na kole wiy, iże niý ma to take leke. Tym barzi, iże Paweł Szpryngiel jechali na szpecjalnym horizůntalnym kole.
Podszukůnek umorzůny - sprawa mordyrstwa we Bykowinie
Prokuratura we Rudzie Ślůnski umorzůła podszukůnek skiż mordyrstwa familie na Bykowinie ze łůńskigo roka. Podle teroźnego uzdanio, mordyrcům cołki familie bůł sům Pyjter K.
Wszysko rozegrało sie we decymbrze łůńskigo roka. Wele rana chop, baba a 2 jejich synków uostało zamordowanych we jednym ze blokůw przi ceście Kopalnianyj na Bykowinie. Kożdy bůł pokuty a pociynty nożym. Kej uostali snoleziyni baba a dwa synki juże niý żyli. Chop jeszcze zipoł, beztuż uostoł przewieziůny ôd razu do lazaryta. Jednako skiż ciynżkigo stanu, po poru tydniach umar we haresztowym lazarycie we Krakowie.
Podle fachmanów Pyjter K. sům sie podźgoł nożym, a beztuż wykluczo sie, coby wtoś jeszcze tam mioł być. Skiż takigo uzdanio prokuratura we Rudzie Ślůnski stwierdziůła, iże niý ma synsu dali kludzić podszukůnku a sprawa bydzie umorzůno. Niý ma to jednako prawomocne uzdaniý a beztuż nojbligsi ôfiar mogům ja zaskargować.
Co jednako we tym wszystkim je interesantne, stan zdrowio Pyjtra K. pogorszył sie uoroz po przewieziyniu go ze haresztowego lazarytu we Bytůniu do hareszt lazarytu we Krakowie. Beztuż we krakowski prokuraturze tyż kludzůny je ekstra podszukůnek. Co s tego wyńdzie? Jako sie skůńczy sprowa tyj trogedie ze Bykowiny? Uoboczymy.
Kůniec půńci - Jakubik wrůcili do Rudy Ślůnski
Bez 43 dni przelecieli 3 tauz. kilometrów. Jako padali ultramaratůńczyk August Jakubik, leko niý buło, nale udało sie dolecieć do kůńca.
Prziwitany choby welt majster. Cuż sie sam dziwować. August Jakubik, kerzi polecieli we půńć do Santiago de Compostela mieli do przelecynio ze Rudy Ślůnski 2 973 km. Udało sie, a gynau trz świerci na 6 przilecieli nazod na rynek we Rudzie Ślůnski. Jako sami padali, leko niý buło.
Coby jednako dać tymu wszyskimu rada, August Jakubik mieli uobsztalowany ekstra forplan na tako niýôbyczno půńć. 12 czyrwnio świerć na dziesiůnto (9:15) ruszyli ze placu Jana Pawła II we Rudzie Ślůnski. Nostympnie mieli do przelecynio po 65 km dziynnie bez 43 dni. Lecieli ôd nos bez Czechy, Niýmce, Francjo a Espanio. Kożdy dziyń ôd rana do samego popołednio.
A chocioż po drůdze niý mało tyż zjodali, to nazod przilecieli ô 10 kg chudszy. Trza jednako spůmnieć, iże kożdy dziyń spolali bezmaś 6 tauz. kalorii skiż samego lotanio. Przi tymu zużyło sie tyż pora por szczewikůw.
A jake plany tera? Dychnyć sie? Ano niý. Jako padali nům August Jakubik teroski bierům sie do bajslowanio szportowych fajerůw ze lotaniym we tle. Na prowda podziwiůmy.
Roztomajto pogoda - Haje, hýce a dyszcze
Bez lato roztomajcie bywo u nos ze pogodům. Roz je hyca, roz zaś festelnie moge loć dyszcz. Kej za kedy przyndzie jako haja bez niebo abo jake wiatrzisko szarpie strůmami.
Pogoda moge być roztomajto. Mało kej wto poradzi na 100% pedzieć, iże jutro cołki dziyń bydzie fajnie, abo niý bydzie żodnyj haje na niebie. Niý roz meteorologi padali jedne, a je blank inakszy na drugi dziyń. Zdarzajům sie tyż sytuacje niýôbyczne, na kere przirychtowane sům ekstra instutucje, choby Centrum Zarządzania Kryzysowego ze Rudy Ślůnski.
Jako padali nům Michał Guzy - zostympnik Noczelnika Wydziołu Zarzůndzanio Kryzysowego we Sztad Urzyndzie Rudy Ślůnski – Cyntrum mo swoja włosno stacjo meteorologiczno, kero pomogo kludzić můnitoring pogody a sytuacje na niebie. Ku tymu bierům tyż informacje ze fach portali pogodowych, kere majům festelnie dobre prognozy.
A iże je co robić, to styknie spůmnieć sie jake haje mielimy niýdowno abo wiela dyszcza poradziůło slecieć bez ledwo pora dni. Tyla szczyńscio, iże nic poważnego sie tak na prowda niý podzioło, bo stykło posuchać, co sie wyrobiało latosi kajś we Polsce.
Sam niý wolno sie jednako przepůmnieć ô inwestycyjach durś kludzůnych, kere poprowiajům cołko sytuacjo. Jako spůminajům Michał Guzy, take inwestycje na prowda dużo poradzům dać. Choby dejmy na to na ceście Piłsudskigo, kaj kejsik trocha dyszcza poradziůło zaloć niy mały kůnsek tyj drugi. Teroski jednako dziynka zrychtowanym kolektorům, niý ma problemy ze dyszczůwkům. Niystety taki rychtůng niý zowdy przinosi efekt. Dejmy na to przi ceście Radoszowski dali je problym, chocioż gruba juże wyryrychtowała tam cołki kolektor.
Ze dyszczym czynsto idzie tyż haja po niebie. Niystety każdego roka we Polsce poradzi zginůńć pora ludzi skiż tego. Nojczyńści je to skuli braku forsztelunku abo gupoty samych ludzi. Notura niý rachuje. A jako spůmino Klaudiusz Cop – prasowy rzecznik rudzki fojerwery – styknie, iże przi haji na niebie niý bydymy włazić pod żodne strůmy. Toć festelnie czynsto gynau tam trzaskawice walnům.
Jako zachować sie przi burzy doradzo tyż we Internecie Ecik. Godo tyż, co robić, kej na placu je hýca. Niý roz můmy tak, iże bez lato je tak gorko, co nawet we nocy spać sie niý do, a we dziyń dychać. Jako doradzajůmu dohtůr Adam Furmaniuk – szpecjalista ze Sztad Lazaryta we Rudzie Ślůnski – przi takij hýcy nojwożniyjsze to niý przepůmnieć sie ô piciu. Kej je gorko to 2 lityry wody to minimum tego, co trza wyduldać. Kej zaś můmy jako trasa abo muszymy coś ciynższego robić, trza ôdpowiydnio wiyncy wody wypić.
Hýca a haje na niebie to jednako bez lato w miara normalno pogoda. Niýstety ta normalność coroz barzi je anomaliům. Trza sam jednako prosto pedzieć, iże nojwiyncy winy sam majům ludzie. Godo sie ô roztomajtych ôcieplyniach, dziurach ôzůnowych, pomianach klimata. Jednako nojwiyncy dzieje sie skiż złego zachowanio samych ludzi. Jako pedzieli Jacek Bożek – Pryzes ekologicznego Klubu Gaja – skapujymy sie dopiero wtedy, kej zalywo nům pywnice, ôbali jaki strům abo wody můmy roz za dużo a roz za mało. To wszysko je skuli dziołanio czowieka. Coby sam niý pedzieć, strůmy niý sům niczymu winne ani notura tyż niý. A kej ludziům przeszkodzajům liście ze strůmůw, abo trowa na placu, to niý ma sie co reszcie dziwować.
Dziynka dofinansowaniu ze Unie Europyjski Ruda Ślůnsko przirychtuje nowe socjalne miynszkania.
Dziynka piniůndzům ze Unie Europyjski we Rudzie Ślůnski pudzie zrychtować socjalne miynszkania ze użytkowych a socjalnych lokalůw miyndzy inkszymi przi cestach Królowej Jadwigi a Kunickiego. Ze dofinansowanio na wele 1 300 000 zł, na jedne miynszkaniý przidzie wele 100 tauz. zł, beztuż idzie pedzieć, iże bydzie ze czego je wyrychtować. A jak wiadůmo take miynszkania zowdy sie przidajům.


text:
BARBŮRKA WE RADZIŮNKOWIE - KU PAMIYŃCI
Chocioż dzisio to juże gruby we Radziůnkowie szukać po průżnicy, to niý zowdy tak bůło. Jeszcze pod kůniec zeszłego storoczo fedrowali sam wůngel. Ci, kerzi to pamiyntajům, fajrowali tyż Barbůrka.
Teroźnie po grubie Powstańcůw Ślůnskich, kero zawarto bůła jeszcze we zeszłym storoczu, uostoł Mini Grubski Skansyn. Te pora sprzyntůw, staro trafokownia a figura św. Barbůrki spůmino gruba, we keryj niý roz robiůły cołke familije.
Niýkerzi we tyn szpecjalny dziyń spůminajům tyn downy czos we Radziůnkowie. Skłodajům łůni kwiotki a zapolajům znicze pod św. Barbarům we staryj trafokowni.
AKWARIŮM – WE ŚLŮNSKIM ÔGRODZIE ZOOLOGICZNYM
Nowe akwariům to teroski nowo przestrzyń dlo egzoticznych rybůw ze Ameryki Południowyj. Wyrychtowane bez pora miesiyncy akwariům uostało udostympniůne.
Cołki rychtůng wyszoł na jakeś 480 tysiyncy zł, ze czego wiyncy jak połowa doł Marszałkowski Urzynd Ślůnski Rejyncji, a po 100 tysiyncy dali Chorzůw ai priwatny inwestor. Jednako dziynka tymu po poru miesiůncach rychtowanio, mogymy teroski zaglůndać na blank nowe akwarium. A w sumie na ryby, kere tam żyjům.
A je na co zaglůndać, bo poradzi sie zejrzeć fest sroge sůmy, piranie ai płaszczki. Same akwariumy sům tyż ô co srogsze jak te pryndzy ai majům nowoczysne uozwiůnzania, choby take jak ekstra systym filtracje wody. Wyrychtowane uostało tyż same stawiynie Akwariům. Beztuż zaproszůmy sam kożdego.
FORUM FACH SZULŮW – TREF WE KATOWICACH
We Katowicach sbajslowane uostało I Forum Fach Szulůw. Wszysko skiż inicjatywy Marszałkowskigo Urzynda Ślůnski Rejyncji ai Cyntrum Kształcynio Ustawicznego a Zawodowego we Katowicach.
I Forum Fach Szulůw zbajslowane uostało we Katowicach we Cyntrum Kształcynio Ustawicznego a Zawodowego. Take forum to ôkazjo do průmocji fach szulůw, kere już ôd downa szkolům nům roztomajtych fachmanůw.
Potyncjał we tych szkołach widzům tyż we Urzyndach. Wicymarszołek Aleksandra Skowronek spůminajum, iże niý roz je tam na prowda wysoki poziům kształcynio ai festelnie dobro baza dydaktyczno.
Piyrsze forum skůncyntrowane bůło na kosmetice. Skiż tego przirychtowane bůły ekstra wykłody ai szło połosprowiać ze fachmanami. Zresztům, průmować to tego za fest ani niý trza, bo ôd downa wyszkolyniym sie za technika usług kosmeticznych interesanci sie mocka modych ludzi.
W sumie niý ma sie tyż co dziwować. Poleku nosze społyczyństwo sie starzeje ai kosmeticzne a mediczne usługi sům coroz barzi popularne.
A jak łazi ô Forum, to bajslyrze zaproszajům na nostympny tref. Tym razym bydzie ô trocha inkszym fachu.
NOWE NABYTKI – WE MUZEUM GÓRNOŚLĄSKIM
We Muzeum Górnośląskim we Bytůniu bůła niýdowno kůnferyncjo, na keryj przedstowiůne uostały nowe nabytki we zbiorach instytucje. Zoboczcie sami, co nowego půdzie ôglůndać.
Co interesant, Muzeum Górnośląskimu we Bytůniu udało sie we samym 2016 powiynkszyć swoje zbiory ô 956 ôbiyktůw. Niýkere s nich uostały kupiůne. Niýkere zaś przekozane na rzecz Muzeum, dejmy na to przi ôkazji II Światowego Zjazdu Bytůmiůn.
Jednym ze nabytych ôbrozůw je „Targ” Pawła Wróbla. Te dzieło chopa urodzůnego we Szopiynicach uzupełnio kolekcjo muzeum, bo majům łůni juże 22 ôbrozy ôd tego artisty.
Przi tymu udało sie kupić tyż rzeźba artisty swiůnzanego ze Bytůniym Waltera Tuckermanna. Je to popiyrsie pewnyj starki wykůnane we drzewie, kere zrobiůne je festelnie precyzyjnie.
Sům tyż dzieła samych bytůmiůn. Rechtor Josef Koretzki na spůminka byzuchu we 1927 we Bytůniu Towarzistwa Śpiywoczego Kolei Żeloznych ze Wiydnio wyrzeźbiůł we wůnglu chopa a przi tymu simbole Bytůnio ai Wiydnio. Teroski ta rzeźba trefiůła nazod do Bytůnio.
Trefiły sie i inksze rzeczy swiůnzane ze downymi czosami a tym sztadym. Sům tu miyndzy inkszymi ôdznoczynia przedwojynne, brifkaty, pocztůwki, świadectwa szkolne a czeladnicze ai mocka inkszych downych papiůrůw.
NAPAD A POŚCIG – KAMERA ZAGLŮNDO
We Rudzie Ślůnski bůła ostatnio akcjo, choby ze jakigo filma. Dwůch chopůw zaatakiýrowało a ôkradli inkszego. Jednako dziynka kamerze a gibkij akcji szucmanůw po drapku sie ich chyciło.
Żodyn by niý pomyśloł, iże niý wiela przed Godnymi Świyntami uostanie napadniynty. A jednak jednego chopa we Rudzie Ślůnski we nocy przed świyntami napadło a ôkrodło dwůch rapczykůw. Sprali łůni go a potyn wziyni mu mobilniok i uciykli.
Jednako wszysko bůło widać na sztad můnitoringu. Beztuż drapko podjechali szucmany, wziyni napadniyntego chopa a napoczli gůnić tych dwůch istnych. Jednego udało sie chycić ôd razu. Drugi tyż wiela niý uciyk.
Jak widać sztad můnitoring poradzi na prowda pomůc a przisłużyć sie ludziům. Pomogo we roztomajtych sytuacjach a zwiynkszo bezpieczyństwo we sztadach.
ZALA DOŚWIADCZANIO ŚWIOTA – EKSTRA GYSZYNK NA ŚWIYNTA
We ZSS nr 4 ôddano uostała Zala Doświadczanio Świota. Idzie pedzieć, iże bůł to nawet taki ekstra gyszynk na świynta, bo ôdymkniynto uostała pora dni przed Wilijům.
Takij zali kaj indzij sie niý snojdzie. Sam nojwożniyjsze je tykniyńcie, farba a dźwiynk. Zala Doświadczanio Świota mo terapeutyczno moc. A co interesant, bůł to taki gyszynk na Godniý Świynta, bo przekozano uostała pora dni przed Wilijům we Zespole Szkołůw Szpecjalnych nr 4 na Biylszowicach we Rudzie Ślůnski.
Dziynka nij bajtle bydům můgły mieć szpecjalne zajyncia wczesnego wspomoganio uozwijanio. Ku tymu bydzie szło s nij korzistać przi zajynciach rewalidacyjnych. A wszysko dziynka dofinansowaniu na 7 tysiyncy zł, kere udało sie dostać ôd jednyj ze fundacyj. Cołko utrota zaś tyj roboty wyszła w sumie na 10 tysiyncy.
X-LECIE - SEZAMU
Śląskie Stowarzyszenie Chorych na SM Sezam działo juże ôd dziesiynciu lot. Fajer na te jubilyjům sbajslowali łůni we Sztad Kultůr Ôstrzodku we Zobrzu. Wiyncy we materiale.
Piyrszy ôpłatkowy tref Ferajny Sezam usztalowany uostoł na 9 decymbro 2006. Wtedy jednako bůł to tref niýôbyczny, bo przi tymu fajrowane bůło sbajslowaniý Ślůnskij Ferajny Niýmocnych na SM Sezam. Jako idzie porachować ôd tego czosu przeleciało juże 10 lot. Lot we kerych mocka sie dzioło, a hołda uostało zrobiůne.
Wszysko dziynka ferajniokům a ryskiyrowi Ferajny. Beztuż bůło tyż kůmu dziynkować. Nojwożniyjsze jednako we tym wszyskim je to, iże jako spůminajům prof. dr hab. n. med. Krystyna Pierzchała – honorowy ferajniok – ta robota dowo na prowda dużo samym niýmocnym na SM. Ta robota dociyniajům tyż we lokalrygiyrůngach, ze kerymi ferajna spůłdziało.
A działo i to niý mało. Ferajna bůła piyrszům ausrygiyrůngowům ôrganizacyjům, kero kludziła swoja mediczno poradnio. Dziynka jejich dziołaniům postawili cyntrum Rehabilitacje Pation. Nale jako podkryślajům wszyscy ze rýskiyru Ferajny - nojwożniyjsze niý sům mury, ýno ludzie.
Bezto můmy nodziyjo co tako filozofio dalij bydzie prziświycać ferajnie, a dziynka tymu udo im sie zrobić ô co wiyncy a przede wszyskim spomůc wszyskich niýmocnych na SM. Tego winszujymy na nostympnych 10 lot.
ŚNIODANIÝ DO SZULE – ENERGIO NA COŁKI DZIYŃ
Coby bajtel mioł energio a poradziůł sie skůncyntrować na nauce, musi dobrze pośniodać. Je to tym barzi wożne, iże dlo prawidłowego uozwijanio sie potrzebujům na prowda dużo składnikůw odżywczych.
Podle forszukunku przekludzůnego bez Millward Brown, we Polsce ludzie majům coroz wiynkszo żywiyniowo świadůmość, a bezto coroz lepi sie ôdżywiajům. Niýstety dalij mocka ludzi niý pojy nim idzie do szule, abo do roboty, a to niý ma dobre dlo ôrganizmu.
Podle porachowanio, aże 24 procynt bajtlůw wyłazi do szule bez jedzynio. Niýstety kupowaniý im kołoczykůw we tytkach abo maszketůw, zamiast dać sznikta ze porzůndům bajlagům niý prziniesie nic dobrego. We reklamach durś trujům a průmujům, te „ekstra” jodło, jednako kejby poczytać co tam je, to na prowda lepi zjejś sie dobry chlyb ze kyjzům abo szinkům.
Trza przi tymu sie tyż dać pozůr na to, iże take śniodaniý mo dać energio bajtlowi na cołki dziyń we szuli, beztuż wożne je, co mu matka narychtujům. Toć werci sie dbać ô zdrowie noszych bajtlůw, a poświyncić trocha czosu na prziszykowaniý dobrego śniodanio. Pamiyntejcie tyż, iże samymu tyż trza dować dobry przikłod.
WILIJO WCZYŚNIOKA – MAŁYCH BAJTLI ZE SROGIM HERCYM
Taki tref chyba zowdy bydzie niýôbyczny. Trefili sie na nim bajtle, jejich familije a dohtory. We Sztad Lazarycie we Rudzie Ślůnski juże nostympny roz mielimy Wilijo Wczyśnioka.
Tak jak Wiktor, kery kejsik bůł nojmyńszym wczyśniokiym na rudzkim ôddziole noenatologie, szło tukej trefić we tyn czos mocka inkszych bajtlůw. Na szczyńściý prziszli łůni sam ýno na ekstra wilijo. Wilijo Wczyśnioka.
Wczyśniokůw we rudzkim lazarycie rodzi sie niý mało. Kożdego roka na świot prziłazi tukej wele 100-120 dziecek, kere majům myni jak 1,5 kg, ze czego wele 70 tych, co majům myni jak 1 kg. Niýstety skiż tego tyn lazaryt to bez dugszy czos je jejich piyrszy plac pobytu.
Jednako kożdy bajtel traktowany sam je dobrze a dobrodusznie. Ze kożdym s nich persůnel sie zżywo, kożdego pamiynto a wito ze uśmiychym. Zno sie tyż jejich familije. A to je na prowda wożne, bo ôprůcz medik flyjgowanio wożno tyż je atmosfera, coby spůmogać we takij sytuacyji.
I wyłazi to sam nojlepij. Bo chocioż dlo tych bajtlůw a jejich familiji je to plac piyrszyj niý roz niýlekij walki, to wrocajům sam ze uśmiychym, a majům co dobrze spůminać.


text:
Aktendulli
Šulerjo a šulerki trjebaja za šulu najwšelakoriše dźěłowe materialije. Njedawno jewješe so w dźeniku našeho syna němski wuraz „Aktendulli“. Wučerka bě serbsce připisała postrow na mnje z přispomnjenjom: „tema za rěčny kućik“. Zawěrno – dobry to pokiw. Tež němski wuraz „Aktendulli“ po cyłej Němskej znaty njeje. Zapisane je, zo je wěsty Karl Kohl z Kamjenicy w lěće 1939 wuraz wutworił jako pomjenowanje za nastroj, kiž wjacore dźěrkowane łopjena hromadźe zwjaza. Twjerdźi so tuž, zo je němski wuraz na wuchodne kraje wobmjezowany a zo wužiwa so w zapadnych krajach skerje „Heftstreifen“. Znajemy derje zaspinkowanske abo wotkładowanske mapy. Němsce rěkaja wone „Schnellhefter“, a tuž so serbsce wobchadnorěčnje hustodosć praji, zo su to heftery. Wotpowědnje zaspinkowanskim mapam směmy tuž wone pisane – zwjetša plastowe – šlebjerdki serbsce pomjenować zaspinkowanske šlebjerdki abo tež wotkładowanske šlebjerdki.
J. Šołćina
temy: serbske wotpowědniki za němske słowa
klučowe słowa: substantiw
hesła: Aktendulli, Heftstreifen, zaspinkować, wotkładować, šlebjerdka


text:
W ôstatnim poście ô Lizbōnie napisalimy, że okrōm miradouros je jeszcze pora szteli, z kerych landszaft tyż je rychtyk gryfny. Dzisioj chcymy Wōm pokozać jako wyglōndo portugalski świot ze znōmych aufcugōw i inkszych placōw.
Aufcugi
We stolicy sōm cztyry: Gloria, Bica, Lavra i Santa Justa. Podwiela nos poprowicie – te piyrsze trzi to tyż aufcugi, chocioż wyglōndajōm bardzij jak kolejki funicular. Idzie cyknōnć fajne bildy i prziszporować czasu. Bo chocioż te żōłte wagōniki jeżdżōm na krōtkich trasach, to Wasze szłapy i tak fest dychnōm – gōrki miyndzy przistankami Biki, Glorii i Lavry sōm pierōńsko spadzite. Rajza w jedna zajta – jak za metro i autobus – 1.25€ jak kupicie se farkarta pryndzyj. Za 3.60€ zajedziecie tam a nazot jak kupicie dziepiyro u kerowcy.
A i niy czekejcie na snożny, rychtyk żōłty wagōn. Wszyjskie sōm umazane skuli graficiorzy 😉
Santa Justa
“Nojbardzij windowo z wind” – te zdanie nojlepij pasuje do Santa Justy. Nojwiynkszy plus? Stoi gynau w samym strzodku miasta.
Lavra
Nojmynij popularny z żōłtych aufcugōw, chocioż to prawie Elevador do Lavra je nojstarszy w mieście. Kupluje drōga Câmara Pestana z Largo da Anunciada.
Bica
Tukej mōmy nojwiyncyj zdjynć. Bica to masa turystōw, dobro lokalizacyjo i nojgryfniyjszy landszaft. Ciśnie miyndzy Calçada do Combro i Rua de S. Paulo.
Gloria
Skiż tego, że kupluje Praça dos Restauradores z Miradouro de São Pedro de Alcântara, to pōmogo w zwiydzaniu nojbardzij. Przejedziecie Gloriōm fest dugo i spadzito drōga. Z ôkna wejrzijcie na farebne murale.
Pōmnik Ôdkrywcōw
Pamiyntocie Padrão dos Descobrimentos z Belém? Tyn epny kōnsek kamiynia z da Gamōm, Magellanym i Hyniym Żyglorzym? No, tōż sōm wiyrch tego pōmnika to tyż przileżytość do wejrzynia na miasto z jeszcze inkszyj zajty. Niy robi fest wieligo wrażynia, ale fajnie je kuknōnć na Torre de Belém z daleka.
Parque Eduardo VII i Praça do Marquês de Pombal
Plac, park abo rōndo? Lepsze do lotania, cykania zdjynć abo łażynia z psym? Zielōny teryn, kery ujrzicie i z miradouros, i z aufcuga Santa Justa – i fest bydziecie chcieli tam zōnś. Gynau pod rōndym je jedyn z wiynkszych przistankōw metra, tōż niy trza ani ciś piechty. A jak kōmu chybio tryningōw w czasie rajzy, to idzie tamek zrobić pora podlotań pod gōra i poczuć pod wieczōr, że dalij sie mo kita 😉
Zōmek Św. Jorga
Ô nim tyż już czytaliście, ale niy idzie ô go niy spōmnieć jak sie rozprowio ô landszaftach.
Park “Przi Chałpie”
Abo mōmy taki cufal, abo dobrze umiymy szukać, bo okrōm miradouro przi chałpie mielimy tyż „swōj” park. Keby Jardim da Alameda Dom Afonso Henriques (pierōna jake dugie miano) bōł trocha bliżyj Tagu, to na isto godałoby sie ô nim jak ô jednyj z nojwiynkszych atrakcyji miasta. A tak? Żodnego z aparatym, synki szpilajōm w fusbal z tōrami zōnaczōnymi z rukzakōw, a baby lotajōm naôkoło trownika, coby ściepać trocha fetu. Hm, tōż mono tak je lepij?


text:
Tennis Borussia Berlin –
Energija Choćebuz 2:2 (2:1)
Zestawa hosći: Stahl – Hofmann (76. Harz), Kauter (87. Geisler), Koch, Borgmann, Erlbeck (46. Eisenhuth), Hildebrandt, Hasse (46. Schulz), Proničew, Zografakis (46. Badu), Engelhardt.
Z módrym wóčkom a dypkom su so koparjo FC Energije Choćebuz minjenu srjedu z Berlina nawróćili. Woni drje móžachu so hižo po pjeć hratych mjeńšinach přez wrota Maximiliana Proničewa po zmylku wrotarja wjeselić, štož pak njerěkaše, zo bě FCE hižo dobył. Zhubjene bule a přěhrate dwuboje Berlinjanow sylnjachu, štož bu přez dwoje wrota Turki Tahsina Çakmaka krónowane. Wobaj razaj wón krótko před šěsnatku na wrota třěli a bě wuspěšny.


text:
W niedzelã, 15 czerwińca, w wejrowsczim mùzeùm bëła ùroczëzna wrãczeniô nôdgrodów dobiwcóm pisarsczégò kònkùrsu miona Jana Drzéżdżóna. Wëstrzód nôlepszich pisôrzów latoségò kònkùrsu w kaszëbsczi kategòrie bëlë Zymkòwcë: Dark Majkòwsczi (III môl za òpòwiôdanié Bùdzta spiącëch. Kaszëbsczé zwiercadło) ë Sławòmir Kraùse (wëprzédnienié za òpòwiôdanié Bielisë). Pierszi môl dobëł Jerzi Hoppe z Rëmi (Ò pòdzymku 45 rokù przëszlë Ruscë…), drëdżi ...
Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë ë Mùzyczi w Wejrowie rôczi na zakùńczenié prozatorsczégò kònkùrsu m. Jana Drzéżdżóna, jaczé mdze 15 czerwińca (niedzela) ò gòdz. 4 pp. w sedzbie mùzeùm kòl szasé Zómkòwi 2a. wicy na starnie MKPPëM
Mùzeùm Pismieniznë ë Kaszëbskò-Pòmòrsczi Mùzyczi w Wejrowie, Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Pòwiatowé Starostwò w Wejrowie ògłôszô XIII Prozatorsczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżóna.
W Mùzeùm Pismieniznë ë Mùzyczi Kaszëbskò-Pòmòrsczi w Wejrowie, 13 maja 2006 r., rozdówné òstałë nôdgrodë w XI kònkùrsu prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna. Kòmisjô sãdzowskô w skłôdze: dr Zbigniew Żakiewicz, Barbara Pisarek, prof. Tadeusz Linkner, red. Stanisłôw Janke, w kategòrie jãzëka kaszëbsczégò przëznała nôdgrodë: I môl – Jarosłôw Kroplewsczi za òpòwiôdanié “Jak Walerémù sã ùdało nikògò” ...
14 maja 2005 rokù w Mùzeum Pismienniznë ë Mùzyczi Kaszëbskô-Pòmòrsczi we Wejrowie òstôł rozstrzëgniãti X Òglowòpòlsczi Kònkùrs Prozatorsczi miona Jana Drzéżdżóna. W kategòrëji dokazów pisónëch pò kaszëbskù dwa pierszé place zajãlë Zymkòwcë – Grégòr J. Schramke (I plac; za dokôz “W pòdzemny sôdze”) ë Róman Drzéżdżón (II plac, za dokôz “Przëjãcé”). Òbadwa ne dokazë òstóną ...


text:
Gorko zapraszŏmy wszistkich kybiców na szpil Pucharu Polski, we kierym zagrŏ UKS Ruch Chorzów ze Wawelem Wirek!
Szpil łodbyndzie sie 3 sierpniŏ, ło 11:00. Zagrajōm na sztadionie przi ul. Lompy 10A.
Na szpil zaproszone sŏm wsziscy, we tym tyż bajtle, do kierych Simon przigotowŏł nowe dzienniczki kibica, a szponsor – CADesigner na pywno przigotowŏł szpecjalne niyspodzianki.
Dodatkowo, po szpilu kubice łobgŏdajôm bieżōncŏ sytuacjŏ we klubie, podyjmom tyż dalsze działaniŏ zwiōnzane ze bojkotem.
Przipomnymy, że jeźli łazi ło piyrwszŏ drużina Ruchu, to dzisiŏj – we piōntek, pracownicy klubu wrōcili do roboty, a drużina wrōcioła do tryningów.
własne / uks


text:
Prěni test, z lisćikom za dźewjeć eurow z busom na dźěło jěć
Pančicy-Kukow/Budyšin. Ručež bě rozsudźene, zo móžeš wot dźensnišeho za dźewjeć eurow wob měsac z busami a regionalnymi ćahami jězdźić, je sej něchtóžkuli předewzał, tónle poskitk wužiwać a nic hižo z awtom, ale z busom na dźěło jězdźić. Žadyn smjerć wulki nawal pak dźensa rano zwěsćić njebě. Znajmjeńša na čarje 530 wot Pančic-Kukowa do Budyšina bě samo na sebi wšo při starym.
Krótko do tři štwórć na sydom čakachu w Pančicach jenož někotři šulerjo na bus. Tón měješe tři mjeńšiny zapozdźenja. Na přewjele sobujěducych pak to zaležeć njemóžeše. Dosć městnow bě hišće swobodnych. Swój lisćik za dźewjeć eurow sym sej před dnjomaj hižo na Budyskim busowym dwórnišću kupił a samo swoje mjeno na zelenu cedlu napisał. W busu wšak lisćik tohorunja předawaja.


text:
Myće za grilowansku hětu a za atraktiwnišu wjes dobyli
Chrósćicy (SN/MWj). Tójšto ćopłeho dešća našło je so takrjec wčera w Chrósćicach. Wězo nic w formje kapkow, kotrež sej wjesnjenjo runja druhim přeja, ale za to šwarneje sumy pjenjez. Tajku stej Chróšćanska gmejna a Hórčanske wjesne towarstwo „Při skale“ we wobłuku sakskeho wubědźowanja „simul+“ dobyłoj. A wopismje přinjesł je sakski minister za regionalne wuwiće Thomas Schmidt, kiž je na přeprošenje zapósłanca krajneho sejma Alojsa Mikławška (wobaj CDU) w jeho wólbnym wokrjesu přebywał.
Hórčenjo móža sej nětko za 5 000 eurow grilowansku hětu jako zetkanišćo wosrjedź wsy natwarić. Nastać ma wona pódla tamnišeho hrajkanišća při gratowni wohnjoweje wobory, rozłoži čłonka předsydstwa towarstwa „Při skale“ Katharina Jurkowa.


text:
Zhorjelc (SN/JaW). Přezcyłnje policija we wokrjesomaj Budyšin a Zhorjelc kontroluje, hač so wobydlerjo po postajenjach wo škiće před koronawirusom maja. To wobkrući na naprašowanje medijowy rěčnik Zhorjelskeje policajskeje direkcije Kai Siebenäuger. „Kolegojo a koleginy dźiwaja při tym na komunikaciju, wabja wo akceptancu za naprawy a sensibilizuja ludźi za płaćiwe prawidła. Hakle w druhej kročeli wuprajeja chłostanja.“ Přiwšěm zastojnicy zwěsćeja, zo so wjetšina po postajenjach ma.
W serbskich a dwurěčnych gmejnach a městach su wot spočatka decembra wjac hač 120 přeńdźenjow přećiwo škitnym naprawam koronawirusa dla zwěsćili. Najwjace z nimale sto bě jich we Wojerecach, w Rakecach wjac hač dźesać, w Njeswačidle nimale dwaceći a w Ralbičansko-Róžeńčanskej gmejnje znajmjeńša jedyn pad. „Detaile njemóžemy podać. W dalšich dwurěčnych gmejnach njejsmy dotal žane přeńdźenja zwěsćili. To pak awtomatisce njerěka, zo so wšitcy wobydlerjo po přepisach maja, ale zo dotal ničo zwěsćili njejsmy“, Kai Siebenäuger rozłoži.